PRO_GETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA_Z-_ZRABEN - PRO_GETT NRU. 12 _g L.S.343.10 1
LE_GISLAZZJONI SUSSIDJARJA 343.10
PRO_GETT DWAR L-INDUSTRIJA
TAL-MANIFATTURA TA_Z-_ZRABEN
- PRO_GETT NRU. 12
11 ta’ Mejju, 1954
In-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 194 ta’ l-1954, kif emendata bin-
Notifikazzjoni tal-Gvern 218 ta’ l-1957, bl-Att XLIV ta’ l-1965, u bl-Avvi_zi
Legali 32 ta’ l-1967, 119 ta’ l-1969, 47 u 77 ta’ l-1970, 124 ta’ l-1976, 61
u 86 ta’ l-1967, 51 ta’ l-1978 u 80 ta’ l-1979.
Titolu.
Manifattura ta_z-_Zraben - Pro_gett Nru. 12.
Tifsir.
Kap. 343.
2. F’dan il-pro_gett, _hlief jekk il-kontest ma jitlobx xort’o_hra,
il-kliem u l-espressjonijiet u_zati g_handhom l-istess tifsiriet b_hal
dawk mog_htijin lilhom fl-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Ta_hri_g.
Applikabilit_a .
ta_z-_zraben li tit_haddem fi stabbilimenti li jipprodu_cu _zraben
prin_cipalment jew g_hal kollox bil-makni u g_has-snajja’ ta’ dawk li
jag_hmlu l-u_cuh ta_z-_zraben u ta’ skarpan rispettivament fi
stabbilimenti li jipprodu_cu _zraben prin_cipalment jew g_hal kollox
b’metodu ta’ l-idejn sew g_hall-ordni jew xort’o_hra.
Impieg b_hala 
apprendista.
Emendat:
XLIV. 1965.4.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 51 ta’ l-1978.
4. Ebda persuna ma tista’ ti_gi mpjegata b_hala apprendista ta_ht
dan il-pro_gett kemm-il darba ma ji_gix muri g_has-sodisfazzjon tad-
Direttur li dik il-persuna tkun spi_c_cat ir-raba’ sena ta’ Skola
Sekondarja jew il-kors kollu ta’ l-Iskola tas-Snajja’.
Pro_cessi.
g_handhom jintrabtu li jg_hallmuhom u li jag_htuhom il-fa_cilitajiet li
jitg_hallmu dawn il-pro_cessi:
A. _Haddiema li ja_hdmu _z-_zraben:
(1) L-apprendisti g_handhom jg_haddu l-ewwel erba’
_gimg_hat tal-perijodu tag_hhom ta’ prova jitg_hallmu
b’mod _generali l-pro_cessi wara xulxin tal-produzzjoni
fid-dipartimenti kollha msemmijin hawn ta_ht.
(2) Imbag_had jitqieg_hdu f’xi wie_hed minn dawn id-
dipartimenti biex jitg_hallmu l-pro_cessi deskritti, li
huma:
(a) Dipartiment tal-qtug_h ta’ l-irkaptu
(i) Karatteristi_ci u identifikazzjoni tat-tipi
prin_cipali ta’ _gilda u ta’ materjali u_zati
g_hal barra u g_hall-inforra.
(ii) Qtug_h tal-partijiet ta’ barra ta’ l-inforra
bis-sikkina jew bil-pressa tal-qtug_h.
(iii) Prekawzjonijiet ta’ sigurt_a  fil-ma_h_zen tax-
xog_hol.
(b) Dipartiment tal-preparazzjoni u ta’ l-irkaptu tal-
qig_han
2 L.S.343.10 _h
PRO_GETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA_Z-_ZRABEN - PRO_GETT NRU. 12
(i) Karatteristi_ci u identifikazzjoni tat-tipi
prin_cipali ta’ ng_hal g_hall-qig_han u
materjali o_hra u_zati g_hall-qig_han.
(ii) Qtug_h ta’ ng_hal tal-qig_han u tkaken.
(iii) Tondjar u formar ta’ qig_han maqtug_hin;
in_gustar u xikkatura ta’ qig_han; twaqqif ta’
tkaken.
(iv) Prekawzjonijiet ta’ sigurt_a  fil-ma_h_zen tax-
xog_hol.
(_c) Dipartiment ta’ l-Immontar
(i) Titqieg_h tas-sullatura fuq il-forma; furmar.
(ii) Twa_h_hil tan-ng_hal tal-qig_han mas-
sullatura; twaqqif tat-tkaken.
(iii) Prekawzjonijiet ta’ sigurt_a  fil-ma_h_zen tax-
xog_hol.
(d) Dipartiment ta’ l-Irfinar
(i) Irfinar ta’ ng_hal tal-qig_han u tkaken.
(ii) Irfinar tat-truf.
(iii) _Zebg_ha u lustrar tal-qig_han.
(iv) Prekawzjonijiet ta’ sigurt_a  fil-ma_h_zen tax-
xog_hol.
B. _Haddiema ta’ l-U_cuh ta_z-_Zraben
(1) Karatteristi_ci u identifikazzjoni tat-tipi prin_cipali ta’
_gilda u ta’ materjali u_zati g_has-sallatura ta’ barra u ta’
l-inforra.
(2) Tifsil tas-sullatura g_hall-partijiet ta’ barra u ta’ l-
inforra billi tintu_za s-sikkina.
(3) Skarnar tat-trufijiet; simentjar u tini tat-trufijiet; titqib
tas-sullatura; _hjata bil-makna tal-partijiet ta’ barra u
ta’ _gewwa flimkien u g_heluq ta’ l-istess; _cattjar tal-
_hjata; titqib g_hall-anelli u g_hall-buttuni u twaqqif ta’
buttuni.
(4) Prekawzjonijiet ta’ sigurt_a  fil-ma_h_zen tax-xog_hol.
_C. Skarpar
(1) Karatteristi_ci u identifikazzjoni tat-tipi prin_cipali tal-
_gild tal-qieg_h u materjal ie_hor u_zat g_hall-qieg_h.
(2) Tifsil ta’ ng_hal tal-qig_han, tkaken u partijiet o_hra biex
isiru _zarbun.
(3) Tlestija tal-materjal tal-qig_han g_hat-twa_h_hil; twaqqif
ta’ tkaken.
(4) Pari_g_gar ta’ l-u_cuh mill-partijiet tal-materjal tal-
qig_han; titlieg_h tas-sullatura fuq il-forma; furmar;
twa_h_hil tal-qig_han mas-sullatura; twaqqif ta’ tkaken.
(5) Irfinar ta’ ng_hal tal-qig_han u tkaken; irfinar tat-truf;
_zebg_ha u lustrar tal-qig_han; tindif ta’ l-u_cuh.
(6) Prekawzjonijiet ta’ sigurt_a  fil-ma_h_zen tax-xog_hol.
PRO_GETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA_Z-_ZRABEN - PRO_GETT NRU. 12 _g L.S.343.10 3
_Zmien ta’ 
apprendistat.
Emendat:
XLIV. 1965.4;
A.L. 119 ta’ l-
1969.
6. (1) I_z-_zmien tat-tag_hlim f’kull wa_hda mis-snajja’ ta’ hawn
fuq g_handu jkun ta’ erba’ snin:
I_zda dan il-perijodu ta’ erba’ snin g_handu jitnaqqas b’sitt
xhur sa tnaqqis b’kollox ta’ mhux i_zjed minn sena g_hal:
(i) kull sena s_hi_ha ta’ attendenza mill-apprendista
prospettiv, wara li jkun g_halaq l-et_a  ta’ tnax-il sena,
f’kors ta’ manifattura ta_z-_zraben fi skola jew istitut
tas-snajja’ ta’ grad approvat mill-Ministru, jekk din l-
attendenza tkun _certifikata b_hala sodisfa_centi mid-
direttur ta’ l-iskola jew istitut li jkun; u
(ii) kull sena ta’ tag_hlim f’xi wa_hda mis-snajja ta’ hawn
fuq, li jkun g_hamel l-apprendista prospettiv buil-
permess tad-Direttur:
I_zda dwar dawk il il-kuntratti ta’ ta_hri_g li jsiru
wara l-ewwel ta’ Jannar, 1970 -
(a) minflok il-kliem "f’kull wa_hda mis-snajja ta’
hawn fuq g_handu jkun ta’ erba’ snin" g_handhom
jid_hlu l-kliem "fil-ka_z ta’ _haddiem ta_z-_zraben u
skarpan ikun ta’ erba’ snin u fil-ka_z ta’ _haddiem
ta’ l-u_cuh ta_z-_zraben ikun ta’ tlett snin; u
(b) minflok il-kliem "erba’ snin" fil-proviso g_has-
subartikolu (1) g_handhom jid_hlu l-kliem "erba’ u
tlett snin skond il-ka_z".
(2) Min ikun g_hamel kors ta’ apprendista f’xi wa_hda mis-
snajja’ ta’ _haddiem ta’ l-u_cuh ta_z-_zraben jew ta’ skarpar ikun
ikkreditat b’sentejn favur il-perijodu tal-kors ta’ apprendista fis-
seng_ha l-o_hra.
Pagi.
Emendat:
N.G. 218 ta’ l-
1957.
Sostitwit:
A.L. 32 ta’ l-1967;
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 124 ta’ l-
1976;
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 80 ta’ l-1979.
7. Il-pagi li jit_hallsu lil apprendisti fis-snajja’ li g_halihom
japplika dan il-pro_gett g_handhom ikunu kif _gej:
(a) fil-ka_z ta’ _haddiema ta_z-_zraben u skrapar:
(b) fil-ka_z ta’ _haddiema ta’ l-u_cuh ta_z-_zraben:
_Hinijiet ta’ xog_hol.
Emendat:
XLIV. 1965.4.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 47 ta’ l-1970.
8. (1) Il-_hinijiet ta’ xog_hol ta’ apprendisti mpjegati ta_ht dan
il-pro_gett ma g_handhomx ikunu iktar minn disa’ sig_hat f’kull
_gurnata:
I_zda l-prin_cipali jistg_hu j_haddmu apprendisti bis-sahra bl-
approvazzjoni tad-Direttur, li jista’ jimponi dawk il-kondizzjonijiet
li jidhirlu xierqa, bir-rati ta’ _hlas li _gejjin:
Sena Pagi fil-_gimg_ha
L-Ewwel Lm 10.55,0
It-Tieni Lm 13.22,0
It-Tielet Lm 15.90,0
Ir-Raba’ Lm 18.57,0
Sena Pagi fil-_gimg_ha
L-Ewwel Lm 14.56,0
It-Tieni Lm 16.57,0
It-Tielet Lm 18.57,0.
4 L.S.343.10 _h
PRO_GETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA_Z-_ZRABEN - PRO_GETT NRU. 12
(a) g_hal kull _hin ta’ xog_hol i_zjed minn disa’ sig_hat kuljum
- _hin u nofs;
(b) g_hal kull _hin ta’ xog_hol i_zjed minn _hamsa u erbg_hin
sieg_ha f’kull _gimg_ha, esklu_z kull _hin im_hallas b’rata
ta’ sahra - _hin u nofs;
(_c) g_hal kull _hin ta’ xog_hol fil-_Hdud u fil-vaganzi tas-
soltu - _hin doppju.
(2) Apprendisti ta_ht l-et_a  ta’ 16-il sena ma jistg_hux ji_gu
m_haddma bejn il-11 p.m. ta’ _gurnata u s-6 a.m. tal-_gurnata ta’ wara.
_Zmien ta’ mistrie_h.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 80 ta’ l-1979.
9. Apprendisti g_handhom jing_hataw _gurnata s_hi_ha ta’ mistrie_h
f’kull _gimg_ha kalendarja.
Leave ta’ vaganza.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 77 ta’ l-1970;
A.L. 86 ta’ l-1977.
10. L-apprendisti jkollhom dritt, f’kull sena kalendarja, g_hal -
(a) il-vaganzi tas-soltu kollha b’paga s_hi_ha, u
(b) wara tliet xhur fl-impieg, leave ta’ vaganza ta’ dak in-
numru ta’ _granet tax-xog_hol b’paga s_hi_ha li jkun daqs
in-numru ta’ _granet tax-xog_hol li dak l-apprendist
partikolari normalment ikollu jattendi g_hax-xog_hol
matul perijodu ta’ erba’ _gimg_hat:
I_zda -
(a) l-apprendisti kollha li jkun ilhom fl-impieg g_hal anqas
minn sena jkollhom dritt g_hal dik il-parti ta’ l-
imsemmi leave ta’ vaganza li tkun bi proporzjon g_han-
numru ta’ xhur fl-impieg, u
(b) leave ta’ vaganza ma jistax normalment jittie_hed f’xi
_gurnata li fiha l-apprendist ikun me_htie_g jattendi skola
g_hal tag_hlim teoriku.
Permess g_hal mard 
b’paga s_hi_ha.
Emendat:
N.G. 217 ta’ l-
1957.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Kap. 318.
11. (1) Wara li jag_hlqu u l-ewwel sitt xhur ta’ ta_hri_g, l-
apprendisti jkunu intitolati g_hal g_hoxrin _gurnata permess g_hall-
mard b’paga s_hi_ha f’kull sena kalendarja nieqes kull benefi_c_cju
g_hall-mard li g_halih huma jista’ jkollhom dritt skond l-Att dwar is-
Sigurt_a  So_cjali:
I_zda g_handu ji_gi pre_zentat _certifikat mediku li ji_c_certifika
inkapa_cit_a  g_hax-xog_hol li jkopri l-perijodu ta’ assenza lill-prin_cipal
li jista’ je_htie_g lit-tabib tieg_hu li je_zamina lill-apprendista.
(2) L-apprendisti ma jkunu intitolati g_hal ebda _hlas ta’ paga
g_hall-ewwel tliet ijiem ta’ kull perijodu ta’ permess g_hall-mard:
I_zda n-numru ta’ _granet bla _hlas ta’ permess g_hall-mard ma
g_handux jitnaqqas mid-dritt ta’ permess g_hall-mard bi _hlas.
Permess bi _hlas fil-
ka_z ta’ mewt.
Mi_zjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
12. L-apprendisti jkollhom jumejn permess bi _hlas fil-ka_z tal-
mewt ta’ xi wie_hed minn dawn li _gejjin: il-mara, ir-ra_gel, l-omm, il-
missier (jew il-persuna li f’dak i_z-_zmien kienet fil-fatt qeg_hda
tag_hmilha ta’ omm jew ta’ missier) iben, bint, _hu u o_ht l-
apprendista.
PRO_GETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA_Z-_ZRABEN - PRO_GETT NRU. 12 _g L.S.343.10 5
Festi tas-soltu.
Mi_zjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Emendat:
A.L. 124 ta’ l-
1976.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977.
Kap. 252.
13. F’dan il-pro_gett "festi tas-soltu" tfisser il-_granet (barra l-
_Hadd) dikjarati g_hal dak i_z-_zmien b_hala btajjel pubbli_ci skond jew
ta_ht l-Att dwar il-Jum Nazzjonali u Btajjel Pubbli_ci o_hra.
Leave g_hal 
korriment.
Mi_zjud:
A.L. 80 ta’ l-1979.
Kap. 318.
14. Apprendist ikun intitolat g_hal sena leave g_hal korriment
b’paga s_hi_ha, nieqes l-ammont s_hi_h ta’ kull benefi_c_cju g_hal
korriment li g_halih apprendist ikollu dritt skond l-Att dwar is-
Sigurt_a  So_cjali, jekk ikorri waqt il-qadi attwali ta’ dmirijietu u dak
il-korriment ma jkunx min_habba negli_genza kontributorja minn
na_ha tieg_hu jew min_habba li jkun kiser regoli ta’ _harsien mill-
periklu stabbiliti mill-management.
