FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    1
KAPITOLU 220
ATT DWAR IL-FORZI ARMATI TA’ MALTA
Biex jipprovdi sabiex jitwaqqfu u jin_zammu forzi armati f’Malta u biex jipprovdi dwar
_hwejje_g li g_handhom x’jaqsmu ma’ hekk u an_cillari g_hal hekk.
22 ta’ Settembru, 1970
1 ta’ Frar, 1982
L-ATT XXVII ta’ l-1970, kif emendat bl-Atti: XXXV u LVIII ta’ l-1974, XIII ta’ l-1975; bl-
Avvi_z Legali 148 ta’ l-1975; bl-Atti: XVIII u XXII ta’ l-1976, XI ta’ l-1977, XX ta’ l-1980, VIII
u XV ta’ l-1990, XXIV ta’ l-1995, X u XII ta’ l-2000 u XV ta’ l-2002.
TAQSIM TA’ L-ATT
Artikoli 
Taqsima I.  Preliminari  1-2 
Taqsima II.  Kif Forza Armata Tin_zamm u Titmexxa  3-36
Titolu I. Disposizzjonijiet _Generali  3-4 
Setg_ha li titwaqqaf, tin_zamm u ti_gi regolata forza 
armata  3-4 
Titolu II. Il-Forza Regolari  5-18
Inga_g_g  5-6 
Nomina f’korp u trasferiment minn korp g_hal ie_hor  7
_Zmien, kondizzjonijiet u estensjoni tas-servizz  8-10 
_Hall mis-servizz u trasferiment g_har-riserva  11-15
Disposizzjonijiet mixxellanji u supplimentari  16-18
Titolu III.  Il-Forza Territorjali  19-30 
Inga_g_g u _hall mis-servizz  19-24 
Ta_hri_g  25 
Mobilizzazzjoni  26-30
Titolu IV.  Il-Forza ta’ Riserva  31-36 
Il-forza ta’ riserva  31 
Sej_ha ta’ riservi 32-35 
Ta_hri_g  36
Taqsima III.  Reati Militari  37-75 
Tradiment, kodardja u reati li jo_hro_g minn servizz 
militari  37-43 
Ammutinament u insubordinazzjoni  44-49 
Artikoli 
Di_zerzjoni, assenza ming_hajr permess, e_c_c.  50-54
Simulazzjoni ta’ mard u sokor  55-56 
  2      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  TA’MALTA
Reati dwar proprjet_a   57-59 
Reati dwar, u minn, persuni f’kustodja  60-63 
Reati dwar qrati marzjali 64-65 
Reati mixxellanji  66-74 
Reati _civili  75
Taqsima IV.  Pro_cess u Pieni g_hal Reati Militari  76-142
Pieni  76-79 
Arrest  80-81 
Investigazzjoni u trattament sommarju ta’ akku_zi  82-89
Qorti Marzjali: Disposizzjonijiet _generali  90-97 
Qorti Marzjali: Disposizzjonijiet dwar pro_cess  98-106
Reati: Pro_cedura  107 
Konferma, revi_zjoni u konsiderazzjoni mill-_gdid 
ta’ pro_cediment ta’ qrati marzjali  108-115 
Appelli minn qrati marzjali  116-120 
Revi_zjoni ta’ de_ci_zjonijiet sommarji u ’awards’  121
De_ci_zjoni li l-akku_zat huwa mi_gnun  122 
Dmirijiet ta’ l-Avukat _Generali dwar qrati marzjali  123 
Il-bidu, sospensjoni u tul ta’ sentenzi 124-126 
Esekuzzjoni ta’ sentenzi ta’ mewt, pri_gunerija 
u detenzjoni  127-129 
Pro_cessi kontra persuni li ma jibqg_hux su_g_getti 
g_hall-li_gi militari u _z-_zmien li fih g_handhom isiru 
l-pro_cessi  130-131
Relazzjonijiet bejn li_gi militari u qrati _civili u finalit_a  
ta’ pro_cessi  132-133 
Inkjesti  134-136 
Disposizzjonijiet mixxellanji  137-142
Taqsima V.  Telf u Tnaqqis u Imposizzjoni ta’ Responsabbiltajiet
ta’ Manteniment  143-151 
Taqsima VI. Ranges, Ta_hri_g u D_hul bla Jedd  152-159
U_zu ta’ artijiet u ib_hra b_hala ranges  152-153 
U_zu ta’ art g_hal ta_hri_g tal-forza 154-158 
D_hul bla jedd fuq art mi_zmuma mill-forza 159
Taqsima VII.  Disposizzjonijiet _Generali  160-177 
Rimedju g_hal ilmenti  l60-161 
Disposizzjonijiet dwar di_zerturi u assenti ming_hajr
permess  162-165 
Artikoli 
Reati dwar _hwejje_g militari punibbli minn qrati
_civili  166-171 
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    3
Disposizzjonijiet dwar provi  172-174 
Disposizzjonijiet mixxellanji  175-177
Taqsima VIII.  Applikazzjoni ta’ l-Att u Disposizzjonijiet 
Supplimentali  178-184 
Persuni su_g_getti g_hal-li_gi militari  178-180
Disposizzjonijiet supplimentali  181-183 
Ri_zervi  184
  4      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  TA’MALTA
TAQSIMA I 
PRELIMINARI
Titolu.  1. It-titolu ta’ dan l-Att hu l-Att dwar il-Forzi Armati ta’
Malta. 
Tifsir.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
2. (1) F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma
te_htie_gx xort’o_hra jew ma jkunx espressament provdut xort’o_hra - 
"arrest" tinkludi arrest fil-miftu_h; 
"awtorit_a  superjuri xierqa" g_handha t-tifsir mog_hti lilha bl-
artikolu 83(1) u bl-artikolu 88(2);
"di_zerzjoni" g_handha tiftiehem skond l-artikolu 50(2);
"field officer" tfisser uffi_cjal, li ma jkunx uffi_cjal _general, ta’ kull
rank ’il fuq mir-rank ta’ kaptan;
"Gvern" tfisser il-Gvern ta’ Malta; 
"_gurament" tinkludi affermazzjoni, u riferenzi g_hal te_hid ta’
_gurament g_handhom jiftehmu skond hekk;
"_hsara" tinkludi distruzzjoni, u riferenzi g_hal eg_hmil ta’ _hsara
g_handhom jiftehmu skond hekk;
"g_hadu" tinkludi l-persuni kollha inga_g_gati f’operazzjonijiet
armati kontra kwalunkwe forza armata ta’ Malta u kwalunkwe
forza li tg_hinhom u tinkludi wkoll kull xewwiexa armati, ribelli
armati, rioters armati u pirati;
"il-forza" tfisser il-forza regolari u territorjali u tinkludi l-forza
ta’ ri_zerva;
"il-forza regolari" tfisser kull forza armata mwaqqfa skond dan l-
Att li ma tkunx il-forza ta’ ri_zerva jew il-forza territorjali; 
"il-forza ta’ ri_zerva" tfisser il-korpijiet imsemmija l-artikolu
31(2), u "ri_zerva" g_handha tiftiehem skond hekk;
"il-forza territorjali" tfisser il-forza armata territorjali mwaqqfa,
jew meqjusa li hi mwaqqfa, skond dan l-Att li ma tkunx ir-ri_zerva
ta’ dik il-forza;
"il-Gazzetta" tfisser il-Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta; 
"il-Kamra" tfisser il-Kamra tad-Deputati ta’ Malta;
"in_genju ta’ l-ajru" tinkludi kull makna g_hat-titjir, kemm jekk
tit_hadem b’mezzi mekkani_ci kemm jekk le, u tinkludi kull xorta ta’
balloon;
Kap. 9.
"jisraq" g_handha l-istess tifsir b_hal _hati ta’ serq g_hall-finijiet tal-
Kodi_ci Kriminali;
"korp" tfisser kull korp tal-forza li ji_gi minn _zmien g_hal _zmien
dikjarat b’ordni tal-President ta’ Malta li huwa korp g_hall-finijiet
ta’ dan l-Att;
"kundanna sommarja" tfisser misjub _hati mill-qorti _civili
kompetenti;
"Malta" g_handha l-istess tifsir kif mog_hti lilha bl-artikolu 124
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    5
tal-Kostituzzjoni ta’ Malta;
"materjal ta’ in_genju ta’ l-ajru" tinkludi -
(a) partijiet ta’, u komponenti ta’ jew a_c_cessorji g_hal,
in_genju ta’ l-ajru, kemm jekk ikunu f’dak i_z-_zmien
f’in_genju ta’ l-ajru kemm jekk ma jkunux;
(b) makni, armamenti, munizjon u bombi u missili o_hra ta’
kull xorta f’in_genju ta’ l-ajru jew g_hall-u_zu f’in_genju
ta’ l-ajru;
(_c) kull tag_hmir, apparat jew strumenti o_hra f’in_genju ta’
l-ajru, jew g_hall-u_zu f’in_genju ta’ l-ajru;
(d) kull apparat u_zat in konnessjoni mat-tluq g_hal titjira
jew in_zul l-art ta’ in_genju ta’ l-ajru jew biex ji_gi
mag_hruf il-moviment ta’ in_genji ta’ l-ajru; u
(e) kull fuel u_zat g_hat-t_haddim ta’ in_genju ta’ l-ajru u kull
materjal u_zat b_hala lubrikant g_hal in_genji ta’ l-ajru jew
g_hall-materjal ta’ in_genji ta’ l-ajru;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli g_had-difi_za u tinkludi
kull persuna jew awtorit_a  awtorizzata mill-imsemmi Ministru g_hal
hekk jew kif jista’ ji_gi preskritt;
"pajji_z tal-Commonwealth" tfisser pajji_z li g_halih japplika l-
artikolu 28 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta;
"persuni su_g_getti g_hal-li_gi militari" g_handha tiftiehem skond l-
artikolu 178;
"preskritt" _hlief fit-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att, tfisser
preskritt jew disposizzjoni dwar hekk mag_hmula bi jew ta_ht
regolamenti jew ordnijiet skond l-artikolu 4;
"proprjet_a  pubblika" tfisser kull proprjet_a  ta’ kwalunkwe
dipartiment tal-Gvern mi_zmuma g_hall-finijiet ta’ kull dipartiment
b_hal dak;
"provost officer" tfisser provost marshal jew uffi_cjal nominat
biex je_zer_cita x-xog_hlijiet mog_htija b’dan jew ta_ht dan l-Att lil
provost officers;
"qorti _civili" tfisser qorti ta’ _gurisdizzjoni kriminali ordinarja
f’Malta;
"qorti marzjali" tfisser qorti marzjali skond dan l-Att; 
"quddiem l-g_hadu", dwar persuna, tfisser li hi qeg_hda f’azzjoni
kontra l-g_hadu jew qeg_hda biex tmur f’azzjoni kontra l-g_hadu, jew
tkun ta_ht attakk jew mina_c_ca ta’ attakk imminenti mill-g_hadu; 
"ra_gel" dwar il-forza tinkludi warrant officer, uffi_cjal bla
kummissjoni u suldat;
"rank temporanju" tfisser rank ta’ kull xorta (ikun imsejja_h kif
ikun) hekk li ta_ht dawk id-disposizzjonijiet li jistg_hu ji_gu preskritti
uffi_cjal kmandant ikollu s-setg_ha li jordna d-detentur tieg_hu li ma
jibqax f’dak ir-rank, u "warrant officer temporanju" u "uffi_cjal bla
kummissjoni temporanju" g_handhom jiftehmu skond hekk;
"reat _civili" tfisser att jew nuqqas punibbli bil-li_gi ta’ Malta jew
  6      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  TA’MALTA
li, jekk isir f’Malta, ikun punibbli b’dik il-li_gi;
"Regoli ta’ Pro_cedura" tfisser ir-Regoli ta’ Pro_cedura mag_hmula
ta_ht l-artikolu 107;
"servizz" tfisser servizz fil-forza u, meta l-kelma "service" fit-
test Ingli_z tintu_za b_hala a_g_gettiv, u l-kliem "tas-servizz" fit-test
Malti, ifissru li tkun ta’ jew li jkollha x’taqsam mal-forza jew xi
parti minnha;
"servizz attiv" g_handha tiftie_hem skond l-artikolu 183;
"sinjal ta’ l-ajru" tfisser kull messa_g_g, sinjal jew indikazzjoni
mog_htija, bi kwalunkwe mezz ikun liema jkun, b_hala gwida lil
in_genji ta’ l-ajru jew lil in_genju ta’ l-ajru partikolari;
"stoppages" tfisser il-_gbir lura, bi tnaqqis mill-paga ta’ min
jag_hmel ir-reat, ta’ somma spe_cifikata b_hala kumpens g_hal xi spi_za,
telf jew dannu li jsir bir-reat;
"uffi_cjal kmandant" tfisser l-uffi_cjal li jikkmanda l-unit_a  li ra_gel
ikun parti minnha jew qieg_hed mag_hha, i_zda dwar persuna akku_zata
b’reat g_handha t-tifsir mog_hti lilha bl-artikolu 88;
"uffi_cjal ta’ l-inga_g_g" g_handha t-tifsir mog_hti lilha bl-artikolu 5;
"vapur" tinkludi kull xorta ta’ bi_c_ca tal-ba_har. 
(2) Fit-Taqsima II ta’ dan l-Att -
"awtorit_a  militari kompetenti" tfisser il-kmandant jew xi uffi_cjal
preskritt;
"data tal-konferma" dwar xi persuna tfisser id-data li fiha
tiffirma d-dikjarazzjoni msemmija fl-artikolu 17(1) u li fiha tie_hu l-
_gurament li ji_gi preskritt;
"l-anqas et_a  xierqa" g_handha t-tifsir mog_hti lilha bl-artikolu 6.
(3) Fit-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att -
"_habs _civili" tfisser _habs f’Malta li fih persuna kkundannata
minn qorti _civili g_hal pri_gunerija tkun tista’ f’dak i_z-_zmien
tin_zamm; 
"preskritt" tfisser preskritt jew disposizzjoni dwar hekk
mag_hmula bi jew ta_ht ir-Regoli ta’ Pro_cedura jew ta_ht regolamenti
mag_hmula skond l-artikolu 141;
"stabbiliment militari" tfisser _habs militari jew kull stabbiliment
ie_hor ta_ht il-kontroll tal-Ministru fejn persuni jistg_hu jkunu
me_htie_ga li jiskontaw sentenzi militari ta’ pri_gunerija jew
detenzjoni;
riferenzi g_hal sentenza militari ta’ pri_gunerija huma riferenzi
g_hal sentenza ta’ pri_gunerija mog_htija minn qorti marzjali;
riferenzi g_hal sentenza militari ta’ detenzjoni huma riferenzi g_hal
sentenza ta’ detenzjoni mog_htija minn qorti marzjali jew mog_htija
mill-uffi_cjal kmandant ta’ min jag_hmel ir-reat;
"uffi_cjal li jsejja_h qorti marzjali" dwar qorti marzjali tfisser l-
uffi_cjal li jsejja_h dik il-qorti marzjali u tinkludi lis-su_c_cessur tieg_hu
jew kull persuna li f’dak i_z-_zmien tkun qed te_zer_cita l-funzjonijiet
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    7
tieg_hu jew tas-su_c_cessur tieg_hu.
(4) Riferenzi fit-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att g_hal warrant
officers ma jinkludux riferenzi g_hal warrant officers temporanji,
i_zda riferenzi fl-imsemmija Taqsimiet ta’ dan l-Att g_hal uffi_cjali
bla kummissjoni jinkludu riferenzi g_hal uffi_cjali bla kummissjoni
temporanji u wkoll g_hal warrant officers temporanji.
(5) Kull setg_ha mog_htija b’dan l-Att g_hal eg_hmil ta’
disposizzjoni b’regolamenti, b’regoli, b’ordnijiet jew b’att ie_hor
tinkludi setg_ha g_hall-eg_hmil ta’ dik id-disposizzjoni g_hal ka_zijiet
spe_cifi_ci jew klassijiet ta’ ka_zijiet, u g_hall-eg_hmil ta’ disposizzjoni
differenti g_hal klassijiet differenti ta’ kazijiet, u g_hall-fini ta’ kull
att b_hal dak klassijiet ta’ ka_zijiet jistg_hu ji_gu mfissra b’riferenza
g_hal kull _cirkostanza spe_cifikata fl-att.
(6) Kull setg_ha mog_htija b’dan l-Att g_hal eg_hmil ta’
regolamenti, regoli jew ordnijiet jew g_hall-_hru_g ta’ avvi_zi tinkludi
s-setg_ha, e_zer_citabbli bl-istess mod u su_g_getta g_hall-istess
disposizzjoni, g_hat-tibdil jew g_hat-t_hassir ta’ kull regolament,
regola, ordni jew avvi_z tali, bla _hsara g_hall-eg_hmil ta’ regolament,
regola jew ordni _gdid jew g_hall-_hru_g ta’ avvi_z _gdid.
TAQSIMA II
KIF FORZA ARMATA TIN_ZAMM U TITMEXXA
 TITOLU I - DISPOSIZZJONIJIET _GENERALI
Setg_ha li titwaqqaf, tin_zamm u ti_gi regolata forza armata
Setg_ha biex forza 
armata tin_zamm u 
titmexxa. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
3. (1) Ikun fis-setg_ha tal-President ta’ Malta li jwaqqaf
b’inga_g_g volontarju u j_zomm forza armata, li tkun mag_hmula minn
forza regolari u territorjali jew minn xi wa_hda minn dawk il-forzi
(inklu_za r-ri_zerva ta’ dawk il-forzi), u mag_hmula minn dawk l-
unitajiet ta’ kull arma u su_g_getti g_hall-g_hoti ta’ dak l-isem li ji_gi
preskritt jew li l-President ta’ Malta jordna.
(2) L-infieq me_htie_g sabiex titwaqqaf u tin_zamm il-forza
g_handu jit_hallas minn somom ta’ flus provduti g_hal hekk fl-estimi
ta’ kull sena ta’ d_hul u nfieq g_hal Malta kif approvat mill-Kamra.
Setg_ha g_hall-
eg_hmil ta’ 
regolamenti jew 
ordnijiet.
Emendat: 
LVIII. 1974.68; 
XX. 1980.2;
XII. 2000.2;
XV. 2002.5.
4. (1) Ikun fis-setg_ha tal-President ta’ Malta li jag_hmel
regolamenti jew ordnijiet dwar it-twaqqif, tmexxija, u dixxiplina
tal-forza, jew ta’ xi parti jew unit_a  tag_hha, il-paga, l-allowances, il-
pensjonijiet u l-gratifikazzjonijiet li g_handhom jit_hallsu lil u l-
inga_g_g, i_z-_zmien, il-kondizzjonijiet u l-estensjonijiet ta’ servizz u
l-_hall mis-servizz u t-ta_hri_g ta’, membri tal-forza jew ta’ xi parti
jew unit_a  tag_hha, u dwar il-_hwejje_g l-o_hra kollha li g_handhom
x’jaqsmu mal-forza, inklu_za kull _ha_ga awtorizzata b’dan l-Att li
ti_gi perskritta jew li jing_had li tkun su_g_getta g_hal regolamenti jew
ordnijiet; u jista’ jag_hmel regolamenti jew ordnijiet differenti jew
jag_hmel disposizzjoni differenti dwar il-forza regolari u l-forza
territorjali.
  8      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  TA’MALTA
(2) Bla _hsara g_hall-_generalit_a  tas-setg_hat mog_htija b’dan l-
artikolu, regolamenti jew ordnijiet mag_hmula ta_ht dan l-artikolu
jistg_hu -
(a) jipprovdu dwar il-persuni li lilhom il-kmand fuq il-
forza, jew fuq xi parti jew membru tag_hha, g_handu
jing_hata u dwar i_c-_cirkostanzi li fihom dak il-kmand
kif intqal qabel g_handu ji_gi e_zer_citat;
(b) jipprovdu g_hall-formazzjoni ta’ uffi_cjali u r_giel tal-
forza f’unitajiet u g_hall-_hatra, trasferiment, stazzjonar,
ippustjar jew trattament ie_hor ta’ uffi_cjali u r_giel tali;
(_c) jirregolaw l-g_hoti ta’ kummissjonijiet fil-forza;
(d) jirregolaw in-nomina, ir-rank, id-dmirijiet u n-numru
ta’ uffi_cjali u r_giel tal-forza;
(e) jipprovdu g_hat-twaqqif u tmexxija ta’ ri_zerva tal-forza
regolari u territorjali;
u, dwar il-forza territorjali -
(f) jipprovdu g_hall-kostituzzjoni ta’ staff permanenti;
(g) ibiddlu jew jiddispensaw minn kwalunkwe disposiz-
zjoni ta’ dan l-Att dwar it-ta_hri_g tal-forza territorjali
safejn japplikaw g_har-ri_zerva ta’ dik il-forza.
(3) Il-President ta’ Malta jista’ b’ordni jag_hti s-setg_ha lil kull
membru tal-forza li je_zer_cita, b’_zieda mal-funzjonijiet, setg_hat u
dmirijiet li g_handu b_hala membru ta’ dik il-forza, dawk il-
funzjonijiet, setg_hat u dmirijiet kollha, jew u_hud minnhom, li b’li_gi
huma vestiti f’membru tal-Korp tal-Pulizija ta’ Malta u f’uffi_cjal
tad-Dwana.
(4) B’dak kollu li hemm fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan
l-artikolu -
(a) regolamenti jew ordnijiet mag_hmula ta_ht dan l-artikolu
ma g_handhomx jolqtu jew itawwlu _z-_zmien li g_halih, u
l-area li fiha, ra_gel tal-forza territorjali jista’ ji_gi
m_gieg_hel li jaqdi jew, jekk mhux provdut xort’o_hra
b’dan jew ta_ht dan l-Att, jawtorizzaw ra_gel tal-forza
territorjali li jkun jappartjeni g_hal wie_hed mill-korpi li
ji_gi trasferit, ming_hajr il-kunsens tieg_hu, g_hal korp
ie_hor;
(b) meta ra_gel tal-forza territorjali kien inga_g_ga qabel id-
data ta’ xi regolament jew ordni mag_hmul ta_ht dan l-
artikolu, ebda _ha_ga f’dak ir-regolament jew ordni ma
tista’ _g_gieg_hlu li ji_gi ming_hajr il-kunsens tieg_hu
nominat, trasferit jew ippustjat f’xi korp li fih ma
setg_hax, ming_hajr il-kunsens tieg_hu, ji_gi nominat,
trasferit jew ippustjat li kieku l-imsemmi regolament
jew ordni ma kienx sar;
(_c) g_hall-g_hanijiet ta’ kull regolament li jsir ta_ht dan l-
artikolu f’dak li g_handu x’jaqsam mal-pensjonijiet u l-
gratifikazzjonijiet li g_handhom jit_hallsu lill-membri
tal-forza, meta s-servizz ta’ xi membru ta’ l-Air Traffic
Control Corps jew ta’ l-Airport Company jew ta’ xi
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    9
parti o_hra tal-Forza li l-Ministru jista’ b’ordni minn
_zmien g_hal _zmien jispe_cifika g_hall-iskopijiet ta’ dan l-
artikolu, jintemmu bl-approvazzjoni tal-Kmandant
sabiex jid_hol f’impjieg full time ma’ Malta
International Airport p.l.c. jew ma’ xi enti o_hra li l-
Ministru jista’ b’ordni minn _zmien g_hal _zmien
japprova g_hall-iskopjiet ta’ dan l-artikolu, l-impjieg
ta’ dak il-membru tal-Forza ma’ l-imsemmija Malta
International Airport p.l.c. jew enti o_hra g_handu jitqies
b_hala servizz fil-Forza, u dak il-membru jkollu jedd
g_hal pensjoni jew gratifikazzjoni, skond il-ka_z, ta_ht
dawk ir-regolamenti meta huwa jtemm is-servizz
tieg_hu ma’ l-imsemmija Malta International Airport
p.l.c. jew enti o_hra b_hallikieku dak is-servizz kien
servizz mal-Forza:
I_zda meta dak it-tmiem ta’ dak is-servizz mal-
Malta International Airport p.l.c. jew enti o_hra jkun
dovut g_hax-xoljiment ta’ dik il-kumpannija jew enti
sew jekk dan ikun wie_hed volontarju jew xort’o_hra,
dak it-tmiem g_handu jitqies b_hallikieku kien dovut
g_hat-tne_h_hija tal-kariga:
I_zda wkoll, id-disposizzjonijiet ta’ dan il-
paragrafu m’g_handhomx ikunu japplikaw kemm-il
darba ma jsirx Ordni mill-Prim Ministru li fih ji_gi
indikat li Malta International Airport p.l.c. jew l-enti l-
o_hra skond il-ka_z kellha tintrabat mal-Gvern biex
tikkontribwixxi g_hal g_hand il-Gvern id-differenza bejn
in-nefqa tal-pensjoni jew gratifikazzjoni li g_handhom
jit_hallsu filwaqt ta’ l-irtir minn mal-Malta
International Airport p.l.c. jew mill-enti l-o_hra skond
il-ka_z u n-nefqa tal-pensjoni jew gratifikazzjoni, skond
il-ka_z, kif tin_hadem fil-waqt tat-tmiem tas-servizz
mal-Gvern g_hall-imsemmija ra_guni ta’ impjieg full
time ma’ Malta International Airport p.l.c. jew ma’ dik
l-enti l-o_hra;
(d) g_hall-g_hanijiet tal-paragrafu (_c), il-_hlasijiet
pensjonabbli ta’ dawk il-persuni tal-Forza meta
jirtiraw g_handhom jitqiesu li jkunu l-_hlasijiet
pensjonabbli li jit_hallsu lill-membru tal-Forza fi grad u
f’livell inkrementali li jikkorrispondu g_hall-kariga u l-
livell inkrementali li fih dik il-persuna tirtira mill-
Malta International Airport p.l.c. jew mill-enti l-o_hra
skond il-ka_z;
(e) g_hall-g_hanijiet tal-paragrafu (d), karigi u gradi ta’
salarju mal-Malta International Airport p.l.c. jew ma’
dik l-enti l-o_hra g_handhom ikunu klassifikati fil-gradi
u livelli inkrementali li l-aktar jikkorrispondu g_hall-
gradi u livelli inkrementali fil-Forzi Armati ta’ Malta
b’riferenza g_hall-job description, _hila f’xi seng_ha,
responsabbiltajiet u fatturi o_hra simili;
(f) il-klassifika msemmija fil-paragrafu (e) g_handha ssir
minn bord mag_hmul minn chairman li jin_hatar mill-
  10      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
Ministeru responsabbli g_hall-finanzi u minn _zew_g
membri o_hra, wie_hed ma_htur mill-Ministeru
b’responsabbilt_a  _centrali g_hal policies li jirrigwardaw
il-persunal fis-servizzi pubbli_ci u wie_hed ma_htur mill-
Malta International Airport p.l.c. jew l-enti l-o_hra
skond il-ka_z. Il-klassifika g_handha tkun su_g_getta
g_hall-approvazzjoni finali tal-Ministru responsabbli
g_hall-finanzi;
(g) dik il-klassifika g_handha ssir fi _zmien tliet xhur minn
kull a_g_gustament ta’ salarji ta’ membri tal-Forza u,
jew, ta’ impjiegi tal-Malta International Airport p.l.c.
jew ta’ dik 1-enti l-o_hra skond il-ka_z;
(h) ma g_handha ti_gi kklassifikata ebda kariga fi grad og_hla
minn dak ta’ Grad 3 fis-servizz tal-Gvern jew dak il-
grad ie_hor li l-Ministru responsabbli g_hall-finanzi
jista’ minn _zmien g_hal _zmien jistabbilixxi b’avvi_z fil-
Gazzetta;
(i) bla pre_gudizzju g_hall-artikolu 113 tal-Kostituzzjoni,
_hadd ma jista’, wara li tkun saret il-klassifika b_halma
hi msemmija hawn aktar qabel, ikollu xi jedd ta_ht l-
imsemmija regolamenti li jkun inqas favorevoli minn
dawk li kieku kien ikollu jedd qabel dik il-klassifika;
(j) il-Ministru jista’ minn _zmien g_hal _zmien b’ordni
jiddikjara li d-disposizzjonijiet tal-paragrafi (_c) sa (i)
g_handhom japplikaw g_hal dawk il-membri tal-Forza li
kienu tterminaw is-servizz tag_hhom skond id-
disposizzjonijiet tal-paragrafu (_c) sabiex ji_gu
impjegati mal-Malta International Airport p.l.c. jew
ma’ dik l-enti l-o_hra skond il-ka_z b_hallikieku dawk il-
persuni waqt li ssir dik l-Ordni, kienu membri tal-
Forza.
(5) Kull regolament jew ordni mag_hmul ta_ht dan l-artikolu
g_handu jitqieg_hed quddiem il-Kamra minnufih wara li jsir, u jekk,
fi _zmien tmienja u g_hoxrin _gurnata wara li jitqieg_hed hekk
quddiemha, il-Kamra tirri_zolvi li g_handu ji_gi annullat jew emendat,
ir-regolament jew l-ordni g_handu minn dak il-_hin ma jibqax ise_h_h
jew g_handu jigi hekk emendat, skond il-ka_z, i_zda bla _hsara g_hall-
validit_a  ta’ kull _ha_ga li tkun saret qabel bis-sa_h_ha tieg_hu jew g_hall-
eg_hmil ta’ regolament jew ordni _gdid.
(6) Fil-kalkolu g_hall-fini tas-subartikolu (5) ta’ kull perijodu
tali ta’ tmienja u g_hoxrin _gurnata, ma g_handux jing_hadd kull _zmien
li matulu l-Kamra ma kenitx qed tiltaqa’ jew li matulu kienet
a_g_gornata g_hal i_zjed minn sebat ijiem.
TITOLU II - IL-FORZA REGOLARI
Inga_g_g 
Uffi_cjali ta’ l-
inga_g_g. 
5. Rekluti fil-forza regolari g_handhom ji_gu inga_g_gati minn
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    11
dawk il-persuni (li g_handhom ikunu mag_hrufa b_hala, u li f’dan l-
Att huma msej_ha, uffi_cjali ta’ l-inga_g_g) b’dak il-mod u skond dawk
ir-regolamenti li ji_gu preskritti.
Inga_g_g.
ting_hata avvi_z fil-forma preskritta li turi l-mistoqsijiet li g_handha
twie_geb g_halihom mal-konferma u li turi l-kondizzjonijiet _generali
ta’ l-inga_g_g li dik il-persuna tkun ser tid_hol g_halihom; u uffi_cjal ta’
l-inga_g_g ma g_handu jinga_g_ga lil ebda persuna fil-forza regolari jekk
ma jkunx sodisfatt li dik il-persuna tkun ing_hatat dak l-avvi_z, li
tifhmu u li tixtieq tinga_g_ga.
(2) Il-pro_cedura g_hall-inga_g_g ta’ persuna fil-forza regolari
g_handha tkun dik li ti_gi preskritta.
(3) Uffi_cjal ta’ l-inga_g_g ma g_handux jinga_g_ga persuna ta_ht l-
anqas et_a  xierqa kemm-il darba ma jkunx ing_hata permess bil-
miktub g_hall-inga_g_g minn missier dik il-persuna jew, jekk dik il-
persuna ma tkunx su_g_getta g_has-setg_ha tal-missier, mill-omm jew
minn dik il-persuna li ta_ht il-_harsien tag_hha (kemm jekk bil-li_gi jew
fil-fatt) il-persuna li tkun qed toffri li tinga_g_ga tkun qeg_hda.
(4) F’din it-Taqsima ta’ dan l-Att l-espressjoni "l-anqas et_a
xierqa" tfisser l-et_a  ta’ sbatax-il sena u sitt xhur.
Nomina f’korp u trasferiment minn korp g_hal ie_hor
Inga_g_g g_hal servizz 
_generali jew korp u 
trasferiment bejn 
korp.
7. (1) Rekluti jistg_hu, skond regolamenti mag_hmula ta_ht l-
artikolu 4, jinga_g_gaw g_hal servizz f’korp partikolari, i_zda _hlief kif
ji_gi provdut b’dawk ir-regolamenti rekluti g_handhom ji_gu inga_g_gati
g_hal servizz _generali.
(2) L-awtorit_a  militari kompetenti g_handha malajr kemm ikun
prattikabbli tinnomina rekluta, jekk inga_g_ga g_hal servizz f’korp,
f’dak il-korp, u jekk inga_g_ga g_hal servizz _generali, f’dak il-korp kif
l-awtorit_a  militari kompetenti jidhrilha xieraq:
I_zda rekluta li jkun inga_g_ga g_hal servizz _generali qabel ma
jkun la_haq l-et_a  ta’ tmintax-il sena jista’ ma ji_gix nominat f’korp
sakemm jil_haq dik l-et_a .
(3) Ra_gel tal-forza regolari jista’ f’kull _zmien ji_gi trasferit
b’ordni ta’ l-awtorit_a  militari kompetenti minn korp g_hal ie_hor:
I_zda _hlief jekk ikun hemm stat ta’ gwerra bejn Malta u xi
qawwa barranija, jew jekk ir-ri_zerva tissejja_h g_hal servizz
permanenti, ordni ta_ht dan l-artikolu ma g_handux isir jekk mhux bl-
approvazzjoni tal-Ministru kemm-il darba l-persuna li dwarha
jing_hata l-ordni ma tag_htix il-kunsens g_hat-trasferiment.
(4) Meta skond l-a_h_har subartikolu qabel dan ra_gel tal-forza
regolari ji_gi trasferit g_hal korp differenti minn dak li hu qabel kien
qed iservi fih, l-awtorit_a  militari kompetenti tista’ b’ordni tibdel il-
kondizzjonijiet tieg_hu tas-servizz sabiex ji_gu jaqblu mal-
kondizzjonijiet _generali tal-korp li fih ikun _gie trasferit.
  12      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
_Zmien, kondizzjonijiet u estensjoni tas-servizz
_Zmien u 
kondizzjonijiet tas-
servizz. 
8. (1) I_z-_zmien u l-kondizzjonijiet ta’ servizz li g_halihom
persuna tista’ tinga_g_ga fil-forza regolari g_handhom ikunu dak i_z-
_zmien u dawk il-kondizzjonijiet ta’ servizz li ji_gu preskritti, u
g_handhom ikunu su_g_getti g_hal dawk it-tibdiliet u estensjonijiet li
ji_gu preskritti.
(2) Ra_gel tal-forza regolari jkun su_g_gett g_hal servizz
universali. 
T_hollija g_hal wara 
f’_certi ka_zijiet ta’ 
_hall mis-servizz 
jew trasferiment 
g_hal ri_zerva.
9. (1) Meta f’xi _zmien li fih apparti minn dan l-artikolu ra_gel
tal-forza regolari kien intitolat li ji_gi ma_hlul mis-servizz jew ikun
imissu ji_gi trasferit g_har-ri_zerva, stat ta’ gwerra jkun je_zisti bejn
Malta u xi qawwa barranija, jew ir_giel tar-ri_zerva jissej_hu g_hal
servizz permanenti, jew hu jkun qed iservi barra minn Malta, hu
jista’ jin_zamm fis-servizz g_hal dak il-perijodu msemmi hawn i_zjed
’il quddiem, u s-servizz tieg_hu jista’ ji_gi mtawwal skond hekk.
(2) Ebda persuna ma tista’ ti_gi mi_zmuma fis-servizz bis-sa_h_ha
ta’ dan l-artikolu g_hal aktar minn tnax-il xahar wara d-data li
apparti minn dan l-artikolu hi kienet tkun intitolata li ti_gi ma_hlula
mis-servizz.
(3) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ l-a_h_har subartikolu
qabel dan, persuna li apparti minn dan l-artikolu tkun intitolata li
ti_gi ma_hlula mis-servizz tista’ ti_gi mi_zmuma fis-servizz g_hal dak il-
perijodu kif il-Ministru jista’ jordna.
(4) Bla _hsara kif intqal qabel, persuna li apparti minn dan l-
artikolu tkun imissha ti_gi trasferita g_har-ri_zerva tista’ ti_gi mi_zmuma
fis-servizz g_hal dak il-perijodu, li jispi_c_ca mhux aktar tard minn
tnax-il xahar wara d-data li fiha apparti minn dan l-artikolu kien
imissha ti_gi trasferita g_har-ri_zerva, kif il-Ministru jista’ jordna jew
g_hal kull perijodu jew perijodu ie_hor li matulu l-ir_giel tar-ri_zerva
jkomplu msej_ha g_hal servizz permanenti.
(5) Jekk fil-waqt li ra_gel ikun qed jin_zamm fis-servizz bis-
sa_h_ha ta’ dan l-artikolu jkun jidher lill-awtorit_a  militari kompetenti
li jistg_hu jg_haddu ming_hajr is-servizz tieg_hu, hu jkun intitolat li ji_gi
ma_hlul mis-servizz jew trasferit g_har-ri_zerva skond il-ka_z.
(6) Meta, f’xi _zmien li fih skond id-disposizzjonijiet ta’ qabel
ta’ dan l-artikolu ra_gel ikun intitolat li ji_gi ma_hlul mis-servizz jew
trasferit g_har-ri_zerva, ikun je_zisti stat ta’ gwerra bejn Malta u xi
qawwa barranija, hu jista’, b’dikjarazzjoni mag_hmula fil-forma
preskritta quddiem l-uffi_cjal kmandant tieg_hu jaqbel li jkompli fis-
servizz sakemm ikun g_had hemm dak l-istat ta’ gwerra; u jekk l-
awtorit_a  militari kompetenti tapprova hu jista’ hekk ikompli
b_hallikieku l-perijodu li bih i_z-_zmien tas-servizz jista’ ji_gi
mtawwal skond d-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu kien
perijodu li jkompli sakemm jibqa’ l-istat ta’ gwerra:
I_zda jekk ikun hekk spe_cifikat fid-dikjarazzjoni hu jkun
intitolat li ji_gi ma_hlul mis-servizz jew trasferit g_har-ri_zerva, skond
il-ka_z, meta jag_hlqu tliet xhur wara avvi_z li hu jkun ta lill-uffi_cjal
kmandant tieg_hu.
(7) Relattivament g_hal ir_giel fil-forza regolari li jkunu qed
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    13
iservu barra minn Malta riferenzi f’dan l-artikolu g_hal ikun intitolat
li ji_gi trasferit g_har-ri_zerva g_handhom jinftehmu b_hala riferenzi
g_hal ikun intitolat li jintbag_hat Malta bl-aktar _heffa konvenjenti
sabiex ji_gi trasferit g_har-ri_zerva.
Is-servizz ikompli 
f’perikolu 
nazzjonali 
imminenti.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
10. (1) Jekk ikun jidher lill-President ta’ Malta li hemm
perikolu nazzjonali imminenti jew li nqalg_het emer_genza kbira, hu
jista’ b’ordni mg_harraf bil-firma tal-Ministru, jipprovdi li r_giel li
kieku ma kienx _gara hekk ikun imisshom ji_gu trasferiti g_har-ri_zerva
jkomplu fis-servizz; u minn dak il-_hin l-a_h_har artikolu ta’ qabel dan
g_handu japplika g_hal dawk l-ir_giel kif japplika g_hal ir_giel li jissej_hu
g_hal servizz permanenti.
(2) Meta jkun sar ordni skond is-subartikolu (1), dik il-_grajja
g_handha minnufih ti_gi komunikata lill-Kamra.
(3) Ordni li jkun fis-se_h_h skond is-subartikolu (1) jista’ ji_gi
m_hassar mill-President ta’ Malta b’ordni iffirmat kif intqal f’dak
is-subartikolu.
_Hall mis-servizz u trasferiment g_har-ri_zerva
_Hall mis-servizz.
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
11. (1) _Hlief kif hawnhekk i_zjed ’il quddiem provdut kull
ra_gel tal-forza regolari, malli jsir intitolat li jkun ma_hlul mis-
servizz, g_handu ji_gi ma_hlul mis-servizz bil-_heffa kollha
konvenjenti i_zda sakemm ji_gi ma_hlul mis-servizz hu jibqa’ su_g_gett
g_hal-li_gi militari.
(2) Meta ra_gel tal-forza regolari jkun, meta jsir intitolat li ji_gi
ma_hlul mis-servizz, iservi barra minn Malta, g_handu -
(a) jekk jitlob li ji_gi ma_hlul mis-servizz f’Malta,
jintbag_hat hemm ming_hajr _hlas bil-_heffa kollha
konvenjenti u ji_gi ma_hlul mis-servizz hemm jew, jekk
ikun jaqbel li dan isir wara, fi _zmien sitt xhur mill-
wasla tieg_hu; i_zda
(b) jekk fuq talba tieg_hu ji_gi ma_hlul mis-servizz fil-post
fejn ikun qed iservi hu ma jkollu ebda dritt li
jintbag_hat Malta jew post ie_hor.
(3) _Hlief skond sentenza ta’ qorti marzjali, ra_gel tal-forza
regolari ma g_handux ji_gi ma_hlul mis-servizz jekk il-_hall mis-
servizz tieg_hu ma jkunx _gie awtorizzat mill-awtorit_a  militari
kompetenti jew b’awtorizzazzjoni li ti_gi direttament ming_hand il-
President ta’ Malta; u f’kull ka_z il-_hall mis-servizz ta’ ra_gel tal-
forza regolari g_handu jsir b’dak il-mod li ji_gi preskritt.
(4) Kull ra_gel tal-forza regolari g_handu jing_hata malli ji_gi
ma_hlul mis-servizz _certifikat ta’ _hall mis-servizz li jkun fih dawk
il-partikolaritajiet li ji_gu preskritti.
Trasferiment g_har-
ri_zerva. 
12. (1) Meta jkun imissu ji_gi trasferit g_har-ri_zerva, kull ra_gel
tal-forza regolari g_handu ji_gi trasferit g_har-ri_zerva i_zda sakemm
ji_gi hekk trasferit hu jibqa’ su_g_gett g_hal-li_gi militari.
(2) Meta ra_gel tal-forza regolari, meta jkun imissu ji_gi trasferit
g_har-ri_zerva, ikun qed iservi barra minn Malta hu g_handu
jintbag_hat Malta ming_hajr _hlas bl-akbar _heffa konvenjenti u g_handu
  14      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
mal-wasla tieg_hu hemm ji_gi trasferit g_har-ri_zerva jew, jekk jag_hti l-
kunsens li t-trasferiment tieg_hu isir wara, fi _zmien sitt xhur mill-
wasla tieg_hu:
I_zda jekk huwa hekk jitlob ikun jista’ ji_gi trasferit g_har-
ri_zerva ming_hajr ma ji_gi m_gieg_hel li jmur lura Malta.
_Hall mis-servizz 
jew trasferiment 
jit_hallew g_hal wara 
li jispi_c_caw il-
pro_cedimenti g_hal 
reati.
13. (1) B’dak kollu li hemm f’din it-Taqsima ta’ dan l-Att,
ra_gel tal-forza regolari ma jkunx intitolat li ji_gi ma_hlul mis-servizz
jew trasferit g_har-ri_zerva fi_z-_zmien li jkun su_g_gett, b_hala persuna
su_g_getta g_hall-li_gi militari, li ji_gi pro_cessat g_hal xi reat kontra xi
disposizzjoni ta’ dan l-Att:
I_zda jekk ji_gi de_ci_z li g_hal dak ir-reat ma g_handux ji_gi
pro_cessat minn qorti marzjali dan is-subartikolu ma g_handux
ikompli japplika.
(2) B’dak kollu li hemm f’din it-Taqsima ta’ dan l-Att, ra_gel
tal-forza regolari li jkun barra minn Malta u li jkun qed jiskonta
sentenza ta’ pri_gunerija jew detenzjoni mog_htija minn qorti
marzjali ta_ht dan l-Att, ma jkunx intitolat li ji_gi ma_hlul mis-servizz
jew trasferit g_har-ri_zerva waqt li jkun qed jiskonta s-sentenza.
Dritt tar-rekluta li 
jixtri l-_hall mis-
servizz.
14. (1) Rekluta jkun intitolat li jitlob li ji_gi ma_hlul mis-servizz
qabel ma jg_haddi l-perijodu ta’ tliet xhur li jibda mid-data tal-
konferma tieg_hu, u jekk jag_hmel dik it-talba hu g_handu mal-_hlas
tas-somma ta’ g_hoxrin lira jew ta’ dik is-somma i_zg_har li ti_gi
preskritta ji_gi ma_hlul mis-servizz bil-_heffa kollha konvenjenti:
I_zda -
(a) jekk regolamenti mag_hmula skond l-artikolu 4 hekk
jipprovdu, id-dritt mog_hti b’dan is-subartikolu ma
jkunx e_zer_citabbli minn rekluta qabel ma jg_haddi dak
il-perijodu (li ma jkunx itwal minn xahrejn) li jibda
mill-imsemmija data kif jista’ ji_gi preskritt; u
(b) jekk issir talba skond dan is-subartikolu minn rekluta
fi _zmien li fih ir_giel tal-forza regolari jkunu b’ordni
skond l-artikolu 10 me_htie_ga li jkomplu fis-servizz, hu
ma jkunx intitolat li ji_gi ma_hlul mis-servizz sakemm
huma jkunu hekk me_htie_ga li jkomplu fis-servizz.
(2) F’dan l-artikolu "rekluta" tfisser persuna inga_g_gata fil-forza
regolari skond id-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att li
ma tkunx _giet qabel hekk inga_g_gata.
Drittijiet tal-
warrant officer 
g_hall-_hall mis-
servizz jekk ji_gi 
mni_z_zel g_har-
ranks.
15. Warrant officer tal-forza regolari li ji_gi mni_z_zel g_har-ranks
jista’ meta ji_gri dan jitlob li ji_gi ma_hlul mis-servizz kemm-il darba
ma jkunx je_zisti stat ta’ gwerra bejn Malta u xi qawwa barranija
jew ir_giel tar-ri_zerva ma jkunux issejj_hu g_hal servizz permanenti.
Disposizzjonijiet mixxellanji u supplimentari
Telf ta’ servizz 
g_hal min ja_hrab u 
g_hoti lura tas-
servizz mitluf.
16. (1) Meta ra_gel tal-forza regolari jinsab _hati ta’ di_zerzjoni
minn qorti marzjali, il-perijodu tas-servizz tieg_hu li dwaru hu jkun
instab _hati li kien di_zertur g_handu jintilef.
(2) Meta xi servizz ta’ ra_gel jintilef id-disposizzjonijiet ta’ din
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    15
it-Taqsima ta’ dan l-Att (_hlief dawk li jittrattaw dwar il-_hall mis-
servizz b’xiri) g_handhom japplikaw g_halih, u hu jkun obbligat
iservi, bl-istess mod daqslikieku d-data xierqa kienet id-data tal-
konferma u hu kien, fid-data xierqa, inga_g_gat biex iservi g_hal
_zmien b_hal dak (kemm dwar it-tul ta’ _zmien kif ukoll dwar l-
obbligu g_has-servizz u l-obbligu li jservi fir-ri_zerva) li hu kien fil-
fatt qed iservi fi_z-_zmien li hu kien misjub _hati:
I_zda meta fid-data li fiha r-ra_gel instab _hati hu kien qed
iservi _zmien li jispi_c_ca meta jag_hlaq perijodu li jibda mid-data li
fiha jil_haq l-et_a  ta’ tmintax-il sena u hu kien la_haq dik l-et_a  meta
kien misjub _hati (kemm jekk kien la_haqha meta kien sar ir-reat
kemm jekk le) it-tul ta’ _zmien li hu jkun obbligat iservi g_handu
jkun daqs dak il-perijodu u _z-_zmien li hu jkun me_htie_g iservi
g_handu jitnaqqas skond hekk.
(3) Fl-a_h_har subartikolu qabel dan l-espressjoni "id-data
xierqa" -
(a) jekk b_hala konsegwenza tas-subartikolu (1) u sentenza
ta’ qorti marzjali ta_ht it-Taqsima III ta’ dan l-Att is-
servizz tieg_hu ta’ qabel g_handu jintilef kollu, tfisser
id-data li fiha instab _hati;
(b) jekk b_hala konsegwenza ta’ l-imsemmi subartikolu (1)
jew ta’ dak is-subartikolu u sentenza ta’ qorti marzjali
parti biss mis-servizz tieg_hu ta’ qabel g_handu jintilef,
tfisser data li tkun aktar kmieni minn dik id-data bi_z-
_zmien ta’ servizz li ma kienx mitluf.
(4) Jekk jing_hata dritt lil ra_gel tal-forza regolari biex itemm s-
servizz full time tieg_hu f’xi _zmien kif ji_gi preskritt jew li ji_gi
trasferit f’xi _zmien b_hal dak g_har-ri_zerva, dak id-dritt ma jkunx
e_zer_citabbli, b_hala konsegwenza tat-telf ta’ servizz, fi _zmien li jkun
qabel dak li fih kien ikun e_zer_citabbli kieku ma kienx g_hal dak it-
telf ta’ servizz.
(5) Kull servizz mitluf ta_ht dan l-artikolu jista’ jing_hata lura
min_habba servizz tajjeb jew g_hal xi ra_gunijiet o_hra li ji_g_gustifikaw
l-g_hoti lura tas-servizz mitluf kif ji_gi preskritt u b’dak il-mod u
su_g_gett g_hal dawk il-kondizzjonijiet u e_c_cezzjonijiet li ji_gu
preskritti.
Validit_a  tal-
konferma u inga_g_g.
17. (1) Meta persuna tkun iffirmat id-dikjarazzjoni murija fil-
karta tal-konferma dwar il-verit_a  tat-twe_gibiet mog_htija g_hall-
mistoqsijiet murija fil-karta tal-konferma, u tkun wara dan ir_ceviet
il-paga b_hala ra_gel tal-forza regolari -
(a) ma tistax titqajjem kwistjoni dwar il-validit_a  ta’ l-
inga_g_g tag_hha min_habba f’xi _zball jew nuqqas fil-karta
tal-konferma tag_hha;
(b) jekk wara tliet xhur mid-data li fiha tkun iffirmat l-
imsemmija dikjarazzjoni tippretendi li l-inga_g_g tag_hha
huwa invalidu min_habba xi nuqqas ta’ t_haris tal-_hti_giet
ta’ dan l-Att jew ta’ xi regolamenti mag_hmula bis-
sa_h_ha tieg_hu dwar l-inga_g_g jew il-konferma, jew g_hal
xi ra_guni o_hra tkun liema tkun (li ma tkunx _zball jew
  16      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
nuqqas fil-karta tal-konferma tag_hha) li min_habba fiha
apparti minn dan is-subartikolu l-validit_a  ta’ l-inga_g_g
tag_hha kienet tista’ ti_gi kontestata, il-pretensjoni
g_handha ti_gi sottomessa kemm jista’ jkun malajr lill-
Kmandant, u jekk il-pretensjoni tkun ba_zata fuq ra_guni
tajba l-Kmandant g_handu j_gieg_hel li ti_gi me_hlusa mis-
servizz bil-_heffa kollha konvenjenti;
(_c) bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ l-a_h_har paragrafu
qabel dan, hi g_handha titqies malli jg_haddu l-
imsemmija tliet xhur li kienet _giet inga_g_gata
validament minkejja kull nuqqas ta’ t_haris jew
ra_gunijiet o_hra kif intqal qabel;
(d) minkejja kull nuqqas ta’ t_haris jew xi ra_gunijiet o_hra
kif intqal qabel, jew is-sottomissjoni ta’ pretensjoni
skond il-paragrafu (b), hi g_handha titqies li hi ra_gel
tal-forza regolari sakemm ti_gi me_hlusa mis-servizz.
(2) F’ka_z ta’ persuna li meta tkun iffirmat dik id-dikjarazzjoni
ma tkunx la_hqet l-anqas et_a  xierqa, il-paragrafu (b) tas-subartikolu
(1) g_handu jkollu effett daqslikieku minflok il-kelma "tippretendi"
jid_hlu il-kliem "hi, jew xi persuna o_hra li kien me_htie_g il-kunsens
tag_hha g_hall-inga_g_g skond l-artikolu 6(3) i_zda li ma tatx il-kunsens
kif imiss, tippretendi".
(3) Meta persuna tkun ir_civiet il-paga b_hala ra_gel tal-forza
regolari ming_hajr ma tkun qabel iffirmat id-dikjarazzjoni
imsemmija fis-subartikolu (1), allura -
(a) hi g_handha titqies li tkun ra_gel tal-forza regolari sa
kemm ti_gi me_hlusa mis-servizz;
(b) hi tkun tista’ titlob f’kull _zmien li ti_gi me_hlusa mis-
servizz, u jekk tag_hmel hekk it-talba g_handha ti_gi
sottomessa kemm jista’ jkun malajr lill-Kmandant, li
g_handu j_gieg_hel li ti_gi me_hlusa mis-servizz bil-_heffa
kollha konvenjenti.
(4) Ebda _ha_ga fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu
ma g_handha tiftihem li tippre_gudika d-de_ci_zjoni fuq kwalunkwe
kwistjoni dwar it-tul ta’ _zmien li g_halih persuna tkun inga_g_gat jew
li timpedixxi li persuna li ma tkunx talbet dan ti_gi me_hlusa mis-
servizz.
Twe_gibiet foloz fil-
karta tal-konferma. 
18. (1) Jekk persuna li tidher quddiem l-uffi_cjal ta’ l-inga_g_g
biex issir il-konferma tag_hti bid-dehen twe_giba falza g_hal xi
mistoqsija li tkun tinsab fil-karta tal-konferma u li tkun saritilha
minn jew bl-ordni ta’ l-uffi_cjal ta’ l-inga_g_g, hi tista’ te_hel wara
kundanna sommarja pri_gunerija g_hal mhux aktar minn tliet xhur
jew multa ta’ mhux i_zjed minn g_hoxrin lira.
(2) Jistg_hu jsiru pro_cedimenti kontra persuna skond dan l-
artikolu wkoll jekk minn dak i_z-_zmien ’il hawn saret su_g_getta g_hal-
li_gi militari.
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    17
TITOLU III - IL-FORZA TERRITORJALI 
Inga_g_g u _hall mis-servizz
Inga_g_g u 
konferma. 
19. Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 5, 6, 17 u 18 g_handhom
japplikaw g_hall-forza territorjali bil-modifiki li _gejjin, ji_gifieri:
(a) minflok ir-riferenzi g_hall-forza regolari g_handhom
jid_hlu r-riferenzi g_hall-forza territorjali;
(b) minflok ir-riferenzi g_hal ra_gel tal-forza regolari
g_handhom jid_hlu r-riferenzi g_hal ra_gel tal-forza
territorjali; u 
(_c) ir-riferenzi fl-artikolu 17 g_har-ri_ceviment tal-paga
g_handhom jit_hallew barra.
_Zmien u 
kondizzjonijiet tas-
servizz.
20. (1) Kull persuna inga_g_gata fil-forza territorjali g_handha
ti_gi inga_g_gata biex isservi g_hal _zmien, li jibda mad-data tal-
konferma tag_hha, li ma jkunx aktar minn erba’ snin kif ji_gi
miftiehem waqt il-konferma, u tista’, waqt il-perijodu ta’ tnax-il
xahar li jag_hlaq mat-tmiem ta_z-_zmien ta’ servizz li fih tkun dak i_z-
_zmien qed isservi, ti_gi inga_g_gata mill-_gdid g_hal _zmien, li jibda mit-
tmiem ta_z-_zmien ta’ qabel, ta’ mhux aktar minn erba’ snin, kif ji_gi
miftiehem fl-inga_g_g mill-_gdid, u hekk minn _zmien g_hal ie_hor.
(2) Kull ra_gel tal-forza territorjali g_handu ji_gi inga_g_gat g_hal
servizz u ji_gi pustjat f’dak il-korp li hu jista’ jag_h_zel.
(3) _Hlief kif provdut fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu, il-kondizzjonijiet tas-servizz ta’ ra_gel tal-forza territorjali
g_handhom ikunu kif ji_gi preskritt.
Area ta’ servizz. 
li jservu f’kull parti ta’ Malta, i_zda ma jistg_hux ikunu me_htie_ga li
jservu barra minn Malta.
L-Att jibqa’ 
japplika sal-_hall 
mis-servizz. 
22. Ra_gel tal-forza territorjali g_handu, sakemm ji_gi ma_hlul
mis-servizz kif imiss bil-mod preskritt, jibqa’ su_g_gett g_had-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att li japplikaw g_halih b_hala ra_gel tal-
forza territorjali.
_Hall mis-servizz.
i_zjed ’il quddiem provdut, ikun intitolat li ji_gi ma_hlul mis-servizz,
qabel ma jispi_c_ca _z-_zmien tieg_hu kurrenti ta’ servizz jekk i_hares il-
kondizzjonijiet li _gejjin:
(a) jekk jag_hti avvi_z bil-miktub ta’ tliet xhur lill-uffi_cjal
kmandant tieg_hu, jew dak l-avvi_z aqsar li ji_gi preskritt,
li hu jkun jixtieq li ji_gi ma_hlul mis-servizz; u
(b) jekk i_hallas lill-uffi_cjal kmandant tieg_hu s-somma ta’
_hames liri jew dik is-somma i_zg_har li ti_gi preskritta; u 
(_c) jekk jag_hti lura fi stat tajjeb, bl-e_c_cezzjoni ta’
deprezzament _gustifikat, l-armi, il-_hwejje_g u t-tag_hmir
kollu li jkun ing_hata lilu, jew, f’ka_zijiet fejn min_habba
ra_guni tajba u bi_z_zejjed l-g_hoti lura tal-proprjet_a  li
ssemmiet qabel ikun impossibli, jekk i_hallas il-valur
tag_hha:
  18      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
I_zda jkun fis-setg_ha ta’ l-awtorit_a  militari kompetenti,
f’kull ka_z fejn ikun jidher li r-ra_gunijiet li g_halihom il-_hall mis-
servizz ikun _gie mitlub ikunu serji bi_z_zejjed, li tag_hti dispensa g_hal
kollox jew in parti mill-kondizzjonijiet ta’ hawn fuq kollha jew
bi_c_ciet minnhom.
(2) Ra_gel tal-forza territorjali jista’ ji_gi ma_hlul mis-servizz
mill-uffi_cjal kmandant tieg_hu min_habba nuqqas ta’ ubbidjenza ta’
ordnijiet mog_htija lilu fil-waqt li jkun qed jag_hmel dmirijiet
militari, jew min_habba li jittraskura milli jaqdi dak id-dmir, jew
g_hal kondotta _ha_zina tieg_hu b_hala ra_gel tal-forza territorjali, jew
min_habba xi kaw_za o_hra xierqa, u jkun l-uffi_cjal kmandant li
jidde_cidi jekk dik il-kaw_za te_zistix u hijiex xierqa:
I_zda ra_gel li jkun hekk ma_hlul mis-servizz ikollu d-dritt li
jappella lill-Kmandant li jista’ jag_hti dawk l-ordnijiet f’kull ka_z
b_hal dak kif jidhirlu _gust u xieraq.
Posponiment ta’ 
_hall mis-servizz 
matul l-
inkorporament jew 
servizz spe_cjali.
24. Meta _z-_zmien li fih ra_gel tal-forza territorjali kien ikun
intitolat li ji_gi ma_hlul mis-servizz jag_hlaq matul xi perijodu li fih
ikun fis-se_h_h ordni li jordna li l-forza territorjali jew xi parti
minnha tissejja_h fuq servizz permanenti jew matul il-perijodu li fih
hu jkun imsejja_h g_hal servizz spe_cjali, hu jista’ jkun me_htie_g li
jtawwal is-servizz tieg_hu g_hal dak i_z-_zmien itwal, li ma jkunx iktar
minn tnax il-xahar, kif il-Ministru jista’ jordna; u ra_gel tal-forza
territorjali ma jkunx matul kull perijodu b_hal dak intitolat li ji_gi
ma_hlul mis-servizz ta_ht l-artikolu 23(1).
Ta_hri_g 
Ta_hri_g.  25. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, kull
ra_gel tal-forza territorjali g_handu, b_hala ta_hri_g ta’ kull sena, ji_gi
m_harre_g g_hal mhux inqas minn tmint ijiem u mhux i_zjed minn
_hmistax-il _gurnata kull sena f’dawk i_z-_zminijiet u f’dawk il-
postijiet f’Malta kif ji_gi ordnat mill-awtorit_a  militari kompetenti, u
jista’ g_hal dak il-fini ji_gi msejja_h darba jew aktar minn darba
f’sena.
(2) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, kull
ra_gel tal-forza territorjali g_handu jattendi dak in-numru ta’ drillijiet
u joqg_hod g_hal dawk il-kondizzjonijiet l-o_hra dwar it-ta_hri_g li ji_gu
preskritti.
(3) Il-_hti_giet tas-subartikoli (1) u (2) jistg_hu ji_gu dispensati,
g_hal kollox jew f’parti -
(a) dwar il-forza territorjali jew parti minn dik il-forza,
mill-Kmandant;
(b) dwar ra_gel individwali tal-forza territorjali mill-
uffi_cjal kmandant tieg_hu bla _hsara g_hal kull ordni
_generali tal-Kmandant.
(4) Il-Ministru jista’ b’ordni jordna illi _z-_zmien ta’ ta_hri_g ta’
kull sena tal-forza kollha jew ta’ parti minnha jew ta’ xi ra_gel
tag_hha ji_gi f’xi sena mtawwal g_hal dak i_z-_zmien li ma jkunx aktar
minn tletin _gurnata kif ji_gi spe_cifikat fl-ordni.
(5) Ebda _ha_ga f’dan l-Att ma g_handha tiftiehem li ra_gel ma
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    19
jistax, bil-kunsens tieg_hu, ji_gi msejja_h fuq dmir, istruzzjoni jew
ta_hri_g, kemm f’Malta kif ukoll barra minn Malta, b_hala parti minn
jew b’_zieda ma’ xi ta_hri_g ie_hor, skond regolamenti jew ordnijiet
mag_hmula skond dan l-Att.
(6) Meta ra_gel tal-forza, li ma jkunx ing_hata leave bil-mod
xieraq, jew mhux min_habba mard jew sku_za o_hra ra_gonevoli kif
jista’ ji_gi permess bil-mod preskritt, jonqos li jattendi fil-_hin u fil-
post stabbililt g_hat-ta_hri_g, jew jonqos li jattendi n-numru ta’
drillijiet jew li j_hares dawk il-kondizzjonijiet l-o_hra dwar it-ta_hri_g
li ji_gu preskritti, jista’ je_hel wara kundanna sommarja ammenda ta’
mhux i_zjed minn _hames liri.
Mobilizzazzjoni 
Inkorporament. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
26. (1) Jekk jidher lill-President ta’ Malta li perikolu
nazzjonali jkun imminenti jew li tkun inqalg_het emer_genza kbira
jew li jkun hemm bi_za’ ta’ inva_zjoni jew attakk, hu jista’ b’ordni
mg_harraf bil-firma tal-Ministru, jordna li l-forza territorjali
tissejja_h g_hal servizz permanenti, u minnufih wara u bis-sa_h_ha tal-
_hru_g ta’ dak l-ordni l-Kmandant g_handu jag_hti, u meta jkun ta
j_hassar jew jibdel, dawk id-direttivi li jidhirlu li jkunu me_htie_ga
jew xierqa g_hall-inkorporament tal-forza territorjali jew xi parti
minnha.
(2) Meta direttivi ta_ht dan l-artikolu jkunu g_hal dak i_z-_zmien
jordnaw l-inkorporament ta’ xi parti mill-forza territorjali, kull
uffi_cjal jew ra_gel li jkun wie_hed minn dik il-parti g_handu jattendi
fil-_hin u fil-post stabbilit b’dawk id-direttivi u wara dak il-_hin
g_handhom jitqiesu li _gew inkorporati; u dawk l-uffi_cjali jew ir_giel
huma f’dan l-Att imsej_ha inkorporati jew il-parti jew partijiet
inkorporati tal-forza territorjali.
(3) Ma’ l-inkorporament, il-forza territorjali jew il-parti jew
partijiet tag_hha inkorporati g_handhom, sakemm jitne_h_ha l-
inkorporament, jaqg_hu ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u ta_ht
kull regolament jew ordni mag_hmul bis-sa_h_ha tieg_hu kif japplikaw
g_hall-forza regolari safejn jistg_hu ji_gu applikati g_halihom.
(4) Meta jkun sar ordni ta_ht is-subartikolu (1), dik il-_grajja
g_handha ti_gi kommunikata minnufih lill-Kamra.
Tne_h_hija ta’ l-
inkorporament. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
27. (1) Il-President ta’ Malta jista’ b’ordni mg_harraf bil-firma
tal-Ministru, jordna li l-forza territorjali ma tibqax inkorporata; u
wara dan il-Kmandant g_handu jag_hti dawk id-direttivi kif jidhirlu
me_htie_ga u xierqa biex ise_h_h l-ordni.
(2) Sakemm jo_hro_g ordni ta_ht is-subartikolu (1), il-Kmandant
jista’ minn _zmien g_hal _zmien kif jidhirlu spedjent jag_hti dawk id-
direttivi li jidhirlu li huma me_htie_ga jew xierqa biex ine_h_hi mill-
inkorporament xi parti inkorporata tal-forza territorjali u biex
jinkorpora xi parti tal-forza territorjali li ma tkunx inkorporata,
kemm jekk dik il-parti kienet qabel inkorporata kemm jekk ma
kenitx.
(3) Wara d-data stabbilita bid-direttivi g_hat-tne_h_hija mill-
inkorporament ta’ xi parti mill-forza territorjali, l-uffi_cjali u l-ir_giel
  20      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
ta’ dik il-parti g_handhom ikunu fil-posizzjoni ta’ uffi_cjali u r_giel
tal-forza territorjali meta ma hix inkorporata kemm-il darba jew
sakemm ma jkunux re_gg_hu _gew inkorporati.
Sej_ha g_hal servizz 
spe_cjali.
28. (1) Kull uffi_cjal u ra_gel tal-forza territorjali li jkun bil-
miktub fuq il-formula preskritta qabel li dan l-artikolu g_handu
japplika g_halih jew li hu jkun jista’ jissejja_h g_hal servizz spe_cjali
ikun jista’ jissejja_h g_hal servizz spe_cjali minkejja li l-forza
territorjali, jew il-parti minnha li jkun jag_hmel mag_hha, ma tkunx
_giet inkorporata.
(2) Ikun fil-jedd tal-Ministru, f’kull _zmien meta jkun jidhirlu li
l-okka_zjoni hekk te_htie_g, li jag_hti, u meta jkun ta li j_hassar jew
jibdel, dawk id-direttivi li jidhirlu xierqa biex isejja_h g_hal servizz
spe_cjali skond id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) lil kull
uffi_cjal jew ra_gel tal-forza territorjali li bis-sa_h_ha ta’ dawk id-
disposizzjonijiet ikun jista’ ji_gi hekk imsejja_h; u kull uffi_cjal jew
ra_gel imsejja_h bid-direttivi g_handu jattendi fil-post u fil-_hin
stabbilit mid-direttivi, u minn wara dak il-_hin g_handu jitqies li
ssejja_h g_hal servizz spe_cjali.
(3) Meta l-Ministru jkun ta xi direttivi skond l-a_h_har
subartikolu qabel dan hu jista’ f’kull _zmien wara jag_hti dawk id-
direttivi li jidhirlu xierqa dwar it-temm ta’ servizz ta_ht is-
subartikolu (1) ta’ kull uffi_cjal jew ra_gel imsejja_h bid-direttivi
mog_htija ta_ht is-subartikolu (2), i_zda ming_hajr pre_gudizzju g_has-
setg_ha tal-Ministru, billi jag_hti direttivi o_hra ta_ht is-subartikolu (2),
li jsejja_h g_hal servizz itwal kull uffi_cjal jew ra_gel li s-servizz tieg_hu
jkun intemm bid-direttivi mog_htija ta_ht dan is-subartikolu.
(4) Jekk, fil-waqt li uffi_cjal jew ra_gel tal-forza territorjali
msejja_h b’direttivi mog_htija ta_ht is-subartikolu (2) jkun qed iservi
ta_ht is-subartikolu (1), jing_hataw direttivi skond dan l-Att g_hall-
inkorporament tal-forza territorjali jew ta’ parti minnha li hu jkun
jag_hmel mag_hha, dak l-uffi_cjal jew ra_gel g_handu wara dan jitqies li
hu inkorporat u s-servizz tieg_hu skond is-subartikolu (1) ma
jkomplix.
Ministru jew 
Kmandant jista’ 
ja_gixxi permezz ta’ 
uffi_cjali jew 
subordinati. 
29. Bis-sa_h_ha tas-setg_hat mog_htija lilhom bl-artikoli 26, 27 u
28, il-Ministru jew il-Kmandant, skond il-ka_z, jistg_hu ja_gixxu
permezz ta’ l-uffi_cjali jew tas-subordinati tag_hhom; u kull direttiva,
avvi_z jew ordni mog_hti ta_ht l-awtorit_a  tal-Ministru jew tal-
Kmandant, skond il-ka_z, g_handu jkollu l-istess sa_h_ha u effett ta’
direttiva, avvi_z jew ordni mog_hti mill-Ministru jew mill-Kmandant,
skond il-ka_z.
Setg_hat 
addizzjonali g_hal 
trasferiment u 
pustjar matul l-
inkorporament jew 
is-servizz spe_cjali.
30. (1) Ra_gel tal-forza territorjali jista’, b’ordni ta’ l-awtorit_a
militari kompetenti, f’kull _zmien li matulu l-parti tal-forza
territorjali li jag_hmel mag_hha tkun inkorporata jew waqt li jkun qed
iservi ta_ht l-artikolu 28(1), ji_gi trasferit jew ippustjat fi kwalunkwe
korp ming_hajr il-kunsens tieg_hu.
(2) Meta ra_gel tal-forza territorjali li _gie trasferit jew ippustjat
bis-sa_h_ha ta’ dan l-artikolu jkompli fis-servizz, allura, jekk ikun
hekk jixtieq, g_handhom jittie_hdu, malajr kemm ikun konvenjenti
wara li jispi_c_ca _z-_zmien ta’ l-inkorporament jew, skond il-ka_z tas-
servizz tieg_hu skond l-artikolu 28 (1), dawk il-passi kollha li jkunu
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    21
me_htie_ga biex hu jkun jista’ jer_ga’ jservi f’dak il-korp li hu kien
iservi fih fi_z-_zmien li hu kien _gie g_hall-ewwel darba trasferit jew
ippustjat.
(3) L-a_h_har subartikolu qabel dan g_handu japplika g_hal ra_gel li
bis-sa_h_ha ta’ l-artikolu 28(4) huwa meqjus li hu inkorporat
b_hallikieku l-kliem "jew, skond il-ka_z, tas-servizz tieg_hu skond l-
artikolu 28(1)" t_hallew barra.
TITOLU IV - IL-FORZA TA’ RI_ZERVA 
Il-forza ta’ ri_zerva
Il-forza ta’ ri_zerva.
dawk il-korpijiet imsemmija fis-subartikolu (2) kif ji_gi stabbilit
minn _zmien g_hal _zmien skond dan l-Att.
(2) Il-korpijiet imsemmija fis-subartikolu (1) huma -
(a) ir-ri_zerva tal-forza regolari; 
(b) ir-ri_zerva tal-forza territorjali.
(3) Il-forza ta’ ri_zerva g_handha tkun regolata minn dawk id-
disposizzjonijiet li ji_gu preskritti u mid-disposizzjonijiet li _gejjin
ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att; u disposizzjonijiet differenti jistg_hu
ji_gu preskritti g_hal korpijiet differenti tal-forza tar-ri_zerva.
Sej_ha tar-ri_zervi
Sej_ha tar-ri_zervi 
f’ka_z ta’ perikolu 
nazzjonali, e_c_c.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
32. (1) Jekk jidher lill-President ta’ Malta li perikolu
nazzjonali huwa imminenti jew li tkun inqalg_het emer_genza kbira,
hu jista’, bla _hsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, b’ordni
mg_harraf bil-firma tal-Ministru, jawtorizza s-sej_ha ta’ kwalunkwe
forza ta’ ri_zerva fuq servizz permanenti.
(2) Meta jsir ordni skond is-subartikolu (1) l-_grajja ta’ dan
g_handha minnufih ti_gi mg_harrfa lill-Kamra.
(3) Ordni li jkun fis-se_h_h skond is-subartikolu (1) jista’
jit_hassar b’ordni tal-President ta’ Malta mg_harraf kif fih imsemmi;
i_zda t-t_hassir ma g_handux jeffettwa l-obbligu g_has-servizz ta’ kull
persuna li tkun issej_het g_has-servizz bis-sa_h_ha ta’ l-ordni fi_z-_zmien
tat-t_hassir tag_hha.
Avvi_zi ta’ sej_ha.
ikun jawtorizza s-sej_ha ta’ forza ta’ ri_zerva, kull membru ta’ dik il-
forza (hawnhekk i_zjed ’il quddiem imsejja_h "ri_zervist") jista’
jissejja_h g_has-servizz mill-Ministru b’avvi_z bil-miktub.
(2) Avvi_z skond is-subartikolu (1) (i_zjed ’il quddiem f’dan l-
Att imsejja_h "avvi_z ta’ sej_ha") g_handu jispe_cifika l-_hin u l-post li
fih ri_zervist g_handu jippre_zenta lilu nnifsu; u avvi_z ta’ sej_ha g_handu
jitqies li _gie notifikat lir-ri_zervist jekk ji_gi konsenjat lilu
personalment jew mibg_hut lilu bil-posta registrata fl-a_h_har indirizz
tieg_hu mag_hruf mill-awtoritajiet militari kompetenti.
  22      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(3) Avvi_z ta’ sej_ha jista’ ji_gi m_hassar jew mibdul mill-Ministru
b’avvi_z ie_hor bil-miktub, u l-a_h_har subartikolu qabel dan g_handu
japplika g_han-notifika ta’ dak l-avvi_z kif japplika g_han-notifika ta’
avvi_z ta’ sej_ha.
(4) Meta ri_zervist li jkun su_g_gett li jissejja_h fis-servizz b’avvi_z
ta’ sej_ha -
(a) jattendi personalment f’dak il-post li ji_gi preskritt; u 
(b) jippre_zenta lilu nnifsu g_has-servizz g_hand dik l-
awtorit_a  li ti_gi preskritta; u
(_c) ikun informat minn dik l-awtorit_a  li bis-sa_h_ha ta’ dan
is-subartikolu huwa a_c_cettat g_has-servizz,
hu g_handu jitqies li _gie notifikat b’avvi_z ta’ sej_ha, li jispe_cifika
b_hala l-_hin u l-post imsemmi fis-subartikolu (2) l-_hin li fih hu jkun
informat u l-post li fih hu jattendi kif intqal qabel; u kull avvi_z ta’
sej_ha ma_hru_g lilu qabel g_handu jieqaf mis-se_h_h, ming_hajr _hsara
g_hal kull responsabbilt_a  li to_hro_g min-nuqqas tieg_hu li j_hares l-
avvi_z qabel ma jattendi kif intqal qabel.
Kemm idum is-
servizz ta’ 
ri_zervisti msej_ha 
g_hal servizz 
permanenti. 
34. _Hlief kif preskritt xort’o_hra, membru tal-forza ta’ ri_zerva li
jkun imsejja_h g_hal servizz permanenti jkollu jservi sakemm is-
servizzi tieg_hu ma jkunux aktar me_htie_ga jew sakemm jag_hlaq i_z-
_zmien tieg_hu ta’ servizz f’dik ir-ri_zerva skond liema minnhom ji_gri
l-ewwel.
Tmiem ta’ servizz 
ta_ht avvi_z ta’ sej_ha. 
35. F’kull ka_z meta - 
(a) is-servizz ta’ persuna msej_ha g_has-servizz b’avvi_z ta’
sej_ha ma jkunx aktar me_htie_g; jew
(b) il-persuna tkun fis-servizz bis-sa_h_ha ta’ avvi_z ta’ sej_ha
meta jag_hlaq i_z-_zmien tas-servizz li hi obbligata
tag_hmel,
hi tkun intitolata li ti_gi me_hlusa mis-servizz whole-time bil-mod
preskritt bil-_heffa kollha konvenjenti.
Ta_hri_g 
Ta_hri_g tal-forza ta’ 
ri_zerva. 
36. (1) Membru tal-forza ta’ ri_zerva jista’, skond dawk id-
disposizzjonijiet li ji_gu preskritti, jissejja_h fi kwalunkwe sena g_hal
ta_hri_g - 
(a) g_hal perijodu wie_hed ta’ mhux i_zjed minn _hmistax-il
_gurnata; u
(b) g_hal dawk il-perijodi l-o_hra li ji_gu preskritti, li ebda
wie_hed minnhom ma g_handu jkun ta’ i_zjed minn sitta u
tletin sieg_ha ming_hajr il-kunsens tal-persuna in
kwistjoni,
u jista’ wkoll waqt li jkun hekk imsejja_h ji_gi ippustjat u m_harre_g
ma’ kwalunkwe korp tal-forza.
(2) Meta ra_gel tal-forza ta’ ri_zerva, li ma jkunx ing_hata leave
bil-mod xieraq, jew mhux min_habba mard jew sku_za o_hra
ra_gonevoli kif jista’ ji_gi permess bil-mod preskritt, jonqos li
jattendi fil-_hin u fil-post stabbilit g_hat-ta_hri_g, jista’ je_hel wara
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    23
kundanna sommarja ammenda ta’ mhux i_zjed minn _hames liri.
TAQSIMA III 
REATI MILITARI
Tradiment, kodardja u reati li jo_hor_gu minn servizz militari
G_hajnuna lill-
g_hadu.
Emendat:
X. 2000.2.
37. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li bil-_hsieb li
tg_hin lill-g_hadu -
(a) tabbanduna jew i_c_cedi xi post jew posizzjoni li jkun
id- dmir tag_hha li tiddefendi, jew i_g_gieg_hel lil xi
persuna li tabbanduna jew i_c_cedi xi post jew
posizzjoni li jkun fid-dmir ta’ dik il-persuna li
tiddefendi; jew
(b) tag_hmel xi att li jkun ma_hsub li jipperikola l-
operazzjonijiet tal-forza, jew ta’ xi forzi li jikkoperaw
mag_hha jew ta’ xi parti minn dawk il-forzi; jew
(_c) wara li tkun ittie_hdet pri_gunier tal-gwerra taqdi jew
tg_hin lill-g_hadu fit-tmexxija ta’ ostilitajiet jew ta’
mi_zuri ma_hsuba biex jinfluwenza il-moral, jew b’xi
mod ie_hor ikun liema jkun li ma jkunx awtorizzat mill-
u_zanzi internazzjonali; jew
(d) tforni lill-g_hadu b’armi jew b’munizzjon jew bi
provvisti ta’ kull xorta jew b’xi _ha_ga o_hra li x’aktarx
tg_hinu (kemm jekk tkun tixba_h il-_hwejje_g imsemmija
qabel kemm jekk le); jew
(e) tag_hti kenn jew tipprote_gi g_hadu li ma jkunx pri_gunier
tal-gwerra; jew
(f) tag_hti xi sinjal ta’ l-ajru falz jew tibdel jew tfixkel xi
sinjal ta’ l-ajru jew xi apparat li jag_hti sinjali ta’ l-ajru;
jew
(g) meta tkun ordnata mill-uffi_cjal superjuri tag_hha, jew
b’mod ie_hor ta_ht ordnijiet, biex tag_hmel xi operazzjoni
ta’ gwerra fl-ajru tonqos li tag_hmel l-a_hjar li tista’ biex
tesegwixxi dawk l-ordnijiet; jew
(h) tkun kaw_za tal-qbid jew tad-distruzzjoni mill-g_hadu
ta’ xi in_genju ta’ l-ajru tal-forza jew ta’ in_genju ta’ l-
ajru ta’ xi forza li tkun qed tikkopera mal-forza,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
g_homorha jew xi piena o_hra provduta minn dan l-Att.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li bid-dehen u
ming_hajr sku_za xierqa tag_hmel xi wie_hed mill-atti msemmija fil-
paragrafi (a) sa (e) ta’ l-a_h_har subartikolu qabel dan, meta ma ji_gix
pruvat li dak li g_hamlet g_hamlitu bil-_hsieb li tg_hin lill-g_hadu, tista’
te_hel meta tinsab _hatja minn qorti marzjali pri_gunerija jew piena
o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
  24      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(3) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li bi traskura_gni
tkun il-kaw_za tal-qbid jew tad-distruzzjoni mill-g_hadu ta’ xi
in_genju ta’ l-ajru tal-forza jew ta’ in_genju ta’ l-ajru ta’ xi forza li
tkun qed tikkopera mal-forza, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali,
tista’ te_hel pri_gunerija jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Komunikazzjoni 
ma’ l-g_hadu u 
rivelazzjoni li _g_gib 
_hsara.
Emendat:
X. 2000.2.
38. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li bil-_hsieb li
tg_hin lill-g_hadu tikkomunika ma’ jew tag_hti informazzjoni lill-
g_hadu tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija
g_hal g_homorha jew xi piena o_hra provduta b’dan l-Att.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li ming_hajr awtorit_a
tikkomunika ma’ jew tag_hti informazzjoni sigrieta lill-g_hadu tista’
te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija jew piena
o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
(3) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li ming_hajr awtorit_a
tikxef, kemm bil-fomm, bil-miktub, b’sinjal jew b’xi mezz ie_hor
ikun liema jkun, xi informazzjoni li hi jew li tidher li tkun
informazzjoni utili g_hall-g_hadu tista’, meta tinsab _hatja minn qorti
marzjali, te_hel pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn
jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
(4) F’dan l-artikolu l-espressjonijiet "informazzjoni" u
"informazzjoni utili g_hall-g_hadu" ifissru informazzjoni li hi jew li
tidher li hi informazzjoni dwar kwalunkwe _ha_ga hekk li
informazzjoni fuqha tkun jew tista’ tkun direttament jew
indirettament utili g_hall-g_hadu, u b’mod partikolari (i_zda ming_hajr
_hsara g_hall-_generalit_a  tad-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is-
subartikolu) dwar xi _ha_ga msemmija fil-paragrafi li _gejjin, li tkun
_ha_ga li informazzjoni dwarha tkun jew tista’ tkun utili kif intqal
qabel, ji_gifieri - 
(a) in-numru, id-deskrizzjoni, l-armament, it-tag_hmir, id-
disposizzjoni, il-moviment jew il-kondizzjoni ta’ xi
parti tal-forza jew ta’ xi forza li jkunu qed jikkoperaw
mag_hha, jew ta’ xi vapuri jew in_genji ta’ l-ajru tal-
forza jew ta’ vapuri jew in_genji ta’ l-ajru ta’ dik il-
forza li tkun qed tikkopera;
(b) kwalunkwe operazzjonijiet jew operazzjonijiet
ippjanati ta’ xi forzi, vapuri jew in_genji ta’ l-ajru kif
intqal qabel;
(_c) xi code, cipher, sinjal ta’ sej_ha, password jew kontro-
sinjal;
(d) xi mi_zuri g_had-difi_za jew fortifikazzjoni ta’ xi post;
(e) in-numru, id-deskrizzjoni jew il-lokalit_a  ta’ xi
pri_gunieri tal-gwerra;
(f) munizzjon tal-gwerra.
Im_gieba kodarda. 39. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li meta tkun
quddiem l-g_hadu - 
(a) t_halli l-posizzjoni, lokal jew post ie_hor li hu dmir
tag_hha li tkun fih; jew
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    25
(b) tarmi l-armi, il-munizzjon jew l-g_hodda tag_hha; jew 
(_c) tag_hmel xi wie_hed mill-atti msemmija fl-artikolu 37
(1)(f) sa (h),
b’mod li turi kodardja, jew b’mod ie_hor i_g_gib ru_hha b’mod li turi
kodardja, tkun _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li meta tkun
quddiem l-g_hadu _g_gieg_hel lil persuni o_hra su_g_getti g_hal-li_gi militari
u li jkunu quddiem l-g_hadu biex jag_hmlu reat ta_ht l-a_h_har
subartikolu qabel dan tkun _hatja ta’ reat ta_ht dan l-artikolu.
(3) Kull persuna _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’ te_hel,
meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija jew piena o_hra
i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Reati kontra l-
moral.
40. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li - 
(a) ixxerred (kemm bil-fomm, bil-miktub, b’sinjal, jew
b’mod ie_hor) rapporti dwar l-operazzjonijiet tal-forza,
jew ta’ xi forza li tikkopera mag_hha, jew ta’ xi parti
minn dawk il-forzi, li jkunu rapporti ma_hsuba biex
jo_holqu qtug_h ta’ qalb jew allarm bla me_htie_g; jew
(b) meta tkun quddiem l-g_hadu tu_za kliem ma_hsuba biex
jo_holqu qtug_h ta’ qalb jew allarm bla me_htie_g,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija jew
piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Waqa’ ta’ pri_gunier 
tal-gwerra, 
min_habba nuqqas 
ta’ ubbidjenza jew 
g_hax trid; u min 
jonqos li jer_ga’ 
jing_haqad mal-
forza.
41. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, min_habba
nuqqas ta’ ubbidjenza ta’ ordnijiet jew min_habba li tonqos g_hax trid
milli taqdi d-dmirijiet tag_hha, tinqabad mill-g_hadu tkun _hatja ta’
reat kontra dan l-artikolu.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, meta tinqabad
mill-g_hadu, tonqos li tie_hu, jew ma t_hallix jew tiskora_g_gixxi lil xi
persuna o_hra hekk maqbuda mill-g_hadu li tie_hu, xi passi xierqa li
jkunu g_had-disposizzjoni tag_hha, jew skond il-ka_z, tal-persuna l-
o_hra biex ter_ga’ ting_haqad mal-forza tkun _hatja ta’ reat kontra dan
l-artikolu.
(3) Kull persuna _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’, meta
tinsab _hatja minn qorti marzjali te_hel pri_gunerija jew piena o_hra
i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Reati minn jew 
dwar g_hassiesa, 
e_c_c.
42. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li tkun qed
tag_hmilha ta’ sentinella - 
(a) torqod waqt li tkun qed tag_hmel g_hassa; jew
(b) meta ma tkunx qed tag_hmel g_hassa, tkun rieqda f’_hin li
fih hi ma jkollhix permess torqod; jew
(_c) tkun fis-sakra; jew
(d) titlaq il-posizzjoni tag_hha ming_hajr ma tkun _giet
regolarment me_hlusa jew b’mod ie_hor titlaq minn xi
post li jkun id-dmir tag_hha li tkun fih,
tkun _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
  26      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-artikolu persuna g_handha titqies li hi
fis-sakra jekk min_habba l-influwenza ta’ alkohol jew xi droga, sew
wa_hedhom sew flimkien ma’ xi _cirkostanzi o_hra, ma tkunx fi stat li
ti_gi fdata li taqdi d-dmirijiet tag_hha.
(3) Kull persuna su_g_getta g_hall-li_gi militari li tag_hti xi daqqa lil
jew tu_za forza fuq xi persuna li tkun qed tag_hmilha ta’ sentinella, li
tkun membru tal-forza jew ta’ xi forza li tkun qed tikkopera
mag_hha, jew b’theddid ta’ forza _g_gieg_hel lil xi persuna tali li t_halli
lilha jew lil xi persuna o_hra tg_haddi, tkun _hatja ta’ reat kontra dan l-
artikolu.
(4) Kull persuna _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’, meta
tinsab _hatja minn qorti marzjali, te_hel pri_gunerija jew piena o_hra
i_zg_har provduta b’dan l-Att:
I_zda jekk ir-reat ma jkunx mag_hmul waqt servizz attiv hi
ma g_handhiex te_hel pri_gunerija g_hal aktar minn sentejn.
(5) Riferenzi f’dan l-artikolu g_hal persuna li tkun qed
tag_hmilha ta’ sentinella huma riferenzi g_hal persuna li - 
(a) tkun ippustjata jew ordnata li tag_hmel ir-ronda, jew 
(b) tkun membru ta’ guard jew xi party ie_hor li jkun _gie
ffurmat jew ordnat li jag_hel ir-ronda,
sabiex ji_gu m_harsa xi persuni, bini jew post.
(6) Id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu g_handhom
japplikaw g_hal persuni ippustjati jew ordnati li jag_hmlu r-ronda,
jew membri ta’ party li jkun _gie ffurmat jew ordnat li jag_hmel ir-
ronda, sabiex ma j_hallux jew jikkontrollaw id-d_hul jew il-_hru_g
minn xi bini jew post, jew sabiex jirregolaw it-traffiku fuq it-triq,
jew b’ferrovija jew in-navigazzjoni interna, kif japplikaw g_hal
persuni li jkunu qed jag_hmluha ta’ sentinella.
Looting.  43. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li - 
(a) tisraq minn, jew bil-_hsieb li tisraq tfittex lil, persuna
ta’ xi _hadd maqtul jew ferut fil-kors ta’ operazzjonijiet
ta’ gwerra; jew
(b) tisraq xi proprjet_a  li tkun t_halliet esposta jew mhux
im_harsa min_habba operazzjonijiet ta’ gwerra; jew
(_c) tie_hu g_hal xi ra_guni li ma tkunx dik ta’ servizz
pubbliku xi vettura, tag_hmir jew stores abbandunati
mill-g_hadu, 
tkun _hatja ta’ serq u tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti
marzjali, pri_gunerija jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Ammutinament u insubordinazzjoni
Ammutinament.
Emendat:
X. 2000.2.
44. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) tie_hu sehem f’xi ammutinament li jinvolvi l-u_zu ta’
vjolenza jew it-theddid ta’ l-u_zu ta’ vjolenza, jew li l-
g_han jew wie_hed mill-g_hanijiet tag_hha jkun ir-rifjut
jew l-evitar ta’ xi dmir jew servizz kontra, jew li
g_handu x’jaqsam ma operazzjonijiet kontra, l-g_hadu,
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    27
jew it-tfixkil ta’ l-eg_hmil ta’ xi dmir jew servizz b_hal
dak; jew
(b) t_he_g_ge_g xi persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li tie_hu
sehem f’ammutinament b_hal dak, kemm jekk isir jew
ikun ma_hsub,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
g_homorha jew xi piena o_hra provduta b’dan l-Att.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, f’ka_z li ma
jaqg_hax ta_ht l-a_h_har subartikolu qabel dan, tie_hu sehem
f’ammutinament, jew t_he_g_ge_g lil xi persuna su_g_getta g_hal-li_gi
militari li tie_hu sehem f’ammutinament, kemm jekk isir jew
ma_hsub, tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali,
pri_gunerija jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
(3) F’dan l-Att l-espressjoni "ammutinament" tfisser ftehim
bejn _zew_g persuni jew i_zjed su_g_getti g_hal-li_gi militari, jew bejn
persuni li g_hall-anqas tnejn minnhom ikunu su_g_getti g_hall-li_gi
militari - 
(a) sabiex jwaqqg_hu jew jirre_zistu awtorit_a  le_gittima fil-
forza jew f’xi forzi li jikkoperaw mag_hha jew f’xi
parti mill-imsemmija forzi; jew
(b) sabiex ma jobdux dik l-awtorit_a  f’_cirkostanzi tali li
jag_hmlu n-nuqqas ta’ ubbidjenza ta’ tfixkil g_had-
dixxiplina, jew bil-_hsieb li ji_gi evitat xi dmir jew
servizz kontra, jew li g_handu x’jaqsam ma’
operazzjonijiet kontra, l-g_hadu; jew
(_c) sabiex ifixklu l-eg_hmil ta’ xi dmir jew servizz fil-forza
jew f’xi forza li tikkopera mag_hha jew f’xi parti mill-
imsemmija forzi.
Nuqqas ta’ tra_z_zin 
ta’ ammutinament. 
Emendat:
X. 2000.2.
45. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, jekk tkun taf li
jkun qed isir jew hu ma_hsub ammutinament - 
(a) tonqos li tag_hmel dak kollu li tista’ biex tra_z_znu jew
ma t_hallihx isir; jew
(b) tonqos li tirraporta ming_hajr telf ta’ _zmien li jkun qed
isir jew jkun ma_hsub ammutinament,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali -
(i) jekk ir-reat ikun sar bil-_hsieb li jg_hin lill-g_hadu,
pri_gunerija g_hal g_homorha jew xi piena o_hra
provduta b’dan l-Att;
(ii) f’kull ka_z ie_hor, pri_gunerija jew piena o_hra
i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Im_gieba ta’ 
insubordinazzjoni.
46. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) tag_hti xi daqqa jew b’mod ie_hor tu_za vjolenza fuq, jew
toffri vjolenza lil, uffi_cjal superjuri tag_hha; jew
(b) tu_za kliem ta’ theddid jew insubordinazzjoni ma’ l-
uffi_cjal superjuri tag_hha,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija jew
  28      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att:
I_zda ma te_hilx pri_gunerija g_hal aktar minn sentejn jekk ir-
reat ma jkunx sar waqt servizz attiv u ma jkunx jinvolvi l-g_hoti ta’
daqqa jew u_zu ie_hor ta’ vjolenza, jew l-offerta ta’ vjolenza, lil
uffi_cjal superjuri li jkun qed je_zer_cita awtorit_a  b_hala tali.
(2) Fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu l-
espressjoni "uffi_cjal superjuri", dwar xi persuna, tfisser uffi_cjal,
warrant officer jew uffi_cjal bla kummissjoni tal-forza regolari, jew
uffi_cjal b_hal dak tal-forza territorjali fil-waqt li jkun su_g_gett g_hal-
li_gi militari, li ikun ta’ rank superjuri u jinkludi uffi_cjal, warrant
officer jew uffi_cjal bla kummissjoni kif intqal qabel li jkun ta’ l-
istess rank i_zda jkun aktar anzjan fil-waqt li jkun qed je_zer_cita l-
awtorit_a  b_hala s-superjur ta’ l-imsemmija persuna.
Nuqqas ta’ 
ubbidjenza ta’ 
ordnijiet 
partikolari. 
47. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, b’mod li turi
sfida volontarja ta’ l-awtorit_a , ma tobdix xi kmand le_gittimu
mog_hti jew mibg_hut lilha personalment tista’, meta tinsab _hatja
minn qorti marzjali, te_hel pri_gunerija jew piena o_hra i_zg_har
provduta b’dan l-Att.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, kemm
volontarjament jew bi traskura_gni, ma tobdix kmand le_gittimu tista’
te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija jew piena
o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att:
I_zda jekk dak ir-reat ma jsirx waqt servizz attiv hi ma te_hilx
pri_gunerija g_hal aktar minn sentejn.
Tfixkil lil provost 
officers.
48. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) tfixkel; jew
(b) meta tkun mitluba, tirrifjuta li tg_hin,
xi persuna li hi tkun taf li tkun provost officer, jew li tkun persuna
(kemm jekk su_g_getta g_hal-li_gi militari kemm jekk le) li tkun qed
te_zer_cita b’mod le_gittimu awtorit_a  ta_ht jew f’isem provost officer,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att.
Nuqqas ta’ 
ubbidjenza ta’ 
ordnijiet 
permanenti.
49. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li tmur kontra
jew li tonqos li t_hares xi disposizzjoni ta’ ordnijiet li g_halihom
japplika dan l-artikolu, li tkun disposizzjoni li hi tkun taf biha, jew
li hi ra_gonevolment mistennija li tkun taf, tista’ te_hel, meta tinsab
_hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed
minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
(2) Dan l-artikolu japplika g_hal ordnijiet permanenti jew
ordnijiet o_hra ta’ rutina ta’ natura kontinwa mag_hmula g_hal xi
formazzjoni jew unit_a  jew korp ta’ truppi, jew g_hal xi kmand jew
area o_hra, gwarni_gjon jew post, jew g_hal xi vapur, ferrovija jew
in_genju ta’ l-ajru.
Di_zerzjoni, assenza ming_hajr permess e_c_c. 
Di_zerzjoni. 50. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    29
(a) tiddi_zerta; jew
(b) tipperswadi jew tipprokura li xi persuna su_g_getta g_hal
li_gi militari li tiddi_zerta,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija jew
piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att:
I_zda persuna ma te_hilx pri_gunerija g_hal aktar minn sentejn
kemm-il darba -
(i) jekk ir-reat kien kontra l-paragrafu (a), hi ma
kenitx fuq servizz attiv jew ta_ht ordnijiet g_hal
servizz attiv fi_z-_zmien li jkun sar; jew
(ii) jekk ir-reat kien reat kontra l-paragrafu (b), il-
persuna li dwarha jkun sar ma kenitx fuq servizz
attiv jew ta_ht ordnijiet g_hal servizz attiv f’dak
i_z-_zmien.
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-Att persuna tiddi_zerta jekk - 
(a) titlaq is-servizz tal-forza jew, meta jkun id-dmir
tag_hha li tag_hmel hekk, tonqos li ting_haqad jew ter_ga’
ting_haqad ma’ dak is-servizz, bil-_hsieb (f’kull ka_z),
e_zistenti fil-_hin li titlaq jew li tonqos jew iffurmat
wara, li tibqa’ assenti permanentement mid-dmirijiet
tag_hha; jew
(b) fil-ka_z li tkun uffi_cjal, tinga_g_ga jew tid_hol f’xi parti
tal-forza ming_hajr qabel ma tkun irri_zenjat il-
kummissjoni tag_hha, jew fil-ka_z li tkun ra_gel tal-forza
tinga_g_ga jew jid_hol f’xi parti tal-forza ming_hajr qabel
ma tkun _giet me_hlusa mill-inga_g_g tag_hha ta’ qabel; jew
(_c) tassenti ru_hha ming_hajr permess bil-_hsieb li tevita li
sservi f’xi post barra minn Malta, meta tkun obbligata
li hekk isservi, jew li tevita servizz jew xi servizz
partikolari meta tkun quddiem l-g_hadu; jew
(d) fil-ka_z li tkun uffi_cjal jew ra_gel tal-forza territorjali
tonqos li tippre_zenta ru_hha fil-_hin u fil-post stabbilit
g_hal-laqg_ha ma’ l-inkorporament jew skond il-ka_z, fil-
_hin u fil-post stabbilit li fih tkun imsej_ha g_hal servizz
spe_cjali skond direttivi mog_htija ta_ht l-artikolu 26 jew
l-artikolu 28, bil-_hsieb, e_zistenti fil-_hin li tonqos jew
iffurmat wara, li tibqa’ assenti permanentement mid-
dmirijiet tag_hha,
u riferenzi f’dan l-Att g_hal di_zerzjoni g_handhom jiftehmu skond
hekk.
(3) B’_zieda g_hal jew minflok xi piena awtorizzata bis-
subartikolu (1), il-qorti marzjali li tkun sabet ra_gel tal-forza
regolari _hati ta’ di_zerzjoni tista’ tordna li s-servizz tieg_hu kollu jew
parti minnu li jkun qabel il-perijodu li dwaru jkun misjub _hati g_hal
di_zerzjoni g_handu jintilef.
Assenza ming_hajr 
permess.
51. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) tassenti ru_hha ming_hajr permess; jew
  30      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(b) tipperswadi jew tipprokura li xi persuna su_g_getta g_hal
li_gi militari tassenti ru_hha ming_hajr permess,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att.
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-Att, nuqqas minn uffi_cjal jew ra_gel
tal-forza territorjali li jirraporta fil-_hin u fil-post stabbilit g_hal-
laqg_ha ma’ l-inkorporament jew, skond il-ka_z, fil-_hin u fil-post
stabbilit meta jissejja_h g_hal servizz spe_cjali, skond direttivi
mog_htija ta_ht l-artikolu 26 jew l-artikolu 28, g_handha, jekk dak in-
nuqqas ikun ming_hajr permess mog_hti kif imiss jew mard jew
ra_guni o_hra tajba kif tista’ ti_gi permessa bil-mod preskritt, titqies li
assentiet ru_hha ming_hajr permess fis-sens tas-subartikolu (1), u dan
l-Att g_handu japplika g_hal, jew dwar, dik il-persuna skond hekk.
G_hajnuna u _habi 
ta’ di_zerzjoni jew 
assenza ming_hajr 
permess. 
52. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) bid-dehen tg_hin lil xi persuna su_g_getta g_hal-li_gi
militari li tiddi_zerta jew tassenti ru_hha ming_hajr
permess; jew
(b) meta tkun taf li persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari tkun
iddi_zertat jew assentiet ru_hha ming_hajr permess, jew
tkun qed tipprova li tiddi_zerta jew tassenti ru_hha
ming_hajr permess, tonqos li tirrapporta l-fatt ming_hajr
telf ta’ _zmien, jew tonqos li tie_hu xi passi li tkun tista’
tie_hu biex dik il-persuna tkun tista’ tinqabad,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att.
Te_hid jew titwil ta’ 
leave bil-qerq. 
53. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li sabiex tie_hu l-
leave jew ittawwal il-leave tag_hha bid-dehen tag_hmel dikjarazzjoni
falza lil xi awtorit_a  militari, lil membru tal-korp tal-Pulizija jew lil
xi persuna awtorizzata minn jew ta_ht direttivi tal-Kmandant biex
ta_gixxi sabiex tikseb titwil ta’ leave tista’ te_hel, meta tinsab _hatja
minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal-_zmien ta’ mhux i_zjed minn
sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Nuqqas ta’ eg_hmil 
ta’ dmirijiet 
militari. 
54. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li ming_hajr sku_za
tajba tonqos li tattendi g_hal xi parata jew g_hal xi dmir ie_hor militari
ta’ kull xorta jew titlaq minn parata jew dmir kif intqal qabel
ming_hajr ma tkun ing_hatat permess li tag_hmel hekk tista’ te_hel,
meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal _zmien ta’
mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-
Att.
Simulazzjoni ta’ mard u sokor
Simulazzjoni ta’ 
mard.
55. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) b’qerq tag_hmel ta’ bir-ru_hha li tkun qed tbati minn
marda jew li tkun inkapa_citata; jew
(b) tferi lilha nnifisha bil-_hsieb li b’hekk tirrendi ru_hha
mhux tajba g_hal servizzi, jew i_g_gieg_hel li hi ti_gi ferita
minn xi persuna b’dak il-_hsieb; jew
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    31
(_c) tferi lil persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari, fuq talba ta’
dik il-persuna, bil-_hsieb li b’hekk tirrendi lil dik il-
persuna mhux tajba g_hal servizz; jew
(d) bil-_hsieb li tirrendi jew i_z_zomm lilha nnifisha mhux
tajba g_hal servizz, tag_hmel jew tonqos li tag_hmel xi
_ha_ga (kemm jekk fil-_hin ta’ l-eg_hmil jew tan-nuqqas
tkun qeg_hda fi sptar kemm jekk le) li biha _g_gib jew
ittawwal jew taggrava, xi marda jew inkapa_cit_a ,
tkun _hatja ta’ simulazzjoni ta’ mard u tista’ te_hel, meta tinsab _hatja
minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn
sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
(2) F’dan l-artikolu l-espressjoni "mhux tajba" tinkludi mhux
tajba temporanjament.
Sokor. 
sokor, kemm waqt li tkun fuq dmirha kemm jekk le, tista’ te_hel,
meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal _zmien ta’
mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-
Att:
I_zda meta reat isir minn ra_gel tal-forza li la jkun fuq servizz
attiv u lanqas fuq dmiru s-sentenza li ting_hatalu ma g_handiex tkun
i_zjed minn detenzjoni g_hal _zmien ta’ sitt xhur.
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-artikolu persuna tkun _hatja ta’ sokor
jekk min_habba l-influwenza ta’ alkohol jew ta’ xi droga, sew
wa_hedhom kemm flimkien ma’ xi _cirkostanzi o_hra, ma tkunx tajba
li ti_gi afdata bi dmirha jew b’xi dmir ie_hor li tista’ ting_hata
x’tag_hmel, jew i_g_gib ru_hha b’mod di_zordinat li x’aktarx jitfa’ dell
ikrah fuq is-servizz.
Reati dwar proprjet_a
Reati dwar 
proprjet_a  pubblika 
u tas-servizz.
57. (1) Persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) tisraq jew indebitament tapproprja ru_hha minn xi
proprjet_a  pubblika jew tas-servizz, jew tkun imda_h_hla
fi jew t_halli jsir serq jew approprjazzjoni indebita ta’
proprjet_a  jew pubblika jew tas-servizz; jew
(b) tir_cievi, jew tintrabat jew tg_hin fit-ti_zmim, tne_h_hija,
disponiment jew bejg_h minn jew g_hall-benefi_c_cju ta’
persuna o_hra ta’, _hwejje_g misruqa jew approprjati
indebitament meta tkun taf li dawn _gew misruqa jew
approprjati indebitament, meta dawk il-_hwejje_g ikunu
proprjet_a  pubblika jew tas-servizz; jew
(_c) tag_hmel _hsara, g_hax trid, jew tkun imda_h_hla fi _hsara
bir-rieda ta’, xi proprjet_a  pubblika jew tas-servizz,
inklu_zi in_genji ta’ l-ajru jew materjal ta’ in_genji ta’ l-
ajru; jew
(d) bi traskura_gni bir-rieda tag_hmel _hsara bi _hruq lil xi
proprjet_a  pubblika jew tas-servizz; jew
(e) bi traskura_gni bir-rieda tag_hmel _hsara lil, jew i_g_gib it-
telf ta’ xi proprjet_a  pubblika jew tas-servizz li tkun
  32      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
in_genju ta’ l-ajru jew materjal ta’ l-in_genju ta’ l-ajru,
jew
(f) ming_hajr awtorit_a  xierqa tiddisponi minn xi proprjet_a
pubblika jew tas-servizz li tkun in_genju ta’ l-ajru jew
materjal ta’ in_genju ta’ l-ajru,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija jew
piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, matul stat ta’
gwerra, bir-rieda jew ming_hajr okka_zjoni tajba jew bi traskura_gni
twassal g_has-sekwestru minn jew ta_ht l-awtorit_a  ta’ stat newtrali
jew g_had-distruzzjoni fi stat newtrali ta’ xi in_genju ta’ l-ajru tal-
forza tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija
jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att:
I_zda jekk dak li tkun g_hamlet ma tkunx g_hamlitu g_hax
riedet jew bi traskura_gni bir-rieda ma tistax te_hel pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ i_zjed minn sentejn.
Reati dwar 
proprjet_a  ta’ 
membri tal-forza.
58. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) tisraq jew indebitament tapproprja ru_hha minn xi
proprjet_a  ta’ persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari, jew
tkun imda_h_hla fi jew t_halli li jsir serq jew
approprjazzjoni indebita ta’ dik il-proprjet_a ; jew
(b) tir_cievi, jew tintrabat jew tg_hin fit-ti_zmim, tne_h_hija,
disponiment jew bejg_h minn jew g_hall-benefi_c_cju ta’
persuna o_hra ta’ xi _hwejje_g misruqa jew ta’ _hwejje_g
approprjati indebitament meta tkun taf li dawn _gew
misruqa jew approprjati indebitament meta dawk il-
_hwejje_g kienu proprjet_a  ta’ persuna su_g_getta g_hal-li_gi
militari; jew
(_c) tag_hmel _hsara g_hax trid, jew tkun imda_h_hla fi _hsara
bir-rieda ta’ xi proprjet_a  ta’ persuna su_g_getta g_hal-li_gi
militari,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att.
Reati mixxellanji 
dwar proprjet_a .
59. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) titlef jew bi traskura_gni tag_hmel _hsara lil xi proprjet_a
pubblika jew tas-servizz li tag_hha tkun responsabbli
jew li tkun _giet mog_htija lilha biex tie_hu _hsiebha jew li
tkun parti minn proprjet_a  li tag_hha tkun responsabbli
jew li tkun _giet mog_htija lilha biex tie_hu _hsiebha; jew
(b) bi traskura_gni titlef jew tag_hmel _hsara lil proprjet_a
pubblika jew tas-servizz li tkun in_genju ta’ l-ajru jew
materjal ta’ in_genju ta’ l-ajru; jew
(_c) tkun _hatja ta’ xi eg_hmil jew traskura_gni li x’aktarx
jag_hmel _hsara lil, jew i_g_gib it-telf ta’, xi proprjet_a
pubblika jew tas-servizz li tkun in_genju ta’ l-ajru jew
materjal ta’ in_genju ta’ l-ajru; jew
(d) bi traskura_gni tag_hmel _hsara bi _hruq lil xi proprjet_a
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    33
pubblika jew tas-servizz; jew
(e) titlef jew bi traskura_gni tag_hmel _hsara lil, xi _hwejje_g,
armi, munizzjon jew xi tag_hmir ie_hor ma_hru_g lilha
g_hall-u_zu tag_hha g_hal finijiet militari; jew
(f) ma tie_hux _hsieb tajjeb ta’ xi annimal jew tjur u_zat fis-
servizz pubbliku li g_halih tkun responsabbli; jew
(g) tiddisponi minn (billi tirhan, tbieg_h, tiddistru_g_gi jew
b’kull mod ie_hor) xi dekorazzjoni mog_htija lilha jew xi
_hwejje_g, armi, munizzjon jew tag_hmir ie_hor ma_hru_g
lilha g_hall-u_zu tag_hha g_hall-finijiet militari,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att:
I_zda tkun difi_za g_hal kull persuna akku_zata ta_ht dan l-
artikolu li tkun tilfet xi proprjet_a , _hwejje_g, armi, munizzjon jew
tag_hmir ie_hor jekk hi tkun _hadet il-passi xierqa biex tie_hu _hsiebhom
u tippreservahom.
Reati dwar, u minn, persuni f’kustodja
Arrest u detenzjoni 
irregolari.
60. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, meta
persuna o_hra su_g_getta g_hal dik il-li_gi tkun ta_ht arrest -
(a) ming_hajr _htie_ga ddum ma tie_hu dawk il-passi li jkunu
fid-dmir tag_hha li tie_hu biex tinvestiga l-akku_zi kontra
dik il-persuna l-o_hra jew biex l-akku_zi kontra dik il-
persuna l-o_hra ji_gu investigati mill-uffi_cjal kmandant
tag_hha jew mill-awtorit_a  superjuri xierqa jew, skond
il-ka_z, biex tg_haddi qorti marzjali; jew
(b) ma tilliberax, jew ma _g_gieg_helx li ti_gi liberata, dik il-
persuna l-o_hra meta jkun id-dmir tag_hha li tag_hmel
hekk,
tkun _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li tkun qeg_hdet
persuna (hawnhekk i_zjed ’il quddiem imsej_ha "il-pri_gunier") fil-
kustodja ta’ provost officer jew ta’ uffi_cjal ie_hor, jew xi warrant
officer jew uffi_cjal bla kummissjoni, tonqos ming_hajr ra_guni xierqa
li tag_hti -
(a) fil-_hin tat-tqeg_hid, jew
(b) jekk ma jkunx prattikabbli li tag_hmel hekk fil-_hin tat-
tqeg_hid, fi _zmien erbg_ha u g_hoxrin sieg_ha minn dak il-
_hin,
lill-persuna li fil-kustodja tag_hha l-pri_gunier ikun intqieg_hed
rapport iffirmat minnha nnifisha tar-reat li bih il-pri_gunier hu
akku_zat li g_hamel, tkun _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(3) Meta xi persuna (hawnhekk i_zjed ’il quddiem imsej_ha "il-
pri_gunier") titqieg_hed fil-kustodja ta’ persuna su_g_getta g_hal-li_gi
militari li tkun fil-kmand ta’ g_hassa, allura jekk ming_hajr ra_guni
xierqa dik il-persuna, kif ti_gi me_hlusa mill-g_hassa tag_hha u minn
kull dmir ie_hor, jew, jekk ma tkunx _giet me_hlusa qabel, fi _zmien
  34      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
erbg_ha u g_hoxrin sieg_ha minn mindu l-pri_gunier ikun tqieg_hed fil-
kustodja tag_hha, ma tag_htix lill-uffi_cjal li hu d-dmir tag_hha li lilu
tirrapporta -
(a) dikjarazzjoni bil-miktub li jkun fiha, safejn tkun taf hi,
l-isem tal-pri_gunier u r-reat allegat u l-isem u r-rank
jew deskrizzjoni o_hra ta’ l-uffi_cjal jew tal-persuna l-
o_hra li minnha l-pri_gunier _gie allegat li g_hamel ir-reat,
u
(b) jekk hi tkun ir_cevietu, ir-rapport me_htie_g bl-a_h_har
subartikolu qabel dan,
tkun _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(4) Kull persuna _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’, meta
tinsab _hatja minn qorti marzjali, te_hel pri_gunerija g_hal _zmien ta’
mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-
Att.
Min i_halli lil min 
ja_hrab u _helsien bla 
jedd ta’ pri_gunieri.
61. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li g_hax trid
t_halli li ta_hrab lil xi persuna li tkun qeg_hda fil-kustodja tag_hha jew
li hu d-dmir tag_hha li tg_hasses, tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn
qorti marzjali, pri_gunerija jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-
Att.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) ming_hajr awtorit_a  xierqa tillibera xi persuna li tkun
qeg_hda fil-kustodja tag_hha; jew
(b) ming_hajr ra_guni xierqa t_halli li ta_hrab xi persuna li
tkun qeg_hda fil-kustodja tag_hha, jew li hu dmir tag_hha
li tg_hasses,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att.
Re_zistenza ta’ 
arrest.
62. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, meta jkollha
x’taqsam f’xi _glieda jew di_zordni, tirrifjuta li tobdi xi uffi_cjal li
jordna l-arrest tag_hha, jew tag_hti xi daqqa jew b’mod ie_hor tu_za
vjolenza fuq, jew toffri vjolenza lil, xi uffi_cjal b_hal dak, tkun _hatja
ta’ reat kontra dan l-artikolu kemm jekk l-uffi_cjal ikun superjur
tag_hha kemm jekk le.
(2) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li tag_hti xi daqqa lil
jew b’mod ie_hor tu_za vjolenza fuq, jew toffri vjolenza lil,
kwalunkwe persuna, kemm jekk tkun su_g_getta g_hal-li_gi militari
kemm jekk le, li jkun d-dmir tag_hha li taqbdu jew li jkollha l-
kustodja tag_hha tkun _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(3) Kull persuna _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’, meta
tinsab _hatja minn qorti marzjali, te_hel pri_gunerija g_hal _zmien ta’
mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-
Att.
Min ja_hrab minn 
arrest. 
63. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li ta_hrab minn
arrest, _habs jew xi kustodja legali o_hra (kemm tal-militar kemm
jekk le) tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali,
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    35
pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra
i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Reati dwar qrati marzjali
Reati dwar qrati 
marzjali.
64. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) meta tkun imsej_ha jew ordnata li tattendi b_hala xhud
quddiem qorti marzjali, tonqos li t_hares is-sej_ha jew l-
ordni; jew
(b) tirrifjuta li tie_hu _gurament meta tkun hekk me_htie_ga
mill-qorti marzjali; jew
(_c) tirrifjuta li tipprodu_ci xi dokument fil-kustodja jew
ta_ht il-kontroll tag_hha li qorti marzjali tkun talbet
le_gittimament biex hi tipprodu_ci; jew
(d) meta tkun xhud, tirrifjuta li twie_geb g_hal xi mistoqsija
li qorti marzjali tkun le_gittimament talbitha biex
twie_geb; jew
(e) tinsulta g_hax trid lil xi persuna, li tkun membru ta’
qorti marzjali jew xhud jew xi persuna o_hra li d-dmir
tag_hha jkun li taqdi lil jew tattendi quddiem il-qorti,
meta dik il-persuna tkun qed tag_hmilha ta’ membru
tal-qorti, jew tkun hekk qed taqdi jew tattendi, jew
tinsulta g_hax trid lil xi persuna msemmija qabel fil-
waqt li dik il-persuna tkun sejra jew tkun _gejja mill-
pro_cedimenti tal-qorti; jew
(f) tfixkel g_hax trid il-pro_cedimenti ta’ qorti marzjali jew
b’mod ie_hor ma _g_gibx ru_hha sewwa quddiem il-qorti,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, li ma tkunx l-
istess qorti li dwarha r-reat ikun sar, pri_gunerija g_hal _zmien ta’
mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-
Att.
(2) B’dak kollu li hemm fl-a_h_har subartikolu qabel dan, meta
reat kontra l-paragrafu (e) jew (f) ta’ dak is-subartikolu jsir dwar
qorti marzjali mi_zmuma skond dan l-Att dik il-qorti, jekk tkun tal-
fehma li hu spedjent li min jag_hmel ir-reat ji_gi pro_cessat
sommarjament mill-qorti minflok li ji_gi pro_cessat quddiem qorti
marzjali o_hra, tista’ b’ordni ffirmat mill-president tordna lil min
jag_hmel ir-reat li ji_gi arrestat g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn
wie_hed u g_hoxrin _gurnata, jew fil-ka_z ta’ ra_gel tal-forza, jew li ji_gi
arrestat g_hal perijodu b_hal dak jew jin_zamm f’detenzjoni g_hal dak
il-perijodu.
Xiehda falza. 
ing_hatat il-_gurament kif imiss b_hala xhud jew b_hala interpretu fi
pro_cedimenti quddiem qorti marzjali jew quddiem bord jew
persuna li jkollha s-setg_ha bis-sa_h_ha ta’ dan l-Att li tamministra
_guramenti, tag_hmel dikjarazzjoni ta’ sustanza f’dawk il-
pro_cedimenti li hi tkun taf li tkun falza jew li ma ta_hsibx li tkun
vera tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija
g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har
provduta b’dan l-Att.
  36      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(2) Persuna ma tistax ti_gi misjuba _hatja ta’ reat kontra dan l-
artikolu fuq prova biss ta’ xhud wie_hed dwar il-falzita ta’ xi
dikjarazzjoni li ting_had li hi falza.
Reati mixxellanji
Dikjarazzjoni falza 
ma’ l-inga_g_g. 
66. Kull persuna li, meta tkun quddiem l-uffi_cjal ta’ l-inga_g_g
biex ti_gi konfermata skond it-Taqsima II ta’ dan l-Att, bid-dehen
tag_hti twe_giba falza g_hal xi mistoqsija li tkun tinsab fil-karta tal-
konferma u li tkun saritilha minn jew bl-ordni ta’ l-uffi_cjal ta’ l-
inga_g_g tista’ te_hel, jekk minn dak i_z-_zmien tkun saret u baqg_het
su_g_getta g_hal-li_gi militari, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, l-
istess pri_gunerija b_hal persuna kundannata sommarjament g_hal reat
kontra l-artikolu 18 jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Eg_hmil ta’ 
dokumenti foloz.
67. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li -
(a) tag_hmel, tiffirma jew tag_hmel d_hul f’xi rapport,
prospett, lista tal-pagi jew _certifikat uffi_cjali tas-
servizz jew xi dokument ie_hor tas-servizz, li jkun
dokument jew d_hul li hi tkun taf li hu falz f’xi
partikular ta’ sustanza; jew
(b) tibdel xi rapport, prospett, lista tal-pagi jew _certifikat
tas-servizz jew dokument ie_hor tas-servizz, jew tibdel
d_hul f’xi dokument tali, hekk li tkun taf li d-dokument
jew id-d_hul hu falz f’xi partikular ta’ sustanza, jew
ta_hbi, t_hassar jew tiddistru_g_gi xi dokument jew d_hul
b_hal dak li jkun id-dmir tag_hha li tikkonserva jew
tipprodu_ci; jew
(_c) bil-_hsieb li tqarraq, ma tag_hmilx xi d_hul f’xi dokument
b_hal dak; jew
(d) tg_hin, tassisti, tikkmanda, tag_hti parir, tipprokura jew
t_halli li jsir minn xi persuna o_hra su_g_getta g_hal-li_gi
militari reat kontra dan l-artikolu (kemm jekk tkun taf
x’ikun ix-xorta tad-dokument li dwaru dak ir-reat ikun
ser isir kemm jekk le),
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att.
Reati kontra l-
popolazzjoni _civili.
68. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li, f’xi pajji_z jew
territorju barra minn Malta, tag_hmel xi reat kontra l-persuna jew
proprjet_a  ta’ xi membru tal-popolazzjoni _civili tista’ te_hel, meta
tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux
i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Im_gieba 
skandalu_za ta’ 
uffi_cjal.
69. Kull uffi_cjal su_g_gett g_hal-li_gi militari li j_gib ru_hu b’mod
skandalu_z, li ma jixraqx il-karattru ta’ uffi_cjal u ta’ _gentlom,
g_handu meta jinsab _hati minn qorti marzjali, ji_gi cashiered.
Trattament _ha_zin 
ta’ uffi_cjal u r_giel 
ta’ rank inferjuri.
70. Jekk -
(a) xi uffi_cjal su_g_gett g_hal-li_gi militari jag_hti xi daqqa jew
b’mod ie_hor jittratta _ha_zin xi uffi_cjal su_g_gett g_hal dik
il-li_gi ta’ rank inferjuri jew ta’ anzjanit_a  anqas jew xi
ra_gel tal-forza su_g_gett g_hal-li_gi militari; jew
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    37
(b) xi warrant officer jew uffi_cjal bla kummissjoni su_g_gett
g_hal-li_gi militari jag_hti xi daqqa jew b’xi mod ie_hor
jittratta _ha_zin xi persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari, li
tkun warrant officer jew uffi_cjal bla kummissjoni ta’
rank inferjuri jew ta’ anzjanit_a  anqas jew xi ra_gel ie_hor
tal-forza,
jista’ je_hel, meta jinsab _hati minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux anqas minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att.
Im_gieba 
di_zonorevoli. 
71. Persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li tkun _hatja ta’ m_gieba
di_zonorevoli li tkun ta’ xorta kattiva, indi_centi jew mhux naturali
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att.
Akku_za falza e_c_c.
(a) tag_hmel xi akku_za kontra xi uffi_cjal jew ra_gel tal-forza
su_g_gett g_hal-li_gi militari, li tkun taf li tkun falza jew
ma tkunx temmen li tkun vera; jew
(b) meta tag_hmel ilment li tkun _giet trattata _ha_zin, tag_hmel
dikjarazzjoni li tolqot il-karattru ta’ uffi_cjal jew ra_gel
tal-forza su_g_gett g_hal-li_gi militari, li hi tkun taf li hi
falza jew ma tkunx temmen li tkun vera, jew bir-rieda
ta_hbi xi fatti ta’ sustanza,
tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti marzjali, pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew piena o_hra i_zg_har provduta
b’dan l-Att.
Attentat ta’ eg_hmil 
ta’ reati militari.
Emendat:
X. 2000.3.
73. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li tipprova tag_hmel
xi reat kontra xi wa_hda mid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din it-
Taqsima ta’ dan l-Att tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti
marzjali, l-istess piena b_hal dik li tapplika g_hal dak ir-reat.
Kondotta ta’ 
detriment g_had-
dixxiplina militari.
74. Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li tkun _hatja ta’ xi
eg_hmil, kondotta jew nuqqas li tkun g_had-detriment tal-bon’ordni
tad-dixxiplina militari tista’ te_hel, meta tinsab _hatja minn qorti
marzjali, pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn jew
piena o_hra i_zg_har provduta b’dan l-Att.
Reati _civili
Reat _civili. 
_civili barra minn Malta tkun _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu. 
(2) F’dan l-Att l-espressjoni "ir-reat _civili korrispondenti"
tfisser ir-reat _civili li l-eg_hmil tieg_hu jikkostitwixxi r-reat kontra
dan l-artikolu.
(3) Kull persuna misjuba _hatja minn qorti marzjali ta’ reat
kontra dan l-artikolu tista’ te_hel dik il-piena jew dawk il-pieni li
qorti _civili tista’ tag_hti g_hal reat _civili korrispondenti, jekk isir
f’Malta, li tkun piena jew ikunu pieni provduti b’dan l-Att, jew dik
il-piena, li tkun anqas mill-massimu li qorti _civili tkun tista’ tag_hti,
kif hekk provdut:
  38      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
I_zda meta qorti _civili ma tkunx hekk tista’ tag_hti
pri_gunerija, persuna hekk misjuba _hatja tista’ te_hel dik il-piena, li
tkun inqas minn cashiering fil-ka_z ta’ uffi_cjal, jew detenzjoni fil-
ka_z ta’ ra_gel tal-forza, kif hekk provdut.
TAQSIMA IV
PRO_CESS U PIENI G_HAL REATI MILITARI
Pieni 
Piena g_hal uffi_cjali.
Emendat:
X. 2000.4.
76. (1) Il-pieni li jistg_hu jing_hataw lil uffi_cjal b’sentenza ta’
qorti marzjali skond dan l-Att huma, bla _hsara tal-limitazzjonijiet
hawnhekk i_zjed ’il quddiem mog_htija bis-setg_hat ta’ _certi qrati
marzjali, dawk murija fl-iskala li _gejja; u dwar uffi_cjal riferenzi
f’dan l-Att g_hal pieni provduti b’dan l-Att huma riferenzi g_hal
dawk il-pieni.
(2) L-imsemmija skala hija: 
(a) pri_gunerija g_hal g_homorha;
(b) pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn _hamsa u
g_hoxrin sena;
(_c) cashiering;
(d) tke_c_cija mis-servizz;
(e) telf bil-mod preskritt tar-rank ta’ anzjanit_a ; 
(f) multa;
(g) _canfira severa jew _canfira;
(h) meta r-reat ikun _gab xi spi_za, telf jew _hsara, stoppages.
(3) G_hall-finijiet tat-Taqsima III u ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-
Att piena spe_cifikata f’xi paragrafu ta’ l-imsemmija skala g_handha
titqies li hi i_zg_har mill-pieni spe_cifikati fil-paragrafi ta’ qabel, u
ikbar minn dawk spe_cifikati fil-paragrafi ta’ wara, ta’ l-iskala.
(4) _Hlief kif provdut espressament f’dan l-Att, qorti marzjali
ma g_handiex tag_hti aktar minn piena wa_hda g_hal reat wie_hed.
(5) Stoppages jistg_hu jing_hataw fuq ordni ta’ qorti marzjali jew
b’_zieda ma’ jew ming_hajr piena o_hra.
(6) _Canfira severa jew _canfira tista’ ting_hata minn qorti
marzjali b’_zieda mat-telf ta’ l-anzjanit_a  ta’ rank jew ma’ multa.
(7) Meta uffi_cjal ikun ikkundannat minn qorti marzjali g_hal
pri_gunerija hu g_handu ji_gi wkoll ikkundannat li ji_gi cashiered: 
I_zda jekk il-qorti marzjali ma tikkundannahx li ji_gi
cashiered, is-sentenza ta’ pri_gunerija ma tkunx invalida i_zda
g_handha titqies li tinkludi sentenza g_hal cashiering.
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    39
Piena g_hal ranks 
o_hra.
Emendat:
X. 2000.4.
77. (1) Il-pieni li jistg_hu jing_hataw lil ra_gel tal-forza
b’sentenza tal-qorti marzjali skond dan l-Att huma, bla _hsara g_hal-
limitazzjonijiet hawnhekk i_zjed ’il quddiem mog_htija lis-setg_hat ta’
_certi qrati marzjali, dawk murija fl-iskala li _gejja; u dwar ra_gel tal-
forza riferenzi f’dan l-Att g_hal pieni provduti b’dan l-Att huma
riferenzi g_hal dawk il-pieni.
(2) L-imsemmija skala hija: 
(a) pri_gunerija g_hal g_homorha;
(b) pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn _hamsa u
g_hoxrin sena;
(_c) tke_c_cija bid-di_zunur mis-servizz; 
(d) tke_c_cija mis-servizz;
(e) detenzjoni g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn sentejn;
(f) meta min jag_hmel ir-reat ikun fuq servizz attiv fid-data
tas-sentenza, field punishment g_hal _zmien ta’ mhux
i_zjed minn disg_hin _gurnata;
(g) fil-ka_z ta’ warrant officer jew uffi_cjal bla
kummissjoni, tni_z_zil g_har-ranks jew xi tnaqqis i_zg_har
fir-rank;
(h) fil-ka_z ta’ warrant officer jew uffi_cjal bla
kummissjoni, telf bil-mod preskritt ta’ l-anzjanit_a  tar-
rank;
(i) meta r-reat ikun di_zerzjoni, telf ta’ servizz;
(j) meta min jag_hmel ir-reat ikun fuq servizz attiv fid-data
tas-sentenza, telf ta’ paga g_hal _zmien li jibda mill-
_gurnata tas-sentenza u li ma jkunx iktar minn disg_hin
_gurnata;
(k) multa;
(l) fil-ka_z ta’ warrant officer jew uffi_cjal bla
kummissjoni, _canfira severa jew _canfira;
(m) meta r-reat ikun _gab xi spi_za, telf jew _hsara, stoppages.
 (3) G_hall-finijiet tat-Taqsima III u ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-
Att piena spe_cifikata f’xi paragrafu ta’ l-imsemmija skala g_handha
titqies li hi i_zg_har mill-pieni spe_cifikati fil-paragrafi ta’ qabel, u
akbar minn dawk spe_cifikati fil-paragrafi ta’ wara, ta’ l-iskali:
I_zda detenzjoni ma g_handhiex titqies li hi piena i_zg_har minn
pri_gunerija jekk i_z-_zmien tad-detenzjoni ma jkunx itwal mi_z-_zmien
tal-pri_gunerija.
(4) _Hlief kif provdut espressament f’dan l-Att, qorti marzjali
ma g_handhiex tag_hti aktar minn piena wa_hda g_hal reat wie_hed.
(5) Ra_gel tal-forza ikkundannat minn qorti marzjali g_hal
pri_gunerija jista’ b’_zieda ji_gi kundannat g_hat-tke_c_cija mis-servizz
bid-di_zunur jew g_hat-tke_c_cija mis-servizz.
(6) Ra_gel tal-forza kkundannat minn qorti marzjali g_hal
tke_c_cija mis-servizz jista’ b’_zieda ji_gi kkundannat g_hal detenzjoni.
(7) Meta warrant officer jew uffi_cjal bla kummissjoni ji_gi
  40      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
kkundannat minn qorti marzjali g_hal pri_gunerija, detenzjoni jew
field punishment, hu g_handu ji_gi kkundannat ukoll li jitni_z_zel g_har-
ranks:
I_zda jekk il-qorti marzjali ma tikkundannahx li ji_gi hekk
imni_z_zel, is-sentenza ma tkunx invalida i_zda g_handha titqies li
tinkludi sentenza g_hal tni_z_zil g_har-ranks.
(8) Fil-ka_z ta’ warrant officer jew uffi_cjal bla kummissjoni
_canfira severa jew _canfira tista’ ting_hata minn qorti marzjali
b’_zieda mat-telf ta’ l-anzjanit_a  ta’ rank jew ma’ multa.
(9) Jekk min jag_hmel ir-reat ikun fuq servizz attiv meta
ting_hata s-sentenza tal-qorti marzjali, jista’ jing_hata telf tal-paga
b’_zieda ma’ field punishment u, fil-ka_z li dan ikun warrant officer
jew uffi_cjal bla kummissjoni, _canfira severa jew _canfira tista’
ting_hata b’_zieda mat-telf ta’ paga.
(10) Stoppages jistg_hu jing_hataw fuq ordni ta’ qorti marzjali jew
b’_zieda ma’ jew ming_hajr xi piena o_hra.
(11) Meta min jag_hmel ir-reat ikun ikkundannat g_hal detenzjoni
minn qorti marzjali skond dan l-Att, jekk imbag_had hu ji_gi
kkundannat g_hal pri_gunerija minn qorti marzjali skond dan l-Att
kull parti tas-sentenza ta’ detenzjoni li ma tkunx _giet skuntata
g_handha ti_gi ma_hfura bis-sa_h_ha ta’ dan is-subartikolu.
(12) Bla _hsara tal-validit_a  ta’ kull sentenza, min jag_hmel ir-reat
ma g_handux jin_zamm f’detenzjoni kontinwa ta_ht dan l-Att g_hal
aktar minn sentejn.
Field punishment.  78. (1) Field punishment g_handu jkun mag_hmul minn dawk
id-dmirijiet jew drillijiet, b’_zieda ma’ dawk li min jag_hmel ir-reat
ikun me_htie_g li jag_hmel li kieku ma kienx qed ji_gi kastigat, u minn
dak in-nuqqas ta’ privile_g_gi, kif jista’ ji_gi provdut minn jew skond
regoli mag_hmula mill-Ministru jew, jekk ma jkunx hemm regoli
b_hal dawk, kif jista’ ji_gi ordnat mill-uffi_cjal kmandant jew mill-
uffi_cjal nominat biex jikkontrolla l-esekuzzjoni ta’ field
punishment, u jistg_hu jinkludu g_heluq f’dak il-post u bil-mod kif
jista’ ji_gi provdut jew ordnat kif intqal qabel u dawk ir-
restrizzjonijiet tal-persuna li jistg_hu jkunu me_htie_ga biex ma
jit_hallix li min jag_hmel ir-reat ja_hrab u kif jista’ ji_gi provdut kif
intqal qabel.
(2) Regoli mag_hmula skond dan l-artikolu jista’ jkun fihom
disposizzjonijiet in_cidentali u supplementari kif jidher lill-Ministru
li jkun me_htie_g g_hall-finijiet ta’ dawk ir-regoli.
Multi. 79. (1) L-ammont ta’ multa li tista’ ting_hata minn qorti
marzjali skond dan l-Att b_hala piena g_hal reat -
(a) _hlief fil-ka_z ta’ reat kontra l-artikolu 75, ma g_handux
ikun i_zjed mill-paga ta’ tmienja u g_hoxrin _gurnata ta’
min jag_hmel ir-reat; u
(b) fil-ka_z hawn fuq e_c_cettwat, meta r-reat _civili li
jikkostitwixxi r-reat kontra dak l-artikolu jkun
punibbli b’multa jew ammenda minn qorti _civili
f’Malta, ma g_handux ikun i_zjed mill-massimu ta’ dik
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    41
il-multa jew ammenda.
(2) L-ammont ta’ multa li tista’ ting_hata b_hala piena g_hal reat
meta, skond dan l-Att, akku_za ti_gi trattata sommarjament- 
(a) _hlief fil-ka_z ta’ reat kontra l-imsemmi artikolu 75, ma
g_handux ikun i_zjed mill-paga ta’ erbatax-il _gurnata ta’
min jag_hmel ir-reat; u
(b) fil-ka_z hawn fuq e_c_cettwat -
(i) f’ebda ka_z, ma g_handux jkun i_zjed mill-ammont
imsemmi fil-paragrafu ta’ qabel dan;
(ii) meta r-reat _civili li jikkostitwixxi r-reat kontra
dak l-artikolu jkun punibbli minn qorti _civili
f’Malta b’multa jew ammenda li l-massimu
tag_hha jkun anqas mill-ammont hekk imsemmi,
ma g_handux ikun i_zjed minn dak il-massimu.
(3) G_hall-finijiet ta’ dan l-artikolu _gurnata paga g_handha, dwar
persuna misjuba _hatja ta’ reat, titqies li tkun il-paga s_hi_ha li hi, jew
tkun (kieku ma kienx g_hal xi telf), ma_hru_ga g_hal dik il-persuna fil-
_gurnata li fiha ting_hata l-piena dwar ir-reat.
(4) Ebda _ha_ga fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu
ma g_handha titqies li teffettwa l-ammont tal-multa li tista’ ting_hata
bis-sa_h_ha ta’ l-artikolu 179 (3)(a) jew (b) lil persuna li g_haliha
japplikaw it-Taqsima III u din it-Taqsima ta’ dan l-Att bis-sa_h_ha ta’
dak l-artikolu.
Arrest 
Setg_ha g_hall-arrest 
ta’ min jag_hmel ir-
reat. 
80. (1) Kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari li tinsab li qed
tag_hmel reat kontra xi disposizzjoni ta’ dan l-Att, jew li jing_had li
g_hamlet jew hi ra_gonevolment suspettata li g_hamlet xi reat b_hal
dak, tista’ ti_gi arrestata skond id-disposizzjonijiet li _gejjin ta’ dan l-
artikolu.
(2) Uffi_cjal jista’ ji_gi arrestat minn uffi_cjal tal-forza regolari ta’
rank superjuri, jew, jekk ikun imda_h_hal f’xi _glieda jew di_zordni,
minn uffi_cjal tali ta’ kwalunkwe rank.
(3) Ra_gel tal-forza jista’ ji_gi arrestat minn kull uffi_cjal,
warrant officer jew uffi_cjal bla kummissjoni tal-forza regolari:
I_zda persuna ma tistax ti_gi arrestata bis-sa_h_ha ta’ dan is-
subartikolu _hlief minn persuna ta’ rank superjuri.
(4) Provost officer, jew xi uffi_cjal, warrant officer, uffi_cjal bla
kummissjoni jew persunal ie_hor militari li jkun qed je_zer_cita
legalment awtorit_a  ta_ht provost officer jew f’ismu, jista’ jarresta
kwalunkwe uffi_cjal jew ra_gel tal-forza:
I_zda uffi_cjal ma ji_gix arrestat bis-sa_h_ha ta’ dan is-
subartikolu hlief fuq ordni ta’ uffi_cjal ie_hor.
(5) Is-setg_ha g_hall-arrest mog_htija lil kull persuna b’dan l-
artikolu tista’ (bla _hsara tad-disposizzjonijiet ta’ regolamenti jew
ordnijiet mag_hmula taht l-artikolu 4) ti_gi e_zer_citata jew
personalment jew billi ji_gi ordnat l-arrest tal-persuna li g_handha
ti_gi arrestata jew billi jing_hataw ordnijiet li dik il-persuna ti_gi
  42      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
arrestata.
Disposizzjoni biex 
ji_gi evitat dewmien 
wara arrest.
Emendat:
LVIII. 1974.68.
81. (1) L-allegazzjonijiet kontra xi persuna su_g_getta g_hal-li_gi
militari li tkun ta_ht arrest g_handhom ji_gu investigati kif imiss
ming_hajr dewmien mhux me_htie_g, u kemm jista’ jkun malajr jew
jibdew il-pro_ceduri biex ting_hata piena g_har-reat tag_hha jew ti_gi
liberata.
(2) Kull meta persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari, li tkun
ittie_hdet ta_ht kustodja militari, tibqa’ ta_ht arrest g_hal _zmien ta’ iktar
minn tmint ijiem ming_hajr ma jkun tlaqqg_het qorti marzjali g_hall-
pro_cess tag_hha, rapport spe_cjali g_hall-_htie_ga ta’ aktar dewmien
g_handu jsir bil-mod preskritt mill-uffi_cjal kmandant tag_hha lill-
uffi_cjal li jkun responsabbli li jlaqqa’ l-qorti marzjali g_hall-pro_cess
tal-persuna ta_ht arrest u lill-Avukat _Generali, u rapport b_hal dan
g_handu jing_hata lil dawk l-awtoritajiet u bl-istess mod kull tmint
ijiem sakemm titlaqqa’ l-qorti marzjali jew sakemm ir-reat ji_gi
trattat sommarjament jew hi ti_gi liberata:
I_zda fil-ka_z ta’ persuna li tkun fuq servizz attiv it-t_haris ta’
dan is-subartikolu ma jkunx me_htie_g sakemm ma jkunx
ra_gonevolment prattikabbli meta jittie_hdu in konsiderazzjoni l-
e_zi_genzi ta’ l-operazzjonijiet militari.
(3) G_hall-finijiet ta’ l-artikolu 60(1), il-kwistjoni dwar jekk
kienx hemm dewmien bla me_htie_g biex jittie_hdu xi passi g_hall-
investigazzjoni ta’ allegazzjonijiet kontra persuna ta_ht arrest
g_handha ti_gi stabbilita ming_hajr ma jittie_hdu in konsiderazzjoni d-
disposizzjonijiet ta’ l-a_h_har subartikolu qabel dan.
Investigazzjoni u trattament sommarju ta’ akku_zi
Investigazzjoni ta’ 
akku_zi mill-uffi_cjal 
kmandant. 
82. Qabel ma allegazzjoni kontra persuna su_g_getta g_hal-li_gi
militari (hawnhekk i_zjed ’il quddiem imsej_ha "l-akku_zat") li tkun
g_hamlet reat kontra xi disposizzjoni tat-Taqsima III ta’ dan l-Att
titkompla, l-allegazzjoni g_handha ti_gi rappurtata, f’forma ta’
akku_za, lill-uffi_cjal kmandant ta’ l-akku_zat u l-uffi_cjal kmandant
g_handu jinvestiga l-akku_za bil-mod preskritt.
Akku_zi ji_gu trattati 
sommarjament jew 
minn qorti 
marzjali.
83. (1) Wara investigazzjoni, akku_za kontra uffi_cjal li jkun
ta_ht ir-rank ta’ tenent kurunell jew kontra warrant officer tista’,
jekk awtorit_a  g_handha setg_ha skond id-disposizzjonijiet li _gejjin ta’
din it-Taqsima ta’ dan l-Att li titrattaha sommarjament, ti_gi hekk
trattata minn dik l-awtorit_a  (f’dan l-Att imsej_ha "l-awtorit_a
superjuri xierqa") skond dawk id-disposizzjonijiet.
(2) Wara investigazzjoni, akku_za kontra ra_gel tal-forza li ma
jkunx warrant officer tista’ ti_gi trattata sommarjament mill-uffi_cjal
kmandant tieg_hu, bla _hsara ta’ u skond id-disposizzjonijiet li _gejjin
ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att.
(3) Kull akku_za li ma ti_gix trattata sommarjament kif intqal
qabel g_handha wara l-investigazzjoni tintbag_hat biex ti_gi de_ci_za
minn qorti marzjali.
(4) B’dak kollu li jinsab fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan
l-artikolu, meta -
(a) l-uffi_cjal kmandant ikun investiga akku_za kontra xi
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    43
uffi_cjal jew warrant officer, jew
(b) l-uffi_cjal kmandant ikun investiga akku_za kontra ra_gel
tal-forza li ma jkunx warrant officer u li ma tkunx
akku_za li tista’ ti_gi trattata sommarjament,
l-uffi_cjal kmandant jista’ jillibera l-akku_zat jekk hu jkun tal-fehma
li ma g_handu jsir xejn aktar dwar l-akku_za.
(5) Riferenzi f’dan l-Att g_hal trattazzjoni sommarja ta’ akku_za
huma riferenzi g_hat-te_hid mill-awtorit_a  superjuri xierqa jew mill-
uffi_cjal kmandant ta’ l-akku_zat, skond il-ka_z, ta’ l-azzjoni li _gejja,
ji_gifieri, jistabbilixxi jekk l-akku_zat hux _hati, u skond ir-ri_zultat
jillibera l-akku_zat jew jirre_gistra li nstab _hati u l-g_hoti ta’ piena.
Pro_cedimenti o_hra 
fuq akku_zi kontra 
uffi_cjali bla 
kummissjoni u 
suldati. 
Emendat: 
XIII. 1975.2.
84. (1) Id-disposizzjonijiet li _gejjin ta’ dan l-artikolu g_handu
jkollhom effett meta l-uffi_cjal kmandant ikun investiga akku_za
kontra uffi_cjal bla kummissjoni jew suldat.
(2) Jekk -
(a) l-akku_za ma tkunx wa_hda li tista’ ti_gi trattata
sommarjament u l-uffi_cjal kmandant ma jkunx illibera
l-akku_zat; jew
(b) l-akku_za tkun wa_hda li tista’ ti_gi trattata
sommarjament i_zda l-uffi_cjal kmandant ikun tal-fehma
li ma g_handhiex ti_gi hekk trattata,
hu g_handu jie_hu l-passi preskritti sabiex l-akku_za tkun tista’ ti_gi
trattata minn qorti marzjali.
(3) F’kull ka_z ie_hor l-uffi_cjal kmandant g_handu jmexxi sabiex
jittratta l-akku_za sommarjament; u jekk hu jirre_gistra de_ci_zjoni ta’
_htija hu g_handu jag_hti wa_hda jew i_zjed minn dawn il-pieni li _gejjin,
ji_gifieri:
(a) jekk l-akku_zat ikun suldat, detenzjoni g_hal _zmien ta’
mhux i_zjed minn tmienja u g_hoxrin _gurnata jew jekk l-
akku_zat ikun fuq servizz attiv, field punishment g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn tmienja u g_hoxrin _gurnata;
(b) jekk l-akku_zat ikun suldat li jkun fuq servizz attiv fil-
_gurnata tas-sentenza, telf ta’ paga g_hal _zmien li jibda
mill-_gurnata tas-sentenza u li ma jkunx i_zjed minn
tmienja u g_hoxrin _gurnata;
(_c) multa;
(d) jekk l-akku_zat ikun uffi_cjal bla kummissjoni, _canfira
severa jew _canfira;
(e) meta r-reat ikun _gab xi spi_za, telf jew _hsara, stoppages;
(f) kull wa_hda minn dawn il-pieni i_zg_har li _gejjin,
ji_gifieri:
(i) twissija;
(ii) g_hassa _zejda g_hal mhux aktar minn tliet darbiet; 
(iii) ti_zmim _gol-barracks barra l-_hinijiet normali tax-
xog_hol sa massimu ta’ _hames sig_hat f’kull
_gurnata g_hal perijodu ta’ mhux aktar minn
  44      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
erbatax-il _gurnata; jew
(iv) kull piena o_hra _zg_hira li tkun f’dak i_z-_zmien
preskritta:
I_zda ebda telf ta’ paga, multa jew piena i_zg_har ma ting_hata
g_hal reat li g_halih tkun ing_hatat detenzjoni, u ebda multa ma
g_handha ting_hata g_hal reat li g_halih ikun ing_hata field punishment
jew telf ta’ paga.
(4) Meta l-akku_zat ikun lance-kapural jew lance-bumbardier, u
l-uffi_cjal kmandant isibu _hati, l-uffi_cjal kmandant jista’, jekk ma
jag_hti ebda piena o_hra jew ma jag_hti ebda piena o_hra hlief
stoppages, jordna li l-akku_zat jitni_z_zel g_har-ranks.
(5) Meta l-akku_zat ikun a_gent warrant officer jew a_gent uffi_cjal
bla kummissjoni, u l-uffi_cjal kmandant isibu _hati, l-uffi_cjal
kmandant jista’, jekk ma jag_hti ebda piena o_hra jew ma jag_hti ebda
piena o_hra _hlief stoppages, jordna li l-akku_zat jer_ga’ jie_hu r-rank
permanenti tieg_hu jew jie_hu acting rank aktar baxx minn dak li
kellu qabel i_zda og_hla mir-rank permanenti tieg_hu jew, meta r-rank
permanenti tieg_hu huwa ta’ lance-kapural jew lance-bumbardier,
jitlef l-acting rank tieg_hu u jitni_z_zel g_har-ranks.
(6) B’dak kollu li hemm fis-subartikolu (3), meta l-uffi_cjal
kmandant ikun idde_cieda li l-akku_zat huwa _hati u jekk l-akku_za ti_gi
trattata sommarjament hu jag_hti piena li ma tkunx multa jew
stoppages li ma jil_hqux i_zjed minn paga ta’ sebat ijiem, _canfiera
severa, _canfira jew piena i_zg_har, jew meta de_ci_zjoni ta’ _htija (tkun
liema tkun il-piena mog_htija) tinvolvi tnaqqis tal-paga g_hal aktar
minn sebat ijiem, l-uffi_cjal kmandant ma g_handux jirre_gistra
de_ci_zjoni qabel ma jag_hti lill-akku_zat l-opportunit_a  biex jag_h_zel
jekk iridx ji_gi pro_cessat minn qorti marzjali; u jekk l-akku_zat hekk
jag_h_zel u jekk wara ma jibdilx l-g_ha_zla tieg_hu, l-uffi_cjal kmandant
ma g_handux jirre_gistra d-de_ci_zjoni tieg_hu i_zda g_handu jie_hu l-passi
preskritti sabiex l-akku_za ti_gi trattata minn qorti marzjali.
(7) Meta l-akku_za tkun wa_hda li tista’ ti_gi trattata
sommarjament, i_zda l-uffi_cjal kmandant ikun _ha l-passi sabiex ti_gi
trattata minn qorti marzjali, kull awtorit_a  og_hla li lilha tkun
mibg_huta l-akku_za tista’ tibg_hat dik l-akku_za lura lill-uffi_cjal
kmandant biex ti_gi trattata sommarjament; u meta jsir hekk l-a_h_har
erba’ subartikoli qabel dan g_handhom japplikaw b_hallikieku l-
uffi_cjal kmandant kien ori_ginarjament tal-fehma li l-akku_za
g_handha ti_gi trattata sommarjament:
I_zda akku_za ma g_handhiex tintbag_hat lura meta l-akku_zat
ikun g_ha_zel li ji_gi pro_cessat minn qorti marzjali u ma jkunx irtira l-
g_ha_zla tieg_hu.
Pro_cedimenti o_hra 
fuq akku_zi kontra 
uffi_cjali u warrant 
officers. 
Emendat: 
XIII. 1975.3.
85. (1) Wara li jinvestiga akku_za kontra uffi_cjal jew warrant
officer, l-uffi_cjal kmandant g_handu, kemm-il darba ma jkunx
illibera l-akku_zat jew il-ka_z ikun wie_hed fejn ikollu s-setg_ha, u
jkun bi _hsiebu, li jordna pro_cess b’qorti marzjali li tkun field
general court martial, jissottomettiha bil-mod preskritt lil awtorit_a
og_hla; u imbag_had g_handu ji_gi stabbilit minn dik l-awtorit_a  kif l-
akku_za g_handha titkompla skond i_z-_zew_g subartikoli li _gejjin.
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    45
(2) Jekk l-akku_za tkun wa_hda li tista’ ti_gi trattata
sommarjament, tista’ tinbag_hat lill-awtorit_a  superjuri xierqa.
(3) Jekk l-akku_za ma tkunx hekk mibg_huta, il-passi preskritti
g_handhom jittie_hdu sabiex ti_gi trattata minn qorti marzjali.
(4) Meta l-akku_za tinbag_hat lil awtorit_a  superjuri xierqa, l-
awtorit_a  g_handha tinvestiga l-akku_za bil-mod preskritt u
tistabbilixxi jekk l-akku_zat hux _hati ta’ dik l-akku_za u skond ir-
ri_zultat tillibera l-akku_zat jew tirre_gistra de_ci_zjoni ta’ _htija:
I_zda jekk fil-kors ta’ l-investigazzjoni ta’ l-akku_za l-
awtorit_a  tidde_ciedi li l-akku_za g_handha ti_gi trattata minn qorti
marzjali, il-passi preskritti g_handhom jittie_hdu sabiex ti_gi hekk
trattata.
(5) Jekk l-awtorit_a  superjuri xierqa tirre_gistra de_ci_zjoni ta’
_htija l-awtorit_a  tista’ tag_hti piena wa_hda jew i_zjed mill-pieni li
_gejjin, ji_gifieri:
(a) telf bil-mod preskritt ta’ l-anzjanit_a  tar-rank; 
(b) multa;
(_c) _canfira severa jew _canfira;
(d) meta r-reat ikun _gab xi spi_za, telf jew _hsara, stoppages,
i_zda ma tistax tag_hti telf ta’ anzjanit_a  tar-rank u multa flimkien.
(6) B’dak kollu li hemm fis-subartikolu (4), meta l-awtorit_a
superjuri xierqa tkun idde_cidiet li l-akku_zat ikun _hati u jekk l-
akku_za ti_gi trattata sommarjament hi tag_hti telf ta’ l-anzjanit_a ,
multa jew stoppages li jil_hqu i_zjed minn paga ta’ sebat ijiem, jew
jekk id-de_ci_zjoni tinvolvi telf ta’ paga ta’ aktar minn sebat ijiem, l-
awtorit_a  ma g_handhiex tirre_gistra de_ci_zjoni qabel ma tag_hti lill-
akku_zat l-opportunit_a  li jag_h_zel jekk iridx ji_gi pro_cessat minn qorti
marzjali; u jekk l-akku_zat hekk jag_h_zel l-awtorit_a  ma g_handhiex
tirre_gistra de_ci_zjoni i_zda g_handha tie_hu l-passi preskritti sabiex l-
akku_za ti_gi trattata minn qorti marzjali.
Twaqqif ta’ akku_zi 
ji_gi mibg_hut lil 
awtorit_a  superjuri.
86. (1) B’dak kollu li hemm fl-a_h_har _zew_g artikoli qabel dan,
meta akku_za - 
(a) tkun _giet mibg_huta lil awtorit_a  superjuri sabiex ti_gi
trattata minn qorti marzjali; jew
(b) tkun _giet sottomessa lil awtorit_a  superjuri biex ji_gi
de_ci_z kif g_handha ti_gi trattata,
dik l-awtorit_a  tista’, bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-
artikolu, tibg_hat lura l-akku_za lill-uffi_cjal kmandant ta’ l-akku_zat
b’ordni li l-akku_zat ji_gi liberat u f’kull ka_z b_hal dak l-uffi_cjal
kmandant g_handu jillibera l-akku_zat.
(2) Il-fatt li akku_za tintbag_hat lura skond dan l-artikolu g_handu
jkun bla _hsara g_hall-eg_hmil ta’ akku_za o_hra jekk l-awtorit_a
superjuri hekk tordna jew jekk l-uffi_cjal kmandant jidhirlu hekk
xieraq.
Stqarrija ta’ 
di_zerzjoni minn 
ra_gel tal-forza.
87. (1) Meta b’dak il-mod li jista’ ji_gi preskritt jew kif il-
Kmandant jista’ japprova ra_gel tal-forza regolari jiffirma stqarrija
  46      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
bil-miktub li jkun _hati ta’ di_zerzjoni, l-uffi_cjal kmandant tieg_hu
jista’, b’dan kollu li hemm fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din it-
Taqsima ta’ dan l-Att, jissottometti l-istqarrija g_hall-
konsiderazzjoni tal-Kmandant jew ta’ dak l-uffi_cjal l-ie_hor li ma
jkunx ta_ht ir-rank ta’ kurunell kif jista’ ji_gi preskritt.
(2) Wara li jikkunsidra xi stqarrija b_hal dik il-Kmandant jew
dak l-uffi_cjal l-ie_hor kif intqal qabel jista’ jordna li dak ir-reat ma
ji_gix trattat minn qorti marzjali jew ma ji_gix trattat sommarjament
mill-awtorit_a  superjuri xierqa jew mill-uffi_cjal kmandant, u jekk
jing_hata dak l-ordni i_z-_zmien tas-servizz tieg_hu li dwaru jkun
g_hamel l-istqarrija ta’ di_zerzjoni jintilef.
(3) Ordni skond l-a_h_har subartikolu qabel dan jista’ jipprovdi
wkoll li s-servizz kollu jew parti mis-servizz ta’ min jag_hmel ir-reat
li jkun qabel dak li dwaru jkun g_hamel stqarrija kif intqal qabel
g_handu jintilef ukoll.
(4) L-artikolu 16(2) sa (5) g_handhom japplikaw dwar it-telf ta’
servizz bis-sa_h_ha ta’ dan l-artikolu bla _hsara tal-modifiki li _gejjin:
(a) minflok ir-riferenzi g_hal sentenza ta’ telf ta’ servizz
minn qorti marzjali g_handhom jid_hlu riferenzi g_hall-
ordni;
(b) minflok riferenzi g_had-data li fiha min jag_hmel ir-reat
ikun instab _hati g_handhom jid_hlu riferenzi g_had-data li
fiha l-ordni jkun mog_hti.
Uffi_cjali li 
g_handhom ja_gixxu 
b_hala uffi_cjali 
kmandanti u 
awtoritajiet 
superjuri xierqa. 
88. (1) F’dan l-Att l-espressjoni "uffi_cjal kmandant", dwar
persuna li tkun akku_zata b’reat, tfisser dak l-uffi_cjal li jkollu s-
setg_ha ta’ kmand fuq dik il-persuna kif jista’ ji_gi preskritt.
(2) Il-persuni li _gejjin jistg_hu ja_gixxu b_hala awtorit_a  superjuri
xierqa dwar persuna li tkun akku_zata b’reat, ji_gifieri - 
(a) il-Kmandant;
(b) fin-nuqqas tal-Kmandant, id-deputat Kmandant; 
(_c) dawk l-uffi_cjali l-o_hra kif jista’ ji_gi preskritt.
(3) Setg_ha mog_htija b’dan l-Att li tippreskrivi dwar _hwejje_g
imsemmija f’dan l-artikolu g_handha tinkludi s-setg_ha li ting_hata lil
uffi_cjali, jew xi klassi ta’ uffi_cjali, awtorizzati biex je_zer_citaw id-
dmirijiet ta’ uffi_cjal kmandant is-setg_ha li jiddelegaw dawk id-
dmirijiet, f’dawk il-ka_zijiet u fil-limiti li jistg_hu ji_gu preskritti, lil
uffi_cjali ta’ klassi kif jista’ ji_gi preskritt.
Limitazzjoni ta’ 
setg_hat biex akku_zi 
ji_gu trattati 
sommarjament.
89. (1) L-akku_zi li jistg_hu ji_gu trattati sommarjament mill-
uffi_cjal kmandant, u l-akku_zi li jistg_hu ji_gu trattati sommarjament
minn awtorit_a  superjuri xierqa, g_handhom ikunu dawk kif jista’ ji_gi
preskritt.
(2) F’dawk il-ka_zijiet li jistg_hu ji_gu preskritti, is-setg_hat ta’
uffi_cjal kmandant jew awtorit_a  superjuri xierqa li tag_hti piena
g_handhom ikunu bla _hsara g_hal dawk il-limitazzjonijiet kif jistg_hu
ji_gu preskritti.
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    47
Qorti marzjali: Disposizzjonijiet _generali
Pro_cess g_handu jsir 
minn qorti marzjali 
_generali jew 
distrettwali, jew 
f’_certi ka_zijiet 
minn field general 
court-martial.
90. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
akku_za li ti_gi trattata minn qorti marzjali g_handha ti_gi trattata jew
minn qorti marzjali _generali jew qorti marzjali distrettwali.
(2) Meta l-uffi_cjal kmandant ta’ korp tal-forza li jkun fuq
servizz attiv - 
(a) li jkun uffi_cjal li lilu skond l-artikolu 85(1) akku_za
tkun _giet sottomessa biex jidde_ciedi kif g_handha ti_gi
trattata; jew
(b) li jkun l-uffi_cjal kmandant ta’ l-akku_zat li jkun
investiga akku_za li ma tistax ti_gi trattata
sommarjament jew li fil-fehma tieg_hu ma g_handhiex
ti_gi hekk trattata; jew
(_c) li jkun l-uffi_cjal kmandant ta’ l-akku_zat jew l-awtorit_a
superjuri xierqa li tkun investigat akku_za li dwarha l-
akku_zat ikun g_ha_zel li ji_gi pro_cessat minn qorti
marzjali,
ikun tal-fehma li ma hux possibbli ming_hajr _hsara serja g_has-
servizz pubbliku li l-akku_za ti_gi trattata minn qorti marzjali
_generali jew distrettwali, l-uffi_cjal jista’ (ikun awtorizzat jew le li
jsejja_h qorti marzjali _generali) jordna li l-akku_za ti_gi trattata minn
qorti marzjali li tkun field general court-martial.
Setg_hat ta’ diversi 
xorta ta’ qorti 
marzjali. 
Emendat:
X. 2000.6.
91. (1) Qorti marzjali _generali jkollha s-setg_ha li tippro_cessa
persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari dwar kull reat li skond dan l-Att
g_handu ji_gi trattat minn qorti marzjali, u li tag_hti dwar kull reat
b_hal dak piena awtorizzata b’dan l-Att dwar dak ir-reat.
(2) Qorti marzjali distrettwali jkollha dawk is-setg_hat ta’ qorti
marzjali _generali _hlief li hi ma g_handhiex tippro_cessa uffi_cjal u
lanqas tikkundanna warrant officer g_hal pri_gunerija, tke_c_cija bid-
di_zunur, tke_c_cija jew detenzjoni, u ma g_handhiex tag_hti piena ta’
pri_gunerija g_hal _zmien ta’ i_zjed minn sentejn.
(3) Field general court-martial ikollha s-setg_ha ta’ qorti
marzjali _generali, _hlief li meta l-qorti tkun mag_hmula minn inqas
minn tliet uffi_cjali s-sentenza ma g_handhiex tkun i_zjed minn
pri_gunerija g_hal _zmien ta’ sentejn.
Uffi_cjali li 
g_handhom setg_ha li 
jlaqqg_hu qrati 
marzjali.
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
92. (1) Qorti marzjali _generali tista’ titlaqqa’ minn kull
uffi_cjal awtorizzat mill-President ta’ Malta b’mandat iffirmat
minnu biex ilaqqa’ qrati marzjali _generali jew dik il-qorti marzjali,
jew minn uffi_cjal ta_ht il-kmand ta’ uffi_cjal awtorizzat kif intqal
qabel li lilu l-uffi_cjal l-a_h_har imsemmi jkun, bis-sa_h_ha tas-setg_ha
mog_htija bil-mandat ma_hru_g lilu, iddelega s-setg_ha tieg_hu li jlaqqa’
qorti marzjali _generali.
(2) Qorti marzjali distrettwali tista’ titlaqqa’ minn uffi_cjal
awtorizzat li jlaqqa’ qorti marzjali _generali jew minn xi persuna
ta_ht il-kmand ta’ dak l-uffi_cjal li lilu dak l-uffi_cjal ikun awtorizza
biex ilaqqa’ qorti marzjali.
(3) Field general court-martial tista’ titlaqqa’ mill-uffi_cjal li
jkun ordna li l-akku_za g_handha ti_gi trattata minn qorti marzjali li
  48      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
tkun field general court-martial.
(4) Kull mandat skond dan l-artikolu, jew kull awtorizzazzjoni
skond dan l-artikolu li titlaqqa’ qorti marzjali - 
(a) jistg_hu jsiru b_hala su_g_getti g_hal restrizzjonijiet,
ri_zervi, e_c_cezzjonijiet jew kondizzjonijiet;
(b) jistg_hu ji_gu ndirizzati lil uffi_cjali b’isimhom jew
indikati bil-grad tal-kariga tag_hhom, u jistg_hu jin_har_gu
jew jing_hataw lil uffi_cjal imsemmi b’ismu jew indikat,
lil uffi_cjal imsemmi b’ismu jew indikat u lil persuna li
dak i_z-_zmien tkun qed tag_hmel id-dmirijiet tal-kariga
tieg_hu, lil uffi_cjal imsemmi b’ismu jew indikat u lis-
su_c_cessuri tieg_hu f’dik il-kariga jew lil uffi_cjal
imsemmi b’ismu jew indikat u lil persuna u su_c_cesuri
b_hal dawk;
(_c) jistg_hu jinbidlu jew jit_hassru, jew g_hal kollox jew
f’parti, b’mandat sussegwenti tal-President ta’ Malta
jew, skond il-ka_z, mill-uffi_cjal li minnu jkun ng_hata
jew mis-su_c_cessuri tieg_hu fil-kariga.
Kostituzzjoni ta’ 
qorti marzjali 
_generali.
93. (1) Qorti marzjali _generali g_handha tkun mag_hmula minn
president u minn mhux anqas minn erba’ uffi_cjali o_hra.
(2) Uffi_cjal ma jistax ji_gi nominat membru ta’ qorti marzjali
_generali jekk ma jkunx wie_hed mill-forza, su_g_gett g_hal-li_gi militari
u kellu kummissjoni fil-forza jew f’xi wa_hda mill-forzi ta’ pajji_z
tal-Commonwealth g_hal _zmien ta’ mhux anqas minn tliet snin jew
g_hal _zminijiet li flimkien ma jkunux anqas minn tliet snin.
(3) Mhux anqas minn erba’ membri ta’ qorti marzjali _generali
g_handhom ikunu ta’ rank ta’ mhux anqas minn kaptan.
(4) Il-president ta’ qorti marzjali _generali ji_gi nominat b’ordni
ta’ l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti u ma g_handux ikun ta_ht il-grad ta’
field officer meta jkun prattikabbli li ji_gi nominat uffi_cjal b_hal dak
jew _hlief meta fil-fehma ta’ l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti field officer
li jkollu kwalifiki xierqa ma jkunx, meta jittie_hed in
konsiderazzjoni s-servizz pubbliku, disponibbli; u f’kull ka_z il-
president ta’ qorti marzjali _generali ma g_handux jkun ta_ht ir-rank
ta’ kaptan.
(5) Il-membri ta’ qorti marzjali _generali, barra mill-president,
g_handhom ji_gu nominati b’ordni ta’ l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti jew
b’dak il-mod l-ie_hor li jista’ ji_gi preskritt.
(6) Uffi_cjal ta_ht ir-rank ta’ kaptan ma jistax ikun membru ta’
qorti marzjali _generali g_hall-pro_cess ta’ uffi_cjal fuq ir-rank ta’
kaptan.
Kostituzzjoni ta’ 
qorti marzjali 
distrettwali. 
94. (1) Qorti marzjali distrettwali g_handha tkun mag_hmula
minn president u mhux anqas minn _zew_g uffi_cjali o_hra.
(2) Uffi_cjal ma jistax ji_gi nominat membru ta’ qorti marzjali
distrettwali jekk ma jkunx wie_hed mill-forza, su_g_gett g_hal-li_gi
militari u kellu kummissjoni fil-forza jew f’xi wa_hda mill-forzi ta’
pajji_z tal-Commonwealth g_hal _zmien ta’ mhux anqas minn sentejn
jew g_hal _zminijiet li flimkien ma jkunux anqas minn sentejn.
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    49
(3) Il-president ta’ qorti marzjali distrettwali ji_gi nominat
b’ordni ta’ l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti u ma g_handux ikun ta_ht ir-
rank ta’ field officer meta jkun prattikabbli li ji_gi nominat uffi_cjal
b_hal dak jew _hlief meta fil-fehma ta’ l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti field
officer li jkollu kwalifiki xierqa ma jkunx, meta jittie_hed in
konsiderazzjoni s-servizz pubbliku, disponibbli; u f’kull ka_z il-
president ta’ qorti marzjali distrettwali ma g_handux ikun ta_ht ir-
rank ta’ kaptan.
(4) Il-membri ta’ qorti marzjali distrettwali, barra mill-
president, g_handhom ji_gu nominati b’ordni ta’ l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-
qorti jew b’dak il-mod l-ie_hor li jista’ ji_gi preskritt.
Kostituzzjoni ta’ 
field general court-
martial.
95. (1) Field general court-martial g_handha tkun mag_hmula
mill-president u minn mhux anqas minn _zew_g uffi_cjali o_hra, jew,
jekk l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti jkun tal-fehma li ma hemmx tliet
uffi_cjali li g_handhom kwalifiki xierqa li huma disponibbli ming_hajr
_hsara g_has-servizz pubbliku, g_handu jkun mag_hmul mill-president
u minn uffi_cjal ie_hor.
(2) Il-membri ta’ field general court-martial g_handhom ikunu
persuni li huma fil-forza u su_g_getti g_hal-li_gi militari.
(3) Il-president ta’ field general court-martial g_handu jkun
uffi_cjal nominat mill-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti u ma g_handux ikun
ta_ht ir-rank ta’ kaptan.
(4) Il-membri ta’ field general court-martial, barra mill-
president, g_handhom ji_gu nominati b’ordni ta’ l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-
qorti jew b’dak il-mod l-ie_hor kif jista’ ji_gi preskritt.
Disposizzjonijiet 
supplementari 
dwar il-
kostituzzjoni ta’ 
qrati marzjali. 
96. (1) L-uffi_cjal li jkun laqqa’ l-qorti marzjali ma jistax ikun
membru ta’ dik il-qorti marzjali:
I_zda jekk fil-ka_z ta’ field general court-martial ma jkunx
prattikabbli fil-fehma ta’ l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti li ji_gi nominat
uffi_cjal ie_hor b_hala president, hu stess jista’ jkun president tal-qorti
marzjali.
(2) Uffi_cjal li f’xi _zmien bejn id-data li fiha l-akku_zat _gie
akku_zat bir-reat u d-data tal-pro_cess kien l-uffi_cjal kmandant ta’ l-
akku_zat, u kull uffi_cjal ie_hor li jkun investiga l-akku_za kontra l-
akku_zat, jew li skond dan l-Att ikun g_hamel, jew ikun wie_hed mill-
persuni li jkunu g_hamlu, inkjesta fuq _hwejje_g li g_handhom
x’jaqsmu ma’ l-o_g_gett ta’ l-akku_za kontra l-akku_zat, ma g_handux
jag_hmilha ta’ membru ta’ qorti marzjali _generali jew distrettwali
jew jag_hmilha ta’ avukat im_hallef f’dik il-qorti marzjali.
(3) Meta - 
(a) l-uffi_cjal li laqqa’ qorti marzjali _generali jew
distrettwali jinnomina kaptan biex ikun president, jew
min_habba li ma jkunx prattikabbli li ji_gi nominat field
officer jew min_habba li jkun tal-fehma li field officer li
jkollu l-kwalifiki xierqa ma jkunx, meta jittie_hed in
konsiderazzjoni s-servizz pubbliku, disponibbli; jew
(b) uffi_cjal jordna li min jag_hmel ir-reat ji_gi pro_cessat
minn field general court-martial, g_hax ikun tal-fehma
  50      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
li ma jkunx possibbli ming_hajr _hsara kbira lis-servizz
pubbliku li min jag_hmel ir-reat ji_gi pro_cessat minn
qorti marzjali _generali jew distrettwali, jew l-uffi_cjal li
jlaqqa’ field general court-martial, jinnomina _zew_g
uffi_cjali biss biex ikunu membri tal-qorti, g_hax ikun
tal-fehma li tliet uffi_cjali li g_handhom kwalifiki xierqa
ma humiex, ming_hajr _hsara kbira lis-servizz pubbliku,
disponibbli, jew jinnomina lilu nnifsu b_hala president,
g_hax ikun tal-fehma li ma jkunx prattikabbli li
jinnomina uffi_cjal ie_hor b_hala president,
l-ordni li jlaqqa’ qorti marzjali g_handu jkun fih dikjarazzjoni ta’ l-
imsemmija ra_guni jew fehma, u dik id-dikjarazzjoni g_handha tkun
konklu_ziva.
Post fejn tin_zamm 
qorti marzjali.
97. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
qorti marzjali tin_zamm f’dak il-post (kemm f’Malta jew barra minn
Malta) kif jista’ ji_gi spe_cifikat fl-ordni li jlaqqa’ l-qorti; u l-uffi_cjal
li jlaqqa’ l-qorti jista’ jlaqqag_hha f’post li jkun barra mil-limiti tal-
kmand tieg_hu.
(2) Qorti marzjali li tin_zamm f’xi post g_handha jekk l-uffi_cjal li
jlaqqa’ l-qorti jordna li tin_zamm f’xi post ie_hor, u tista’ ming_hajr
dak l-ordni jekk ikun jidher lill-qorti li jkun me_htie_g fl-interess tal-
_gustizzja li tin_zamm f’xi post ie_hor, ta_g_gorna sabiex tin_zamm f’dak
il-post l-ie_hor.
Qorti marzjali: Disposizzjonijiet dwar pro_cess
O_g_gezzjonijiet 
mill-akku_zat. 
98. (1) Akku_zat li jkun ser ji_gi pro_cessat minn qorti marzjali
jkun intitolat li jo_g_gezzjona, g_hal kull ra_guni tajba, g_hal
kwalunkwe membru tal-qorti, kemm jekk nominat ori_ginarjament
kif ukoll jekk nominat minflok uffi_cjal ie_hor.
(2) Sabiex l-akku_zat ikun jista’ ju_za d-dritt mog_hti lilu bl-a_h_har
subartikolu qabel dan, l-ismijiet tal-membri tal-qorti g_handhom
jinqraw fil-pre_zenza ta’ l-akku_zat qabel ma jing_hataw il-_gurament,
u hu g_handu ji_gi mistoqsi jekk jo_g_gezzjonax g_hal xi _hadd minn
dawk l-uffi_cjali.
(3) Kull o_g_gezzjoni li jag_hmel akku_zat g_hal uffi_cjal g_handha
ti_gi kunsidrata mill-uffi_cjali l-o_hra nominati b_hala membri tal-
qorti. 
(4) Jekk issir o_g_gezzjoni g_hall-president u mhux anqas minn
terz tal-membri l-o_hra tal-qorti jilqg_huha, il-qorti g_handha ta_g_gorna
u l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti g_handu jinnomina president ie_hor.
(5) Jekk issir o_g_gezzjoni g_hal membru tal-qorti li ma jkunx il-
president u mhux anqas minn nofs il-membri li jkollhom dritt li
jivvotaw jilqg_huha, il-membru li tkun saritlu l-o_g_gezzjoni g_handu
jirtira u l-post tieg_hu jista’, u jekk ma jsirx hekk in-numru ta’
membri jitnaqqas g_hal ta_ht il-minimu legali g_handu, ji_gi mimli bil-
mod preskritt minn uffi_cjal ie_hor.
G_hoti ta’ 
_gurament. 
99. (1) _Gurament g_handu jing_hata lil kull membru ta’ qorti
marzjali u lil kull persuna li tkun qeg_hda taqdi lil qorti marzjali
b_hala avukat im_hallef, uffi_cjal ta_ht direttivi, stenografu jew
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    51
interpretu.
(2) Kull xhud quddiem qorti marzjali g_handu ji_gi e_zaminat ta_ht
_gurament:
I_zda meta tifel jew tifla ta’ et_a  _zg_hira li jissej_hu b_hala xhud
ma jkunux fil-fehma tal-qorti jifhmu x’inhu _gurament, ix-xiehda
tag_hhom g_handha ti_gi milqug_ha, g_halkemm ma tkunx mog_htija ta_ht
_gurament, jekk fil-fehma tal-qorti jkollhom intelli_genza bi_z_zejjed li
ti_g_gustifika li ti_gi milqug_ha x-xiehda tag_hhom u jkunu jifhmu d-
dmir li g_handhom jg_hidu l-verit_a , hekk i_zda li meta x-xiehda
ting_hata g_haf-favur tal-prosekuzzjoni l-akku_zat ma g_handux ji_gi
misjub _hati kemm-il darba ma tkunx korroborata minn xi prova
o_hra materjali b’sustenn tag_hha li timplika lill-akku_zat.
(3) _Gurament li g_handu jing_hata skond dan l-artikolu g_handu
jkun fil-forma preskritta u g_handu jing_hata fil-_hin preskritt u mill-
persuna preskritta u bil-mod preskritt.
Qrati marzjali 
jiltaqg_hu fil-
miftu_h.
100. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
qorti marzjali g_handha titlaqqa’ fil-miftu_h u fil-presenza ta’ l-
akku_zat.
(2) Ebda _ha_ga fl-a_h_har subartikolu qabel dan ma g_handha
tfixkel is-setg_ha lil qorti marzjali li tiltaqa’ in camera min_habba r-
ra_guni li jkun me_htie_g jew spedjent fl-interess ta’ l-
amministrazzjoni tal-_gustizzja li tag_hmel hekk; u ming_hajr _hsara
g_hal dik is-setg_ha qorti marzjali tista’ tordna li, salvi dawk l-
e_c_cezzjonijiet li l-qorti tista’ tispe_cifika, il-pubbliku g_handu jit_halla
barra mill-pro_ceduri kollha tal-qorti jew parti minnhom jekk ikun
jidher lill-qorti li xi xiehda li tkun ser ting_hata jew dikjarazzjoni li
tkun ser issir fil-kors tal-pro_ceduri jew ta’ dik il-parti, skond il-ka_z,
jistg_hu altrimenti iwasslu g_hall-kxif ta’ xi informazzjoni li tkun jew
tista’ tkun utili g_hall-g_hadu direttament jew indirettament.
(3) Qorti marzjali g_handha tiltaqa’ fil-mag_hluq meta tkun qed
tikkunsidra d-de_ci_zjoni jew is-sentenza tag_hha fuq xi akku_za.
(4) Qorti marzjali tista’ tiltaqa’ fil-mag_hluq meta jkollha xi
diskussjoni o_hra bejn il-membri.
(5) Meta qorti marzjali tkun qed tiltaqa’ fil-mag_hluq ebda
persuna ma g_handha tit_halla hemm _hlief il-membri tal-qorti u dawk
il-persuni l-o_hra kif jista’ ji_gi preskritt.
Xoljiment ta’ qorti 
marzjali. 
101. (1) Meta, kemm qabel kif ukoll wara li jkun beda il-
pro_cess, ikun jidher lill-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti li jkun me_htie_g jew
spedjent fl-interess ta’ l-amministrazzjoni tal-_gustizzja li qorti
marzjali g_handha ti_gi xolta, l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti g_handu
b’ordni jxolji l-qorti.
(2) Ming_hajr _hsara g_hall-_generalit_a  ta’ l-a_h_har subartikolu
qabel dan, jekk wara li jkun beda l-pro_cess qorti marzjali ti_gi,
min_habba l-mewt ta’ xi wie_hed mill-membri jew g_hal xi ra_guni
o_hra, imnaqqsa g_hal anqas mill-minimu legali, g_handha ti_gi xolta.
(3) Jekk wara li jkun beda l-pro_cess il-president imut jew g_hal
xi ra_guni o_hra ma jkunx jista’ jattendi u l-qorti ma tkunx mnaqqsa
ta_ht il-minimu legali, allura -
  52      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(a) jekk il-membru l-aktar anzjan tal-qorti jkun tar-rank
ta’ kaptan jew ta’ rank og_hla, l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-
qorti jista’ jinnominah president u l-pro_cess g_handu
jitkompla skond hekk; i_zda
(b) jekk ma jkunx, il-qorti g_handha ti_gi xolta.
(4) Ming_hajr _hsara g_hall-_generalit_a  tas-subartikolu (1), jekk
wara li jkun beda l-pro_cess l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti ji_gi nfurmat li
min_habba mard jew inkapa_cit_a  o_hra ta’ l-akku_zat ma jkunx
prattikabbli meta jittie_hdu in konsiderazzjoni _c-_cirkostanzi kollha li
jitkompla l-pro_cess fi _zmien ra_gonevoli, l-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti
jista’ jxolji l-qorti.
(5)Meta qorti marzjali tkun xolta skond id-disposizzjonijiet ta’
qabel ta’ dan l-artikolu l-akku_zat jista’ ji_gi pro_cessat minn qorti
o_hra.
De_ci_zjonijiet ta’ 
qorti marzjali.
Emendat:
X. 2000.7.
102. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
kull kwistjoni li g_handha ti_gi de_ci_za fi pro_cess minn qorti marzjali
g_handha ti_gi de_ci_za b’ma_g_goranza tal-voti tal-membri tal-qorti.
(2) Fil-ka_z ta’ voti ndaqs dwar de_ci_zjoni, il-qorti g_handha
tillibera lill-akku_zat.
(3) De_ci_zjoni ta’ _hati meta l-unika piena li l-qorti tkun tista’
tag_hti tkun pri_gunerija g_hal g_homor bniedem ma g_handux ikollha
effett jekk ma tkunx intla_hqet bil-ftehim tal-membri kollha tal-
qorti; u meta de_ci_zjoni tali tkun intla_hqet b’ma_g_goranza tal-membri
u ma jkunx hemm dak il-ftehim, il-qorti g_handha ti_gi xolta u l-
akku_zat jista’ ji_gi pro_cessat minn qorti o_hra.
(4) Meta akku_zat jinsab _hati u l-qorti jkollha s-setg_ha li
tikkundannah jew g_hall-pri_gunerija g_hal g_homor bniedem jew g_hal
xi piena anqas, ma g_handhiex ting_hata kundanna g_hall-pri_gunerija
g_hal g_homor bniedem ming_hajr il-ftehim tal-membri kollha tal-
qorti.
(5) Fil-ka_z ta’ voti ndaqs dwar is-sentenza, jew dwar xi
kwistjoni li tinqala’ wara li jkun beda l-pro_cess, _hlief fuq de_ci_zjoni
dwar il-_htija, il-president ikollu vot ie_hor jew vot de_ci_ziv.
De_ci_zjoni u 
sentenza. 
103. (1) Ming_hajr _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu
100, id-de_ci_zjoni ta’ qorti marzjali fuq kull akku_za g_handha
ting_hata fil-miftu_h.
(2) De_ci_zjoni ta’ _hati g_handha tkun, u g_handha ti_gi mog_htija
b_hala, su_g_getta g_hal konferma.
(3) Kull sentenza tal-qorti marzjali, flimkien ma’ kull
rakkomandazzjoni g_hal klemenza, g_handha ting_hata fil-miftu_h, u
sentenza ta’ qorti marzjali g_handha tkun, u g_handha ti_gi mog_htija
b_hala, su_g_getta g_hal konferma.
Setg_ha li ssib _hati 
ta’ reat li ma jkunx 
dak ta’ l-akku_za.
104. (1) Akku_zat li ji_gi akku_zat quddiem qorti marzjali b’reat
skond dan l-Att jista’ fin-nuqqas ta’ prova li reat ikun sar ta_ht
_cirkostanzi li jinvolvu grad og_hla ta’ piena, jinsab _hati tar-reat
b_hala li jkun sar ta_ht _cirkostanzi li jinvolvu grad anqas ta’ piena.
(2) Akku_zat li ji_gi akku_zat quddiem qorti marzjali b’reat ta_ht
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    53
dan l-Att jista’ jinsab _hati ta’ attentat li jag_hmel dak ir-reat jew ir-
reat _civili korrispondenti; u jekk akku_zat ji_gi akku_zat b’attentat li
g_hamel reat ta_ht dan l-Att hu jista’ ji_gi misjub _hati ta’ dik l-akku_za
wkoll jekk ji_gi pruvat li hu fil-fatt ikun g_hamel ir-reat jew ir-reat
_civili korrispondenti.
(3) Meta dwar reat skond dan l-Att ji_gi preskritt li persuna
akku_zata quddiem qorti marzjali b’dak ir-reat tista’ tinsab _hatja ta’
reat ie_hor li huwa preskritt b’riferenza g_halih, persuna akku_zata kif
intqal qabel tista’ tinsab _hatja ta’ reat ie_hor preskritt kif intqal
qabel b’riferenza g_hal reat li bih huwa akku_zat.
 Regoli dwar provi.
pro_cedimenti quddiem qorti marzjali g_handhom, bla _hsara g_hal xi
disposizzjoni ta’ dan l-Att jew g_hal xi regolamenti mag_hmula
ta_htha, ikunu l-istess b_hal dawk im_harsa fi qrati _civili f’Malta, u
ebda persuna ma tkun me_htie_ga fi pro_ceduri quddiem qorti marzjali
li twie_geb xi mistoqsija jew tipprodu_ci xi dokument li hi mhix
me_htie_ga li twie_geb jew tipprodu_ci fi pro_cedimenti simili quddiem
qorti _civili f’Malta.
Kap. 9.
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-artikolu investigazzjoni li ssir skond
dan l-Att dwar akku_za g_handha titqies b_hala kompilazzjoni dwar
reat mi_zmuma skond il-Kodi_ci Kriminali.
(3) Qorti marzjali g_handha tikkunsidra _gudizzjarjament il-
_hwejje_g kollha ta’ notorjet_a , inklu_zi l-_hwejje_g kollha li l-qorti tkun
taf bihom g_hax _generalment mag_hrufa fis-servizz, u dawk il-
_hwejje_g l-o_hra kollha li ji_gu kunsidrati _gudizzjarjament minn qorti
_civili f’Malta.
Reati minn nies 
_civili dwar qrati 
marzjali. 
Emendat: 
VIII. 1990.3. 
106. Meta f’Malta xi persuna li ma tkunx su_g_getta g_hal-li_gi
militari - 
(a) li tkun imsej_ha biex tattendi b_hala xhud quddiem qorti
marzjali, tonqos li t_hares dik is-sej_ha; jew
(b) tirrifjuta li tie_hu _gurament meta tkun hekk me_htie_ga li
tag_hmel minn qorti marzjali; jew
(_c) tirrifjuta li tipprodu_ci xi dokument li jkun fil-kustodja
jew ta_ht il-kontroll tag_hha li qorti marzjali
le_gittimament tkun talbitha biex tipprodu_ci; jew
(d) meta tkun xhud, tirrifjuta li twie_geb xi mistoqsija li
qorti marzjali le_gittimament talbitha biex twie_geb; jew 
(e) tinsulta g_hax trid xi persuna, li tkun membru ta’ qorti
marzjali jew xhud jew xi persuna o_hra li d-dmir tag_hha
jkun li taqdi lil jew tattendi quddiem il-qorti, fil-waqt
li dik il-persuna kienet membru ta’ dik il-qorti jew
tkun qeg_hda hekk taqdi jew tattendi, jew tinsulta g_hax
trid xi persuna b_hal dik kif intqal qabel fil-waqt li dik
il-persuna tkun sejra jew _gejja lura mill-pro_cedimenti
tal-qorti; jew
(f) tfixkel g_hax trid il-pro_ceduri ta’ qorti marzjali jew
b’mod ie_hor ma _g_gibx ru_hha sewwa quddiem il-qorti;
jew
  54      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(g) tag_hmel xi _ha_ga li, kieku l-qorti marzjali kienet qorti li
kellha s-setg_ha li twa_h_hal g_hal disprezz, kienet tkun
disprezz ta’ dik il-qorti,
il-president tal-qorti marzjali jista’ ji_c_certifika bil-firma tieg_hu r-
reat ta’ dik il-persuna lill-Qorti tal-Ma_gistrati, u dik il-qorti
g_handha imbag_had tordna li to_hro_g akku_za kontra l-persuna
msemmija fi_c-_certifikat u tag_hmel dak li g_handha tag_hmel dwar dik
il-persuna dwar ir-reat li jing_had li jkun g_hamlet daqs li kieku r-reat
kien dak ta’ disprezz ta’ l-imsemmija qorti.
Reati: Pro_cedura
Regoli ta’ 
pro_cedura.
107. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il-
Ministru jista’ jag_hmel regoli (hawnhekk i_zjed ’il quddiem imsej_ha
Regoli ta’ Pro_cedura) dwar il-pro_cedura li g_handha ti_gi m_harsa fi, u
dwar kull _ha_ga o_hra li g_handha x’taqsam ma’, l-investigazzjoni ta’
u l-pro_cedimenti dwar, u l-g_hoti ta’ piena g_hal, reati fil-kompetenza
ta’ qrati marzjali, uffi_cjali kmandanti u awtoritajiet superjuri xierqa
u l-konferma u revi_zjoni ta’, u appelli minn, de_ci_zjonijiet u sentenzi
ta’ qrati marzjali, kif ukoll dwar kull _ha_ga li bit-Taqsima III jew
b’din it-Taqsima ta’ dan l-Att hi me_htie_ga jew awtorizzata li ti_gi
preskritta:
I_zda meta r-regoli jipprovdu g_has-setg_ha li ji_gu emendati
akku_zi r-regoli g_handhom ji_zguraw li l-akku_zat ma ji_gix b’hekk
pre_gudikat fid-difi_za tieg_hu u s-setg_ha msemmija qabel ma tkunx
e_zer_citabbli minn qorti marzjali (_hlief sabiex jissewwa _zball fl-isem
jew fid-deskrizzjoni ta’ l-akku_zat jew _zball jew nuqqas li jista’
jag_hmel skrivan) jekk ma jkunx hemm pre_zenti waqt il-pro_cess
avukat im_hallef.
(2) Regoli ta’ Pro_cedura jistg_hu jipprovdu wkoll dwar l-
e_zer_cizzju minn avukat im_hallef tad-dmirijiet tieg_hu fil-
pro_cedimenti ta’ qorti marzjali u, bla _hsara tal-_generalit_a  tad-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu, jistg_hu jipprovdu -
(a ) dwar l-effett tal-parir jew de_ci_zjonijiet mog_htija lil
qorti minn avukat im_hallef fuq punti ta’ li_gi (liema
espressjoni f’dan is-subartikolu tinkludi kwistjonijiet
dwar l-g_haqda ta’ akku_zi u dwar jekk persuni
g_handhomx ji_gu pro_cessati flimkien jew
separatament);
(b) biex je_htie_gu jew jawtorizzaw lill-president ta’ qorti
marzjali, f’dawk il-ka_zijiet li jistg_hu ji_gu spe_cifikati
fir-regoli, li jordna li punti ta’ li_gi g_handhom ji_gu
de_ci_zi minn avukat im_hallef fl-assenza tal-president u
ta’ membri o_hra tal-qorti u ta’ xi uffi_cjali ta_ht l-
istruzzjoni, u biex ji_gu applikati g_hall-avukat im_hallef
u l-pro_cedimenti tieg_hu dwar xi de_ci_zjoni b_hal din
dawk id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar il-qorti
jew il-membri tag_hha u l-pro_cedimenti tag_hha li ji_gu
spe_cifikati fir-regoli.
(3) Regoli ta’ Pro_cedura jistg_hu jistabbilixxu l-ka_zijiet li fihom
u l-limiti safejn qorti marzjali tista’, fis-sentenza tag_hha kontra l-
akku_zat g_hal xi reat li g_halih jkun _gie kundannat, fuq it-talba ta’ l-
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    55
akku_zat tie_hu in konsiderazzjoni reati o_hra kontra dan l-Att
mag_hmula minnu, u jag_htu s-setg_ha lill-qorti, f’ka_zijiet b_hal dawn,
li tordna li jsir dak it-tnaqqis mill-paga ta’ l-akku_zat kif il-qorti
kien ikollha s-setg_ha li tordna li kieku hu kien misjub _hati tar-reati
jew reati li jittie_hdu in konsiderazzjoni kif ukoll tar-reat li tieg_hu
fil-fatt instab _hati.
(4) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 4(4) u (5) g_handhom
japplikaw g_hal regoli mag_hmula ta_ht dan l-artikolu kif japplikaw
g_hal regolamenti jew ordnijiet mag_hmula ta_ht dak l-artikolu bis-
sostituzzjoni ta’ riferenzi g_hal Regoli ta’ Pro_cedura minflok
riferenzi g_hal regolamenti jew ordnijiet mag_hmula ta_ht l-imsemmi
artikolu.
Konferma, revi_zjoni u konsiderazzjoni mill-_gdid ta’ pro_cedimenti 
ta’ qrati marzjali
Konferma ta’ 
pro_cedimenti ta’ 
qrati marzjali. 
108. (1) Meta qorti marzjali ssib lill-akku_zat _hati fuq xi
akku_za, il-pro_cess tal-qorti marzjali g_handu jintbag_hat lill-uffi_cjal
li g_handu l-jedd li jikkonferma g_hall-konferma tad-de_ci_zjoni u tas-
sentenza tal-qorti dwar dik l-akku_za.
(2) De_ci_zjoni ta’ _hati jew sentenza ta’ qorti marzjali ma
g_handhomx jitqiesu b_hala de_ci_zjoni jew sentenza tal-qorti sakemm
ji_gu konfermati:
I_zda dan is-subartikolu ma jfixkilx li l-akku_zat jin_zamm
f’kustodja sakemm ting_hata konferma jew li joperaw i_z-_zew_g
artikoli li ji_gu wara dan jew id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar
konferma jew approvazzjoni.
Petizzjonijiet 
kontra de_ci_zjoni 
jew sentenza. 
109. F’kull _zmien wara li qorti marzjali tkun tat sentenza kontra
akku_zat, jew tkun sabet lill-akku_zat mhux fi stat li ji_gi pro_cessat
jew li ma hux _hati min_habba _genn, i_zda mhux aktar tard mi_z-_zmien
preskritt wara li ssir il-konferma, l-akku_zat jista’ bil-mod preskritt
jippre_zenta petizzjoni kontra d-de_ci_zjoni jew is-sentenza jew kontra
t-tnejn.
Revi_zjoni ta’ 
de_ci_zjonijiet ta’ 
qrati marzjali.
110. (1) Uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma jista’ jordna li
qorti marzjali tirrevedi xi de_ci_zjoni ta’ _hati li l-qorti tkun waslet
g_haliha f’kull ka_z jekk ikun jidhirlu -
(a) li d-de_ci_zjoni kienet kontra l-pi_z tal-provi; jew
(b) li xi punt tal-li_gi de_ci_z fil-pro_cess u li kien rilevanti
g_had-de_ci_zjoni kien de_ci_z _ha_zin.
(2) Kull ordni b_hal dan g_handu jkollu mieg_hu l-ordnijiet
me_htie_ga biex il-qorti ter_ga’ tiltaqa’, u g_handu jkun fih
dikjarazzjoni tar-ra_gunijiet g_hall-ordni.
(3) Kull meta de_ci_zjoni ti_gi riveduta l-qorti g_handha ter_ga’
tikkunsidra d-de_ci_zjoni, u (kemm-il darba l-qorti ma tibqax ta’ l-
istess fehma) tista’ tibdel minflokha jew de_ci_zjoni ta’ mhux _hati
jew xi de_ci_zjoni o_hra li l-qorti setg_hat ori_ginarjament waslet
g_haliha fil-pro_cess minflok id-de_ci_zjoni li tkun qed ti_gi riveduta.
(4) Kull meta ssir xi revi_zjoni tali l-qorti ma jkollhiex is-setg_ha
li tisma’ aktar provi.
  56      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(5) Kull meta ssir xi revi_zjoni tali, jekk il-qorti jew tibqa’ ta’ l-
istess fehma fuq id-de_ci_zjoni ori_ginali jew tibdel minflokha
de_ci_zjoni ta’ _hati g_hal xi reat ie_hor, jew ta’ l-istess reat
f’_cirkostanzi differenti, il-qorti tista’ tag_hti sentenza differenti
minflok is-sentenza ori_ginali:
I_zda l-qorti ma jkollhiex is-setg_ha li tag_hti sentenza ta’
piena akbar minn dik il-piena jew l-akbar wa_hda mill-pieni
mog_htija bis-sentenza ori_ginali, jew li tag_hti sentenza li fil-fehma
tal-qorti tkun aktar severa mis-sentenza ori_ginali.
(6) L-uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma ma jkollux s-
setg_ha li jordna r-revi_zjoni ta’ kull de_ci_zjoni sostitwita li tkun
waslet g_haliha l-qorti fuq ordni pre_cedenti ta’ l-uffi_cjal li g_handu l-
jedd li jikkonferma, jew ir-revi_zjoni tad-de_ci_zjoni ori_ginali jekk il-
qorti tkun baqg_het ta’ l-istess fehma fuqha fuq ordni pre_cedenti
b_hal dak; i_zda bla _hsara ta’ dak li ntqal qabel dan l-Att g_handu
japplika g_hall-pro_cedimenti tal-qorti fuq xi revi_zjoni b_hal dik kif
japplika fuq deliberazzjonijiet tag_hha dwar id-de_ci_zjoni jew is-
sentenza ori_ginali, u kull de_ci_zjoni jew sentenza sostitwita g_handha
titqies g_hall- finijiet kollha b_hala de_ci_zjoni jew sentenza ori_ginali
tal-qorti:
I_zda d-de_ci_zjoni tal-qorti fuq ir-revi_zjoni ma tkunx
me_htie_ga li ting_hata fil-miftu_h.
Setg_hat ta’ uffi_cjal 
li g_handu l-jedd li 
jikkonferma.
111. (1) Bla _hsara tad-disposizzjonijiet ta’ l-a_h_har artikolu
qabel dan u tad-disposizzjonijiet ta’ wara ta’ dan l-artikolu, uffi_cjal
li g_handu l-jedd li jikkonferma g_handu dwar id-de_ci_zjoni jew is-
sentenza ta’ qorti marzjali, jew i_zomm il-konferma, jekk ikun tal-
fehma li d-de_ci_zjoni tal-qorti tkun ta_ht i_c-_cirkostanzi kollha tal-ka_z
mhux soda jew mhux sodisfa_centi jew li tinvolvi de_ci_zjoni _ha_zina
dwar punt ta’ li_gi jew li kien hemm irregolarit_a  sostanzjali fil-kors
tal-pro_cess, jew jikkonferma d-de_ci_zjoni jew is-sentenza jew
jibg_hat id-de_ci_zjoni jew is-sentenza, jew it-tnejn, g_hall-konferma
minn awtorit_a  superjuri li g_handha l-jedd li tikkonferma:
I_zda l-uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma jista’, ukoll
jekk fil-fehma tieg_hu li kieku ma kienx g_hal dan il-proviso hu kien
i_zomm il-konferma tad-de_ci_zjoni, jikkonferma d-de_ci_zjoni jekk hu
jidhirlu li fil-fatt ma kienx hemm nuqqas ta’ _gustizzja.
(2) Minflok li j_zomm konferma ta’ de_ci_zjoni ta’ qorti marzjali,
uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma jista’, jekk -
(a) xi de_ci_zjoni o_hra ta’ _hati setg_hat ting_hata validament
minn qorti marzjali dwar akku_za quddiemha, u
(b) ikun tal-fehma li l-qorti marzjali kellha tkun sodisfatta
bil-fatti me_htie_ga biex ti_gi _gustifikata d-de_ci_zjoni l-
o_hra,
jissostitwixxi minflokha dik id-de_ci_zjoni l-o_hra, u jekk jag_hmel
hekk g_handu jikkunsidra b’liema mod, jekk ikun il-ka_z, is-setg_hat
mog_htija bis-subartikolu (4) g_handhom ji_gu e_zer_citati, jew uffi_cjal
li g_handu l-jedd li jikkonferma jista’, jekk ikun tal-fehma li l-ka_z
ma jkunx wie_hed li dwaru kellu jkun hemm de_ci_zjoni ta’ mhux _hati,
i_zda li kellu jkun hemm de_ci_zjoni li l-akku_zat ma kienx fi stat li ji_gi
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    57
pro_cessat, jissostitwixxi de_ci_zjoni li l-akku_zat ma kienx fi stat li
ji_gi pro_cessat.
(3) Meta jkun jidher lil uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma
li sentenza ta’ qorti marzjali tkun invalida, hu jista’ minflok li
j_zomm il-konferma tas-sentenza jibdel minflokha sentenza ta’ xi
piena jew pieni li setg_hu jing_hataw mill-qorti, li ma tkunx piena
akbar mill-piena jew l-akbar wa_hda mill-pieni mog_htija mill-qorti u
li fil-fehma tieg_hu ma jkunux aktar severi minn dik il-piena jew
dawk il-pieni.
(4) Meta jikkonferma sentenza ta’ qorti marzjali, uffi_cjal li
g_handu l-jedd li jikkonferma jista’ -
(a) ja_hfer g_hal kollox jew f’parti xi piena mog_htija mill-
qorti; jew
(b) jibdel xi piena b_hal dik g_hal xi piena jew pieni o_hra
provduti b’dan l-Att, li jkunu anqas mill-piena
mibdula.
(5) Meta jikkonferma xi sentenza, uffi_cjal li g_handu l-jedd li
jikkonferma jista’ jipposponi l-esekuzzjoni tas-sentenza g_hal dak
i_z-_zmien li jidher spedjent, u uffi_cjal li g_handu l-jedd li
jikkonferma jista’ jtawwal jew iwaqqaf kull posponiment ordnat
skond dan is-subartikolu.
(6) De_ci_zjoni jew sentenza sostitwita minn uffi_cjal li g_handu l-
jedd li jikkonferma, jew xi sentenza li tie_hu effett wara li l-uffi_cjal
li g_handu l-jedd li jikkonferma jkun _hafer jew bidel, il-piena,
g_handha titqies g_hall-finijiet kollha b_hala de_ci_zjoni jew sentenza
tal-qorti b_hala konfermata kif imiss.
(7) Il-konferma ta’ de_ci_zjoni jew sentenza ma g_handhiex titqies
li hi finali sakemm id-de_ci_zjoni jew is-sentenza ti_gi promulgata; u
fil-ka_z ta’ xi sostituzzjoni, ma_hfra jew tibdil kif intqal qabel id-
de_ci_zjoni jew is-sentenza g_handha ti_gi promulgata kif ikollha effett
wara s-sostituzzjoni, il-ma_hfra jew it-tibdil.
(8) Meta l-uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma jidde_ciedi li
j_zomm konferma, dik d-de_ci_zjoni g_handha ti_gi promulgata u
g_handu jkollha effett mill-_hin tal-promulgazzjoni tag_hha.
Uffi_cjal li g_handu 
l-jedd li 
jikkonferma.
112. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
dawn li _gejjin ikollhom is-setg_ha li jikkonfermaw id-de_ci_zjoni jew
is-sentenza ta’ kull qorti marzjali, ji_gifieri:
(a) l-uffi_cjal li jkun laqqa’ l-qorti marzjali jew kull
uffi_cjal superjuri fil-kmand g_hal dak l-uffi_cjal;
(b) is-su_c_cessur ta’ kull uffi_cjal jew uffi_cjal superjuri b_hal
dak, jew kull persuna li f’dak i_z-_zmien tkun qed
te_zer_cita d-dmirijiet ta’ kull uffi_cjal jew uffi_cjal
superjuri b_hal dak;
(_c) fin-nuqqas ta’ xi uffi_cjal b_hal dak imsemmi qabel, kull
persuna nominata mill-Ministru biex tag_hmilha ta’
uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma, kemm g_hal ka_z
partikolari kif ukoll g_hal klassi spe_cifikata ta’ ka_zijiet.
(2) Dawn li _gejjin ma jkollhomx is-setg_ha li jikkonfermaw
  58      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
de_ci_zjoni jew sentenza ta’ qorti marzjali, ji_gifieri:
(a) kull uffi_cjal li kien membru tal-qorti marzjali; jew
(b) kull persuna li b_hala uffi_cjal kmandant ta’ l-akku_zat
investigat l-allegazzjonijiet kontrih jew li tkun fi_z-
_zmien l-uffi_cjal kmandant ta’ l-akku_zat; jew
(_c) kull persuna li b_hala awtorit_a  superjuri xierqa tkun
investigat l-allegazzjonijiet kontra l-akku_zat:
I_zda persuna esklu_za mid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan
is-subartikolu tista’ tag_hmilha ta’ uffi_cjal li g_handu jedd li
jikkonferma dwar field general court-martial, jekk altrimenti
jkollha dik is-setg_ha, meta tkun tal-fehma li ma jkunx prattikabbli,
meta jittie_hed in konsiderazzjoni s-servizz pubbliku, li ttawwal il-
ka_z sabiex jintbag_hat quddiem uffi_cjal ie_hor li g_handu l-jedd li
jikkonferma.
(3) Mandat jew awtorizzazzjoni li tag_hti s-setg_ha biex titlaqqa’
qorti marzjali _generali jew distrettwali tista’ tirri_zerva g_hall-
konferma minn awtorit_a  superjuri de_ci_zjonijiet jew sentenzi jew it-
tnejn f’dawk i_c-_cirkostanzi kif jista’ ji_gi spe_cifikat minn jew ta_ht
il-mandat jew awtorizzazzjoni, u s-setg_hat mog_htija bis-subartikolu
(1) g_handhom ikunu e_zer_citabbli bla _hsara g_hal kull ri_zerva b_hal
dik.
Rakkomandazzjoni 
mill-qorti marzjali 
meta tag_hti 
sentenza ta’ 
pri_gunerija g_hal 
g_homor bniedem. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
Sostitwit:
X. 2000.8.
113. Wara li l-qorti marzjali tkun tat sentenza ta’ pri_gunerija
g_hal ghomor bniedem, din tista’ tirrakkomanda bil-miktub lill-
Ministru fi _zmien erbg_ha w g_hoxrin sieg_ha x’ikun l-inqas perijodu
li fil-fehma tag_hha jkollu jg_haddi qabel ma l-pri_gunier jin_heles
mill-_habs. Dik ir-rakkomandazzjoni g_handha tintg_hamel
disponibbli g_hall-persuna ssentenzjata, u g_handha tin_zamm kopja
tag_hha mill-Kmandant.
Revi_zjoni ta’ 
de_ci_zjonijiet u 
sentenza ta’ qrati 
marzjali.
Emendat: 
LVIII. 1974.68;
A.L. 148 ta’ l-
1975.
114. (1) De_ci_zjoni jew sentenza li tkun _giet konfermata tista’
f’kull _zmien ti_gi riveduta minn awtorit_a  ta’ revi_zjoni, u jekk wara
konferma ta’ de_ci_zjoni jew sentenza ti_gi pre_zentata petizzjoni
skond l-artikolu 109 kontra d-de_ci_zjoni jew sentenza allura, bla
_hsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, id-de_ci_zjoni jew is-
sentenza g_handha ti_gi hekk riveduta kemm jista’ jkun malajr wara
li ti_gi pre_zentata l-petizzjoni u wara li ji_gi kunsidrat dak li jing_had
fiha.
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-Att l-awtoritajiet ta’ revi_zjoni huma
dawn li _gejjin:
(a) il-President ta’ Malta;
(b) m_hallef nominat g_hal dan l-iskop mill-President ta’
Malta.
(3) Jekk isir appell lill-Qorti ta’ l-Appell Kriminali, dik il-parti
tas-subartikolu (1) li te_htie_g ir-revi_zjoni ta’ de_ci_zjoni jew sentenza
li kontriha jkun sar appell g_handha malli jsir appell ma tkomplix
tapplika g_had-de_ci_zjoni li dwarha jkun sar appell u g_has-sentenza
mog_htija b_hala konsegwenza ta’ dik id-de_ci_zjoni.
(4) Meta ssir revi_zjoni skond dan l-artikolu l-awtorit_a  ta’
revi_zjoni tista’ -
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    59
(a) safejn ir-revi_zjoni tkun ta’ de_ci_zjoni, tannulla d-
de_ci_zjoni u, jekk is-sentenza tkun dwar id-de_ci_zjoni
annullata biss, tannulla s-sentenza;
(b) meta r-revi_zjoni tkun ta’ sentenza, tannulla s-sentenza;
(_c) f’kull ka_z te_zer_cita l-istess setg_hat, li tissostitwixxi
de_ci_zjonijiet, tissostitwixxi sentenzi validi minflok
sentenzi mhux validi, u ta_hfer jew tbiddel piena kif
mog_htija lil uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma bl-
artikolu 111(2) sa (4),
u kull de_ci_zjoni jew sentenza sostitwita, jew sentenza li jkollha
effett wara l-ma_hfra jew it-tibdil ta’ piena, g_handha titqies g_hall-
finijiet kollha li tkun de_ci_zjoni jew sentenza tal-qorti konfermata
kif imiss.
(5) Meta awtorit_a  ta’ revi_zjoni te_zer_cita xi wa_hda mis-setg_hat
mog_htija lilha bl-a_h_har subartikolu qabel dan, id-de_ci_zjoni ta’ l-
awtorit_a  g_handha ti_gi promulgata u g_handha tibda sse_h_h mill-
promulgazzjoni tag_hha.
Kap. 9. 
g_handhom japplikaw dwar revi_zjoni minn awtorit_a  ta’ revi_zjoni
skond dan l-artikolu kif japplikaw dwar appell lill-Qorti ta’ l-
Appell Kriminali, b’dawk il-modifiki u adattamenti kif imsemmija
fl-artikolu 116.
Konsiderazzjoni 
mill-_gdid ta’ 
sentenzi ta’ 
pri_gunerija u 
detenzjoni. 
115. Sentenzi ta’ pri_gunerija u detenzjoni jistg_hu ji_gu kunsidrati
mill-_gdid mill-Kmandant f’kull _zmien wara l-konferma; u jekk
wara dik il-kunsiderazzjoni mill-_gdid ikun jidher li l-im_gieba ta’
min ikun g_hamel ir-reat minn mindu jkun instab _hati tkun hekk li
ti_g_gustifika l-ma_hfra tas-sentenza, g_hal kollox jew f’parti, din is-
sentenza g_handha ti_gi ma_hfura skond hekk.
Appelli minn qrati marzjali
Qorti ta’ Appell 
Kriminali tkun 
qorti ta’ l-appell.
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
Kap. 9.
116. (1) Il-Qorti ta’ l-Appell Kriminali (hawnhekk i_zjed ’il
quddiem imsej_ha "il-Qorti ta’ l-Appell") kostitwita kif provdut fl-
artikolu 498(2) tal-Kodi_ci Kriminali g_handha, b’_zieda mal-
_gurisdizzjoni mog_htija lilha bl-imsemmi Kodi_ci, jkollha
_gurisdizzjoni li tisma’ u tidde_ciedi appelli minn qrati marzjali.
(2) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, id-
disposizzjonijiet ta’ l-imsemmija Kodi_ci dwar il-Qorti ta’ l-Appell
u dwar appelli mag_hmula lil dik il-qorti ta_ht it-Titolu V tat-Taqsima
I tat-Tieni Ktieb ta’ dak il-Kodi_ci g_handhom japplikaw g_hall-Qorti
ta’ l-Appell fl-e_zer_cizzju tal-_gurisdizzjoni tag_hha skond dan l-Att u
g_hal appelli mag_hmula ta_ht dan l-Att, u d-disposizzjonijiet relattivi
g_hall-pro_cess mill-_gdid ordnat mill-imsemmija qorti g_handhom,
safejn jirriferixxu g_hall-Qorti Kriminali, japplikaw g_hall-qorti
marzjali meta jsir dak il-pro_cess mill-_gdid, i_zda g_handhom hekk
japplikaw b’dawk il-modifiki u adattamenti li jkunu me_htie_ga biex
ise_hhu d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u b’mod partikolari, i_zda
ming_hajr _hsara g_hall-_generalit_a  ta’ dak li ntqal qabel, bis-
sostituzzjoni ta’ riferenzi g_hal qorti marzjali minflok riferenzi g_hal
_gurija jew Qorti Kriminali, ta’ riferenzi g_hal akku_za minflok
riferenzi g_hal att ta’ akku_za u ta’ riferenzi g_hal de_ci_zjoni minflok
  60      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
riferenzi g_hal verdett.
Jedd g_hal appell. 117. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna
misjuba _hatja minn qorti marzjali tkun tista’ tappella lill-Qorti ta’ l-
Appell kontra d-de_ci_zjoni ta’ _hati jew, _hlief meta s-sentenza tkun
wa_hda stabbilita bil-li_gi, kontra s-sentenza mog_htija meta tinsab
_hatja.
(2) Bla _hsara g_hal dak li intqal qabel, persuna ma tkunx tista’
te_zer_cita l-jedd tag_hha ta’ appell -
(a) kemm-il darba dik il-persuna ma tkunx -
(i) fi _zmien erbg_hin _gurnata wara l-_gurnata li fiha d-
de_ci_zjoni tal-qorti marzjali tkun _giet promulgata,
jekk il-qorti marzjali kienet saret f’Malta; jew
(ii) f’kull ka_z ie_hor, fi _zmien sittin _gurnata wara l-
_gurnata li fiha d-de_ci_zjoni tal-qorti tkun _giet
promulgata,
ippre_zentat petizzjoni kontra d-de_ci_zjoni jew is-
sentenza jew it-tnejn skond l-artikolu 109; u 
(b) sakemm jew jg_haddi _z-_zmien ta’ tletin _gurnata (li jibda
mill-_gurnata li fiha l-petizzjoni ti_gi pre_zentata) jew ti_gi
notifikata mill-Kmandant li l-petizzjoni tag_hha ma
tkunx _giet milqug_ha, skond liema minnhom ji_gri l-
ewwel.
(3) Jekk persuna tippre_zenta petizzjoni g_hall-finijiet tas-
subartikolu (2)(a), i_zda ma tag_hmilx hekk fi_z-_zmien fih spe_cifikat,
u wara dan tag_hmel rikors lill-Qorti ta’ l-Appell g_hal permess biex
tappella, il-Qorti ta’ l-Appell tista’ tordna li dik il-persuna ti_gi
meqjusa b_hala li ma tilfitx il-jedd tag_hha ta’ appell jekk tkun tal-
fehma li jkun hemm ra_guni tajba g_hax naqset u li jkun fl-interessi
tal-_gustizzja li ti_gi hekk meqjusa.
Mod u _zmien biex 
isir appell. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
118. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
appell mag_hmul ta_ht din it-Taqsima ta’ dan l-Att g_handu jin_gieb
quddiem il-Qorti ta’ l-Appell b’rikors pre_zentat fi _zmien tletin
_gurnata wara l-_gurnata li fiha jew i_z-_zmien imsemmi fl-artikolu
117(2)(b) ikun g_hadda jew li l-persuna tkun notifikata kif provdut
fl-imsemmi paragrafu, skond liema minnhom ji_gri l-ewwel.
(2) Il-Qorti ta’ l-Appell tista’ ttawwal i_z-_zmien li fih jista’
jsirilha appell, kemm jekk i_z-_zmien ikun g_hadda kemm jekk le.
(3) Kopja tar-rikors g_handha ti_gi notifikata lill-Avukat _Generali
mill-anqas g_haxart ijiem qabel id-data stabbilita g_has-smig_h ta’ l-
appell, kemm-il darba l-Qorti ta’ l-Appell f’xi ka_z ta’ ur_genza ma
tordnax notifika b’inqas _zmien.
Pro_cedimenti tal-
qorti marzjali. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68;
XXIV. 1995.362.
119. (1) Meta jsir appell skond din it-Taqsima ta’ dan l-Att, ir-
Re_gistratur tal-Qrati (hawnhekk i_zjed ’il quddiem imsejja_h "ir-
re_gistratur") g_handu jitlob lill-Avukat _Generali biex jag_htih il-
pro_cess tal-qorti marzjali u kull petizzjoni pre_zentata mill-appellant
skond l-artikolu 109.
(2) Wara li appell ji_gi de_ci_z finalment jew ji_gi de_zert, ir-
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    61
re_gistratur g_handu, bla _hsara ta’ xi ordni li l-Qorti ta’ l-Appell tista’
tag_hti, jag_hti lura l-pro_cess tal-qorti marzjali u kull petizzjoni lill-
Avukat _Generali.
(3) F’kull _zmien wara li jkun sar l-appell kif intqal qabel l-
appellant jista’, bla _hsara tas-subartikolu (5), jikseb ming_hand ir-
re_gistratur kopji ta’ kull dokument li jkun fil-pussess tieg_hu g_hall-
finijiet ta’ l-appell.
(4) Dawk il-kopji g_handhom jing_hataw mir-re_gistratur lill-
appellant mal-_hlas g_halihom ta’ dawk id-drittijiet ra_gonevoli kif ir-
re_gistratur jista’ jistabbilixxi, jew, jekk l-appellant ikun ing_hata
g_hajnuna legali b’xejn, ming_hajr _hlas; i_zda ebda _ha_ga f’dan l-
artikolu ma te_htie_g lir-re_gistratur li jag_hti ming_hajr _hlas xi kopja ta’
dokument li fil-fehma tieg_hu ma tkunx me_htie_ga g_hall-finijiet ta’ l-
appell.
(5) Jekk il-Ministru ji_c_certifika li min_habba ra_gunijiet ta’
sigurt_a  il-pro_cess kollu tal-qorti marzjali jew parti minnu jew
dokument ie_hor, jew xi esibit jew _ha_ga o_hra, ma g_handhomx ji_gu
murija _hlief lill-Qorti ta’ l-Appell, jew g_handhom ji_gu murija biss
ta_ht dawk il-kondizzjonijiet li hu jista’ jispe_cifika, ir-re_gistratur
g_handu j_halli lil min jarahom jew jag_hti kopji tag_hhom biss skond
ordni tal-Qorti ta’ l-Appell u ta_ht dawk l-kondizzjonijiet, jekk ikun
hemm, kif dik il-qorti tista’ tordna.
Appell minn 
de_ci_zjoni ta’ _genn 
u li persuna ma 
tkunx fi stat li ti_gi 
pro_cessata.
120. (1) Persuna li tkun _giet pro_cessata minn qorti marzjali
g_hal reat u tkun instabet mhux _hatja min_habba _genn tista’ tappella
lill-Qorti ta’ l-Appell kontra dik id-de_ci_zjoni; u d-disposizzjonijiet
ta’ l-a_h_har erba’ artikoli qabel dan g_handhom japplikaw g_hal kull
appell b_hal dak.
(2) Persuna misjuba minn qorti marzjali li ma tkunx fi stat li
ti_gi pro_cessata tista’ tappella lill-Qorti ta’ l-Appell kontra d-
de_ci_zjoni u, bla _hsara tas-subartikoli li _gejjin, id-disposizzjonijiet
ta’ l-a_h_har erba’ artikoli qabel dan g_handhom japplikaw g_hal kull
appell b_hal dak.
(3) Meta l-kwistjoni jekk l-akku_zat kienx fi stat li ji_gi pro_cessat
tkun _giet de_ci_za minn qorti marzjali fi _zmien wara li jkun deher
quddiem il-qorti, l-appell jista’ ji_gi milqug_h (ukoll jekk id-
de_ci_zjoni tkun intla_hqet bil-mod xieraq) jekk il-Qorti ta’ l-Appell
tkun tal-fehma li l-ka_z kien wie_hed li dwaru l-qorti kien imissha
qabel dak i_z-_zmien sabitu mhux _hati.
(4) Jekk il-Qorti ta’ l-Appell tkun ta’ dik il-fehma, hi g_handha
tissostitwixxi minflokha de_ci_zjoni ta’ mhux _hati (i_zda mhux
de_ci_zjoni ta’ mhux _hati min_habba _genn) u l-appellant imbag_had ma
jkunx jista’ ji_gi pro_cessat minn qorti marzjali jew minn xi qorti
o_hra g_har-reat li bih hu kien _gie akku_zat.
(5) Meta l-appell ji_gi milqug_h u l-Qorti ta’ l-Appell ma
tissostitwix de_ci_zjoni ta’ mhux _hati, l-appellant jista’ ji_gi pro_cessat
kif imiss g_hall-imsemmi reat; u jekk hu f’dak i_z-_zmien ikun qed
ji_gi mi_zmum g_hal ra_gunijiet ta’ sa_h_ha mentali l-qorti tista’ tag_hti
dak l-ordni li jidhrilha li jkun me_htie_g jew spedjent sakemm isir
dak il-pro_cess dwar id-detenzjoni tieg_hu.
  62      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
Revi_zjoni ta’ de_ci_zjonijiet sommarji u awards
Revi_zjoni ta’ 
de_ci_zjonijiet 
sommarji u 
awards.
121. (1) Meta akku_za tkun _giet trattata sommarjament, _hlief
meta l-akku_zat ikun _gie liberat, kull uffi_cjal superjuri fil-kmand
g_hal dak l-uffi_cjal li jkun ittratta l-akku_za sommarjament jista’
f’kull _zmien jirrevedi d-de_ci_zjoni jew l-award.
(2) Meta fuq revi_zjoni skond dan l-artikolu jkun jidher lill-
uffi_cjal li jag_hmel ir-revi_zjoni spedjent li jag_hmel hekk min_habba
xi _zball ta’ li_gi fil-pro_ceduri tat-trattazzjoni sommarja ta’ l-akku_za
jew min_habba xi _ha_ga f’dawk il-pro_ceduri li fil-fehma ta’ l-uffi_cjal
li jag_hmel ir-revi_zjoni kienet tinvolvi in_gustizzja sostanzjali, l-
imsemmi uffi_cjal jista’ jannulla d-de_ci_zjoni.
(3) Jekk de_ci_zjoni f’xi pro_cedimenti ti_gi annullata skond l-
a_h_har subartikolu qabel dan u l-award mog_hti f’dawk il-
pro_cedimenti jkun biss dwar id-de_ci_zjoni annullata l-uffi_cjal li
jag_hmel ir-revi_zjoni g_handu jannulla wkoll l-award; u jekk l-award
jkun ukoll dwar xi de_ci_zjoni o_hra u jkun jidher lill-imsemmi
uffi_cjal li l-award ma kienx _gustifikat skond dan l-Att dwar dik id-
de_ci_zjoni l-o_hra, hu jista’ jibdel l-award billi jissostitwixxi dik il-
piena jew dawk il-pieni kif jidhirlu xieraq, li jkunu piena jew pieni
li kienu setg_hu _gew inklu_zi fl-award ori_ginali dwar dik id-de_ci_zjoni
l-o_hra, u li ma jkunux fil-fehma ta’ l-uffi_cjal li jag_hmel ir-revi_zjoni
aktar _horox mill-piena jew pieni inklu_zi fl-award ori_ginali.
(4) Meta fuq revi_zjoni skond dan l-artikolu jkun jidher lill-
uffi_cjal li jag_hmel ir-revi_zjoni li xi piena mog_htija kienet mhux
valida, jew _harxa _z-_zejjed, jew, meta l-award kien jinkludi _zew_g
pieni jew i_zjed, li dawk il-pieni jew u_hud minnhom ma setg_hux
jing_hataw flimkien b’mod validu, jew ikunu, me_hudin flimkien,
_horox i_z-_zejjed, hu jista’ jibdel l-award billi jissostitwixxi dik il-
piena jew dawk il-pieni kif jidhirlu xieraq, li jkunu piena jew pieni
li setg_hu _gew inklu_zi fl-award ori_ginali u li ma jkunux fil-fehma ta’
l-uffi_cjal li jag_hmel ir-revi_zjoni aktar _horox mill-piena jew pieni
inklu_zi fl-award ori_ginali.
De_ci_zjonijiet li l-akku_zat huwa mi_gnun
Disposizzjonijiet 
fuq meta akku_zat 
jinsab li jkun 
mi_gnun.
Emendat: 
XVIII. 1976.52;
X. 2000.9. 
Kap. 262.
122. (1) Meta, fuq pro_cess kontra persuna minn qorti marzjali,
ikun jidher lill-qorti li l-akku_zat ma jkunx fi stat li ji_gi pro_cessat, il-
qorti g_handha hekk tidde_cidi; u jekk id-de_ci_zjoni ti_gi konfermata
skond id-disposizzjonijiet li _gejjin ta’ dan l-artikolu l-akku_zat
g_handu jin_zamm ta_ht kustodja fl-Isptar Monti Karmelu sabiex
hemmhekk jibqa’ ta_ht kustodja u mi_zmum skond id-
disposizzjonijiet tat-Taqsima IV ta’ l-Att dwar is-Sa_h_ha Mentali
jew skond xi disposizzjoni ta’ li_gi jew le_gislazzjoni o_hra
applikabbli g_hall-ka_z, u dawk id-disposizzjonijiet g_handhom
japplikaw g_hall-akku_zat skond hekk. G_hall-finijiet ta’ dan is-
subartikolu "mhux fi stat li ji_gi pro_cessat" tfisser mhux fi stat li ji_gi
pro_cessat min_habba _genn.
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    63
Kap. 262.
(2) Meta, fuq pro_cess kontra persuna minn qorti marzjali jkun
jidher lill-qorti li l-provi huma hekk li, apparti minn kwistjoni ta’
_genn, ti_g_gustifika de_ci_zjoni li l-akku_zat kien _hati ta’ xi reat, i_zda li
fil-_hin ta’ l-atti jew nuqqasijiet li jikkostitwixxu r-reat l-akku_zat
kien fi stat ta’ _genn, il-qorti g_handha tidde_ciedi li l-akku_zat ma
kienx _hati ta’ dak ir-reat min_habba _genn, u malli jsir hekk l-akku_zat
g_handu jin_zamm ta_ht kustodja fl-Isptar Monti Karmelu sabiex
hemmhekk jibqa’ ta_ht kustodja u mi_zmum skond id-
disposizzjonijiet tat-Taqsima IV ta’ l-Att dwar is-Sa_h_ha Mentali
jew skond xi disposizzjoni ta’ li_gi jew le_gislazzjoni o_hra li tapplika
g_hall-ka_z, u dawk id-disposizzjonijiet g_handhom japplikaw g_hall-
akku_zat skond hekk.
(3) De_ci_zjoni skond is-subartikolu (1) ma g_handux ikollha
effett kemm-il darba u sakemm id-de_ci_zjoni ti_gi konfermata minn
uffi_cjal li kien ikollu s-setg_ha li jikkonferma de_ci_zjoni ta’ _hati li
g_haliha tkun waslet il-qorti marzjali in kwistjoni u ti_gi promulgata.
(4) Meta, fil-pro_cess kontra persuna minn qorti marzjali,
tinqala’ l-kwistjoni (fuq talba tad-difi_za jew xort’o_hra) dwar jekk l-
akku_zat kienx fi stat li ji_gi pro_cessat, g_handhom japplikaw id-
disposizzjonijiet li _gejjin:
(a) il-qorti, jekk meta tikkunsidra x-xorta ta’ l-inkapa_cit_a
li jing_had li jkun hemm tkun tal-fehma li jkun spedjent
li tag_hmel hekk u fl-interess ta’ l-akku_zat, tista’
tipposponi l-konsiderazzjoni tal-kwistjoni g_hal kull
_zmien sakemm tibda d-difi_za u jekk qabel ma l-
kwistjoni tasal biex ti_gi de_ci_za, l-qorti ssib lill-akku_zat
mhux _hati ta’ l-akku_za jew ta’ kull wa_hda mill-akku_zi
li g_halihom qed ji_gi pro_cessat, il-kwistjoni ma
g_handhiex ti_gi de_ci_za;
(b) bla _hsara tal-paragrafu (a) ta’ hawn fuq, il-kwistjoni
g_handha ti_gi de_ci_za meta tinqala’;
(_c) meta l-akku_zat jinsab mhux fi stat li ji_gi pro_cessat, il-
pro_cess ma g_handux isir jew jitkompla, i_zda jekk il-
kwistjoni ti_gi de_ci_za f’xi _zmien li jkun wara li tinqara
l-akku_za l-uffi_cjal li g_handu jedd li jikkonferma jew l-
awtorit_a  ta’ revi_zjoni jistg_hu jissostitwixxu de_ci_zjoni
ta’ mhux _hati (li ma tkunx de_ci_zjoni ta’ mhux _hati
min_habba _genn), jekk ikunu tal-fehma li l-qorti
jmissha qabel dak i_z-_zmien waslet g_hal dik id-
de_ci_zjoni.
(5) Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar revi_zjoni, konferma
jew revi_zjoni (u b’mod partikolari d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att
li jag_htu s-setg_ha g_has-sostituzzjoni minflok xi de_ci_zjoni ta’
de_ci_zjoni o_hra li setg_het waslet g_haliha b’qorti marzjali in
kwistjoni) japplikaw g_hal dawk id-de_ci_zjonijiet kif hemm provdut
g_halihom bis-subartikolu (2) kif dawk id-disposizzjonijiet
japplikaw g_hal de_ci_zjonijiet ta’ _hati.
(6) Meta l-uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma jew l-
awtorit_a  ta’ revi_zjoni tissostitwixxi minflok de_ci_zjoni ta’ mhux _hati
min_habba _genn de_ci_zjoni ta’ _hati ta’ reat, l-uffi_cjal li g_handu l-jedd
li jikkonferma jew l-awtorit_a  ta’ revi_zjoni jkollha l-istess setg_ha li
  64      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
tikkundanna lill-akku_zat u s-setg_hat l-o_hra kif kien ikollha qorti
marzjali li waslet g_hal de_ci_zjoni ta’ _hati, u kull sentenza mog_htija
g_handha ti_gi promulgata u jkollha effett kif kien ikollha sentenza
sostitwita kif imiss mill-uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma jew
mill-awtorit_a  ta’ revi_zjoni minflok sentenza ta’ qorti marzjali.
(7) Meta in e_zekuzzjoni ta’ de_ci_zjoni ta’ mhux _hati min_habba
_genn persuna ti_gi detenuta g_hal ra_gunijiet ta’ sa_h_ha mentali, u l-
awtorit_a  ta’ revi_zjoni tannulla d-de_ci_zjoni (ming_hajr ma
tissostitwixxi de_ci_zjoni o_hra) allura, jekk l-awtorit_a  ta’ revi_zjoni
tkun tal-fehma -
(a) li l-persuna in kwistjoni tkun qed tbati minn di_zordni
mentali ta’ natura jew grad li ji_g_gustifika li ti_gi
detenuta fi sptar g_hall-osservazzjoni (b’kura medika
jew ming_hajrha) g_hal mill-anqas _zmien limitat; u
(b) li hi g_handha ti_gi hekk detenuta fl-interess tas-sa_h_ha
jew tas-sigurt_a  tag_hha stess jew bil-_hsieb ta’ _harsien
ta’ persuni o_hra,
l-awtorit_a  ta’ revi_zjoni g_handha tag_hmel ordni biex dik il-persuna
tkompli detenuta; u l-ordni jkun awtorit_a  bi_z_zejjed biex hi tibqa’
detenuta, u dik il-persuna g_handha tibqa’ hekk detenuta skond id-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu daqslikieku d-
de_ci_zjonijiet ma’ _gewx im_hassra.
Dmirijiet ta’ l-Avukat _Generali dwar qrati marzjali
Dmirijiet ta’ l-
Avukat _Generali 
dwar qrati 
marzjali.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
123. Regolamenti jew regoli mag_hmula bis-sa_h_ha ta’ dan l-Att u
regolamenti mag_hmula mill-Ministru bis-sa_h_ha ta’ dan l-artikolu
jistg_hu jag_htu lill-Avukat _Generali dawk il-funzjonijiet li
jikkunsidra u jirrapporta fuq pro_cedimenti ta’ qrati marzjali u dawk
il-funzjonijiet l-o_hra dwar dawk il-qrati kif l-awtorit_a  li tag_hmel ir-
regolamenti jew ir-regoli jidhrilha xieraq u ebda _ha_ga fid-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att ma
g_handha tkun ta’ pre_gudizzju ta’ dawk id-dmirijiet.
Il-bidu, sospensjoni u tul ta’ sentenzi
Il-bidu ta’ sentenzi. 124. (1) Sentenza militari ta’ pri_gunerija jew detenzjoni jew
sentenza ta’ field punishment g_handha, bla _hsara tad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, tibda tg_hodd mill-bidu tal-
_gurnata li fiha sentenza tkun ing_hatat ori_ginarjament mill-qorti
marzjali li tkun ippro_cessat lil min g_hamel ir-reat, jew, skond il-ka_z
li ng_hatat ori_ginarjament mill-uffi_cjal kmandant tieg_hu.
(2) Sentenza ta’ pri_gunerija jew detenzjoni mog_htija minn qorti
marzjali lil ra_gel tal-forza li tkun sospi_za skond l-artikolu 126 qabel
ma jkun mibg_hut il-_habs jew stabbiliment ie_hor ma g_handhiex tibda
tg_hodd qabel il-bidu tal-_gurnata li fiha s-sentenza ma tibqax aktar
sospi_za:
I_zda meta sentenza ti_gi sospi_za minn uffi_cjal li g_handu l-
jedd li jikkonferma u l-awtorit_a  ta’ revi_zjoni twaqqaf s-sospensjoni,
l-awtorit_a  ta’ revi_zjoni tista’ tordna li s-sentenza tibda tg_hodd minn
dik id-data anterjuri, li ma tkunx qabel il-_gurnata li fiha s-sentenza
kienet ori_ginarjament mog_htija mill-qorti marzjali, kif l-awtorit_a
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    65
ta’ revi_zjoni tista’ tispe_cifika.
Tul ta’ sentenza ta’ 
pri_gunerija u 
detenzjoni.
125. (1) Meta ra_gel tal-forza jkun _gie ikkundannat g_hal
pri_gunerija jew detenzjoni minn qorti marzjali, u s-sentenza ti_gi
sospi_za skond l-artikolu li ji_gi minnufih wara dan wara li hu jkun
intbag_hat il-_habs jew stabbiliment ie_hor, id-dekorriment tas-
sentenza g_handu ji_gi sospi_z mill-bidu tal-_gurnata li tkun l-g_hada
tal-_gurnata li fiha jkun _gie me_hlus skond id-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu li ji_gi minnufih wara dan sal-bidu tal-_gurnata li fiha s-
sentenza ma tibqax aktar sospi_za.
(2) Meta xi persuna li tkun qed tiskonta sentenza ta’ pri_gunerija
jew detenzjoni tkun illegalment in libert_a  waqt li s-sentenza tkun
g_haddejja, allura, biex ji_gi kalkulat i_z-_zmien li hi g_handha tibqa’ fi
pri_gunerija jew detenzjoni skond is-sentenza, ma g_handux jing_hadd
i_z-_zmien li jg_haddi matul il-perijodu li jibda mill-_gurnata li fiha
kienet in libert_a  u li jispi_c_ca fil-_gurnata li fiha, b_hala persuna li
tkun illegalment in libert_a  titqieg_hed f’kustodja militari jew
kustodja ta’ awtorit_a  _civili jew (jekk ma titte_hidx hekk f’kustodja)
li ter_ga’ lura fil-post li fih kienet qed tin_zamm fi pri_gunerija jew
detenzjoni qabel ma kienet illegalment in libert_a :
I_zda kull _zmien, matul i_z-_zmien imsemmi l-a_h_har li matulu
hi tipprova li kienet ta_ht kustodja ta’ awtorit_a  _civili jew ta’ xi
awtorit_a  o_hra li dwarha jkunu saru arran_gamenti skond l-artikolu
129 ta dan l-Att, g_handu jing_hadd fil-kalkolu tal-perijodu li g_halih
kellha tin_zamm fi pri_gunerija jew detenzjoni skond is-sentenza
militari.
(3) Bla _hsara tas-subartikolu (2), meta persuna li tkun qed
tiskonta sentenza militari ta’ pri_gunerija jew detenzjoni tkun _giet
legalment liberata temporanjament g_hal ra_gunijiet ta’ kompassjoni,
allura fil-kalkolu tal-perijodu li g_halih hi g_handha tibqa’ fi
pri_gunerija jew detenzjoni skond is-sentenza, ma g_handux jitnaqqas
i_z-_zmien li jg_haddi matul il-perijodu li jibda mill-_gurnata li ti_gi
wara dik li fiha hi tkun liberata u li jispi_c_ca fil-_gurnata li fiha hi
tkun me_htie_ga li ter_ga’ lura ta_ht kustodja.
(4) Persuna li g_hal xi perijodu ti_gi liberata kif issemma fl-a_h_har
subartikolu qabel dan jew li b’mod ie_hor tit_halla legalment barra
minn xi stabbiliment militari jew stabbiliment ie_hor jew b’mod
ie_hor mhux ta_ht kustodja g_hal xi perijodu jew ta_ht xi kondizzjoni
g_handha, jekk tonqos li ter_ga’ lura meta jg_haddi l-perijodu jew li
t_hares il-kondizzjoni, titqies g_hall-finijiet tas-subartikolu (2) li tkun
illegalment in libert_a .
Sospensjoni ta’ 
sentenzi.
126. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 111(5),
meta jikkonferma sentenza ta’ pri_gunerija jew detenzjoni mog_htija
minn qorti marzjali lil ra_gel tal-forza, l-uffi_cjal li g_handu l-jedd li
jikkonferma jista’ jordna li dik is-sentenza ti_gi sospi_za; u kull
sentenza tali li ma tkunx f’dak i_z-_zmien sospi_za tista’, fuq revi_zjoni
jew kunsiderazzjoni mill-_gdid tas-sentenza, ti_gi sospi_za b’ordni ta’
l-awtorit_a  li tkun qed tirrevedi jew tikkunsidra mill-_gdid is-
sentenza.
(2) Is-sospensjoni ta’ kull sentenza b_hal dik tista’ (ming_hajr ma
ji_gi pre_gudikat is-sospensjoni tag_hha g_hal darb’o_hra) ti_gi terminata
  66      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
mar-revi_zjoni jew mal-kunsiderazzjoni mill-_gdid tas-sentenza
b’ordni ta’ l-imsemmija awtorit_a  li tikkommetti l-persuna
kundannata g_hal pri_gunerija jew detenzjoni, skond il-ka_z.
(3) Meta fil-waqt li xi sentenza b_hal dik tkun sospi_za, il-
persuna kundannata ti_gi kundannata minn qorti marzjali g_hal
pri_gunerija jew detenzjoni g_hal reat ie_hor allura (kemm-il darba
dak li jkun fadal mis-sentenza ta’ qabel ma jkunx ma_hfur bis-sa_h_ha
ta’ l-artikolu 77(11)) -
(a) il-qorti tista’ tittermina s-sospensjoni tas-sentenza ta’
qabel b’ordni li jikkommetti l-persuna kundannata
g_hal pri_gunerija jew detenzjoni, skond il-ka_z, u jekk
tag_hmel hekk il-qorti g_handha tg_hid jekk i_z-_zew_g
kundanni g_handhomx ji_gu skuntati flimkien jew wa_hda
wara l-o_hra;
(b) jekk il-qorti ma te_zer_citax is-setg_hat mog_htija bl-a_h_har
paragrafu qabel dan, l-uffi_cjal li g_handu l-jedd li
jikkonferma jista’ je_zer_cita dawk is-setg_hat mal-
konferma ta’ l-a_h_har sentenza;
(_c) jekk la l-qorti u lanqas l-uffi_cjal li g_handu l-jedd li
jikkonferma ma je_zer_citaw l-imsemmija setg_hat,
awtorit_a  ta’ revi_zjoni tista’ te_zer_cita dawk is-setg_hat
mar-revi_zjoni ta’ l-a_h_har sentenza;
(d) meta l-imsemmija setg_hat ji_gu e_zer_citati (mill-qorti,
mill-uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma jew mill-
awtorit_a  ta’ revi_zjoni) kull setg_ha ta’ sospensjoni jew
ma_hfra e_zer_citabbli dwar is-sentenza ta’ wara g_handha
tkun e_zer_citabbli wkoll dwar is-sentenza ta’ qabel:
I_zda dan is-subartikolu g_handu jkollu effett bla _hsara tad-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 77(12). 
(4) Bla _hsara g_hal sospensjoni o_hra tas-sentenza ta’ qabel,
ordni skond l-a_h_har subartikolu qabel dan li jordna li s-sospensjoni
ta’ dik is-sentenza g_handha ti_gi terminata ma g_handux ji_gi mfixkel
billi s-sentenza ta’ wara ma tkunx _giet konfermata jew billi tkun
_giet annullata.
(5) Meta s-sentenza ta’ persuna ta_ht kustodja ti_gi sospi_za, hi
g_handha malli jsir hekk ti_gi liberata.
Esekuzzjoni ta’ sentenzi ta’ pri_gunerija u detenzjoni
Esekuzzjoni ta’ 
sentenzi ta’ mewt.
Emendat: 
XI. 1977.2. 
M_hassar: X.2000.10.
Regoli dwar 
pri_gunerija u 
detenzjoni.
128. (1) Il-Ministru jista’ jag_hmel regoli (f’dan l-Att imsej_ha
Regoli dwar Pri_gunerija u Detenzjoni) dwar il-_hwejje_g kollha li
_gejjin jew u_hud minnhom:
(a) il-postijiet li fihom u l-istabbilimenti jew xorta ta’
kustodja (militari jew m’humiex) li fihom persuni
jistg_hu jkunu me_htie_ga li jiskontaw is-sentenzi militari
ta’ pri_gunerija jew detenzjoni jew parti minnhom li
jing_hataw lilhom;
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    67
(b) li jintbag_htu persuni ta_ht sentenzi militari ta’
pri_gunerija jew detenzjoni fl-istabbiliment xieraq jew
ta_ht xorta ta’ kustodja xierqa, it-tne_h_hija minn pajji_z
jew post g_hal ie_hor u minn stabbiliment jew xorta ta’
kustodja g_hal o_hra u l-_helsien meta jispi_c_ca _z-_zmien
ta’ pri_gunerija jew detenzjoni;
(_c) il-provvediment, il-klassifika, it-tmexxija u l-
amministrazzjoni ta’ stabbilimenti militari;
(d) il-klassifika, it-trattament, l-impieg, id-dixxiplina u l-
kontroll ta’ persuni li jkunu qed jiskontaw sentenzi
militari ta’ pri_gunerija jew detenzjoni fi stabbilimenti
militari jew xort’o_hra f’kustodja militari;
(e) il-liberazzjoni temporanja g_hal ra_gunijiet ta’
kompassjoni ta’ persuni li jkunu qed jiskontaw dawk
is-sentenzi f’dawk l-istabbilimenti jew ta_ht dik il-
kustodja kif intqal qabel, il-ka_zijiet li fihom, il-
perijodi li g_halihom u l-kondizzjonijiet li ta_hthom
huma jistg_hu jit_hallew barra minn xi stabbiliment b_hal
dak jew ma jibqg_hux ta_ht dik il-kustodja u l-ma_hfra ta’
xi parti minn dik is-sentenza g_hal im_gieba tajba jew
xog_hol tajjeb;
(f) in-nomina, is-setg_hat u d-dmirijiet ta’ spetturi,
vi_zitaturi u gvernaturi, u ta’ uffi_cjali u membri o_hra
tal-persunal, ta’ stabbilimenti militari.
(2) Sakemm isiru r-Regoli dwar Pri_gunerija u Detenzjoni
sentenza ta’ pri_gunerija skond dan l-Att g_handha ti_gi skontata fil-
_Habs _Civili, u sentenza ta’ detenzjoni skond dan l-Att g_handha ti_gi
skontata f’barrack ta’ detenzjoni jew f’kustodja militari i_zda mhux
f’_habs.
(3) Bla _hsara ta’ xi disposizzjoni li tinsab fir-Regoli dwar
Pri_gunerija u Detenzjoni, pri_gunier militari g_handu, fil-waqt li jkun
f’_habs _civili, ikun mi_zmum u dwar _hwejje_g o_hra trattat bl-istess
mod b_hala pri_gunier _civili li jkollu sentenza ta’ pri_gunerija b_hal
tieg_hu.
(4) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 4(5) u (6) g_handhom
japplikaw g_har-Regoli dwar Pri_gunerija u Detenzjoni kif japplikaw
g_hal regolamenti u ordnijiet mag_hmula skond dak l-artikolu.
Arran_gamenti biex 
sentenzi ji_gu 
skuntati barra minn 
Malta.
129. (1) Il-Ministru jista’ minn _zmien g_hal _zmien jag_hmel
arran_gamenti ma’ l-awtoritajiet ta’ kwalunkwe pajji_z jew territorju
barra minn Malta li bihom sentenzi militari ta’ pri_gunerija jew
detenzjoni jkunu jistg_hu skond ir-Regoli dwar Pri_gunerija u
Detenzjoni jew skond xi arran_gamenti b_hal dawk ji_gu skuntati g_hal
kollox jew f’parti fi stabbilimenti ta_ht il-kontroll ta’ dawk l-
awtoritajiet.
(2) Is-setg_hat mog_htija lill-Ministru bl-artikolu 128 g_handhom
japplikaw wkoll g_hall-eg_hmil ta’ dak il-provvediment li jidhirlu
me_htie_g jew spedjent biex ise_h_hu kwalunkwe arran_gamenti
mag_hmula ta_ht l-a_h_har subartikolu qabel dan.
  68      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
Pro_cessi kontra persuni li ma jibqg_hux su_g_getti g_hal-li_gi militari u 
_z-_zmien li fih g_handhom isiru l-pro_cessi
Pro_cess u piena 
g_hal reati ta_ht li_gi 
militari ukoll jekk 
min jag_hmel ir-reat 
ma jkunx baqa’ 
su_g_gett g_hal-li_gi 
militari.
130. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu li  ji_gi
minnufih wara dan, meta reat li skond dan l-Att g_handu ji_gi trattat
minn qorti marzjali ji_gi kommess jew ikun ra_gonevolment ma_hsub
li _gie kommess, minn xi persuna fil-waqt li tkun su_g_getta g_hal-li_gi
militari, allura dwar dak ir-reat hi g_handha ti_gi trattata, g_hall-
finijiet tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar l-arrest, t-ti_zmim
f’kustodja, l-investigazzjoni ta’ akku_zi, il-pro_cess u piena minn
qorti marzjali (inklu_zi konferma, revi_zjoni, kunsiderazzjoni mill-
_gdid u sospensjoni) u l-esekuzzjoni ta’ sentenzi b_hala li baqg_het
su_g_getta g_hal-li_gi militari minkejja li ma tkunx f’xi _zmien baqg_het
hekk su_g_getta.
(2) Meta, fil-waqt li persuna tkun ta_ht kustodja militari bis-
sa_h_ha ta’ dan l-artikolu (kemm qabel, matul jew wara l-pro_cess) hi
tag_hmel, jew tkun ra_gonevolment ma_hsuba li g_hamlet, xi reat li
kieku kienet su_g_getta g_hal-li_gi militari kien ikun reat skond dan l-
Att li g_handu ji_gi trattat minn qorti marzjali, allura dwar dak ir-reat
jew ir-reat ma_hsub hi g_handha ti_gi trattata, g_hall-finijiet tad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att imsemmija fl-a_h_har subartikolu qabel
dan u tad-disposizzjonijiet tieg_hu dwar trattazzjoni sommarja ta’
akku_zi, b_hala li kienet su_g_getta g_hal-li_gi militari meta kien sar jew
kien ma_hsub li sar ir-reat u b_hala li baqg_het su_g_getta g_hal-li_gi
militari wara dan.
(3) Meta bis-sa_h_ha ta’ xi wie_hed mill-a_h_har _zew_g subartikoli
qabel dan persuna titqies li tkun f’xi _zmien su_g_getta g_hal-li_gi
militari g_hall-finijiet ta’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att, dik id-
disposizzjoni g_handha tapplika g_haliha -
(a) jekk ikollha xi rank militari, b_hal ma tapplika g_hal
persuna li jkollha dak ir-rank;
(b) f’kull ka_z ie_hor b_hal ma tapplika g_hal persuna li
jkollha r-rank li kellha qabel meta l-a_h_har kienet
su_g_getta g_hal-li_gi militari:
I_zda dwar kull _zmien wara li tkun _giet kundannata g_har-reat
in kwistjoni u l-kundanna tkun _giet konfermata l-imsemmija
disposizzjoni g_handha tapplika g_haliha (f’kull ka_z) b_hal ma
tapplika g_hal suldat.
(4) Meta apparti minn dan is-subartikolu xi disposizzjoni ta’
dan l-Att kienet tkun skond l-a_h_har subartikolu qabel dan tapplika
g_hal persuna, dwar reati differenti, kif tapplika g_hal persuna
b’ranks differenti, g_handha tapplika g_haliha b_hala persuna li
jkollha l-inqas minn dawk ir-ranks.
Limitazzjoni ta’ 
_zmien g_hal 
pro_cessi ta_ht li_gi 
militari.
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
131. (1) Ebda persuna ma g_handha ti_gi pro_cessata minn qorti
marzjali g_hal reat, li ma jkunx wie_hed kontra l-artikolu 44 jew 45
jew di_zerzjoni, kemm-il darba l-pro_cess ma jinbedix fi _zmien tliet
snin wara li jsir ir-reat, i_zda g_handu ji_gi injorat kull _zmien li matulu
hi kienet pri_gunier tal-gwerra u kull _zmien li matulu kienet nieqsa
illegalment:
I_zda -
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    69
(a) fil-ka_z ta’ reat kontra l-artikolu 75 meta pro_cedimenti
g_hal xi reat _civili korrispondenti g_handhom, bis-sa_h_ha
ta’ xi li_gi, jinbdew fi _zmien limitat, dak il-limitu ta’
_zmien g_handu japplika g_hall-pro_cess dwar ir-reat
skond l-imsemmi artikolu 75 minflok id-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu;
(b) bla _hsara ta’ kull limitu ta’ _zmien b_hal dak imsemmi
fl-a_h_har paragrafu qabel dan, persuna tista’ ti_gi
pro_cessata minn qorti marzjali g_hal reat _civili minkejja
li jkun mag_hmul aktar minn tliet snin qabel ma jibda l-
pro_cess, jekk l-Avukat _Generali jag_hti l-kunsens g_hal
dak il-pro_cess.
(2) Meta persuna li tkun ikkommettiet reat ta’ di_zerzjoni, li ma
jkunx di_zerzjoni waqt servizz attiv, tkun wara l-eg_hmil tar-reat
serviet b_hala membru tal-forza regolari kontinwament b’mod
e_zemplari g_hal mhux inqas minn tliet snin, hi ma g_handhix ti_gi
pro_cessata g_hal dak ir-reat.
(3) Persuna ma tistax ti_gi pro_cessata bis-sa_h_ha tas-subartikolu
(1) ta’ l-a_h_har artikolu qabel dan _hlief jekk il-pro_cess tag_hha
jinbeda fi _zmien tliet xhur wara li ma tkunx baqg_het su_g_getta g_hal-
li_gi militari jew jekk il-pro_cess tag_hha jkun g_hal reat _civili u l-
Avukat _Generali jag_hti l-kunsens tieg_hu g_hall-pro_cess:
I_zda dan is-subartikolu ma g_handux japplika g_hal reat
kontra l-artikolu 44 jew 45 jew g_hal di_zerzjoni.
(4) Persuna ma g_handhiex ti_gi arrestata jew mi_zmuma ta_ht
kustodja bis-sa_h_ha tas-subartikolu (1) ta’ l-a_h_har artikolu qabel dan
g_hal reat fi kwalunkwe _zmien wara li ma tkunx baqg_het li tista’ ti_gi
pro_cessata g_har-reat.
Relazzjonijiet bejn li_gi militari u qrati _civili u finalit_a  ta’ pro_cessi 
_Gurisdizzjoni ta’ 
qrati _civili. 
132. (1) Meta persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari -
(a) tkun _giet pro_cessata g_hal reat minn qorti marzjali jew
kellha reat li hi tkun g_hamlet li _gie me_hud in
konsiderazzjoni minn qorti marzjali meta
ikkundannatha; jew
(b) tkun _giet akku_zata b’reat skond dan l-Att u l-akku_za
kienet _giet trattata sommarjament mill-uffi_cjal
kmandant tag_hha jew mill-awtorit_a  superjuri xierqa,
qorti _civili ma tkunx tista’ wara tippro_cessaha g_hal reat li
sostanzjalment ikun l-istess b_hal dak ir-reat, i_zda _hlief kif intqal
qabel ebda _ha_ga f’dan l-Att ma g_handha tiftiehem li tnaqqas il-
_gurisdizzjoni ta’ xi qrati _civili li tippro_cessa persuna su_g_getta g_hal
dan l-Att g_hal reat.
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-artikolu -
(a) persuna ma g_handhiex titqies li _giet pro_cessata minn
qorti marzjali jekk ti_gi mi_zmuma l-konferma ta’
de_ci_zjoni tal-qorti marzjali li dik il-persuna hija _hatja
tar-reat, jew ta’ de_ci_zjoni ta’ qorti marzjali li ma hix
_hatja tar-reat min_habba _genn;
  70      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(b) persuna ma g_handhiex titqies li kellha reat li ttie_hed in
konsiderazzjoni minn qorti marzjali meta
ikkundannatha jekk il-konferma tas-sentenza ti_gi
mi_zmuma jew is-sentenza ti_gi annullata;
(_c) ka_z g_handu jitqies li _gie trattat sommarjament mill-
uffi_cjal kmandant jew mill-awtorit_a  superjuri xierqa
minkejja li d-de_ci_zjoni ta’ dak l-uffi_cjal jew ta’ dik l-
awtorit_a  tkun _giet annullata, jew is-sentenza ta’ dak l-
uffi_cjal jew ta’ dik l-awtorit_a  tkun _giet annullata jew
mibdula, meta _giet riveduta.
Persuni ma ji_gux 
pro_cessati skond 
dan l-Att g_hal reati 
di_g_a  maqtug_hin.
133. (1) Meta persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari -
(a) tkun _giet pro_cessata g_hal reat minn qorti _civili
kompetenti, tkun fejn tkun, jew minn qorti marzjali;
jew 
(b) kellha reat li tkun g_hamlet me_hud in konsiderazzjoni
meta _giet kundannata minn qorti marzjali jew minn xi
qorti _civili kif intqal qabel; jew
(_c) tkun _giet akku_zata b’reat skond dan l-Att u tkun _giet
liberata, jew kienet instabet _hatja tar-reat, mill-uffi_cjal
kmandant tag_hha jew mill-awtorit_a  superjuri xierqa;
jew
(d) kellha reat ma_hfur mill-uffi_cjal kmandant tag_hha,
ma tkunx su_g_getta, dwar dak ir-reat li ti_gi pro_cessata minn qorti
marzjali jew li l-ka_z tag_hha ji_gi trattat sommarjament mill-uffi_cjal
kmandant tag_hha jew mill-awtorit_a  superjuri xierqa.
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-artikolu -
(a) persuna ma g_handhiex titqies li _giet pro_cessata minn
qorti marzjali jekk ti_gi mi_zmuma l-konferma ta’
de_ci_zjoni ta’ qorti marzjali li dik il-persuna tkun _hatja
tar-reat jew ta’ de_ci_zjoni ta’ qorti marzjali li hi ma
tkunx _hatja tar-reat min_habba _genn;
(b) persuna ma g_handhiex titqies li kellha reat li ttie_hed in
konsiderazzjoni minn qorti marzjali meta _giet
ikkundannata jekk il-konferma tas-sentenza ti_gi
mi_zmuma jew is-sentenza ti_gi annullata;
(_c) ka_z g_handu jitqies li _gie trattat sommarjament mill-
uffi_cjal kmandant jew mill-awtorit_a  superjuri xierqa
minkejja li d-de_ci_zjoni ta’ dak l-uffi_cjal jew ta’ dik l-
awtorit_a  tkun _giet annullata, jew is-sentenza ta’ dak l-
uffi_cjal jew ta’ dik l-awtorit_a  tkun _giet annullata jew
mibdula, meta _giet riveduta;
(d) reat g_handu jitqies li jkun _gie ma_hfur mill-uffi_cjal
kmandant dwar persuna akku_zata bir-reat jekk, u biss
jekk, dak l-uffi_cjal jew xi uffi_cjal awtorizzat minnu
biex jag_hmel dak li hu me_htie_g dwar ir-reat ikun bit-
tag_hrif ta_c-_cirkostanzi kollha rilevanti g_harrafha li ma
tkunx ser ti_gi akku_zata b’dak ir-reat;
(e) persuna ordnata ta_ht l-artikolu 64(2) li ti_gi impri_gunata
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    71
jew li tin_zamm ta_ht detenzjoni g_hal reat kontra dak l-
artikolu g_handha titqies li _giet pro_cessata minn qorti
marzjali g_har-reat.
(3) Meta l-konferma ta’ de_ci_zjoni ta’ _hati ta’ reat jew de_ci_zjoni
ta’ mhux _hati ta’ reat min_habba _genn ti_gi mi_zmuma l-akku_zat ma
g_handux ji_gi pro_cessat darb’o_hra minn qorti marzjali g_hal dak ir-
reat _hlief jekk l-ordni li jlaqqa’ l-qorti ta’ l-a_h_har ji_gi ma_hru_g mhux
aktar tard minn tmienja u g_hoxrin _gurnata wara l-promulgazzjoni
tad-de_ci_zjoni li tin_zamm il-konferma.
(4) _Hlief kif provdut fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu, pro_cedimenti g_hal reati kontra dan l-Att (kemm quddiem
uffi_cjal kmandant jew awtorit_a  superjuri xierqa jew quddiem qorti
marzjali) ma g_handhomx ji_gu esklu_zi min_habba ma_hfra.
Inkjesti 
Bord ta’ inkjesta. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
134. (1) Bla _hsara ta’ u skond id-disposizzjonijiet ta’ regoli
mag_hmula skond dan l-artikolu (hawnhekk i_zjed ’il quddiem
imsej_ha "Regoli dwar Bord ta’ Inkjesta"), il-Kmandant jew xi
uffi_cjal tal-forza mog_hti s-setg_ha minn jew skond dawk ir-regoli li
jag_hmel hekk jista’ jlaqqa’ bord ta’ inkjesta biex jinvestiga u
jirrapporta fuq fatti dwar -
(a) l-assenza ta’ xi persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari; 
(b) il-qbid ta’ xi persuna b_hal dik mill-g_hadu;
(_c) il-mewt ta’ xi persuna fi stabbiliment militari meta ma
tkunx me_htie_ga li ssir inkjesta fuq il-mewt minn xi
awtorit_a  _civili;
(d) kull _ha_ga’o_hra ta’ klassi spe_cifikata f’dawk ir-regoli
jew riferita g_hal dak il-bord mill-Kmandant jew minn
xi uffi_cjal kif intqal qabel,
u bord ta’ inkjesta g_handu, jekk ji_gi ordnat li jag_hmel hekk, jag_hti
l-fehma tieg_hu fuq xi kwistjoni li tinqala’ minn kwalunkwe _ha_ga
riferita lill-bord.
(2) Bord ta’ inkjesta g_handu jkun mag_hmul minn president, li
jkun uffi_cjal li ma jkunx ta_ht il-grad ta’ kaptan u li jkun su_g_gett
g_hal-li_gi militari u minn mhux anqas minn _zew_g membri o_hra li
kull wie_hed minnhom jew ikun persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari
jew persuna li ma tkunx hekk su_g_getta li tkun fis-servizz tal-Gvern
ta’ Malta.
(3) Bla _hsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, regoli
dwar bord ta’ inkjesta jistg_hu jipprovdu dwar il-laqg_ha, il-
kostituzzjoni u l-pro_ceduri ta’ bord ta’ inkjesta u, bla _hsara tal-
_generalit_a  ta’ dak li ntqal qabel, jistg_hu, jipprovdu dwar kull _ha_ga
jew xi _ha_ga minn dan li _gej:
(a) ir-regoli dwar provi li g_handhom ji_gu m_harsa minn
bord ta’ inkjesta u s-smig_h ta’ provi quddiem bord
b_hal dawk, hekk i_zda li r-regoli g_handhom jipprovdu
biex tittie_hed ix-xiehda bil-_gurament jew
b’dikjarazzjoni _hlief f’dawk i_c-_cirkostanzi li jekk ix-
xiehda kellha tittie_hed f’qorti marzjali l-_gurament kien
  72      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
jista’ ji_gi dispensat;
(b) bla _hsara tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu li ji_gi
minnufih wara dan, ir-re_gistrar fil-kotba tas-servizz ta’
de_ci_zjonijiet tal-bord ta’ inkjesta f’dawk il-ka_zijiet li
jistg_hu ji_gu provduti bir-regoli;
(_c) dawk il-_hwejje_g in_cidentali u supplimentari kif jidher
li jkunu me_htie_ga g_hall-fini tar-regoli.
(4) Regoli dwar Bord ta’ Inkjesta g_handhom jipprovdu biex ji_gi
_zgurat li kull xhud jew persuna o_hra li tista’ ti_gi effettwata mid-
de_ci_zjoni ta’ bord ta’ inkjesta jkollha l-opportunit_a  li tkun pre_zenti,
u rappre_zentata, fis-seduti tal-bord jew f’parti minnhom kif jista’
ji_gi spe_cifikat minn jew skond ir-regoli.
(5) Xiehda mog_htija quddiem bord ta’ inkjesta ma g_handhiex
ti_gi milqug_ha kontra kwalunkwe persuna fi pro_cedimenti quddiem
qorti marzjali, uffi_cjal kmandant jew awtorit_a  superjuri xierqa, li
ma jkunux pro_cediment g_hal reat kontra l-artikolu 65 jew g_hal reat
kontra l-artikolu 75 meta r-reat _civili korrispondenti jkun sper_gur.
(6) Is-setg_ha g_hall-eg_hmil ta’ Regoli dwar Bord ta’ Inkjesta
g_handha ti_gi e_zer_citata mill-Ministru; u d-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 4(5) u (6) g_handhom japplikaw g_hal dawk ir-regoli kif
japplikaw g_hal regolamenti u ordnijiet mag_hmula ta_ht dak l-
artikolu.
Inkjesti dwar 
assenza. 
135. (1) Meta bord ta’ inkjesta li jkun qed jist_harre_g l-assenza
ta’ uffi_cjal jew ra_gel tal-forza jirrapporta li jkun assenta ru_hu
ming_hajr leave jew ming_hajr ra_guni xierqa g_hal perijodu spe_cifikat
fir-rapport, li ma jkunx anqas minn wie_hed u g_hoxrin _gurnata,
re_gistrazzjoni tar-rapport g_handha skond ir-Regoli dwar Bord ta’
Inkjesta titni_z_zel fil-kotba tas-servizz.
(2) Re_gistrazzjoni mni_z_zla skond l-a_h_har subartikolu qabel dan
g_handha, kemm-il darba l-assenti ma jer_gax lura sussegwentement,
jew ma ji_gix arrestat, jew ir-rapport tal-bord ta’ inkjesta, ma ji_gix
annullat mill-kmandant jew minn bord ie_hor ta’ inkjesta ikollha l-
istess effett b_hal kundanna minn qorti marzjali g_hal di_zerzjoni.
Inkjesti 
re_gimentali. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
136. (1) Uffi_cjal tal-forza awtorizzat f’dak is-sens minn jew
skond regolamenti mag_hmula mill-Ministru ta_ht dan l-artikolu
jista’ j_gieg_hel li inkjesta tin_zamm f’dak il-mod u minn dik il-
persuna jew dawk il-persuni kif jista’ ji_gi spe_cifikat minn jew
stabbilit skond dawk ir-regolamenti (li tkun persuna jew ikunu
persuni li kull wa_hda minnhom tkun jew su_g_getta g_hal-li_gi militari
jew, jekk ma tkunx hekk su_g_getta, tkun fis-servizz tal-Gvern ta’
Malta), dwar kull _ha_ga hekk spe_cifikata jew stabbilita:
I_zda ma g_handhiex issir inkjesta skond dan l-artikolu dwar:
(a) l-assenza ta’ persuna li tkun su_g_getta g_hal-li_gi militari;
jew
(b) il-qbid ta’ xi persuna b_hal dik mill-g_hadu.
(2) Regolamenti skond dan l-artikolu jistg_hu jipprovdu dwar
regoli dwar provi li g_handhom ji_gu m_harsa fl-inkjesti mi_zmuma
skond dan l-artikolu u dwar kif tittie_hed ix-xiehda f’dawk l-
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    73
inkjesti, u jistg_hu jawtorizzaw is-smig_h ta’ xiehda bil-_gurament jew
b’dikjarazzjoni, u l-g_hoti ta’ _guramenti, f’dawk il-ka_zijiet li jistg_hu
ji_gu spe_cifikati minn jew skond ir-regolamenti.
(3) L-artikolu 134(4) u (5) g_handhom japplikaw g_hal inkjesti
mi_zmuma bis-sa_h_ha ta’ dan l-artikolu bis-sostituzzjoni ta’ riferenzi
g_hal regolamenti skond dan l-artikolu minflok riferenzi g_hal Regoli
dwar Bord ta’ Inkjesta u ta’ riferenzi g_hal inkjesta mi_zmuma bis-
sa_h_ha ta’ dan l-artikolu minflok riferenzi g_hal bord ta’ inkjesta; u l-
artikolu 4(5) u (6) g_handhom japplikaw g_hal regolamenti
mag_hmula skond dan l-artikolu kif japplikaw g_hal regolamenti
mag_hmula skond dak l-artikolu.
Disposizzjonijiet mixxellanji
Nomina ta’ avukati 
m_hallfin. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
137. In-nomina ta’ persuna biex tag_hmilha ta’ avukat im_hallef
f’xi qorti marzjali g_handha ssir mill-Avukat _Generali jew f’ismu u,
f’ka_zijiet meta ma jkunx prattikabbli g_halih li jag_hmel hekk, tista’
ssir mill-uffi_cjal li jlaqqa’ l-qorti.
Promulgazzjoni. 
me_htie_ga b’dan l-Att li ti_gi promulgata g_handha ti_gi promulgata
jew billi ti_gi komunikata lill-akku_zat jew b’dak il-mod l-ie_hor kif
jista’ ji_gi preskritt jew kif uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma
jew l-awtorit_a  ta’ revi_zjoni, skond il-ka_z, jistg_hu jordnaw.
Kustodja tal-
pro_cessi ta’ qrati 
marzjali u dritt ta’ 
l-akku_zat g_hal 
kopja tag_hhom. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
139. (1) Il-pro_cess ta’ qorti marzjali g_handu jin_zamm fil-
kustodja ta’ l-Avukat _Generali g_hal mhux inqas minn sitt snin, li
jkun _zmien bi_z_zejjed biex ji_gu _zgurat li d-drittijiet mog_htija bi_z-
_zew_g subartikoli li ji_gu wara dan ikunu jistg_hu ji_gu e_zer_citati.
(2) Bla _hsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, kull
persuna pro_cessata minn qorti marzjali jkollha d-dritt li tikseb
ming_hand l-Avukat _Generali fuq talba fi kwalunkwe _zmien li jkun
matul i_z-_zmien rilevanti u billi t_hallas g_haliha skond ir-rata kif
tista’ ti_gi preskritta kopja tal-pro_cess tal-qorti.
(3) Meta persuna pro_cessata minn qorti marzjali tmut matul i_z-
_zmien rilevanti l-eredi tag_hha, jew kull persuna li fil-fehma ta’ l-
Avukat _Generali g_handha titqies g_hall-finijiet ta’ dan is-subartikolu
b_hala l-eredi tag_hha jkollhom bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’
dan l-artikolu, id-dritt li jiksbu ming_hand l-Avukat _Generali fuq
talba fi kwalunkwe _zmien li jkun matul i_z-_zmien ta’ tnax-il xahar
mill-mewt u billi t_hallas g_haliha skond ir-rata preskritta kopja tal-
pro_cess tal-qorti.
(4) Jekk, fuq applikazzjoni skond xi wie_hed mill-a_h_har _zew_g
subartikoli qabel dan g_hal kopja ta’ xi pro_cess, il-Ministru
ji_c_certifika li jkun me_htie_g g_hal ra_gunijiet ta’ sigurt_a  li l-pro_cess
jew xi parti minnu ma g_handux jinkixef, l-applikant ma jkollux
dritt g_hal kopja tal-pro_cess jew parti tal-pro_cess li g_halihom i_c-
_certifikat jirriferixxi.
(5) F’dan l-artikolu "i_z-_zmien rilevanti", dwar persuna
pro_cessata minn qorti marzjali, tfisser il-perijodu ta’ _hames snin li
jibda mid-data tal-liberazzjoni tag_hha jew, meta tkun misjuba _hatja,
tal-promulgazzjoni tad-de_ci_zjoni u sentenza jew, meta de_ci_zjoni ta’
_hati ma tkunx konfermata, tal-promulgazzjoni tat-ti_zmim tal-
  74      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
konferma:
I_zda meta l-pro_cedimenti jkunu dwar _zew_g akku_zi jew i_zjed
u l-akku_zat kien liberat fuq akku_za wa_hda jew i_zjed u misjub _hati
fuq o_hra jew o_hrajn, i_z-_zmien rilevanti g_handu jkun il-perijodu ta’
_hames snin li jibda mid-data tal-promulgazzjoni tad-de_ci_zjoni jew
de_ci_zjonijiet ta’ _hati u s-sentenza dwarha jew it-ti_zmim tal-
konferma ta’ dik id-de_ci_zjoni jew dawk id-de_ci_zjonijiet.
(6) Kull riferenza f’dan l-artikolu g_hall-pro_cess ta’ qorti
marzjali tinkludi riferenza g_hal pro_cess dwar il-konferma jew ir-
revi_zjoni ta’ de_ci_zjonijiet u sentenza tal-qorti marzjali.
Indennizz g_hal 
uffi_cjali tal-_habs 
e_c_c.
140. Ma tista’ tittie_hed ebda azzjoni dwar xi _ha_ga mag_hmula
minn kwalunkwe persuna in esekuzzjoni ta’ sentenza militari ta’
pri_gunerija jew detenzjoni jekk l-eg_hmil tag_hha kien ikun legali li
ma kienx g_hal difett f’xi mandat jew att ie_hor mag_hmul g_hall-
finijiet ta’ dik is-sentenza.
Regolamenti 
addizzjonali. 
141. (1) Meta xi _ha_ga awtorizzata jew me_htie_ga bit-Taqsima
III jew b’din it-Taqsima ta’ dan l-Att li ti_gi preskritta ma tkunx
tista’ ti_gi preskritta b’mod xieraq jew konvenjenti bir-Regoli ta’
Pro_cedura, kull _ha_ga b_hal dik tista’ ti_gi preskritta b’regolamenti
ta_ht dan l-artikolu.
(2) Regolamenti ta_ht dan l-artikolu jistg_hu jsiru mill-Ministru,
u d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 4(5) u (6) g_handhom japplikaw
g_hal dawn ir-regolamenti kif japplikaw g_hal re_golamenti mag_hmula
ta_ht dak l-artikolu.
Restituzzjoni jew 
kumpens dwar 
serq, e_c_c.
142. (1) Id-disposizzjonijiet li _gejjin g_handhom ikollhom
effett meta persuna tkun instabet _hatja minn qorti marzjali ta’ reat
kontra l-artikolu 43, 57(1) jew 58, jew ta’ reat _civili korrispondenti
ta_ht l-artikolu 75, jew ta’ ksib illegali xort’o_hra ta’ xi proprjet_a .
(2) Jekk xi proprjet_a  li tinkiseb illegalment kif intqal qabel
tinstab fil-pussess ta’ min jag_hmel ir-reat, jista’ ji_gi ordnat li ti_gi
konsenjata jew im_hallsa lill-persuna li tidher li tkun is-sid tag_hha.
(3) Jekk tinstab fil-pussess ta’ min jag_hmel ir-reat xi proprjet_a
(li ma tkunx flus) li tidher li tkun miksuba minnu billi jkun bidel
jew partat xi proprjet_a  miksuba illegalment kif intqal qabel, jista’
ji_gi ordnat li l-proprjet_a  ti_gi konsenjata lill-persuna li tidher li tkun
is-sid tal-proprjet_a  miksuba illegalment.
(4) Meta flus jinsabu fil-pussess ta’ min jag_hmel ir-reat, kemm
jekk ikun jidher li jkunu miksuba kif intqal qabel kemm jekk le,
jista’ jsir ordni li jkollha tit_hallas minn dawk il-flus lill-persuna li
tidher li tkun is-sid tal-proprjet_a  miksuba illegalment dik is-somma
kif jista’ ji_gi spe_cifikat fl-ordni b_hala kumpens jew b_hala parti mill-
kumpens tat-telf kaw_zat lill-imsemmija persuna bir-reat, safejn ma
tkunx kumpensata xort’o_hra skond dan l-Att jew bil-ksib lura tal-
proprjet_a  miksuba illegalment.
(5) Meta xi proprjet_a  li tkun _giet miksuba illegalment kif intqal
qabel tkun _giet mibjug_ha jew mog_htija b’rahan lil xi persuna o_hra li
f’dak i_z-_zmien ma kenitx taf li kienet _giet miksuba illegalment,
jista’ jsir ordni li, bil-kondizzjoni li l-proprjet_a  mibjug_ha jew
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    75
mog_htija kif intqal qabel ti_gi restitwita lil sidha, g_handha tit_hallas
lill-imsemmija persuna l-o_hra, mill-flus li jinstabu fil-pussess ta’
min jag_hmel ir-reat (kemm jekk ikun jidher li l-flus ikunu r-rikavat
tal-bejg_h jew ta’ l-g_hoti b’rahan), dik is-somma kif jista’ ji_gi
spe_cifikat fl-ordni b_hala kumpens jew b_hala parti tal-kumpens
g_hat-telf kaw_zat lilha b_hala konsegwenza tal-bejg_h jew ta’ l-g_hoti
b’rahan.
(6) Meta xi parti mill-proprjet_a  miksuba illegalment kif intqal
qabel tkun ing_hatat bi tpartit lil xi persuna o_hra li f’dak i_z-_zmien
ma kenitx taf li kienet _giet miksuba illegalment, jista jsir ordni li,
bil-kondizzjoni li l-proprjet_a  mog_htija kif intqal qabel ti_gi
restitwita lil sidha, g_handha ting_hata lura lill-imsemmija persuna l-
o_hra l-proprjet_a  li tkun ittie_hdet bi tpartit mal-proprjet_a  miksuba
illegalment.
(7) Ordni ta_ht dan l-artikolu jista’ jsir mill-qorti marzjali li ssib
lill-akku_zat _hati, mill-uffi_cjal li g_handu l-jedd li jikkonferma, jew
minn awtorit_a  ta’ revi_zjoni; u f’dan l-artikolu l-espressjoni "ikun
jidher" tfisser li jkun jidher lill-qorti, uffi_cjal jew awtorit_a  li
tag_hmel l-ordni.
(8) Ordni ta_ht dan l-artikolu mag_hmul minn qorti marzjali ma
g_handux ikollu effett sakemm ji_gi konfermat mill-uffi_cjal li g_handu
l-jedd li jikkonferma; u d-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ta’
dan l-Att dwar konferma u revi_zjoni tal-pro_cedimenti ta’ qrati
marzjali g_handhom japplikaw g_hal ordni ta_ht dan l-artikolu kif
japplikaw g_hal sentenza.
(9) L-esekuzzjoni ta’ ordni skond dan l-artikolu g_handha ti_gi
sospi_za -
(a) f’kull ka_z, sakemm jg_haddi _z-_zmien li fih appell jista’
jsir ta_ht din it-Taqsima ta’ dan l-Att lill-Qorti ta’ l-
Appell Kriminali;
(b) jekk isir appell b_hal dak, sakemm l-appell ji_gi de_ci_z
jew de_zert,
u meta l-esekuzzjoni ta’ dak l-ordni kif intqal qabel ti_gi sospi_za ta_ht
dan l-artikolu -
(i) ma jkollux effett jekk il-kundanna ti_gi annullata
fl-appell;
(ii) il-Qorti ta’ l-Appell tista’ b’ordni tannulla jew
tibdel l-ordni g_halkemm il-kundanna ma tkunx
_giet annullata;
(iii) g_handhom jittie_hdu dawk il-passi g_hall-kustodja,
matul il-perijodu li matulu l-esekuzzjoni ta’ l-
ordni tkun sospi_za, tal-proprjet_a  ordnata li
ting_hata lura jew konsenjata jew tal-flus li
g_halihom l-ordni jkun japplika kif jista’ ji_gi
preskritt jew kif il-Qorti ta’ l-Appell tista’
tordna.
(10) Minkejja kull _ha_ga li tinsab fl-a_h_har subartikolu qabel dan,
ordni ta_ht dan l-artikolu ma g_handux, safejn ikun dwar il-konsenja
ta’ proprjet_a  lill-persuna li tidher li tkun is-sid tag_hha, ji_gi sospi_z
  76      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
jekk il-qorti, l-uffi_cjal jew l-awtorit_a  li tag_hmel l-ordni tordna l-
kuntrarju f’xi ka_z li fih, fil-fehma tal-qorti, ta’ l-uffi_cjal jew ta’ l-
awtorit_a , it-titolu g_hall-proprjet_a  ma jkunx kontestat.
(11) Ordni ta_ht dan l-artikolu ma jeskludix id-dritt ta’ xi
persuna, _hlief min jag_hmel ir-reat jew l-aventi kaw_za tag_hha, li
tikseb lura xi proprjet_a  konsenjata jew im_hallsa skond ordni b_hal
dak ming_hand il-persuna li lilha tkun _giet konsenjata jew im_hallsa.
TAQSIMA V
TELF U TNAQQIS U IMPOSIZZJONI TA’ RESPONSABBILTAJIET TA’ 
MANTENIMENT
Disposizzjonijiet 
_generali. 
143. (1) Ebda telf mill-paga ta’ uffi_cjal jew ta’ ra_gel tal-forza
regolari ma g_handu ji_gi impost jekk ma jkunx awtorizzat minn jew
skond dan l-Att jew xi li_gi o_hra.
(2) Minkejja kull tnaqqis mill-paga ta’ uffi_cjal jew ra_gel tal-
forza regolari, hu g_handu (bla _hsara ta’ xi telf ) jibqa’ jir_cievi paga
li ma tkunx anqas minn l-anqas rata li tista’ ti_gi preskritta b’ordni
tal-Ministru.
(3) Minkejja li telf tal-paga ta’ persuna g_hal xi perijodu jkun
_gie ordnat skond dan l-Att, hi tista’ tibqa’ tir_cievi paga b’dik l-
anqas rata kif intqal qabel, i_zda l-ammont ir_cevut g_hal dak il-
perijodu jista’ jin_gabar lura minn g_handha bi tnaqqis mill-paga.
(4) Kull ammont awtorizzat li jitnaqqas mill-paga ta’ uffi_cjal
jew ra_gel tal-forza regolari jista’ jitnaqqas minn kull bilan_c (ta’
paga jew xort’o_hra) li jista’ jkun dovut lilu, u riferenzi f’dan l-Att
g_hal tnaqqis mill-paga g_handhom jiftehmu skond hekk.
Telf mill-paga 
min_habba assenza 
mid-dmirijiet.
144. (1) Il-paga ta’ uffi_cjal jew ta’ ra_gel tal-forza regolari
tista’ tintilef -
(a) g_hal kull _gurnata ta’ assenza f’dawk i_c-_cirkostanzi li
jikkostitwixxu reat skond l-artikolu 50 jew 51 jew,
jekk il-Kmandant jew uffi_cjal awtorizzat minnu hekk
jordna, ta’ assenza o_hra ming_hajr permess;
(b) g_hal kull _gurnata ta’ pri_gunerija, detenzjoni jew field
punishment mog_htija skond dan l-Att minn qorti
marzjali jew mill-uffi_cjal kmandant, jew ta’
pri_gunerija jew detenzjoni li je_hel b’sentenza ta’ qorti
_civili;
(_c) meta jinsab _hati (minn qorti marzjali jew mill-awtorit_a
superjuri xierqa jew mill-uffi_cjal kmandant tieg_hu) ta’
reat skond dan l-Att, g_hal kull _gurnata (sew jekk tkun
qabel kemm jekk tkun wara li jinsab _hati) li fiha jkun
fi sptar min_habba mard jew korriment _certifikat mit-
tabib xieraq li _gie kaw_zat mir-reat.
(2) Il-paga ta’ uffi_cjal jew ra_gel tal-forza regolari tista’ tintilef
g_hal kull _gurnata ta’ assenza min_habba li jkun inqabad pri_gunier
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    77
tal-gwerra jekk il-Kmandant jew uffi_cjal ie_hor awtorizzat minnu
jkun sodisfatt -
(a) li jkun inqabad pri_gunier tal-gwerra min_habba nuqqas
ta’ ubbidjenza ta’ ordnijiet jew g_hax ikun naqas
volontarjament milli jaqdi d-dmirijiet tieg_hu; jew
(b) li wara li jkun inqabad pri_gunier tal-gwerra ma jkunx
_ha l-passi ra_gonevoli li seta jie_hu biex jer_ga’ jing_haqad
mas-servizz; jew
(_c) li wara li jkun inqabad pri_gunier tal-gwerra jkun qeda
jew g_hin lill-g_hadu fil-prosekuzzjoni ta’ ostilitajiet jew
f’mi_zuri ma_hsuba biex jinfluwenzaw il-moral jew
b’kull mod ie_hor ikun liema jkun li ma jkunx
awtorizzat mill-u_zu internazzjonali,
u ebda _ha_ga fil-paragrafu (a) ta’ l-a_h_har subartikolu qabel dan ma
g_handha tapplika g_hal assenza min_habba qbid b_hala pri_gunier tal-
gwerra.
(3) G_hall-finijiet tad-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu n-numru ta’ _granet ta’ assenza ta’ persuna jew li fihom
tkun l-isptar g_handu ji_gi kalkulat kif _gej:
(a) in-numru ta’ _granet g_handu ji_gi kalkulat minn meta l-
assenza jew, skond il-ka_z, i_z-_zmien li jag_hmel fl-isptar
jibdew;
(b) kull perijodu ta’ erbg_ha u g_hoxrin sieg_ha g_handu
jitqies b_hala _gurnata u, _hlief kif provdut hawnhekk
i_zjed ’il quddiem, parti minn _gurnata g_handha titqies
b_hala _gurnata s_hi_ha;
(_c) meta l-perijodu totali ta’ assenza jew ta_z-_zmien li
jag_hmel fl-isptar ikun inqas minn sitt sig_hat, dan ma
g_handux jing_hadd _hlief jekk il-persuna kienet,
min_habba l-assenza tag_hha jew li kienet fl-isptar,
imfixkla milli tag_hmel xi dmir militari li min_habba
f’hekk kellu jsir minn xi persuna o_hra.
Tnaqqis g_hall-_hlas 
ta’ pieni _civili.
145. Meta persuna kkundannata jew ordnata minn qorti _civili
(f’Malta jew barra minn Malta) biex t_hallas somma b_hala multa jew
ammenda, penali, danni, kumpens jew spejje_z min_habba li tkun _giet
akku_zata quddiem il-qorti b’reat tkun fi_z-_zmien tal-kundanna jew
ta’ l-ordni, jew sussegwentement issir membru tal-forza regolari,
allura jekk dik is-somma kollha jew parti minnha tit_hallas minn jew
f’isem xi awtorit_a  militari, l-ammont tal-_hlas jista’ jitnaqqas mill-
paga tag_hha.
Kumpens g_hal telf 
kaw_zat b’g_hemil 
_ha_zin jew bi 
traskura_gni.
146. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar l-
imposizzjoni ta’ stoppages b_hala piena, meta, wara dik l-
investigazzjoni kif tista’ ti_gi preskritta jkun jidher lill-Kmandant
jew lil uffi_cjal awtorizzat minnu li xi telf ta’, jew _hsara lil,
proprjet_a  pubblika jew tas-servizz ikun _gie kaw_zat minn xi eg_hmil
_ha_zin jew minn xi traskura_gni ta’ uffi_cjal jew ra_gel tal-forza
regolari (hawnhekk i_zjed ’il quddiem imsejja_h "il-persuna
responsabbli"), il-Kmandant jew l-uffi_cjal awtorizzat jista’, bla
_hsara g_had-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2), jordna lill-persuna
  78      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
responsabbli (kemm jekk tkun kif ukoll jekk ma tkunx membru tal-
forza regolari fi_z-_zmien ta’ l-eg_hmil ta’ l-ordni) li t_hallas b_hala
kumpens jew parti mill-kumpens g_hat-telf jew _hsara, dik is-somma
li tista’ ti_gi spe_cifikata fl-ordni; u kull somma b_hal dik, jekk ma
tit_hallasx xort’o_hra mill-persuna responsabbli, tista’ titnaqqas mill-
paga tag_hha.
(2) Ma g_handu jsir ebda ordni skond l-a_h_har subartikolu qabel
dan, jekk fi pro_cedimenti quddiem qorti marzjali, l-awtorit_a
superjuri xierqa jew l-uffi_cjal kmandant tal-persuna responsabbli,
dik il-persuna -
(a) tkun _giet liberata f’_cirkostanzi li jinvolvu de_ci_zjoni li
hi ma kenitx _hatja ta’ l-eg_hmil _ha_zin jew tat-
traskura_gni in kwistjoni; jew
(b) tkun we_hlet stoppages dwar l-istess telf jew _hsara,
i_zda bla _hsara ta’ dak li ntqal qabel, il-fatt li xi pro_cedimenti b_hal
dawk ikunu n_giebu dwar l-eg_hmil _ha_zin jew it-traskura_gni in
kwistjoni ma jfixkilx l-eg_hmil ta’ ordni jew it-tnaqqis skond l-
a_h_har subartikolu qabel dan.
Tnaqqis dwar _hsara 
tal-barrack. 
147. (1) Meta ssir _hsara lil xi post fejn unit_a  jew i_zjed minn
unit_a  wahda tal-forza regolari jew xi parti minn dawk l-unitajiet
jkunu allo_g_gjati jew billetted, jew xi mpjanti, g_hamara jew o_g_getti
f’dak jew li jkunu ta’ dak il-post issirilhom _hsara jew jintilfu, allura
jekk ikun jidher wara dik l-investigazzjoni li tista’ ti_gi preskritta li
l-_hsara jew it-telf ikun sar b’eg_hmil _ha_zin jew bi traskura_gni ta’
persuni li jkunu parti minn xi wa_hda minn dawk l-unitajiet jew parti
ta’ unitajiet li jkunu qed jokkupaw il-post u jkun sar fi _zmien meta
kienu hekk qed jokkupawh, i_zda li l-imsemmija persuni ma jistg_hux
ji_gu identifikati, kull persuna li tappartjeni lill-imsemmija unitajiet
jew parti ta’ unitajiet tista’ tkun me_htie_ga li tikkontribwixxi b_hala
sehem mill-kumpens g_hall-_hsara jew telf dak l-ammont li jista’ bil-
mod preskritt ji_gi stabbilit li jkun _gust, u l-ammont jista’ jitnaqqas
mill-paga tag_hha.
(2) L-a_h_har subartikolu qabel dan japplika wkoll g_hal
bastimenti, ferroviji u in_genji ta’ l-ajru li fihom ikunu qed jin_garru
unitajiet jew parti ta’ unitajiet tal-forza regolari, u riferenzi g_hal
postijiet, allo_g_gi u okkupazzjoni g_handhom jiftehmu skond hekk.
Ma_hfra ta’ telf u 
tnaqqis. 
148. Kull telf jew tnaqqis impost skond l-a_h_har erba’ artikoli
qabel dan jistg_hu jin_hafru mill-Kmandant jew b’dak il-mod u minn
dik l-awtorit_a  kif jista’ ji_gi preskritt.
Ordnijiet ta’ 
manteniment u ta’ 
filjazzjoni ji_gu 
infurzati bi tnaqqis 
mill-paga.
149. (1) Meta bis-sa_h_ha ta’ sentenza, digriet jew ordni ie_hor li
jista’ ji_gi esegwit f’Malta jkun sar ordni kontra xi persuna (hawn
hekk i_zjed ’il quddiem imsej_ha "il-konvenut") g_hall-_hlas ta’ xi
somma perjodika jew xi somma o_hra spe_cifikata fih g_hal jew dwar -
(a) il-manteniment tal-mara, ulied jew axxendent tieg_hu;
jew
(b) l-ispejje_z li jsiru fil-pro_cedimenti dwar kull ordni b_hal
dak minn jew f’isem il-persuna li favur tag_hha l-ordni
jkun sar,
u l-konvenut ikun uffi_cjal jew ra_gel tal-forza regolari, allura (kemm
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    79
jekk kien kif ukoll jekk ma kienx membru ta’ dik il-forza meta l-
imsemmi ordni jkun sar) il-Kmandant jew xi uffi_cjal ie_hor
awtorizzat minnu jista’ jordna li dik is-somma g_handha titnaqqas
mill-paga tal-konvenut u approprjata b_hala _hlas jew b_hala parti
mill-_hlas tal-ammont dovut skond l-ordni tal-qorti kif il-Kmandant
jew l-uffi_cjal jidhirlu xieraq.
Kap. 12.
(2) Meta qorti li tag_hmel ordni skond l-artikolu 381(3) tal-
Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili, jew li tibdel jew
t_hassar xi ordni b_hal dak tkun taf, li l-konvenut ikun uffi_cjal jew
ra_gel tal-forza regolari l-qorti g_handha _g_gieg_hel lir-re_gistratur tal-
qorti li jibg_hat kopja ta’ l-ordni lill-Kmandant jew lill-uffi_cjal
awtorizzat minnu.
(3) Il-Kmandant jew l-uffi_cjal awtorizzat minnu jista’ b’ordni
jibdel jew i_hassar kull ordni li jkun _gie mag_hmul qabel bis-sa_h_ha
ta’ dan l-artikolu, u jista’ jqis kull ordni mag_hmul skond dan l-
artikolu b_hala sospi_z f’kull _zmien fil-waqt li l-persuna li kontriha
jkun sar l-ordni tkun nieqsa kif imsemmi fl-artikolu l44 (1)(a).
Tnaqqis mill-paga 
g_hall-manteniment 
tal-mara jew ta’ l-
ulied.
150. (1) Meta l-Kmandant jew xi uffi_cjal awtorizzat minnu
jkun sodisfatt li uffi_cjal jew ra_gel tal-forza regolari jkun qed
jittraskura, ming_hajr ra_guni _gusta, li jmantni lill-martu jew lil xi
_hadd minn uliedu ta_ht it-tmintax-il sena l-Kmandant jew l-uffi_cjal
jista’ jordna li dik is-somma titnaqqas mill-paga tieg_hu u ti_gi
approprjata g_hall-manteniment ta’ martu jew uliedu kif il-
Kmandant jew l-uffi_cjal jidhirlu xieraq.
(2) Jekk fuq applikazzjoni mag_hmula lill-Kmandant jew lill-
uffi_cjal awtorizzat minnu g_hal ordni bis-sa_h_ha ta’ l-a_h_har
subartikolu qabel dan, il-Kmandant jew l-uffi_cjal ikun sodisfatt li
prima facie ikun hemm ka_z g_hall-eg_hmil ta’ ordni b_hal dak, jista’
jag_hmel ordni interim g_hal dak it-tnaqqis u approprjazzjoni kif
imsemmi fl-a_h_har subartikolu qabel dan li jse_h_h sakemm il-ka_z
jitkompla ji_gi e_zaminat.
(3) Meta ordni jkun fis-se_h_h bis-sa_h_ha tas-subartikolu (1) ta’ l-
a_h_har artikolu qabel dan g_hat-tnaqqis favur xi persuna mill-paga ta’
uffi_cjal jew ra_gel tal-forza regolari, ebda tnaqqis mill-paga tieg_hu
favur l-istess persuna ma jista’ ji_gi ordnat bis-sa_h_ha tad-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu.
(4) Il-Kmandant jew l-uffi_cjal awtorizzat minnu jista’ b’ordni
jibdel jew i_hassar kull ordni li jkun mag_hmul qabel bis-sa_h_ha ta’
dan l-artikolu, u jista’ jqis kull ordni mag_hmul skond dan l-artikolu
b_hala sospi_z f’kull _zmien fil-waqt li l-persuna li kontriha jkun sar l-
ordni tkun nieqsa kif imsemmi fl-artikolu 144(1)(a) .
Limitu ta’ tnaqqis 
skond l-artikoli ta’ 
qabel u effett fuq 
telf mill-paga.
151. (1) Is-somma mnaqqsa bis-sa_h_ha ta’ l-a_h_har _zew_g artikoli
qabel dan ma g_handhomx flimkien ikunu i_zjed minn - 
(a) fil-ka_z ta’ uffi_cjal, minn tlieta sebg_ha tal-paga tieg_hu;
(b) fil-ka_z ta’ warrant officer jew uffi_cjal bla kummissjoni
mhux ta_ht ir-rank ta’ sur_gent, _zew_g terzi tal-paga
tieg_hu;
(_c) fil-ka_z ta’ xi ra_gel ie_hor tal-forza, tliet kwarti mill-
paga tieg_hu.
  80      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(2) Meta xi tnaqqis ikun ordnat skond xi wie_hed mill-a_h_har
_zew_g artikoli qabel dan mill-paga ta’ persuna u (kemm qabel jew
wara li t-tnaqqis ikun ordnat) din te_hel telf ta’ paga minn jew b_hala
konsegwenza ta’ de_ci_zjoni jew sentenza ta’ qorti marzjali jew ta’
de_ci_zjoni jew award ta’ l-awtorit_a  superjuri xierqa jew ta’ l-uffi_cjal
kmandant tieg_hu, it-telf ta’ paga g_handu japplika biss g_hal dik il-
parti li tibqa’ mill-paga wara li jsir it-tnaqqis.
(3) G_hall-finijiet tas-subartikolu (1)(b) u (_c) persuna li jkollha
rank temporanju g_handha titqies li tkun ta’ dak ir-rank.
TAQSIMA VI
RANGES, TA_HRI_G U D_HUL BLA JEDD
 U_zu ta’ artijiet u ib_hra b_hala ranges
Regolamenti dwar 
l-u_zu ta’ artijiet 
jew ib_hra u_zati 
b_hala ranges u g_hal 
skopijiet o_hra b_hal 
dawn.
152. (1) Meta xi art proprjet_a  tal-Gvern jew amministrata mill-
Gvern (mi_zmuma mill-Gvern jew mhix) jew mi_zmuma mill-Gvern
ta_ht kull titolu jkun liema jkun, jew meta xi area tal-ba_har fl-ib_hra
territorjali jew interni ta’ Malta, li ma jkunux il-Port il-Kbir, il-Port
ta’ Marsamxett u l-Port ta’ Marsaxlokk, jew meta kemm art b_hal
dik u kemm area ta’ ba_har b_hal dik flimkien, ji_gu destinati g_hal
weapon firing range jew g_hal ta_hri_g jew g_hal e_zer_citazzjoni fl-u_zu
ta’ xi armi tal-gwerra jew g_hal esperimenti li g_handhom x’jaqsmu
ma’ armi ta’ gwerra, il-Ministru jista’ jag_hmel regolamenti g_hall-
u_zu ta’ dik l-art jew dak il-ba_har g_hall-finijiet li g_halihom _gew
approprjati u biex jassiguraw il-pubbliku mill-perikolu li ji_gi minn
dak l-u_zu.
(2) Regolamenti mag_hmula skond dan l-artikolu jistg_hu
jipprojbixxu d-d_hul fl-imsemmija artijiet jew ib_hra u t-tfixkil ta’ l-
imsemmi u_zu tag_hhom; i_zda ebda projbizzjoni ta’ l-u_zu tal-ba_har
skond dan l-artikolu ma g_handha ti_gi ordnata g_hal aktar jew
xort’o_hra milli jkun me_htie_g g_hall-iskop li g_halih dik l-area tal-
ba_har hija approprjata jew b’mod li tfixkel bla b_zonn id-drittijiet
tal-pubbliku.
(3) Meta skond jew ta_ht xi regolament mag_hmul bis-sa_h_ha ta’
dan l-artikolu jing_hata permess lill-pubbliku li ju_za xi artijiet
imsemmija, regolamenti skond dan l-artikolu jistg_hu jipprovdu
wkoll dwar it-tre_gija ta’ dawk l-artijiet u r-regolazzjoni ta’ l-u_zu
tag_hhom meta hekk u_zati mill-pubbliku, il-manutenzjoni tal-bon
ordni u sabiex jimpedixxu inkonvenjenti, xkiel, akkampamenti u
u_zurpazzjonijiet kif ukoll _hsarat fihom.
(4) Ebda _ha_ga f’xi regolament mag_hmul skond dan l-artikolu
ma tista’ tillimita l-e_zer_cizzju liberu minn xi persuna tal-jeddijiet
tag_hha ta’ proprjet_a  jew ta’ u_zu fuq immobbli, jew ta’ jeddijiet o_hra
mag_hqudin ma’ l-immobbli.
(5) F’dan l-artikolu l-espressjoni "drittijiet tal-pubbliku" tfisser
dritt g_hal navigazzjoni, irmi_g_g, tlug_h l-art, sajd, g_hawm, qsim, mixi
jew rekreazzjoni.
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    81
(6) Kull persuna li tmur kontra xi disposizzjoni ta’ regolamenti
mag_hmula skond dan l-artikolu tista’ te_hel meta tinsab _hatja
ammenda ta’ mhux i_zjed minn g_haxar liri.
(7) L-artikolu 4(5) u (6) g_handhom japplikaw g_hal regolamenti
mag_hmula skond dan l-artikolu kif japplikaw g_hal regolamenti
mag_hmula skond dak l-artikolu.
Jedd ta’ kumpens. 
artikolu qabel dan il-jeddijiet privati ta’ xi persuna ji_gu danne_g_gati
jew imfixkla, g_handu jit_hallas kumpens xieraq mill-Gvern, u dak il-
kumpens g_handu, f’ka_z li ma jintla_haqx ftehim, ji_gi stabbilit mill-
qorti kompetenti.
U_zu ta’ art g_hal ta_hri_g tal-forza
Avvi_z ta’ ta_hri_g. 
Gazzetta jiddikjara li ta_hri_g jew ta_hri_g flimkien tal-forza jew ta’
parti mill-forza jkun ser isir f’Malta.
(2) Kull avvi_z b_hal dak g_handu ji_gi pubblikat mill-anqas sitt
ijiem s_ha_h qabel jibda t-ta_hri_g u g_handu jkun fih il-partikolaritajiet
li _gejjin:
(a) id-distrett jew id-distretti tal-pulizija u l-parro_c_ca jew
il-parro_c_ci (hawnhekk i_zjed ’il quddiem imsej_ha "l-
area ta’ ta_hri_g") li fihom ikun ser isir it-ta_hri_g;
(b) il-perijodu ta’ _zmien li fih it-ta_hri_g ikun ser isir;
(_c) l-ismijiet ta’ l-ir_hula li jkunu qeg_hdin fl-area ta’ ta_hri_g;
(d) kull post jew area li tkun fl-area ta’ ta_hri_g li tkun
projbita g_hall-u_zu tal-membri tal-forza inga_g_gati fit-
ta_hri_g;
(e) dawk il-partikolaritajiet l-o_hra dwar ix-xtajta, it-toroq
u l-mog_hdijiet li g_handhom ji_gu u_zati fil-kors tat-
ta_hri_g li jidhru lill-Ministru me_htie_ga sabiex jag_hti lill-
persuni li jistg_hu jbatu danni jew _hsara min_habba, jew
waqt, jew b_hala konsegwenza ta’ dak it-ta_hri_g _certezza
ra_gonevoli dwar l-area ta’ ta_hri_g.
Jedd tal-membri 
tal-forza li ju_zaw 
art.
155. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u ta’
kull regolamenti mag_hmula ta_ht l-artikolu 158 tieg_hu, fil-kors jew
g_hall-_habta tal-kors ta’ xi ta_hri_g li avvi_z tieg_hu jkun ing_hata skond
l-a_h_har artikolu qabel dan, membri tal-forza jistg_hu liberalment
jin_zlu l-art mill-ba_har fuq, jid_hlu u jg_haddu u jer_gg_hu jg_haddu minn
fuq u j_haffru trin_cieri fi u jibnu difi_zi jew xog_hlijiet fuq art f’kull
area ta’ ta_hri_g spe_cifikata fl-imsemmi avvi_z; i_zda ma g_handhomx
jid_hlu, jg_haddu jew jer_gg_hu jg_haddu minn fuq, i_haffru trin_cieri fi
jew jibnu xi difi_zi jew xog_hlijiet o_hra fuq -
(a) xi post ta’ abitazzjoni, post ta’ qima, skola, _hanut,
_hanut tax-xog_hol, im_ha_zen jew postijiet o_hra u_zati f’xi
kummer_c jew negozju (barra ta’ agrikoltura), razzett,
_gnien, _gnien tal-frott, mixtla, _cimiteru jew xi art li
tag_hmel parti mill-konfini ta’ xi post ta’ qima jew
skola;
  82      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(b) xi post jew proprjet_a  dikjarata bl-avvi_z imsemmi qabel
b_hala projbita g_hall-forza.
(2) L-isparar li jista’ jsir waqt dak it-ta_hri_g ikun in bjank.
Kumpens g_hal u 
tiswija ta’ _hsara. 
156. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u ta’
kull regolamenti mag_hmula skond l-artikolu 158 tieg_hu, g_handu
jit_hallas mill-Gvern kumpens xieraq dwar kull _hsara jew dannu
kaw_zati fil-kors, jew min_habba, jew b_hala konsegwenza ta’ xi
ta_hri_g li jsir skond l-a_h_har _zew_g artikoli qabel dan.
(2) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ l-a_h_har subartikolu
qabel dan, meta jintemm kwalunkwe ta_hri_g il-membri tal-forza
g_handhom jimlew kull trin_cieri li jkunu _haffru waqt dak it-ta_hri_g u
jne_hhu d-difi_zi kollha u x-xog_hlijiet l-o_hra mibnija waqt it-ta_hri_g, u
jer_gg_hu j_hallu l-art u_zata g_hal dawk it-trin_cieri, difi_zi u xog_hlijiet
kemm jista’ jkun kif kienet qabel dak l-u_zu.
(3) _Hlief kif intqal qabel, ebda azzjoni dwar d_hul bla jedd,
_hsara jew dannu ma tista’ tittie_hed dwar xi _ha_ga li tkun saret jew li
naqset milli ssir min_habba, jew matul, jew b_hala konsegwenza ta’
xi ta_hri_g li jkun ing_hata avvi_z tieg_hu skond l-artikolu 154.
Projbizzjoni ta’ 
tfixkil.
157. Ebda persuna ma g_handha tostakola jew tfixkel lil xi
membru tal-forza matul xi ta_hri_g kif intqal qabel; u kull persuna li
tmur kontra dan l-artikolu tista’ te_hel il-pieni stabbiliti g_hal
kontravenzjonijiet.
Regolamenti dwar 
ta_hri_g tal-forza.
158. (1) Il-Ministru jista’ jag_hmel regolamenti biex jag_hti
effett lil kwalunkwe wa_hda mid-disposizzjonijiet ta’ l-a_h_har erba’
artikoli qabel dan u, bla _hsara g_hall-_generalit_a  ta’ dak li ntqal
qabel, jista’ b’dawk ir-regolamenti -
(a) je_htie_g li l-_hlas tal-kumpens skond l-artikolu 156 isir
fuq talbiet sottomessi kif imiss;
(b) jirregola l-mod li bih u _z-_zmien li fih talbiet g_hal
kumpens g_handhom ji_gu sottomessi, u l-provi u l-
informazzjoni l-o_hra li g_handhom jing_hataw minn min
jag_hmel it-talba;
(_c) jirregola l-mod li bih u l-awtoritajiet li minnhom
talbiet g_hal kumpens ji_gu trattati u, f’ka_z li ma
jintla_haqx ftehim, kif tinqata’ l-kwistjoni;
(d) je_htie_g jew jawtorizza l-_htie_ga li membri tal-korp tal-
Pulizija jakkompanjaw membri tal-forza matul it-
ta_hri_g, u jippreskrivi d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta’
dawk l-uffi_cjali tal-Pulizija;
(e) jimmodifika kwalunkwe wa_hda mid-disposizzjonijiet
ta’ l-a_h_har erba’ artikoli qabel dan safejn japplikaw
g_hal forzi vi_zitatri_ci skond l-Att ta’ l-1966 dwar il-
Forzi Vi_zitatri_ci,* u jag_hmel disposizzjonijiet
differenti f’regolamenti mag_hmula bis-sa_h_ha ta’ dan l-
artikolu dwar kwalsijasi forza vi_zitatri_ci;
(f) jipprovdi dwar dawk il-_hwejje_g in_cidentali u
*Revokat bl-Att IX ta’ l-1982.
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    83
supplementari kif jidhru me_htie_ga g_hall-finijiet tar-
regolamenti.
(2) L-artikolu 4(5) u (6) g_handhom japplikaw g_hal regolamenti
mag_hmula skond dan l-artikolu kif japplikaw g_hal regolamenti
mag_hmula skond dak l-artikolu.
D_hul bla jedd fuq art mi_zmuma mill-forza
D_hul bla jedd huwa 
kontravenzjoni.
159. (1) Jekk xi persuna, ming_hajr awtorit_a , tid_hol jew tinsab
f’xi jew fuq xi post, li jkun mi_zmum minn xi awtorit_a  tal-forza
g_hall-finijiet tal-forza, jew li d-d_hul fih mill-pubbliku jkun f’dak
i_z-_zmien projbit mill-Ministru b’avvi_z fil-Gazzetta, dik il-persuna
tkun _hatja ta’ kontravenzjoni u tista’, ming_hajr mandat jew awtorit_a
o_hra, tinqabad u ti_gi detenuta minn kull uffi_cjal tal-Pulizija.
(2) Fin-nuqqas ta’ uffi_cjal tal-Pulizija jkun fis-setg_ha ta’
uffi_cjal tal-forza jew ra_gel tal-forza mhux ta_ht ir-rank ta’ lance
kapural jew lance bumbardier, li jkun liebes l-uniformi tar-rank
tieg_hu li jaqbad u j_zomm lil dik il-persuna, jekk isib li jkun me_htie_g
li jag_hmel hekk biex dik il-persuna ti_gi identifikata mill-Pulizija, u
g_hal _zmien mhux itwal milli me_htie_g g_hal dak l-iskop.
TAQSIMA VII 
DISPOSIZZJONIJIET _GENERALI
Rimedju g_hal ilmenti
Ilmenti minn 
uffi_cjali.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
160. (1) Jekk uffi_cjal ja_hseb li saret xi _ha_ga _ha_zina dwaru
minn uffi_cjal jew awtorit_a  superjuri u meta japplika g_hand l-uffi_cjal
kmandant tieg_hu ma jiksibx ir-rimedju li hu ja_hseb li jkollu dritt
g_halih, hu jista’ jag_hmel ilment dwar dik il-_ha_ga lill-Kmandant.
(2) Meta jir_cievi dak l-ilment il-Kmandant ikollu d-dmir li
jinvestiga l-ilment u li jag_hti dak ir-rimedju li jidhirlu li jkun
me_htie_g jew, jekk l-ilment ikun hekk je_htie_g, il-Kmandant g_handu
permezz tal-Ministru jag_hmel rapport ta’ l-ilment lill-President ta’
Malta sabiex jir_cievi d-direttivi tal-President ta’ Malta.
Ilmenti minn ir_giel 
tal-forza.
161. (1) Jekk ra_gel tal-forza ja_hseb li saret xi _ha_ga _ha_zina
dwaru minn xi uffi_cjal li ma jkunx l-uffi_cjal kmandant tieg_hu jew
ra_gel tal-forza, hu jista’ jag_hmel ilment dwar dik il-_ha_ga lill-
uffi_cjal kmandant tieg_hu.
(2) Jekk ra_gel tal-forza ja_hseb li saret xi _ha_ga _ha_zina dwaru
mill-uffi_cjal kmandant tieg_hu, jew min_habba li ma jing_hatax
rimedju g_has-sodisfazzjon tieg_hu g_hal ilment skond l-a_h_har
subartikolu qabel dan jew g_hal xi ra_guni o_hra, hu jista’ jag_hmel
ilment dwar dan lill-Kmandant.
(3) Ikun id-dmir tal-Kmandant jew ta’ l-uffi_cjal kmandant li
meta jir_cievi xi ilment skond dan l-artikolu jinvestigah u jie_hu
dawk il-passi g_har-rimedju ta’ dak li dwaru sar l-ilment li jidhirlu li
jkunu me_htie_ga.
  84      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
Disposizzjonijiet dwar di_zerturi u assenti ming_hajr permess 
Arrest ta’ di_zerturi 
u assenti ming_hajr 
permess.
Emendat: 
VIII. 1990.3. 
162. (1) Uffi_cjal tal-Pulizija jista’ jarresta kull persuna li hu
jkollu ra_guni tajba li ja_hseb li tkun uffi_cjal jew ra_gel tal-forza
regolari li jkun iddi_zerta jew li jkun assenti ming_hajr permess.
(2) Meta ma jkunx hemm uffi_cjal tal-Pulizija, kull uffi_cjal jew
ra_gel tal-forza regolari jew kull persuna o_hra, jistg_hu jarrestaw kull
persuna li jkollhom ra_guni tajba ja_hsbu li tkun kif intqal qabel.
(3) Kull Ma_gistrat, jekk fuq xiehda bil-_gurament ikun sodisfatt
li hemm, jew ikun ra_gonevolment suspettat li hemm fil-
_gurisdizzjoni tieg_hu uffi_cjal jew ra_gel tal-forza regolari li jkunu
iddi_zerta jew li jkun assenti ming_hajr permess jew ikun
ra_gonevolment suspettat li jkun iddi_zerta jew li jkun assenti
ming_hajr permess, jista’ jo_hro_g mandat li jawtorizza l-arrest tieg_hu.
(4) Kull persuna f’kustodja skond dan l-artikolu g_handha
titressaq quddiem il-Qorti tal-Ma_gistrati fi _zmien tmienja u erbg_hin
sieg_ha li ti_gi arrestata.
Pro_cedimenti 
quddiem qorti 
_civili meta persuni 
jkunu suspettati 
b’assenza illegali. 
Emendat: 
VIII. 1990.3.
163. (1) Meta persuna titressaq quddiem Qorti tal-Ma_gistrati
ti_gi akku_zata li tkun uffi_cjal jew ra_gel tal-forza regolari li iddi_zerta
jew li jkun assenti ming_hajr permess, g_handhom ise_h_hu d-
disposizzjonijiet li _gejjin.
(2) Jekk jammetti li huwa assenti illegalment mill-forza
regolari u l-qorti tkun sodisfatta mill-verit_a  ta’ l-ammissjoni,
allura-
(a) kemm-il darba ma jkunx f’kustodja g_hal xi ra_guni o_hra
l-qorti g_handha, u
(b) minkejja li jkun f’kustodja g_hal xi ra_guni o_hra, il-qorti
tista’,
minnufih jew i_g_gieg_hel li ji_gi mog_hti f’kustodja militari b’dak il-
mod kif il-qorti ta_hseb xieraq jew tibg_hatu f’xi _habs, jew g_hassa
tal-Pulizija jew post ie_hor provdut biex fih jin_zammu persuni
f’kustodja, jew li jin_zamm hemm g_hal dak i_z-_zmien ra_gonevoli kif
il-qorti tista’ tispe_cifika (li ma jkunx i_zjed minn dak i_z-_zmien li
jidher lill-qorti ra_gonevolment me_htie_g sabiex hu jkun jista’
jing_hata f’kustodja militari) jew sakemm jing_hata qabel f’dik il-
kustodja:
I_zda kull _zmien spe_cifikat mill-qorti jista’ ji_gi mtawwal
mill-qorti minn _zmien g_hal _zmien kif ikun jidher lill-qorti
ra_gonevolment me_htie_g li tag_hmel hekk g_hall-finijiet imsemmija
qabel.
(3) Jekk hi ma tammettix li tkun assenti illegalment kif intqal
qabel, jew jekk il-qorti ma tkunx sodisfatta mill-verit_a  ta’ l-
ammissjoni, il-qorti g_handha tikkonsidra l-provi u kull
dikjarazzjoni ta’ l-akku_zat, u jekk tkun sodisfatta li hu su_g_gett
g_hal-li_gi militari u jekk tkun tal-fehma li ma hemmx provi bi_z_zejjed
biex ji_g_gustifikaw li ji_gi pro_cessat ta_ht dan l-Att g_hal reat ta’
di_zerzjoni jew assenza ming_hajr permess allura, kemm-il darba ma
jkunx f’kustodja g_hal xi ra_guni o_hra, il-qorti g_handha i_g_gieg_hel li
jing_hata f’kustodja militari jew jintbag_hat il-_habs kif intqal qabel,
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    85
i_zda altrimenti g_handha tilliberah:
I_zda jekk ikun f’kustodja g_hal xi ra_guni o_hra l-qorti jkollha
s-setg_ha, i_zda ma tkunx me_htie_ga, li ta_gixxi skond dan is-
subartikolu.
Di_zerturi u min 
jonqos ming_hajr 
permess li jag_hti 
ru_hu lill-Pulizija. 
Emendat: 
VIII. 1990.3. 
164. (1) Meta persuna tag_hti ru_hha lil uffi_cjal tal-Pulizija g_hax
tkun assenti illegalment mill-forza regolari, l-uffi_cjal tal-Pulizija
g_handu (kemm-il darba ma tag_htix ru_hha f’g_hassa tal-Pulizija)
je_hodha f’g_hassa tal-Pulizija.
(2) L-uffi_cjal tal-Pulizija inkarigat mill-g_hassa tal-Pulizija li
fiha persuna tag_hti ru_hha kif intqal qabel, jew li fiha persuna li tkun
hekk tat ru_hha tittie_hed, g_handu minnufih jist_harre_g il-ka_z, u jekk
ikun jidher lil dak l-uffi_cjal li l-imsemmija persuna tkun assenti
illegalment kif intqal qabel hu g_handu j_gieg_hel li dik il-persuna
ting_hata f’kustodja militari ming_hajr ma tin_gieb quddiem il-Qorti
tal-Ma_gistrati jew jista’ j_gibha quddiem dik il-qorti.
_Certifikati ta’ 
arrest jew dwar 
min jag_hti ru_hu li 
jkun di_zertur jew 
assenti. 
Emendat:
VIII. 1990.3. 
165. (1) Meta Qorti tal-Ma_gistrati bis-sa_h_ha ta’ l-artikolu 163
tie_hu passi dwar persuna b_hala li tkun assenti illegalment, allura
meta dik il-persuna ting_hata f’kustodja militari g_handu jing_hata
mag_hha _certifikat iffirmat mill-ma_gistrat sedenti li jkun fih il-
partikolaritajiet dwar l-arrest jew l-g_hoti tag_hha nnifisha u l-
pro_cedimenti quddiem il-qorti.
(2) Meta skond l-a_h_har artikolu qabel dan persuna ting_hata
f’kustodja militari ming_hajr ma tin_gieb quddiem qorti, g_handu
jing_hata mag_hha _certifikat iffirmat mill-uffi_cjal tal-Pulizija li
j_gieg_hel li ting_hata f’kustodja militari li jkun fih il-partikolaritajiet
dwar kif tat ru_hha.
(3) F’kull pro_cedimenti dwar reat ta_ht l-artikolu 50 jew 51 -
(a) dokument li juri li jkun _certifikat skond xi wie_hed mi_z-
_zew_g subartikoli qabel dan u li jkun iffirmat kif
me_htie_g, ikun prova ta’ dak li jkun fih id-dokument;
(b) meta l-pro_cedimenti jkunu kontra persuna li tkun
ing_hatat f’kustodja militari fuq arrest jew g_hax tat
ru_hha, _certifikat li juri li hu iffirmat minn provost
officer jew minn xi uffi_cjal inkarigat ta’ guardroom
jew post ie_hor fejn dik il-persuna kienet maqfula meta
ttie_hdet f’kustodja, li juri l-fatt, id-data, il-_hin u l-post
ta’ l-arrest jew fejn tat ru_hha jkun prova ta’ dak li jkun
fih i_c-_certifikat.
Reati dwar _hwejje_g militari punibbli minn qrati _civili
Piena g_hal min juri 
ru_hu b_hala di_zertur. 
166. Kull persuna li b’qerq turi ru_hha lil xi awtorit_a  militari jew
_civili b_hala di_zertur mill-forza regolari tista’ te_hel fuq kundanna
sommarja multa ta’ mhux i_zjed minn _hamsin lira jew pri_gunerija
g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn tliet xhur jew dik il-multa u
pri_gunerija flimkien.
Piena g_hal min 
jipprokura jew 
jg_hin di_zerzjoni.
167. Kull persuna li f’Malta jew barra minn Malta -
(a) tipprokura jew tipperswadi lil xi uffi_cjal jew ra_gel tal-
forza regolari li jiddi_zerta jew li jassenti ru_hu ming_hajr
  86      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
permess; jew
(b) meta tkun taf li xi uffi_cjal jew ra_gel b_hal dak ikun ser
jiddi_zerta jew jassenti ru_hu ming_hajr permess, tg_hinu
li jag_hmel hekk; jew
(_c) meta tkun taf li xi persuna tkun di_zertur jew assenti
ming_hajr permess mill-forza regolari, tipprokura jew
tipperswadi jew tg_hin lil dik il-persuna li tibqa hekk
di_zertur jew assenti, jew tg_hinha biex ta_hrab mill-
kustodja,
tista’ te_hel fuq kundanna sommarja multa ta’ mhux i_zjed minn
_hamsin lira jew pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn tliet
xhur, jew dik il-multa u pri_gunerija flimkien.
Piena g_hal min 
jostakola lil 
membri tal-forza 
regolari fil-qadi ta’ 
dmirijithom. 
168. Kull persuna li g_hax trid tostakola jew tfixkel lil xi uffi_cjal
jew ra_gel tal-forza regolari li jkun qed jaqdi dmirijietu tista’ te_hel
fuq kundanna sommarja multa ta’ mhux i_zjed minn _hamsin lira jew
pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn tliet xhur, jew dik il-
multa u pri_gunerija flimkien.
Piena g_hal min 
jg_hin simulazzjoni 
ta’ mard.
169. Kull persuna li, f’Malta jew barra minn Malta -
(a) i_g_gib f’uffi_cjal jew f’ra_gel tal-forza regolari xi mard
jew debilit_a ; jew
(b) tag_hti lilu jew g_halih xi droga jew preparazzjoni
ma_hsuba biex jew li x’aktarx tirrendih, jew i_g_gieg_hel
lil min ja_hseb li jkun, mhux tajjeb g_has-servizz
permanentement jew temporanjament,
bil-_hsieb biex hu jkun jista’ je_hles minn servizz militari, jew
permanentement jew temporanjament, tista’ te_hel fuq kundanna
sommarja multa ta’ mhux i_zjed minn mitt lira jew pri_gunerija g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sitt xhur, jew dik il-multa u pri_gunerija
flimkien.
Att _ha_zin ta’ bejg_h 
e_c_c ta’ proprjet_a  
pubblika. 
Emendat: 
VIII. 1990.3.
170. Kull persuna li tie_hu, tbig_h, tag_hti b’rahan, jew b’mod
ie_hor tiddisponi minn, jew bla jedd tiddistru_g_gi jew tag_hmel _hsara
lil jew bi traskura_gni titlef, kwalunkwe _ha_ga ma_hru_ga g_haliha b_hala
uffi_cjal jew ra_gel tal-forza territorjali, jew bla jedd tirrifjuta jew
titraskura li tag_hti fuq talba kwalunkwe _ha_ga ma_hru_ga g_haliha
b_hala uffi_cjal jew ra_gel tal-forza territorjali, tista’ te_hel, fuq
kundanna sommarja, multa ta’ mhux i_zjed minn g_hoxrin lira; u l-
Qorti tal-Ma_gistrati g_handha, fuq talba tal-Kummissarju tal-
Pulizija, tordna lill-persuna kundannata kif intqal qabel li t_hallas il-
valur ta’ kull _ha_ga li dwarha tkun _giet ikkundannata -
(a) jekk tkun qed isservi fil-forza fi_z-_zmien tal-kundanna
tag_hha lill-uffi_cjal kmandant tag_hha; jew
(b) jekk ma tkunx qed isservi fil-forza fi_z-_zmien
imsemmi, lill-uffi_cjal li dak i_z-_zmien ikun fil-kmand
ta’ l-unit_a  li hi l-a_h_har kienet isservi fih,
u kull ordni kif intqal qabel g_handu ikollu l-istess effett b_hala
de_ci_zjoni ta’ dik il-qorti fil-_gurisdizzjoni _civili tag_hha.
Xiri e_c_c., illegali 
ta’ o_g_getti militari.
171. (1) Kull persuna li, f’Malta jew barra minn Malta,
takkwista xi o_g_getti militari jew t_hajjar jew tipprokura lil xi
persuna li tiddisponi minn xi stores militari, jew ta_gixxi f’isem xi
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    87
persuna fid-disponiment ta’ stores militari, tkun _hatja ta’ reat
kontra dan l-artikolu kemm-il darba ma tippruvax jew -
(a) li ma kenitx taf, u ma tistax ra_gonevolment tkun
mistennija li taf, li l-o_g_getti in kwistjoni kienu stores
militari, jew
(b) li dawk l-o_g_getti kienu (bit-transazzjoni li hi tkun
akku_zata dwarha jew b’xi transazzjoni o_hra qabel) _gew
disponuti b’ordni jew bil-kunsens tal-Kmandant jew
ta’ xi persuna jew awtorit_a  li kellha, jew li hi kellha
ra_gun ta_hseb li kellha, is-setg_ha li tag_hti l-ordni jew il-
kunsens, jew
(_c) li dawk l-o_g_getti kienu saru l-propjet_a  ta’ uffi_cjal li
kien irtira jew li spi_c_ca minn uffi_cjal, jew ta’ ra_gel tal-
forza li kien _gie me_hlus mis-servizz, jew ta’ l-eredi
jew tal-legatarji ta’ persuna li tkun mietet.
(2) Persuna _hatja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’ te_hel fuq
kundanna sommarja multa ta’ mhux i_zjed minn mitt lira jew
pri_gunerija g_hal _zmien ta’ mhux i_zjed minn tliet xhur, jew dik il-
multa u pri_gunerija flimkien.
(3) F’dan l-artikolu -
"takkwista" tfisser tixtri, tie_hu bi tpartit, tie_hu b’rahan jew b’mod
ie_hor tir_cievi (kemm jekk apparti minn dan l-artikolu r-ri_cezzjoni
tkun legali kemm jekk le);
"tiddisponi" tfisser tbig_h, tag_hti bi tpartit, tag_hti b’rahan jew
b’mod ie_hor tikkonsenja (kemm jekk apparti minn dan l-artikolu l-
konsenja tkun legali kemm jekk le);
"stores militari" tfisser kull _ha_ga ta’ kwalunkwe deskrizzjoni ta’
proprjet_a  tal-Gvern li tkun ma_hru_ga g_hall-u_zu g_hal skopijiet
militari jew tkun ma_h_zuna biex ti_gi hekk ma_hru_ga meta jkun
me_htie_g, u tinkludi kull _ha_ga li kienet proprjet_a , u li kienet
ma_hru_ga jew mi_zmuma, kif intqal qabel f’xi _zmien qabel.
Disposizzjonijiet dwar provi
Disposizzjonijiet 
_generali dwar 
provi.
172. (1) Id-disposizzjonijiet li _gejjin g_handhom japplikaw
dwar provi fi pro_cedimenti skond dan l-Att, kemm jekk quddiem
qorti marzjali, qorti _civili jew xort’o_hra.
(2) Dokument li juri li jkun kopja tal-karta ta’ konferma
iffirmata minn xi persuna u li jkun i_c_certifikat b_hala kopja vera
minn persuna msemmija fi_c-_certifikat b_hala li g_handha l-kustodja
tal-karta ta’ konferma jkun prova ta’ l-inga_g_g tal-persuna attestata.
(3) Karta ta’ konferma li turi li tkun iffirmata minn persuna
ma’ l-inga_g_g tag_hha tkun prova li hi tkun wie_gbet il-mistoqsijiet li
jkun hemm re_gistrat fiha li hi tat.
(4) Ittra, prospett jew dokument ie_hor li jg_hid li xi persuna-
(a) kienet jew ma kenitx isservi f’xi _zmien spe_cifikat jew
matul xi perijodu spe_cifikat f’xi parti tal-forza jew
kienet spi_c_cat minn xi parti tal-forza f’xi jew qabel xi
_zmien spe_cifikat; jew
  88      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
(b) kellha jew ma kellhiex f’xi _zmien spe_cifikat xi rank
jew nomina f’xi parti tal-forza, jew kienet f’xi jew
qabel xi _zmien spe_cifikat, parti minn, ippustjata jew
trasferita f’xi parti tal-forza, jew f’xi _zmien spe_cifikat
jew matul xi perjodu spe_cifikat kienet jew ma kenitx
isservi jew kellha jew ma kellhix xi rank jew nomina
f’xi pajji_z jew post partikolari,
g_handhom, jekk juru li jkunu ma_hru_ga minn jew f’isem il-
Kmandant, jew minn persuna awtorizzata minnu jkunu prova ta’
dak li jing_had fid-dokument.
(5) Re_gistrazzjoni mag_hmula f’kull ktieb tas-servizz jew
f’dokument ie_hor, li tkun re_gistrazzjoni skond dan l-Att jew skond
xi regolamenti, regoli jew ordnijiet mag_hmula bis-sa_h_ha tieg_hu,
jew xort’o_hra skond id-dmir militari, u li turi li hi iffirmata mill-
uffi_cjal kmandant jew minn xi persuna li d-dmir tag_hha jkun li
tag_hmel ir-re_gistrazzjoni tkun prova ta’ dak li jing_had fiha; u kopja
ta’ re_gistrazzjoni (li tinkludi l-firma tag_hha) f’kull ktieb jew
dokument ie_hor b_hal dawk kif issemma qabel, li turi li hi
i_c_certifikata b_hala kopja vera minn persuna msemmija fi_c-_certifikat
li jkollha l-kustodja tal-ktieb jew tad-dokument l-ie_hor tkun prova
tar-re_gistrazzjoni.
(6) Dokument li juri li kien ma_hru_g b’ordni tal-Kmandant u li
jkun fih istruzzjonijiet jew ordnijiet mog_htija mill-Kmandant ikun
prova ta’ l-g_hoti ta’ l-istruzzjonijiet jew ta’ l-ordnijiet u ta’ dak li
jkun fihom.
(7) _Certifikat li juri li hu iffirmat minn uffi_cjal kmandant ta’
persuna jew minn xi uffi_cjal awtorizzat minnu biex jag_hti _c-
_certifikat, u li jag_hti l-kontenut ta’, jew xi parti minn, ordnijiet
permanenti jew ordnijiet o_hra ta’ natura kontinwa mag_hmula g_hal -
(a) xi formazzjoni jew unit_a  jew korp ta’ truppi jew xi
area, garrison jew post, jew
(b) xi vapur, ferrovija jew in_genju ta’ l-ajru,
g_handu fi pro_cedimenti kontra l-imsemmija persuna jkun prova ta’
dak li jing_had fi_c-_certifikat.
Prova dwar kif 
jispi_c_ca pro_cess 
_civili.
Emendat:
XXIV. 1995.360.
173. (1) Meta persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari tkun _giet
pro_cessata minn qorti _civili (kemm jekk fi_z-_zmien tal-pro_cess
kienet su_g_getta g_hal-li_gi militari kemm jekk ma kenitx), _certifikat
iffirmat mir-re_gistru tal-qorti li jg_hid il-_hwejje_g kollha li _gejjin jew
kwalunkwe wa_hda minnhom - 
(a) li l-imsemmija persuna tkun _giet pro_cessata quddiem
il-qorti g_hal reat spe_cifikat fi_c-_certifikat;
(b) ir-ri_zultat tal-pro_cess;
(_c) x’de_ci_zjoni jew x’ordni kien ing_hata mill-qorti;
(d) li reati l-o_hra spe_cifikati fi_c-_certifikat kienu _gew
kunsidrati fil-pro_cess,
g_handu g_hall-finijiet ta’ dan l-Att ikun prova ta’ dak li jing_had fi_c-
_certifikat.
(2) Ir-re_gistratur tal-qorti g_handu, jekk ikun me_htie_g mill-
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    89
uffi_cjal kmandant tal-persuna in kwistjoni jew minn xi uffi_cjal
ie_hor, jag_hti _certifikat skond dan l-artikolu.
(3) Dokument li juri li jkun _certifikat skond dan l-artikolu u li
jkun iffirmat mir-re_gistratur tal-qorti g_handu, sakemm ma ji_gix
pruvat il-kuntrarju, jitqies li jkun dak i_c-_certifikat.
Kap. 12.
(4) Referenza f’dan l-artikolu g_har-re_gistratur tal-qorti tinkludi
referenza g_hal kull uffi_cjal ie_hor imsemmi fl-artikolu 57(2)(a) tal-
Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u Pro_cedura Civili.
Prova ta’ 
pro_cedimenti ta’ 
qorti marzjali. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68;
XXIV. 1995.360. 
174. (1) Il-pro_cess ori_ginali ta’ qorti marzjali li juri li jkun
iffirmat mill-president tal-qorti u li jkun fil-kustodja ta’ l-Avukat
_Generali jew ta’ xi persuna li jkollha l-kustodja le_gittima tieg_hu
jkun ammissibbli b_hala prova meta ji_gi prodott minn dik il-
kustodja.
(2) Dokument li juri li jkun kopja tal-pro_cess ori_ginali ta’ qorti
marzjali jew ta’ parti minnu u li jkun i_c_certifikat mill-Avukat
_Generali jew minn xi persuna awtorizzata minn, jew minn xi
persuna o_hra li jkollha l-kustodja le_gittima tal-pro_cess, b_hala kopja
vera jkun prova ta’ dak li jinsab fil-pro_cess jew tal-parti li g_haliha
jirreferixxi d-dokument, skond il-ka_z.
(3) Dan l-artikolu japplika g_hal provi mi_gjuba quddiem
kwalunkwe qorti f’Malta, kemm _civili jew kriminali.
Disposizzjonijiet mixxellanji
Restrizzjonijiet 
dwar tni_z_zil mir-
rank ta’ warrant 
officers u ta’ 
uffi_cjali bla 
kummissjoni. 
175. (1) Warrant officer jew uffi_cjal bla kummissjoni tal-forza
regolari (barra minn lance kapural jew lance bumbardier) ma
g_handux ji_gi mni_z_zel mir-rank _hlief b’de_ci_zjoni ta’ qorti marzjali
skond dan l-Att jew b’ordni tal-Kmandant.
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-artikolu tni_z_zil mir-rank ma
jinkludix river_zjoni minn rank temporanju.
Ri_ceviment 
temporanju 
f’kustodja _civili ta’ 
persuni ta_ht skorta.
176. Meta persuna tkun f’kustodja militari meta ti_gi akku_zata
bi, jew bil-_hsieb li ti_gi akku_zata b’reat kontra t-Taqsima III ta’ dan
l-Att, ikun id-dmir tad-Direttur tal-_Habs _Civili jew tal-persuna
inkarigata minn g_hassa tal-Pulizija jew minn post ie_hor li fih
pri_gunieri jistg_hu jin_zammu legalment, malli ti_gi konsenjata lilhom
ordni bil-miktub li juri li hu iffirmat mill-uffi_cjal kmandant tal-
persuna f’kustodja li jir_cievu lil dik il-persuna f’kustodja g_hal
_zmien ta’ mhux i_zjed minn sebag_ht ijiem.
Setg_ha ta’ _certi 
uffi_cjali li jie_hdu 
affidavit u 
dikjarazzjonijiet. 
177. (1) Uffi_cjal tal-forza regolari ta’ rank ta’ mhux inqas
minn ma_g_gur (hawnhekk i_zjed ’il quddiem imsejja_h "uffi_cjal
awtorizzat") jista’, f’kull post barra minn Malta, jie_hu affidavits u
dikjarazzjonijiet ming_hand kull persuna su_g_getta g_hal-li_gi militari
u ming_hand kull persuna o_hra kif il-Ministru jista’ b’ordni
jispe_cifika.
(2) Dokument li juri li jkollu fuqu l-firma ta’ uffi_cjal
awtorizzat b_hala xhud ta’ affidavit jew ta’ dikjarazzjoni li tkun
saret quddiemu skond dan l-artikolu u li jkun fih fil- jurat jew fil-
konferma dikjarazzjoni tad-data li fiha u tal-post li fih l-affidavit
jew id-dikjarazzjoni tkun saret u l-isem s_hi_h u r-rank ta’ dak l-
  90      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
uffi_cjal g_handu jkun ammess b_hala prova ming_hajr ma ji_gi pruvat li
l-firma tkun il-firma ta’ dak l-uffi_cjal jew tal-fatti dikjarati.
TAQSIMA VIII
APPLIKAZZJONI TA’ L-ATT U DISPOSIZZJONIJIET 
SUPPLIMENTALI 
Persuni su_g_getti g_hal-li_gi militari
Persuni su_g_getti 
g_hal-li_gi militari: 
disposizzjoni 
_generali.
178. (1) Il-persuni li _gejjin huma su_g_getti g_hal-li_gi militari:
(a) kull uffi_cjal detentur ta’ kummissjoni (li ma tkunx
kummissjoni fil-forza territorjali) u li f’dak i_z-_zmien
ikun impjegat, jew jer_ga jkun imsejja_h g_hall-impieg,
fis-servizz fi kwalunkwe kariga li fiha jista’ ji_gi
me_htie_g li ji_gi impjegat b_hala d-detentur tal-
kummissjoni tieg_hu;
(b) kull uffi_cjal kif intqal qabel li f’dan i_z-_zmien ma jkunx
impjegat, jew mhux impjegat kif imsemmi fil-
paragrafu (a), i_zda li jkun jista’ (barra minn
f’_cirkostanzi spe_cifikati biss) jer_ga’ jissejja_h g_hal
servizz militari;
(_c) kull uffi_cjal, mhux su_g_gett g_hal-li_gi militari skond id-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu, li waqt li
jkun detentur ta’ kummissjoni kif intqal qabel ikun
impjegat fis-servizz tal-Gvern f’impieg li fih tkun
kondizzjoni espressa li matul dak l-impieg huwa
g_handu jkun su_g_gett g_hal-li_gi militari;
(d) kull uffi_cjal, mhux su_g_gett g_hal-li_gi militari skond id-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu, li, bl-
approvazzjoni tal-Ministru mog_htija su_g_getta g_hal
kondizzjoni espressa li matul dak l-impieg hu g_handu
jkun su_g_gett g_hal-li_gi militari, jkun impjegat mhux fis-
servizz tal-Gvern;
(e) kull uffi_cjal detentur ta’ kummissjoni fil-forza
territorjali li jkun fuq il-lista attiva (kif imfissra bir-
regolamenti g_hal jew li japplikaw g_hall-forza
territorjali) jew ikun wie_hed mill-persunal permanenti
tal-forza territorjali, jew li ma jkunx fuq l-imsemmija
lista i_zda jkun imsejja_h fuq servizz permanenti jew
ikun qed iservi xort’o_hra (kemm jekk skond
obbligazzjoni kemm jekk le) ma’ korp ta’ truppi li
f’dak i_z-_zmien ikun su_g_gett g_hal-li_gi militari;
(f) kull ra_gel tal-forza regolari;
(g) kull ra_gel tar-ri_zerva meta msejja_h fuq servizz
permanenti jew meta jkun qed jag_hmel ta_hri_g annwali
jew xort’o_hra (kemm jekk skond obbligazzjoni kemm
jekk le), jew meta jkun mod ie_hor impjegat fis-servizz
tal-Gvern kif imsemmi fil-paragrafu (_c);
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    91
(h) kull ra_gel tal-forza territorjali meta jkun inkorporat
jew imsejja_h fuq servizz spe_cjali, meta jkun qed
jag_hmel ta_hri_g jew ikun qed jattendi drillijiet jew
parati (kemm jekk skond obligazzjoni kemm jekk le),
jew meta jkun wie_hed mill-persunal permanenti tal-
forza territorjali;
(i) kull persuna li tkun qed tir_cievi pensjoni g_hal servizz
fil-forza regolari, jew g_hal dak is-servizz u servizz
ie_hor, hi tkun impjegata fis-servizz tal-Gvern kif
imsemmi fil-paragrafu (_c).
(2) G_hal finijiet tal-paragrafu (d) ta’ l-a_h_har subartikolu qabel
dan _certifikat tal-Ministru li approvazzjoni ta’ impieg ta’ persuna
tkun ing_hatat bil-kondizzjoni msemmija f’dak il-paragrafu jkun
prova konklu_ziva dwar il-fatti imsemmija fi_c-_certifikat.
(3) Riferenzi f’dan l-artikolu g_hal uffi_cjal detentur ta’
kummissjoni jinkludu riferenzi g_hal persuna li tkun intitolata li
kummissjoni ti_gi ma_hru_ga lilha.
Applikazzjoni ta l-
Att g_hal persuni 
_civili.
179. (1) Bla _hsara g_hall-modifiki hawnhekk i_zjed ’il quddiem
spe_cifikati, meta xi korp tal-forza regolari jkun fuq servizz attiv, it-
Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att g_handhom japplikaw g_hal kull
persuna li tkun impjegata fis-servizz ta’ dak il-korp tal-forza jew
kwalunkwe parti jew membru tieg_hu, jew li tkun qed takkompanja
l-imsemmi korp jew xi parti minnu, u li ma tkunx su_g_getta g_hal-li_gi
militari apparti minn dan l-artikolu, kif l-imsemmija Taqsimiet III u
IV japplikaw g_hal persuni su_g_getti g_hal-li_gi militari.
(2) Bla _hsara g_hall-modifiki hawnhekk i_zjed ’il quddiem
spe_cifikati, it-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att g_handhom f’kull
_zmien japplikaw g_hal persuna li tkun taqa’ ta_ht deskrizzjoni kif
preskritt f’ordni mag_hmul skond l-artikolu 4 li tkun fil-limiti tal-
kmand ta’ xi uffi_cjal li jikkmanda korp tal-forza regolari barra
minn Malta, u ma tkunx su_g_getta g_hal-li_gi militari apparti minn dan
l-artikolu, kif l-imsemmija Taqsimiet III u IV japplikaw g_hal
persuni su_g_getti g_hal-li_gi militari:
I_zda ebda wa_hda mid-disposizzjonijiet li jinsabu fl-artikoli
37 sa l-74 ma g_handha tapplika g_hal persuna bis-sa_h_ha biss ta’ dan
is-subartikolu _hlief l-artikolu 42(3), l-artikoli 48 u 49, l-artikoli 62
sal-65, u l-artikolu 73 safejn jirriferixxi g_hal dak is-subartikolu u
g_hal dawk l-artikoli.
(3) L-imsemmija modifikazzjonijiet huma dawn li _gejjin:
(a) il-pieni li jistg_hu jing_hataw minn qorti marzjali ma
g_handhom jinkludu ebda piena anqas minn pri_gunerija,
_hlief multa;
(b) il-piena li tista’ ting_hata meta akku_za ti_gi trattata
sommarjament g_handha, f’ka_z ta’ xi reat, tkun multa
ta’ mhux i_zjed minn _hamsa u g_hoxrin lira, i_zda ebda
piena o_hra;
(_c) id-disposizzjoni li _gejja g_handha tapplika minflok is-
l-artikolu 80(2) sa (4), ji_gifieri li persuna tista’ ti_gi
arrestata minn provost officer,  minn kull warrant
  92      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
officer jew uffi_cjal bla kummissjoni li legalment ikun
qed je_zer_cita awtorit_a  ta_ht provost officer jew f’ismu,
jew b’ordni ta’ xi uffi_cjal tal-forza regolari;
(d) meta akku_za tkun qed ti_gi trattata sommarjament u
jkun _gie de_ci_z li l-akku_zat ikun _hati, ma g_handhiex ti_gi
re_gistrata de_ci_zjoni sakemm l-akku_zat ikun ing_hata l-
oppurtunit_a  li jag_h_zel li ji_gi pro_cessat minn qorti
marzjali, u jekk l-akku_zat hekk jag_h_zel ma g_handhiex
ti_gi re_gistrata de_ci_zjoni i_zda g_handhom jittie_hdu dawk
il-passi sabiex l-akku_za ti_gi pro_cessata minn qorti
marzjali kif jista’ ji_gi preskritt mir-Regoli ta’
Pro_cedura;
(e) id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar investigazzjoni
u trattazzjoni sommarja ta’ reati g_handhom, _hlief kif
provdut espressament xort’o_hra, japplikaw kif
japplikaw g_hal uffi_cjali u warrant officers;
(f) minflokk ir-riferenzi fl-artikoli 130 u 131 g_hal li jkun,
li jkompli, jew ma jibqax su_g_gett g_hal-li_gi militari
g_handhom jid_hlu riferenzi g_hal li jkun, li jkompli jew
li ma jibqax f’dawk i_c-_cirkostanzi li fihom japplikaw
it-Taqsimiet III u IV, u l-artikolu 130(3) ma g_handux
japplika.
(4) Kull multa mwa_h_hla bis-sa_h_ha ta’ dan l-artikolu kemm jekk
minn qorti marzjali jew mill-awtorit_a  superjuri xierqa, tkun tista’
tin_gabar f’Malta b_hala dejn _civili dovut lill-Gvern.
Applikazzjoni ta’ 
_certi Taqsimiet ta’ 
l-Att g_hall-forza ta’ 
ri_zerva u 
territorjali.
180. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
riferenzi fit-Taqsimiet III sa VII ta’ dan l-Att g_hall-forza regolari
g_handhom jinkludu riferenzi g_hal dawn il-persuni li _gejjin, ji_gifieri:
(a) uffi_cjali ta’ kull ri_zerva ta’ uffi_cjali fil-waqt li jkunu
su_g_getti g_hal-li_gi militari, u uffi_cjali li jkunu rtiraw
i_zda li jkunu f’dak i_z-_zmien su_g_getti g_hal-li_gi militari,
u
(b) uffi_cjali detenturi ta’ kummissjonijiet fil-forza
territorjali waqt li l-parti tal-forza territorjali li g_haliha
jappartienu tkun inkorporata jew waqt li huma jkunu
msej_ha g_hal servizz spe_cjali jew waqt li jkunu qed
jag_hmlu ta_hri_g, u
(_c) ir_giel tar-ri_zerva u tal-forza territorjali waqt li jkunu
su_g_getti g_hal-li_gi militari,
u riferenzi g_hal uffi_cjali, warrant officers, uffi_cjali bla kummissjoni
jew suldati, jew g_hal ir_giel, jew g_hal membri jew korp, tal-forza
regolari jew g_hal assenza illegali minn dik il-forza g_handhom
jiftehmu skond hekk.
(2) L-artikolu 16(1) u (5) g_handhom japplikaw g_hal ir_giel tar-
ri_zerva u tal-forza territorjali kif japplikaw g_hal ir_giel tal-forza
regolari.
(3) Is-setg_ha mog_htija bl-artikolu 50(3) u bl-artikolu 87(3) li
ji_gi ordnat li s-servizz pre_cedenti ta’ min ikun g_hamel reat jintilef
ma tistax ti_gi e_zer_citata dwar ir_giel tar-ri_zerva jew tal-forza
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    93
territorjali.
(4) L-artikolu 50(2)(b), l-artikoli mill-149 sal-151, u _hlief
safejn jistg_hu ji_gu applikati b’regolamenti mag_hmula skond dan l-
Att, id-disposizzjonijiet tat-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att dwar
stoppages u d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli mill-143 sal-148, ma
g_handhomx japplikaw - 
(a) g_hal uffi_cjali ta’ kull ri_zerva ta’ uffi_cjali li ma jkunux
attwalment fis-servizz;
(b) g_hal ir_giel ta’ l-armata ta’ ri_zerva _hlief meta jkunu
msej_ha fuq servizz permanenti;
(_c) g_hal uffi_cjali u r_giel tal-forza territorjali _hlief meta l-
parti tal-forza territorjali li jappartjenu g_haliha tkun
inkorporata jew ikunu msej_ha g_hal servizz spe_cjali.
(5) Fl-a_h_har subartikolu qabel dan l-espressjoni "attwalment
fis-servizz", dwar uffi_cjal ta’ ri_zerva ta’ uffi_cjali, tfisser li hu jkun
qed iservi (_hlief meta jkun qed jag_hmel ta_hri_g) ma’ korp tal-forza
regolari, jew ta’ l-armata ta’ ri_zerva meta jkun imsejja_h g_hal
servizz permanenti, jew ma’ membri tal-forza territorjali skond xi
regolamenti mag_hmula skond l-artikolu 4.
(6) Fil-ka_z ta’ uffi_cjal bla kummissjoni jew ta’ suldat tal-forza
territorjali misjub _hati ta’ reat minn qorti marzjali jew mill-uffi_cjal
kmandant tieg_hu, it-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att g_handhom
japplikaw daqslikieku fl-iskala murija fl-artikolu 77(2) minnufih
qabel il-paragrafu (g) tag_hha kien hemm imda_h_hal il-paragrafu li
_gej:
"(ff) tke_c_cija mill-forza territorjali",
u daqslikieku l-pieni spe_cifikati fl-artikolu 84(3) kienu jinkludu
tke_c_cija mill-forza territorjali:
I_zda jekk l-uffi_cjal kmandant jag_hti dik it-tke_c_cija ma
g_handux jag_hti piena o_hra.
Disposizzjonijiet supplimentali
_Gurisdizzjoni. 
pro_cessati minn qorti marzjali jew ji_gu trattati xort’o_hra kif provdut
b’dan l-Att kemm jekk isiru f’Malta kemm jekk isiru barra minn
Malta, u l-_gurisdizzjoni u s-setg_hat mog_htija b’dan l-Att lil qorti
marzjali, uffi_cjali u awtoritajiet (barra minn qorti _civili) dwar dawk
ir-reati jistg_hu ji_gu e_zer_citati kemm f’Malta kif ukoll barra minn
Malta.
(2) F’Malta qorti _civili li jkollha _gurisdizzjoni fil-post fejn min
jag_hmel ir-reat ikun qieg_hed dak i_z-_zmien ikollha _gurisdizzjoni li
tippro_cessah ta’ reat skond dan l-Att li jista’ ji_gi pro_cessat minn
qorti _civili g_halkemm r-reat ikun sar barra mill-_gurisdizzjoni tal-
qorti jew g_halkemm min jag_hmel ir-reat ma jkunx jirrisjedi f’dik il-
_gurisdizzjoni.
Esekuzzjoni ta’ 
ordnijiet, atti, e_c_c.
182. _Hlief kif espressament provdut b’xi regolament, regoli jew
ordnijiet skond dan l-Att kull ordni jew determinazzjoni me_htie_ga
jew awtorizzata li ssir skond dan l-Att minn xi uffi_cjal jew awtorit_a
  94      KAP. 220. _h          FORZIARMATI  ’MALTA
militari tista’ ti_gi iffirmata minn kull uffi_cjal awtorizzat g_hal hekk;
u kull att li jkun ordni jew determinazzjoni u li juri li hu iffirmat
minn uffi_cjal imsemmi fih li jkun hekk awtorizzat g_handu jitqies,
sakemm ma ji_gix pruvat kontrarju li hu iffirmat minn uffi_cjal hekk
awtorizzat.
Disposizzjonijiet 
dwar servizz attiv.
183. (1) F’dan l-Att l-espressjoni "fuq servizz attiv" dwar il-
forza jew dwar parti tal-forza tfisser li tkun qed tag_hmel _hidma
kontra g_hadu jew tkun qed tag_hmel x’imkien barra minn Malta
_hidma g_hat-t_haris ta’ _hajja jew ta’ propjet_a  ta’ jew (bla _hsara g_had-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att) tkun f’okkupazzjoni militari ta’
pajji_z jew territorju barrani, u dwar persuna tfisser li hi tkun qed
isservi fil-forza jew mal-forza jew ma’ parti tal-forza li tkun fuq
servizz attiv.
(2) Meta xi parti tal-forza tkun qed isservi barra minn Malta u
jkun jidher lill-Kmandant li, min_habba servizz attiv imminenti jew
min_habba servizz attiv ri_centi, jkun me_htie_g g_has-servizz pubbliku
li l-imsemmija parti tal-forza g_handha titqies li tkun fuq servizz
attiv, hu jista’ jiddikjara li g_hal dak il-perijodu, li ma jkunx i_zjed
minn tliet xhur, li jibda mill-bidu fis-se_h_h tad-dikjarazzjoni kif
jista’ ji_gi spe_cifikat fiha, dik it-taqsima tal-forza g_handha titqies li
tkun fuq servizz attiv.
(3) Meta jkun jidher lill-Kmandant li jkun me_htie_g g_has-
servizz pubbliku li l-perijodu spe_cifikat f’dikjarazzjoni skond l-
a_h_har subartikolu qabel dan g_handu jittawwal jew, jekk ikun
ittawwal qabel skond dan is-subartikolu, g_handu jer_ga ji_gi
mtawwal, hu jista’ jiddikjara li l-imsemmi perijodu g_handu ji_gi
mtawwal b’dak i_z-_zmien, li ma jkunx aktar minn tliet xhur, kif
jista’ ji_gi spe_cifikat fid-dikjarazzjoni skond dan is-subartikolu.
(4) Jekk f’xi _zmien waqt li xi parti tal-forza - 
(a) tkun fuq servizz attiv g_har-ra_guni biss li tkun
f’okkupazzjoni militari ta’ xi pajji_z jew territorju
barrani; jew
(b) titqies li tkun fuq servizz attiv bis-sa_h_ha tad-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu,
ikun jidher lill-Kmandant li ma jkunx hemm _htie_ga li l-imsemmija
parti tal-forza titkompla titqies li tkun fuq servizz attiv, hu jista’
jiddikjara li minn meta tibda sse_h_h id-dikjarazzjoni il-forza ma
tkomplix, jew ma tkomplix titqies li tkun fuq servizz attiv.
(5) Qabel ma ssir xi dikjarazzjoni skond dan l-artikolu, il-
Kmandant g_handu jikseb il-kunsens tal-Ministru g_had-
dikjarazzjoni.
(6) Dikjarazzjoni skond dan l-artikolu g_handha se_h_h mhux biss
dwar il-membri tal-forza li g_haliha tkun tirriferixxi i_zda wkoll g_hal
persuni o_hra li g_halihom l-applikazzjoni ta’ xi disposizzjonijiet ta’
dan l-Att tiddependi minn jekk dik il-forza tkunx fuq servizz attiv.
(7) Kull dikjarazzjoni jew direttiva skond dan l-artikolu
g_handhom jibdew ise_h_hu malli ji_gu pubblikati fl-ordnijiet _generali. 
FORZIARMATI  TA’MALTA_g K AP. 220.    95
Ri_zervi
Ri_zervi.* Ir-regolamenti u l-Avvi_zi tal-Gvern kollha mag_hmula
skond l-Ordinanza dwar il-Postijiet g_hal Tiri ta’ Kanuni, Azzarini u
Torpedini** jew skond l-Ordinanza dwar id-D_hul bla jedd f’Artijiet
Navali, Militari jew tal-Forza ta’ l-Ajru# u li jkunu fis-se_h_h fid-data
tal-bidu fis-se_h_h ta’ dan l-g_handhom jibqg_hu fis-se_h_h u g_handhom
jitqiesu li jkunu regolamenti mag_hmula jew avvi_zi ma_hru_ga skond
dan l-Att g_hall-finijiet ta’ xi emenda jew t_hassir tag_hhom.
*Dan l-artikolu ori_ginarjament kien jikkonsisti fi tliet subartikoli. Parti minn dan
l-artikolu kif ori_ginarjament promulgat _gie m_holli barra ta_ht l-Att ta’ l-1980 dwar
ir-Revi_zjoni tal-Li_gijiet Statutarji.
#Revokata b’dan l-Att.
