DJAR   _g K AP. 125.      1
KAPITOLU 125 
ATT DWAR ID-DJAR
Biex jipprovdi biex ji_zgura li jsibu fejn ig_hammru lin-nies ming_hajr dar,
biex ji_zgura tqassim xieraq ta’ postijiet fejn wie_hed jista’ jg_hammar u biex
jistg_hu jsiru rekwi_zizzjonijiet ta’ bini.
12 ta’ Frar, 1949
L-ATT II ta’ l-1949, kif emendat bin-Notifikazzjoni tal-Gvern 239 ta’ l-
1950; bl-Atti III ta’ l-1952 u XII ta’ l-1957; bl-Ordinanzi ta’ Emer_genza V
u XV ta’ l-1958; bl-Ordinanza XXV ta' l-1962; bl-Avvi_zi Legali 4 ta’ 1-
1963 u 46 ta’ l-1965; bl-Atti XXXI ta’ l-1966, IV ta’ l-1973 u LVIII ta’ l-
l974; bl-Avvi_z Legali 148 ta’ 1-1975; u bl-Atti XIII ta’ l-1983, XXXVII ta’
l-1989, VIII ta’ l-1990, XIV u XXIII ta’ 1-1992, u III ta’ l-1995.
Titolu fil-qosor. 
Tifsir.
Emendat:
III. 1952.2; 
V. 1958.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XXXI. 1966; 
XXXVII. l989.2. 
Kap. 69.
2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma te_htie_gx
xort’o_hra - 
"bini" tfisser dar jew bini ie_hor, jew ishma minnhom, li jintu_zaw
jew jistg_hu jintu_zaw g_hal g_hanijiet residenzjali, u jinkludi kull art
jew _gnien li jag_hmlu sehem s_hi_h, jew li huma mag_hluqin f’dik id-
dar jew f’dak il-bini ie_hor; i_zda ma tinkludix fond li jista’ jitfisser
b_hala _hanut skond l-artikolu 2 ta’ l-Ordinanza li tirregola t-Ti_gdid
tal-Kiri ta’ Bini;
"Direttur g_hall-Akkomodazzjoni So_cjali" jew "Direttur" tfisser l-
uffi_cjal pubbliku ma_htur mill-Prim Ministru sabiex ikun Direttur
g_hall-Akkomodazzjoni So_cjali g_hall-finijiet ta’ dan l-Att;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli g_had-djar:
I_zda l-Ministru jista’ b’kitba ffirmata minnu jiddelega s-setg_hat u
d-dmirijiet tieg_hu ta_ht dan l-Att jew x’u_hud minnhom lil xi uffi_cjal
tal-Ministeru tieg_hu u fil-limiti ta’ din id-delega, jekk issir, kull
riferenza g_hall-Ministru f’dan l-Att tkun tg_hodd g_hal dak l-uffi_cjal;
"rekwi_zizzjoni" tfisser it-te_hid ta’ pussess ta’ bini jew il-_htie_ga li
l-bini jit_halla f’idejn l-awtorit_a  li to_hro_g ir-rekwi_zizzjonijiet;
"rekwi_zizzjonat" tfisser il-persuna jew persuni li mill-pussess
tag_hha jew tag_hhom ikun me_hud bini b’rekwi_zizzjoni ma_hru_ga
mill-awtorit_a  li to_hro_g ir-rekwi_zizzjonijiet.
Setg_hat ta’ _hru_g ta’ 
rekwi_zizzjonijiet, 
effetti u twettiq. 
Emendat:
III. 1952.7;
V. 1958.3.
Sostitwit:
XXXVII. 1989.4.
3. Jekk id-Direttur g_hall-Akkomodazzjoni So_cjali jidhirlu li
hu me_htie_g jew xieraq li jag_hmel hekk fl-interess pubbliku, i_zda
biss bil-g_han biex jipprovdi lin-nies lok fejn wie_hed jista’
jg_hammar jew biex ji_zgura t-tqassim xieraq ta’ dawk il-postijiet
fejn wie_hed jista’ jg_hammar, huwa jista’ jo_hro_g rekwi_zizzjoni g_hal
kull bini, u jista, jag_hti struzzjonijiet li jidhirlu li huma me_htie_ga
jew xierqa sabiex ir-rekwi_zizzjoni tista’ jkoll_ha effett u tkun tista’
sse_h_h.
(2) Ordni ta’ rekwi_zizzjoni li jsir skond is-subartikolu (1)
g_handu ji_gi notifikat lil min ikollu jedd g_hall-okkupazzjoni
immedjata tal-bini rekwi_zizzjonat, jew l-a_gent jew rappre_zentant
  2      KAP. 125. _h        DJAR
tieg_hu, u meta l-bini jkun qieg_hed jinkera lil inkwilin, jew qieg_hed
g_handu b’titolu ta’ enfitewsi li jiskadi mhux iktar tard minn _hames
snin minn meta jin_hare_g l-ordni, dan l-ordni g_handu ji_gi wkoll
notifikat lis-sid jew lill-padrun dirett, skond il-ka_z, jew lill-a_gent
jew rappre_zentant tag_hhom:
I_zda meta t-titolu g_hal bini kif imsemmi qabel, jew g_hal
min g_handu jedd jokkupah, ikun jappartjeni lil iktar minn persuna
wahda, in-notifika ta’ l-ordni ta’ rekwi_zizzjoni li ssir lil persuna
wa_hda minn dawk kollha g_handu jkoll_ha se_h_h g_har-rigward tat-
titolu mi_zmum in komun ma’ l-o_hrajn, daqslikieku l-ordni kienet
_giet ukoll notifikata lil dawk il-persuni l-o_hrajn kollha.
(3) Meta, sakemm tkun twettqet dili_genza xierqa, min ikollu
ji_gi notifikat b’ordni ta’ rekwi_zizzjoni, jew l-a_gent jew ir-
rappre_zentant tieg_hu, ma jkunx jista’ jinsab, jew jekk jinstab
jirrifjuta li ja_c_cetta 1-ordni, 1-ordni ta’ rekwi_zizzjoni g_handha
titqies li tkun _giet notifikata sew lil dik il-persuna u lil dawk il-
persuni 1-o_hrajn li kienu jitqiesu li _gew notifikati bl-ordni li kieku
din _giet notifikata lil dik il-persuna, jekk jing_hata avvi_z ta’ l-ordni
fil-Gazzetta tal-Gvern u f’mhux anqas minn tlett _gurnali o_hrajn ta’
kuljum ippubblikati f’Malta.
(4) Ordni ta’ rekwi_zizzjoni li jsir u ji_gi notifikat skond id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu g_handu jopera u jkollu effett
s_hi_h kontra kul_hadd u jibqa’ hekk operattiv u effettiv sakemm il-
bini ji_gi derekwi_zizzjonat.
(5) Kull uffi_cjal tal-Pulizija mhux taht ir-rank ta’ sur_gent jista’,
fuq istruzzjonijiet tad-Direttur, jie_hu dawk il-passi u jinqeda b’dik
il-forza li jidhirlu me_htie_ga skond ma jixraq biex ji_zgura li qeg_hdin
jitwettqu l-ordnijiet mog_htija lil persuna skond id-disposizzjonijiet
ta’ dan l-artikolu jew ta’ l-artikolu 9 li bis-sa_h_ha tag_hhom ikun
intalab li j_cedi l-pussess ta’ bini:
I_zda d-Direttur m’g_handux jag_hti dawn l-istruzzjonijiet kif
imsemmija qabel _hlief f’ka_zijiet li g_handhom x’jaqsmu ma’
rikostruzzjoni jew pjanifikazzjoni mill-_gdid, jew evakwaz-zjoni
f’g_hadd kbir, jew f’ka_z ta’ okkupazzjoni mhix awtorizzata, jew
f’ka_zijiet ohra li d-Direttur ikun jidhirlu li huma ur_genti, u sakemm
dawk ikunu _gustifikati b’mod ra_gonevoli f’so_cjet_a  demokratika.
(6) Meta bini li jkun _gie rekwi_zizzjonat ta_ht dan l-artikolu
jitbattal u jkun jappartjeni b’titolu assolut jew b’enfitewsi lil min
jag_hti prova g_has-sodisfazzjon tad-Direttur li g_handu _hsieb li jie_hu
pussess tal-bini sabiex hemm jistabbilixxi r-residenza ordinarja
tieg_hu jew dik ta’ xi _hadd mit-tfal tieg_hu, id-Direttur g_handu
jalloka l-bini lil dik il-persuna, jew lil xi _hadd mit-tfal tieg_hu kif
imsemmi qabel, skond il-_htie_ga tal-ka_z; u jekk dik ir-residenza
ordinarja ti_gi fil-fatt hekk stabbilita fi _zmien sitt x_hur minn meta
ssir l-allokazzjoni, jew minn dak i_z-_zmien aktar tard li d-Direttur
jista’ g_hal ra_guni valida jippermetti, u tkompli g_hal perjodu ta’
mhux anqas minn sentejn, id-Direttur g_handu, jekk hekk jintalab
jag_hmel, jidderikwi_zizzjona l-bini.
(7) Meta jkun ing_hata ordni ta’ rekwi_zizzjoni, u r-
rekwi_zizzjonat jipprova b’sodisfazzjoni tad-Direttur illi huwa ma
jistax isib trasport g_hall-_garr ta’ l-g_hamara jew _hwejje_g o_hra li
DJAR   _g K AP. 125.      3
jinsabu fil-bini rekwi_zizzjonat, jew lok ie_hor fejn ja_h_zinhom, ikun
dmir tad-Direttur li jipprovdi dak il-mezz tal-_garr u lok g_hall-_ha_zna
ta’ l-g_hamara jew _hwejje_g o_hra alternattiv kif ikun me_htie_g,
ming_hajr _hsara g_had- disposizzjonijiet tas-subartikolu (9).
(8) Meta xi ordni ta’ rekwi_zizzjoni ma ji_gix obdut jew meta
wara t-twettiq ta’ kull dili_genza xierqa, _hadd ma jinstab li g_handu
1-jedd dirett li jg_hammar fil-bini rekwi_zizzjonat, jew il-prokuratur
tieg_hu jew min jidher g_halih, id-Direttur jista’ jag_hti dawk l-
ordnijiet li jidhirlu xierqa g_hall-_garr u _ha_zna ta’ l-g_hamara jew
_hwejje_g li jinstabu fil-bini:
I_zda qabel ma jsir dan il-_garr g_handu jsir inventarju ta’ l-
g_hamara jew _hwejje_g imsemmija qabel li g_handu jkun iffirmat mid-
Direttur jew rappre_zentant tieg_hu quddiem uffi_cjal tal-Pulizija
mhux ta_ht ir-rank ta’ sur_gent, li g_handu j_zid ukoll il-firma tieg_hu
f’dak l-inventarju.
(9) F’kull ka_z meta l-_garr jew il-lok g_hall-_ha_zna ta’ l-g_hamara
jew _hwejje_g huwa pprovdut mid-Direttur skond dan l-artikoIu, din
l-g_hamara jew _hwejje_g g_handhom, matul il-_garr u _ha_zna jibqg_hu
b’sogru ta’ sidhom wa_hdu u, g_hal dak li hu _ha_zna l-ispejje_z tieg_hu
wkoll; u ebda _hlas ma jkun mist_hoqq dwar xi nuqqas fihom jew
_hsara li ti_grilhom jekk ji_gi ppruvat illi dak in-nuqqas jew dik il-
_hsara ma kenitx _grat min_habba traskura_gni tad-Direttur jew nies li
kienu jaqduh.
(10) Filwaqt li bini jkun f’idejn id-Direttur bis-sa_h_ha ta’ dan l-
Att, il-bini jista’ jintu_za biss g_hall-finijiet imsemmija fis-
subartikolu (1), i_zda, _hlief kif imsemmi qabel, id-Direttur, sa fejn
jidhirlu li jkun me_htie_g jew xieraq dawr it-te_hid ta’ pussess jew u_zu
tal-bini bis-sa_h_ha ta’ dan l-Att, jista’ jag_hmel, jew jawtorizza lill-
persuni li ju_zaw il-bini biex jag_hmlu, dwar il-bini, kull _ha_ga illi
kull persuna li g_handha nteress bla tir_zin fil-bini kien ikollha l-jedd
li tag_hmel bis-sa_h_ha ta’ dak l-interess.
Setg_ha tad-Direttur 
li jitlob tag_hrif.
Emendat:
III. 1952.4, 7; 
V. l958.3; 
XXXVII. 1989.3, 
5.
4. (1) Kull persuna, jekk mitluba mid-Direttur, jew f’ismu, li
tag_hmel hekk, g_handha tag_hti lid-Direttur, jew lil dik il-persuna l-
o_hra kif ikun imsemmi fit-talba, dak it-tag_hrif li hija jkollha dwar
xi bini, meta dak ikun tag_hrif li bir-ra_gun jista’ jintalab
ming_handha dwaru, jew li d-Direttur jidhirlu me_htie_g g_hat-te_hid
tal-pussess ta’ xi bini jew dwar it-tqeg_hid ta’ persuni f’dak il-bini
biex ig_hammru fih, kif jista’ jkun hemm imsemmi.
(2) Id-Direttur jew kull persuna o_hra imqabbda bil-miktub
g_halhekk mid-Direttur tista’ titlob li kull tag_hrif me_htie_g ta_ht l-
a_h_har subartikolu qabel dan jing_hata bil-miktub u li d-dikjarazzjoni
tkun minn idejn il-persuna li tag_hti t-tag_hrif. Meta persuna ma
tkunx taf tikteb id-Direttur jew, kif jista’ jag_hti l-ka_z, persuna o_hra
kif hawn fuq imsemmi, tista’ titlob illi d-dikjarazzjoni mill-persuna
li tag_hti t-tag_hrif ti_gi mmarkata minn dik il-persuna quddiem _zew_g
xhieda li g_handhom jag_hmlu minn idejhom fuq id-dikjarazzjoni.
(3) Kull min xjentement jag_hti xi nformazzjoni ta_ht id-
disposizzjonijiet pre_cedenti ta’ dan l-artikolu li tkun qarrieqa jew
skorretta f’xi fatt partikolari tag_hha, ikun _hati ta’ reat skond dan l-
Att u je_hel, meta jinstab _hati, multa ta’ mhux inqas minn mitt lira
  4      KAP. 125. _h        DJAR
i_zda mhux i_zjed minn _hames mitt lira jew pri_gunerija g_hal _zmien
ta’ mhux anqas minn _hmistax-il jum u mhux i_zjed minn tliet xhur,
jew g_hal dik il-multa u pri_gunerija flimkien.
Manutenzjoni, 
tiswijiet, benefikati 
u _hwejje_g 
mwa_h_hlin f’bini 
me_hud 
b’rekwi_zizzjoni. 
Emendat:
III. 1952.7;
V. 1958.3; 
XXXVII. 1989.3. 
Kap. 16.
Kap.16.
5. (1) Bla _hsara tad-disposizzjonijiet tas-subartikolu li _gej
hawn wara dan, id-Direttur jkollu l-istess drittijiet u dmirijiet dwar
it-tiswijiet u manutenzjoni ta’ bini me_hud b’rekwi_zizzjoni b_halma
g_handu kerrej ta_ht id-disposizzjonijiet fuq hekk tal-Kodi_ci _Civili.
(2) Meta bini li kien f’idejn id-Direttur ta_ht id-disposizzjonijiet
ta’ dan l-Att jitbattal, id-Direttur (jekk is-sid ma jippreferix li
j_zommu u j_hallas kumpens skond l-artikolu 1564 tal-Kodi_ci _Civili),
jista’ jne_h_hi l-_hwejje_g imwa_h_hlin jew benefikati o_hra ta’ kull xorta
li jkun saru fih matul i_z-_zmien tar-rekwi_zizzjoni, billi j_hallas lill-
rekwi_zizzjonat g_hall-_hsara li setg_hat saret bit-tqeg_hid jew bit-
tne_h_hija ta’ dawk il-_hwejje_g mwa_h_hlin jew benefikati o_hra.
L-ordnijiet ta’ 
rekwi_zizzjoni 
mag_hmulin qabel 
ma dan 1-Att _hare_g 
b’li_gi jg_hoddu ta_ht 
dan l-Att. 
Emendat:
III. 1952.7; 
XII. 1957.17; 
V. 1958.3. 
6. Il-pussess ta’ kull bini li jkun ittie_hed mill-Ministru jew
minn awtorit_a  kompetenti o_hra ta_ht, jew bis-sa_h_ha tar-Regolamenti
ta’ l-1939 g_hal Malta dwar id-Difi_za*, jew ta_ht, jew bis-sa_h_ha, tar
Regolamenti ta’ l-1942, dwar l-Uffi_c_cju tal-Protezzjon imxandrin
bin-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru. 435 tal-20 ta’ Awissu, 1942#,
g_handu, jekk il-bini fil-jum li fih dan l-Att jo_hro_g b’li_gi jkun g_hadu
fil-pussess tal-Ministru jitqies li kien ittie_hed ta_ht id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
Trasferiment lid-
Direttur ta’ bini 
rekwi_zizzjonat. 
Mi_zjud:
V. 1958.5. 
Emendat: 
XXXVII. 1989.3. 
7. Kull bini li kien fil-pussess tal-Ministru jew li kien f’idejh
jew mi_zmum minnu bis-sa_h_ha ta’ rekwi_zizzjoni mag_hmula skond
id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, u li dwaru ma kenitx in_holqot
lokazzjoni jew sullokazzjoni bis-sa_h_ha ta’ l-artikolu 8, g_handu
jitqies li kien rekwi_zizzjonat mid-Direttur u li jkun fil-pussess
tieg_hu jew f’idejh jew mi_zmum minnu, skond il-ka_z.
Rikonoxximent 
mis-sid jew minn 
persuna li tag_hmel 
minnu ta’ persuni 
ipprovduti mid- 
Direttur b’fejn 
ig_hammru f’bini 
me_hud 
b’rekwi_zizzjoni. 
Emendat: 
III. 1952.7;
V. 1958.3, 6; 
A.L. 148 ta’ l- 
1975;
XXXVII. 1989.3.
8. (1) Meta xi persuni jkunu _gew ipprovduti fejn ig_hammru
f’bini mi_zmum permezz ta’ rekwi_zizzjoni, id-Direttur jista’ f’kull
_zmien, b’ittra uffi_cjali, jordna lir-rekwi_zizzjonat li jirrikonoxxi
b_hala kerrejja lill-persuni li jkunu hekk ipprovduti jew b_hala
sullokaturi tal-bini, skond il-ka_z.
(2) Fi _zmien tletin jum minn meta ji_gi nnotifikat b’ittra uffi_cjali
ta_ht l-a_h_har subartikolu qabel dan, ir-rekwi_zizzjonat, b’rikors
quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti _Civili b’kontestazzjoni tad-
Direttur, jista’ jitlob g_hall-awtorizzazzjoni sabiex ma joqg_hodx
g_hal dik it-talba:
I_zda, fil-ka_z li l-bini jkun _gie me_hud b’rekwi_zizzjoni
ming_hand il-kerrej, dan ta’ l-a_h_har, b’ittra uffi_cjali li g_handha ti_gi
ppre_zentata fi _zmien _hmistax il-jum minn meta jkun _gie nnotifikat
bl-ittra uffi_cjali li hemm imsemmija fl-a_hhar subartikolu qabel dan,
jista’ ig_harraf lid-Direttur illi huwa ma jixtieqx jissokta jibqa fil-
kera, u meta jsir dan id-Direttur jkollu 1-jedd li jie_hu passi ta_ht l-
a_h_har subartikolu qabel dan kontra s-sid.
(3) Il-qorti ma tag_htix l-awtorizzazzjoni sabiex ma jsirx skond
* M’g_hadhomx ise_h_hu.
# Revokati b’Notifikazzjoni tal-Gvern Nru. 323 tal-25 ta’ Mejju, 1949.
DJAR   _g K AP. 125.      5
it-talba imsemmija fl-a_h_har subartikolu qabel dan kemm-il darba ir-
rikorrent ma jurix b’sodisfazzjon tal-qorti illi jekk huwa joqg_hod
g_hal dik it-talba huwa jbati konsegwenzi _horox:
I_zda d-dikjarazzjoni illi r-rekwi_zizzjonat jixtieq li jie_hu
pussess tal-bini g_hall-u_zu tieg_hu innifsu jew g_hall-u_zu ta’ xi _hadd
tal-familja tieg_hu ma titqiesx fiha nfisha b_hala tbatija ta’
konsegwenza _harxa g_hall-finijiet ta’ dan is-subartikolu.
Kap. 69. 
(4) Kull sullokazzjoni li tin_holoq bis-sa_h_ha ta’ dan l-artikolu
ma titqiesx li hija sullokazzjoni g_hall-finijiet ta’ l-artikolu 9 ta’ l-
Ordinanza li tirregola t-Ti_gdid ta’ Kiri ta’ Bini.
Kap. 16.
Kap. 116.
(5) Ebda jedd ta’ preferenza ta_ht il-Kodi_ci _Civili jew ta_ht l-
Ordinanza li Tra_z_zan il-Kera fuq id-Djar ma jkun kompetenti dwar
xi kirja jew sullokazzjoni ma_hluqa bis-sa_h_ha ta’ dan l-artikolu.
Kap. 69. 
(6) Meta tin_holoq lokazzjoni jew sullokazzjoni bis-sa_h_ha ta’
dan l-artikolu, f’dan il-ka_z, kemm-il darba ma jsirx ftehim
kuntrarju permess mill-li_gi, jitqies li jkun sar bejn ir-rekwi_zizzjonat
tal-fond u l-persuna li tkun tinsab fih kuntratt ta’ lokazzjoni jew
sullokazzjoni tal-bini ta_ht il-kondizzjonijiet soliti stabbiliti mill-
Bord li Jirregola l-Kera mwaqqaf bis-sa_h_ha ta’ l-Ordinanza li
tirregola t-Ti_gdid tal-Kiri ta’ Bini u g_hal _zmien tliet xhur, li jibda
minn dak in-nhar tar-rikonoxximent definitiv, u jkollu jit_hallas kera
li jkun daqs l-ammont perjodiku m_hallas jew li g_handu jit_hallas
mid-Direttur b_hala kumpens g_hall-okkupazzjoni tal-bini, bit-tliet
xhur bil-quddiem.
Setg_ha tad-Direttur 
li jordna 1-inkwilin 
ta’ bini 
rekwi_zizzjonat 
jitilqu.
Emendat: 
III. 1952.7; 
V. 1958.3. 
Sostitwit: 
XXXVII. 1989.6. 
9. Meta persuna tkun qeg_hda f’bini rekwi_zizzjonat ta_ht dan l-
Att, id-Direttur jista’, ukoll jekk dik il-persuna t_hallas kumpens
talli tkun qeg_hda hemmhekk, jordnalha li titlaq minn dak il-bini u
t_halli f’idejh dak il-bini f’dak i_z-_zmien li d-Direttur jista’
jistabbilixxi, jekk huwa jidhirlu li dik il-persuna ma tkunx qieg_hda
tu_za l-bini g_hal g_hanijiet residenzjali, jew tkun sid ta’ jew g_handha
jew li b’mod ie_hor pprovduta b’bini ie_hor li tista’ tu_za b_hala
residenza tag_hha u tal-familja tag_hha, jew jekk ikun hekk
ra_gonevolment me_htie_g li wie_hed ja_gixxi b’dan il-mod fl-interess
tad-difi_za, sigurt_a  pubblika, ordni pubbliku jew sa_h_ha pubblika.
Setg_ha tad-Direttur 
li jid_hol f’bini.
Emendat:
III. 1952.5, 7; 
V. 1958.3; 
XXXVII. 1989.3. 
10. Id-Direttur jew kull persuna o_hra imqabbda bil-miktub
g_halhekk mid-Direttur jista’ jid_hol f’kull bini f’kull _hin xieraq
sabiex jie_hu informazzjonijiet li bihom jista’ jmexxi xi setg_ha jew
setg_hat tieg_hu ta_ht dan l-Att.
Kumpens li g_handu 
jit_hallas dwar bini 
me_hud 
b’rekwi_zizzjoni. 
Emendat:
III. 1952.7;
V.1958.3, 7;
XXXVII. l989.3.
11. (1) Bla _hsara ta’ dak li hemm stabbilit hawn i_zjed il-
quddiem, il-kumpens li g_handu jit_hallas dwar ir-rekwi_zizzjoni ta’
bini ikun l-g_hadd ta’ dawn is-somom flimkien, ji_gifieri - 
(a) somma li tkun daqs il-kera li g_handu skond ir-ra_guni
jit_hallas minn kerrej li qieg_hed ig_hammar fil-bini
matul i_z-_zmien li g_halih qed jin_zamm il-pussess tal-
bini bis-sa_h_ha tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, bis-
sa_h_ha ta’ kiri mog_hti minnufih qabel il-bidu ta’ dak i_z-
_zmien:
  6      KAP. 125. _h        DJAR
Kap. 116.
I_zda meta l-bini huwa w_zat mid-Direttur, jew
minn xi persuna li tkun imqieg_hda fih wara
rekwi_zizzjoni b_hala dar skond it-tifsira tal-kelma fl-
Ordinanza li Tra_z_zan il-Kera fuq id-Djar, il-kera
m’g_handux ikun i_zjed mill-kera xieraq kif imfisser fl-
artikolu 2 ta’ dik l- Ordinanza;
(b) somma li tkun daqs l-ispi_za g_hat-tiswija ta’ kull _hsara
lill-bini li setg_het _grat matul i_z-_zmien li fih in_zamm
b’rekwi_zizzjoni l-pussess tal-bini (_hlief sa fejn il-_hsara
tkun issewwiet matul dak i_z-_zmien minn min ikun
ig_hammar fil-bini me_hud b’rekwi_zizzjoni jew minn
persuna li tkun qieg_hda tidher f’isem id-Direttur), bla
ma ting_had ebda _hsara li, ta_ht id-disposizzjonijiet ta’
dan l-Att, g_handu jag_hmel tajjeb g_haliha r-
rekwi_zizzjonat;
(_c) somma li tkun daqs in-nefqa li n_har_get skond ma
jixraq, li ma tkunx in_har_get f’isem id-Direttur, sabiex
isir skond xi ordni mog_hti mid-Direttur jew f’ismu
dwar it-te_hid ta’ pussess tal-bini, i_zda ming_hajr _hsara
g_hal dak li ng_had fl-artikolu 3(5).
(2) Kull kumpens ta_ht is-subartikolu (1)(a) g_handu jitqies li
jist_hoqq minn jum g_hal ie_hor matul i_z-_zmien li fih jin_zamm il-
pussess tal-bini bis-sa_h_ha tas-setg_hat mog_htijin lid-Direttur b’dan
l-Att, g_handu jing_hadd g_ha_z-_zmien kif imsemmi hawn fuq; u
g_handu jit_hallas lill-persuna illi minn _zmien g_hal ie_hor kien ikollha
l-jedd li tg_hammar fil-bini li kieku ma kienx me_hud
b’rekwi_zizzjoni; i_zda d-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu
m’g_handhomx jit_haddmu hekk illi bih il-_hlasijiet mid-Direttur jsiru
b’inqas minn tliet xhur bejniethom.
(3) Kull kumpens ta_ht is-subartikolu (1)(b) jist_hoqq fl-a_h_har
ta_z-_zmien li fih jin_zamm il-pussess tal-bini bis-sa_h_ha tas-setg_hat
mog_htijin lid-Direttur b’dan l-Att, u g_handu jit_hallas lill-persuna li
f’dak il-_hin tkun tag_hmel mill-bini.
(4) Kull kumpens ta_ht is-subartikolu (1)(_c) jist_hoqq fi_z-_zmien
meta ssir in-nefqa li min_habba fiha g_handu jit_hallas il-kumpens, u
g_handu jit_hallas lill-persuna li tkun _har_get dik in-nefqa jew li
f’isim_ha tkun saret.
Iffissar ta’ 
kumpens. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
Kap. 69. 
12. (1) Il-kumpens ta_ht l-artikolu 11(1)(a) g_handu, fil-ka_zijiet
kollha, ikun iffissat mill-Bord li Jirregola l-Kera mwaqqaf ta_ht l-
Ordinanza li tirregola t-Ti_gdid ta’ Kiri ta’ Bini illi g_hal dak l-iskop
g_handu jkollu _gurisdizzjoni esklusiva su_g_getta g_hal appell fil-ka_zi
li jaqg_hu ta_ht dik l-Ordinanza:
Kap. 116. I_zda, dwar dar kif _hemm imfisser fl-Ordinanza li Tra_z_zan
il-Kera fuq id-Djar, li l-pussess tag_hha ttie_hed mill-awtorit_a  li
to_hro_g ir-rekwi_zizzjonijiet qabel it-22 ta’ Frar 1946 u, meta jsir ir-
rikors hawn ta_ht imsemmi, ikun g_hadu mi_zmum minn dik l-
awtorit_a , l-awtorit_a  li to_hro_g ir-rekwi_zizzjonijiet jew ir-
rekwi_zizzjonat jista’ f’kull _zmien jitlob lill-imsemmi Bord g_hall-
iffissar tal-kera xieraq kif imfisser fl-artikolu 2 ta’ l-Ordinanza li
ssemmiet l-a_h_har, u dak il-kera xieraq g_handu jkun il-kumpens
DJAR   _g K AP. 125.      7
mist_hoqq ta_ht l-artikolu 11(1)(a) dwar dak il-pussess mill-jum tan-
notifika tar-rikors lir-rekwi_zizzjonat jew lil min jidher g_halih jew,
skond il-ka_z, lill-awtorit_a  li to_hro_g ir-rekwi_zizzjonijiet.
(2) Il-kumpens ta_ht l-artikolu 11(1)(b) u (_c), fil-ka_z ta’ nuqqas
ta’ ftehim, g_handu ji_gi iffissat mill-Prim’ Awla tal-Qorti _Civili.
Kumpens iffissat 
qabel ma’ jo_hro_g 
b’li_gi dan 1-Att. 
13. Kull kumpens li, qabel ma jibda jse_h_h dan l-Att, ikun _gie
iffissat skond il-li_gi g_handu jitqies li jkun _gie hekk iffissat ta_ht u
g_hall-finijiet ta’ dan l-Att, i_zda ma’ dan kollu ming_hajr _hsara g_had-
disposizzjonijiet li hemm fl-artikolu 12(1).
Setg_ha li jag_hmel 
regolamenti. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XXXVII. 1989.7. 
14. Il-Ministru jista’ jag_hmel u, meta jkun g_hamel, jemenda,
i_hassar jew i_hassar u jer_ga’ jo_hro_g b’li_gi mill-_gdid regolamenti
sabiex jitmexxew id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, u, b’mod
partikolari, i_zda bla _hsara g_hall-_generalit_a  ta’ dik is-setg_ha, g_hall-
iskopijiet kollha jew g_hal xi wie_hed mill-iskopijiet li _gejjin:
(a) sabiex i_gieg_hel li jing_hata tag_hrif dwar bini, jew xi
klassi ta’ bini, it-tag_hmir u u_zu tag_hhom;
(b) sabiex jin_zamm tqassim xieraq ta’ postijiet fejn
wie_hed jista’ jg_hammar;
(_c) sabiex jistabbilixxi, ming_hajr jo_zboq l-og_hla limiti
imsemmi fl-artikolu 17, pieni spe_cjali li jg_hoddu dwar
ksur ta’ xi regolament li jkun hekk mag_hmul;
(d) sabiex jistabbilixxi d-drittijiet relattivi g_hall-_ha_zna u
sabiex jipprovdi g_hat-te_hid lura ta’, jew xi jsir minn,
g_hamara jew o_g_getti, mag_hdud il-bejg_h tag_hhom, li
jkunu tne_h_hew minn bini rekwi_zizzjonat skond dan l-
Att.
Tir_zin ta' setg_hat 
ta_ht dan l-Att. 
Emendat: 
III. l952.7. 
15. Xejn milli hemm f’dan l-Att ma g_handu jag_hti ebda jedd lil
xi _hadd li jitlob g_halih jew g_hal xi _haddie_hor il-_hidma tas-setg_ha li
jo_hro_g rekwi_zizzjoni jew setg_ha o_hra mog_htija lill-Ministru.
Notifika ta’ avvi_zi 
ta_ht dan l-Att jew 
regolamenti 
ma_hru_gin bis-
sa_h_ha ta’ dan l-Att.
Emendat: 
XXXVII. 1989.8.
16. Ming_hajr _hsara g_hal kull disposizzjoni spe_cjali li hemm
f’dan l-Att, ordni ta’ rekwi_zizzjoni jew avvi_z li g_handu jkun
notifikat lil xi _hadd g_hall-finijiet ta’ dan l-Att jew ta’ xi regolament
mag_hmul bis-setg_ha mog_htija minn dan l-Att, jista’ ji_gi nnotifikat
billi jinbag_hat bil-posta b’ittra re_gistrata indirizzata lil dik il-
persuna fl-a_h_har post jew fil-post tas-soltu fejn dik il-persuna
toqg_hod jew tinnegozja, u g_handu jitqies, kemm-il darba ma jkunx
hemm prova kuntrarja, illi wasal g_hand min kien indirizzat skond
il-kors normali tas-servizz tal-posta.
Disposizzjonijiet 
dwar il-piena. 
Emendat:
III. 1952.6, 7;
V. 1958.3;
A.L. 46 ta’ l-1965; 
IV. 1973.2;
LVIII. 1974.68; 
XIII. 1983.5; 
XXXVII. 1989.3, 
9. 
17. (1) Kull min, ming_hajr sku_za le_gittima, li l-prova tag_hha
tmiss lilu, jikser xi ordni mog_hti jew xi regolament mag_hmul bis-
sa_h_ha ta’ dan l-Att, sew billi jag_hmel xi _ha_ga li hu m’g_handux
jag_hmel jew billi ma jag_hmilx xi _ha_ga li g_handu jag_hmel, jew billi
ma j_halliex lil _haddie_hor jag_hmel xi _ha_ga illi dan l-ie_hor g_handu
jag_hmel jew li huwa m_holli li jag_hmel, jew billi j_hassar jew jisfratta
xi _ha_ga illi _haddie_hor ikun g_hamel ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ dan
l-Att jew ta’ xi ordni jew regolament mag_hmul bis-sa_h_ha tieg_hu,
jew billi jfixkel jew ixekkel lid-Direttur jew lil kull persuna o_hra li
tid_her b’ismu jew ta_ht l-awtorit_a  tieg_hu ikun _hati ta’ reat ta_ht dan l-
Att, u jista’ meta jinsab _hati minn qorti, je_hel multa ta’ mhux inqas
  8      KAP. 125. _h        DJAR
minn mitt lira i_zda mhux i_zjed minn _hames mitt lira jew pri_gunerija
g_hal _zmien minn _hmistax-il _gurnata sa tliet xhur jew g_hal dik il-
multa u dik il-pri_gunerija flimkien:
I_zda kull min jag_hmel reat kontra id-disposizzjonijiet li
hemm fl-artikolu 4(1) u (2), je_hel, meta jinsab _hati, multa ta’ mhux
inqas minn _hames liri i_zda mhux i_zjed minn mitt lira jew
pri_gunerija g_hal _zmien ta’ minn _hmistax-il _gurnata sa tliet xhur jew
dik il-multa u pri_gunerija flimkien.
Kap. 446. 
(2) Fil-ka_z ta’ reat b_hal dan, il-qorti, minbarra li tag_hti l-piena
jew tapplika l-provvedimenti ta’ l-artikoli 7 u 22 ta’ l-Att dwar il-
Probation g_handha tordna lill-_hati, fejn il-ka_z ji_htie_g hekk, li
joqg_hod g_hal-li_gi f’dak i_z-_zmien li jkun bi_z_zejjed g_hal dak l-iskop
u li jkun iffissat mill-qorti; u jekk il-_hati ma joqg_hodx g_hall-ordni
b_hal dan fi_z-_zmien hekk iffissat, huwa jkun jista’ je_hel ammenda
ta’ minn _hamsin _cente_zmu sa g_haxar liri g_hal kull jum li fiha jdum
in-nuqqas wara li jag_hlaq dak i_z-_zmien.
(3) Il-qorti tista’ tordna wkoll illi dak li hu fisikament me_htie_g
mil-li_gi jsir mill-Pulizija, bi spejje_z tal-_hati, u f’dan il-ka_z il-_hati
jista’ jkun m_gieg_hel irodd in-nefqa b’mandat ma_hru_g mill-qorti.
(4) Is-setg_hat mog_htijin lill-qorti bis-subartikoli (2) u (3)
g_handhom jitqiesu li huma ming_hajr _hsara g_has-setg_hat tad-Direttur
ta_ht l-artikolu 3 jew g_hal kull setg_ha o_hra mog_htija jew li g_had
tista’ ting_hata lilu jew lil kull persuna o_hra b’xi regolament.
Kompetenza dwar 
reati ta_ht dan 1-Att. 
Emendat: 
A.L. 46 ta’ l-1965; 
LVIII. 1974.68; 
VIII. 1990.3. 
Kap. 9.
18. (1) Kull reat ta_ht dan l-Att jew ta_ht xi ordni jew
regolament mag_hmul bis-sa_h_ha tieg_hu g_handu, g_hall-finijiet tal-
Kodi_ci Kriminali, jing_hadd mal-kontravvenzjonijiet, sa_hansitra
meta l-piena ma_hsuba g_hal dak ir-reat tkun og_hla minn dawk
stabbiliti fl-imsemmi Kodi_ci dwar il-kontravvenzjonijiet:
I_zda l-preskrizzjoni ta’ kull azzjoni kriminali li tinqala
minn xi disposizzjoni ta’ dan l-Att g_handha tkun ta’ sena, kemm-il
darba ma jkunx me_htie_g _zmien itwal ta_ht xi li_gi o_hra dwar xi reat
spe_cifiku.
(2) Kull piena stabbilita g_hal xi reat ta_ht dan l-Att g_handha
titqies li hija hekk stabbilita ming_hajr _hsara ta’ kull piena akbar li
tista’ tg_hodd g_hal dak ir-reat ta_ht xi li_gi o_hra meta _c-_cirkostanzi
msemmijin f’dik il-li_gi l-o_hra jinsabu fl-eg_hmil tar-reat. F’kull ka_z
b_hal dan, g_handha tg_hodd il-piena stabbilita f dik il-li_gi l-o_hra.
(3) Kull pro_cediment dwar reat ta_ht dan l-Att g_handu jitressaq
mill-Pulizija fil-Qorti tal-Ma_gistrati, li tkun qieg_hda b_hala Qorti ta’
_Gudikatura Kriminali.
Kap. 9. 
(4) B’dak kollu li jing_had fid-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu
413 tal-Kodi_ci Kriminali, kull de_ci_zjoni tal-Qorti tal-Ma_gistrati
dwar reat ta_ht dan l-Att tista’, f’kull ka_z, ti_gi appellata mill-Avukat
_Generali u minn min ikun instab _hati.
DJAR   _g K AP. 125.      9
Offi_zi minn 
persuni nkapa_citati 
jew imsiefrin. 
Emendat:
III. 1952.7;
V. 1958.3; 
XXXVII. 1989.3. 
19. (1) Meta l-persuna suppost _hatja ma tkunx tista’,
min_habba mard tal-mo_h_h jew inkapa_cit_a  fi_zika, tidher quddiem il-
qorti, jew tkun imsiefra minn Malta jew tkun _harbet, u d-Direttur
jistqarr b’_gurament illi hemm g_ha_gla kbira illi l-li_gi tkun imwettqa,
il-qorti g_hand_ha tordna illi _c-_citazzjoni tkun notifikata lil xi
rappre_zentant skond il-li_gi, li jkun mag_hruf, tal-persuna suppost
_hatja jew lil persuna mag_hrufa li fil-fatt tie_hu _hsieb il-persuna
suppost _hatja, jew, jekk il-persuna suppost _hatja ma jkollha ebda
persuna mag_hrufa li skond il-li_gi tirrappre_zentaha jew ma tkunx fil-
fatt ta_ht il-kustodja ta’ ebda persuna mag_hrufa, lir-ra_gel jew lill-
mara tal-persuna suppost _hatja jew lil min ji_gi minnha fil-qrib mid-
demm jew bi _zwie_g jew lil xi persuna o_hra, jekk ikun hemm, li
f’idejha jkollha fdata t-tmexxija tal-proprjet_a  tag_hha.
(2) F’kull ka_z b_hal dan il-qorti g_handha tapplika d-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att; i_zda jekk ikun hemm g_halfejn ti_gi
mog_htija xi piena ta_ht l-artikolu 17(1) u (2) lil dik il-persuna _hatja,
il-qorti g_handha, biex tivverifika jekk il-piena g_handhiex ti_gi
applikata, ta_g_gorna l-ka_z sa ma dik il-persuna tkun fi stat li ti_gi
pro_cessata jew sa ma ter_ga’ lura mis-safar.
Pro_cedura u 
appelli.
Emendat: 
VIII. 1990.3.
Kap. 9.
20. (1) Il-kaw_zi kollha dwar reati ta_ht dan l-Att g_handhom
jitqiesu li huma mg_ha_g_glin u li ma jistg_hux jiddewmu, g_hall-finijiet
ta’ l-artikoli 361 u 364 tal-Kodi_ci Kriminali.
Kap. 9.
(2) G_hall-appell minn de_ci_zjoni dwar reat ta_ht dan l-Att, ir-
rikors imsemmi fl-artikolu 417 tal-Kodi_ci Kriminali g_handu ji_gi
ppre_zentat fi _zmien jumejn tax-xog_hol, u, fil-kas ta’ appell minn
de_ci_zjoni tal-Qorti tal-Ma_gistrati (G_hawdex), fi _zmien _hamest ijiem
tax-xog_hol. Dawn il-perijodi ta’ _zmien g_handhom jitqiesu skond kif
ig_hid dak l-artikolu.
Dritt g_hal appell. 
Mi_zjud:
XXIII. 1992.2. 
20A. Minkejja kull _ha_ga li tinsab f’din il-li_gi jew xi li_gi o_hra,
ikun _hemm dritt g_hal appell lill-Qorti ta’ l-Appell sew jekk fuq
punt ta’ li_gi jew ta’ fatt mid-de_ci_zjoni ta’ kull bord, tribunal jew
qorti, li biha jkun _gie ffissat l-ammont ta’ xi kumpens dovut ta_ht
dan l-Att, u dak l-appell g_handu jsir bl-istess mod u fl-istess _zmien
b_halma appell fuq punt ta’ li_gi lill-istess qorti g_handu jsir minn
de_ci_zjoni ta’ dak il-bord, tribunal jew qorti.
Limitazzjonijiet 
tal-jeddijiet tad-
Direttur.
Emendat: 
XV. 1958.2; 
XXV. 1962.2; 
A.L. 46 ta’ l-1965; 
IV. 1973.3;
XIV. 1992.2. 
Sostitwit:
III.1995.2.
21. B’se_h_h mill-1 ta’ Marzu, l995, id-Direttur g_hall tal-
Akkomodazzjoni So_cjali ma jista’ jirrekwisizzjona ebda fond tad-
Direttur bis-sa_h_ha ta’ l-artikolu 3:
I_zda d-disposizzjonijiet ta’ dan 1-Att u ta’ 1-artikolu 10 ta’
l-Att ta’ 1-1989 li Jemenda l-Att dwar id-Djar g_handhom jibqg_hu
jg_hoddu g_hal kull bini li jkun fil-pussess tad-Direttur g_hall-
Akkomodazzjoni So_cjali fit-28 ta’ Frar, 1995.
