STANDARD NAZZJONALI DWAR _ZIEDA FIL-PAGA _g L.S.452.65 1
LE_GISLAZZJONI SUSSIDJARJA 452.65
ORDNI TA’ STANDARD NAZZJONALI 
DWAR _ZIEDA FIL-PAGA
L-AVVI_ZI LEGALI 169 ta’ l-1989, 210 ta’ l-1990 (kif emendat bl-Avvi_z
Legali 192 ta’ l-1991), 192 ta’ l-1991 (kif emendat bl-Avvi_z Legali 127 ta’
l-1992), 127 ta’ l-1992, 179 ta’ l-1993, 185 ta’ l-1994 (kif emendat bl-
Avvi_z Legali 117 ta’ l-1995), 188 ta’ l-1995 (kif emendat bl-Avvi_z Legali
15 ta’ l-1996); in-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 62 ta’ l-1997; u l-
AVVI_ZI LEGALI 6 u 223 ta’ l-1997, 271 ta’ l-1998, 219 ta’ l-1999, 266 ta’
l-2000, 308 ta’ l-2001, 377 ta’ l-2002 u 419 ta’ l-2003, konsolidati.
Titolu.
dwar _Zieda fil-Paga.
Tifsir.
Kap. 452.
"Ftehim" tfisser il-Qbil Nazzjonali dwar Relazzjonijiet
Industrijali iffirmat fl-10 ta’ Di_cembru, 1990 bejn il-Gvern, it-
Trade Unions u Organizzazzjonijiet ta’ Prin_cipali kif rappre_zentati
fil-Kunsill Malti g_hall-I_zvilupp Ekonomiku, liema ftehim sar bl-
ilsien Malti u l-ver_zjoni Ingli_za hija traduzzjoni tieg_hu;
"increment ordinarju" tfisser _zieda fil-paga annwali jew
perjodika li impjegat huwa intitolat g_haliha biex javvanza minn
punt g_hall-ie_hor ta’ skala ta’ paga stabbilita minn qabel;
"impjegat whole-time" g_handu jkollha l-istess tifsir kif mog_hti
lilha f’kundizzjonijiet ta’ l-impieg mag_hrufa skond l-artikolu 10 ta’
l-Att.
A_g_gustament 
g_hall-g_holi tal-
_hajja.
3. I_c-_cifra ta’ _zieda fil-pagi g_hall-g_holi tal-_hajja determinat
skond il-provvedimenti tal-paragrafi 1.2 u 1.3 tal-Ftehim, li t-
taqsimiet 1 sa 6 tieg_hu qed ji_gu riprodotti b_hala Skeda A ma’ dan l-
Ordni, _giet stabbilita skond l-Iskeda B ta’ dan l-Ordni, skond kif
jipprovdu t-taqsimiet 1, 2 u 3 tal-Ftehim u g_handha ti_gi
implimentata kif stipulat fl-imsemmi Ftehim.
Impjegati mhux 
koperti bi ftehim 
kollettiv.
4. I_c-_cifra ta_z-_zieda msemmija fl-Iskeda B g_handha tapplika,
kif stipulat fit-taqsima 3 tal-Ftehim, g_hall-impjegati whole-time li
mhumiex koperti bi ftehim kollettiv.
Paga minima 
nazzjonali.
5. B’se_h_h mill-1 ta’ Jannar, 1992, il-paga minima nazzjonali
fil-_gimg_ha, relatata g_hal _gimg_ha ta’ xog_hol normali, g_handha tkun
kif _gej:
18-il sena u fuqhom .............................. Lm35.63_c fil-_gimg_ha;
17-il sena ............................................. Lm32.72_c fil-_gimg_ha;
ta_ht is-17-il sena ................................... Lm31.49_c fil-_gimg_ha.
Impjegati part-
time.
6. _Haddiema part-time g_handhom jit_hallsu pro rata, b’rata
fis-sieg_ha ta’ mhux anqas mill-paga minima nazzjonali ma_hduma
skond l-artikolu 5 ta’ dan l-Ordni divi_za b’erbg_hin.
2 L.S.452.65 _h STANDARD NAZZJONALI DWAR _ZIEDA FIL-PAGA
_Zieda g_hall-g_holi 
tal-_hajja tit_hallas 
darba.
7. Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli ta’ qabel ta’ dan
l-Ordni, ebda prin_cipal ma jkun me_htie_g li j_hallas i_z-_zieda g_hall-
g_holi tal-_hajja jew xi parti minnha ma_hsuba b’dan l-Ordni aktar
minn darba wa_hda matul is-sena kalendarja li g_haliha tkun tirreferi
_z-_zieda fil-paga.
SKEDI
SKEDA A
(Artikolu 3)
FTEHIM
A. Politika Nazzjonali li Tirregola l-Pagi
l. Kumpens g_hall-G_holi tal-_Hajja
1.0 I_z-_zjieda fl-g_holi tal-_hajja tkun ma_hduma mill-Istatistiku
tal-Gvern skond l-istatistika tar-retail price index ma_hduma ta_ht id-
direzzjoni tal-kumitat tripartit indipendenti mwaqqaf biex jassigura
l-_hdim ekwu ta’ din l-istatistika.
1.1 Kull sitt xhur tul it-terminu ta’ dan il-ftehim, il-Kunsill
Malti g_hall-I_zvilupp Ekonomiku jinforma l-partijiet kollha bil-
movimenti mbassra tar-retail price index g_hat-tliet snin ta’ wara.
Dan it-tbassir iservi b_hala indikazzjoni fin-negozjati g_hall-ftehim
kollettiv _godda u ma jkunx pubblikat.
1.2 G_hall-finijiet ta’ dan il-ftehim, il-per_centwali ta_z-_zjieda fl-
g_holi tal-_hajja li g_handu jkun me_hud fil-kalkolu tal-COLA g_hal kull
sena ikun determinat mill-moviment li jirri_zulta fl-indi_ci (annual
average) fit-tnax-il xahar li jag_hlqu fl-a_h_har ta’ _Gunju tas-sena ta’
qabel.
1.3 G_handha tkun stabbilita _cifra ta’ _zjieda fil-pagi g_hall-g_holi
tal-_hajja (COLA) billi:
l.3.1 Il-per_centwali stabbilit f’paragrafu 1.2 ikun applikat
fuq paga ta’ Lm40 (erbg_hin lira) liema ammont
ji_zdied fl-ewwel ta’ Jannar ta’ kull sena bl-ammont
ta’ COLA stabbilit.
l.3.2 Ir-ri_zultat ji_zdied jew jitnaqqas biex jersaq g_hall-
eqreb nofs lira.
1.3.3 Din i_c-_cifra titnaqqas bl-ammont ta’ benefi_c_cji
so_cjali li l-Istat jista’ jag_hti matul is-sena li tibda
minn meta din i_z-_zjieda tkun effettiva. Appendi_ci I
juri d-dettalji tal-paga so_cjali.
1.4 I_z-_zjieda g_hall-g_holi tal-_hajja tkun effettiva fuq i_z-_zjidiet li
jaqg_hu wara l-ewwel ta’ Jannar wara d-data li tkun stabbilita.
1.5 II-partijiet kollha g_hal dan il-ftehim jirriaffermaw l-impenn
tag_hhom li fl-interess tal-kompetittivit_a  ta’ l-azjendi tag_hna, ikun
hemm kontroll ta’ l-g_holi tal-_hajja.
STANDARD NAZZJONALI DWAR _ZIEDA FIL-PAGA _g L.S.452.65 3
2. Ftehim Kollettiv
2.0 Kull ftehim kollettiv g_handu jkun jorbot fuq tul ta’ mhux
inqas minn tliet snin.
2.1 _Hlief g_hal providimenti o_hra f’din it-taqsima, il-pagi kif
maqbula fil-ftehim kollettiv ikunu dawk effettivi tul it-terminu
kollu tal-ftehim.
2.2 Il-ftehim kollettiv g_handu jindika _c-_cifri ta’ tbassir ta’ l-
g_holi tal-_hajja komunikati skond paragrafu 1.1 u me_huda b_hala ba_zi
fil-ftehim g_hal _zjidiet fil-pagi.
2.3 Meta f’xi sena _z-_zjieda tal-ftehim kollettiv tkun inqas mill-
COLA, allura g_handha ting_hata _zjieda supplimentari biex i_z-_zjieda
effettiva tkun daqs il-COLA.
2.4 Fil-bidu ta’ l-a_h_har sitt xhur tal-ftehim kollettiv, g_handhom
ikunu stabbiliti:
2.4.1 L-ammont ta’ _zjieda attwalment mog_htija tul il-
ftehim.
2.4.2 I_z-_zjieda li kienet ting_hata fil-ka_z li _z-_zjidiet
ma_hsuba aktar mill-COLA mbassra _zdiedu ma’ l-
ammonti attwali ta’ COLA tul it-terminu tal-ftehim.
2.5 Id-differenza bejn dawn l-ammonti sija favur il-_haddiem u
sija favur min i_haddem, g_handhom ikunu kompensati kif miftiehem
bejn i_z-_zew_g partijiet, fil-Ftehim Kollettiv ta’ wara.
2.6 Hu mifhum li l-provedimenti f’paragrafi 2.4 u 2.5,
g_halkemm japplikaw g_hal kull ftehim kollettiv mil_huq waqt it-
terminu ta’ dan il-qbil, huma meqjusa b_hala transitorji fl-i_zvilupp
lejn negozjar aktar _hieles.
3. _Haddiema mhux koperti b’xi ftehim kollettiv
3.0 F’ka_z ta’ _haddiema li ma jkunux koperti b’xi ftehim
kollettiv, il-Gvern g_handu jie_hu dawk il-mi_zuri me_htie_ga biex kull
COLA ti_zdied mal-pagi tag_hhom b’effett mill-ewwel ta’ Jannar ta’
kull sena.
4. Tribunal ta’ Arbitra_g_g Finanzjarju
4.0 F’ka_z li xi azjenda, fi kwalunkwe stadju tal-ftehim
kollettiv, tiddikjara li, g_hal ra_guni jew ra_gunijiet li t_hoss li jkunu
validi, ma tkunx f’qag_hda li tag_hti kif miftiehem i_z-_zjidiet jew xi
parti minnhom, g_handha tfittex revi_zjoni tal-qbil tag_hha mar-
rappre_zentanti tal-_haddiema u, fejn dan ma jintla_haqx, wie_hed mill-
partijiet jew it-tnejn flimkien, g_handhom il-jedd li jressqu l-ka_z
quddiem tribunal indipendenti mwaqqaf minn qabel g_hal dan il-
g_han.
4.1 It-tribunal g_handu jkun mag_hmul minn chairperson u _zew_g
membri.
4.1.1 G_hal dan il-g_han, g_handhom ji_gu mag_hmula _zew_g
listi bi qbil bejn it-tliet na_hat; wa_hda ta’ mhux anqas
minn _hames persuni adatti g_hal chairperson u l-o_hra
ta’ mhux anqas minn g_haxar persuni li jistg_hu jkunu
membri tat-tribunal.
4 L.S.452.65 _h STANDARD NAZZJONALI DWAR _ZIEDA FIL-PAGA
4.1.2 Qabel kull ka_z g_handhom jittellg_hu bix-xorti fil-
pre_zenza tal-partijiet kon_cernati l-ismijiet ta’
chairperson u _zew_g membri. G_hal dan il-g_han, id-
data, il-_hin u l-post g_handhom ji_gu notifikati lill-
partijiet mill-awtorit_a  responsabbli.
4.2 Kull membru tat-tribunal qabel jibda fil-kariga tieg_hu
g_handu jag_hmel dikjarazzjoni bil-_gurament quddiem l-Avukat
_Generali tar-Repubblika, fuq formula preskritta g_hal dan il-g_han, li
fiha jistqarr li m’g_handu interess personali ta’ ebda xorta, la dirett u
lanqas indirett, fil-ka_z quddiemu u li jista’ jkun ta’ konflitt mal-
kariga tieg_hu b_hala membru tat-tribunal.
4.3 It-tribunal g_handu jist_harre_g il-ka_z u f’mhux i_zjed minn
tliet xhur minn dakinhar li l-ka_z ji_gi lilu riferit jidde_ciedi liema
_zjieda jew _zjidiet minn dawk miftiehma jkunu jistg_hu jit_hallsu mill-
azjenda.
4.4 It-tribunal ikollu s-setg_ha li jsejja_h kull persuna o_hra
quddiema biex iressaq ix-xhieda tieg_hu b’affidavit u/jew jag_hti
evidenza u/jew jipprodu_ci kotba u/jew dokumenti o_hra kollha
rilevanti.
4.5 It-tribunal ikollu s-setg_ha li jamministra l-_gurament lil kull
persuna li tidher quddiemu meta u jekk i_hoss il-_htie_ga.
4.6 Kull membru tat-tribunal jir_cievi rimunerazzjoni xierqa
g_hal kull ka_z li jisma’.
4.7 Kull de_ci_zjoni tat-tribunal tkun finali u tkun torbot lill-
partijiet. Hu mifhum li _c-_cirkostanzi e_zaminati mit-tribunal ji_gu
meqjusa li jkomplu fis-se_h_h g_hal _zmien sena, u g_halhekk id-
de_ci_zjoni tieg_hu tkun torbot biss g_hal sena jew sa meta tasal xi
_zjieda o_hra fil-Fterim Kollettiv u b’ri_zultat ta’ dan il-Ftehim.
5. _Cirkostanzi Straordinarji
5.0 Jibqa’ miftiehem li fejn u meta jinqalg_hu _cirkostanzi
straordinarji li min_habba fihom l-ekonomija tal-pajji_z, fil-fehma
unanima tal-Kunsill Malti g_hall-I_zvilupp Ekonomiku, ma tkunx
tifla_h issostni xi wa_hda jew i_z-_zjidiet kollha miftiehma, allura l-
Kunsill jista’ jawtorizza tibdil f’dan il-ftehim ta_ht dawk it-termini u
g_hal dak il-perijodu li l-istess Kunsill jista’ jiddetermina. Qed
jing_hataw e_zempji ta’ _cirkostanzi straordinarji b_hal dawn fl-
Appendi_ci II.
5.1 G_hall-finijiet ta’ l-artikolu 5.0, il-Kunsill Malti g_hall-
I_zvilupp Ekonomiku g_handu, mhux aktar minn tliet xhur mit-tmiem
ta’ kull trimestru, jag_hti lill-partijiet imsie_hba fi _hdanu, rapport bi_c-
_cifri relevanti.
6. Terminu ta’ dan il-ftehim
6.0 Dan il-ftehim g_handu jorbot g_hal tliet snin minn dak inhar
li ji_gi iffirmat.
6.1 Kull sentenza tat-tribunal ta’ arbitra_g_g finanzjarju tibqa’
tapplika tul is-sena s_hi_ha kif stipulat f’sub-paragrafu 4.7 ta’ dan il-
ftehim, sa_hansitra jekk matul dak i_z-_zmien jiskadi dan il-ftehim.
STANDARD NAZZJONALI DWAR _ZIEDA FIL-PAGA _g L.S.452.65 5
SKEDA B
(Artikoli 3 u 4)
_Zidiet g_hall-g_holi tal-_hajja g_hal impjegati whole-time
I_zda meta l-kundizzjonijiet ta’ l-impieg ta’ impjegati
whole-time ikunu koperti bi ftehim, li jkun jipprovdi g_hal
a_g_gustamenti g_hall-g_holi tal-_hajja, i_z-_zieda g_hall-g_holi tal-_hajja
g_handha tit_hallas skond kull ftehim b_hal dak, i_zda _z-_zieda ma
g_handha f’ebda ka_z tkun anqas minn dik spe_cifikata fil-Kolonna 2
ta’ hawn fuq.
B’effett mis-sena 1995, ammont ta’ Lm13, ekwivalenti
g_hal 50_c fil-_gimg_ha g_hal sitt xhur, g_handu wkoll jit_hallas mill-
prin_cipali f’somma wa_hda f’daqqa fl-a_h_har ta’ Marzu lill-impjegati
whole-time kollha li jkunu fuq il-kotba tag_hhom f’dik id-data. Din
is-somma tkun rikuperabbli mill-fondi dovuti lill-Gvern b_hala
taxxa fuq l-income u kontribuzzjonijiet tas-sigurt_a  so_cjali.
Barra minn hekk, ammont ta’ Lm26, ekwivalenti g_hal Lm1
fil-_gimg_ha, g_handu wkoll jit_hallas mill-prin_cipali f’somma wa_hda
f’daqqa fl-a_h_har ta’ Settembru lill-impjegati whole-time kollha li
jkunu fuq il-kotba tag_hhom f’dik id-data. Din is-somma tkun
rikuperabbli mill-fondi dovuti lill-Gvern b_hala taxxa fuq l-income u
kontribuzzjonijiet tas-sigurt_a  so_cjali.
_Zidiet g_hall-g_holi tal-_hajja g_hal impjegati part-time
Il-pagi ta’ impjegati part-time g_handhom ji_zdiedu pro rata
b’rata fis-sieg_ha ekwivalenti g_hal wie_hed minn kull erbg_hin ta’ dik
mog_htija mill-Gvern lill-impjegati whole-time tieg_hu kif stipulat
fil-Kolonna 2 ta’ hawn fuq rispettivament.
Kolonna 1 Kolonna 2
Data effettiva _zieda fil-paga
1 ta’ Jannar, 1990 Lm3.00 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 1991 Lm1.25 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 1992 Lm1.50 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 1993 Lm1.00 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 1994 Lm1.50 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 1995 Lm2.25 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 1996 Lm2.00 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 1997 Lm1.50 fil-_gimg_ha
1 ta’ April, 1997 Lm1.75 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 1998 Lm1.50 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 1999 Lm1.75 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 2000 Lm1.00 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 2001 Lm1.50 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 2002 Lm1.50 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 2003 Lm1.75 fil-_gimg_ha
1 ta’ Jannar, 2004 Lm0.75 fil-_gimg_ha:
