PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 1
KAPITOLU 445
ATT DWAR IL-PATRIMONJU KULTURALI
Biex jipprovdi minflok l-Att dwar il-Protezzjoni ta’ l-Antikitajiet, Kap. 54, g_has-
sovrintendenza, konservazzjoni u amministrazzjoni tal-patrimonju kulturali f’Malta u dwar
_hwejje_g ancillari g_hal dan jew li g_handhom x’jaqsmu ma’ dan.
3 ta’ Mejju, 2002
15 ta’ Awissu, 2002
1 ta’ Jannar, 2003
L-ATT VI ta’ l-2002, kif emendat bl-Att XVIII ta’ l-2002.
Arran_gament ta’ l-Att
Artikolu
TAQSIMA I Preliminari 1-3
TAQSIMA II Prin_cipji u Dmirijiet _Generali 4-6
TAQSIMA III Kostituzzjoni, Kompo_zizzjoni u Funzjonijiet ta’ l-
Entitajiet
7-16
TAQSIMA IV Disposizzjonijiet Amministrattivi u dwar il-Persunal 17-19
TAQSIMA V Disposizzjonijiet Finanzjarji 20-30
TAQSIMA VI Professjonisti fil-Konservazzjoni 31-39
TAQSIMA VII Poteri Spe_cjali ta’ l-Istat 40-51
TAQSIMA VIII Patrimonju Kulturali Reli_gju_z 52
TAQSIMA IX Reati 53-54
TAQSIMA X Regolamenti 55
TAQSIMA XI Mixxellanji 56-57
SKEDA Rata ta’ Dazju ta’ Esportazzjoni
2 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
TAQSIMA I 
PRELIMINARI
Titolu fil-qosor u 
bidu fis-se_h_h.
1. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att hu Att dwar il-Patrimonju
Kulturali.
Tifsir. 2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma tkunx
te_htie_g xort’o_hra:
"A_genzija" tfisser l-A_genzija Operattiva mwaqqfa ta_ht l-artikolu
8;
"avvi_z ta’ sospensjoni" g_handha t-tifsira mog_htija lilha bl-
artikolu 46;
Kap. 356. "Awtorit_a  ta’ l-Ippjanar" tfisser l-Awtorit_a  mwaqqfa ta_ht l-Att
dwar l-Ippjanar ta’ l-I_zvilupp;
"_Centru" tfisser i_c-_Centru Malti g_har-Restawr imsemmi fl-
artikolu 10;
"detentur" tfisser min ikollu fi_zikament g_handu o_g_gett kulturali
f’isem terzi;
"dritt ta’ preferenza" tfisser il-jedd mog_hti lis-Sovrintendent bi u
skond l-artikolu 40;
"Entitajiet" tfisser is-Sovrintendenza, l-A_genzija, i_c-_Centru, il-
Kumitat u l-Fond, u Entit_a  g_handha tiftiehem skond hekk;
"esplorazzjoni" tfisser attivit_a  fuq l-art u fl-ib_hra territorjali jew
fi_z-_zona kontigwa, mag_hmula bil-g_han li tiskopri informazzjoni
_gdida li tirrigwarda l-patrimonju kulturali, u li tista’ tirri_zulta fis-
sejbien ta’ o_g_getti mobbli jew immobbli ta’ valur g_hall-patrimonju
kulturali li g_hadhom mhux dokumentati fl-inventarju nazzjonali ta’
proprjet_a  kulturali;
"Fond" tfisser il-Fond dwar il-Patrimonju Kulturali mwaqqaf bl-
artikolu 16;
"Forum" tfisser il-Forum Nazzjonali g_hall-Patrimonju Kulturali
mwaqqaf fl-artikolu 15;
"funzjoni" tinkludi kull responsabbilt_a , poter u dmir;
Kap. 226. "ib_hra territorjali" g_handha t-tifsira mog_htija lilha fl-Att dwar l-
Ib_hra Territorjali u _z-_Zona Kontigwa, u tinkludi l-ib_hra kollha li
jinsabu bejn il-linji ba_zi hemm imsemmija u l-kosta;
"investigazzjoni" tfisser kull attivit_a  g_hall-fini li tinkiseb u ti_gi
re_gistrata informazzjoni li jkollha x’taqsam mal-patrimonju
kulturali u tinkludi kull xog_hol g_hall-finijiet li ji_gu identifikati,
skoperti, skavati, mikxufa, rkuprati u mne_h_hija kull o_g_gett jew
materjal li jkunu sitwati fi, fuq jew ta_ht xi proprjet_a  kulturali;
"jikkoordina" tfisser l-iskambju ta’ veduti bil-fomm jew bil-
miktub, qabel ma tittie_hed xi de_ci_zjoni jew titwettaq xi azzjoni, bil-
g_han li ji_gu evitati konflitti, _hela u _zbalji jew sabiex jinsab rimedju
g_halihom;
"konservatur-restawratur" tfisser persuna kwalifikata
professjonalment li tkun detentur ta’ warrant ta_ht dan l-Att;
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 3
"konservazzjoni" tfisser attivit_a  me_htie_ga biex kemm jista’ jkun
tkabbar ir-re_zistenza jew tnaqqas id-deterjorament ta’ proprjet_a
kulturali, u tinkludi l-e_zami, ttestjar, kkurar, re_gistrazzjoni u
preservazzjoni ta’ kull tali proprjet_a  kulturali jew xi parti minnha;
"konservazzjoni integrata" tfisser dik il-firxa s_hi_ha ta’ mi_zuri li
g_handhom l-iskop li jassiguraw it-tkomplija _gejjiena tal-patrimonju
kulturali, li dan jin_zamm hekk li jag_hmel parti minn ambjent adatt,
sew jekk mag_hmul mill-bniedem sew jekk naturali, l-utilizzazzjoni
tieg_hu u l-adattament tieg_hu g_hall-_hti_giet tas-so_cjet_a . Dak l-g_han
g_handu jinkiseb permezz ta’ l-g_hoti ta’ _hajja mill-_gdid u ta’ l-
integrazzjoni tal-patrimonju kulturali fi _hdan l-ambjent fi_ziku tas-
so_cjet_a  tal-lum u bl-assenjazzjoni ta’ funzjoni so_cjali g_hal dak il-
patrimonju kulturali li jkun kompatibbli mad-dinjit_a  tieg_hu u mal-
qag_hda li jkollu;
"il-Kumitat" tfisser il-Kumitat ta’ Garanzija mwaqqaf bl-artikolu
14;
Kap. 363.
il-Kunsilli Lokali;
"kurazija" u "att ta’ kurazija" g_handu jkollhom it-tifsira
rispettivament mog_htija lilhom fl-artikolu 48;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli g_hall-patrimonju
kulturali, u tinkludi, fil-limitu ta’ kull awtorit_a  mog_htija, kull min
ikun spe_cifikament awtorizzat mill-Ministru g_hal xi wie_hed mill-
g_hanijiet ta’ dan l-Att;
"missjoni" tfisser l-g_han u l-iskop ta’ organizzazzjoni;
"mu_zew" tfisser istituzzjoni permanenti fis-servizz ta’ so_cjet_a  u
ta’ l-i_zvilupp tag_hha, u miftu_ha g_hall-pubbliku, li takkwista, ti_gbor,
tikkonserva, tag_hmel ri_cerka, tiddokumenta, tikkomunika u
tesibixxi g_hall-fini ta’ studju, edukazzoni u tgawdija tal-patrimonju
kulturali u informazzjoni asso_cjata ta’ l-umanit_a  u ta’ l-ambjent
relattiv g_hall-benefi_c_cju pubbliku;
"ordni ta’ konservazzjoni u protezzjoni" g_handu jkollha t-tifsira
mog_htija lilha fl-artikolu 47;
"patrimonju kulturali" tfisser o_g_getti mobbli jew immobbli ta’
importanza artistika, arkitettonika, storika, arkeolo_gika,
etnografika, paleontolo_gika u _geologika u tinkludi informazzjoni
jew data relattivi g_hall-patrimonju kulturali li jappartjeni lil Malta
jew lil xi pajji_z ie_hor. Dan jinkludi wkoll siti jew depo_ziti
arkeolo_gi_ci, paleontolo_gi_ci jew _geolo_gi_ci, paesa_g_g, gruppi ta’ bini,
kif ukoll kollezzjonijiet xjentifi_ci, kollezzjonijiet ta’ o_g_getti
artisti_ci, manuskritti, kotba, materjal ippubblikat, arkivji, materjal
awdjo-vi_ziv u riproduzzjonijiet ta’ xi wa_hda minn dawn hawn qabel
imsemmija, jew kollezzjonijiet ta’ valur storiku, kif ukoll assi
kulturali intan_gibbli li jinkludi l-arti, it-tradizzjonjiet, id-drawwa u
l-_hiliet li jintu_zaw fl-arti dimostrattiva, fl-arti applikata u fl-
arti_g_gjanat u assi intan_gibbli o_hra li g_handhom valur storiku,
artistiku jew etnografiku;
"preskritt" tfisser preskritt ta_ht dan l-Att;
"proprjet_a  kulturali" tfisser proprjet_a  mobbli jew immobbli li
4 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
tag_hmel parti mill-patrimonju kulturali;
"pussessur" tfisser min fi_zikament ikollu l-o_g_gett kulturali
f’ismu proprju;
"restawr" tfisser attivit_a  ta’ spe_cjalizzazzjoni g_holja g_hall-
konservazzjoni ta’ l-integrit_a  tal-patrimonju kulturali, li to_hro_g il-
valuri u ttejjeb il-mod kif jinqara l-istat, il-forma u d-disinn
ori_ginali, fil-parametri ta’ materjal li jkun g_hadu je_zisti. Dik l-
attivit_a  g_handha tkun imsejsa fuq pro_cess kritiku u storiku ta’
valutazzjoni u mhux fuq kon_gettura;
"sena finanzjarja" tfisser il-perjodu ta’ tnax-il xahar li jtemm fit-
tletin jum ta’ Settembru ta’ kull sena:
I_zda l-ewwel sena finanzjarja g_har-rigward ta’ xi Entit_a
tkun tikkonsisti fil-perjodu li jibda g_haddej fid-data tad-d_hul fis-
se_h_h ta’ l-artikoli relattivi ta’ dan l-Att li jkunu jirreferu g_hal dik l-
Entit_a , u li jtemm fit-tletin jum ta’ Settembru tas-sena ta’ wara;
"sid" dwar proprjet_a  kulturali tinkludi directus dominus,  sub
directus dominus, enfitewta, sub-enfitewta, min ikollu l-proprjet_a
nuda u u_zufruttwarju;
"sorveljanza" tfisser attivit_a  mis-Sovrintendenza li tkun tinkludi
attivit_a  li jkollha x’taqsam mal-kontroll, direzzjoni, sorveljar,
regolament,  investigazzjoni u re_gistrar tal-patrimonju kulturali, u
tinkludi kull attivit_a  li jkollha x’taqsam ma’ dan;
"Sovrintendenza" tfisser is-Sovrintendenza tal-Patrimonju
Kulturali mwaqqfa bl-artikolu 7 u "Sovrintendent" tfisser is-
Sovrintendent tal-Patrimonju Kulturali msemmi fl-istess l-artikolu;
"uffi_cjal" u "impjegat" tinkludi uffi_cjal pubbliku mqabbad jaqdi
dmirijiet f’xi Entit_a , Kumitat jew korp imwaqqaf ta_ht dan l-Att;
"uffi_cjal pubbliku" g_handha l-istess tifsira mog_htija lilha bl-
artikolu 124 tal-Kostituzzjoni;
"warrant" tfisser warrant li jing_hata skond it-Taqsima VI ta’ dan
l-Att, u detentur ta’ warrant g_handha tiftiehem skond hekk;
Kap. 226. "_zona kontigwa" g_handha t-tifsira kif mog_htija lilha bl-Att dwar
l-Ib_hra Territorjali u _z-_Zona Kontigwa;
Kap. 356. "_zvilupp" g_handha t-tifsira mog_htija lilha fl-Att dwar l-Ippjanar
ta’ l-I_zvilupp.
O_g_getti li dwarhom 
japplikaw id-
disposizzjonijiet 
ta’ dan l-Att.
3. G_hall-finijiet ta’ dan l-Att, o_g_gett ma jitqiesx li jkun
jag_hmel parti mill-patrimonju kulturali kemm-il darba dan ma
jkunx e_zista f’Malta, inklu_zi l-ib_hra territorjali tag_hha, jew f’xi
pajji_z ie_hor, g_hal _hamsin sena, jew kemm-il darba ma jkunx o_g_gett
ta’ valur kulturali, artistiku, storiku, etnografiku, xjentifiku jew
industrijali, ukoll jekk kontemporanju, li g_handu ji_gi preservat.
TAQSIMA  II
PRIN_CIPJI U DMIRIJIET _GENERALI
Prin_cipji u 
dmirijiet.
4. (1) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli li _gejjin ta’ dan l-
artikolu u ta’ l-artikoli l-o_hra ta’ din it-Taqsima m’g_handhomx
ikunu esegwibbli f’xi qorti tal-_gustizzja, madankollu l-prin_cipji li
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 5
jinsabu fiha huma fondamentali g_hall-protezzjoni tal-patrimonju
kulturali u tkun il-mira ta’ l-Istat li japplikhom u li jiggwida ru_hu
bihom.
(2) Kull _cittadin ta’ Malta kif ukoll kull min ikun pre_zenti
f’Malta g_handu jkollu d-dmir li jipprote_gi l-patrimonju kulturali kif
ukoll id-dritt li jibbenefika minn dan il-patrimonju kulturali
permezz tat-tag_hlim u tat-tgawdija. Il-patrimonju kulturali huwa
assi ta’ valur spiritwali, kulturali, so_cjali u ekonomiku li ma jistax
ji_gi mibdul, u l-protezzjoni u l-promozzjoni tieg_hu huma
indispensabbli g_hal _hajja bilan_cjata u kompluta.
(3) L-Istat Malti jkollu d-dmir jistabbilixxi u j_zomm strutturi
amministrattivi u regolatorji ta’ sovrintendenza sabiex ji_zgura li
dan il-patrimonju ikun protett u konservat, kif ukoll ja_hseb g_hal
dawk l-istrutturi l-o_hra li jkunu me_htie_ga g_hall-amministrazzjoni
tal-kura, espo_zizzjoni u apprezzament ta’ dan il-patrimonju.
(4) Id-dmir li tipprote_gi jinkludi d-dmir li tiddokumenta,
tikkonserva, tag_hmel manutenzjoni, tirrestawra u jinkludi d-dmir
ta’ intervent meta jitqies li jkun hekk me_htie_g, inklu_zi f’_cirkostanzi
ta’ u_zu mhux kif imiss, nuqqas ta’ konservazzjoni jew
applikazzjoni ta’ metodi ta’ konservazzjoni mhux kif g_handhom
ikunu. Dak id-dmir li tipprote_gi jinkludi wkoll id-dmir ta’
inkora_g_giment ta’ l-u_zu sostenibbli u _z-_zamma fi stat tajjeb tar-
ri_zorsa ta’ patrimonju kulturali, skond il-prin_cipji ta’
konservazzjoni integrata, inklu_z:
(a) l-inkora_g_giment ta’ l-integrazzjoni ta’ pratki ta’
konservazzjoni u ta’ tmexxija g_har-rigward tal-
patrimonju kulturali f’kull livell ta’ gvern, gvern
lokali, is-settur privat u tal-volontarjat;
(b) l-a_c_certament li l-konservazzjoni, it-tmexxija u
inizjattivi o_hra li jolqtu l-patrimonju kulturali jkunu
jqisu kull politika ta’ inklu_zjoni so_cjali;
(_c) l-a_c_certament li l-konservazzjoni, l-ippjanar ta’ l-art u
inizjattivi o_hra li jkunu jolqtu n_hawi ta’ patrimonju
kulturali jkunu jqisu n-nis_ga so_cjali ta’ komunitajiet
e_zistenti u jkunu j_habirku biex itejbu l-kondizzjonijiet
ta’ g_hajxien g_hal kull livell tas-so_cjet_a . Dawk l-
inizjattivi g_handhom ji_zguraw, fejn ikun possibbli, li
ma jwasslux g_hal bidliet negattivi fin-nis_ga so_cjali tal-
popolazzjoni ta’ xi lokalit_a , tkun liema tkun, fejn isir
xi intervent;
(d) il-promozzjoni ta’ g_harfien pubbliku dwar ir-rikkezza
u l-firxa ta’ patrimonju kulturali b_hala parti intrinsika
mill-ambjent tal-bniedem, u tal-b_zonn li ssir _hidma
biex ma jitbaxxewx dawk l-istess assi ta’ patrimonju
kulturali li fuqhom tkun tiddependi l-kwalit_a  ta’ dak l-
istess ambjent, kif ukoll tar-ra_gunijiet kulturali,
ekonomi_ci u so_cjali li jkunu ji_g_gustifikaw il-
protezzjoni relattiva;
(e) il-konsiderazzjoni ta’ problemi spe_cjali tal-
konservazzjoni, manutenzjoni u tmexxija tal-
patrimonju kulturali f’politika dwar dak kollu li
6 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
jirrigwarda t-tni_g_gis ta’ l-ambjent;
(f) il-promozzjoni ta’ politika fiskali u finanzjarja li
tinkora_g_gixxi sidien ta’ patrimonju kulturali li j_zommu
fi stat tajjeb, jikkonservaw, jipprote_gu u jag_hmlu u_zu
kif imiss ta’ dik il-proprjet_a .
(5) Id-dmir li tag_hmel a_c_cessibbli jinkludi d-dmir li tesibbixxi,
tag_hmel ri_cerka, tirrendi a_c_cessibbli g_hal ri_cerka, studju u tgawdija,
il-patrimonju kulturali u li jin_gieb ’il quddiem l-g_harfien, l-
apprezzament u l-konoxxenza ta’ dan il-patrimonju fil-parametri
tal-prin_cipju ta’ inklu_zjoni so_cjali. Il-jedd ta’ a_c_cess g_hal u
benefi_c_cju minn dan il-patrimonju kulturali ma jappartjenix
unikament g_hall-_generazzjoni pre_zenti. Kull _generazzjoni jkollha
d-dmir li tipprote_gi dan il-patrimonju u li tag_hmlu a_c_cessibbli g_hal
_generazzjonijiet fil-_gejjieni u g_hall-umanit_a  kollha.
Kondizzjonijiet. 5. Fit-twettiq ta’ dmirijietu l-Istat jista’ jiddelega kull dmir
minn dawk stipulati fl-artikolu 4 lil Entitajiet li jkunu di_g_a  je_zistu,
jew lil entitajiet o_hra pubbli_ci jew mhux statali li jistg_hu jkunu
mwaqqfa g_hal dak l-iskop, i_zda l-Istat g_handu:
(a) jippubblika l-kondizzjonijiet li ta_hthom dik id-delega
tkun mog_htija;
(b) jirriserva l-proprjet_a  pubblika ta’ dak kollu li
jitqieg_hed f’fedekommess b’dik id-delega;
(_c) jirriserva l-jedd ta’ sovrintendenza.
Prjorit_a  lill-
patrimonju 
kulturali.
6. Il-protezzjoni u l-promozzjoni tal-patrimonju kulturali u l-
a_c_cessibilit_a  g_halih g_handhom jing_hataw prjorit_a  g_holja _hafna meta
tkun qed ti_gi de_ci_za xi tkun il-politika pubblika f’kull qasam ta’
attivit_a  f’Malta.
TAQSIMA  III
KOSTITUZZJONI, KOMPO_ZIZZJONI U FUNZJONIJIET 
TA’ L-ENTITAJIET
Sovrintendenza. 7. (1) Ikun hemm Sovrintendenza tal-Patrimonju Kulturali,
ta_ht ir-responsabbilt_a  u l-amministrazzjoni tas-Sovrintendent tal-
Patrimonju Kulturali. Il-missjoni tas-Sovrintendenza tkun li
twettaq id-dmirijiet ta’ l-Istat dwar il-protezzjoni tal-patrimonju
kulturali u l-a_c_cessibilit_a  g_halih, kif imfisser f’dan l-Att.
Personalit_a  
_guridika u 
rappre_zentanza 
legali.
(2) Is-Sovrintendenza tkun korp mag_hqud li jkollu personalit_a
_guridika distinta u li tkun tista’, bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’
dan l-Att, tag_hmel kuntratti, tikseb, i_z_zomm u tiddisponi minn kull
xorta ta’ proprjet_a  g_hall-finijiet tal-funzjonijiet tag_hha, jew li
t_harrek jew li ti_gi m_harrka, u li tag_hmel dawk l-affarijiet kollha u li
tag_hmel dawk l-operazzjonijiet kollha li huma in_cidentali jew li
jwasslu g_hall-eser_cizzju jew it-twettiq tal-funzjonijiet tag_hha ta_ht
dan l-Att.
(3) Ir-rappre_zentanza legali u _gudizzjarja tas-Sovrintendenza
tvesti fis-Sovrintendent i_zda s-Sovrintendent jista’ ja_htar lil xi
_hadd, inklu_z xi uffi_cjal jew impjegat wie_hed jew iktar tas-
Sovrintendenza, biex jidher f’isimha u g_haliha f’kull pro_cediment
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 7
_gudizzjarju u fuq kull att, kuntratt, istrument jew dokument ie_hor
ta’ liema xorta jkun.
_Hatra ta’ 
Sovrintendent.
(4) Is-Sovrintendent jin_hatar mill-Ministru g_hal perjodu ta’
mhux i_zjed minn _hames snin ta_ht dawk il-pattijiet u kondizzjonijiet
kif stabbilit fl-ittra tal-_hatra tieg_hu. Meta jag_hlqilha _z-_zmien tal-
kariga persuna tista’ ter_ga tin_hatar g_hal perjodu jew perjodi
ulterjuri.
Funzjonijiet u 
dmirijiet tas-
Sovrintendenza.
(5) Tkun il-funzjoni tas-Sovrintendenza:
(a) li tistabbilixxi, ta_g_gorna, tamministra u, meta jidhrilha
xieraq, tippubblika, jew ti_zgura li ssir il-kompilazzjoni
ta’, inventarju nazzjonali ta’ dik il-proprjet_a  kulturali
li tkun tappartjeni:
(i) lill-Istat jew istituzzjonijiet ta’ l-Istat,
(ii) lill-Knisja Kattolika u lil denominazzjonijiet
reli_gju_zi o_hra,
(iii) lil Fondazzjonijiet stabbiliti f’dawn il-g_zejjer,
(iv) lil persuni fi_zi_ci u _guridi_ci meta l-proprjet_a
kulturali tkun saret a_c_cessibbli g_hall-pubbliku,
jew meta  dawk il-persuni jkunu taw il-kunsens
tag_hhom g_hal dak l-g_han;
(b) li twettaq sorveljanza fuq il-protezzjoni,
konservazzjoni, restawr, manutenzjoni, esibizzjoni u
a_c_cessibilit_a  ta’ proprjet_a  kulturali;
(_c) li tippromwovi ri_cerka fil-qasam tal-patrimonju
kulturali u li tag_hmel skavi u investigazzjonijiet o_hra li
jistg_hu jkunu me_htie_ga sabiex ji_gu skoperti, jing_hataw
attenzjoni u jkunu apprezzati o_g_getti jew aspetti tal-
patrimonju kulturali;
(d) li tawtorizza skavi, kif ukoll li tissorvelja l-iskavi
b’hekk li ti_zgura li dawk l-iskavi, id-dokumentazzjoni
tag_hhom u l-esibizzjoni tar-ri_zultati relattivi jkunu
skond metodi xjentifi_ci u li tintu_za l-a_hjar teknolo_gija
possibbli;
(e) li ti_zgura li tin_zamm u ti_gi arkivjata dokumentazzjoni
adegwata dwar l-iskavar, l-esplorazzjoni u t-tfittxija
g_hall-antikitajiet, il-konservazzjoni ta’ proprjet_a
kulturali u skoperti li jirri_zultaw minn stimi ta’ l-
impatt fuq l-ambjent;
(f) li tippromwovi u tassigura l-a_hjar politika, livelli u
pratka g_hall-konservazzjoni u l-pre_zentazzjoni ta’
artefatti, kollezzjonijiet, mu_zewijiet, bini, monumenti
u siti;
(g) li tag_hti parir u tikkoordina flimkien ma’ l-Awtorit_a  ta’
l-Ippjanar kull azzjoni g_has-salvagwardja tal-
patrimonju kulturali meta jkunu qeg_hdin ji_gu
kkunsidrati applikazzjonijiet g_hal xi permessi ta’ l-
ippjanar li jkollhom x’jaqsmu ma’ _zvilupp li jkun
jolqot o_g_getti, siti, bini jew paesa_g_g li jag_hmlu parti
mill-patrimonju  kulturali;
8 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
(h) li tag_hti parir lill-Ministru dwar il-koperazzjoni ma’
gvernijiet u organizzazzjonijiet internazzjonali o_hra
fil-qasam tal-protezzjoni tal-patrimonju kulturali;
Kap. 88.
(i) wara li tikkonsulta lill-Kumitat, li tag_hti parir lill-
Ministru dwar il-_htie_ga li ji_gu infurzati xog_hlijiet
ur_genti ta’ tiswija jew konservazzjoni skond l-artikolu
42, kif ukoll dwar il-_htie_ga g_hall-akkwist m_gieg_hel ta’
siti jew bini mill-Gvern skond l-Ordinanza dwar l-
Akkwist ta’ Artijiet g_hal Skopijiet Pubbli_ci, g_hall-
a_hjar protezzjoni tal-patrimonju kulturali;
(j) b’mod _generali biex tag_hti pariri lill-Ministru fuq kull
kwistjoni g_har-rigward tal-patrimonju kulturali u l-
proprjet_a  kulturali;
(k) biex taqdi kull funzjoni o_hra b_hal dawk ta_ht din il-li_gi
jew kull li_gi o_hra kif ukoll dawk il-funzjonijiet l-o_hra
kollha li l-Ministru jista’ minn _zmien g_hal _zmien
jassenjalha.
A_genzija 
operattiva.
8. (1) Ikun hemm a_genzija operattiva hawnhekk i_zjed ’il
quddiem f’dan l-Att imsemmija l-A_genzija li tkun mag_hrufa b_hala
"Patrimonju Malta". Il-missjoni ta’ l-A_genzija tkun li ti_zgura li
dawk l-elementi tal-patrimonju kulturali fdati lilha jkunu protetti u
jisru a_c_cessibbli g_hall-pubbliku, kif provdut f’dan l-Att.
(2) L-A_genzija tkun korp mag_hqud li jkollu personalit_a
_guridika distinta u tkun tista’, bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’
dan l-Att, tag_hmel kuntratti, takkwista, i_z_zomm u tne_h_hi kull xorta
ta’ proprjet_a  g_hall-finijiet tal-funzjonijiet tag_hha, jew li t_harrek u
ti_gi m_harrka, u li tag_hmel dawk l-affarijiet kollha kif ukoll dawk l-
operazzjonijiet li huma in_cidentali jew li jwasslu g_hall-eser_cizzju
jew it-twettiq tal-funzjonijiet tag_hha ta_ht dan l-Att.
Rappre_zentanza 
legali u 
_gudizzjarja.
(3) Ir-rappre_zentanza legali u _gudizzjarja ta’ l-A_genzija tvesti
fil-President, i_zda l-President jista’ ja_htar lill-Uffi_cjal Ewlieni
Esekuttiv jew xi wie_hed jew iktar mill-uffi_cjali jew impjegati ta’ l-
A_genzija, biex jidher f’isimha u g_haliha f’kull pro_cediment
_gudizzjarju u fuq kull att, kuntratt, istrument jew dokument ie_hor
ta’ liema xorta jkun.
Funzjonijiet ta’ l-
A_genzija.
(4) Tkun il-funzjoni ta’ l-A_genzija:
(a) li ti_zgura li mu_zewijiet, kollezzjonijiet, siti, bini u
proprjet_a , mobbli jew immobbli, li jifformaw parti
mill-patrimonju kulturali,  li jkunu proprjet_a  tag_hha
jew inkella amministrati minnha, jkunu konservati,
restawrati, amministrati, immexxija, operati, imqeg_hda
fis-suq, studjati u ppre_zentati g_hall-esibizzjoni, bl-
a_hjar mod possibbli;
(b) li takkwista bi proprjet_a  jew b_hala o_g_getti fdati
f’idejha, kollezzjonijiet ta’ o_g_getti, siti, bini, g_hall-
mu_zewijiet, kollezzjonijiet, siti u bini;
(_c) li twettaq, f’kull ka_z ta_ht is-sorveljanza tas-
Sovrintendent, jew tikkummissjona r-restawr jew
konservazzjoni, ta’ proprjet_a  kulturali li tkun proprjet_a
jew xort’o_hra mi_zmuma jew amministrata minnha;
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 9
(d) li tikkoordina ma’ l-Awtorit_a  dwar it-Turi_zmu ta’
Malta, ma’ l-Awtorit_a  ta’ l-Ippjanar u ma’ korpi o_hra
involuti, mi_zuri li jitqiesu me_htie_ga sabiex o_g_getti, siti
u bini ta’ patrimonju kulturali jkunu protetti u jsiru
a_c_cessibbli permezz ta’ kull konservazzjoni,
manutenzjoni, restawr, esibizzjoni u promozzjoni
me_htie_ga;
(e) li tippromwovi konoxxenza, edukazzjoni,
apprezzament u tgawdija pubblika tal-patrimonju
kulturali;
(f) b’koordinament mas-Sovrintendenza tikkonsulta mal-
kunsilli lokali fil-_harsien tal-patrimonju kulturali fil-
lokalit_a  tag_hhom; u 
(g) li twettaq dawk il-funzjonijiet l-o_hra li l-Ministru jista’
minn _zmien g_hal _zmien jassenjalha.
(5) (a) Bil-g_han li ji_gu _zgurati l-a_hjar konservazzjoni, restawr,
tmexxija, amministrazzjoni, marketing, esibizzjoni,
pre_zentazzjoni jew studju ta’ xi qasam partikolari tal-
patrimonju kulturali, l-A_genzija tista’, bl-
approvazzjoni bil-miktub tal-Ministru, u
f’konsultazzjoni mas-Sovrintendent, jew tiddelega l-
funzjonijiet tag_hha lil xi enti e_zistenti jew lil xi enti li
g_had trid ti_gi mwaqqfa, sew pubblika sew privata, jew
lil xi so_cjet_a  msie_hba mag_hha, kif ikun me_htie_g, u
f’kull ka_z ta_ht dawk il-kondizzjonijiet kif stabbiliti
mis-Sovrintendent u approvati u ppubblikati mill-
Ministru fil-Gazzetta, b’dana però  illi fejn id-delega
fuq imsemmija tkun tikkonsisti f’att ta’ kurazija
g_handhom ji_gu segwiti d-disposizzjoniijiet ta’ l-
artikolu 48.
(b) L-A_genzija tista’, meta jkun adatt, twettaq ukoll il-
funzjonijiet tag_hha direttament permezz tar-ri_zorsi
tag_hha nnifisha.
(6) L-A_genzija g_handha tag_hti lis-Sovrintendent kull
informazzjoni li huwa jista’ je_htie_g sabiex ikun jista’ jwettaq il-
funzjonijiet tieg_hu ta_ht dan l-Att.
Bord tad-Diretturi.
mag_hmul minn mhux inqas minn _hames membri u mhux iktar minn
disa’ membri, li wie_hed minnhom ikun il-President, ie_hor il-Vi_ci
President, u ie_hor nominat mill-Ministru responsabbli g_hal
G_hawdex.
(2) Il-membri tal-Bord jin_hatru mill-Ministru g_hal perjodu ta’
mhux inqas minn tliet snin imma mhux i_zjed minn _hames snin kif
jista’ jkun de_ci_z fl-ittra tal-_hatra tag_hhom. Membri tal-Bord
jistg_hu, meta jiskadi _z-_zmien tal-kariga tag_hhom, jer_gg_hu ji_gu
ma_htura.
(3) Il-funzjonijiet tal-Bord ikunu:
(a) li jidde_ciedi l-politka u l-istrate_gija ta’ l-A_genzija;
(b) li jimpjega u jmexxi r-ri_zorsi umani me_htie_ga biex
10 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
jikseb il-miri ta’ l-A_genzija;
(_c) li ji_zgura l-amministrazzjoni finanzjarja xierqa ta’ l-
A_genzija;
(d) li ji_zgura l-kollaborazzjoni mal-korpi lokali u barranin
li tkun me_htie_ga sabiex jinkisbu l-miri ta’ l-A_genzija.
(4) Il-Bord g_handu ja_htar Uffi_cjal Ewlieni Esekuttiv li jkun
responsabbli lejn il-President u l-Bord u li jkun ma_htur g_hal
perjodu ta’ mhux inqas minn tliet snin ta_ht dawk il-pattijiet u
kundizzjonijiet kif stabbiliti fl-ittra tal-_hatra tieg_hu. Meta
jag_hlqilha _z-_zmien tal-kariga, persuna tista’ ter_ga tin_hatar g_hal
perjodu jew perjodi ulterjuri.
(5) Is-seduti tal-Bord jitlaqqg_hu mill-President, sew fuq
inizjattiva tieg_hu sew fuq talba ta’ xi tnejn mill-membri l-o_hra.
(6) Nofs l-g_hadd ta’ membri li f’dak il-waqt jikkostitwixxu l-
Bord jag_hmlu quorum.   Id-de_ci_zjonijiet ikunu adottati waqt seduta
li fiha jkun hemm quorum b’ma_g_goranza sempli_ci tal-membri
presenti u votanti.   Il-President g_handu jkollu vot b_hal kul_hadd u,
f’ka_z ta’ voti ndaqs, vot de_ci_ziv.
(7) Membru li jkollu xi interess dirett jew indirett f’xi kuntratt
jew f’xi azzjoni o_hra mag_hmulin jew proposti li jsiru mill-
A_genzija, meta jkun hemm tali interess, g_handu ji_zvela ix-xorta ta’
l-interess tieg_hu fl-ewwel seduta tal-Bord wara li jkun sar jaf bil-
fatti rilevanti.   Dak il-kxif g_handu jitni_z_zel fil-minuti tas-seduta, u
tali membru g_handu jirtira minn seduta filwaqt li dik il-kwistjoni
tkun qeg_hda ti_gi diskussa jew de_ci_za mill-Bord.
(8) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, il-Bord jista’
jirregola l-pro_ceduri tieg_hu nnifsu.
(9) Dokument li j_gieg_hlek ta_hseb li jkun istrument mag_hmul
jew ma_hru_g mill-A_genzija u ffirmat mill-President f’isimha g_handu
ji_gi ri_cevut bi prova u g_handu, sakemm ma tin_giebx prova
kuntrarja, jitqies b_hala istrument mag_hmul jew ma_hru_g mill-
A_genzija.
_Centru Malti g_har-
Restawr.
10. (1) (a) I_c-_Centru Malti g_har-Restawr imwaqqaf mill-
Ministru responsabbli g_hall-Edukazzjoni flimkien
ma’ l-Universit_a  ta’ Malta qieg_hed b’dan jer_ga’
ji_gi mwaqqaf u rikostitwit b_hala korp mag_hqud
b’personalit_a  _guridika distinta li jista’, bla _hsara
g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jag_hmel
kuntratti, jikseb, i_zomm u jiddisponi minn kull
xorta ta’ proprjet_a  g_hall-finijiet tal-funzjonijiet
tieg_hu, li j_harrek u ji_gi m_harrek, u li jag_hmel dawk
l-affarijiet kollha u li jag_hmel dawk l-
operazzjonijiet li jkunu in_cidentali jew li jwasslu
g_hall-eser_cizzju jew it-twettiq tal-funzjonijiet
tieg_hu ta_ht dan l-Att.
(b) Il-missjoni ta_c-_Centru hi li dan isir _centru ta’
e_c_cellenza g_hat-tag_hlim, ta_hri_g, ri_cerka u prattika
tal-konservazzjoni, restawr, manutenzjoni,
tmexxija u pre_zentazzjoni tal-patrimonju kulturali,
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 11
u biex jipprovdi servizzi u konsultazzjoni, dwar il-
konservazzjoni u restawr skond ma jista’ jkun
me_htie_g minn korpi o_hra, kemm pubbli_ci u kemm
privati.
(2) Ir-rappre_zentanza legali u _guridika ta_c-_Centru tvesti fil-
President, i_zda l-President jista’ ja_htar lid-Direttur jew lil xi wie_hed
jew iktar mill-uffi_cjali jew impjegati ta_c-_Centru, biex jidher
f’isimha u g_haliha f’kull pro_cediment _gudizzjarju u fuq kull att,
kuntratt, istrument jew dokument ie_hor ta’ liema xorta jkun.
(3) I_c-_Centru jkun regolat minn Bord ta’ Gvernaturi (hawnhekk
i_zjed ’il quddiem f’dan l-artikolu msejja_h il-Bord) mag_hmul minn
mhux inqas minn _hames u mhux iktar minn disa’ membri, li jkun
mag_hmul kif _gej:
(i) President u membru wie_hed ie_hor li jin_hatar
mill-Kunsill ta’ l-Universit_a  ta’ Malta;
(ii) _zew_g membri li jin_hatru mill-Ministru;
(iii) membru li jin_hatar mill-Ministru responsabbli
g_hall-ambjent;
(iv) sa erba’ membri nominati mill-Bord, minn fost l-
istituzzjonijiet li jikkoperaw ma_c-_Centru, u
ma_htura mill-Ministru flimkien ma’ l-Universit_a
ta’ Malta.
Il-President u l-membri tal-Bord, g_handhom jin_hatru jew
jintg_ha_zlu, skond il-ka_z, g_hal perjodu ta’ tliet snin li ji_g_gedded g_hal
perjodi o_hra ta’ tliet snin kull wie_hed.
(4) Il-funzjonijiet tal-Bord ikunu -
(a) li jidde_ciedi l-politka u l-istrate_gija ta_c-_Centru;
(b) li jimpjega u jmexxi ir-ri_zorsi umani me_htie_ga biex
jinkisbu l-miri ta_c-_Centru;
(_c) li ji_zgura l-amministrazzjoni finanzjarja xierqa ta_c-
_Centru;
(d) li ji_zgura kollaborazzjoni ma’ korpi lokali u barranin,
me_htie_ga biex jinkisbu l-miri ta_c-_Centru.
(5) Il-Bord g_handu ja_htar Direttur ta_c-_Centru li jkun l-Uffi_cjal
Ewlieni Esekuttiv ta_c-_Centru u li jkun responsabbli lejn il-
President u l-Bord.
(6) Is-seduti tal-Bord jitlaqqg_hu mill-President kemm
b’inizjattiva tieg_hu kemm fuq talba ta’ xi tnejn mill-membri l-o_hra.
(7) Tliet membri tal-Bord jag_hmlu quorum fis-seduti tieg_hu.
Id-de_ci_zjonijiet ikunu adottati waqt seduta li fiha jkun hemm
quorum b’ma_g_goranza sempli_ci tal-membri presenti u votanti.  Il-
President, jew persuna o_hra li tkun qed tippresjedi s-seduta, g_handu
jkollhom vot b_hal kul_hadd u, f’ka_z ta’ voti ndaqs, vot de_ci_ziv.
(8) Membru li jkollu xi interess dirett jew indirett f’xi kuntratt
jew f’xi azzjoni o_hra mag_hmula jew proposta li ssir mi_c-_Centru,
g_handu ji_zvela x-xorta ta’ l-interess tieg_hu fl-ewwel seduta tal-
Bord wara li jkun sar jaf bil-fatti rilevanti. Dak il-kxif g_handu
jitni_z_zel fil-minuti tas-seduta u tali membru g_handu jirtira minn
12 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
seduta waqt li dak il-kuntratt ikun qieg_hed ji_gi diskuss jew de_ci_z
mill-Bord.
(9) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u g_hal dawk
il-pro_ceduri li jistg_hu ji_gu preskritti, il-Bord jista’ jirregola l-
pro_ceduri tieg_hu nnifsu.
(10) Dokument li j_gieg_hlek ta_hseb li jkun istrument mag_hmul
jew ma_hru_g mi_c-_Centru u ffirmat mill-President f’ismu jista’
jin_gieb bi prova u g_handu, sakemm ma tin_giebx prova kuntrarja,
jitqies b_hala istrument mag_hmul jew ma_hru_g mi_c-_Centru.
Funzjonijiet ta_c-
_Centru.
11. Il-miri u l-funzjonijiet ta_c-_Centru jkunu:
(a) li jag_hmilha ta’ a_genzija nazzjonali g_hall-
konsultazzjoni sew g_hall-pubbliku sew g_hal setturi
privati fuq kull kwistjoni li g_handha x’taqsam mal-
konservazzjoni u r-restawr;
(b) li jag_hti pariri, wara konsultazzjoni mas-
Sovrintendenza, lill-Gvern dwar politika ta’
konservazzjoni u restawr li tkun tkopri l-g_zejjer ta’
Malta u jidentifika l-prijoritajiet u l-b_zonnijiet
spe_cjali;
(_c) li jag_hti pariri u jirran_ga g_har-restawr barra minn
Malta ta’ dawk l-artefatti li ma jistg_hux ji_gu restawrati
lokalment;
(d) li jid_hol g_hal pro_getti ta’ konservazzjoni f’Malta u
barra mill-pajji_z u jipprovdi servizzi ta’
amministrazzjoni g_hal pro_getti ta’ konservazzjoni u
restawr lil klijenti fis-settur kemm pubbliku kemm
privat sew f’Malta sew barra l-pajji_z;
(e) li jistabbilixxi u jmantni kull sistema me_htie_ga,
spe_cjalment databases dwar il-konservazzjoni,
me_htie_ga g_hall-organizzazzjoni, ppjanar,
koordinament, kontroll, sorveljar u b’mod _generali li
jid_hol g_hal pro_getti ta’ restawr;
(f) li jag_hmel ri_cerka u ji_zviluppa metodolo_gija ta’
amministrazzjoni ta’ pro_getti ta’ restawr;
(g) li jistabbilixxi u jmantni laboratorji xjentifi_ci
djanjosti_ci;
(h) li jistabbilixxi u jmantni dipartiment ta’
dokumentazzjoni fejn ti_gi fdata d-dokumentazzjoni
xjentifika ta’ pro_getti ta’ konservazzjoni;
(i) li jippromwovi, jistabbilixxi, u jmantni fa_cilitajiet ta’
tag_hlim g_hat-ta_hri_g ta’ studenti sa livelli professjonali
rikonoxxuti internazzjonalment fl-arti u x-xjenzi tal-
konservazzjoni u r-restawr;
(j) li jippromwovi u jikkoordina l-kisba ta’ ta_hri_g
interdixxiplinari f’livelli professjonali, tekni_ci u
arti_gjanali  f’kull aspett ta’ konservazzjoni u restawr;
L.S.343.26
(k) li jippromwovi u jorganizza l-attivitajiet ta’ tag_hlim u
_certifikazzjoni tieg_hu fil-parametri tar-Regolamenti
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 13
dwar Kwalifiki Professjonali u Vokazzjonali ta’ Malta,
b’mod li jippermettu progrediment minn livelli
vokazzjonali g_hal dawk professjonali; u
(l) li jidentifika _hiliet me_htie_ga fis-settur kollu tal-
patrimonju kulturali u l-mezzi kif dawn il-_hiliet jistg_hu
jkunu _zviluppati, waqt li jinkora_g_gixxi u jg_hin ukoll
_zvilupp professjonali kontinwu g_hal dawk il-persuni li
ja_hdmu f’kull qasam tas-settur.
Strate_gija 
Nazzjonali dwar il-
Patrimonju 
Kulturali.
12. (1) Il-Ministru g_handu jipprepara dokument ta’ politika li
jkun jag_hti _hjiel fuq Strate_gija Nazzjonali g_hall-Patrimonju
Kulturali. Fit-t_hejjija ta’ dak id-dokument il-Ministru g_handu
jikkonsulta l-Entitajiet kollha mwaqqfa ta_ht dan l-Att u dawk l-
a_genziji l-o_hra, sew pubbli_ci sew xort’o_hra, li l-Ministru jista’ jqis
li g_handhom ji_gu kkonsultati. Il-Ministru g_handu jpo_g_gi dan id-
dokument fuq il-Mejda tal-Kamra hekk kif ikun lest, u l-Kamra
g_handha tiddedika seduta wa_hda g_had-diskussjoni.
(2) Il-Ministru g_handu jirrevedi dik l-istrate_gija kull meta jista’
jkun me_htie_g, u f’kull ka_z i_zda mhux inqas minn darba kull _hames
snin:
I_zda l-ewwel Dokument ta’ Strate_gija g_handu ji_gi abbozzat
fi _zmien tnax-il xahar mid-d_hul fis-se_h_h ta’ dan l-Att.
Relazzjonijiet mal-
Ministru.
(3) Fl-eser_cizzju tal-funzjonijiet tag_hhom ta_ht dan l-Att, is-
Sovrintendenza, l-A_genzija u _c-_Centru g_handhom:
(a) jag_htu effett, kemm jista’ jkun malajr, lil xi ordni, li
ma tkunx inkonsistenti ma’ xi disposizzjoni ta’ dan l-
Att li l-Ministru jista’ jag_hti lis-Sovrintendenza, l-
A_genzija u _c-_Centru Malti g_har-Restawr dwar il-
politka li g_handha ti_gi segwita minnhom fit-twettiq tal-
funzjonijiet, u dwar kull _ha_ga li l-Ministru jkun
jidhirlu li taffettwa l-patrimonju kulturali;
(b) jipprovdu lill-Ministru fa_cilitajiet g_hall-ksib ta’
informazzjoni g_har-rigward tal-proprjet_a  u l-attivitajiet
tas-Sovrintendenza, l-A_genzija u _c-_Centru u g_hal dan
l-g_han is-Sovrintendenza, l-A_genzija u _c-_Centru
g_handhom kull wie_hed jg_haddi lill-Ministru prospetti,
kontijiet u kull informazzjoni o_hra dwar il-funzjonijiet
tag_hhom, u jipprovdu fa_cilitajiet g_hall-verifika ta’ kull
informazzjoni mog_htija, b’dak il-mod u f’dawk il-
perjodi li l-Ministru jista’ je_htie_g.
E_zenzjoni minn xi 
taxxi.
13. Is-Sovrintendenza, l-A_genzija u _c-_Centru jkunu e_zenti mir-
responsabbilt_a  li j_hallsu kull taxxa, minbarra d-dazju tad-dwana
jew tas-sisa, jew taxxa fuq l-income jew fuq id-dokumenti li f’dak
il-waqt ikunu fis-se_h_h f’Malta.
Il-Kumitat ta’ 
Garanzija.
14. (1) Ikun hemm Kumitat ta’ Garanzija, li jkun mag_hmul
hekk:
(a) President li jkun ma_htur mill-Ministru;
(b) persuna ma_htura mill-Ministru responsabbli g_hat-
turismu;
14 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
(_c) persuna ma_htura mill-Minstru responsabbli g_hall-
ambjent;
(d) persuna ma_htura mill-Ministru responsabbli g_hal
G_hawdex;
(e) is-Sovrintendent ex officio;
(f) il-President ta’ l-A_genzija ex officio;
(g) il-President ta_c-_Centru ex officio;
(h) i_c-Chairman ta’ l-Awtorit_a  ta’ l-Ippjanar ex officio;
(i) membru tal-Kummissjoni g_hall-Patrimonju Kulturali
Kattoliku msemmija fl-artikolu 52 li jin_hatar mill-
awtorit_a  ekklesjastika lokali kompetenti;
(j) tliet persuni o_hra ma_htura mill-Ministru minn fost
persuni li ja_hdmu fil-qasam tal-patrimonju kulturali u
f’organizzazzjonijiet mhux governattivi ddedikati
g_hall-patrimonju kulturali u persuna o_hra attiva fil-
qasam kummer_cjali.
(2) Il-President tal-Kumitat u l-membri msemmija fis-
subartikolu (1)(i) jin_hatru g_hal perjodu ta’ tliet snin u jistg_hu
jer_gg_hu ji_gu ma_htura g_hal iktar perjodi kull wie_hed ta’ tliet snin.
(3) Il-Kumitat jiltaqa’ ta’ l-inqas darba kull xahrejn. Is-seduti
jitlaqqg_hu mill-President kemm b’inizjattiva tieg_hu kemm fuq talba
ta’ xi tlieta mill-membri l-o_hra.
(4) _Hames membri jag_hmlu quorum u d-de_ci_zjonijiet ikunu
adottati b’ma_g_goranza sempli_ci tal-membri kollha tal-Kumitat. Il-
President g_handu jkollu vot b_hal kul_hadd u f’ka_z ta’ voti ndaqs, vot
de_ci_ziv.
(5) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u g_hal dawk
il-pro_ceduri li jistg_hu ji_gu preskritti, l-Kumitat g_handu jirregola l-
pro_ceduri tieg_hu nnifsu.
Funzjonijiet tal-
Kumitat.
(6) Il-Kumitat g_handu:
(a) ming_hajr pre_gudizzju g_had-disposizzjonijiet ta’ dan l-
Att, jikkoordina l-Entitajiet imwaqqfa ta_ht l-artikoli 7,
8 u 10;
(b) ji_zgura li jkun hemm, u jiffa_cilita l-kollaborazzjoni
bejn l-a_genziji differenti li jkollhom responsabbilt_a
diretta jew indiretta g_hall-protezzjoni u l-
amministrazzjoni tas-settur tal-patrimonju kulturali;
(_c) jag_hti pariri lill-Gvern fuq l-Istrate_gija Nazzjonali
g_hall-Patrimonju Kulturali, u sussegwentement
jissorvelja u jsegwi l-implimentazzjoni ta’ l-istrate_gija
kif adottata mill-Gvern u skond id-direzzjoni tal-
Ministru;
(d) ji_gbed l-attenzjoni tal-Gvern jew ta’ xi organizzazzjoni
jew persuna dwar xi azzjoni ur_genti li tista’ tkun
me_htie_ga fil-qasam tal-patrimonju kulturali;
(e) jiltaqa’ regolarment u jikkonsulta, mill-inqas, kull
erba’ xhur, ma’ l-organizzazzjonijiet mhux
governattivi li jkunu qeg_hdin joperaw fil-qasam tal-
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 15
patrimonju kulturali u ma’ dawk li joperaw fis-settur
kummer_cjali;
(f) jag_hti pariri lill-Ministru fuq kull _ha_ga li tori_gina mid-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u fuq kull _ha_ga o_hra li
ti_gi lilu riferita mill-Ministru.
(7) Membru li jkollu xi interess dirett jew indirett f’xi kuntratt
jew f’xi azzjoni o_hra mag_hmula jew proposta li ssir mill-Kumitat,
g_handu ji_zvela x-xorta ta’ l-interess tieg_hu fl-ewwel seduta tal-
Kumitat wara li jkun sar jaf bil-fatti rilevanti. Dawk il-kxif g_handu
jitni_z_zel fil-minuti tas-seduta u tali membru g_handu jirtira mis-
seduta waqt li dak il-kuntratt jew azzjoni tkun qed ti_gi diskussa jew
de_ci_za mill-Kumitat.
Fond dwar il-
Patrimonju 
Kulturali.
15. (1) Ikun hemm Fond li jkun mag_hruf b_hala l-Fond dwar il-
Patrimonju Kulturali, li jkunu korp mag_hqud b’personalit_a  _guridika
distinta, u li jir_cievi u jamministra l-ammonti ta’ flus kollha
mog_htija ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew ta’ xi Att ie_hor,
kif ukoll flejjes o_hra jew o_g_getti o_hra mobbli jew immobbli li
jistg_hu ji_gu mog_htijin b’rigal minn sorsi mhux governattivi.
(2) Il-Fond ikun amministrat mill-Kumitat ta’ Garanzija.
(3) L-ammonti ta’ flus fil-Fond jistg_hu unikament jintu_zaw
g_hal skopijiet ta’ ri_cerka, konservazzjoni jew restawr tal-
patrimonju kulturali.
(4) G_handha ti_gi ppre_zentata lill-Ministru dikjarazzjoni
annwali ta’ l-amministrazzjoni tal-Fond li titqieg_hed minnu fuq il-
Mejda tal-Kamra.
Forum nazzjonali.
Nazzjonali g_hall-Patrimonju Kulturali fejn jistieden il-
parte_cipazzjoni fiha tas-Sovrintendenza, l-A_genzija, i_c-_Centru, l-
Kumitat, il-Kummissjoni g_hall-Patrimonju Kulturali Kattoliku, l-
Kummissjonijiet g_hall-Patrimonju Kulturali Reli_gju_z, jekk ikun
hemm, dipartimenti u entitajiet o_hra tal-Gvern, is-Sindki ta’ kull
Kunsill Lokali jew organizzazzjonijiet mhux governattivi li jkunu
qeg_hdin jirrappre_zentawhom li jkunu re_gistrati mas-Sovrintendenza
b_hala organizzazzjonijiet li g_handhom b_hala skop il-protezzjoni tal-
patrimonju kulturali, l-Universit_a  ta’ Malta, istituzzjonijiet
edukattivi o_hra, spe_cjalisti, konsulenti, rappre_zentanti tas-settur
kummer_cjali, u kull parti o_hra li turi lill-Ministru bil-miktub li
g_handha interess.
(2) Il-President tal-Forum jin_hatar mill-Ministru.
(3) Il-Forum jiddiskuti l-istat tal-patrimonju kulturali b’mod
_generali wara li jisma rapport dwaru li jit_hejja mis-Sovrintendent.
(4) Il-Ministru g_handu jirregola l-pro_ceduri tal-Forum.
(5) Il-pro_ceduri tal-Forum g_handhom ikunu ppubblikati u
mibg_huta lill-Ministru u lill-Kumitat ta’ Garanzija;
(6) Il-Ministru g_handu jag_hti avvi_z pubbliku bil-quddiem xahar
qabel ma jiltaqa’ l-Forum.
16 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
TAQSIMA IV
DISPOSIZZJONIJIET AMMINISTRATTIVI
U DWAR IL-PERSUNAL
_Hatriet ta’ 
persunal.
17. (1) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni u ta’
kull li_gi o_hra inklu_z dan l-Att li tapplika dwar dan, il-_hatra ta’
uffi_cjali u ta’ impjegati o_hra ta’ Entitajiet g_handha ssir mis-
Sovrintendent fil-ka_z tas-Sovrintendenza, mill-President tal-Bord
ta’ Diretturi fil-ka_z ta’ l-A_genzija, mill-President tal-Bord ta’
Gvernaturi fil-ka_z ta_c-_Centru, u mill-President tal-Kumitat fil-ka_z
tal-Kumitat jew tal-Fond. Il-pattijiet u l-kondizzjonijiet ta’ l-
impieg g_handhom ikunu de_ci_zi minn kull Entit_a  bl-approvazzjoni
tal-Ministru.
_Hatrqa u 
funzjonijiet ta’ l-
uffi_cjali u l-
impjegati.
(2) Kull Entit_a  g_handha ta_htar u timpjega, b’dik ir-
rimunerazzjoni u b’dawk il-pattijiet u l-kondizzjonijiet b_halma
tista’ skond subartikolu (1) tidde_ciedi, lil dawk l-uffi_cjali u
impjegati li jistg_hu minn _zmien g_hal _zmien ikunu me_htie_ga g_hat-
twettiq kif dovut u effi_cjenti tal-funzjonijiet tag_hha.
Trasferiment ta’ 
uffi_cjali pubbli_ci.
18. (1) Il-Prim Ministru jista’, fuq talba ta’ xi Entit_a , minn
_zmien g_hal _zmien jordna li uffi_cjal pubbliku ji_gi mqabbad jaqdi
dmirijiet ma’ l-Entit_a  f’dik il-kariga u minn dik id-data li tista’
tkun spe_cifikata fl-ordni.
(2) Il-perjodu li matulu ordni kif hawn aktar qabel imsemmi
g_handu japplika g_hal xi uffi_cjal spe_cifikat fiha g_handu, kemm-il
darba l-uffi_cjal ma jirtirax mis-servizz pubbliku, jew jekk xort’o_hra
jtemm milli jibqa’ fil-kariga f’data li ti_gi qabel, jkun dak li jista’
ji_gi spe_cifikat fl-ordni, kemm-il darba l-ordni ma ti_gix revokata
qabel mill-Prim Ministru.
Status ta’ uffi_cjali 
pubbli_ci.
(3) Meta xi uffi_cjal ji_gi mqabbad jaqdi dmirijiet ma’ xi Entit_a
skond dan l-Artikolu, dak l-uffi_cjal g_handu fi_z-_zmien li matulu dak
l- ordni ikollu effett dwaru, jkun ta_ht l-awtorit_a  amministrattiva u l-
kontroll ta’ l-Entit_a  imma g_hal kull skop ie_hor g_handu jibqa’ u
jitqies u jkun ittrattat b_hala uffi_cjal pubbliku.
(4) Ming_hajr pre_gudizzju g_hall-_generalit_a  ta’ dak hawn qabel
imsemmi, uffi_cjal pubbliku mqabbad jaqdi dmirijiet kif hawn aktar
qabel imsemmija -
(a) m’g_handux filwaqt li dak l-uffi_cjal ikun hekk
imqabbad jag_hmel -
(i) ikun preklu_z milli japplika g_hal trasferiment
g_hal xi dipartiment tal-Gvern skond il-pattijiet u
l-kondizzjonijiet ta’ servizz marbuta mal-_hatra
mal-Gvern li dak l-uffi_cjal pubbliku kellu f’data
meta jkun _gie mqabbad jaqdi dmirijiet; jew
(ii) ikun hekk impjegat li r-rimunerazzjoni u l-
kondizzjonijiet ta’ servizz jkunu inqas
favorevoli minn dawk marbuta mal-_hatra mal-
Gvern li kellu dak l-uffi_cjal pubbliku fid-data
meta jkun _gie mqabbad jaqdi dmirijiet kif hawn
aktar qabel imsemmi jew li kienu jkunu marbuta
ma’ dik il-_hatra, matul il-perjodu msemmi, li
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 17
kieku dak l-uffi_cjal ma jkunx _gie mqabbad jaqdi
dmirijiet ma’ l-Entit_a ; u 
Kap. 93.
Kap. 58.
(b) ikollu jedd li jkollu s-servizz tieg_hu ma’ l-Entit_a
meqjus b_hala servizz mal-Gvern g_hall iskop ta’ kull
pensjoni, gratwit_a  jew benefi_c_cju ta_ht l-Ordinanza
dwar il-Pensjonijiet, u l-Att dwar il-Pensjonijiet lil
Nisa Romol u Tfal Iltiema, u ta’ kull dritt jew
privile_g_g ie_hor li dak l-uffi_cjal pubbliku jkun intitolat
g_halih, u jkun responsabbli g_hal dak kollu li jkun
responsabbli g_halih, _hlief g_hall-fatt li jkun qieg_hed jigi
mqabbad jaqdi dmirijiet ma’ l-Entit_a .
(5) Meta ssir applikazzjoni kif hemm provdut fis-subartikolu
(4)(a)(i), g_handha ting_hata l-istess konsiderazzjoni g_hal dan
daqslikieku l-applikant ma kienx _gie mqabbad jaqdi dmirijiet ma’ l-
Entit_a .
(6) Kull Entit_a  g_handha t_hallas lill-Gvern, fejn dan japplika,
dawk il-kontribuzzjonijiet li jistg_hu minn _zmien g_hal _zmien ji_gu
de_ci_zi mill-Ministru responsabbli g_hall-finanzi dwar in-nefqa tal-
pensjonijiet u gratwitajiet li jinqalg_hu minn uffi_cjal imqabbad jaqdi
dmirijiet ma’ dawk l-Entitajiet kif hawn aktar qabel imsemmija
matul il-perjodu li fih dak l-uffi_cjal ikun hekk imqabbad jag_hmel.
Offerti ta’ impieg 
permanenti lil 
uffi_cjali pubbli_ci 
mqabbda jaqdu 
dmirijiet ma’ l-
Entitajiet.
19. (1) Kull Entit_a  tista’, bl-approvazzjoni tal-Prim Ministru,
toffri lil xi uffi_cjal mqabbad jaqdi dmirijiet ma’ dawk l- Entitajiet
ta_ht xi disposizzjoni ta’ l-artikolu 18 impieg permanenti mag_hha
b’dik ir-rimunerazzjoni u b’dawk il-pattijiet u l-kondizzjonijiet li
ma jkunux inqas favorevoli minn dawk gawduti minn dak l-uffi_cjal
fid-data ta’ dik l-offerta.
(2) Il-pattijiet u l-kondizzjonijiet li jkun hemm f’xi offerta
mag_hmula kif hawn aktar qabel imsemmi m’g_handhomx ikunu
hekk li jitqiesu li jkunu inqas favorevoli g_haliex biss ma jkunux
f’kull rigward identi_ci ma’ jew superjuri g_hal dawk gawduti mill-
uffi_cjal involut fid-data ta’ dik l-offerta, jekk dawk il-pattijiet u l-
kondizzjonijiet, kollha flimkien, fil-fehma tal-Prim Ministru jkunu
joffru benefi_c_cji sostanzjalment ekwivalenti jew ikbar.
Kap. 93.
Kap. 58.
(3) Kull uffi_cjal li ja_c_cetta impieg permanenti ma’ xi Entit_a ,
ta_ht id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), g_handu g_hall-finijiet
kollha li ma jkunx dawk ta’ l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet, u l-
Att dwar il-Pensjonijiet lil Nisa Romol u Tfal Iltiema, jitqies li jkun
temm li jkun fis-servizz tal-Gvern u li jkun da_hal g_has-servizz ma’
l-Entit_a  fid-data ta’ dik l-a_c_cettazzjoni u g_hall-finijiet ta’ l-
imsemmija Ordinanza u ta’ l-imsemmi Att, sakemm dawn
japplikaw g_hal dak l-uffi_cjal, servizz ma’ dik l-Entit_a  g_handu
jitqies li jkun servizz mal-Gvern fil-parametri tat-tifsiriet tag_hhom
rispettivament.
(4) Kull tali uffi_cjal kif hawn aktar qabel imsemmi li minnufih
qabel ma ja_c_cetta impieg permanenti ma’ l-Entit_a  kellu jedd li
jibbenefika ta_ht l-Att dwar il-Pensjonijiet lil Nisa Romol u Tfal
Iltiema, g_handu jibqa’ hekk intitolat li jibbenefika kif hawn iktar
qabel indikat g_hal kull fini b_hallikieku s-servizz ma’ l-Entitajiet
kien servizz mal-Gvern.
18 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
(5) Kull Entit_a  g_handha t_hallas lill-Gvern dawk il-
kontribuzzjonijiet li jistg_hu minn _zmien g_hal _zmien ikunu de_ci_zi
mill-Ministru responsabbli g_hall-finanzi dwar in-nefqa ta’
pensjonijiet u gratwitajiet li jinqalg_hu minn uffi_cjal li jkun a_c_cetta
impieg permanenti mag_hha kif hawn aktar qabel imsemmi matul il-
perjodu li jibda g_haddej fid-data meta dak l-uffi_cjal ja_c_cetta.
(6) (a) G_hall-finijiet ta’ dan l-artikolu l-karigi u gradi ta’
salarji ma’ l-Entitajiet g_handhom ikun kklassifikati fil-
gradi li l-aktar jikkorrispondu fil-vi_cin u livelli
inkrimentali fis-servizz mal-Gvern ta’ Malta
b’riferenza g_hal job description, kapa_citajiet,
responsabbiltajiet u fatturi o_hra analogi.
(b) Il-klassifikazzjoni msemmija fil-paragrafu (a) g_handha
ssir mill-Bord mag_hmul minn President  ma_htur mill-
Ministru responsabbli g_hall-finanzi u _zew_g membri
o_hra, wie_hed ma_htur mill-Ministeru responsabbli
_centralment g_hall-politka dwar il-persunal fis-servizz
pubbliku u l-ie_hor ma_htur mill-Entit_a  rilevanti. Il-
klassifikazzjoni tkun bla _hsara g_hall-approvazzjoni
finali tal-Ministru responsabbli g_hall-finanzi.
(_c) Dik il-klassifika g_handha ssir fi _zmien tliet xhur minn
kull a_g_gustament ta’ salarji ta’ l-impjegati fis-servizz
tal-Gvern, u, jew , ta’ l-impjegati ta’ xi Entit_a .
(d) Ebda kariga m’g_handha tkun ikklassifikata fi grad
og_hla minn dak ta’ grad 3 fis-servizz tal-Gvern jew dak
il-grad ie_hor li l-Ministru responsabbli g_hall-finanzi
jista’ minn _zmien g_hal _zmien b’avvi_z fil-Gazzetta
jidde_ciedi.
(e) Ming_hajr pre_gudizzju g_had-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 113 tal-Kostituzzjoni, _hadd ma jista’,
min_habba fi klassifikazzjoni kif hawn aktar qabel
imsemmi, jkun intitolat g_hal drittijiet ta_ht l-imsemmija
Ordinanza dwar il-Pensjonijiet li jkunu inqas
favorevoli minn dawk li dwarhom dik il-persuna kienet
tkun intitolata qabel dik il-klassifikazzjoni.
TAQSIMA V
DISPOSIZZJONIJIET FINANZJARJI
L-Entitajiet i_hallsu 
l-infieq mid-d_hul.
20. (1) Ming_hajr pre_gudizzju g_hal dawn id-disposizzjonijiet li
_gejjin ta’ dan l-artikolu, l-Entitajiet g_handhom hekk imexxu l-
affarijiet tag_hhom li n-nefqa me_htie_ga g_hat-twettiq adatt tal-
funzjonijiet tag_hhom g_handha, skond kemm ikun prattiku, tit_hallas
mid-d_hul tag_hhom.
(2) G_hal dak l-g_han kull Entit_a  g_handha ti_gbor dawk id-
drittijiet, rati u _hlasijiet o_hra preskritti jew li jitqiesu li jkun
preskritti minn jew ta_ht dan l-Att jew kull li_gi o_hra.
(3) Kull Entit_a  g_handha wkoll tit_hallas ming_hand il-Gvern
mill-Fond Konsolidat dawk l-ammonti ta’ flus li l-Kamra tista’
minn _zmien g_hal _zmien tawtorizza li g_handhom ji_gu approprjati
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 19
biex minnhom jit_hallsu l-ispejje_z ta’ xi xog_hlijiet spe_cifikati sabiex
dawn jitkomplew jew xort’o_hra jsiru minnha, li jkunu xog_hlijiet ta’
infrastruttura jew ta’ xorta kapitali simili, jew biex minnhom
tit_hallas kull spi_za li jista’ jkollha u li ma tkunx tista’ t_hallas mid-
d_hul tag_hha.
(4) Kull e_c_cess ta’ d_hul fuq l-infieq g_handu, bla _hsara g_hal
dawk id-direttivi li l-Ministru, wara li jikkonsulta lill-Ministru
responsabbli g_hall-finanzi, jista’ minn _zmien g_hal _zmien jag_hti,
jkun applikat minn kull Entit_a  g_hal kull formazzjoni ta’ fondi ta’
riserva li ji_gu u_zati g_hall-finijiet tag_hha, u ming_hajr pre_gudizzju
g_hall-_generalit_a  tal-poteri mog_htija lill-Ministru b’dan is-
subartikolu, kull ordni mog_htija mill-Ministru kif hawn aktar qabel
imsemmi tista’ tordna t-trasferiment lill-Gvern, jew l-applikazzjoni
b’dak il-mod kif jista’ jkun spe_cifikat fl-ordni, ta’ xi parti  tad-
drittijiet, rati u _hlasijiet o_hra mi_gbura skond subartikolu (2) jew xi
e_c_cess b_hal dak kif hawn aktar qabel imsemmi.
(5) Il-fondi ta’ xi Entit_a  li ma jkunux minnufih me_htie_ga biex
minnhom issir in-nefqa jistg_hu jkunu investiti b’dak il-mod li jista’
minn _zmien g_hal _zmien ikun approvat mill-Ministru.
Poter ta’ self ta’ 
kapital.
21. (1) G_hall-finijiet ta’ kull _htie_ga ta’ xorta kapitali, Entit_a
tista’, bl-approvazzjoni bil-miktub tal-Ministru f’konsultazzjoni
mal-Ministru responsabbli g_hall-finanzi, tissellef jew tikseb flus
b’dak il-mod, ming_hand dik il-persuna, korp jew awtorit_a , u ta_ht
dawk il-pattijiet u kondizzjonijiet li l-Ministru, wara konsultazzjoni
kif hawn aktar qabel imsemmi, jista’ japprova bil-miktub.
(2) Entit_a  tista’ wkoll minn _zmien g_hal _zmien tissellef,
b’overdraft jew xort’o_hra, dawk l-ammonti li tista’ te_htie_g g_hat-
twettiq tal-funzjonijiet tag_hha ta_ht dan l-Att:
I_zda g_hal kull ammont li je_c_cedi l-_hamsin elf lira, ten_htie_g
l-approvazzjoni tal-Ministru bil-miktub.
Flus li jing_hataw 
bil-quddiem mill-
Gvern.
22. Il-Ministru responsabbli g_hall-finanzi jista’, wara li
jikkonsulta lill-Ministru, jg_haddi flus bil-quddiem lil xi Entit_a  ta’
dawk l-ammonti li l-Ministru responsabbli g_hall-finanzi jista’
jaqbel li jkunu me_htie_ga minn dik l-Entit_a  g_hat-twettiq ta’ xi
funzjoni tag_hha ta_ht dan l-Att, u jista’ jg_haddi dawk il-flus bil-
quddiem b’dawk il-pattijiet u kondizzjonijiet li l-Ministru
responsabbli g_hall-finanzi jista’, wara konsultazzjoni kif hawn
aktar qabel imsemmi, jidhirlu li jkun xieraq.   Kull flus hekk
mg_hoddija bil-quddiem jistg_hu ji_gu ordnati mill-Ministru
responsabbli g_hall-finanzi mill-Fond Konsolidat, u ming_hajr ebda
approprjazzjoni ulterjuri _hlief g_hal dan l-Att, b’warrant, li
jawtorizza lill-Accountant General li jg_haddi dawk il-flus bil-
quddiem.
Tislif ming_hand il-
Gvern.
23. (1) Il-Ministru responsabbli g_hall-finanzi jista’, g_hal kull
_htie_ga ta’ xorta kapitali ta’ xi Entit_a , jikkuntratta jew jag_hmel flus
disponibbli, jew jid_hol f’passiv,  g_hal dawk il-perjodi u b’dawk il-
pattijiet u kondizzjonijiet li l-Ministru responsabbli g_hall-finanzi
jista’ jqis li jkunu xierqa; u kull ammont dovut dwar jew
f’konnessjoni ma’ xi tali self jew passivit_a  jkun nefqa fuq il-Fond
Konsolidat.
20 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
(2) Avvi_z dwar kull self, passivit_a  jew flus li jing_hataw bil-
quddiem, li jsiru jew ji_gu mag_hmulin ta_ht id-disposizzjonijiet tas-
subartikolu (1) g_handhom ji_gu mog_htija mill-Ministru lill-Kamra
kemm jista’ jkun malajr.
(3) Sakemm isir disponibbli xi self b_hal dak imsemmi fis-
subartikolu (1), jew bil-g_han li Entit_a  ti_gi pprovduta b’kapital attiv,
il-Ministru responsabbli g_hall-finanzi jista’, b’ordni, u ming_hajr
ebda approprjazzjoni ulterjuri _hlief g_hal dan l-Att, jawtorizza lill-
Accountant General li jg_haddilha flus bil-quddiem mit-Treasury
Clearance Fund ta_ht dawk il-pattijiet li jistg_hu jkunu spe_cifikati
mill-Ministru malli dan isir.
(4) Ir-rikavat ta’ xi self li jsir disponibbli g_hall-finijiet li
jing_hataw flus bil-quddiem lil xi Entit_a  u kull ammont ta’ flus ie_hor
li jkun se jing_hadda lil xi Entit_a  ta_ht dan l-artikolu, g_handu jit_hallas
lil dak il-Fond.
(5) Ammonti ta’ flus  li l-Accountant General jir_cievi
ming_hand xi Entit_a  dwar flus li jing_hatawlha bil-quddiem ta_ht
subartikolu (3) g_handhom jit_hallsu, dwar xi ammonti li ji_gu ri_cevuti
b_hala _hlas lura fit-Treasury Clearance Fund u, dwar ammonti li
ji_gu ri_cevuti b_hala mg_hax fil-Fond Konsolidat.
Estimi ta’ l-
Entitajiet.
24. (1) Kull Entit_a  g_handha tara li ti_gi m_hejjija f’kull sena
finanzjarja, u m’g_handhiex iktar tard minn tmien _gimg_hat qabel
tmiem kull sena finanzjarja tadotta, estimi tad-d_hul u nfieq tag_hha
g_has-sena finanzjarja li ti_gi minnufih wara:
I_zda l-estimi ta’ xi Entit_a  g_hall-ewwel sena finanzjarja
tag_hha g_handu jit_hejja u ji_gi adottat f’dak i_z-_zmien li l-Ministru
jista’ b’avvi_z bil-miktub jispe_cifika lill-Entit_a .
(2) Fit-t_hejjija ta’ dawk l-estimi, Entit_a  g_handha tqis kull fond
u flus o_hra li jistg_hu jkunu dovuti li jit_hallsu lilha mill-Fond
Konsolidat matul is-sena finanzjarja rilevanti, jew bis-sa_h_ha ta’ dan
l-Att jew ta’ Att ta’ approprjazzjoni jew ta’ kull li_gi o_hra;  u
g_handha hekk t_hejji dawl l-estimi b’mod li ti_zgura li kull d_hul totali
tag_hha jkun mill-inqas suffi_cjenti biex minnu jin_har_gu l-ammonti
ta’ flus kollha li g_handhom jit_hallsu kif dovut fil-kont tad-d_hul
tag_hha inklu_zi, imma ming_hajr pre_gudizzju g_hall-_generalit_a  ta’ dik
il-fra_zi, id-deprezzament.
(3) L-estimi g_handhom isiru f’dawk is-suriet u jkun fihom dik
l-informazzjoni u dawk il-paraguni ma’ l-estimi ta’ qabel hekk kif
il-Ministru jista’ jordna.
(4) Kopja ta’ l-estimi g_handha, meta dawn ji_gu adottati minn
Entit_a , jintbag_htu minnufih mill-Entit_a  lill-Ministru u lill-Ministru
responsabbli g_hall-finanzi.
(5) Il-Ministru g_handu, ma’ l-ewwel opportunit_a  li jkollu u
mhux iktar tard minn sitt _gimg_hat wara li jkun ir_cieva kopja ta’ l-
estimi ta’ l-Entitajiet, jew, jekk ji_gri li l-Kamra ma tkunx qeg_hda
f’sessjoni, fi _zmien sitt _gimg_hat mill-bidu tas-sessjoni li ti_gi
minnufih wara, jara li dawk l-estimi li jkun qieg_hed quddiem il-
Kamra flimkien ma’ mozzjoni li l-Kamra tapprova dawk l-estimi.
M’g_handhiex ting_hata iktar minn seduta wa_hda biex isir dibattitu
fil-Kamra dwar dik il-mozzjoni u sew il-mozzjoni sew l-
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 21
approvazzjoni ta’ l-estimi mill-Kamra jista’ jkun fihom jew ma
jkunx fihom emendi g_hall-estimi.
In-nefqa skond l-
estimi approvati.
25. (1) M’g_handha ssir jew ti_g_garrab ebda nefqa minn Entit_a
kemm-il darba din ma tkunx _giet approvata mill-Kamra kif provdut
fl-artikolu 24.
(2) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) -
(a) sa l-iskadenza ta’ sitt xhur mill-bidu ta’ xi sena
finanzjarja, jew sakemm issir l-approvazzjoni ta’ l-
estimi g_hal dik is-sena mill-Kamra, skond liema data
ti_gi l-ewwel, Entit_a  tista’ tag_hmel jew i_g_garrab in-
nefqa g_hat-twettiq tal-funzjonijiet tag_hha ta_ht dan l-
Att f’ammont li b’kollox ikun ta’ mhux i_zjed minn
nofs l-ammont approvat g_has-sena finanzjarja li ti_gi
minnufih qabel;
(b) in-nefqa approvata g_har-rigward ta’ xi kap jew sotto-
kap ta’ l-estimi tista’, bl-approvazzjoni tal-Ministru,
ti_g_garrab dwar xi kap jew sotto-kap ie_hor ta’ l-estimi;
(_c) dwar l-ewwel sena finanzjarja, Entit_a  tista’ tag_hmel
jew i_g_garrab in-nefqa sakemm l-approvazzjoni ta’ l-
estimi g_hal dik is-sena mill-Kamra f’dak li ammont li
b’kollox ma ikun ta’ mhux i_zjed minn kemm il-
Ministru responsabbli g_hall-finanzi jista’, wara li
jikkonsulta lill-Ministru, jippermetti;
(d) jekk dwar xi sena finanzjarja jinsab li l-ammont
approvat mill-Kamra ma jkunx suffi_cjenti, jew jekk
tqum ne_cessit_a  li ssir nefqa g_hal xi g_hand li ma jkunx
hemm provdut dwarha fl-estimi, Entit_a  tista’ tadotta
estimi supplementari g_hall-approvazzjoni tal-Kamra u
sakemm ting_hata dik l-approvazzjoni, dik l-Entit_a
tista’ f’_cirkostanzi spe_cjali u bl-approvazzjoni tal-
Ministru, i_g_garrab in-nefqa relattiva jew parti minnha
kif dak il-Ministru jista’ hekk japprova, u f’kull ka_z
b_hal dak id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att li japplikaw
g_hall-estimi g_handhom, skond kemm ikun prattiku,
japplikaw g_hall-estimi supplimentari.
Publikazzjoni ta’ l-
estimi approvati.
26. Kull estimi u estimi supplementari approvati mill-Kamra
g_handhom, kemm jista’ jkun malajr, ji_gu ppubblikati fil-Gazzetta .
Kontijiet u 
verifika.
27. (1) Kull Entit_a  g_handha tara li jin_zammu kotba ta’
kontijiet u re_gistrazzjonijiet o_hra kif imiss dwar l-operazzjonijiet
tag_hha u g_handu jara li tit_hejja dikjarazzjoni ta’ kontijiet dwar kull
sena finanzjarja.
(2) Il-kontijiet ta’ kull Entit_a  g_handhom ikun verifikati minn
awditur jew awdituri li jin_hatru minnha u li jkunu approvati mill-
Ministru:
I_zda l-Ministru responsabbli g_hall-finanzi jista’ je_htie_g li l-
kotba u re_gistrazzjonijiet o_hra ta’ xi Entit_a  ji_gu verifikati jew
e_zaminati mill-Awditur _Generali li g_hal dan l-g_han ikollu poter li
jag_hmel diki il-verifika fi_zika u kull verifika o_hra, u jista’ jkun
je_htie_g dik l-informazzjoni, hekk kif l-Awditur _Generali jista’ jqis
22 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
li tkun me_htie_ga.
(3) Wara tmiem kull sena finanzjarja, fl-istess _hin li kopja ta’ l-
estimi ta’ xi Entit_a  tintbag_hat lill-Ministru ta_ht l-artikolu 24, l-
Entit_a  g_handha tara li kopja tad-dikjarazzjoni ta’ kontijiet
verifikata kif imiss tkun mibg_huta lill-Ministru u lill-Ministru
responsabbli g_hall-finanzi flimkien mal-kopja ta’ kull rapport
mag_hmul mill-awditur jew awdituri dwar dik id-dikjarazzjoni jew
dwar il-kontijiet ta’ l-Entit_a .
(4) Il-Ministru g_handu jara li kopja ta’ kull dikjarazzjoni u
rapport b_hal dawk jitqeg_hdu quddiem il-Kamra flimkien mal-
mozzjoni li titqieg_hed quddiem il-Kamra ta_ht l-artikolu 24(5).
Depo_zitu ta’ kull 
d_hul u _hlas mill-
Entitajiet.
28. (1) Il-flejjes kollha ta’ xi Entit_a  g_handhom jitqeg_hdu
f’bank jew banek li jin_hatru bankiera minnha.   Dawk il-flejjes
g_handhom, skond kemm ikun prattiku, jitqeg_hdu fil-banek minn
jum g_hall-ie_hor, _hlief g_hal dak l-ammont li l-Entit_a  tista’ te_htie_g li
_z_zomm biex t_hallas minnha nefqiet _zg_har u ta’ minnufih.
(2) Il-_hlasijiet kollha li jsiru mill-fondi ta’ kull Entit_a , _hlief
g_hal nefqiet _zg_har ta’ mhux i_zjed minn dak l-ammont li jista’ jkun
iffissat minn kull Entit_a  rispettiva bl-approvazzjoni tal-Ministru,
g_handhom isiru minn dak l-uffi_cjal jew uffi_cjali ta’ dik l-Entit_a  li
jistg_hu ji_gu ma_htura jew imsemmija g_hal dak l-iskop.
(3) _Cekkijiet li jirrigwardaw u rtirat ta’ flejjes minn xi kont tal-
bank ta’ xi Entit_a  g_handhom ikunu ffirmati minn dak l-uffi_cjal ta’
dik l-Entit_a  li jista’ ji_gi  ma_htur jew imsemmi minn dik l-Entit_a
g_hal dak l-g_han u g_handu j_gib il-kontrofirma tal-membru jew
uffi_cjal awtorizzat ta’ dik l-Entit_a  kif jista’ jkun awtorizzat minn
dik l-Entit_a  g_hal dak l-g_han.
(4) Kull Entit_a  g_handha wkoll tipprovdi dwar -
(a) il-mod li bih u l-uffi_cjal jew uffi_cjali li g_handhom
jawtorizzaw jew japprovaw il-_hlasijiet;
(b) it-titolu ta’ xi kont li jin_zamm fil-bank jew banek fejn
g_handhom jit_hallsu l-flejjes tag_hha, u t-trasferiment ta’
fondi minn kont g_hall-ie_hor;
(_c) il-metodu li g_handu ji_gi adottat biex isiru _hlasijiet
mill-fond tag_hha; u
(d) b’mod _generali g_har-rigward ta’ kull _ha_ga li hija
rilevanti g_ha_z-_zamma kif imiss u l-kontroll tal-
kontijiet, kotba u records o_hra u l-kontroll tal-finanzi
tag_hha.
Kuntratti ta’ 
provvista u ta’ 
xog_hlijiet.
29. Entit_a  m’g_handhix tid_hol f’xi kuntratt g_hall-provvista ta’
o_g_getti jew materjal jew g_hall-esekuzzjoni ta’ xog_hol jew g_hall-
g_hoti ta’ servizzi lil jew g_hall-benefi_c_cju ta’ l-Entit_a , li hija tistma
li jkun jinvolvi nefqa ta’ i_zjed minn tliet elef lira, _hlief wara li
tag_hti avvi_z dwar l-intenzjoni li jkollha li tag_hmel dak il-kuntratt
ikun _gie ppubblikat u jkunu n_har_gu sej_hiet g_hal offerti kompetittivi.
Rapport annwali. 30. Kull Entit_a  g_handha, mhux iktar tard minn sitt _gimg_hat
wara tmiem kull sena finanzjarja, tag_hmel u tg_haddi lill-Ministru u
lill-Ministru responsabbli g_hall-finanzi rapport li jkun jittratta
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 23
b’mod _generali dwar l-attivitajiet tag_hha matul dik is-sena
finanzjarja u li jkun fih dik l-informazzjoni g_har-rigward tal-
pro_cedimenti u l-politka tag_hha hekk kif xi wie_hed mill-imsemmija
Ministri jista’ minn _zmien g_hal _zmien je_htie_g.   Il-Ministru g_handu
jara li kopja ta’ rapport b_hal dak jitqieg_hed fuq il-Mejda tal-Kamra
flimkien ma’ l-estimi kif provduti dwar dan fl-artikolu 24.
TAQSIMA VI
PROFESSJONISTI FIL-KONSERVAZZJONI
Kwalifiki g_hall-
warrant.
31. (1) _Hadd ma g_handu jeser_cita l-professjoni ta’
konservatur-restawratur kemm-il darba ma jkunx id-detentur ta’
warrant ta_ht l-artikolu 33.
(2) Persuna ma tikkwalifikax g_hall-g_hoti ta’ warrant kemm-il
darba - 
(a) ma tkunx _cittadin ta’ Malta jew xort’o_hra jkollha
permess li ta_hdem f’Malta ta_ht xi li_gi o_hra;
(b) ma jkollhiex kondotta tajba;
(_c) ma jkollhiex kapa_cit_a  legali s_hi_ha; u
(d) ma tissodisfax lill-Bord li - 
(i) ikollha kwalifiki akkademi_ci miksuba wara t-
tkomplija b’su_c_cess ta’ kors ta’ studju ta’ durata
ta’ mill-anqas tliet snin full-time jew durata
ekwivalenti part-time f’universit_a  jew
istituzzjoni akkademika kif tista’ tkun
rikonoxxuta mill-Bord imsemmi fl-artikolu 34, u
li jkun kors li jkun fih dawk is-su_g_getti
prin_cipali fil-qasam tal-konservazzjoni u restawr
li l-Ministru jista jippreskrivi;
(ii) g_hal perjodu ta’ mhux inqas minn sentejn wara li
tikseb il-kwalifiki akkademi_ci msemmija fis-
subparagrafu (i), tkun t_har_get f’Malta ta_ht is-
supervi_zjoni ta’ xi detentur ta’ warrant
prattikanti, skond dawk il-linji direttivi li l-
Ministru jista’ jippreskrivi:
I_zda meta l-kwalifiki akkademi_ci
imsemmija fis-subparagrafu (i) ikunu miksuba
wara korsijiet akkademi_ci full-time ta’ durata
b’kollox ta’ mill-anqas sitt snin, u li jikkontjenu
dak il-livell ta’ ta_hri_g prattiku kif jista’ ji_gi
approvat mill-Bord, il-kondizzjoni g_hal ta_hri_g
ta_ht supervi_zjoni titqies li tkun _giet imwettqa:
I_zda wkoll, bl-approvazzjoni ta’ l-
imsemmi Bord dak it-ta_hri_g jista’, g_hal perjodu
ta’ mhux i_zjed minn sena, fl-imsemmi perjodu
ta’ sentejn, isir f’xi Stat barra minn Malta ma’ xi
professjonist f’dixxiplini relatati li jkun
kwalifikat kif imiss biex jeser_cita f’dak l-Istat;
(iii) tkun _giet e_zaminata u approvata kif imiss mill-
Bord f’e_zami jew e_zamijiet g_hal dak l-iskop,
24 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
hekk kif il-Ministru jista’ jippreskrivi:
I_zda l-Bord jista’ je_zenta lil xi persuna li
tkun kisbet il-kwalifiki akkademi_ci mill-
Universit_a  ta’ Malta jew minn xi Universit_a  jew
istituzzjoni akkademika o_hra b_hal dik approvata
mill-imsemmi Bord, sew mill-e_zami kollu jew l-
e_zamijiet kollha sew minn xi parti minnu jew
minnhom.
_Cirkostanzi 
spe_cjali.
32. Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 31, persuna tista’
ting_hata warrant jekk ikollha:
(a) il-kwalifiki elenkati fl-artikolu 31(2)(a), (b) u (_c) u
tkun, qabel l-ewwel ta’ Jannar, 2000, pprattikat ta’
konservatur-restawratur  f’Malta jew barra minn Malta
g_hal perjodu ta’ mhux inqas minn _hmistax-il sena, u
jkollha fil-fehma tal-Bord imsemmi fl-artikolu 34 il-
kompetenza u l-abbilt_a  akkademika me_htie_ga;  jew 
(b) il-kwalifiki elenkati fl-artikolu 31(2)(a), (b), (_c) u
(d)(ii) u (iii) u jkollha kwalifiki akkademi_ci li tkun
kisbet wara kors kif imsemmi fil-paragrafu (d)(i) i_zda
li ma kienx fih dawk is-su_g_getti prin_cipali minimi
kollha fil-qasam tal-konservazzjoni u restawr kif
imsemmija fl-istess subparagrafu i_zda tkun g_haddiet
b’su_c_cess mill-provi li l-Bord imsemmi fl-artikolu 34
jista’ jqis me_htie_ga skond il-ka_z biex jag_hmel tajjeb
g_hal dak in-nuqqas.
Warrant ta’ 
prattika b_hala 
konservatur 
professjonali.
33. (1)  Il-warrant biex persuna tipprattika l-professjoni ta’
konservatur-restawratur jing_hata mill-Ministru bir-
rakkomandazzjoni tal-Bord imsemmi fl-artikolu 34 lil kull min
jissodisfa l-_hti_giet ta’ l-artikoli 31 jew 32.
(2) Detentur ta’ warrant jista’ ju_za t-titolu Konservatur-
Restawratur flimkien ma’ ismu.
Regolamenti dwar 
rikonoxximent 
re_ciproku ta’ 
kwalifiki.
Mi_zjud:
XVIII. 2002.10.
Kap. 450.
33A.  Il-Ministru jista’ jag_hmel regolamenti biex i_gib fis-se_h_h id-
disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar ir-Rikonoxximent Re_ciproku ta’
Kwalifiki u r-regolamenti kollha mag_hmulin ta_htu, dwar ir-
rikonoxximent re_ciproku ta’ kwalifiki ta’ konservatur-restawratur.
Bord tal-Warrant 
tar-Restawraturi.
34. (1) Ikun hemm Bord, li jkun mag_hruf b_hala Bord tal-
Warrant tar-Restawraturi (hawnhekk i_zjed ’il quddiem f’dan l-
artikolu imsemmi l-Bord) li jkun mag_hmul minn:
(a) President li jkun  ma_htur mill-Ministru minn fost
persuni li jkunu jew kienu kwalifikati li jkunu ma_htura
m_hallfin f’Malta;
(b) _zew_g membri ma_htura mill-Ministru minn fost persuni
li fil-fehma tieg_hu g_handhom it-tag_hrif u l-esperjenza
me_htie_ga u li wie_hed minnhom ikun minn fost il-
membri akkademi_ci ta’ l-istaff ta’ l-Universit_a  ta’
Malta u l-ie_hor minn fost persuni akkreditati ta_ht dan
l-Att;
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 25
(_c) is-Sovrintendent jew rappre_zentant tieg_hu;
(d) membru appuntat mill-Bord tal-Gvernaturi ta_c-_Centru
minn fost persuni li fil-fehma ta’ l-istess Bord tal-
Gvernaturi jkollhom it-tag_hrif u l-esperjenza me_htie_ga.
(2) Il-President ji_gi ma_htur g_hal _zmien tliet snin u ta_ht dawk il-
kondizzjonijiet li jistg_hu ji_gu stipulati fl-ittra tal-_hatra tieg_hu.
(3) Il-membri l-ma_htura l-o_hra tal-Bord g_handhom jibqg_hu fil-
kariga g_hal _zmien sentejn, u ta_ht dawk il-kondizzjonijiet li jistg_hu
ji_gu stipulati fl-ittra tal-_hatra tag_hhom.
(4) Meta jkun hemm xi vakanza fil-Bord, il-Ministru g_handu
kemm jista’ jkun malajr, fil-ka_z tal-President, jew membru  ma_htur
minnu, ja_htar lil xi persuna o_hra biex timla dik il-vakanza; fil-ka_z
ta’ membru  ma_htur  mi_c-_Centru, jitlob li_c-_Centru ja_htar lil xi
persuna o_hra biex timla dik il-vakanza.
(5) L-g_hadd ta’ membri me_htie_ga biex jag_hmlu quorum ikun ta’
tlieta, imma, sakemm ikun hemm quorum, il-Bord jista’ ja_gixxi
minkejja kull vakanza fost il-membri tieg_hu.
(6) Il-Ministru jista’ wkoll jiddelega uffi_cjal pubbliku biex
jag_hmilha ta’ segretarju tal-Bord, u dak is-segretarju ma jkollux
vot.
(7) _Hlief kif hawn aktar qabel imsemmi, il-Bord jista’ jag_hmel
ir-regoli tieg_hu nnifsu u xort’o_hra jirregola l-pro_cedura tieg_hu
nnifsu.
(8) Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, g_hal perjodu
ta’ sena mid-data tad-d_hul fis-se_h_h ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att,
l-ewwel Bord li jkun ma_htur ikun mag_hmul minn:
(a) President li jkun  ma_htur mill-Ministru minn fost
persuni li jkunu jew li kienu kwalifikati li jkunu
ma_htura m_hallfin f’Malta;  u 
(b) _zew_g persuni o_hra, ma_htura mill-Ministru u li ma
jkunux huma nfushom persuni li g_had japplikaw g_hal
warrant, u li fil-fehma tieg_hu ikollhom il-kompetenza
li jiflu l-ewwel applikanti g_hall-warrant.
Funzjonijiet tal-
Bord.
35. (1) Il-funzjonijiet tal-Bord huma li -
(a) jikkonsidra applikazzjonijiet g_hall-_hru_g ta’ warrant, u
li jag_hmel ir-rakkomandazzjonijiet tieg_hu dwar dan
lill-Ministru;
(b) jorganizza u jirregola, u jidde_ciedi talbiet g_hal
e_zenzjonijiet mill-e_zami g_hal warrant professjonali
skond l-artikoli 31 u 32;
(_c) jirregola l-kondizzjonijiet ta’ ta_hri_g prattiku barra
mill-pajji_z skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 31;
(d) japprova universitajiet jew istituzzjonijiet akkademi_ci
skond l-artikolu 31;
(e) jorganizza u jirregola kull prova li tidhirlu xierqa u l-
perjodi ta’ ta_hri_g prattiku, kif provdut dwarhom fl-
artikolu 32;
26 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
(f) biex jikkonsidra u jiddetermina applikazzjonijiet minn
detenturi ta’ warrant, professjonisti o_hra u persuni
o_hra fil-qasam ta’ konservazzjoni u restawr biex ji_gu
akkreditati biex ikunu jistg_hu jag_hmlu xog_hlijiet,
interventi u pro_ceduri partikolari in konnessjoni ma’
proprjet_a  kulturali, u biex tag_hti jew ti_c_had dik l-
akkreditazzjoni;
(g) biex jirredi_gi kodi_ci ta’ etika u linji gwida g_hal
prattika g_hal detenturi ta’ warrant u persuni
akkreditati ta_ht dan l-artikolu;
(h) jinkora_g_gixxi inizjattivi li jassiguraw programm ta’
ta_hri_g u _zvilupp professjonali kontinwu g_had-detenturi
ta’ warrant u persuni akkreditati ta_ht dan l-artikolu; u
(i) jag_hti parir lill-Ministru f’dak li g_handu x’jaqsam ma’
kull _ha_ga g_har-rigward tal-professjoni ta’ Konservatur-
Restawratur u ta’ l-akkreditazzjoni.
(2) Fl-eser_cizzju tal-funzjonijiet tieg_hu l-Bord jista’ wkoll
jikkonsulta lil dawk il-persuni li jistg_hu jitqiesu xierqa u jista’
wkoll ja_htar kumitati, li l-president tag_hhom ikun membru tal-
Bord, g_hat-twettiq ta’ dawk id-dmirijiet jew xog_hol ie_hor li l-Bord
jista’ jassenjalhom.
(3) Il-Bord g_handu j_zomm re_gistru ta’ detenturi ta’ warrant u
g_handu, mhux aktar tard minn tliet xhur wara tmiem kull sena,
jippubblika fil-Gazzetta lista ta’ persuni li, fil-31 ta’ Di_cembru ta’
dik is-sena, kienu re_gistrati b_hala detenturi ta’ warrant ma_hru_g ta_ht
dan l-Att.
(4) Il-Bord g_handu j_zomm re_gistru ta’ persuni akkreditati ta_ht
dan l-artikolu u jindika dwar kull persuna re_gistrata fih, ix-xog_hol,
interventi jew pro_ceduri li g_halih dik il-persuna tkun akkreditata, u
g_handu mhux aktar tard minn tliet xhur wara tmiem kull sena
jippubblika fil-Gazzetta lista ta’ persuni li, fil-31 ta’ Di_cembru ta’
dik is-sena, kienu akkreditati u jindika dwar kull persuna x-xog_hol,
interventi jew pro_ceduri li g_halihom ikun akkreditat.
(5) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 36 sa 38 g_handhom
japplikaw mutatis mutandis dwar akkreditazzjoni ta_ht dan l-
artikolu kif japplikaw dwar warrant, u g_handhom japplikaw
mutatis mutandis dwar persuna akkreditata kif japplikaw dwar
detentur ta’ warrant.
Sospensjoni jew 
revoka ta’ warrant.
36. (1) Il-Ministru jista’, b’ordni bil-miktub, jissospendi,
jirrevoka jew i_hassar warrant jekk id-detentur ta’ warrant:
(a) ikun instab _hati, wara inkjesta mill-Bord imsemmi fl-
artikolu 34 ta’ dawn l-atti jew ommissjonijiet li _gejjin:
(i) di_zonest_a , m_gieba _ha_zina jew negli_genza gravi
fl-eser_cizzju tal-professjoni tieg_hu;
(ii) m_gieba li tmur kontra l-kodi_ci ta’ etika u linji
gwida ta’ prattika li hemm provvediment
dwarhom fl-artikolu 35(1)(g);
(iii) nuqqas milli j_hares ir-regolamenti dwar il-livelli
jew il-prattika professjonali;  jew
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 27
(iv) nuqqas milli j_hares xi kondizzjoni marbuta ma’
warrant ma_hru_g ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 38, jew 
(b) ikun instab _hati minn qorti kompetenti ta’ reat ta_ht id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew ta’ regolamenti
mag_hmulin ta_htu; jew
(_c) ikun instab _hati minn qorti kompetenti ta’ xi reat li
jolqot il-fidu_cja pubblika jew frodi jew li jkun
xjentement ir_cieva proprjet_a  miksuba minn serq jew
frodi.
Kap. 12.
(2) De_ci_zjoni tal-Bord ta_ht is-subartikolu (1)(a) ikun jista’ jsir
appell minnha quddiem il-Qorti ta’ l-Appell mag_hmul kif provdut
fl-artikolu 41(6) tal-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili.
(3) Il-Ministru responsabbli g_hall-_gustizzja jista’ jag_hmel
regolamenti li jippreskrivu d-drittijiet li g_handhom jit_hallsu fir-
re_gistru tal-qorti f’dak li g_handu x’jaqsam ma’ l-appelli ta_ht dan l-
artikolu:
I_zda sakemm i_z-_zmien li ji_gu hekk preskritti d-drittijiet
mill-Ministru responsabbli g_hall-_gustizzja, d-drittijiet li jit_hallsu
dwar xi appell lil dik il-qorti jkunu dawk li japplikaw g_hall-Qorti
tal-Ma_gistrati (Malta).
(4) Il-Bord imwaqqaf ta_ht l-artikolu 29 tal-Kodi_ci ta’
Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili g_handu jag_hmel regoli li jkunu
jistabbilixxu kif g_handhom ikunu dawk l-appelli, t-terminu li fih
g_handhom ji_gu ppre_zentati u b’mod _generali kull _ha_ga ohra g_har-
rigward ta’ dawk l-appelli.
Effetti ta’ revoka 
jew sospensjoni ta’ 
warrant.
37. Meta warrant ta_ht dan l-Att ji_gi irtirat, sospi_z jew revokat,
il-persuna li lilha jkun in_hare_g dak il-warrant m’g_handhiex tibqa’
detentur ta’ dak il-warrant, jew tkun sospi_za mill-eser_cizzju tal-
professjoni tag_hha skond il-ka_z u g_handha ttemm milli tibqa’ tu_za
t-titolu Konservatur-Restawratur.
Il-Ministru jista’ 
jo_hro_g warrant 
_gdid.
38. Il-Ministru, li ja_gixxi bir-rakkomandazzjoni tal-Bord
imsemmi fl-artikolu 34 jista’, wara li tg_haddi sena mid-data tar-
revoka jew tne_h_hija ta’ warrant, jo_hro_g warrant _gdid bla _hsara g_hal
dawk il-kondizzjonijiet li l-Ministru bir-rakkomandazzjoni tal-
Bord jista’ jqis li jkunu me_htie_ga.
Tekniku ta’ 
Konservazzjoni.
39. (1) Il-Bord imsemmi fl-artikolu 34 g_handu j_zomm re_gistru
bid-dettalji ta’ kull persuna li ta_hdem ta_ht is-surpervi_zjoni ta’
detentur ta’ warrant u li tkun persuna li g_handha ta_hri_g u
esperjenza fi pro_cessi spe_cifi_ci ta’ konservazzjoni jew li g_handha
esperjenza f’aspetti spe_cifi_ci ta’ konservazzjoni preventiva u li
jkollha _certifikat ta’ tekniku ta’ konservazzjoni miksub ta_ht
regolamenti li jistabbilixxu standards u livelli dwar kwalifiki
professjonali u vokazzjonali.
(2) G_hall-finijiet ta’ dan l-Att -
(a) persuna m’g_handhiex titqies li tipprattika l-professjoni
ta’ konservatur-restawratur jekk hija tag_hmilha ta’
impjegat ta’, jew assistent ma’, u ta_ht is-supervi_zjoni
ta’ detentur ta’ warrant u ma jippre_zenta ebda
28 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
_certifikazzjoni ta’ xorta li turi li jkun konservatur-
restawratur;
(b) sa dak il-limitu li jista’ ji_gi preskritt, _hadd m’g_handu
jitqies li jeser_cita l-professjoni ta’ detentur ta’ warrant
jekk ikun f’tali impieg jew ikollu jew ja_gixxi f’dik il-
kariga jew iwettaq biss dak ix-xog_hol, servizzi, atti
jew funzjonijiet li jistg_hu ji_gu preskritti;
L.S.343.26
(_c) konservatur-restawratur g_handu madankollu jag_hmel
mill-a_hjar biex ji_zgura li kull assistent impjegat
mieg_hu jew imqabbad minnu g_handu jkun temm
b’su_c_cess ta_hri_g sa dawk il-livelli li huma jew jistg_hu
jkunu preskritti fir-Regolamenti dwar Kwalifiki
Professjonali u Vokazzjonali ta’ Malta.
TAQSIMA VII
POTERI SPE_CJALI TA’  L-ISTAT
Dritt ta’ 
preferenza.
40. (1) Fil-ka_z ta’ bejg_h, esportazzjoni, skambju, kon_cessjoni
enfitewtika jew self ta’ xi o_g_gett ta’ proprjet_a  kulturali s-
Sovrintendent g_handu jkollu l-jedd, bl-approvazzjoni tal-Ministru
f’konsultazzjoni mal-Kumitat li jakkwista dawk l-istess o_g_getti, bi
preferenza fuq l-o_hrajn kollha u b’kondizzjonijiet indaqs inklu_z il-
_hlas ta’ korrispettiv b_hal dak li soltu jsir bejn il-partijiet:
I_zda fil-ka_z ta’ l-esportazzjoni ta’ xi o_h_gett ta’ proprjet_a
kulturali il-Gvern g_handu jakkwista dawk l-o_g_getti b’titolu ta’
bejg_h.
(2) Dan id-dritt ta’ preferenza jista’ jkun eser_citat mhux iktar
tard minn xahrejn minn meta ji_gi ri_cevut l-avvi_z ta’ tali  bejg_h,
esportazzjoni, skambju, trasferiment jew self  minn kull parti
involuta, jew mid-data meta s-Sovrintendent isir jaf b’tali bejg_h,
esportazzjoni, skambju, trasferiment jew self, skond liema ji_gi l-
ewwel.
(3) Fl-eser_cizzju tal-jedd ta’ preferenza, meta l-korrispettiv tat-
trasferiment ma jkunx jista’ ji_gi xort’o_hra stabbilit il-valur tal-
proprjet_a  kulturali inkwistjoni g_handu jkun stabbilit skond id-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 55.
Kontroll ta’ l-
esportazzjoni u ri-
esportazzjoni.
41. (1) _Hadd ma jista’ jesporta jew jer_ga’ jesporta proprjet_a
kulturali ming_hajr il-permess bil-miktub tas-Sovrintendent.
(2) L-esportazzjoni u esportazzjoni mill-_gdid, meta permessi
g_handhom ikunu bla _hsara g_hall-_hlas tad-dazju ad valorem kif
stipulat fl-Iskeda li tinsab ma’ dan l-Att u g_handha tkun bla _hsara
g_hal dawk il-kondizzjonijiet l-o_hra li jistg_hu jkunu imposti mis-
Sovrintendent.
(3) Permess g_hall-esportazzjoni u esportazzjoni mill-_gdid tista’
ting_hata g_hal _zmien limitat u ming_hajr il-_hlas tad-dazju msemmi
fis-subartikolu (2) g_hal skop ta’ restawr, esibizzjoni jew studju.  Is-
Sovrintendent jista’, meta jkun qed jag_hti tali  permess jimponi
garanziji g_har-ritorn tal-proprjet_a  kulturali li ti_gi hekk esportata
jew esportata mill-_gdid f’dak l-ammont li ji_gi stabbilit mis-
Sovrintendent.
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 29
(4) Il-valur ta’ l-o_g_getti g_hall-finijiet tal-_hlas tad-dazju
msemmi fis-subartikolu (2) ji_gi stabbilit minn espert wie_hed jew
iktar ma_htura bi qbil bejn il-Ministru u l-esportatur jew, fin-nuqqas
ta’ qbil, mill-Qorti ta’ l-Appell (_Gurisdizzjoni Inferjuri) fuq it-talba
ta’ l-esportatur, li ssir b’rikors.  In-nefqa tal-valutazzjoni g_handha
tit_hallas mill-esportatur.
(5) Minflok il-_hlas ta’ dazju, l-esportatur jista’, bil-kunsens
tas-Sovrintendent, jag_hti lill-Gvern b_hala datio in solutum, xi
o_g_gett wie_hed jew aktar ta’ valur ekwivalenti g_had-dazju dovut.
(6) Il-Gvern jista’ jakkwista kull o_g_gett li jkun propost li ji_gi
esportat, b’dak il-prezz li jista’ ji_gi stabbilit bil-mod stipulat f’dan
l-artikolu fi _zmien xahrejn minn meta ssir il-valutazzjoni msemmija
f’dan l-artikolu u wara li jing_hata avvi_z ta’ l-esportazzjoni inti_za
lis-Sovrintendent. L-ispejje_z kollha li g_handhom x’jaqsmu mal-
valutazzjoni g_handhom, f’dawk il-ka_zijiet, jit_hallsu mill-Gvern.
Tiswija u restawr 
mill-Gvern.
42. Is-Sovrintendent jista’, wara li jikkonsulta lill-Kumitat,
b’avvi_z jg_harraf lil kull min ikun is-sid, detentur jew pussessur ta’
proprjet_a  kulturali li dik il-proprjet_a  kulturali, tkun te_htie_g tiswija
jew restawr ur_genti u g_handu f’dak l-avvi_z jistabbilixxi terminu li
fih g_handhom isiru tali tiswija jew restawr, u fin-nuqqas li jsir dan,
is-Sovrintendent, jista’ jag_hmel dawk ix-xog_hlijiet bi spejje_z ta’
dik il-persuna.
Dritt esklu_ziv 
g_hall-iskavar.
43. (1) Skavi u esplorazzjonijiet arkeolo_gi_ci jew
paleontolo_gi_ci fuq l-art, kif ukoll fl-ib_hra territorjali jew fi_z-_zona
kontigwa ta’ Malta jistg_hu jsiru biss mis-Sovrintendent, jew bil-
permess bil-miktub tas-Sovrintendent u skond kull kondizzjoni
annessa mieg_hu.
I_zda bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 45(4), is-
Sovrintendent jista’ jag_hmel, jew jordna li jsiru, skavi g_hall-finijiet
ta’ dan l-Att f’kull parti ta’ Malta, kull meta dawn l-iskavi huma
me_htie_ga u skond regolamenti ma_hru_ga bis-sa_h_ha ta’ l-artikolu
55(d).
(2) Kull min, ukoll jekk a_c_cidentalment, jiskopri xi o_g_gett, sit
jew bini li dwarhom japplika dan l-Att skond ma hemm fl-artikolu
3, g_handu minnufih jg_harraf lis-Sovrintendent, i_zomm l-o_g_gett
misjub in situ, u m’g_handux g_hal perjodu ta’ sitt ijiem tax-xog_hol
wara li jg_harraf lis-Sovrintendent ikompli g_haddej b’xog_hol fuq il-
post fejn ikun _gie skopert l-o_g_gett ta’ proprjet_a  kulturali.
(3) Is-Sovrintendent g_handu jispezzjona l-post fejn tkun saret l-
iskoperta matul dawk is-sitt ijiem tax-xog_hol u jista’ jordna lil min
ikun responsabbli li ma jag_hmilx iktar xog_hol fuq il-post jew f’xi
parti minnu billi jag_htih avvi_z biex jieqaf mix-xog_hol.
(4) Kull min wara li jing_hata avvi_z biex jieqaf mix-xog_hol
isofri danni min_habba fil-waqfien tax-xog_hlijiet g_handu jkollu d-
dritt li ji_gi kkumpensat g_hal dawk id-danni mis-Sovrintendent.
Kap. 88.
(5) Fi _zmien tliet xhur minn xi avvi_z biex jitwaqqfu x-
xog_hlijiet il-Gvern g_handu jibda pro_ceduri biex jikseb is-sit skond
l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet g_hal Skopijiet Pubbli_ci, jew
inkella s-Sovrintendent g_handu jillibera s-sit. Malli jinbdew il-
pro_cedimenti li jakkwista s-sit kif hawn aktar qabel imsemmi ma
30 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
jkun dovut ebda kumpens ie_hor skond is-subartikolu (4).
(6) Kull o_g_gett mobbli li jifforma parti mill-patrimonju
kulturali li ji_gi skopert x’imkien Malta,  fl-ib_hra territorjali tag_hha,
u fi_z-_zona kontigwa sew jekk jinsab fi skavi awtorizzati jew illegali
jew waqt esplorazzjoni jew a_c_cidentalment filwaqt li jkun qed isir
xi xog_hol sew b’kull mod ie_hor ikun jappartjenti lill-Istat.
(7) Kull record ori_ginali jew kopja s_hi_ha dwar il-progress ta’ l-
iskavar jew l-esplorazzjoni, jekk dawn isiru skond dan l-artikolu
jew xort’o_hra, g_handu jing_hata lis-Sovrintendent minn min ikun
responsabbli g_hal dak l-iskavar jew dik l-esplorazzjoni. 
Permess g_hal 
_zvilupp u proprjet_a  
kulturali.
Kap. 356.
44. (1) Is-Sovrintendent jista’ jirrikmanda g_hal skedar lill-
Awtorit_a  ta’ l-Ippjanar tali siti u bini li jkun iqis li g_handhom ikunu
skedati fl-ambitu tat-tifsira ta’ l-Att dwar l-Ippjanar ta’ l-I_zvilupp.
(2) Is-Sovrintendent g_handu jag_hmel u_zu mil-lista tal-proprjet_a
skedata g_hall-fini ta’ l-inventarju ta_ht l-artikolu 7(5).
Permess g_hall-
interventi 
f’proprjet_a  
kulturali.
(3) Ebda persuna ma g_handha tag_hmel interventi f’dik il-
proprjet_a  kulturali jew klassi ta’ proprjet_a  kulturali ming_hajr ma
jkollha minn qabel permess g_haldaqshekk mis-Sovrintendnet kif
jista’ ji_gi preskritt f’regolamenti ma_hru_ga ta_ht dan l-Att.
(4) Qabel ma jiddetermina applikazzjoni ta_ht is-subartikolu (3)
is-Sovrintendent jista’ jitlob dik l-informazzjoni inklu_z ir-ri_zultati
ta’ dawk l-e_zami, anali_zi jew spezzjoni minn dawk il-persuni
akkreditati ta_ht dan l-Att g_hal dak il-g_han kif jista’ ji_gi mitlub mis-
Sovrintendent, u dik ir-ri_cerka fuq l-istorja, kompo_zizzjoni
provenjenza jew aspetti o_hra tal-proprjet_a  kulturali relevanti kif hu
jista’ jikkonsidra me_htie_ga g_hal dak l-g_han.
(5) Ma’ l-g_hoti ta’ permess b_hal dak is-Sovrintendent jista’
jimponi dawk il-kundizzjonijiet li jista’ jidhirlu xierqa, inklu_z bla
pre_gudizzju g_hall-_generalit_a  ta’ dan qabel li x-xog_hol jew xi parti
minnu g_handu ji_gi mwettaq skond dak il-protokoll kif jista’ jkun
preskritt jew anness mal-permess, li x-xog_hol u l-fa_zijiet diversi
tieg_hu ji_gu fotografati jew xort’o_hra dokumentati jew rekordjati, li
jing_hata lis-Sovrintendent rapport fuq ix-xog_hol f’dawk i_z-
_zminijiet kif imsemmi fil-permess, u li x-xog_hol jew dik il-parti
minnu kif jista’ ji_gi msemmi fil-permess isir, minn jew ta_ht is-
supervi_zjoni kif jing_had fil-permess, ta’ dak id-detentur ta’ warrant,
professjonist jew persuna akkreditata ta_ht dan l-Att g_hal dak ix-
xog_hol.
Setg_ha ta’ d_hul u 
ta’ spezzjon.
45. (1) Kull uffi_cjal jew impjegat tas-Sovrintendenza
awtorizzat bil-miktub kif imiss mis-Sovrintendent jista’ jid_hol f’xi
area, proprjet_a , sit ta_ht investigazzjoni jew bini jekk is-
Sovrintendent iqis li jkun me_htie_g li jsir dan fit-twettiq ta’ xi
funzjoni ta_ht dan l-Att jew jekk ikun iqis li jkun hemm ra_gunijiet
validi biex jissusspetta li jkun sar jew se jsir xi reat kontra dan l-Att
jew kontra xi regolament, kondizzjoni ta’ li_cenza jew
kondizzjonijiet mag_hmula ta_hthom.
(2) Meta d-d_hul isir g_hall-fini ta’ spezzjon jew
dokumentazzjoni, s-Sovrintendent g_handu jinnotifika avvi_z bil-
miktub lill-okkupant ta’ proprjet_a  kulturali li huwa jkun bi _hsiebu
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 31
jid_hol, u malli dan l-uffi_cjal jew impjegat awtorizzat kif hawn aktar
qabel imsemmi g_handu jit_halla jid_hol f’dik il-proprjet_a  kulturali
fejn ikunu qed isiru tali konservazzjoni, restawr jew _zvilupp.
(3) Is-Sovrintendent g_handu jara li ssir spezzjoni f’ka_zijiet
meta jsiru rapporti ta’ skoperti ta’ proprjet_a  kulturali sabiex ti_gi
stabbilita il-_htie_ga ta’ preservazzjoni jew xog_hlijiet ta’ skavar.
(4) Is-Sovrintendent g_handu jkollu l-jedd jid_hol u jokkupa
proprjet_a  kulturali sabiex hemm jag_hmel skavi arkeolo_gi_ci i_zda:
(a) g_handu ji_gi notifikat avvi_z bil-miktub lill-okkupant
jew lis-sid tal-proprjet_a  kulturali inkwistjoni mill-
inqas tliet ijiem qabel ma jinbdew dawk l-iskavi;
(b) i_z-_zmien g_hal kemm iddum l-okkupazzjoni g_handu ji_gi
dikjarat fl-avvi_z, u g_handu jing_hata avvi_z ie_hor ta’
mill-inqas tliet ijiem ta’ kull estensjoni ta_z-_zmien ta’ l-
okkupazzjoni;
(_c) is-sidien jew l-okkupant ta’  proprjet_a  kulturali
okkupata skond dan l-artikolu g_handu jkollhom jedd
g_hal kumpens g_hal kull telf ta’ profitt, danni m_garrba
matul l-iskavi arkeolo_gi_ci jew it-tqeg_hid ta’ arei
skavati lura g_hal li kienu.
(5) Dawk l-iskoperti li jsiru matul _zmien ta’ okkupazzjoni mis-
Sovrintendent ikunu proprjet_a  tal-Gvern.
(6) Bil-g_han li jeser_cita kull dritt li g_handu ta_ht dan l-artikolu
is-Sovrintendent jista’ jitlob l-g_hajnuna tal-Pulizija.
Avvi_zi ta’ 
sospensjoni.
46. (1) Meta jkun qed isir xi _zvilupp jew xog_hol ie_hor dwar
proprjet_a  kulturali bi ksur ta’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att, jew
persuna li jkollha li_cenza biex tag_hmel skavi arkeolo_gi_ci ta_ht dan l-
Att ma tkunx konformi ma’ xi kondizzjoni marbuta ma’ dik il-
li_cenza, is-Sovrintendent jista’ jinnotifika avvi_z ta’ sospensjoni lis-
sid, il-pussessur jew id-detentur tal-proprjet_a  kulturali jew lil kull
persuna o_hra li tkun qed twettaq ix-xog_hlijiet ta’ _zvilupp jew
skavar u malli dan, il-persuna notifikata bl-ordni g_handha
tissospendi kull attivit_a  f’dak li g_handu x’jaqsam max-xog_hol ta’
_zvilupp jew l-iskavar.
(2) Is-Sovrintendent jista’ jirrevoka kull tali Avvi_z ta’
Sospensjoni sew b’mod assolut sew kif so_g_gett g_hal dawk il-
kondizzjonijiet li s-Sovrintendent iqis li jkunu xierqa.
Ordni ta’ 
konservazzjoni u 
protezzjoni.
47. (1) Is-Sovrintendent jista’ fil-ka_z ta’ xi ksur ta’ xi
disposizzjoni ta’ dan l-Att jew ta’ regolamenti mag_hmulin ta_htu
jinnotifika ordni ta’ konservazzjoni u protezzjoni lis-sid jew
okkupant jew pussessur ta’ proprjet_a  kulturali, li tkun te_htie_g tali
azzjoni b_halma tista’ tkun spe_cifikata fl-avvi_z, inklu_z li ma
jitkompliex isir dak li jkun qed isir jew jitwettaq, li g_handha
tittie_hed f’dak i_z-_zmien li jista’ jkun spe_cifikat fl-ordni.
(2) Meta azzjoni me_htie_ga li tittie_hed minn ordni ta’
konservazzjoni u protezzjoni ma tkunx ittie_hdet fi_z-_zmien
spe_cifikat fl-Ordni, is-Sovrintendent g_handu jkollu l-jedd jid_hol
_gol-proprjet_a  kulturali u jista’ g_hal dak l-g_han jitlob l-g_hajnuna tal-
Korp tal-Pulizija u jie_hu l-azzjoni me_htie_ga,  fejn dan japplika
32 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
g_has-spejje_z tas-sid jew ta’ l-okkupant jew tal-pussessur.
Kap. 319. (3) Salvi d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni
jew ta’ l-artikolu 4 ta’ l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea, ebda
mandat kawtelatorju ma jista’ jin_hare_g  minn xi qorti li tkun
i_z_zomm lis-Sovrintendent milli jo_hro_g Ordni ta_ht dan l-artikolu jew
milli jag_hmel xi _ha_ga li jkun awtorizzat jag_hmel b’dan l-artikolu.  
Kurazija. 48. (1) Is-Sovrintendent jista’ bl-awtorit_a  bil-miktub tal-
Ministru, bi ftehim mal-Ministru responsabbli g_hall-artijiet,
jag_hmel permezz ta’ att pubbliku, att ta’ kurazija ma’ kunsill lokali
jew ma’ organizzazzjoni mhux governattiva li bih il-kustodja u l-
amministrazzjoni ta’ proprjet_a  kulturali immobbli ti_gi mg_hoddija
g_hal g_hand il-Kunsill Lokali jew organizzazzjoni mhux
governattiva, skond il-ka_z u skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att
u ta’ tali  regolamenti li jistg_hu ji_gu preskritti u skond dawk il-
kondizzjonijiet li ma jkunux inkonsistenti mag_hhom kif jista’ jkun
hemm f’dak l-att.  Kull att ta’ kurazija g_handu jiddikjara g_hal
kemm _zmien dan ikun qieg_hed isir, liema terminu ta’ _zmien ji_gi
stabbilit mis-Sovrintendent kull ka_z g_halih, wara li ji_gu konsidrati
bir-reqqa l-possibilit_a  li dan ji_gi attwat u l-iskala ta’ kull proposta.
(2) Il-Ministru g_handu, madankollu, fi _zmien erba’ _gimg_hat
wara l-pubblikazzjoni ta’ l-att, jew inkella jekk il-Kamra ma tkunx
qeg_hda f’sessjoni, fi _zmien erba’ _gimg_hat mid-data meta  l-Kamra
ter_ga’ tiltaqa’, jqieg_hed kopja ta’ l-att fuq il-Mejda tal-Kamra, u l-
att ta’ kurazija jkun so_g_gett g_hall-kondizzjoni li jekk fuq mozzjoni
intavolata mhux iktar tard minn tmienja u g_hoxrin _gurnata wara t-
tqeg_hid fuq il-Mejda tal-Kamra ta’ kopja ta’ l-att ta’ kurazija, il-
Kamra tirrisolvi li l-att ta’ kurazija g_handu jkun rexiss, l-att g_handu
jkun awtomatikament rexiss malli tg_haddi r-risoluzzjoni.
(3) Qabel ma jawtorizza lis-Sovrintendent jag_hmel att ta’
kurazija l-Ministeru g_handu jara xi tkun il-fehma tal-Kumitat dwar
il-kondizzjonijiet li g_handhom ikunu inklu_zi fl-att ta’ kurazija;
dawk il-kondizzjonijiet g_handhom b’mod partikolari jittrattaw dan
li _gej:
(a) il-mi_zuri protettivi li g_handhom jittie_hdu sabiex ti_gi
m_harsa l-proprjet_a  kulturali so_g_getta g_hall-att ta’
kurazija; u
(b) il-pjan ta’ konservazzjoni u amministrazzjoni li
g_handu x’jaqsam mal-proprjet_a  kulturali, u l-
arran_gamenti organizzattivi, operattivi u finanzjarji
konnessi ma’ dan, u r-ri_zorsi organizzattivi, operattivi
u finanzjarji li jkunu mog_htijin g_haldaqstant.
(4) Att ta’ kurazija m’g_handu jkun ta’ ebda pre_gudizzju g_hall-
poteri ta’ xi Entit_a  ta_ht dan l-Att g_har-rigward tal-proprjet_a
kulturali so_g_getta g_hall-att ta’ kurazija.
(5) Il-proprjet_a  kulturali so_g_getta g_hall-att ta’ kurazija g_handha
tibqa’ proprjet_a  tal-Gvern.
(6) Il-Ministru jista’, wara li jikkonsulta lis-Sovrintendent u
lill-Kumitat, f’kull waqt b’Ordni fil-Gazzetta jirrexxindi att ta’
kurazija jekk xi kondizzjoni stipulata fih jew xi d-disposizzjoni ta’
dan l-Att jew ta’ regolamenti mag_hmulin ta_htu ma jkunux im_harsa
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 33
mill-parti l-o_hra.
(7) Mhux iktar tard minn sitt _gimg_hat wara kull anniversarju
ta’ xi att ta’ kurazija, il-parti li fil-kustodja tag_hha titqieg_hed il-
proprjet_a  kulturali g_handha tibg_hat lill-Ministru, lis-Sovrintendent
u lill-Kumitat rapport ta’ l-attivitajiet tag_hha dwar il-proprjet_a
kulturali u dwar kif tkun esegwiet l-att ta’ kurazija matul is-sena ta’
qabel. Il-kopja ta’ dak ir-rapport g_handu jitqieg_hed fuq il-Mejda
tal-Kamra mill-Ministru.
(8) Il-Ministru jista’ jag_hmel regolamenti li jkunu b’mod
_generali jippreskrivu regoli dwar il-kurazija.
Konvenzjonijiet 
internazzjonali, 
e_c_c.
49. Il-poteri u d-dmirijiet ta_ht dan l-Att g_handhom ikunu
eser_citati b’mod konformi ma’ kull konvenzjoni, trattat, qbil jew
istrument internazzjonali li jirrigwardaw l-u_zu u l-konservazzjoni
kif imiss ta’ proprjet_a  kulturali nazzjonali jew tad-dinja li Malta
tista’ tkun parti fihom.
Tre_g_gig_h lura ta’ 
proprjet_a  kulturali 
misruqa u esportata 
kontra l-li_gi.
50. (1) Il-Gvern qieg_hed b’dan ji_gi awtorizzat jirratifika u jsir
parti fil-Unidroit Convention on Stolen or Illegally Exported
Cultural Objects (Rome, June 1995).
(2) Il-Ministru jista’, wara li jikkonsulta lill-Kumitat,
b’regolamenti jippreskrivi regoli li jag_htu se_h_h g_hal xi jew kull
disposizzjoni tal-Konvenzjoni msemmija u d-disposizzjonijiet ta’
regolamenti b_hal dawk g_handu jkollhom se_h_h minkejja l-
provvedimenti ta’ kull li_gi o_hra li tkun tg_hid il-kuntrarju.
Dritt ta’ appell.
Sovrintendent ta_ht l-artikoli 40 sa 42, 46 u 47 jkollha dritt ta’
appell kif jista’ ji_gi preskritt ta_ht l-artikolu 55. Appell m’g_handux,
_hlief kif jista’ ji_gi preskritt, jissospendi d-de_ci_zjoni appellata.
TAQSIMA VIII
PATRIMONJU KULTURALI RELI_GJU_Z
Disposizzjonijiet 
dwar patrimonju 
kulturali reli_gju_z.
52. (1) Bla _hsara g_hal xi li_gi o_hra li tista’ tkun fis-se_h_h, u sa
dak i_z-_zmien li jista’ jkun hemm ftehim bejn l-awtoritajiet
kompetenti _civili u dawk ekklesjasti_ci, proprjet_a  kulturali li tkun
tappartjeni lill-Knisja Kattolika inklu_z lill-Ordnijiet Reli_gju_zi
Kattoli_ci u inti_za jew u_zata g_hal finijiet reli_gju_zi g_handha taqa’ ta_ht
ir-regolament u s-sovrintendenza esklu_zivi tal-Kummissjoni g_hall-
Patrimonju Kulturali Kattoliku li tkun ma_htura kull sentjen mill-
President tal-Konferenza Episkopali Maltija, u tkun mag_hmula
minn mhux inqas minn _hames esperti li wie_hed minnhom g_handu
jkun hekk ma_htur wara konsultazzjoni mal-Ministru.
(2) Proprjet_a  kulturali li tkun tappartjeni lil u hi inti_za jew
u_zata g_hal finijiet reli_gju_zi ta’ xi denominazzjoni o_hra apparti dik
imsemmija fis-subartikolu (1) tista’ titqieg_hed mill-awtorit_a
reli_gju_za rilevanti u kompetenti ta_ht ir-regolament u s-
sovrintendenza esklu_zivi ta’ kummissjoni g_hall-patrimonju
kulturali reli_gju_z. Kull tali kummissjoni g_hall-patrimonju kulturali
reli_gju_z g_handha tin_hatar kull sentejn mill-awtorit_a  reli_gju_za
rilevanti u kompetenti, u tkun mag_hmula minn tliet esperti li
wie_hed minnhom g_handu jkun hekk ma_htur wara konsultazzjoni
34 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
mal-Ministru.
(3) Il-kummissjonijiet msemmija fis-subartikoli (1) u (2)
g_handu jkollhom l-istess poteri u dmirijiet g_har-rigward tal-
proprjet_a  kulturali ta_ht is-sovrintendenza tag_hhom daqskemm
ikollu s-Sovrintendent, u g_handhom jag_htu rapport dwar il-_hidma
tag_hhom lill-Forum:
I_zda meta tali kummissjonijiet ma jkunux _gew hekk
ma_htura, ir-regolament u s-sovrintendenza tal-proprjet_a  kulturali li
taqa’ ta_ht il-kompetenza tag_hhom tkun tvesti fis-Sovrintendent.
(4) Il-Ministru, wara konsultazzjoni s_hi_ha mal-President tal-
Konferenza Episkopali Maltija msemmi fis-subartikolu (1) jew ma’
l-awtorit_a  reli_gju_za rilevanti u kompetenti msemmija fis-
subartikolu (2), jista’ jag_hmel regolamenti biex jirregola s-setg_hat
u d-dmirjiet ta’, u l-pro_ceduri u l-prattika li g_handhom ji_gu segwiti
mill-kummissjonijiet imsemmija fis-subartikoli (1) u (2).
TAQSIMA IX
REATI
_Hsara volontarja 
jew qerda ta’ _certu 
proprjet_a .
53. (1) Kull min:
(a) xjentement, jew b’negli_genza, nuqqas ta’ _hila jew ta’
osservanza ta’ regolamenti jikka_guna dannu lil jew
jeqred proprjet_a  kulturali sew jekk tali  proprjet_a
kulturali tkun sew jekk ma tkunx re_gistrata f’xi
inventarju skond dan l-Att, u kemm jekk is-sid ta’ tali
proprjet_a  ta’ patrimonju kulturali jkun il-persuna li
tkun ikka_gunat il-_hsara jew il-qerda, kemm dik il-
persuna tkun qeg_hda tamministraha b’mod le_gittimu;
(b) jag_hmel xi attivit_a  jew inkella ja_gixxi bi ksur tad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew ta’ regolamenti
mag_hmulin ta_htu jew tal-kondizzjonijiet ta’ li_cenza
jew permess ma_hru_g ta_ht dan l-Att jew jonqos milli
jag_hmel xi _ha_ga li jkun me_htie_g li jag_hmel ta_ht dan l-
Att, regolament jew li_cenza; jew
(_c) jag_hmilha ta’ konservatur-restawratur meta  ma
jkollux warrant ta_ht it-Taqsima VI ta’ dan l-Att; jew
(d) jonqos milli jimxi skond xi avvi_z ta’ sospensjoni
ma_hru_g skond l-artikolu 46 jew skond ordni ta’
konservazzjoni jew protezzjoni mag_hmul skond l-
artikolu 47; jew 
(e) jir_cievi jew jiddetjeni proprjet_a  kulturali filwaqt li
jkun jaf li din tkun tne_h_hiet illegalment f’Malta jew li
tkun _giet illegalment esportata minn xi pajji_z ie_hor;
jew 
(f) jimpedixxi, jostakola, jimmolestja jew jinda_hal lil, jew
jittanta jimpedixxi, jostakola, jimmolestja jew jinda_hal
lil xi uffi_cjal jew impjegat tas-Sovrintendenza, jew ta’
l-A_genzija, jew ta_c-_Centru, jew tal-Kumitat jew lil xi
uffi_cjal tal-pulizija, fl- esekuzzjoni tad-dmirijiet li
hemm provdut dwarhom f’dan l-Att, jew jonqos milli
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 35
j_hares xi ordni le_gittima minn xi tali uffi_cjal jew
impjegat jew uffi_cjal tal-pulizija kif hawn aktar qabel
imsemmija, jew xjentement jag_hti lil dak l-uffi_cjali
jew impjegat informazzjoni qarrieqa jew jittraskura
jew ji_c_had milli jag_hti informazzjoni me_htie_ga minn
jew ta_ht dan l-Att; jew 
(g) jag_hmel dikjarazzjoni g_hal kull fini ta’ dan l-Att li
tkun falza, qarrieqa jew mhux korretta f’xi aspett
materjali,
ikun _hati ta’ reat kontra dan l-Att u je_hel, meta jinsab _hati, multa ta’
mhux anqas minn 500 lira u ta’ mhux i_zjed minn 50,000 liri, jew
pri_gunerija g_hal _zmien mhux i_zjed minn sitt snin, jew dik il-multa u
pri_gunerija flimkien:
I_zda, bla _hsara g_hall-og_hla multa hawn aktar qabel
imsemmija, l-inqas multa li _hati jista’ je_hel ta_ht dan l-artikolu
m’g_handhiex tkun inqas mill-valur ta’ xi xog_hol me_htie_g biex
jirrimedja l-effetti tar-reat.
(2) Ir-responsabbilt_a  ta’ _hati ta_ht subartikolu (1) g_handha tkun
ming_hajr pre_gudizzju g_har-responsabbilt_a  tal-_hati li j_hallas lis-
Sovrintendent kull nefqa li ssir g_har-reintegrazzjoni, jew ir-restawr
tal-proprjet_a  kulturali min_habba fl-g_hemil tar-reat, jew li j_hallas
_gol-Fond il-valur tal-proprjet_a  kulturali meqruda jew danne_g_gata
meta dik il-proprjet_a  ma tkun tista’ la ti_gi reintegrata u lanqas
restawrata. Dak il-_hlas jista’ jin_gabar permezz ta’ kaw_za _civili li
ssir mis-Sovrintendent kontra l-_hati jew l-eredi tieg_hu.
(3) Il-Qorti g_handha, minbarra li tag_hti l-piena msemmija f’dan
l-artikolu, tordna lill-persuni misjubin _hatja li jne_h_hu dak kollu li
jkun qed jikka_guna r-reat u li jre_g_gg_hu lura g_hal li kienet kull _ha_ga
li tkun saret ming_hajr ebda permess me_htie_g ta_ht dan l-Att jew biex
i_hares il-kondizzjonijiet imposti f’tali permess, skond il-ka_z, fi
_zmien suffi_cjenti g_hal dak l-iskop u f’kull ka_z ta’ mhux i_zjed minn
tliet xhur mid-data tas-sentenza u, jekk il-_hati jonqos milli j_hares xi
ordni b_hal dik f’dak i_z-_zmien li ji_gi hekk stabbilit, jista’ je_hel ukoll
multa ta’ mhux inqas minn _hamsa u g_hoxrin lira u mhux i_zjed minn
_hamsin lira, kif il-qorti tista’ tistabbilixxi, g_hal kull _gurnata li
jkompli n-nuqqas wara li jiskadi _z-_zmien imsemmi.
Poteri ta’ 
prosekuzzjoni u ta’ 
assistenza lill-
Pulizija u lil 
uffi_cjali o_hra.
54. (1) Fi prosekuzzjonijiet g_hal reati kontra dan l-Att jew
kontra regolamenti ta_ht dan l-Att, uffi_cjali tas-Sovrintendenza
g_handu jkollhom il-jedd jassistu lill-pulizija, u li jag_hmluha ta’
prosekuturi fil-Qorti tal-Magistrati.
(2) Uffi_cjali tas-Sovrintendenza jistg_hu jassistu lill-Pulizija,
lid-Dwana jew kull korp ie_hor tal-Gvern, meta dawn ikunu qeg_hdin
jeser_citaw poteri mog_htija ta_ht kull li_gi o_hra,  fl-eser_cizzju ta’ kull
poter biex jipprevjenu l-kummissjoni ta’ reat kontra dan l-Att jew
biex ikollhom disponibbli provi li jirrigwardaw xi reat b_hal dak.
36 KAP. 445. _h PATRIMONJU KULTURALI
TAQSIMA X
REGOLAMENTI
Poteri li jsiru 
regolamenti.
55. Il-Ministru jista’ jag_hmel regolamenti biex jag_hti se_h_h lil
kull disposizzjoni ta’ dan l-Att, jew biex jirregola jew xort’o_hra
jipprovdi dwar kull _ha_ga g_har-rigward ta’ l-attivitajiet li jaffettwaw
il-proprjet_a  kulturali, u tista’ b’mod partikolari, imma ming_hajr
pre_gudizzju g_hall-_generalit_a  ta’ dak hawn qabel imsemmi, jag_hmel
regolamenti g_hal kull g_han minn dawn li _gejjin:
(a) biex ji_gi stabbilit kull dritt u _hlas li jistg_hu ikollhom
jin_gabru minn jew ta_ht, jew g_has-servizzi mog_htija
konformi mad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att;
(b) biex jigi _zgurat l-a_hjar twettiq tal-funzjonijiet ta’ l-
Entitajiet;
(_c) biex tigi regolata l-_hatra ta’ uffi_cjali u impjegati ma’
kull Entit_a ;
(d) biex ji_gi regolat kull skavar u esplorazzjoni;
(e) biex ji_gu stabbiliti linji direttivi g_hall-a_hjar pratka ta’
konservazzjoni u ta’ restawr;
(f) biex ji_gi pprovdut dwar kull formola jew pro_cedura li
jistg_hu jkunu me_htie_ga jew spedjenti u li dwarhom ma
jkun hemm ebda pro_cedura spe_cifika li tinsab f’dan l-
Att;
(g) biex ji_gi regolat l-bejg_h ta’, u l-kummer_c fi proprjet_a
kulturali;
(h) biex jigi regolat _c-_caqlieq ta’ proprjet_a  kulturali;
(i) biex ji_gu preskritti regoli li jag_htu se_h_h lil kull
konvenzjoni internazzjonali li tirrigwarda l-
protezzjoni tal-patrimonju kulturali, ratifikata mill-
Gvern ta’ Malta; jew biex ikun hemm konformit_a  ma’
kull obbligi internazzjonali li fiha jid_hol il-Gvern ta’
Malta dwar il-patrimonju;
(j) meta ma jkunx xort’o_hra pprovdut f’dan l-Att, biex
ji_gu preskritti regoli li jirregolaw is-setg_hat u d-
dmirijiet ta’, u l-pro_ceduri li g_handhom ji_gu segwiti
minn, dik l-enti, kummissjoni, kumitat jew bord
imwaqqfa f’dan l-Att jew ta_htu;
(k) biex jistabblilixxi u jippubblika r-rekwi_ziti g_hall-
akkreditazzjoni kif stabbilit mill-artikolu 35;
(l) biex ji_gu stabbiliti l-parametri li fihom, u t-tipi ta’
proprjet_a  kulturali li dwarhom, g_handhom ji_gu
e_zer_citati l-poteri ta_ht l-artikoli 40 u 41;
(m) biex jag_htu lill-persuni li j_hossuhom aggravati minn xi
e_zer_cizzju tal-poteri skond id-disposizzjoni ta’ l-
artikoli 40 sa 42, 46 u 47 mezz biex jikkontestaw dak
l-e_zer_cizzju u biex jottjenu rimedju jekk ikollhom
ra_gun;
(n) biex ji_gi stabbilit bord ta’ appell u biex jirregola kull
PATRIMONJU KULTURALI _g KAP. 445. 37
pro_cedura dwar l-istess, g_hat-twettiq ta’ dak preskritt
fil-paragrafu pre_cedenti;
(o) biex jipprovdi dwar il-forma u pro_cedura dwar
applikazzjonijiet u g_hoti ta’ permessi g_hall-interventi
fi proprjet_a  kulturali ta_ht l-artikolu 44, u biex jipprovdi
dwar appelli mid-de_ci_zjoni tas-Sovrintendent dwar l-
istess;
(p) biex tigi preskritta kull _ha_ga o_hra li tista’ jew li
g_handha tkun preskritta ta_ht dan l-Att.
TAQSIMA XI
MIXXELLANJI
Riserva.
Protezzjoni ta’ l-Antikitajiet, revokat b’dan l-Att, g_handhom
jibqg_hu ise_h_hu u jkollhom effett b_hallikieku mag_hmulin ta_ht dan l-
Att, u jistg_hu ji_gu emendati jew im_hassra skond hekk, u d-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att g_handhom japplikaw g_hal kull ksur
ta’ dawk ir-regolamenti b_hallikieku jkunu saru ta_ht dan l-Att.
SKEDA
(Artikolu 41)
RATA TA’ DAZJU TA’ ESPORTAZZJONI
Valur ta’ l-o_g_gett Dazju ta’ 
Esportazzjoni
Fuq l-ewwel Lm 100 jew parti minnhom 10 fil-mija.
Fuq it-tieni Lm 100 jew parti minnhom 20 fil-mija.
Fuq it-tielet Lm 100 jew parti minnhom 30 fil-mija.
Fuq ir-raba’ Lm 100 jew parti minnhom 40 fil-mija.
Fuq kull valur ie_hor 50 fil-mija.
