 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       1
KAPITOLU 88
ORDINANZA DWAR L-AKKWIST TA’ 
ARTIJIET G_HAL SKOPIJIET PUBBLI_CI
Biex tirregola l-akkwist ta’ artijiet g_hal skopijiet pubbli_ci u biex
tistabbilixxi l-pro_cedura li g_handha ti_gi m_harsa dwar dan l-akkwist.
8 ta’ Ottubru, 1935
L-ORDINANZA XL ta’ l-1935, u _giet emendata bl-Ordinanzi: III u XIII
ta’ l-1936, VI ta’ l-1937, X ta’ l-1945, XLV ta’ l-1946, XXXI ta’ l-1947 u V
ta’ l-1949; bl-Att XXVII ta’ l-1956; bl-Ordinanzi: IV ta’ l-1961 u XI ta’ l-
1962; bl-Avvi_z Legali 4 ta’ l-1963; bl-Atti: XIV u XXXI ta’ l-1966, XXIX
ta’ l-1969, XXXIII ta’ l-1971, LVIII ta’ l-1974 u IV ta’ l-1975; bl-Avvi_z
Legali 148 ta’ l-1975; u bl-Atti: XVII ta’ l-1979, XLIX ta’ l-1981, XI ta’ l-
1989, VIII ta’ l-1990, XIX ta’ l-1993, XXIV ta’ l-1995, VI ta’ l-2001 u XI
ta’ l-2002.
Titolu fil-qosor.
ta’ Artijiet g_hal Skopijiet Pubbli_ci.
Tifsir. 
Emendat: 
XIII. 1936.2; 
X. 1945.2; 
XLV. 1946.2; 
XXXI. 1947.2; 
V. 1949.2; 
XXVII. 1956.2; 
XIV.1966.2; 
XLIX. 1981.6.
2. F’din l-Ordinanza kemm-il darba mill-kuntest ma jkunx
jidher xort’o_hra -
"area mibnija" tfisser kull area li g_hall-medda kontinwa ta’ mija
u sebg_ha u tletin metru tal-fa_c_cata tag_hha fuq na_ha u l-o_hra tat-triq,
jekk it-triq tista’ ti_gi _zviluppata fuq i_z-_zew_g na_hat, jew mitejn u
erbg_ha u sebg_hin metru jekk it-triq tista’ ti_gi _zviluppata fuq na_ha
wa_hda biss, tkun mill-inqas _hamsin fil-mija okkupata b’bini;
"art" tfisser ukoll bini, si_gar jew kull _ha_ga mwa_h_hla fl-art u kull
parti mix-xatt, u kull servitù  f’art jew fuq art u jeddijiet o_hrajn ta’
u_zu u kull xorta ta’ _gust ie_hor;
"awtorit_a  kompetenti" tfisser il-Kummissarju ta’ l-Art;
"Bord" ifisser il-Bord ikkostitwit ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ din
l-Ordinanza;
Kap. 116.
Kera fuq id-Djar;
"dominju pubbliku" jfisser id-dominju ta’ art minn awtorit_a
kompetenti li l-kwalitajiet ewlenin tieg_hu huma msemmijin fl-
artikolu 19(5), (6) u (7) ;
"fond belti _gdid" ifisser kull bini belti, mag_hdudin djar, bini fejn
isir negozju, ka_zini, lukandi u lodging houses, illi, ming_hajr ma
jing_haddu l-fittings, it-tibjid u _z-_zebg_ha, u kull tibdil, sa_hansitra
jekk fil-bini, ma kienx mibni jew lest g_hall-u_zu fil-31 ta’ Marzu,
1939;
"fond belti qadim" ifisser bini belti, mag_hdudin djar, u bini fejn
isir negozju, ka_zini, lukandi u lodging houses, illi, ming_hajr ma
jing_haddu l-fittings, tibjid u _zebg_ha, u kull tibdil, sa_hansitra jekk
fil-bini, kienu mibnija jew lesti g_hall-u_zu fil-31 ta’ Marzu, 1939,
i_zda kull tiswija ta’ fond belti qadim mag_hmul min_habba _hsara
  2      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
minn eg_hmil il-g_hadu jew kontra l-g_hadu jew kull bini mill-_gdid ta’
fond belti qadim li n-nefqa tag_hhom kienet milqug_ha b_hala
g_handha tit_hallas ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ 1-Ordinanza ta’ l-
1943 dwar il-_Hsarat tal-Gwerra* ma jbiddlux ix-xorta "qadima" tal-
fond. "Dar qadima" u "_hanut qadim" g_handhom jiftehmu fuq din it-
tifsira;
"jedd ta’ clearance" ifisser is-su_g_gezzjoni ta’ art g_hall-
kondizzjonijiet restrittivi msemmija fl-artikolu 29;
"jedd ta’ ta_ht wi_c_c l-art" ifisser li art tkun issu_g_gettata g_hall-
kondizzjonijiet restrittivi dwar xog_hlijiet u ta_hfir ta_ht l-art
imsemmija fl-artikolu 29 ta’ din 1-Ordinanza;
"kera ta’ akkwist" ifisser il-_hlasijiet perjodi_ci li g_handhom isiru
ta_ht l-artikolu 27(14), (15) u (16);
"kera ta’ g_harfien" ifisser il-_hlasijiet perjodi_ci mist_hoqqin dwar
id-dominju ta’ art b’dominju pubbliku;
"kiri" ifisser ukoll il-jedd ta’ okkupazzjoni jew ta’ u_zu ta’ art
b’kull titolu li jkun;
"raba" jew "art ra_hlija" ma jfissirx il-_gnien ta’ dar jew bini jew xi
art o_hra fil-mag_hluq ta’ dar jew bini; u lanqas art g_hall-bini jew
moxa; i_zda jid_hlu fit-tifsira 1-irziezet, u bini ma_hsub l-iktar biex fih
jin_zammu 1-ifrat g_hat-trobbija u s-simna jew xi bhejjem o_hra
domesti_ci;
"sid" ifisser ukoll il-persuna li g_handha tkun mikrija 1-art jew
persuna o_hra li jkollha nteress fl-art;
"skop pubbliku" jfisser kull skop li g_handu x’jaqsam ma’ 1-u_zu
esklu_ziv tal-Gvern jew ma’ l-u_zu pubbliku _generali, jew li g_handu
x’jaqsam ma’ jew jiswa g_hall-interess jew qadi tal-pubbliku (sew
jekk l-art tkun g_hall-u_zu tal-Gvern sew jekk le) jew ma’ jew g_hall-
ippjantar ta’ l-ibliet jew ma’ jew g_har-rikostruzzjoni jew kull skop
li g_handu x’jaqsam mad-difi_za ta’ Malta jew li g_handu x’jaqsam
ma’ jew jiswa g_hall-operazzjonijiet navali, militari jew ta’ l-ajru; u
jfisser ukoll kull skop ie_hor imsemmi b_hala pubbliku minn xi li_gi.
Dikjarazzjoni mill-
President illi l-art 
hi me_htie_ga g_hal 
skop pubbliku. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
3. Il-President ta’ Malta jista’ jiddikjara, b’dikjarazzjoni
ffirmata minnu, illi art hija me_htie_ga g_hal skop pubbliku.
Proklama tal-
President li 
jiddikjara art 
su_g_getta g_hal jedd 
ta’ clearance. 
Emendat: 
V. 1949.3; 
LVIII. 1974.68.
4. Il-President ta’ Malta jista’ g_hal skop pubbliku jiddikjara
bi proklama illi art hija su_g_getta g_hal jedd ta’ clearance jew jedd
ta’ ta_ht wi_c_c l-art.
*Im_hassra bl-Att XXIX ta’ 1-1980.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       3
Akkwist ta’ art 
g_hal skop 
pubbliku. 
Emendat: 
XXXI.1947.3; 
XXVII. 1956.3.
5. L-awtorit_a  kompetenti tista’ takkwista art me_htie_ga g_hal
skop pubbliku, sew -
(a) b’xiri assolut tag_hha; jew
(b) g_hall-pussess u u_zu tag_hha g_hal _zmien determinat jew
matul dak i_z-_zmien illi l-b_zonnijiet ta’ l-iskop
pubbliku jkunu jitolbu; jew
(_c) b’dominju pubbliku:
I_zda wara li l-awtorit_a  kompetenti tkun akkwistat xi art
g_hall-pussess u u_zu jew b’dominju pubbliku il-bdil f’dominju
pubbliku jew fi proprjet_a  assoluta tat-titolu li fuqu dik l-art hija
mi_zmuma g_handu dejjem jitqies li huwa akkwist ta’ art me_htie_ga
g_hal skop pubbliku u li huwa fl-interess pubbliku:
I_zda wkoll, bla _hsara tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 14,
15 u 16, awtorit_a  kompetenti tista’ takkwista art parti b’mod
wie_hed u parti b’mod ie_hor jew b’o_hrajn imsemmija fil-paragrafi
(a), (b) u (_c):
I_zda b’dan ukoll illi meta l-art je_htie_g li ti_gi akkwistata
g_han-nom u g_hal u_zu ta’ terza persuna g_hal skop li g_handu
x’jaqsam ma jew iservi g_hal interess pubbliku jew utilit_a  pubblika,
l-akkwist g_handu, f’kull ka_z, isir b’xiri assolut ta’ l-art.
Dikjarazzjoni tal-
President dwar l-
iskop pubbliku hija 
bi_z_zejjed. 
Sostitwit: 
XLV. 1946.3. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
6. _Hadd ma’ jista’ jitlob prova o_hra ta’ l-iskop pubbliku
msemmi fl-artikoli 3 u 4 u fl-artikolu 8(1) minbarra d-dikjarazzjoni
tal-President ta’ Malta.
Setg_ha ta’ awtorit_a  
kompetenti biex 
tiddisponi minn 
art. 
Mi_zjud: 
XXVII. 1956.4.
7. L-awtorit_a  kompetenti tista’ titratta u tiddisponi minn art
akkwistata minnha b’dak il-mod u su_g_getta g_hal dawk il-
kondizzjonijiet kif jidhrilha xieraq, wara li tie_hu kont ta’ l-interess
jew qadi tal-pubbliku.
Investigazzjonijiet 
preliminari. 
Emendat: 
XLV. 1946.4; 
LVIII. 1974.68.
8. (1) Kull meta l-President ta’ Malta jidhirlu illi art g_handha
ti_gi e_zaminata sabiex tkun tista’ ti_gi akkwistata g_hal skop pubbliku,
huwa jista’ jo_hro_g dikjarazzjoni li tg_hid dan, iffirmata minnu u
mbag_had kull persuna illi jkollha awtorizzazzjoni _generali jew
spe_cjali mill-awtorit_a  kompetenti g_haldaqshekk, tista’, kif ukoll l-
assistenti u _haddiema tag_hha, tag_hmel dawn il-_hwejje_g li _gejjin jew
kull wa_hda minnhom:
(a) tid_hol fl-art u tkejjel, u tie_hu l-livelli ta’ dik l-art;
(b) t_haffer jew ittaqqab ta_ht l-art;
(_c) tag_hmel kull _ha_g‘o_hra me_htie_ga biex ti_z_gura jekk l-art
hix tajba g_hal dan l-iskop;
(d) tbattal, tiffissa u timmarka l-limiti ta’ l-art li tkun sejra
ti_gi akkwistata u l-linja tax-xog_hol li jkun sejjer isir
fuqha: 
I_zda, _hadd ma jista’ jid_hol f’bini jew fi btie_hi jew f’_gonna
ta’ djar _hlief bil-kunsens tad-detentur tag_hhom, ming_hajr qabel ma
jag_hti lid-detentur avvi_z g_haldaqshekk ta’ mill-anqas sebat ijiem.
  4      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
(2) Mill-aktar fis li jista’ jkun wara d-d_hul imsemmi fis-
subartikolu (1), l-awtorit_a  kompetenti g_handha t_hallas il-_hsarat
kollha li jkunu saru, u fil-ka_z li tinqala’ kwistjoni dwar l-ammont li
jmissu jit_hallas, l-awtorit_a  kompetenti jew il-persuna li titlob il-
kumpens jistg_hu jirreferixxu l-kwistjoni lill-Bord, u d-de_ci_zjoni ta’
dan tkun finali.
Avvi_z li art sejra 
ti_gi akkwistata. 
Sostitwit:
XLV. 1946.5. 
Emendat:
LVIII. 1974.68;
XI. 2002.7.
9. (1) Kull meta l-President ta’ Malta jiddikjara li l-art hija
me_htie_ga g_hal skop pubbliku, l-awtorit_a  kompetenti tordna li kopja
ta’ dik id-dikjarazzjoni (flimkien ma’ dettalji bi_z_zejjed biex tkun
mag_hrufa liema hija dik l-art) tkun imxandra fil-Gazzetta tal-
Gvern, f’_zew_g, mill-inqas, _gurnali lokali (wie_hed minnhom _gurnal
bl-Ingli_z u l-ie_hor _gurnal bil-Malti), u fuq tabella ta’ l-avvi_zi fl-
uffi_c_cju tal-Kunsill Lokali tal-lokalit_a  fejn tinsab l-art.
Kap. 12.
(2) L-awtorit_a  kompetenti g_handha wkoll tippre_zenta kopja
tad-dikjarazzjoni u tad-dettalji fir-re_gistru tal-Bord, u tordna illi
kopja tad-dikjarazzjoni u tad-dettalji g_handha tkun notifikata
b’mezz tal-Bord, kif stabbilit fil-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u
Pro_cedura _Civili, lil kull sid u lil kull bniedem ie_hor li g_handu
interess skond il-li_gi fl-art imsemmija fid-dikjarazzjoni, illi l-
awtorit_a  kompetenti tkun taf bihom u taf min huma.
Pro_cedimenti meta 
s-sid ma jkunx 
mag_hruf, e_c_c. 
Emendat: 
XLV. 1946.6; 
XXXI. 1947.4; 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
Kap. 12.
10. Meta s-sid jew xi wie_hed mis-sidien ta’ art li g_handha ti_gi
akkwistata obbligatorjament minn awtorit_a  kompetenti ma jkunx
mag_hruf jew ikun in_cert jew assenti jew minuri jew persuna
inkapa_ci bla rappre_zentant skond il-li_gi, jew li l-awtorit_a
kompetenti ma tkunx taf li g_handha rappre_zentant skond il-li_gi, il-
pro_cedimenti ta_ht din l-Ordinanza jsiru kontra kuraturi li ji_gu
ma_htura mill-Prim’Awla tal-Qorti _Civili, biex jidhru g_has-sid jew
sidien kif jing_had fil-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u Pro_cedura
_Civili. 
Pro_cedimenti meta 
l-art hija ta’ 
persuna inkapa_ci. 
Emendat: 
XLV. 1946.7; 
XXXI 1947.5; 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
Kap. 26.
11. (1) Meta l-art li g_handha ti_gi akkwistata minn awtorit_a
kompetenti hija ta’ persuna interdetta, jew ta’ minuri, jew ta’
persuna su_g_getta g_hal inkapa_cit_a  o_hra, jew hija dotali jew ta_ht
fedekommess, jew u_zufrutt jew u_zu jew abitazzjoni, jew hija l-
o_g_gett ta’ g_hoti enfitewtiku li _zmienu jkun iffissat b’riferenza
g_hall-g_homor ta’ nies, ebda awtorizzazzjoni _gudizzjarja spe_cjali
jew xort’o_hra m’hija me_htie_ga, i_zda l-kumpens li jkun imiss
jit_hallas ta_ht din l-Ordinanza, flimkien ma’ somma ta’ tlieta fil-
mija fuq il-kumpens iffissat, g_handu ji_gi ddepo_zitat fis-
Sekond’Awla tal-Qorti _Civili, u ma jistax ji_gi me_hud lura ming_hajr
l-awtorizzazzjoni tal-qorti kompetenti. Id-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 2 ta’ l-Ordinanza dwar l-Impieg ta’ _certi Kapitali ig_hoddu
fil-ka_z ta’ proprjet_a  ta_ht fedekommess kemm-il darba l-qorti ma
tordnax xort’o_hra.
(2) Fil-ka_z ta’ depo_zitu ta’ kumpens ta_ht id-disposizzjonijiet
tas-subartikolu (1), l-ispejje_z le_gittimi tal-pro_cedimenti sabiex id-
depo_zitu ji_gi me_hud lura jit_hallsu mill-awtorit_a  kompetenti.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli (1) u (2), jkunu jg_hoddu
hekk ukoll g_hal kera ta’ akkwist u g_hal kera ta’ g_harfien, i_zda hekk
illi ammonti _zejda, mag_hdudin bit-tlieta fil-mija (3%) ta’ kull
wa_hda mir-rati su_c_cessivi ta’ kera ta’ akkwist jew ta’ kera ta’
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       5
g_harfien depo_zitati, qatt ma g_handhom jist_hoqqu dwar aktar minn
erba’ rati ta’ kera ta’ akkwist jew ta’ kera ta’ g_harfien im_hallsin
dwar xi akkwist wa_hdani tal-pussess u u_zu ta’ art, jew, kif ja_hbat,
tad-dominju pubbliku.
X’g_handu ikun fih 
l-avvi_z g_hall-
ftehim. 
Emendat: 
XLV. 1946.8; 
XXVII. 1956.5;
XI. 2002.7.
12. (1) Fi _zmien erbatax-il _gurnata mill-_gurnata tal-
pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern, me_htie_ga ta_ht l-artikolu
9(1), ta’ dikjarazzjoni mag_hmula ta_ht l-artikolu 3, is-sid ta’ l-art,
jew min jokkupaha, jekk ikun hemm, g_handhom jag_htu f’idejn l-
awtorit_a  kompetenti l-pussess tag_hha:
I_zda, jekk l-art, li l-pussess tag_hha huwa hekk me_htie_g,
tkun dar fil-fatt okkupata b_hala dar, min jokkupaha ma jkunx
jin_htie_glu li jitlaq il-pussess tag_hha qabel ma jg_haddu erbatax-il
_gurnata mill-_gurnata li fiha l-awtorit_a  kompetenti tkun offriet bil-
miktub lill-imsemmi okkupant fejn joqg_hod band’o_hra li
ra_gonevolment ikun bi_z_zejjed g_han-nies li joqog_hdu f’dik id-dar.
(2) Wara li jg_haddi _z-_zmien imsemmi fis-subartikolu (1) l-
awtorit_a  kompetenti tista’ ming_hajr ebda formalit_a  o_hra tid_hol f’din
l-art u tie_hu pussess tag_hha jew tawtorizza lil xi _hadd biex jid_hol
f’din l-art u jie_hu pussess tag_hha u, minkejja xi restrizzjoni li jkun
hemm fuq din l-art b’kull li_gi o_hra jew b’kull dokument jew
xort’o_hra, tag_hmel jew tawtorizza lil xi _hadd li jag_hmel f’din l-art
jew fuqha jew dwarha kull xog_hol jew _ha_g’o_hra tkun li tkun li xi
_hadd li jkollu nteress illimitat f’din l-art ikollu jedd li jag_hmel bis-
sa_h_ha ta’ dak l-interess salv l-obbligu ta’ xi awtorit_a  kompetenti li
ter_ga tqieg_hed kif kienet l-art jew t_hallas kumpens g_hal kull dannu
mag_hmul jekk fil-ka_zijiet permessi f’din l-Ordinanza l-akkwist ma
jkunx tkompla.
(3) Mg_hax sempli_ci bir-rata ta’ _hamsa fil-mija fis-sena g_handu
jibda g_haddej ta’ kuljum favur kull min g_handu jedd g_hal kumpens
dwar xi art miksuba bix-xiri assolut tag_hha ta_ht din l-Ordinanza,
mid-data tad-dikjarazzjoni tal-President sad-data meta l-kumpens
jit_hallas jew ji_gi depo_zitat skond ma hemm fl-artikolu 22. L-
img_hax g_handu jg_haddi fuq l-ammont ta’ kumpens kif ikun stabbilit
skond din l-Ordinanza.
L-ammont tal-
kumpens jista’ ji_gi 
stabbilit bi ftehim. 
Emendat: 
XLV. 1946.9. 
Sostitwit: 
XXXI. 1947.6. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
13. (1) L-ammont ta’ kumpens li g_handu jit_hallas g_hall-art
me_htie_ga minn awtorit_a  kompetenti jista’ f’kull _zmien ikun
stabbilit bi ftehim bejn l-awtorit_a  kompetenti u s-sid, bla _hsara tad-
disposizzjonijiet li jinsabu fis-subartikolu (2).
(2) Fil-ka_z li l-akkwist ta’ art ikun g_hal pussess temporanju u
u_zu, il-kumpens ikun il-kera ta’ akkwist, u fil-ka_z li l-akkwist ta’
art ikun b’dominju pubbliku il-kumpens ikun kera ta’ g_harfien,
stabbilit sew hekk kemm hekk fuq dak li jg_hidu d-disposizzjonijiet
ta’ l-artikolu 27.
(3) Il-kera ta’ akkwist jew il-kera ta’ g_harfien, kif ja_hbat, ikun
jist_hoqq li jit_hallas lill-bniedem bil-jedd li jda_h_hal, jew li b’jeddu
stess jikri u jda_h_hal, il-flus tal-kera ta’ l-art li g_handha x’taqsam
jew it-tutur, kuratur, amministratur, prokuratur, jew rappre_zentant
ie_hor tal-bniedem li jkollu dak il-jedd:
I_zda jekk l-awtorit_a  kompetenti ma tkunx taf l-isem u fejn
  6      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
joqg_hod f’Malta l-bniedem li lilu l-kera ta’ akkwist jew il-kera ta’
g_harfien hekk jist_hoqq li jit_hallas, hija tista’ tiddepo_zita dawk il-
flus tal-kera fil-Qorti _Civili b_hal ma jg_hidu d-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 11.
Bi_c_ca minn dar. 14. Is-sid ma jistax ji_gi m_gieg_hel ibieg_h jew jittrasferixxi lill-
awtorit_a  kompetenti bi_c_ca biss ta’ dar jew bini ie_hor jekk is-sid
ikun irid u jkun jista’ jbieg_h u jitrasferixxi d-dar kollha jew il-bini
kollu.
Bi_c_ca minn art 
g_hall-bini.
15. Is-sid ma jistax ji_gi m_gieg_hel ibieg_h jew jittrasferixxi lill-
awtorit_a  kompetenti bi_c_ca biss ta’ art tajba g_hall-bini, meta l-bi_c_ca
li tibqa’ tkun ta’ anqas minn mitejn u g_hoxrin metri kwadri, jew
meta, fil-fehma tal-Bord, il-bi_c_ca li tibqa’, min_habba l-g_hamla u l-
kobor tag_hha, ma tibqax tajba g_hall-bini ta_ht il-li_gijiet u
regolamenti dwar il-bini; f’kull ka_z b_hal dan l-awtorit_a  kompetenti
g_handha takkwista l-art kollha:
I_zda, jekk is-sid ikollu art li tmiss mag_hha, il-Bord jista’
jiddikjara illi d-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu ma
jg_hoddux g_hall-art li g_handha ti_gi akkwistata.
Bi_c_ca art. 16. Is-sid ma jistax ji_gi m_gieg_hel jittrasferixxi bi_c_ca biss minn
art, meta dik il-bi_c_ca tkun i_zjed minn tliet kwarti ta’ l-art kollha u l-
bi_c_ca li tibqa’ tkun anqas minn elf mija u erbg_ha u g_hoxrin metri
kwadri u dak is-sid ma jkollux art o_hra li tmiss mag_hha. 
Stima ta’ art li ma 
tkunx art tajba 
g_hall-bini. 
Emendat: 
XXXI.1947.7.
17. L-art li ma tkunx art tajba g_hall-bini g_handha ti_gi stmata
g_hall-finijiet tal-kumpens li g_handu jit_hallas fil-ka_z ta’ akkwist
obbligatorju tag_hha, b_hala raba’ jew moxa skond il-ka_z.
Artijiet tajbin 
g_hall-bini. 
Sostitwit: 
XXVII.1956.6.
18. (1) Art titqies li tkun art g_hall-bini g_hall-finijiet ta’ din l-
Ordinanza jekk ikollha fa_c_cata fuq triq li _ga te_zisti u tkun qieg_hda
f’area mibnija jew, bla _hsara tas-subartikolu (2), f’distanza ta’
mhux i_zjed minn wie_hed u disg_hin metru u nofs minn area mibnija,
li g_handha titkejjel tul l-assi tat-triq.
(2) Biex tigi stabbilita jekk art hix art g_hall-bini min_habba l-
fatt li tkun qieg_hda f’distanza ta’ mhux i_zjed minn wie_hed u disg_hin
metru u nofs minn area mibnija, g_handu jittie_hed kont g_hat-tkabbir
immedjat li aktarx isir ta’ l-area mibnija fid-direzzjoni ta’ l-art in
kwistjoni.
(3) Art li tid_hol fit-tifsir tas-subartikolu (1) jew (2) g_handha
titqies li tkun art g_hall-bini sa fond l-aktar ta’ _hamsa u g_hoxrin
metru.
Art okkupata g_hal 
g_haxar snin; 
applikazzjoni biex 
tinxtara, jew tkun 
akkwistata 
b’dominju 
pubbliku, e_c_c. 
Emendat: 
XLV. 1946.10; 
XXXI. 1947.8; 
IV. 1961.12; 
XXXI. 1966.2.
19. (1) Meta l-art tkun _giet akkwistata minn awtorit_a
kompetenti g_hal u_zu jew pussess g_hal dak i_z-_zmien li l-b_zonnijiet
ta’ l-iskop pubbliku jkunu jitolbu, is-sid jista’, wara li jg_haddu
g_haxar snin mid-data li fiha jkun ittie_hed pussess mill-awtorit_a
kompetenti, jitlob lill-Bord biex jo_hro_g ordni sabiex l-art tinxtara
jew tkun akkwistata b’dominju pubbliku jew titbattal fi _zmien sena
mid-data ta’ l-ordni, u l-art ti_gi mbattla jew tkun akkwistata
b’dominju pubbliku jew mixtrija b’kumpens illi ji_gi ffissat skond
id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, jew ta’ xi Ordinanza li
tbiddel jew imda_h_hla minflok din l-Ordinanza.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       7
(2) Meta art illi tkun fil-pussess u u_zu ta’ awtorit_a  kompetenti
ti_gi mbattla, l-awtorit_a  kompetenti tista’ tne_h_hi l-bini kollu,
kostruzzjonijiet jew benefikati o_hra mibnijin jew mag_hmulin fuqha
matul i_z-_zmien ta’ l-okkupazzjoni, u tag_hti dak il-kumpens lil sid l-
art g_hal _hsara li tkun saret bil-kostruzzjoni ta’ dak il-bini jew
xort’o_hra, kif ji_gi miftiehem bejn l-awtorit_a  kompetenti u s-sid jew,
fin-nuqqas ta’ ftehim, kif ji_gi ffissat mill-Bord.
 (3) Meta awtorit_a  kompetenti tkun akkwistat xi art g_hall-
pussess u u_zu jew, kif ja_hbat, b’dominju pubbliku, u wara dan
tbiddel f’dominju pubbliku jew, kif ja_hbat, f’proprjet_a  assoluta t-
titolu li fuqu dik l-art hija mi_zmuma, fl-iffissar, g_hall-g_hanijiet ta’
dik il-bidla ta’ titolu, ta’ l-ammont tal-kera ta’ g_harfien jew kif
ja_hbat tal-kumpens g_hall-akkwist tal-proprjet_a  assoluta, ebda ka_z
ma jittie_hed ta’ ebda bini, tlug_h jew titjib ie_hor imtella’ jew
mag_hmul fuq l-art wara l-jum li fih il-pussess tag_hha kien ittie_hed
mill-awtorit_a  kompetenti, u g_hal g_hanijiet ta’ dak l-iffissar l-art
titqies li ma tbiddlet f’ebda _ha_ga li tista’ tg_hodd mill-ewwel jum ta’
dak il-pussess.
(4) Meta l-proprjet_a  ta’ art li tkun fil-pussess u u_zu ta’ awtorit_a
kompetenti jew tkun mi_zmuma minnha b’dominju pubbliku ti_gi
trasferita minn sidha lil xi _haddie_hor, dak it-trasferiment ma jtiefes
b’ebda mod il-pussess jew dominju sussistenti ta’ l-awtorit_a
kompetenti, _hlief illi mill-ewwel _gurnata li fiha tag_hlaq rata ta’
kera ta’ akkwist jew ta’ kera ta’ g_harfien wara n-notifika lill-
awtorit_a  kompetenti ta’ ittra uffi_cjali mibg_huta flimkien minn min
g_hamel u minn min ir_cieva t-trasferiment u li jkun fiha l-
informazzjonijiet kollha tat-trasferiment mag_hmul, jew, inkella,
wara li tkun in_giebet, minn min g_hamel jew minn min ir_cieva t-
trasferiment, prova li tog_h_gob lill-awtorit_a  kompetenti illi t-
trasferiment tabil_haqq sar b’forma li tiswa skond il-li_gi, il-kera ta’
akkwist jew il-kera ta’ g_harfien jit_hallsu lil min ir_cieva t-
trasferiment.
(5) Id-dominju pubbliku g_handu min-natura tieg_hu jdum g_hal
dejjem, ming_hajr _hsara g_hal xi g_haqda b’rieda ta_z-_zew_g na_hiet jew
xort’o_hra skond il-li_gi ta’ dak id-dominju mal-fdal tal-proprjet_a  ta’
l-art; u l-kera ta’ g_harfien li jist_hoqq g_halih qatt ma jitbiddel,
ming_hajr _hsara g_hall-effetti ta’ xi g_haqda, totali jew parzjali. Il-fdal
ta’ proprjet_a  ta’ l-art mi_zmuma b’dominju pubbliku, bil-jedd g_hal
kera ta’ g_harfien li jag_hmel ma’ dak il-fdal, g_handu, g_hall-g_hanijiet
kollha tal-li_gi, jitqies li hu jedd immobbli min_habba l-_ha_ga li
mag_hha g_handu x’jaqsam, u dak li minn _zmien g_hal ie_hor ikun sid
dak il-jedd jista’ jne_h_hih skond il-li_gi kull meta jidhirlu.
(6) L-awtorit_a  kompetenti ma tkunx ta_ht ebda tir_zin dwar dak li
tista’ tag_hmel, minn _zmien g_hal ie_hor, b’art mi_zmuma minnha
b’dominju pubbliku, bla _hsara tad-dmir tag_hha li t_hallas dak il-kera
ta’ g_harfien li jkun jist_hoqq fuqha; tista’ t_hott kull tlug_h li jkun
hemm fuq l-art u ma ttellax o_hrajn flokhom, u tista’ tbiddel kif trid
l-u_zu li g_halih l-art qabel kienet qieg_hda; ikollha l-jedd tieg_hu kull
utli li t_halli kull bi_c_ca art li jkollha f’idejha b’dominju pubbliku,
mag_hdud kull te_zor li jinsab hemmhekk, bla _hsara f’dan il-ka_z tas-
sehem li skond il-li_gi jmiss lil dak li jkun sabu; u jkollha l-jedd
tirrivendika dik l-art ming_hand kull pussessur, sa_hansitra jekk dak
  8      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
il-pussessur ikollu jedd g_hal kera ta’ g_harfien dwar l-istess art.
(7) Il-bniedem bil-jedd jew il-bnedmin li flimkien g_handhom
il-jedd li jda_h_hlu kera ta’ g_harfien ma jkunu qatt marbutin li
jag_hmlu f’xi jew fuq xi art jew f’xi jew fuq xi sehem ta’ l-art, li
dwarha huwa jew huma jkollhom il-jedd g_hal dak il-kera ta’
g_harfien, ebda xog_hol li bil-li_gi g_handu jsir minn sid l-art; u lanqas
ma g_handu l-jedd tieg_hu jew tag_hhom g_hall-kera ta’ g_harfien ikun
imtiefes hekk jew hekk bil-qirda, g_hal kollox jew f’sehem u
min_habba kull kaw_za li tkun, ta’ xi w_hud mill-istrutturi jew kollha
kemm huma li kienu mtellg_hin fuq l-art minn qabel jew wara li l-art
ittie_hdet b’dominju pubbliku.
(8) L-awtorit_a  kompetenti tista’, meta trid, i_g_gib g_hall-bejg_h
bl-offerti blokk ta’ bini li jista’ jkun img_hammar g_halih jew xi
bi_c_ca art, li f’kull ka_z ikunu g_hand dik l-awtorit_a  kompetenti
b’dominju pubbliku; u bil-_hsieb ta’ dak il-g_han jew ta’ xi g_han
ie_hor l-awtorit_a  kompetenti tkun tista’ tqassam, kif jidhrilha xieraq,
fuq xi lott jew lottijiet li jissemmew u li jag_hmlu sehem minn bi_c_ca
art ori_ginarjament akkwistata b_hala su_g_getta g_hal kera ta’ g_harfien
wa_hdani, sehem minn dak il-kera ta’ g_harfien jew kollu kemm hu.
Kull bejg_h b_hal dak, i_zda, jaqa’ ta_ht dawn id-disposizzjonijiet
spe_cjali li _gejjin:
(a) il-kera ta’ g_harfien imqassam fuq xi bi_c_ca art ma
g_handux jisboq in-nofs tar-renta illi, fil-fehma tad-
Direttur tax-Xog_hlijiet Pubbli_ci, dik il-bi_c_ca art jista’
wie_hed bir-ra_gun ja_hseb li t_halli fi_z-_zmien tal-bejg_h u
_c-_certifikat tad-Direttur tax-Xog_hlijiet Pubbli_ci jkun
a_h_hari;
(b) f’kull ka_z b_hal dak il-bejg_h li hemm il-_hsieb li jsir
g_handu jkun img_harraf b’ittra, f’isem l-awtorit_a
kompetenti, lill-bniedem f’dak i_z-_zmien bil-jedd jew
lill-bnedmin li f’dak i_z-_zmien ikollhom flimkien il-
jedd g_hall-kera ta’ g_harfien ori_ginali jew sehem minnu
li fil-kotba amministrativi ta’ l-awtorit_a  kompetenti
jidhru li g_handhom dak il-jedd; i_zda hekk illi xi nuqqas
ta’ dan it-tag_hrif ma g_handu qatt i_gib in-nullit_a  tal-
bejg_h jew li l-bejg_h jista’ jit_hassar;
(_c) jekk il-bniedem illi f’dak i_z-_zmien ikollu l-jedd li
jda_h_hal il-kera ta’ g_harfien ori_ginali jew xi sehem
minnu, u li jidher hekk fil-kotba amministrativi ta’ l-
awtorit_a  kompetenti, jag_hmel offerta i_zg_har mill-og_hla
offerta mhux i_zjed minn g_haxra fil-mija (10%) ta’ dik
l-og_hla offerta, u jekk, fi _zmien sitt ijiem tax-xog_hol
minn meta tasallu t-tag_hrifa bil-miktub ming_hand l-
awtorit_a  kompetenti li l-g_ha_zla hawn ta_ht imsemmija
tista’ tg_hodd g_halih u ta’ l-og_hla offerta li saret, dak il-
bniedem jiddikjara bil-miktub lill-awtorit_a  kompetenti
l-_hsieb tieg_hu li jinqeda bil-g_ha_zla hawn ta_ht
imsemmija, dak il-bniedem jit_halla li j_zid l-offerta
mag_hmula minnu sakemm ti_gi ndaqs ma’ l-og_hla
offerta. Meta l-offerti jkunu ndaqs, sew mill-bidu jew
b’sa_h_ha ta’ g_ha_zla kif hawn qabel imsemmi, l-offerta
tal-bniedem li jkollu l-jedd li jda_h_hal il-kera ta’
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       9
g_harfien jew sehem minnu tkun preferuta g_hall-offerta
mag_hmula minn bniedem mhux hekk kwalifikat;
Kap. 16.
(d) meta jsir bejg_h b_hal dak, id-dmir ta’ l-awtorit_a
kompetenti li t_hallas il-kera ta’ g_harfien li ja_hkem fuq
l-art mibjug_ha u li dak il-kera ta’ g_harfien ikun pi_z fuq
il-Fond Konsolidat jintemmu, imma privile_g_g spe_cjali
fuq l-immobbli mibjug_h, li jkollu preferenza u jkun
imrie_gi b’kull mod ie_hor indaqs mal-privile_g_g li
jist_hoqq lill-padrun dirett fuq l-utli dominju bis-sa_h_ha
ta’ l-artikolu 2010 tal-Kodi_ci _Civili, jin_holoq fuq l-
immobbli favur il-bniedem bil-jedd jew il-bnedmin li
flimkien ikollhom il-jedd g_hall-kera ta’ g_harfien fuq
dik l-art u li ma jkunx ix-xerrej jew ma jkunux ix-
xerreja flimkien ta’ l-immobbli;
(e) bejg_h mag_hmul mill-awtorit_a  kompetenti ta’ sehem
minn bi_c_ca art mi_zmuma minnha b’dominju pubbliku,
b_hala su_g_gett dak is-sehem g_hal sehem maqsum tal-
kera ta’ g_harfien mist_hoqq dwar kollha kemm hi dik il-
bi_c_ca art, ma g_handux i_gib b’konsegwenza l-obbligu
ta’ l-awtorit_a  kompetenti jew li tag_hmel tajjeb g_hall-
_hlas ta’ dak is-sehem tal-kera ta’ g_harfien imqassam
fuq is-sehem hekk mibjug_h tal-bi_c_ca art jew li tixtri
b’mod assolut il-fdal tal-proprjet_a  ta’ xi sehem ie_hor
mill-istess bi_c_ca art, u ma jkun hemm ebda azzjoni in
solidum dwar l-ishma differenti tal-kera ta’ g_harfien
ori_ginali;
(f) fuq ebda bejg_h b_hal dak imsemmi hawn qabel ma jkun
jist_hoqq lawdemju jew dritt ie_hor g_hat-tag_hrif lill-
bniedem bil-jedd jew lill-bnedmin li flimkien
g_handhom il-jedd li jda_h_hlu l-kera ta’ g_harfien;
Kap. 16.
(g) ir-relazzjonijiet bejn ix-xerrej jew ix-xerrejja flimkien
ta’ art li qabel kienet mi_zmuma mill-bejjieg_h
b’dominju pubbliku u l-bniedem bil-jedd jew il-
bnedmin li flimkien ikollhom il-jedd li jda_h_hlu kera ta’
g_harfien fuq dik l-art ikunu mre_gijin bil-li_gi fuq l-
enfitewsi kif imfissra fil-Kodi_ci _Civili.
Tmiem tal-kiri: 
kumpens. 
Emendat: 
XXXI. 1947.9; 
XXIX. 1969.2.
20. (1) Meta art, li ma tkunx raba’, tkun _giet akkwistata minn
awtorit_a  kompetenti, sew g_hal kollox jew g_hal _zmien, jew
f’dominju pubbliku, u dik l-art tkun su_g_getta g_hal kiri imma mhux
g_hal _cens, f’dan il-ka_z ebda kumpens g_hat-tmiem tal-kiri ma
jit_hallas lill-kerrej jew detentur, kemm-il darba jkun ing_hata avvi_z
ta’ sena s_hi_ha mill-awtorit_a  kompetenti lill-kerrej jew detentur biex
i_halli dik l-art.
(2) Jekk l-avvi_z biex tit_halla art ikun ta’ anqas minn sena,
jit_hallas lill-kerrej jew detentur il-kumpens li jmiss.
(3) Il-kumpens g_hat-tmiem tal-kiri ma jkun qatt i_zjed mill-kera
_gust ta’ l-art g_ha_z-_zmien ta’ sentejn.
(4) Meta ji_gi ffissat il-kumpens fil-limiti hawn fuq imsemmija,
g_handu jittie_hed qies ta_z-_zmien li jkun fadal tal-kiri u ta_c-
_cirkostanzi kollha tal-ka_z partikolari.
  10      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
Terminazzjoni tal-
kirja tar-raba’; 
kumpens. 
Mi_zjud: 
XXIX. 1969.3.
21. (1) Meta raba’ jkun _gie akkwistat minn awtorit_a
kompetenti, sew g_hal kollox jew g_hal _zmien jew b’dominju
pubbliku, u dak ir-raba’ jkun su_g_gett g_hal kiri imma mhux g_hal
_cens, g_handu jit_hallas lill-kerrej jew lid-detentur ta’ dak ir-raba’
kumpens xieraq g_hal kull benefikat agrikolu li jkun sar mill-kerrej
jew mid-detentur jew minn membru tal-familja fl-imsemmi raba’
matul il-perijodu ta’ tmien snin konsekuttivi minnufih qabel id-data
tat-terminazzjoni tal-kirja u ammont daqs il-valur tal-prodotti
mi_gbura mill-kerrej jew mid-detentur jew minn membru tal-familja
mill-imsemmija raba’, wara li jitnaqqsu l-ispejje_z li jkunu saru
g_hall-koltivazzjoni tieg_hu fl-a_h_har erba’ snin minnufih qabel id-
data tat-terminazzjoni:
I_zda ma g_handux jitnaqqas b_hala parti minn dawk l-ispejje_z
il-prezz tax-xog_hol, tal-kerrej stess jew tad-detentur stess jew ta’ xi
membru tal-familja, fir-raba’.
(2) B’dak kollu li hemm fid-disposizzjonijiet tas-subartikolu li
ji_gi minnufih qabel dan, jekk il-kumpens dwar il-benefikati
msemmija fl-imsemmi subartikolu, jew parti minnu, huwa dovut
lis-sid tar-raba’ skond il-ftehim li jirregola r-relazzjonijiet
kontrattwali bejn dak is-sid u l-kerrej jew id-detentur tar-raba’, dak
il-kumpens jew il-parti minnu li huwa hekk dovut ma g_handux
jit_hallas lill-imsemmi kerrej jew detentur:
I_zda s-somma totali li g_handha tit_hallas lill-kerrej jew lid-
detentur tar-raba’ skond is-subartikolu li ji_gi minnufih qabel dan
ma g_handha f’ebda ka_z tkun anqas mill-kera _gust tar-raba’ g_ha_z-
_zmien ta’ sentejn.
(3) F’dan l-artikolu "membru tal-familja" tfisser axxendent
lineari, dixxendent lineari, armla jew armel, ra_gel tat-tifla, u l-
armla tat-tifel sakemm ma ter_gg_hax ti_z_zewwe_g, tal-kerrej jew tad-
detentur.
Pro_cedura. 
Emendat: 
XLV. 1946.11; 
XXXI.1947.10; 
XI. 1989.2.
Sostitwit:
XI. 2002.7.
22. (1) Jekk l-awtorit_a  kompetenti u s-sid jiftiehmu fuq l-
ammont ta’ kumpens dwar xi art, il Bord, fuq rikors ta’ wa_hda mill-
partijiet, jag_hmel ordni li bih jag_hti esekuzzjoni g_hal dak il-ftehim:
I_zda l-ammont ta’ kera ta’ akkwist jew kera ta’ g_harfien,
skond il-ka_z, ikun stabbilit skond id-disposizzjonijiet rilevanti ta’ l-
artikolu 27.
(2) Meta l-art tkun se ti_gi akkwistata bix-xiri assolut tag_hha
(inklu_z l-akkwist bil-bdil minn pussess u u_zu jew dominju pubbliku
g_hal proprjet_a  assoluta), id-dikjarazzioni mill-President ma_hru_ga
g_hall-finijiet ta’ l-artikolu 3 ta’ din l-Ordinanza, g_handha tiddikjara
x’ikun l-ammont ta’ kumpens li l-awtorit_a  kompetenti tkun lesta li
t_hallas g_hal dik l-art li d-dikjarazzjoni tkun tirreferi g_haliha. Id-
Dikjarazzjoni g_handu jkollha flimkien mag_hha stima mag_hmula
minn perit arkitett u meta jkun hemm wa_hda, pjanta ta’ l-art
deskritta fid-Dikjarazzjoni.
(3) Fi zmien _hmistax-il _gurnata mill-pubblikazzjoni tad-
Dikjarazzjoni tal-President kif inhi msemmija fis-subartikolu (2)
fil-Gazzetta, il-Gvern g_handu jiddepo_zita f’kont bankarju li jirrendi
l-img_hax (li jkun jiggarantixxi dak l-inqas img_hax fis-sena li l-
Ministru responsabbli g_hall-artijiet jista’ b’regolament ta_ht dan is-
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       11
subartikolu jippreskrivi) ammont ta’ flus li jkun daqs l-ammont ta’
kumpens offrut fid-dikjarazzjoni tal-President. Dik is-somma
g_handha tkun tista’ tin_gibed liberament flimkien ma’ kull img_hax li
jin_gema’ fuqha mill-persuna jew il-persuni li jkollhom jedd g_hal
dak il-kumpens hekk kif dawn i_gibu prova tal-jedd li jkollhom
g_haldaqstant, b’mod sodisfa_centi g_hall-awtorit_a  kompetenti.
(4) L-awtorit_a  kompetenti g_handha tesprimi jekk tkunx qieg_hda
ta_c_cetta jew le l-prova li dawk il-persuni j_gibu kif imsemmi fis-
subartikolu li ji_gi minnufih qabel dan, permezz ta’ att _gudizzjarju fi
_zmien xahrejn minn meta tkun _giet ippre_zentata dik il-prova.
(5) L-ammont depo_zitat kif provdut fis-subartikolu (3) flimkien
ma’ kull img_hax li jg_haddi fuqu jista’ ji_gi _zbankat kif provdut fl-
imsemmi subartikolu sew jekk is-somma depo_zitata b_hala kumpens
tkun jew ma tkunx _giet a_c_cettata b_hala l-ammont ta’ kumpens
dovut, u l-_gbid ta’ dawk l-img_haxijiet mid-depo_zitu ma g_handux
jippre_gudika l-jedd li persuna jkollha li tmexxi skond din l-
Ordinanza g_hall-fini li ji_gi stabbilit kull kumpens ie_hor li jista’ ji_gi
m_hallas lilha skond din l-Ordinanza.
(6) Meta l-persuna li jkollha jedd g_hall-kumpens ma ta_c_cettax
li l-ammont depo_zitat ikun wie_hed adegwat, dik il-persuna tista’
tag_hmel rikors quddiem il-Bord sabiex ji_gi stabbilit x’ikun il-
kumpens skond id-dispo_zizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza. Dak ir-
rikors g_handu, ta_ht piena ta’ nullit_a , jindika l-kumpens li fil-fehma
tar-rikorrent ikun dovut.
(7) Dak ir-rikors g_handu ji_gi ppre_zentat fir-Re_gistru tal-Bord fi
_zmien wie_hed u g_hoxrin _gurnata min-notifika ta’ l-att _gudizzjarju
mill-awtorit_a  kompetenti fejn ti_gi a_c_cettata dik il-prova skond is-
subartikolu (4). Il-Bord g_handu jistabbilixxi dak il-kumpens u
g_handu jag_hti kull ordni u direttiva me_htie_ga skond din l-
Ordinanza.
Kap. 296.
(8) Hekk kif issir id-Dikjarazzjoni mill-President skond din l-
Ordinanza li xi art g_handha tkun akkwistata bix-xiri assolut tag_hha,
il-proprjet_a  assoluta ta’ dik l-art li dwarha tkun tirreferixxi d-
dikjarazzjoni g_handha titqies li tkun area ta’ re_gistrazzjoni g_hall-
finijiet ta’ l-Att dwar ir-Re_gistrazzjoni ta’ Artijiet u l-proprjet_a
assoluta ta’ dik l-art g_handha bis-sa_h_ha ta’ din l-Ordinanza u
ming_hajr ebda assikurazzjoni jew formalit_a  o_hra, tkun trasferita
lejn u tkun akkwistata mill-awtorit_a  kompetenti libera u franka
minn kull pi_z, ipoteka jew privile_g_g u bil-pertinenzi kollha tag_hha,
u l-awtorit_a  kompetenti g_handha tara li dik l-art ti_gi re_gistrata fir-
Re_gistru ta’ l-Artijiet f’isimha skond l-Att dwar ir-Re_gistrazzjoni
ta’ l-Artijiet, u dana fi _zmien tliet xhur mill-_hru_g tad-Dikjarazzjoni
tal-President.
(9) Id-dritt li ji_gi rtirat il-kumpens depo_zitat skond is-
subartikolu (3) u g_hal kull kumpens ie_hor li jista’ jkun dovut ta_ht
din l-Ordinanza (hawnhekk izjed ’il quddiem imsejha ''id-drittijiet
ta’ kumpens'') g_handu jitqies b_hala dritt immobbli min_habba l-_ha_ga
li jirreferi g_haliha u jkun jista’ ji_gi trasferit skond dan. Kull pi_z,
ipoteka jew privile_g_g li qabel l-akkwist ta’ l-art mill-awtorit_a
kompetenti kienu jaggravaw ma’ dik l-art, g_handhom jibqg_hu hekk
jaggravaw lid-drittijiet ta’ kumpens bl-istess gradwazzjoni u
  12      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
preferenza li kellhom fuq l-art.
(10) Meta jkun _gie stabbilit il-kumpens li jit_hallas dwar art li
tkun _giet akkwistata bix-xiri assolut tag_hha, sew jekk bi ftehim sew
b’de_cizjoni tal-Bord, kull somma dovuta b_hala kumpens iktar minn
kull somma ddepo_zitata skond dan l-artikolu flimkien ma’ l-
img_haxijiet fuqha skond l-artikolu 12(3), g_handha tit_hallas lill-
persuna li jkollha jedd g_hal dik is-somma mill-awtorit_a  kompetenti
mhux aktar tard minn tliet xhur mid-data meta dak il-kumpens ikun
_gie stabbilit kif hawn qabel imsemmi.
(11) Il-kumpens dovut g_hall-akkwist b’xiri assolut ta’ xi art, u s-
somma li g_handha ti_gi ddepo_zitata skond dan l-artikolu g_handha
tkun:
(a) f’ka_zijiet li ma jkunux dawk li jaqg_hu ta_ht il-paragrafi
(b) u (_c) ta’ dan is-subartikolu, dak il-kumpens li ji_gi
stabbilit skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza
wara li jitqies il-valur fid-data tal-pubblikazzjoni tad-
Dikjarazzjoni mill-President fil-Gazzetta;
(b) fil-ka_z ta’ bdil minn pussess u u_zu f’xiri assolut
somma li tasal g_haliha billi ti_gi kapitalizzata bir-rata
ta’ wie_hed fil-mija tal-kera ta’ akkwist fis-sena li tkun
dovuta ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza;
(_c) fil-kaz ta’ bdil minn dominju pubbliku f’xiri assolut
somma li tasal g_haliha billi ti_gi kapitalizzata bir-rata
ta’ wie_hed punt erbg_ha fil-mija tal-kera ta’ g_harfien
fis-sena li tkun dovuta ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ din
l-Ordinanza.
Kap. 358. (12) Proprjet_a  regolata mill-Att dwar Proprjet_a  ta’ Entijiet
Ekklesjasti_ci, g_handha minkejja kull disposizzjoni ta’ din l-
Ordinanza tkompli tkun regolata bid-disposizzjonijiet ta’ l-
imsemmi Att, u l-pro_ceduri u l-kriterji hemm fih stabbiliti sabiex
ji_gi determinat x’ikun il-kumpens u l-_hlas tieg_hu g_handu jkun
japplika skond dan.
Kif inhu kostitwit 
il-Bord u _hatra ta’ 
lista. 
Emendat: 
III. 1936.2; 
XLV. 1946.12; 
XXXIII. 1971.2; 
IV. 1975.2; 
A.L. 148 ta’ l-
1975; 
XVII. 1979.2. 
Sostitwit: 
XIX. 1993.2.
23. (1) G_handu jkun hemm Bord li jkun mag_hruf b_hala Bord
ta’ Arbitra_g_g dwar Artijiet.
(2) Il-Bord ikun mag_hmul minn chairman li jin_hatar mill-
President ta’ Malta. I_c-chairman ikun persuna li jkollha jew kellha
l-kariga ta’ m_hallef jew persuna li jkollha l-kariga ta’ ma_gistrat.
(3) Il-President ta’ Malta jista’ ja_htar diversi m_hallfin jew
ma_gistrati biex joqog_hdu fil-Bord, i_zda g_handu joqg_hod im_hallef
jew ma_gistrat wie_hed biss f’kull ka_z partikolari.
Kap. 44.
(4) Il-President ta’ Malta g_handu ja_htar ukoll lista ta’ Arkitetti
u In_ginieri _Civili minn fost persuni li jkollhom il-warrant biex
ja_hdmu ta’ Arkitett u In_ginier _Civili skond id-disposizzjonijiet ta’
l-Ordinanza dwar l-Arkitetti u jkunu ilhom fil-prattika ta’ dik il-
professjoni g_hal mhux inqas minn seba’ snin.
Kap. 12.
(5) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 733, 734, 735, 737 u 739
tal-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili g_handhom
ig_hoddu g_ha_c-chairman u g_hall-membri li jinsabu fuq il-lista u kull
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       13
e_c_cezjoni ta’ riku_za kontra membru li jinsab fuq il-lista g_handha
ti_gi de_ci_za mi_c-chairman u d-de_ci_zjoni tieg_hu mhix appellabbli.
_Gurament li 
jittie_hed mi_c-
chairman u 
membri li jinsabu 
fil-lista. 
Sostitwit: 
XVII. 1979.3; 
XIX. 1993.2.
24. (1) Meta _c-chairman ikun persuna li kellha l-kariga ta’
m_hallef i_zda li ma g_hadhiex tokkupa dik il-kariga, huwa g_handu
jie_hu quddiem l-Avukat _Generali _gurament li jwettaq il-funzjonijiet
tieg_hu ta_ht din l-Ordinanza bil-_haqq u skond il-li_gi.
(2) Il-membri li jinsabu fuq il-lista ma g_handhomx jibdew
iwettqu d-dmirijiet tag_hhom sakemm ma jkunux _hadu _gurament
quddiem i_c-chairman li jwettqu l-funzjonijiet tag_hhom ta_ht din l-
Ordinanza bil-_haqq u skond il-li_gi.
(3) Il-membri tal-lista jistg_hu jin_hatru g_hal _zmien sentejn u
jistg_hu jer_gg_hu jin_hatru mill-_gdid.
Setg_hat tal-Bord.
Emendat: 
XXXI. 1947.11; 
XIX. 1993.2
XXIV.1995.360.
25. (1) Il-Bord jista’ -
(a) jordna illi jing_hata pussess minnufih ta’ art lill-
awtorit_a  kompetenti;
(b) jordna t-trasferiment ta’ art lill-awtorit_a  kompetenti bi
proprjet_a  assoluta jew b’dominju pubbliku;
(_c) jordna li art ti_gi mqieg_hda ta_ht servitù ;
(d) jordna t-tmiem ta’ kiri;
(e) jiffissa l-ammont ta’ kumpens li g_handu jit_hallas ta_ht
id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza u g_hal dan l-iskop
jiddikjara jekk area hix art tajba g_hall-bini jew hix
raba’ inkella moxa;
(f) jordna l-esekuzzjoni tad-de_ci_zjonijiet tieg_hu.
Kap. 12.
(2) (a) Il-Bord g_handu l-istess setg_hat illi l-Prim’Awla tal-
Qorti _Civili g_handha skond il-li_gi, u, ming_hajr _hsara
tad-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza id-
disposizzjonijiet tal-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u
Pro_cedura _Civili jg_hoddu, sa fejn jistg_hu jg_hoddu,
g_hall-Bord.
(b) L-atti kollha jo_hor_gu fl-isem tal-Bord u jkunu iffirmati
mi_c-chairman.
(_c) I_c-chairman jidde_ciedi dwar l-ammissibbilt_a  ta’ provi,
il-kompetenza ta’ xhieda u dwar kwistjonijiet o_hra ta’
pro_cedura.
(d)Ir-Re_gistratur tal-Qrati, jew persuna o_hra ma_htura
minnu, hu r-re_gistratur tal-Bord, u l-atti kollha
mressqin quddiem il-Bord jin_zammu fir-Re_gistru tal-
Qrati Superjuri li g_handu jkun ir-re_gistru tal-Bord.
Kap. 12.
(e) L-atti kollha g_handhom ji_gu ppre_zentati, ma_hru_gin u
nnotifikati skond id-disposizzjonijiet tal-Kodi_ci ta’
Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili, ming_hajr _hsara
tar-regolamenti li ji_gu mag_hmulin ta_ht din l-
Ordinanza.
(3) Kull meta jkun hemm kwistjoni quddiem il-Bord li tkun
te_htie_g l-istima ta’ xi art jew kull fehma teknika o_hra dwar ka_z li
  14      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
jkun qed jittratta l-Bord, i_c-chairman g_handu jassenja tnejn mill-
membri li jinsabu fuq il-lista sabiex je_zaminaw l-art relattiva, jew
sabiex jaraw dak il-parti tal-pro_cess li jkollha x’taqsam mal-
kwistjoni li dwarha tin_htie_g il-fehma teknika; u dawk i_z-_zew_g
membri g_handhom jippre_zentaw ir-rapport tag_hhom li_c-chairman
waqt is-seduta jew jippre_zentaw dak ir-rapport fir-Re_gistru tal-
Bord hekk kif i_c-chairman jista’ jordna.
(4) I_c-chairman jista’ wkoll je_htie_g il-membri li jinsabu fuq il-
lista li ji_gu assenjati g_hal xi ka_z li jattendu g_has-seduta tal-Bord
meta dak il-ka_z ikun qieg_hed jinstema’ mill-Bord jekk l-imsemmija
membri je_htie_gu tag_hrif iktar mill-partijiet jew je_htie_gu jinstemg_hu
xi xhieda partikolari.
(5) I_c-chairman ikun biss obbligat li joqg_hod fuq ir-rapporti
tal-membri li jinsabu fuq il-lista kull meta r-rapporti ta_z-_zew_g
membri li jinsabu fuq il-lista f’xi ka_z partikolari jkunu unanimi;
meta dawk i_z-_zew_g membri ma jkunux unanimi, i_c-chairman
g_handu fuq il-ba_zi tar-rapporti mag_hmulin mi_z-_zew_g membri,
jidde_ciedi l-kwistjoni hu nnifsu.
(6) Il-partijiet g_handhom jinstemg_hu f’jum li ji_gi stabbilit mill-
Bord.
(7) Ma hemmx appell mid-de_ci_zjonjiet tal-Bord dwar ebda
wa_hda mill-materji msemmijin hawn fuq.
Il-kwistjonijiet ji_gu 
de_ci_zi mi_c- 
chairman, b_hala 
m_hallef. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975; 
XXXIII. 1979.3.
26. Meta, matul il-pro_cedimenti quddiem il-Bord, tinqala’ xi
kwistjoni li mhijiex inklu_za ta_ht is-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 25,
il-Bord g_handu jirriserva li dik il-kwistjoni ti_gi de_ci_za mill-
Prim’Awla tal-Qorti _Civili u g_handu jistabbilixxi _zmien g_hall-parti
li tqajjem dik il-kwistjoni li fih tressaqha b’_citazzjoni quddiem l-
imsemmija qorti; il-Bord g_handu mbag_had ja_g_gorna l-pro_cedimenti
sakemm ting_hata de_ci_zjoni finali fuqha mill-Qorti _Civili jew
sakemm ig_haddi l-imsemmi _zmien, liema minnhom ikun l-aktar
kmieni:
I_zda, jekk il-parti li tqajjem dik il-kwistjoni quddiem il-
Bord ma _g_gibx l-azzjoni relattiva kif intqal qabel quddiem il-Qorti
_Civili, il-parti l-o_hra tkun tista’ _g_gib l-azzjoni bl-istess mod kif
intqal hawn qabel, u f’dan il-ka_z il-pro_cedimenti quddiem il-Bord
ma jitkomplewx qabel ma ting_hata d-de_ci_zjoni finali tal-Qorti
_Civili:
I_zda wkoll -
(a) ir-riserva ta’ punt ta’ li_gi jew ta’ fatt mhix ta’
impediment g_hall-awtorit_a  kompetenti biex tie_hu
pussess ta’ art fi_z-_zmien iffissat mill-Bord;
(b) l-awtorit_a  kompetenti mhix obbligata tid_hol fi
kwistjoni li tinqala’ bejn il-komproprjetarji; u l-
awtorit_a  kompetenti ma tbati ebda spi_za _zejda li ssir
min_habba t-tqassim tal-kumpens bejn il-partijiet
interessati f’dik l-art.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       15
Likwidazzjoni tal-
kumpens mill-
Bord. 
Emendat: 
XLV. 1946.13; 
XXXI. 1947.12; 
XXXI. 1966.2; 
LVIII. 1974.68; 
XIX. 1993.2;
XI. 2002.7.
27. (1) Ming_hajr _hsara ta’ disposizzjonijiet spe_cjali ta’ din l-
Ordinanza, il-Bord, meta ji_gi biex jiffissa l-kumpens, g_handu
josserva dawn ir-regoli:
(a) ebda _zjieda m’g_handha ting_hata min_habba illi l-
akkwist ikun obbligatorju;
(b) il-valur ta’ l-art, minbarra kif jing_had hawnhekk i_zjed
’il quddiem, g_handu jittie_hed li hu l-ammont illi l-art
tista’ _g_gib kieku ti_gi mibjug_ha fis-suq minn sidha
volontarjament:
I_zda - 
(i) il-valur ta’ l-art huwa l-valur illi jkollha l-art fi_z-
_zmien tan-notifika tad-Dikjarazzjoni mill-
President, u ming_hajr ma jittie_hed qies ta’
benefikati jew xog_hlijiet mag_hmulin jew mibnija
wara fuq l-art hawn imsemmija u meta l-art
kienet fil-pussess ta’ l-awtorit_a  kompetenti
minnufih qabel in-notifika tad-Dikjarazzjoni
mill-President ebda qies ma jittie_hed, fl-iffissar
tal-valur ta’ l-art, ta’ benefikati jew xog_hlijiet
mag_hmulin jew mibnija mill-awtorit_a
kompetenti waqt li kellha l-pussess ta’ l-art;
(ii) meta bi_c_ca biss mill-art ta’ persuna ti_gi me_huda
ta_ht din l-Ordinanza, jittie_hed qies ta_z-_zjieda li
ssir fil-valur ta’ l-art li tifdal, min_habba l-
vi_cinanza ta’ miljoramenti jew ta’ xog_hlijiet li
jkunu _gew mag_hmulin jew mibnijin mill-
awtorit_a  kompetenti fit-tmintax-il xahar ta’
qabel il-publikazzjoni tad-Dikjarazzjoni mill-
President jew illi jkunu sejrin isiru jew ji_gu
mibnija mill-awtorit_a  kompetenti fit-tmintax-il
xahar ta’ wara l-publikazzjoni tad-Dikjarazzjoni
mill-President;
(iii) g_handu jittie_hed qies tal-_hsara, jekk ikun hemm,
illi jbati s-sid min_habba l-firda ta’ l-art minn art
o_hra tieg_hu jew ta’ kull _ha_ga li tg_harraq dik l-art
l-o_hra min_habba l-e_zer_cizzju tas-setg_hat
mog_htijin b’din l-Ordinanza;
(iv) meta tkun saret _hsara min_habba xog_hlijiet li
jkunu saru f’xi art jew fuqha, g_handu jittie_hed
qies ta_z-_zjieda fil-valur ta’ l-art min_habba li d-
drena_g_g ikun _gie mag_hmul a_hjar u min_habba xi
vanta_g_g ie_hor li jkunu _giebu dawk ix-xog_hlijiet.
(2) Meta l-kumpens li g_handu jkun iffissat ikun g_hall-pussess u
u_zu biss ta’ fond belti qadim u mhux ukoll g_hall-proprjet_a  tieg_hu, l-
ammont ta’ kera ta’ l-akkwist fis-sena g_handu jkun iffissat bil-kera
fis-sena tal-fond kif jidher fil-kotba ta’ l-Uffi_c_cju g_hall-
Valutazzjoni ta’ l-Artijiet.
(3) I_zda, meta - 
  16      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
Kap. 116.
(a) il-kera xieraq ta’ dar qadima b_hala mikrija bla
g_hamara jkun _gie ffissat mill-Bord li jirregola l-Kera
ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li Tra_z_zan il-
Kera fuq id-Djar; jew
Kap. 69.
(b) il-kera ta’ fond belti qadim mikri bla g_hamara b’kera
ta’ mhux i_zjed minn erbg_hin lira fis-sena kien, wara l-
31 ta’ Marzu, 1939, iffissat mill-Bord li jirregola l-
Kera ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li
tirregola t-Ti_gdid tal-Kiri ta’ Bini, fuq li kkunsidra r-
rapporti ta_z-_zew_g membri li jinsabu fuq il-lista li
jkunu _gew assenjati dak il-ka_z minn dak il-Bord jew
ir-rapport tal-membri tekni_ci ta’ dak il-Bord, skond il-
ka_z, wara li dawn ikunu spezzjonaw il-bini; jew
Kap. 69.
(_c) il-kera ta’ dar qadima mikrija bla g_hamara b’kera ta’
i_zjed minn erbg_hin lira, imma ta’ mhux i_zjed minn
_hamsin lira, fis-sena jew ta’ _hanut qadim (fuq it-tifsira
ta’ l-Ordinanza li tirregola t-Ti_gdid tal-Kiri ta’ Bini)
mikri bla g_hamara b’kera ta’ i_zjed minn erbg_hin lira
fis-sena _gie mg_holli, f’xi _zmien bejn l-ewwel ta’ April,
1939, u l-11 ta’ _Gunju, 1940, bis-sa_h_ha tad-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 14(2) ta’ l-Ordinanza li
tirregola t-Ti_gdid tal-Kiri ta’ Bini; jew
(d) il-kera ta’ dar qadima mikrija bla g_hamara b’kera ta’
i_zjed minn _hamsin lira fis-sena _gie mg_holli f’xi _zmien
bejn l-ewwel ta’ April, 1939, u l-11 ta’ _Gunju, 1940,
il-kera fis-sena hekk iffissat, jew miftiehem bejn il-partijiet, ikun l-
istima tal-kera ta’ akkwist li jist_hoqq dwar il-pussess u u_zu tal-fond
belti qadim fil-kwistjoni.
(4) Meta jkunu ng_hataw _zew_g de_ci_zjonijiet jew i_zjed dwar l-
istess bini mill-Bord li jirregola l-Kera (msemmi fis-subartikolu
(3)) l-istima mag_hmula bl-a_h_har de_ci_zjoni g_handha tkun l-istima
tal-kera ta’ akkwist jekk dik id-de_ci_zjoni kienet ing_hatat wara
spezzjon tal-bini mi_z-_zew_g membri li jinsabu fuq il-lista li jkunu
_gew assenjati dak il-ka_z minn dak il-Bord, jew mill-membri tekni_ci
ta’ dak il-Bord, skond il-ka_z, u fuq li kkunsidra r-rapport tag_hhom.
(5) Meta de_ci_zjoni tkun ing_hatat mill-Bord li jirregola l-Kera
wara li jkun g_hola l-kera kif imsemmi fis-subartikolu (3)(d) l-kera
iffissat minn dak il-Bord g_handu jkun l-istima ta’ l-ammont tal-kera
ta’ akkwist, jekk dik id-de_ci_zjoni kienet ing_hatat wara spezzjon tal-
bini mi_z-_zew_g membri li jinsabu fuq il-lista li jkunu _gew assenjati
dak il-ka_z minn dak il-Bord, jew mill-membri tekni_ci ta’ dak il-
Bord, skond il-ka_z, u fuq li kkunsidra r-rapport tag_hhom.
(6) Meta l-kera fis-sena ta’ fond belti qadim ma kienx iffissat
mill-Bord li jirregola l-Kera kif jing_had fis-subartikolu (3), (4) u
(5), u l-awtorit_a  kompetenti jew is-sid jipprova illi l-kera medju fis-
sena tal-bini, matul il-_hames snin mill-ewwel ta’ April, 1934, sal-
31 ta’ Marzu, 1939, ma kienx b_hal dak li jidher fil-kotba ta’ l-
Uffi_c_cju g_hall-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet, dak il-kera medju fis-sena
g_handu jkun l-istima ta’ l-ammont tal-kera ta’ akkwist minflok il-
kera kif jidher fil-kotba ta’ l-Uffi_c_cju g_hall-Valutazzjoni ta’ l-
Artijiet.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       17
(7) G_hall-g_hanijiet ta’ din l-Ordinanza, kull de_cizjoni dwar xi
sehem li huwa fl-u_zu ta’ fond belti bil-_hsara, jew bi_c_ca minnu
m_garffa, b’_hidma ta’ l-g_hadu jew kontra l-g_hadu, li l-Bord li
jirregola l-Kera jista’ jkun ta billi kkunsidra dik il-_hsara jew dak it-
ti_grif parzjali, titqies li ma tg_hoddx.
Kap. 116.
(8) Il-kera ta’ akkwist li g_handu jkun iffissat dwar il-pussess u
u_zu ta’ fond belti _gdid g_handu jkun daqs il-kera fis-sena iffissat
mill-Bord xieraq bis-sa_h_ha tad-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li
Tra_z_zan il-Kera fuq id-Djar, jew, jekk ma jkunx hemm de_ci_zjoni
b_hal dik, mill-Bord ta’ Arbitra_g_g dwar Artijiet skond ir-regoli li
jinsabu fl-imsemmija Ordinanza li Tra_z_zan il-Kera fuq id-Djar, li
g_hoddu g_hall-iffissar tal-kera fis-sena ta’ fond belti _gdid.
(9) L-ammont tal-kera ta’ akkwist dwar l-akkwist tal-pussess u
u_zu ta’ artijiet g_hall-bini li ma jkunux fondi beltin, ta’ raba’, jew ta’
artijiet moxa jkun iffissat fuq l-istima tal-valur tal-kera fis-sena
tag_hhom kif kien fil-31 ta’ Marzu, 1939.
(10) G_hall-g_hanijiet ta’ l-istima ta’ kera ta’ akkwist bis-sa_h_ha
tas-subartikolu (9), art titqies b_hala raba’, art g_hall-bini jew moxa,
kif kienet fil-31 ta’ Marzu, 1939, u ma jitqiesx dak li _gara u li
min_habba fih in-natura jew il-valur ta’ dik l-art setg_hu tbiddlu mill-
31 ta’ Marzu, 1939, ’il quddiem, i_zda d-disposizzjonijiet li jinsabu
fis-subartikolu (12) jkunu jg_hoddu g_hal dawk i_z-_zidiet fil-bini li
jkunu saru fuq l-art bejn l-ewwel ta’ April, 1939, u t-28 ta’
Novembru, 1946.
(11) G_hall-g_hanijiet tas-subartikolu (9), il-valur tal-kera fis-sena
ta’ art g_hal bini jfisser i_c-_cens fis-sena fuq stima, li bih l-art setg_het
ra_gonevolment ing_hatat, fil-31 ta’ Marzu, 1939, b’enfitewsi
perpetwa; u l-valur tal-kera fis-sena ta’ art moxa jfisser i_c-_cens fis-
sena fuq stima, li bih dik l-art setg_het ra_gonevolment ing_hatat, fil-
31 ta’ Marzu, 1939, b’enfitewsi g_hal disg_ha u disg_hin sena bil-
ftehim li _c-_censwalist g_handu jtejjeb l-art g_hal g_hanijiet tal-biedja.
(12) Fil-ka_z ta’ tibdil fil-bini jew _zidiet ta’ bini mag_hmulin fuq
l-art bejn l-ewwel ta’ April, 1939, u l-jum tad-dikjarazzjoni
mag_hmula mill-President ta’ Malta bis-sa_h_ha ta’ l-artikolu 3, il-
kera ta’ akkwist kif iffissat fis-subartikoli ta’ qabel dan, - li ma
jkunx kera iffissat jew rivedut qabel mill-Uffi_cjal g_hall-
Valutazzjoni ta’ l-Artijiet jew iffissat qabel mill-Bord li jirregola l-
Kera wara li t-tibdil jew _zidiet kienu saru - g_handu jkun rivedut
mill-awtorit_a  kompetenti u s-sid, u, jekk ma jaslux g_hal ftehim,
mill-Bord meta l-kwistjoni titressaq quddiemu minn wie_hed jew
mill-ie_hor.
(13) Il-kumpens dwar l-akkwist ta’ xi art b’dominju pubbliku
g_handu jkun daqs il-kera ta’ akkwist li dwarha jist_hoqq skond id-
disposizzjonijiet li jinsabu fis-subartikoli (2) sa (12), kollha
mag_hdudin, ta’ dan l-artikolu, bi_z-_zieda (a) ta’ l-erbg_hin fil-mija
(40%) fil-ka_z ta’ bini belti qadim u (b) ta’ l-g_hoxrin fil-mija (20%)
fil-ka_z ta’ raba’.
(14) L-ewwel _hlas ta’ kera ta’ akkwist dwar art li l-pussess u u_zu
tag_hha jkunu akkwistati g_hal g_han pubbliku jkun jist_hoqq mill-
_gurnata li fiha l-awtorit_a  kompetenti jakkwista l-pussess ta’ dik l-
art.
  18      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
(15) Il-kera ta’ akkwist li jist_hoqq li jit_hallas mill-Gvern ta’
Malta ikun pi_z fuq il-Fond Konsolidat ming_hajr ma ssir ebda
approprjazzjoni g_hajr din l-Ordinanza.
(16) Il-kera ta’ akkwist g_handu jkun iffissat fuq ba_zi ta’ sena,
i_zda g_handu jit_hallas kull sitt xhur bil-quddiem:
I_zda l-awtorit_a  kompetenti, kif jag_h_zel hu, jista’, f’kull
_zmien i_hallas ammont g_hal anqas minn sitt xhur dwar xi bi_c_ca jew
i_zjed minn bi_c_ca art sabiex jirregola l-_granet li fihom il-_hlas
dwarhom g_handu jsir wara.
(17) Il-kera ta’ g_harfien li jist_hoqq li jit_hallas mill-Gvern ta’
Malta ikun pi_z fuq il-Fond Konsolidat ming_hajr ma ssir ebda
approprjazzjoni g_hajr din l-Ordinanza.
(18) Id-disposizzjonijiet dwar il-kera ta’ akkwist li jinsabu fis-
subartikoli (14) u (16) jkunu jg_hoddu mutatis mutandis g_hal kera
ta’ g_harfien.
(19) Minbarra l-kera ta’ akkwist jew, kif ja_hbat, il-kera ta’
g_harfien li jkun iffissat skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-
Ordinanza, l-awtorit_a  kompetenti, fi_c-_cirkostanzi msemmijin hawn
ta_ht, imma mhux xort’o_hra, g_handha t_hallas b’_zieda g_hal darba biss
lill-bniedem li ming_handu tkun akkwistat obbligatorjament il-
pussess ta l-art, somma li _z-_zew_g partijiet jiftehmu fuqha, jew, jekk
ma jiftehmux, li tkun iffissata mill-Bord, u f’kull ka_z fl-ewwel lok
l-ammont li l-awtorit_a  kompetenti tkun qed toffri g_hall-g_hanijiet ta’
dan is-subartikolu g_handu jkun inklu_z fid-Dikjarazzjoni mill-
President flimkien mad-dikjarazzjoni dwar l-ammont ta’ kumpens
imsemmi fl-artikolu 22(2). Din is-somma b’_zieda ma tkunx
tist_hoqq li tit_hallas _hlief -
(a) lill-pussessur tal-_hwejje_g illi, fil-jum tad-dikjarazzjoni
msemmija fl-artikolu 3, kienu bona fide jservu g_hat-
tag_hmir tad-dar akkwistata mill-awtorit_a  kompetenti u
kemm-il darba d-disposizzjonijiet li jinsabu fil-
artikolu 20(2), (3) u (4) ma jkunux jg_hoddu, u f’dak il-
ka_z il-_hlas b’_zieda jkun daqs in-nefqa xierqa g_hall-_garr
ta’ dak it-tag_hmir lejn id-dar jew ma_h_zen li jkunu _gew
mag_h_zula kif jixraq mill-istess pussessur; u
(b) lid-detentur ta’ stabbiliment bona fide tan-negozju
akkwistat mill-awtorit_a  kompetenti u kemm-il darba d-
disposizzjonijiet li jinsabu fl-artikolu 20 ma jkunux
jg_hoddu, u f’dak il-ka_z il-_hlas b’_zieda jkun daqs is-
siwi ta’ l-avvjament ta’ l-istess stabbiliment mag_hdud
fuq mhux i_zjed mill-qlig_h nett mag_hmul f’dak l-
istabbiliment mill-istess detentur matul is-sentejn li
jag_hlqu fil-jum tad-dikjarazzjoni msemmija fl-artikolu
3 jekk f’dak il-jum l-istess detentur ikun ilu fil-pussess
ta’ dak il-fond g_hal mhux anqas minn tletin xahar, jew
jekk ma jkunx ilu fil-pussess ta’ dak il-fond g_hal mill-
inqas tietin xahar, fuq il-qlig_h nett li x’aktarx jittie_hed
f’dak l-istabbiliment mill-istess detentur matul mhux
i_zjed minn sentejn li jibdew ma’ l-g_heluq ta’ sitt xhur
mill-jum li fih dak id-detentur l-ewwel beda n-negozju
f’dak l-istabbiliment:
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       19
I_zda jekk id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 20(2), (3) u (4)
ikunu jg_hoddu dwar id-detentur ta’ stabbiliment bona fide tan-
negozju, il-kumpens b’_zieda li jist_hoqq li jit_hallas ma g_handux
jisboq l-ammont ma_hsub fis-subartikolu (3) ta’ dak l-artikolu jew l-
ammont ma_hsub fil-paragrafu (b), liema fosthom ikun l-og_hla.
Kumpens g_hal art 
bi _hsara bil-_hidma 
tal-g_hadu. 
Mi_zjud: 
XXXI. 1947.13. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68; 
XLIX. 1981.6.
28. (1) Meta l-art tkun _gratilha _hsara b’eg_hmil il-g_hadu jew
ta’ kontra l-g_hadu u sidha g_halhekk kien ikollu jedd jew seta’ kellu
jedd g_hal kumpens bis-sa_h_ha ta’ l-Ordinanza ta’ l-1943 dwar il-
_Hsarat tal-Gwerra*  il-kumpens li jist_hoqq skond id-
disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza dwar l-akkwist obbligatorju
tal-proprjet_a  assoluta jew tad-dominju pubbliku ta’ l-art jew dwar
il-bdil f’wie_hed jew l-ie_hor minn dawk it-titoli tal-pussess u u_zu
jew tad-dominju pubbliku ta’ l-art li kienet minn qabel mi_zmuma
mill-awtorit_a  kompetenti g_handu, meta dak il-kumpens ikun iffissat
b’riferenza g_hall-valur ta’ l-art bla _hsara, jitqies li hemm mag_hdud
fih il-_hlas s_hi_h me_htie_g g_ha_c-_cessjoni mis-sid lill-awtoritit_a
kompetenti ta’ kull jedd li s-sid g_handu ta_ht l-Ordinanza ta’ l-1943
dwar il-_Hsarat tal-Gwerra* hawn qabel imsemmija, sal-jum li fih l-
awtorit_a  kompetenti tie_hu pussess ta’ l-art. F’kull ka_z dik i_c-
_cessjoni kif imsemmi hawn qabel g_handha titqies li hi sehem
integrali ta’ kull akkwist obbligatorju.
(2) Fil-ka_z ta’ art hekk bil-_hsara, i_zda, l-awtorit_a  kompetenti
jkollha jedd li tnaqqas minn kull kumpens li jist_hoqq li jit_hallas bis-
sa_h_ha ta’ din l-Ordinanza -
(a) kull fdal li jkun g_hadu mhux mist_hoqq, jekk ikun
hemm, tal-g_haxar kontribuzzjonijiet diretti li jit_hallsu
wa_hda kull sitt xhur fuq dik l-art ta_ht l-imsemmija
Ordinanza ta’ l-1943 dwar il-_Hsarat tal-Gwerra# u
dawk fost l-imsemmijin kontribuzzjonijiet li jkunu
g_halqu u li s-sid ikun baqa’ lura fil-_hlas tag_hhom;
(b) kull somma jew somom li jkunu _gew mog_htija akkont
mill-Kummissjoni g_hall-_Hsarat tal-Gwerra lis-sid meta
x-xog_hlijiet, fil-jum tad-dikjarazzjoni mag_hmula mill-
President ta’ Malta ta_ht l-artikolu 3, ma jkunux saru,
jew, meta sehem biss mix-xog_hlijiet ikun la_haq sar sa
dakinhar, sehem proporzjonat tas-somma jew somom
hekk mog_htija akkont.
(3) Meta s-sid ta’ xi art li g_haliha d-disposizzjonijiet tas-
subartikolu (1) jkunu jg_hoddu juri sewwa illi li ma kienx g_hal dawn
id-disposizzjonijiet huwa kien ikollu l-jedd g_hal _hlas ta’ l-img_hax
fuq _hlas ta’ valur mill-Kummissjoni dwar il-_Hsarat tal-Gwerra, l-
awtorit_a  kompetenti jkollha t_hallas lilu somma daqs l-ammont tal-
kera ta’ akkwist illi kien ikun jist_hoqqlu ta_ht id-disposizzjonijiet ta’
l-artikolu 27 li kieku l-art kienet _giet akkwistata obbligatorjament
g_hal pussess u u_zu temporanju fid-data li fiha dak l-img_hax kien
kieku jibda jkun mist_hoqq u jissokta sad-data li fiha l-art kienet
tabil_haqq _giet akkwistata.
*Im_hassra bl-Att XXIX ta’ l-1980.
#Im_hassra bl-Att XXIX ta’ l-1980.
  20      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
(4) Jekk f’xi ka_z li g_halih ig_hoddu d-disposizzjonijiet tas-
subartikolu (3) s-sid matul i_z-_zmien li g_handu x’jaqsam ikun
da_h_hal kera ming_hand kerrej li kien kerrej fil-bidu ta’ l-imsemmi
_zmien, is-somma li tkun tist_hoqq lis-sid minflok l-img_hax titnaqqas
bl-ammont tal-kera hekk imda_h_hal matul l-imsemmi _zmien u d-
differenza g_handha tit_hallas lill-kerrej.
Jedd ta’ clearance. 
Emendat: 
V. 1949. 4, 5, 6, 7, 
8, 9,10.
29. (1) Meta g_hal skop pubbliku art ti_gi ddikjarata su_g_getta
g_hall-jedd ta’ clearance, ebda sid ma jista’ jibni jew itella’
kostruzzjonijiet fuq art iddikjarata illi hija hekk su_g_getta jew i_zid
il-g_holi ta’ kostruzzjonijiet li jkunu _ga je_zistu ming_hajr il-permess
tal-Bord.
(2) Meta g_hal xi skop pubbliku art ti_gi ddikjarata su_g_getta
g_hall-jeddijiet ta’ ta_ht wi_c_c l-art, ebda sid ma jista’ jag_hmel xog_hol
jew ta_hfir _gdid ta_ht l-art jew ikabbar xog_hol jew ta_hfir li jkun _ga
je_zisti ming_hajr il-permess bil-miktub tal-Bord.
(3) Meta g_hal skop pubbliku art ti_gi ddikjarata su_g_getta g_hall-
jedd ta’ clearance, jew jedd ta’ ta_ht wi_c_c l-art ebda kumpens ma
ji_gi m_hallas min_habba biss illi l-art tkun _giet issu_g_gettata g_hal dan
il-jedd, jew g_hall-pussess, minn awtorit_a  kompetenti, ta’ xog_hol
jew ta_hfir ta_ht l-art mag_hmul minn awtorit_a  kompetenti, i_zda
jg_hoddu d-disposozzjonijiet li _gejjin.
(4) It-talba g_hall-permess imsemmi fis-subartikolu (1) u fis-
subartikolu (2) g_handha ssir bil-pre_zentat ta’ rikors flimkien ma’
pjanta li turi l-bini jew kostruzzjonijiet o_hra li sejrin isiru u x-
xog_hlijiet jew ta_hfir li sejrin isiru. Il-Bord g_handu jordna minnufih
li r-rikors ji_gi nnotifikat lill-awtorit_a  kompetenti.
(5) Jekk l-awtorit_a  kompetenti ma tikkontestax ir-rikors fi
_zmien wie_hed u g_hoxrin _gurnata wara n-notifika tieg_hu lill-awtorit_a
kompetenti, ir-rikors ji_gi milqug_h mill-Bord.
(6) Jekk l-awtorit_a  kompetenti tikkontesta l-g_hoti tal-permess,
il-Bord, fuq rikors tal-persuna li titlob dak il-permess, jiffissa l-
kumpens li g_handu jit_hallas min_habba r-rifjut ta’ l-awtorit_a
kompetenti li t_halli jsiru l-bini jew kostruzzjonijiet o_hra jew ix-
xog_hol jew it-ta_hfir ta_ht l-art li g_halihom issir it-ta1ba. Meta
kumpens jit_hallas ta_ht id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il-
Bord g_handu jsemmi l-lok illi g_halih il-kumpens ikun _gie mog_hti, u
f’dan il-ka_z ebda kumpens ie_hor f’ebda _zmien wara ma jkun imiss
jit_hallas g_hall-jedd ta’ clearance jew g_hall-jedd ta’ ta_ht wi_c_c l-art,
skond il-ka_z li jkun, g_hal dak il-lok, bla _hsara tad-disposizzjonijiet
ta’ l-a_h_har parti tas-subartikolu (9).
(7) Ebda kumpens ma jkollu jit_hallas kemm-il darba ma ji_gix
ippruvat b’sodisfazzjon tal-Bord -
(a) illi l-pro_gett g_hall-bini jew biex ji_zdied il-g_holi ta’ bini
li _ga je_zisti jew biex isir xog_hol jew ta_hfir ta_ht l-art
_gdid jew jitkabbar xog_hol jew ta_hfir ta_ht l-art li _ga
je_zisti huwa tassew _ha_ga li bi _hsiebu jag_hmel is-sid;
(b) illi m’hemm ebda pro_gett ie_hor li, ming_hajr ma ikun
ta’ _hsara g_has-sid, jista’ ji_gi a_c_cettat mill-awtorit_a
kompetenti.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       21
(8) Meta art tkun _giet dikjarata su_g_getta g_hall-jedd ta’
clearance jew g_hall-jedd ta’ ta_ht wi_c_c l-art, kull min jag_hmel, jibni
jew itella’ xi kostruzzjoni jew i_zid il-g_holi ta’ xi kostruzzjoni fuq l-
art jew jag_hmel xog_hol jew ta_hfir _gdid ta_ht l-art jew ikabbar xog_hol
jew ta_hfir ta_ht l-art ming_hajr ma jkun qabel _ha l-permess bil-miktub
mill-awtorit_a  kompetenti g_handu, fi _zmien g_haxart ijiem minn
mindu ji_gi mog_hti lilu bil-miktub avvi_z g_haldaqshekk mill-awtorit_a
kompetenti -
(a) ine_h_hi l-kostruzzjoni hekk mag_hmula, mibnija jew
imtella’ jew dik il-bi_c_ca kostruzzjoni mi_zjuda; u
(b) jimla x-xog_hlijiet jew ta_hfir ta_ht l-art, _godda jew
mi_zjuda, u jer_ga’ jgib l-art kif kienet qabel ma sar ix-
xog_hol jew ta_hfir _gdid jew mi_zjud,
u fil-ka_z illi l-avvi_z ma ji_gix obdut, 1-awtorit_a  kompetenti tkun
tista’ tordna li dik il-bi_c_ca kostruzzjoni ti_gi mne_h_hija jew dak ix-
xog_hol jew ta_hfir ji_gi mimli u l-art tin_gieb kif kienet qabel, bi
spejje_z tal-persuna illi tkun tellg_het il-kostruzzjoni jew _ziedet dik
il-bi_c_ca, jew g_hamlet dak ix-xog_hol jew ta_hfir ta_ht l-art, _gdid jew
mi_zjud, ming_hajr ebda kumpens lilha u din l-ispi_za ti_gi rkuprata
ming_handha bl-istess mod b_hala multa u din il-persuna, jekk tinsab
_hatja fuq daqshekk, tkun tista’ te_hel multa ta’ mhux aktar minn
g_hoxrin lira talli ma tkunx obdiet dak l-ordni.
(9) L-art su_g_getta g_hall-jedd ta’ clearance ta_ht dan l-artikolu
tista’ ti_gi me_hlusa minn dan il-jedd mill-awtorit_a  kompetenti,
kemm-il darba s-sid ikun irid ja_c_cetta l-_helsien u j_hallas lill-
awtorit_a  kompetenti dak il-kumpens _gust li ji_gi miftiehem, jew, fin-
nuqqas ta’ ftehim, kif ji_gi iffissat mill-Bord. Il-_hlas ta’ kumpens
g_hall-_helsien mill-jedd ta’ clearance jista’ jintalab mill-awtorit_a
kompetenti fil-ka_z biss li jkun _gie m_hallas kumpens g_has-
su_g_gezzjoni ta’ l-art g_hall-jedd ta’ clearance skond dan l-artikolu.
L-art me_hlusa mill-jedd ta’ clearance tista’ ti_gi mill-_gdid
iddikjarata su_g_getta g_hal dan il-jedd.
(10) Meta art tkun _giet iddikjarata su_g_getta g_hall-jedd ta’ ta_ht
wi_c_c l-art, l-awtorit_a  kompetenti tkun tista’ _z_zomm il-pussess ta’
xog_hol jew ta_hfir ta_ht l-art li jkun sar mill-awtorit_a  kompetenti
qabel ma jibda jse_h_h dan is-subartikolu u tkun tista’ tag_hmel jew
tkabbar hemmhekk xog_hol jew ta_hfir ta_ht l-art u tu_zah g_hal dik il-
_ha_ga li jkun jidhrilha me_htie_ga:
I_zda l-awtorit_a  kompetenti g_handha tie_hu kull prekawzjoni
xierqa biex tassigura illi l-bini u kostruzzjonijiet fuq wi_c_c dik l-art
ikunu salvi u jibqg_hu s_ha_h, kif ukoll kull bir, kantina u kostruzzjoni
ta_ht l-art li jkunu w_zati jew gawduti ma’ l-okkupazzjoni ta’ dan il-
wi_c_c ta’ l-art - u fil-ka_z ta’ _hsara lil dawn il-kostruzzjonijiet hija
g_handha jew issewwihom u _g_gibhom kif kienu qabel jew t_hallas
kumpens lis-sid g_hat-telf li jkun _garrab min_habba f’din il-_hsara, u l-
ammont ta’ dan il-kumpens, jekk il-partijiet ma jiftehmux
bejniethom fuqu, jin_gieb quddiem u ji_gi iffissat mill-Bord.
  22      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
Jedd li ji_gi ordnat 
it-tbattil 
provvi_zorju ta’ art. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68; 
XIII. 1983. 5; 
VIII. 1990.3.
30. (1) Il-President ta’ Malta jista’ b’avvi_z fil-Gazzetta tal-
Gvern jordna t-tbattil ta’ lok fejn jista’ jkun hemm perikolu tal-
_hajja jew tal-persuna min_habba operazzjonijiet navali, militari jew
ta’ l-ajru, u sakemm dan l-ordni jkun ise_h_h il-lok tal-perikolu u d-
djar u l-bini kollu f’dak il-lok g_handhom ji_gu mbattlin mill-kerrejja
jew detenturi u minn kull persuna o_hra, u ebda responsabbilt_a  ma
jkollhom l-awtoritajiet navali, militari jew ta’ l-ajru g_hal xi _hsara
fuq il-persuna li tista’ ssir lil xi _hadd fil-lok tal-perikolu min_habba
l-operazzjonijiet hawn fuq imsemmija. Kull min jibqa’ fil-lok tal-
perikolu sakemm ikun g_hadu jse_h_h ordni b_hal dan, je_hel, meta
jinsab _hati mill-Qorti tal-Ma_gistrati, piena ta’ flus ta’ mhux aktar
minn _zew_g liri.
(2) G_hal tbattil provvi_zorju jit_hallas kumpens lil kull min ikun
bata telf jew spi_za min_habba dak it-tbattil.
(3) Jekk il-kumpens li jmissu jit_hallas ta_ht dan l-artikolu ma
ji_gix miftiehem bejn l-awtorit_a  kompetenti u min jitolbu, l-ammont
tal-kumpens ji_gi iffissat mill-Bord bil-mod li jing_had f’din l-
Ordinanza.
Spejje_z. 
Emendat: 
XXXI. 1947.14;
XI. 2002.7.
31. (1) Meta l-awtorit_a  kompetenti tkun g_hamlet lil sid offerta
bil-miktub ta’ somma sew jekk jist_hoqq li tit_hallas perjodikament
jew b_hala somma g_hal darba biss b_hala kumpens u s-somma
mog_htija mill-Bord lil dak is-sid ma tkunx i_zjed mis-somma
offerta, il-Bord jordna li s-sid ibati l-ispejje_z tieg_hu u j_hallas l-
ispejje_z ta’ l-awtorit_a  kompetenti illi jkunu saru wara li tkun _giet
mag_hmula l-offerta.
(2) Meta sid ma ja_c_cettax l-offerta ta’ l-awtorit_a  kompetenti u
jitlob li s-somma dovuta b_hala kumpens g_handha tkun og_hla
filwaqt li jindika dik is-somma sew jekk jist_hoqq li tit_hallas
perjodikament jew b_hala somma g_hal darba biss b_hala kumpens u
jkun esegwixxa d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 9 u 12, u s-somma
mog_htija tkun daqs jew i_zjed minn dik is-somma, il-Bord jordna li
l-awtorit_a  kompetenti tbati l-ispejje_z tag_hha u t_hallas l-ispejje_z tas-
sid li jkunu saru wara li tkun _giet mag_hmula l-kontrofferta.
(3) Meta sid ma ja_c_cettax l-offerta ta’ l-awtorit_a  kompetenti u
jvanta li l-ammont dovut b_hala kumpens g_handu jkun og_hla, u
jindika dik is-somma, kemm jekk din tit_hallas perjodikament jew
b_hala somma f’daqqa, b_hala kumpens, u jkun ikkonforma ru_hu
mad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 9 u 12, u s-somma mog_htija tkun
iktar minn dik offruta mill-awtorit_a  kompetenti imma inqas minn
dik mitluba mis-sid, allura l-ispejjez g_handhom ji_gu sofferti mill-
partijiet fi proporzjon li d-differenza fl-ammont offrut mill-awtorit_a
kompetenti u dak hekk stabbilit mill-Bord ikollhom g_had-
differenza fl-ammont mitlub mis-sid u l-ammont stabbilit mill-
Bord.
(4) Bla _hsara ta’ dak li jing_had hawn fuq, l-ispejje_z kollha
huma fid-diskrezzjoni tal-Bord illi jista’ jordna lil min u minn min
u b’liema mod dawn l-ispejje_z g_handhom jit_hallsu:
Kap. 12.
I_zda dawn l-ispejje_z huma skond it-tariffa li ti_gi mag_hmula
b’regolamenti ta_ht din l-Ordinanza, jew, sakemm isiru dawn ir-
regolamenti, skond it-tariffi li hemm mal-Kodi_ci ta’
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       23
Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili.
(5) Meta l-Bord jordna lis-sid i_hallas l-ispejje_z jew bi_c_ca mill-
ispejje_z ta’ l-awtorit_a  kompetenti, din tista’ taqta’ l-ammont li
g_handu hekk jit_hallas mis-sid mill-ammont tal-kumpens li g_handu
jit_hallas lilu.
L-awtorit_a  
kompetenti mhix 
obbligata 
tikkompleta l-
akkwist ta’ art.
32. (1) Ebda _ha_ga f’din l-Ordinanza m’g_handha tittie_hed
b_hala li _g_gieg_hel lill-awtorit_a  kompetenti tikkompleta l-akkwist ta’
art _hlief jekk l-awtorit_a  kompetenti tkun _hadet pussess ta’ l-art jew
jekk tkun naqset fi _zmien xahar mid-de_ci_zjoni tal-Bord li tav_za lill-
Bord illi l-awtorit_a  kompetenti mhix bi _hsiebha tg_haddi g_hall-
akkwist:
I_zda s-sid ta’ l-art g_handu l-jedd jitlob ming_hand l-awtorit_a
kompetenti dawk l-ispejje_z kollha illi jkunu saru minnu min_habba
jew b_hala konsegwenza tal-pro_cedimenti g_hall-akkwist u kumpens
g_hall-_hsara (jekk ikun hemm) illi huwa jkun bata min_habba jew
b_hala konsegwenza ta’ l-avvi_z ta’ l-akkwist li kien sejjer isir.
(2) L-ammont ta’ dawn l-ispejje_z u kumpens, fin-nuqqas ta’
ftehim, ji_gi iffissat mill-Bord.
Effett ta’ notifika 
ta’ l-avvi_z. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68;
XI. 2002.7.
33. Il-fatt illi xi avvi_z ikun _gie nnotifikat lil persuna
m’g_handux jittie_hed b_hala ammissjoni ta’ l-awtorit_a  kompetenti illi
l-persuna nnotifikata bl-avvi_z jew persuna o_hra g_handha proprjet_a
jew interess fl-art jew f’bi_c_ca mill-art imsemmija fl-avvi_z, u mhux
ta’ xkiel g_hall-awtorit_a  kompetenti illi tallega fi pro_cedimenti ta_ht
din l-Ordinanza jew xort’o_hra illi l-jeddijiet kollha fuq jew dwar
din l-art huma tal-President ta’ Malta.
Pieni g_hal tfixkil.
awtorizzata regolarment, li tid_hol jew tie_hu pussess jew tu_za art
skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, jew jimmolesta, ma
j_hallix jew ifixkel lil din il-persuna, je_hel multa ta’ mhux aktar
minn _hamsin lira jew il-pri_gunerija g_hal _zmien mhux aktar minn
tliet xhur.
Regolamenti. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XIX. 1993.2;
VI. 2001.9.
35. (1) Il-Ministru responsabbli g_hall-_gustizzja jista’ jag_hmel
regolamenti, kif ukoll regolamenti dwar formuli, spejje_z, u drittijiet
g_hall-esekuzzjoni ta’ din l-Ordinanza; u jekk u sakemm ma jsirux
disposizzjonijiet o_hra ta_ht din l-Ordinanza, ig_hoddu l-formuli li
hawn fl-Iskeda ma’ din l-Ordinanza:
I_zda m’hemm ebda nullit_a  jekk ti_gi w_zata formula o_hra li
sostanzjalment tkun b_hall-formuli fl-Iskeda.
(2)  Ming_hajr pre_gudizzju g_hall-_generalit_a  tas-subartikolu (1), il-
Ministru responsabbli g_hall-_gustizzja jista’ b’avvi_z jippreskrivi:
(a) d-drittijiet li jit_hallsu lill-membri fuq il-Lista;
(b) d-drittijiet dovuti lill-avukati u lill-prokuraturi legali
g_hal pro_cedimenti quddiem il-bord jew f’konnessjoni
mieg_hu; u
(_c) d-drittijiet li jit_hallsu fir-re_gistru tal-bord:
  24      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
Kap. 12.
I_zda sakemm dawk id-drittijiet ji_gu hekk preskritti mill-
Ministru ta_ht il-paragrafi (b) u (_c), g_handhom japplikaw id-drittijiet
li hemm fl-Iskeda A li tinsab mal-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u
Pro_cedura _Civili.
Riserva. 36. Ebda _ha_ga f’din l-Ordinanza ma tmiss il-jeddijiet
akkwistati minn awtorit_a  kompetenti ta_ht l-Ordni fil-Kunsill tas-26
ta’ Ottubru, 1896.*
*Dan l-Ordni fil-Kunsill _gie ma_hru_g Malta bin-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru.
183 tad-19 ta’ Novembru, 1896.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI_g K AP. 88 .       25
Emendata: 
XXXI. 1947.15;
V. 1949.11; 
XI. 1962.3; 
XIV 1966.3; 
LVIII. 1974.68;
XIII. 1983.5;
XI. 2002.7.
SKEDA
(Artikoli 3, 4, 8, 9, 12 u 35)
DIKJARAZZJONI TAL-PRESIDENT TA’ MALTA
Jien hawnhekk niddikjara illi l-art imsemmija hawn ta_ht hija
me_htie_ga mill-awtorit_a  kompetenti g_hal skop pubbliku skond id-
dispozzijonijiet ta’ l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet g_hal
Skopijiet Pubbli_ci (Kapitolu 88)§  u illi l-akkwist tag_hha g_handu
jkun b’xiri assolut / g_hall-pussess u u_zu tag_hha g_hal _zmien ta’
snin / g_hall-pussess u u_zu tag_hha g_hal dak i_z-_zmien illi
l-b_zonnijiet ta’ l-iskop pubbliku jitolbu. / b’dominju pubbliku. / bl-
imposizzjoni fuqha ta’ servitù  (hawn g_handha tissemma s-servitù  li
tkun se ti_gi imposta), jew ji_gifieri sabiex ti_gi e_zaminata bil-_hsieb li
g_had tista’ ti_gi akkwistata.
Il-kera ta’ kumpens / g_harfien / kera ta’ akkwist offrut hu ta’ Lm
____________   / Lm ______________ fis-sena skond l-istima li hawn ma’ din id-
dikjarazzjoni kif din saret mill-perit arkitett ____________________.
Jien niddikjara wkoll illi l-pussess ta’ l-art hu me_htie_g mill-
awtorit_a  kompetenti fi _zmien 
fiha din id-Dikjarazzjoni ti_gi innotifikata lis-sid jew sidien ta’ l-art.
DESKRIZZJONI TA’ L-ART
1.
2.
3.
§  _Hassar dak li ma jg_hoddx g_hall-ka_z.
President
Notifika tad-Dikjarazzjoni tal-President ta’ Malta u ta’ Dettalji
ta’ l-Art.
Fil-Bord ta’ Arbitra_g_g dwar Artijiet.
Data ....................................
Lil (hawn ni_z_zel isem is-sid jew tas-sidien).
A.B. fil-kariga tieg_hu ta’ Kummissarju ta’ l-Artijiet, b’dan
jinnotifikalek kopja ta’ Dikjarazzjoni tal-President ta’ Malta
(Dokument A) illi tiddikjara li l-art hija me_htie_ga g_hal skop
pubbliku kif spe_cifikat fid-Dikjarazzjoni. L-art imsemmija fid-
  26      KAP. 88. _h       AKKWISTTA’ ARTIJIETG_HALSKOPIJIETPUBBLI_CI
Dikjarazzjoni hija din li _gejja: (hawn da_h_hal id-deskrizzjoni ta' l-
art). 
PROKLAMA TAL-PRESIDENT TA’ MALTA
BILLI bl-artikolu 4 ta’ l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet g_hal
Skopijiet Pubbli_ci (Kapitolu 88), huwa ipprovdut illi l-President ta’
Malta jista’ g_hal skopijiet pubbli_ci jiddikjara illi art hija su_g_getta
g_hall-jedd ta’ clearance jew g_hall-jedd ta’ ta_ht wi_c_c l-art:
U BILLI hu me_htie_g illi l-proprjet_a  msemmija fl-Iskeda mda_h_hla
hawnhekk ti_gi dikjarata su_g_getta g_hal ........................... *
ISSA, G_HALHEKK, JIENA, bis-sa_h_ha ta’ l-artikolu 4 ta’ l-
imsemmija Ordinanza, b’dan niddikjara illi l-proprjet_a  imsemmija
fl-Iskeda imda_h_hla hawnhekk hija su_g_getta g_hal
...............................*.
SKEDA
..........................................
..........................................
il-Palazz, il-Belt Valletta, illum ...................... 19..... 
*Nota: _zid hawnhekk -
"dritt ta’ clearance"
"dritt ta’ ta_ht wi_c_c l-art" jew
"dritt ta’ clearance jew ta’ ta_ht wi_c_c l-art"
skond il-ka_z.
