_HELSIENMILL-VINKOLUTA’_GIDMARBUTB’FEDEKOMMESS _gKAP.130.
KAPITOLU 130
ATT DWAR IL-_HELSIEN MILL-VINKOLU TA’ 
_GID MARBUT B’FEDEKOMMESS*
Biex jipprovdi g_hall-_helsien mill-vinkolu ta’ _gid marbut b'
fedekommess.
(5 ta’ Mejju, 1950)#
Sar li_gi bl-ATT XII ta’ 1-1950, u _gie emendat bl-Avvi_z Legali 148 ta’ 1-
1975. 
Titolu fil-qosor. 
ta’ _Gid marbut b’Fedekommess.
Tifsir.
o_hra - 
"imsejja_h" tfisser il-bniedem illi, bl-att tat-twaqqif ta’
fedekommess, imissu jid_hol fit-tgawdija tal-_gid immobbli marbut
b’dak il-fedekommess, mill-jum tal-mewt tal-possessur ta’ dak il-
_gid;
"jum li jg_hodd" tfisser il-jum li fih dan l-Att jibda jse_h_h;
"mobbli", b’dak kollu li jista’ jkun hemm kuntrarju g_hal dan f’xi
li_gi o_hra, tfisser ukoll kull xorta ta’ _hlasijiet fis-sena g_hal dejjem u,
ming_hajr _hsara g_hal dik il-_generalit_a, kapitali g_hal _hlasijiet fis-sena
ad formam bullae u krediti g_hall-img_hax minn flejjes dari
mqeg_hdin fil-Massa Frumentarja u "immobbli" tkun tfisser kif
jaqbel ma’ dan;
"possessur" tfisser il-bniedem illi fil-jum li jg_hodd g_handu ta_ht
idejh b’vinkolu, skond il-li_gi, _gid marbut f’fedekommess.
Ta_hsir tal-
fedekommessi. 
3. Mill-jum li jg_hodd, il-fedekommessi kollha ta’ kull xorta
fuq mobbli u immobbli, imwaqqfin kien meta kien, sew jekk huma
g_hal dejjem jew g_hal xi _zmien, jit_hassru, u l-_gid sa dakinhar marbut
bihom isir tal-possessur ta’ dak il-_gid mobbli u immobbli, _hieles
minn kull xkiel i_zda b’dawk il-pi_zijiet, ipoteki awtorizzati u djun li
kienu jolqtu l-_gid imxekkel:
I_zda -
*Ara ukoll 1-Att dwar 1-Estensjoni tal-_Helsien mill-Vinkolu ta’ _Gid marbut
b’Fedekommess g_hal proprjet_a mi_zmuma b’fewdu. (Kapitolu 212).
#Ara n-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru. 234 tad-9 ta’ Mejju, 1950.
 2  KAP. 130._h  _HELSIENMILL-
Fedekommessi 
indivi_zibbli.
Kap. 16.
(a) fil-ka_z ta’ fedekommessi indivi_zibbli fuq immobbli, l-
immobbli hekk me_hlusin mill-fedekommess isiru tal-
possessur, _hielsa minn kull xkiel, f’nofs biss, mg_hobbi
b’nofs il-pi_zijiet, l-ipoteki awtorizzati u d-djun li kienu
jolqtu dawk l-immobbli fil-jum li jg_hodd; fil-waqt li n-
nofs l-ie_hor ta’ l-immobbli hekk me_hlusin, u mg_hobbi
bin-nofs l-ie_hor ta’ l-imsemmija pi_zijiet, ipoteki u
djun, _hieles minn xkiel, isir g_hal dik li hi l-proprjet_a
ta’ l-imsejja_h (sew jekk fil-jum li jg_hodd ikun _haj jew
le), i_zda su_g_gett g_hat-tgawdija g_hal _hajtu mill-
possessur. Is-Subtitolu I tat-Tito1u III tat-Taqsima I
tat-Tieni Ktieb tal-Kodi_ci _Civili ikun ig_hodd g_hat-
tgawdijiet g_hal _hajja hekk imwaqqfin, imma l-artikoli
331, 350, 351, l-artikoli minn 354 sa 362 it-tnejn
mag_hdudin, u s-subartikolu (3) ta’ l-artikolu 352 ta’
dak il-Kodi_ci ma jkunux ig_hoddu. Is-subartikoli (1) u
(2) ta’ l-artikolu 352 ta’ l-imsemmi Kodi_ci _Civili ma
jkunux ig_hoddu g_hall-imsemmija tgawdija g_hal _hajja
fil-waqt li tkun f’idejn il-possessur, i_zda jkunu
jg_hoddu g_hal _cessjonarju ta’ dik it-tgawdija g_hal _hajja
ta_ht l-artikolu 348 ta’ l-imsemmi Kodi_ci _Civili;
Ipoteki fuq il-_gid 
imxekkel. 
(b) meta _gid marbut b’fedekommess ikun _gie, fil-waqt li
kien hekk marbut, milqut b’ipoteka b’setg_ha mog_htija
minn qorti kompetenti, din l-ipoteka tkun ta_hkem fuq
il-_gid me_hlus mix-xkiel bis-sa_h_ha ta’ dan l-Att b’se_h_h
fuq l-ipoteki l-o_hra kollha;
_Hatra ta’ 1-
imsej_hin ta_ht 
fedekommessi. 
(_c) fil-ka_z ta’ fedekommess indivi_zibbli fuq immobbli li
bis-sa_h_ha tieg_hu l-possessur ikollu l-jedd g_hall-_hatra
ta’ l-imsejja_h, il-possessur, f’dawn il-fedekommessi,
jkollu l-jedd li jinqeda b’dak il-jedd ta’ _hatra dwar l-
imsejja_h, f’dak in-nofs tal-_gid li, bis-sa_h_ha ta’ dan l-
Att, in-nuda proprietas tieg_hu ssir ta’ l-imsejja_h.
Qasma ta’ 
proprjet_a bil-
vinkolu.
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l -
1975.
4. F’kull qasma ta’ immobbli marbutin b’fedekommess fil-
jum li jg_hodd u f’kull negozju jew kuntratt dwar dawk l-immobbli,
g_hall-imsejja_h g_handu jidher kuratur ma_htur g_halhekk mis-
Sekond’Awla tal-Qorti _Civili jew minn kull qorti kompetenti. Ir-
rikors li fih tintalab il-_hatra ta’ kuratur jin_htie_g li ji_gi notifikat
b’mod spe_cjali lil min jidher li g_handu jing_hadd b’imsejja_h, jekk
dan ikun mag_hruf u jekk ikun f’Malta fi_z-_zmien li r-rikors ji_gi
mressaq:
I_zda l-imsejja_h tal-_gid marbut b’fedekommess jekk
mag_hruf u jkun f’Malta ikollu dejjem parti fil-pro_ceduri.
Ordnijiet mog_htija 
fuq derogi. 
5. Kull ordni fl-interess ta’ nies imsej_hin g_hal su_c_cessjoni
ta_ht fedekommess, mog_hti minn xi qorti f’xi deroga ta’
fedekommess, jitqies li ma g_handux ise_h_h mill-jum li jg_hodd:
I_zda kull ordni b_hal dan, jekk u safejn g_handu x’jaqsam ma’
immobbli marbutin b’fedekommess indivi_zibbli jew ma’ nefqa ta’
flus fix-xiri ta’ l-immobbli b_hal dawn, jibqa’ ise_h_h dwar in-nofs ta’
l-immobbli marbut b’dak il-fedekommess li, skond id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, in-nuda proprietas tieg_hu tg_haddi
_HELSIENMILL-VINKOLUTA’_GIDMARBUTB’FEDEKOMMESS _gKAP.130.
skond l-att tat-twaqqif tal-fedekommess sakemm dan it-
trasferiment ise_h_h.
Kuntratti li imissu 
fedekommessi 
divi_zibbli. 
6. Ebda kuntratt jew negozju ie_hor inter vivos mag_hmul jew li
sar qabel il-jum li jg_hodd ma jista’ ji_gi m_hassar jew imbiddel
min_habba li kien dwar _hwejje_g marbutin b’fedekommess divi_zibbli.
Preskrizzjoni.
eg_hluq tal-preskrizzjoni, ordnat b’xi li_gi spe_cjalment dwar _hwejje_g
marbutin b’fedekommess, hija b’dan l-Att imne_h_hija.
(2) I_z-_zmien me_htie_g g_hall-eg_hluq ta’ xi preskrizzjoni li beda
jg_haddi minn qabel il-jum li jg_hodd, ikun jew dak me_htie_g mill-li_gi
ta’ qabel il-jum li jg_hodd jew dak li mill-jum li jg_hodd jin_htie_g
skond is-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu, skond liema minn dawn
i_z-_zew_g li_gijiet twassal l-ewwel g_hal-eg_hluq tal-preskrizzjoni.
Jeddijiet ta’ 
amministrazzjoni u 
jus patronatus. 
8. Dan l-Att ma jkunx ig_hodd g_hal jeddijiet ta’ _hatra g_hal
benefi_c_cju jew g_hal kull g_hamla ta’ jus patronatus f’benefi_c_cji ta’
knejjes, jew g_hal jeddijiet ma_hluqin, g_hal xi _zmien jew g_hal dejjem,
sew b’att inter vivos jew b’testment, li bihom persuna jew i_zjed
minn wa_hda ikunu ma_htura sabiex i_haddmu jew igawdu dawk il-
jeddijiet su_c_cessivament, u l-li_gijiet li issa jinsabu fis-se_h_h dwar
jeddijiet b_hal dawn jibqg_hu jse_h_hu dwarhom.
L-artikolu 761 tal-
Kodi_ci _Civili jibqa’ 
fis-se_h_h. 
Kap. 16.
*9. Ebda _ha_ga f’dan l-Att ma tbiddel id-disposizzjonijiet li
jinsabu fis-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 761 tal-Kodi_ci _Civili.
Disposizzjoni 
transitorja.
10. L-ordnijiet u d-degrieti kollha li jawtorizzaw il-bejg_h ta’
_gid marbut b’fedekommess fil-jum li jg_hodd jintemmu, u l-
proprjet_a issir _hielsa mill-vinkolu fl-istess jum u dan ming_hajr
pre_gudizzju ta’ l-artikolu 5 ta’ dan l-Att.
*Dan 1-artikolu _gie rinumerat b_hala konsegwenza ta’ l-ommissjoni ta’ 1-artikolu
9 originali. Dak 1-artikolu kien jipprovdi g_hal e_zenzjoni mill-Ordinanza dwar it-
Taxxa tas-Su_c_cessjoni u Donazzjoni li _giet revokata bl-Att dwar it-Taxxa tal-
Mewt u tad-Donazzjoni (Kapitolu 239). Din 1-a_h_har li_gi kienet tipprovdi mod
ie_hor u il-materja kienet regolata bil-proviso tal-paragrafu (b) tas-subartikolu (4)
ta’ 1-artikolu 13 ta’ dak il-Kapitolu. Dan il-Kapitolu _gie m_hassar bl-Att XVI ta’
1-1993. Ara 1-Att ta’ 1-1993 dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti.
