QSIMTAL-WIRT  _gKAP. 308.   1
KAPITOLU 308
ATT LI JIRREGOLA L-QSIM TA’ WIRT
Biex jag_hmel disposizzjonijiet _godda g_hal-likwidazzjoni u g_hall-qsim
ta’ wirt u biex jipprovdi g_hal _hwejje_g li g_handhom x’jaqsmu mieg_hu u
in_cidentali g_halih.
(27 ta’ Lulju, 1984)*
Sar li_gi bl-ATT XIII ta’ l-1984, kif emendat bl-Att XXIV ta’ l-1995.
Titolu fil-qosor. 
Tifsir.
Emendat: 
XXIV.1995.362.
2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma te_htie_gx
xort’o_hra -
Kap. 16. 
"beni" tfisser kull _ha_ga jew jedd kif imsemmija fit-Titolu I tat-
Taqsima I tat-Tieni Ktieb tal-Kodi_ci _Civili;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli g_hall-_gustizzja; 
"preskritt" tfisser preskritt b’regolamenti mag_hmula ta_ht dan l-
Att;
"Re_gistratur" tfisser ir-Re_gistratur tal-Qrati; 
"Tribunal" tfisser it-Tribunal ta’ Arbitra_g_g dwar il-Qsim ta’ Wirt
stabbilit bl-artikolu 4 ta’ dan l-Att;
"uffi_cjal pubbliku" u "servizz pubbliku" g_handhom l-istess tifsir
kif mog_hti lilhom bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni.
Qsim ta’ beni 
komuni. 
3. (1) Meta _zew_g persuni jew aktar ikollhom xi beni komuni
li ji_gu g_handhom minn wirt, dawk il-beni jistg_hu jkunu su_g_getti li
jinqasmu skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att fuq talba
mag_hmula kif provdut fis-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu:
I_zda ma g_handha ssir ebda talba b_hal dik _hlief wara li jkunu
g_haddew tliet snin mill-ftu_h tas-su_c_cessjoni.
(2) Dik it-talba tista’ ssir b’rikors lit-Tribunal minn wie_hed jew
aktar mill-komproprjetarji li fi_z-_zmien tal-ftu_h tas-su_c_cessjoni jew
ikollhom bejniethom mhux inqas minn _hamsin fil-mija ta’ l-ishma
tal-beni hekk komuni jew flimkien jikkostitwixxu mhux inqas minn
_hamsin fil-mija tan-numru tal-komproprjetarji kollha.
Kap. 16.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu jkunu bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 906
tal-Kodi_ci _Civili.
(4) I_zda meta l-azzjoni tin_gieb quddiem it-Tribunal jew
tintbag_hat lilu skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, it-Tribunal
ikollu sakemm dik l-azzjoni hija pendenti quddiemu, l-
_gurisdizzjoni esklu_ziva dwar l-o_g_gett ta’ dik l-azzjoni u ebda
*Ara s-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 1 ta’ l-Att kif ori_ginarjament promulgat, liema
subartikolu _gie m_holli barra ta_ht l-Att ta’ l-1980 dwar ir-Revi_zjoni tal-Li_gijiet
Statutarji, u l-Avvi_z Legali 34 ta’ l-1984.
 2      KAP. 308._h      QSIMTAL-WIRT 
azzjoni o_hra dwar l-istess talba ma g_handha tin_gieb quddiem xi
qorti ta’ l-ewwel grad.
Tribunal ta’ 
Arbitra_g_g. 
4. (1) Qed ji_gi b’dan stabbilit tribunal li jkun mag_hruf b_hala
t-Tribunal ta’ Arbitra_g_g dwar il-Qsim ta’ Wirt.
(2) It-Tribunal g_handu jisma’ u jidde_ciedi kull talba li tin_gieb
quddiemu skond dan l-Att u kull regolamenti mag_hmula bis-sa_h_ha
tieg_hu.
Kostituzzjoni tat-
Tribunal. 
Emendat:
XXIV.1995.362.
5. (1) It-Tribunal ikun mag_hmul minn arbitru wie_hed jew
minn tliet arbitri li jkunu ma_htura u li g_handhom iservu skond id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. _Hlief meta l-komproprjetarji kollha
jaqblu li t-Tribunal g_handu jkun mag_hmul minn tliet arbitri, it-
Tribunal ikun mag_hmul minn arbitru wie_hed.
(2) Arbitru jkun wie_hed minn panel  ta’ persuni ma_htura mill-
President tar-Repubblika li ja_gixxi skond il-parir tal-Prim Ministru
minn fost persuni li fil-fehma tal-Prim Ministru jkunu idonei li
jaqdu d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta’ arbitri g_hall-finijiet ta’ dan l-
Att.
(3) Persuna tkun skwalifikata milli tin_hatar jew li sservi b_hala
arbitru sakemm tkun membru tal-Kamra tad-Deputati.
(4) L-arbitri joqog_hdu fuq it-Tribunal jew skond min imissu
jew skond dak it-tqassim ta’ dmirijiet u skond dawk id-
disposizzjonijiet dwar min ma jistax iservi u _cirkostanzi o_hra, kif
il-Ministru jista’ jistabbilixxi jew kif jista’ ji_gi preskritt.
(5) Qabel ma jibda jisma’ xi rikors mi_gjub quddiem it-
Tribunal, l-arbitru, jekk ma jkollux kariga _gudizzjarja, g_handu
jie_hu _gurament li je_zamina u jidde_ciedi r-rikors fedelment,
b’imparzjalit_a u skond dan l-Att; u dak il-_gurament jittie_hed
quddiem il-Qorti ta’ l-Appell.
Kap. 12.
(6) Il-Ministru g_handu jinnomina uffi_cjal pubbliku biex ikun
Segretarju tat-Tribunal, u jista’ wkoll iqabbad uffi_cjali pubbli_ci
o_hra biex jg_hinu lis-Segretarju fil-qadi ta’ dmirijietu. Is-Segretarju
tat-Tribunal ikollu mutatis mutandis dawk is-setg_hat u d-dmirijiet li
bil-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili huma vestiti fir-
Re_gistratur tal-Qrati.
(7) Ir-Re_gistru tal-Qrati Superjuri jkun ir-Re_gistru tat-Tribunal,
u l-pro_cessi kollha tat-Tribunal jin_zammu f’dak ir-Re_gistru ta_ht il-
_harsien tar-Re_gistratur.
Funzjonijiet ta’ 
arbitri.
6. (1) Persuna ma_htura fuq il-panel ta’ arbitri g_handha sservi
g_hall-perijodu spe_cifikat fil-_hatra tag_hha li jkun perijodu ta’ mhux
inqas minn tliet snin u jekk ma ji_gi spe_cifikat ebda perijodu b_hal
dak g_handha sservi g_hal perijodu ta’ tliet snin.
(2) Arbitru jista’ jitne_h_ha mill-kariga matul il-perijodu tal-
_hatra tieg_hu biss fl-istess _cirkostanzi u bl-istess mod b_hal im_hallef
tal-qrati superjuri.
(3) Arbitru filwaqt li jkun qieg_hed iservi f’ka_z partikolari
g_handu, minkejja li jkun intemm il-perijodu tal-_hatra tieg_hu,
ikompli hekk iservi fil-pro_cedimenti li fihom ikun qed iservi b_hala
QSIMTAL-WIRT  _gKAP. 308.   3
arbitru sakemm jintemmu dawk il-pro_cedimenti u wara g_hall-fini
ta’ l-interpretazzjoni, korrezzjoni u biex i_zid dak li jkun t_halla barra
f’xi de_ci_zjoni mog_htija f’dawk il-pro_cedimenti.
Rikors g_hal 
arbitra_g_g. 
7. Rikors lit-Tribunal mag_hmul kif provdut fl-artikolu 3 ta’
dan l-Att g_handu ji_gi ppre_zentat fir-Re_gistru tat-Tribunal b’dak il-
mod, bil-_hlas ta’ dawk id-drittijiet u flimkien ma’ dawk id-
dokumenti kif jista’ ji_gi preskritt.
Notifika ta’ rikors 
lill-intimati. 
8. (1) Kopja tar-rikors flimkien mad-dokumenti u n-noti
ppre_zentati mieg_hu g_handhom ji_gu notifikati lil kull wie_hed mill-
komproprjetarji intimati.
(2) L-intimati g_handhom fi _zmien g_hoxrin jum tax-xog_hol min
notifika tar-rikors jippre_zentaw risposta g_halih li fiha jg_hidu l-punti
kollha li fuqhom ma jaqblux ma’ dak li jkun jinsab fir-rikors jew
fid-dokumenti ppre_zentati mieg_hu.
Pro_cessi tal-qorti 
jintbag_htu lit-
Tribunal. 
9. (1) Fejn ikun hemm pendenti quddiem qorti ta’ l-ewwel
grad azzjoni g_hall-qsim ta’ beni ereditarji, il-parti jew il-partijiet li
bejniethom jistg_hu, kieku l-kaw_za ma kenitx hekk pendenti,
jag_hmlu rikors skond l-artikolu 3 ta’ dan l-Att, jistg_hu b’nota jew
b’noti ppre_zentati fir-re_gistru tal-qorti li quddiemha tkun pendenti
l-kaw_za jitolbu lill-qorti biex tibg_hat il-kaw_za quddiem it-Tribunal,
u l-qorti g_handha ma’ dan tordna li l-pro_cess tal-kaw_za jintbag_hat
lit-Tribunal.
(2) Il-pre_zentata ta’ dik in-nota jew ta’ dawk in-noti, skond il-
ka_z, titqies li tkun irtir ta’ l-azzjoni mill-_gurisdizzjoni ta’ dik il-
qorti, u rikors lit-Tribunal g_hal de_ci_zjoni fuq it-talba li tkun tinsab
fl-att li bih ikunu nbdew il-pro_cedimenti quddiem il-qorti:
I_zda ma jit_hallsu ebda drittijiet tar-Re_gistru g_hax dik l-
azzjoni ma tkunx tkompliet.
(3) It-Tribunal g_handu jisma’ u jidde_ciedi l-kwistjoni mibg_huta
lilu kif intqal qabel fil-limiti tat-talba, ta’ l-e_c_cezzjonijiet g_haliha u
ta’ kull kontra-talba li tkun saret u fuq il-provi ppre_zentati skond il-
li_gi, sew jekk ikunu saru jew _gew ippre_zentati quddiem il-qorti sew
quddiem it-Tribunal.
Pro_cedimenti 
quddiem it-
Tribunal. 
10. (1) Ir-rikors, jew l-azzjoni mibg_huta lit-Tribunal ta_ht l-
artikolu 9, g_handha titqieg_hed g_has-smig_h f’data kmieni.
(2) It-Tribunal g_handu j_zomm is-seduti tieg_hu u jag_hti d-
de_ci_zjoni tieg_hu, mag_hduda kull de_ci_zjoni preliminari jew parzjali,
fil-pubbliku, kemm-il darba l-partijiet kollha ma jiftehmux
xort’o_hra.
Kap. 12. 
(3) It-Tribunal g_handu jisma’ r-rikorsi skond ir-regoli stabbiliti
fil-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili safejn dawn
ikunu applikabbli g_hall-pro_cedimenti quddiem it-Tribunal u li ma
jkunux kontra d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
Kap. 16.
(4) It-Tribunal g_handu jidde_ciedi kull kwistjoni quddiemu
skond id-disposizzjonijiet tal-Kodi_ci _Civili dwar il-qsim ta’ wirt u
ta’ kull li_gi o_hra safejn tkun applikabbli g_hall-kwistjoni quddiem
it-Tribunal, u g_handu jidde_ciedi l-ispejje_z skond dan. Dawk l-
ispejje_z g_handhom jinkludu l-ispejje_z li jkunu saru minn kull parti
 4      KAP. 308._h      QSIMTAL-WIRT 
quddiem il-qorti ta’ l-ewwel grad f’kull kaw_za li tintbag_hat lit-
Tribunal skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
(5) Kull de_ci_zjoni g_handha tkun iffirmata mill-arbitru, u meta
jkun hemm tliet arbitri, minn kull wie_hed mill-arbitri:
I_zda arbitru li ma jaqbilx m’g_handux g_halfejn jiffirma d-
de_ci_zjoni, imma dan il-fatt g_handu jissemma mill-arbitri l-o_hra.
(6) Id-de_ci_zjoni mog_htija mit-Tribunal tkun finali u
konklu_ziva.
(7) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu  (6) ta’ dan l-
artikolu, it-Tribunal g_handu s-setg_ha li f’kull _zmien jag_hti, fuq it-
talba ta’ kull wa_hda mill-partijiet, interpretazzjoni tad-de_ci_zjoni
jew ta’ xi punti de_ci_zi fiha, u jikkore_gi kull _zball f’xi de_ci_zjoni jew
i_zid dak li jkun t_halla barra mid-de_ci_zjoni.
Dehra quddiem it-
Tribunal. 
11. Il-partijiet jistg_hu jidhru quddiem it-Tribunal sew huma
nfushom jew jistg_hu jkunu rappre_zentati kif imiss minn persuna
o_hra.
_Zmien g_hall-g_hoti 
ta’ de_ci_zjoni. 
12. (1) Kemm-il darba l-partijiet kollha fil-pro_cedimenti ta’
arbitra_g_g ma jiftehmux xort’o_hra, it-Tribunal g_handu jag_hti d-
de_ci_zjoni mhux iktar tard minn sitt xhur mill-jum li fih l-intimati
jkunu ppre_zentaw ir-risposta tag_hhom jew mill-jum li fih ikun
g_halaq i_z-_zmien g_hall-pre_zentata tar-risposta, skond liema jkun l-
ewwel.
(2) Meta d-de_ci_zjoni ma tkunx tista’ ting_hata fi_z-_zmien
imsemmi fis-subartikolu ta’ qabel dan, dak i_z-_zmien jista’ ji_gi
mtawwal g_hal perijodi o_hra, li kull wie_hed minnhom ma jkunx
itwal minn sitt xhur, fuq it-talba tar-rikorrenti jew mit-Tribunal
f’_cirkostanzi e_c_cezzjonali li g_handhom jing_hadu espressament u
jitni_z_zlu fil-pro_cess ta’ l-arbitra_g_g.
Kap. 12.
(3) Meta xi perijodu msemmi fis-subartikoli ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu ma jkunx g_hal xi ra_guni m_gedded kif hemmhekk provdut,
il-pro_cedimenti g_handhom jitqiesu li _gew differiti sine die u d-
disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 964 u 965 tal-Kodi_ci ta’
Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili g_handhom, mutatis mutandis,
japplikaw g_hal dawk il-pro_cedimenti; u f’kull ka_z b_hal dak il-
perijodu msemmi fis-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu g_handu jibda
jg_hodd mid-data meta l-kaw_za ter_ga’ ti_gi appuntata.
Setg_hat _generali 
tat-Tribunal. 
Kap. 12.
13. (1) It-Tribunal ikollu dawk is-setg_hat li bil-Kodi_ci ta’
Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili huma vestiti fil-Prim’Awla tal-
Qorti _Civili.
(2) Bla _hsara g_had-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu,
it-Tribunal ikollu s-setg_ha li j_harrek xhieda u li jag_hti l-_gurament, li
ja_htar esperti biex jirrapportaw fuq _hwejje_g ta’ xorta teknika li jkun
hemm fil-kwistjoni, u li je_htie_g lil kull persuna li fil-fehma tieg_hu
jkollha tag_hrif spe_cjali fuq xi _ha_ga rilevanti, jew fuq xi wa_hda mill-
kwistjonijiet li jirreferi g_halihom ir-rikors, jew tal-kwistjoni
mibg_huta lit-Tribunal, li tag_hti bil-miktub jew xort’o_hra u li
tikkonferma bil-_gurament, dik il-fehma u dawk il-partikolaritajiet
dwar ir-rikors, mag_hdud il-qsim f’ishma ta’ kull beni mobbli jew
QSIMTAL-WIRT  _gKAP. 308.   5
immobbli, kif it-Tribunal jista’ je_htie_g, u jista’ jawtorizza lil kull
persuna li tag_hti l-_gurament g_hal dak l-g_han.
Funzjoni tat-
Tribunal. 
14. (1) It-Tribunal g_handu jag_hmel dak li jista’ biex iwassal
lill-partijiet g_hal ftehim fuq il-_hwejje_g li dwarhom ikun hemm
kwistjoni.
(2) Meta jintla_haq ftehim it-Tribunal g_handu jag_hmel  procès
verbal tieg_hu u g_handu jda_h_hal il-ftehim fid-de_ci_zjoni wara li dak
il-procès verbal ji_gi ffirmat mill-partijiet jew mir-rappre_zentanti
legali tag_hhom jew xort’o_hra jkun a_c_cettat u jkun hemm qbil dwaru
b’att li jkun iffirmat u ppre_zentat b’nota fir-Re_gistru tat-Tribunal.
Astensjoni jew 
riku_za ta’ arbitri.
Kap. 12. 
15. L-arbitru jista’ ji_gi riku_zat, jew jista’ jastjeni, milli
joqg_hod fit-Tribunal f’kull wa_hda mi_c-_cirkostanzi msemmija fl-
artikolu 734 tal-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u Pro_cedura _Civili; u
f’kull ka_z b_hal dak id-disposizzjonijiet tas-Sub-Titolu II tat-Titolu
II tat-Tielet Ktieb ta’ dak il-Kodi_ci g_handhom japplikaw safejn
ikunu applikabbli u bla _hsara g_had-disposizzjonijiet l-o_hra ta’ dan
l-Att.
Effetti ta’ 
de_ci_zjonijiet tat-
Tribunal. 
Kap. 12. 
16. (1) L-esekuzzjoni tad-de_ci_zjonijiet tat-Tribunal g_handha
titwettaq bil-mod preskritt fil-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u
Pro_cedura _Civili, u ti_gi vestita fit-Tribunal innifsu.
(2) Meta d-de_ci_zjoni tkun te_htie_g att pubbliku, it-Tribunal
g_handu ja_htar nutar biex jippubblika l-att u kuraturi biex
jirrappre_zentaw dawk li jonqsu li jidhru fuq l-att, u g_handu
jistabbilixxi l-post, id-data u l-_hin g_hall-pubblikazzjoni ta’ l-att.
Drittijiet ta’ arbitri 
u ta’ esperti. 
Kap. 12. 
17. Id-drittijiet li g_handhom jit_hallsu lill-arbitri u lil kull
esperti nominati minnhom g_handhom ikunu dawk stabbiliti g_hal
periti legali u periti o_hra ta_ht il-Kodi_ci ta’ Organizzazzjoni u
Pro_cedura _Civili, u d-disposizzjonijiet ta’ dak il-Kodi_ci applikabbli
g_hall-periti g_handhom japplikaw g_hal dawk l-arbitri jew esperti:
I_zda dawk id-drittijiet ma jit_hallsux lill-arbitri li jkollhom
kariga _gudizzjarja jew li jkunu mag_h_zula mis-servizz pubbliku.
Setg_ha g_hall-
eg_hmil ta’ 
regolamenti.
18. Il-Ministru jista’ minn _zmien g_hal _zmien jag_hmel
regolamenti li jirregolaw il-pro_cedura tat-Tribunal u bla _hsara
g_hall-_generalit_a ta’ dak li ntqal qabel, jista’ jag_hmel regolamenti
li- 
(a) jippreskrivu x’g_handu jkun fihom ir-rikors lit-
Tribunal, ir-risposta g_halih, u kull att ie_hor bil-miktub
ta’ pro_cediment quddiem it-Tribunal, il-mod kif ji_gi
ppre_zentat kull att b_hal dak, u d-dokumenti li
g_handhom ji_gu ppre_zentati mag_hhom;
(b) jippreskrivu l-pro_cedura g_han-notifika ta’ kull att lill-
parti l-o_hra;
(_c) jippreskrivu l-pro_cedura kif ti_gi stabbilita mit-Tribunal
id-data tas-smig_h tar-rikors u g_hall-g_hoti ta’ l-avvi_z ta’
dik id-data lill-partijiet kon_cernati;
(d) jippreskrivu d-drittijiet, barra minn dawk provdut
g_halihom fl-artikolu 17, _hlasijiet u spejje_z li
 6      KAP. 308._h      QSIMTAL-WIRT 
g_handhom jit_hallsu dwar kull pro_cediment quddiem it-
Tribunal, mag_hduda d-drittijiet tar-Re_gistru g_had-
de_ci_zjoni jew biex ma tkomplix il-kaw_za;
(e) jippreskrivu d-drittijiet li g_handhom jit_hallsu lil
persuna dwar id-dehra jew l-assistenza lil parti fil-
pro_cedimenti quddiem it-Tribunal; 
(f) jippreskrivu d-dritt li g_handu jit_hallas lir-Re_gistru
g_hall-_hru_g ta’ xi kopji uffi_cjali ta’ de_ci_zjoni jew
dokument fil-pro_cess tat-Tribunal;
(g) jippreskrivu kull _ha_g’o_hra li tkun me_htie_ga sabiex
jitwettqu a_hjar il-funzjonijiet tat-Tribunal.
