  RATIFIKATA’TRATTATTA’_HBIBERIJAU
KOPERAZZJONI BEJNMALTAUL-LIBJA _gKAP. 311.   1
KAPITOLU 311
ATT DWAR IR-RATIFIKA TA’ TRATTAT TA’ 
_HBIBERIJA U KOPERAZZJONI 
BEJN MALTA U L-LIBJA
Biex jirratifika t-Trattat ta’ _Hbiberija u Koperazzjoni bejn Malta u l-
Libja.
(7 ta’ Di_cembru, 1984)*
Sar li_gi bl-ATT XXII ta’ l-1984, kif emendat bl-Att XXIII ta’ l-1990.
Titolu fil qosor. 
ta’ _Hbiberija u Koperazzjoni bejn Malta u l-Libja.
Ratifika ta’ Trattat. 
Emendat: 
XXIII. 1990.2. 
Kap. 304.
2. It-Trattat ta’ _Hbiberija u Koperazzjoni bejn il-Gvern tar-
Repubblika ta’ Malta u l-_Gemahirija G_harbija Libjana Popolari
So_cjalista, iffirmat fid-19 ta’ Novembru, 1984, u l-Protokol dwar
koperazzjoni fis-sigurt_a iffirmat fl-istess data, liema _zew_g
dokumenti qeg_hdin fl-Ewwel Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, u l-
Ftehim bejn il-Gvern tar-Repubblika ta’ Malta u l-_Gemahirija
G_harbija Libjana Popolari So_cjalista dwar Emendi relattivi g_hall-
istess trattat u ffirmat fid-19 ta’ Frar, 1990, liema Ftehim jinstab
fit-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, li huma ftehim
internazzjonali li g_handhom x’jaqsmu ma’ l-istatus ta’ Malta fid-
dritt internazzjonali, l-appo_g_g g_hal dak l-istatus u s-sigurt_a ta’
Malta, is-sovranit_a u l-integrit_a territorjali tag_hha, qed ji_gu b’dan
ratifikati g_hall-finijiet u effetti kollha ta’ l-Att dwar ir-Ratifika ta’
Trattati, u g_halhekk il-bdil tad-dokumenti ta’ ratifika bejn ir-
Repubblika ta’ Malta u l-_Gemahirija G_harbija Libjana Popolari
So_cjalista qed ji_gi b’dan awtorizzat.
*Ara n-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru. 985 tas-7 ta’ Di_cembru, 1984.
    RATIFIKATA’TRATTATTA’_HBIBERIJAU
2      KAP. 311._h    KOPERAZZJONIBEJNMALTAUL-LIBJA
Emendata: 
XXIII. 1990.3.  L-EWWEL SKEDA
(ARTIKOLU 2) 
TRATTAT TA’ _HBIBERIJA U KOPERAZZJONI 
BEJN 
IL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TA’ MALTA 
U 
L-_GEMAHIRIJA G_HARBIJA LIBJANA POPOLARI SO_CJALISTA
Il-Gvern tar-Repubblika ta’ Malta, 
u l-_Gemahirija G_harbija Libjana Popolari So_cjalista
1. Billi jixtiequ j_zommu r-rabtiet ta’ _hbiberija u r-relazzjoni strate_gika li
je_zistu bejniethom, u r-rieda tag_hhom g_hat-tis_hi_h u l-i_zvilupp tar-relazzjoni ta’
koperazzjoni fuq is-sisien ta’ benefi_c_cju u _gid re_ciproku bejn il-poplu Malti u l-
poplu G_harbi Libjan.
2. Billi jridu jibdlu l-Mediterran f’ba_har ta’ pa_ci u jikkoperaw biex jil_hqu dan
l-g_han.
3. Meta titqies id-de_ci_zjoni tal-Poplu tar-Repubblika ta’ Malta li darba g_hal
dejjem ma jibqax jag_hmel il-parti ta’ _hsara u umiljanti b_hala ba_zi militari barranija u
li minflok isir pont ta’ _hbiberija bejn l-Ewropa u l-Afrika ta’ Fuq.
4. Jidde_ciedu b’dan it-Trattat li jsa_h_hu s-sigurt_a, il-_hbiberija u l-koperazzjoni
re_ciproka bejn i_z-_zew_g pajji_zi, skond il-prin_cipji ta’ non allinjament u _c-Charter tal-
_Gnus Mag_hquda u g_halhekk jiftiehmu kif _gej:
Artikolu 1
Il-_Gemahirija G_harbija Libjana Popolari So_cjalista u r-Repubblika ta’ Malta
jintrabtu li ma jie_hdux sehem f’xi Alleanza Militari li tista’ tolqot l-interessi tas-
sigurt_a tal-parti l-o_hra.
Artikolu 2
Malta tintrabat li ma t_hallix li ba_zijiet militari barranin ji_gu stabbiliti fit-territorju
tag_hha u tintrabat li ma t_hallix li t-territorju tag_hha jintu_za militarment kontra s-
sigurt_a u l-integrit_a territorjali tal-_Gemahirija G_harbija Libjana Popolari So_cjalista.
Artikolu 3
Il-_Gemahirija G_harbija Libjana Popolari So_cjalista tintrabat li tirrispetta u tag_hti l-
appo_g_g tag_hha g_han-newtralit_a ta’ Malta u li tg_hin lil Malta kull meta l-Gvern tar-
Repubblika ta’ Malta b’mod _car hekk jitlob f’ka_zijiet ta’ theddid jew eg_hmejjel ta’
aggressjoni kontra l-integrit_a u s-sovranit_a territorjali ta’ Malta.
Artikolu 4
Min_habba l-importanza tal-viabbilt_a ekonomika ta’ Malta qed ji_gi miftiehem li
jkun hemm promozzjoni ta’ koperazzjoni ekonomika fl-oqsma ta’ joint ventures,
bdil kummer_cjali bilan_cjat, u l-u_zu tax-xog_hol tal-_haddiem Malti. G_hal dan il-g_han,
ftehim fl-oqsma tad-difi_za, tat-tag_hrif u ta’ l-ekonomija jkunu jag_hmlu parti integrali
minn dan it-Trattat.
  RATIFIKATA’TRATTATTA’_HBIBERIJAU
KOPERAZZJONI BEJNMALTAUL-LIBJA _gKAP. 311.   3
Artikolu 5
I_z-_zew_g na_hat ja_hdmu biex ikun hemm _zvilupp ta’ koperazzjoni bejniethom fl-
oqsma tat-tag_hrif u tal-kultura bil-g_han li jkun hemm rabtiet akbar bejn i_z-_zew_g
popli. 
Artikolu 6
I_z-_zew_g na_hat jag_hmlu konsultazzjonijiet bil-g_han li jersqu lejn xulxin dwar il-
mod kif jaraw kwistjonijiet politi_ci, ekonomi_ci, ta’ sigurt_a u internazzjonali li jolqtu
l-interessi tag_hhom sew direttament jew indirettament, u jag_hmlu l-almu tag_hhom
biex jappo_g_gaw lil xulxin dwar kif jaraw dawn il-kwistjonijiet kull meta jkun hemm
il-_htie_ga g_hal dan l-appo_g_g re_ciproku.
Artikolu 7
I_z-_zew_g na_hat jag_hmlu kull ma jistg_hu biex jikkordinaw l-isforzi tag_hhom fi_z-
_zamma ta’ pa_ci u sigurt_a internazzjonali, b’mod spe_cjali fir-re_gjun tal-Mediterran, u
jenfasizzaw il-lealt_a tag_hhom g_hall-prin_cipji u l-g_hanijiet tal-_Gnus Mag_hquda u Non
Allinjament.
Artikolu 8
I_z-_zew_g na_hat jiftiehmu li jwaqqfu Kummissjoni Mista li tiltaqa’ fuq livell
Ministerjali darba f’Valletta u darba fi Tripoli, g_hall-anqas darba kull sitt xhur, biex
jirrivedu l-progress fl-oqsma ta’ koperazzjoni hawn fuq imsemmija u sabiex tkun
ippjanata u jaraw li ssir l-implimentazzjoni ta’ koperazzjoni f’setturi _godda.
Artikolu 9
Kull differenzi bejn i_z-_zew_g na_hat li jistg_hu jinqalg_hu mill-interpretazzjoni ta’
dawn id-disposizzjonijiet jintla_haq ftehim dwarhom b_hal a_hwa.
Artikolu 10
Dan it-"Trattat" huwa g_hal _hames snin u ji_g_gedded awtomatikament g_hal perijodi
o_hra ta’ _hames snin-il wie_hed sakemm _hadd mi_z-_zew_g na_hat ma juri x-xewqa bil-
miktub li jbiddel xi parti minnu jew i_hassru g_hall-anqas sitt xhur qabel id-data tat-
tmiem tieg_hu.
Artikolu 11
Dan it-Trattat jibda jse_h_h immedjatament mad-data tal-bdil tad-dokumenti ta’
ratifika i_zda mhux iktar tard minn Jannar 1985.
Mag_hmul f’Valletta fid-dsatax ta’ Novembru ta’ l-Elf Disa’ Mija u Erbg_ha u
Tmenin li tikkorrispondi g_hall-25 Safar 1394 f’_zew_g ori_ginali fl-ilsien Ingli_z u fl-
ilsien G_harbi _z-_zew_g testi awtenti_ci ndaqs.
Kurunell Muammar El Gaddafi Dom Mintoff 
Mexxej tar-Revoluzzjoni 
ta’ l-Ewwel ta’ Settembru 
Prim Ministru 
G_hall-_Gemahirija G_harbija Libjana 
Popolari So_cjalista
G_har-Repubblika ta’ Malta
    RATIFIKATA’TRATTATTA’_HBIBERIJAU
4      KAP. 311._h    KOPERAZZJONIBEJNMALTAUL-LIBJA
PROTOKOL DWAR KOPERAZZJONI FIS-SIGURT_A
Meqjus l-Artikolu 3 tat-Trattat ta’ _Hbiberija u Koperazzjoni bejn il-Gvern tar-
Repubblika ta’ Malta u l-_Gemahirija G_harbija Libjana Popolari So_cjalista,
iffirmat f’Malta fid-19 ta’ Novembru, 1984, i_z-_zew_g na_hat ftehmu wkoll kif _gej: 
1. Sabiex kull na_ha tkun mg_harrfa g_hal kollox fuq _hwejje_g li g_handhom
x’jaqsmu ma’ dan il-ftehim, i_z-_zew_g na_hat jiftiehmu li g_handu jkun hemm bdil
kontinwu ta’ tag_hrif dwar _hwejje_g ta’ interess spe_cjali g_has-sigurt_a re_ciproka u g_hal
g_hanijiet ta’ difi_za tan-na_ha l-o_hra; u
2. Sabiex il-Forzi Armati ta’ Malta jil_hqu livelli og_hla ta’ t_hejjija militari
sabiex ikunu jistg_hu jilqg_hu theddid jew eg_hmejjel ta’ aggressjoni kontra l-integrit_a
u s-sovranit_a territorjali ta’ Malta n-na_ha Libjana g_handha tag_hti ta_hri_g lil persuni
militari Maltin fil-Libja jew f’Malta kif i_z-_zew_g na_hat jiftiehmu minn _zmien g_hal
_zmien u f’dak in-numru u b’dak il-mod kif ikun miftiehem.
3. Sabiex jintla_hqu l-_hti_giet tal-Forzi Armati ta’ Malta li jkunu identifikati
minn _zmien g_hal _zmien mit-taqsimiet differenti tal-forzi ta’ Malta, in-na_ha Libjana
qablet li tistudja biex tipprovdi mill-armeriji u _ha_zniet tag_hha kull tag_hmir u
armamenti militari li n-na_ha Maltija tkun te_htieg g_hall-u_zu tag_hhom.
Dr Alex Sceberras Trigona Dr Ali Treiki
Ministru ta’ l-Affarijiet Barranin u 
Kultura tar-Repubblika ta’ Malta
Segretarju ta’ l-Uffi_c_cju Popolari g_hal 
Relazzjonijiet Barranin tal-_Gemahirija 
G_harbija Libjana Popolari So_cjalista
  RATIFIKATA’TRATTATTA’_HBIBERIJAU
KOPERAZZJONI BEJNMALTAUL-LIBJA _gKAP. 311.   5
Mi_zjuda:
IT-TIENI SKEDA  XXIII.1990.3.
(ARTIKOLU 2)
FTEHIM BEJN IL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TA’ MALTA 
U L-_GEMAHIRIJA G_HARBIJA LIBJANA POPOLARI SO_CJALISTA 
DWAR EMENDI G_HAT-TRATTAT TA’ _HBIBERIJA U KOPERAZZJONI FFIRMAT BEJN 
I_Z-_ZEW_G PAJJI_ZI FIL-25 SAFAR 1394 D.P. 
LI TIKKORRISPONDI G_HAD-19 TA’ NOVEMBRU 1984
Il-Gvern tar-Repubblika ta’ Malta, wara li fisser ix-xewqa tieg_hu li jemenda xi
Artikoli tat-Trattat ta’ _Hbiberija u Koperazzjoni bejn Malta u l-Libja iffirmat
f’Valletta fis-25 Safar 1394 D.P., li tikkorrispondi g_had-19 ta’ Novembru 1984,
u l-_Gemahirija l-Kbira G_harbija Libjana Popolari So_cjalista, wara li wie_gbet g_hal din
ix-xewqa,
u wara li _z-_zew_g na_hat e_zaminaw id-disposizzjoni ta’ dan it-Trattat, 
u fl-implimentazzjoni ta’ l-g_haxar Artikolu ta’ l-imsemmi Trattat, 
ftehmu kif _gej:
Artikolu (1)
It-test tal-preambolu tat-Trattat g_handu ji_gi emendat biex jaqra kif _gej: 
"Il-Gvern ta’ Malta u l-_Gemahirija l-Kbira G_harbija Libjana Popolari So_cjalista,
b’konferma tar-rabtiet qawwija li je_zistu bejn i_z-_zew_g pajji_zi u billi jixtiequ jrawmu
u ji_zviluppaw koperazzjoni f’diversi oqsma fuq is-sisien ta’ l-interess re_ciproku
tag_hhom bil-g_han li j_gibu ’l quddiem il-_gid ta_z-_zew_g popli _hbieb tag_hhom;
konxji mill-fatt li l-i_zvilupp u l-koperazzjoni jistg_hu jiffjorixxu l-a_hjar f’atmosfera
ta’ pa_ci u sigurt_a, u li _z-_zew_g pajji_zi jistg_hu jkollhom parti po_zittiva f’dan ir-
rigward, fuq is-sisien ta_c-Charter tal-_Gnus Mag_hquda u l-prin_cipji ta’ non
allinjament;
u sabiex jissottolinjaw il-politika tag_hhom li hija mibnija fuq in-newtralit_a, l-irroftar
ta’ ba_zijiet militari barranin fuq it-territorju tag_hhom, kif ukoll s_hubija f’alleanzi
militari, u b’konferma ta’ l-interess re_ciproku tag_hhom g_has-sigurt_a u l-pa_ci fid-
dinja in _generali u l-Mediterran b’mod partikolari; 
ftehmu kif _gej:".
Artikolu (2)
It-testi tat-tieni u tielet Artikoli tat-Trattat g_handhom ji_gu emendati u mag_hquda
f’Artikolu wie_hed li g_handu jissejja_h Artikolu "2" u jaqra kif _gej:
"I_z-_zew_g pajji_zi jwieg_hdu li ma jippermettux it-twaqqif ta’ ba_zijiet militari
barranin fuq it-territorji tag_hhom u li ma jippermettux li dawn it-territorji jintu_zaw
militarment kontra s-sigurt_a u l-integrit_a territorjali tal-parti l-o_hra.".
Artikolu (3)
Ir-raba’ u l-_hames Artikoli tat-Trattat g_handhom jing_haqdu f’test wie_hed li g_handu
jissejja_h Artikolu "3" u g_handu jaqra kif _gej: 
"I_z-_zew_g na_hat jappo_g_gaw u jsa_h_hu l-koperazzjoni bejn i_z-_zew_g pajji_zi tag_hhom
f’diversi oqsma spe_cjalment fl-oqsma Ekonomi_ci, Kummer_cjali, tat-Tag_hrif, So_cjali
    RATIFIKATA’TRATTATTA’_HBIBERIJAU
6      KAP. 311._h    KOPERAZZJONIBEJNMALTAUL-LIBJA
u Kulturali u f’dan il-kwadru idde_cidew dan li _gej:
A. Li ji_zviluppaw koperazzjoni fl-oqsma ta’ joint ventures, bdil kummer_cjali
bilan_cjat, u fl-impiegi;
B. Li ji_zviluppaw koperazzjoni fit-tag_hrif u fil-kultura bil-g_han li jissa_h_hu r-
rabtiet bejn il-popli ta_z-_zew_g pajji_zi;
_C.  Il-ftehim kollu li _gie jew ji_gi konklu_z bejn i_z-_zew_g pajji_zi g_handu ji_gi
meqjus b_hala parti minn dan it-Trattat. Lista ta’ Ftehim e_zistenti tidher f’anness g_hal
ma’ dan it-test.".
Artikolu (4)
Is-sitt Artikolu tat-Trattat g_handu ji_gi emendat u mqieg_hed b_hala Artikolu "4" u
jaqra kif _gej:
"I_z-_zew_g na_hat jag_hmlu konsultazzjonijiet fuq kwistjonijiet politi_ci u ekonomi_ci
internazzjonali li jolqtu l-interessi ta’ na_ha jew o_hra minnhom, biex hekk ikun
garantit il-benefi_c_cju re_ciproku tag_hhom u jse_h_h il-g_han ta’ dan it-Trattat.".
Artikolu (5)
Id-disa’ Artikolu tat-Trattat g_handu ji_gi emendat u mqieg_hed b_hala Artikolu "7"
biex jaqra kif _gej:
"Kull differenzi li jistg_hu jinqalg_hu dwar l-interpretazzjoni tad-disposizzjonijiet
ta’ dan it-Trattat g_handu jintla_haq ftehim dwarhom amikevolment.".
Artikolu (6)
Waqt li l-Artikolu "1" tat-Trattat jibqa’ j_zomm il-posizzjoni tieg_hu, l-Artikoli 7, 8,
10, 11 g_handhom ji_gu rran_gati skond l-emendi miftehma dwarhom u g_handhom
rispettivament isiru: 5, 6, 8, 9.
Artikolu (7)
Dan il-Ftehim huwa su_g_gett g_hal ratifika skond il-pro_ceduri legali li huma
applikabbli f’kull wie_hed mi_z-_zew_g pajji_zi, u jid_hol fis-se_h_h fid-data tal-bdil tad-
dokumenti tar-ratifika* u jsir minnufih parti integrali tat-Trattat ta’ _Hbiberija u
Koperazzjoni.
Mag_hmul f’Valletta fid-19 ta’ Frar 1990 li tikkorrispondi g_hall-24 Rajab 1399
D.P. f’_zew_g ori_ginali, fl-ilsien Ingli_z u fl-ilsien G_harbi, i_z-_zew_g testi awtenti_ci
ndaqs. 
*Id-dokumenti tar-ratifika _gew mibdula fid-29 ta’ Jannar, 1991.
G_hall-Gvern tar-Repubblika 
ta’ Malta
G_hall-_Gemahirija l-Kbira G_harbija 
Libjana Popolari So_cjalista
Dr Edward Fenech Adami  Eng Jadallah Azzuz Al-Talhi
Prim Ministru u Ministru 
ta’ l-Affarijiet Barranin ta’ Malta
Segretarju tal-Kumitat Popolari ta’ 
l-Uffi_c_cju Popolari g_hal Relazzjonijiet 
Barranin u Koperazzjoni Internazzjonali 
  RATIFIKATA’TRATTATTA’_HBIBERIJAU
KOPERAZZJONI BEJNMALTAUL-LIBJA _gKAP. 311.   7
ANNESS 
Ftehim dwar koperazzjoni ekonomika, xjentifika u teknika ffirmat f’Valletta fil-31
ta’ Mejju, 1968.
Ftehim kummer_cjali ffirmat f’Valletta fil-31 ta’ Mejju, 1968. 
Ftehim dwar self iffirmat fi Tripoli, Awissu 1971.
Ftehim dwar visi ta’ d_hul u _hru_g iffirmat f’Valletta fid-9 ta’ Lulju, 1972. 
Ftehim kulturali ffirmat fi Tripoli fil-5 ta’ Ottubru, 1972.
Ftehim dwar il-Parte_cipazzjoni ta’ Kumpanniji kontraenti Maltin fl-esekuzzjoni
ta’ pro_getti ta’ djar fil-Libja, iffirmat fi Tripoli fil-5 ta’ Ottubru, 1972.
Ftehim g_hall-_helsien mit-taxxa doppja dwar taxxi fuq l-income iffirmat fi Tripoli
fil-5 ta’ Ottubru, 1972.
Ftehim g_hall-inkora_g_giment tal-moviment ta’ Kapital g_hall-Investiment iffirmat
f’Valletta fit-8 ta’ Frar, 1973.
Ftehim biex Malta ti_gi fornuta b’_zejt raffinat/grezz iffirmat fi Tripoli fit-28 ta’
April, 1975.
Ftehim dwar it-twaqqif ta’ Holding Company iffirmat fi Tripoli fid-19 ta’ Mejju,
1975.
Ftehim dwar ix-xandir iffirmat f’Valletta fl-20 ta’ _Gunju, 1975. 
Ftehim dwar self iffirmat f’Valletta fid-29 ta’ Lulju, 1975.
Ftehim spe_cjali g_has-sottomissjoni lill-International Court of Justice of Difference
iffirmat f’Valletta fit-23 ta’ Mejju, 1976.
Ftehim dwar Xog_hol iffirmat fi Tripoli fis-27 ta’ Mejju, 1978.
Ftehim g_hal-twaqqif ta’ kumpannija Maltija/Libjana g_has-Sajd iffirmat fi Tripoli
fis-17 ta’ Lulju, 1978.
Ftehim dwar Koperazzjoni iffirmat f’Valletta fl-10 ta’ Awissu, 1984 u l-emendi
tieg_hu ta’ l-24 ta’ Settembru, 1985 u t-30 ta’ Marzu, 1988.
Ftehim dwar Koperazzjoni bejn il-Korporazzjoni Telemalta u l-Libyan Jamahirija
Broadcasting iffirmat f’Valletta fl-10 ta’ Awissu, 1984.
Ftehim kummer_cjali iffirmat fi Tripoli fid-19 ta’ Di_cembru, 1984.
Ftehim biex ji_gu regolati servizzi ta’ l-ajru scheduled bejn u lil hinn mit-territorji
rispettivi tag_hhom iffirmat fi Tripoli fil-15 ta’ Jannar, 1985.
Ftehim dwar Koperazzjoni iffirmat f’Valletta fil-5 ta’ Novembru, 1985.
Ftehim li jimplimenta l-Artikolu III tal-Ftehim Spe_cjali u d-De_ci_zjoni ta’ l-ICJ
iffirmat f’Valletta fl-10 ta’ Novembru, 1986.
Ftehim dwar is-Sigurt_a So_cjali iffirmat f’Valletta fis-6 ta’ Mejju, 1988.
Ftehim dwar it-twaqqif ta’ joint venture company  biex topera u tmexxi
supermarkets fil-_Gemahirija G_harbija Libjana Popolari So_cjalista iffirmat f’Valletta
fit-28 ta’ Ottubru, 1988.
    RATIFIKATA’TRATTATTA’_HBIBERIJAU
8      KAP. 311._h    KOPERAZZJONIBEJNMALTAUL-LIBJA
