 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       1
KAPITOLU 88
ORDINANZA DWAR L-AKKWIST TA’ 
ARTIJIET GHAL SKOPIJIET PUBBLICI
Biex tirregola l-akkwist ta’ artijiet ghal skopijiet pubblici u biex
tistabbilixxi l-procedura li ghandha tigi mharsa dwar dan l-akkwist.
8 ta’ Ottubru, 1935
L-ORDINANZA XL ta’ l-1935, u giet emendata bl-Ordinanzi: III u XIII
ta’ l-1936, VI ta’ l-1937, X ta’ l-1945, XLV ta’ l-1946, XXXI ta’ l-1947 u V
ta’ l-1949; bl-Att XXVII ta’ l-1956; bl-Ordinanzi: IV ta’ l-1961 u XI ta’ l-
1962; bl-Avviz Legali 4 ta’ l-1963; bl-Atti: XIV u XXXI ta’ l-1966, XXIX
ta’ l-1969, XXXIII ta’ l-1971, LVIII ta’ l-1974 u IV ta’ l-1975; bl-Avviz
Legali 148 ta’ l-1975; u bl-Atti: XVII ta’ l-1979, XLIX ta’ l-1981, XI ta’ l-
1989, VIII ta’ l-1990, XIX ta’ l-1993, XXIV ta’ l-1995, VI ta’ l-2001 u XI
ta’ l-2002.
Titolu fil-qosor.
ta’ Artijiet ghal Skopijiet Pubblici.
Tifsir. 
Emendat: 
XIII. 1936.2; 
X. 1945.2; 
XLV. 1946.2; 
XXXI. 1947.2; 
V. 1949.2; 
XXVII. 1956.2; 
XIV.1966.2; 
XLIX. 1981.6.
2. F’din l-Ordinanza kemm-il darba mill-kuntest ma jkunx
jidher xort’ohra -
"area mibnija" tfisser kull area li ghall-medda kontinwa ta’ mija
u sebgha u tletin metru tal-faccata taghha fuq naha u l-ohra tat-triq,
jekk it-triq tista’ tigi zviluppata fuq iz-zewg nahat, jew mitejn u
erbgha u sebghin metru jekk it-triq tista’ tigi zviluppata fuq naha
wahda biss, tkun mill-inqas hamsin fil-mija okkupata b’bini;
"art" tfisser ukoll bini, sigar jew kull haga mwahhla fl-art u kull
parti mix-xatt, u kull servitù  f’art jew fuq art u jeddijiet ohrajn ta’
uzu u kull xorta ta’ gust iehor;
"awtorita  kompetenti" tfisser il-Kummissarju ta’ l-Art;
"Bord" ifisser il-Bord ikkostitwit taht id-disposizzjonijiet ta’ din
l-Ordinanza;
Kap. 116.
Kera fuq id-Djar;
"dominju pubbliku" jfisser id-dominju ta’ art minn awtorita
kompetenti li l-kwalitajiet ewlenin tieghu huma msemmijin fl-
artikolu 19(5), (6) u (7) ;
"fond belti gdid" ifisser kull bini belti, maghdudin djar, bini fejn
isir negozju, kazini, lukandi u lodging houses, illi, minghajr ma
jinghaddu l-fittings, it-tibjid u z-zebgha, u kull tibdil, sahansitra
jekk fil-bini, ma kienx mibni jew lest ghall-uzu fil-31 ta’ Marzu,
1939;
"fond belti qadim" ifisser bini belti, maghdudin djar, u bini fejn
isir negozju, kazini, lukandi u lodging houses, illi, minghajr ma
jinghaddu l-fittings, tibjid u zebgha, u kull tibdil, sahansitra jekk
fil-bini, kienu mibnija jew lesti ghall-uzu fil-31 ta’ Marzu, 1939,
izda kull tiswija ta’ fond belti qadim maghmul minhabba hsara
  2      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
minn eghmil il-ghadu jew kontra l-ghadu jew kull bini mill-gdid ta’
fond belti qadim li n-nefqa taghhom kienet milqugha bhala
ghandha tithallas taht id-disposizzjonijiet ta’ 1-Ordinanza ta’ l-
1943 dwar il-Hsarat tal-Gwerra* ma jbiddlux ix-xorta "qadima" tal-
fond. "Dar qadima" u "hanut qadim" ghandhom jiftehmu fuq din it-
tifsira;
"jedd ta’ clearance" ifisser is-suggezzjoni ta’ art ghall-
kondizzjonijiet restrittivi msemmija fl-artikolu 29;
"jedd ta’ taht wicc l-art" ifisser li art tkun issuggettata ghall-
kondizzjonijiet restrittivi dwar xoghlijiet u tahfir taht l-art
imsemmija fl-artikolu 29 ta’ din 1-Ordinanza;
"kera ta’ akkwist" ifisser il-hlasijiet perjodici li ghandhom isiru
taht l-artikolu 27(14), (15) u (16);
"kera ta’ gharfien" ifisser il-hlasijiet perjodici misthoqqin dwar
id-dominju ta’ art b’dominju pubbliku;
"kiri" ifisser ukoll il-jedd ta’ okkupazzjoni jew ta’ uzu ta’ art
b’kull titolu li jkun;
"raba" jew "art rahlija" ma jfissirx il-gnien ta’ dar jew bini jew xi
art ohra fil-maghluq ta’ dar jew bini; u lanqas art ghall-bini jew
moxa; izda jidhlu fit-tifsira 1-irziezet, u bini mahsub l-iktar biex fih
jinzammu 1-ifrat ghat-trobbija u s-simna jew xi bhejjem ohra
domestici;
"sid" ifisser ukoll il-persuna li ghandha tkun mikrija 1-art jew
persuna ohra li jkollha nteress fl-art;
"skop pubbliku" jfisser kull skop li ghandu x’jaqsam ma’ 1-uzu
eskluziv tal-Gvern jew ma’ l-uzu pubbliku generali, jew li ghandu
x’jaqsam ma’ jew jiswa ghall-interess jew qadi tal-pubbliku (sew
jekk l-art tkun ghall-uzu tal-Gvern sew jekk le) jew ma’ jew ghall-
ippjantar ta’ l-ibliet jew ma’ jew ghar-rikostruzzjoni jew kull skop
li ghandu x’jaqsam mad-difiza ta’ Malta jew li ghandu x’jaqsam
ma’ jew jiswa ghall-operazzjonijiet navali, militari jew ta’ l-ajru; u
jfisser ukoll kull skop iehor imsemmi bhala pubbliku minn xi ligi.
Dikjarazzjoni mill-
President illi l-art 
hi mehtiega ghal 
skop pubbliku. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
3. Il-President ta’ Malta jista’ jiddikjara, b’dikjarazzjoni
ffirmata minnu, illi art hija mehtiega ghal skop pubbliku.
Proklama tal-
President li 
jiddikjara art 
suggetta ghal jedd 
ta’ clearance. 
Emendat: 
V. 1949.3; 
LVIII. 1974.68.
4. Il-President ta’ Malta jista’ ghal skop pubbliku jiddikjara
bi proklama illi art hija suggetta ghal jedd ta’ clearance jew jedd
ta’ taht wicc l-art.
*Imhassra bl-Att XXIX ta’ 1-1980.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       3
Akkwist ta’ art 
ghal skop 
pubbliku. 
Emendat: 
XXXI.1947.3; 
XXVII. 1956.3.
5. L-awtorita  kompetenti tista’ takkwista art mehtiega ghal
skop pubbliku, sew -
(a) b’xiri assolut taghha; jew
(b) ghall-pussess u uzu taghha ghal zmien determinat jew
matul dak iz-zmien illi l-bzonnijiet ta’ l-iskop
pubbliku jkunu jitolbu; jew
(c) b’dominju pubbliku:
Izda wara li l-awtorita  kompetenti tkun akkwistat xi art
ghall-pussess u uzu jew b’dominju pubbliku il-bdil f’dominju
pubbliku jew fi proprjeta  assoluta tat-titolu li fuqu dik l-art hija
mizmuma ghandu dejjem jitqies li huwa akkwist ta’ art mehtiega
ghal skop pubbliku u li huwa fl-interess pubbliku:
Izda wkoll, bla hsara tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 14,
15 u 16, awtorita  kompetenti tista’ takkwista art parti b’mod
wiehed u parti b’mod iehor jew b’ohrajn imsemmija fil-paragrafi
(a), (b) u (c):
Izda b’dan ukoll illi meta l-art jehtieg li tigi akkwistata
ghan-nom u ghal uzu ta’ terza persuna ghal skop li ghandu
x’jaqsam ma jew iservi ghal interess pubbliku jew utilita  pubblika,
l-akkwist ghandu, f’kull kaz, isir b’xiri assolut ta’ l-art.
Dikjarazzjoni tal-
President dwar l-
iskop pubbliku hija 
bizzejjed. 
Sostitwit: 
XLV. 1946.3. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
6. Hadd ma’ jista’ jitlob prova ohra ta’ l-iskop pubbliku
msemmi fl-artikoli 3 u 4 u fl-artikolu 8(1) minbarra d-dikjarazzjoni
tal-President ta’ Malta.
Setgha ta’ awtorita  
kompetenti biex 
tiddisponi minn 
art. 
Mizjud: 
XXVII. 1956.4.
7. L-awtorita  kompetenti tista’ titratta u tiddisponi minn art
akkwistata minnha b’dak il-mod u suggetta ghal dawk il-
kondizzjonijiet kif jidhrilha xieraq, wara li tiehu kont ta’ l-interess
jew qadi tal-pubbliku.
Investigazzjonijiet 
preliminari. 
Emendat: 
XLV. 1946.4; 
LVIII. 1974.68.
8. (1) Kull meta l-President ta’ Malta jidhirlu illi art ghandha
tigi ezaminata sabiex tkun tista’ tigi akkwistata ghal skop pubbliku,
huwa jista’ johrog dikjarazzjoni li tghid dan, iffirmata minnu u
mbaghad kull persuna illi jkollha awtorizzazzjoni generali jew
specjali mill-awtorita  kompetenti ghaldaqshekk, tista’, kif ukoll l-
assistenti u haddiema taghha, taghmel dawn il-hwejjeg li gejjin jew
kull wahda minnhom:
(a) tidhol fl-art u tkejjel, u tiehu l-livelli ta’ dik l-art;
(b) thaffer jew ittaqqab taht l-art;
(c) taghmel kull hag‘ohra mehtiega biex tizgura jekk l-art
hix tajba ghal dan l-iskop;
(d) tbattal, tiffissa u timmarka l-limiti ta’ l-art li tkun sejra
tigi akkwistata u l-linja tax-xoghol li jkun sejjer isir
fuqha: 
Izda, hadd ma jista’ jidhol f’bini jew fi btiehi jew f’gonna
ta’ djar hlief bil-kunsens tad-detentur taghhom, minghajr qabel ma
jaghti lid-detentur avviz ghaldaqshekk ta’ mill-anqas sebat ijiem.
  4      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
(2) Mill-aktar fis li jista’ jkun wara d-dhul imsemmi fis-
subartikolu (1), l-awtorita  kompetenti ghandha thallas il-hsarat
kollha li jkunu saru, u fil-kaz li tinqala’ kwistjoni dwar l-ammont li
jmissu jithallas, l-awtorita  kompetenti jew il-persuna li titlob il-
kumpens jistghu jirreferixxu l-kwistjoni lill-Bord, u d-decizjoni ta’
dan tkun finali.
Avviz li art sejra 
tigi akkwistata. 
Sostitwit:
XLV. 1946.5. 
Emendat:
LVIII. 1974.68;
XI. 2002.7.
9. (1) Kull meta l-President ta’ Malta jiddikjara li l-art hija
mehtiega ghal skop pubbliku, l-awtorita  kompetenti tordna li kopja
ta’ dik id-dikjarazzjoni (flimkien ma’ dettalji bizzejjed biex tkun
maghrufa liema hija dik l-art) tkun imxandra fil-Gazzetta tal-
Gvern, f’zewg, mill-inqas, gurnali lokali (wiehed minnhom gurnal
bl-Ingliz u l-iehor gurnal bil-Malti), u fuq tabella ta’ l-avvizi fl-
ufficcju tal-Kunsill Lokali tal-lokalita  fejn tinsab l-art.
Kap. 12.
(2) L-awtorita  kompetenti ghandha wkoll tipprezenta kopja
tad-dikjarazzjoni u tad-dettalji fir-registru tal-Bord, u tordna illi
kopja tad-dikjarazzjoni u tad-dettalji ghandha tkun notifikata
b’mezz tal-Bord, kif stabbilit fil-Kodici ta’ Organizzazzjoni u
Procedura Civili, lil kull sid u lil kull bniedem iehor li ghandu
interess skond il-ligi fl-art imsemmija fid-dikjarazzjoni, illi l-
awtorita  kompetenti tkun taf bihom u taf min huma.
Procedimenti meta 
s-sid ma jkunx 
maghruf, ecc. 
Emendat: 
XLV. 1946.6; 
XXXI. 1947.4; 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
Kap. 12.
10. Meta s-sid jew xi wiehed mis-sidien ta’ art li ghandha tigi
akkwistata obbligatorjament minn awtorita  kompetenti ma jkunx
maghruf jew ikun incert jew assenti jew minuri jew persuna
inkapaci bla rapprezentant skond il-ligi, jew li l-awtorita
kompetenti ma tkunx taf li ghandha rapprezentant skond il-ligi, il-
procedimenti taht din l-Ordinanza jsiru kontra kuraturi li jigu
mahtura mill-Prim’Awla tal-Qorti Civili, biex jidhru ghas-sid jew
sidien kif jinghad fil-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura
Civili. 
Procedimenti meta 
l-art hija ta’ 
persuna inkapaci. 
Emendat: 
XLV. 1946.7; 
XXXI 1947.5; 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
Kap. 26.
11. (1) Meta l-art li ghandha tigi akkwistata minn awtorita
kompetenti hija ta’ persuna interdetta, jew ta’ minuri, jew ta’
persuna suggetta ghal inkapacita  ohra, jew hija dotali jew taht
fedekommess, jew uzufrutt jew uzu jew abitazzjoni, jew hija l-
oggett ta’ ghoti enfitewtiku li zmienu jkun iffissat b’riferenza
ghall-ghomor ta’ nies, ebda awtorizzazzjoni gudizzjarja specjali
jew xort’ohra m’hija mehtiega, izda l-kumpens li jkun imiss
jithallas taht din l-Ordinanza, flimkien ma’ somma ta’ tlieta fil-
mija fuq il-kumpens iffissat, ghandu jigi ddepozitat fis-
Sekond’Awla tal-Qorti Civili, u ma jistax jigi mehud lura minghajr
l-awtorizzazzjoni tal-qorti kompetenti. Id-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 2 ta’ l-Ordinanza dwar l-Impieg ta’ certi Kapitali ighoddu
fil-kaz ta’ proprjeta  taht fedekommess kemm-il darba l-qorti ma
tordnax xort’ohra.
(2) Fil-kaz ta’ depozitu ta’ kumpens taht id-disposizzjonijiet
tas-subartikolu (1), l-ispejjez legittimi tal-procedimenti sabiex id-
depozitu jigi mehud lura jithallsu mill-awtorita  kompetenti.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli (1) u (2), jkunu jghoddu
hekk ukoll ghal kera ta’ akkwist u ghal kera ta’ gharfien, izda hekk
illi ammonti zejda, maghdudin bit-tlieta fil-mija (3%) ta’ kull
wahda mir-rati successivi ta’ kera ta’ akkwist jew ta’ kera ta’
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       5
gharfien depozitati, qatt ma ghandhom jisthoqqu dwar aktar minn
erba’ rati ta’ kera ta’ akkwist jew ta’ kera ta’ gharfien imhallsin
dwar xi akkwist wahdani tal-pussess u uzu ta’ art, jew, kif jahbat,
tad-dominju pubbliku.
X’ghandu ikun fih 
l-avviz ghall-
ftehim. 
Emendat: 
XLV. 1946.8; 
XXVII. 1956.5;
XI. 2002.7.
12. (1) Fi zmien erbatax-il gurnata mill-gurnata tal-
pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern, mehtiega taht l-artikolu
9(1), ta’ dikjarazzjoni maghmula taht l-artikolu 3, is-sid ta’ l-art,
jew min jokkupaha, jekk ikun hemm, ghandhom jaghtu f’idejn l-
awtorita  kompetenti l-pussess taghha:
Izda, jekk l-art, li l-pussess taghha huwa hekk mehtieg,
tkun dar fil-fatt okkupata bhala dar, min jokkupaha ma jkunx
jinhtieglu li jitlaq il-pussess taghha qabel ma jghaddu erbatax-il
gurnata mill-gurnata li fiha l-awtorita  kompetenti tkun offriet bil-
miktub lill-imsemmi okkupant fejn joqghod band’ohra li
ragonevolment ikun bizzejjed ghan-nies li joqoghdu f’dik id-dar.
(2) Wara li jghaddi z-zmien imsemmi fis-subartikolu (1) l-
awtorita  kompetenti tista’ minghajr ebda formalita  ohra tidhol f’din
l-art u tiehu pussess taghha jew tawtorizza lil xi hadd biex jidhol
f’din l-art u jiehu pussess taghha u, minkejja xi restrizzjoni li jkun
hemm fuq din l-art b’kull ligi ohra jew b’kull dokument jew
xort’ohra, taghmel jew tawtorizza lil xi hadd li jaghmel f’din l-art
jew fuqha jew dwarha kull xoghol jew hag’ohra tkun li tkun li xi
hadd li jkollu nteress illimitat f’din l-art ikollu jedd li jaghmel bis-
sahha ta’ dak l-interess salv l-obbligu ta’ xi awtorita  kompetenti li
terga tqieghed kif kienet l-art jew thallas kumpens ghal kull dannu
maghmul jekk fil-kazijiet permessi f’din l-Ordinanza l-akkwist ma
jkunx tkompla.
(3) Mghax semplici bir-rata ta’ hamsa fil-mija fis-sena ghandu
jibda ghaddej ta’ kuljum favur kull min ghandu jedd ghal kumpens
dwar xi art miksuba bix-xiri assolut taghha taht din l-Ordinanza,
mid-data tad-dikjarazzjoni tal-President sad-data meta l-kumpens
jithallas jew jigi depozitat skond ma hemm fl-artikolu 22. L-
imghax ghandu jghaddi fuq l-ammont ta’ kumpens kif ikun stabbilit
skond din l-Ordinanza.
L-ammont tal-
kumpens jista’ jigi 
stabbilit bi ftehim. 
Emendat: 
XLV. 1946.9. 
Sostitwit: 
XXXI. 1947.6. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
13. (1) L-ammont ta’ kumpens li ghandu jithallas ghall-art
mehtiega minn awtorita  kompetenti jista’ f’kull zmien ikun
stabbilit bi ftehim bejn l-awtorita  kompetenti u s-sid, bla hsara tad-
disposizzjonijiet li jinsabu fis-subartikolu (2).
(2) Fil-kaz li l-akkwist ta’ art ikun ghal pussess temporanju u
uzu, il-kumpens ikun il-kera ta’ akkwist, u fil-kaz li l-akkwist ta’
art ikun b’dominju pubbliku il-kumpens ikun kera ta’ gharfien,
stabbilit sew hekk kemm hekk fuq dak li jghidu d-disposizzjonijiet
ta’ l-artikolu 27.
(3) Il-kera ta’ akkwist jew il-kera ta’ gharfien, kif jahbat, ikun
jisthoqq li jithallas lill-bniedem bil-jedd li jdahhal, jew li b’jeddu
stess jikri u jdahhal, il-flus tal-kera ta’ l-art li ghandha x’taqsam
jew it-tutur, kuratur, amministratur, prokuratur, jew rapprezentant
iehor tal-bniedem li jkollu dak il-jedd:
Izda jekk l-awtorita  kompetenti ma tkunx taf l-isem u fejn
  6      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
joqghod f’Malta l-bniedem li lilu l-kera ta’ akkwist jew il-kera ta’
gharfien hekk jisthoqq li jithallas, hija tista’ tiddepozita dawk il-
flus tal-kera fil-Qorti Civili bhal ma jghidu d-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 11.
Bicca minn dar. 14. Is-sid ma jistax jigi mgieghel ibiegh jew jittrasferixxi lill-
awtorita  kompetenti bicca biss ta’ dar jew bini iehor jekk is-sid
ikun irid u jkun jista’ jbiegh u jitrasferixxi d-dar kollha jew il-bini
kollu.
Bicca minn art 
ghall-bini.
15. Is-sid ma jistax jigi mgieghel ibiegh jew jittrasferixxi lill-
awtorita  kompetenti bicca biss ta’ art tajba ghall-bini, meta l-bicca
li tibqa’ tkun ta’ anqas minn mitejn u ghoxrin metri kwadri, jew
meta, fil-fehma tal-Bord, il-bicca li tibqa’, minhabba l-ghamla u l-
kobor taghha, ma tibqax tajba ghall-bini taht il-ligijiet u
regolamenti dwar il-bini; f’kull kaz bhal dan l-awtorita  kompetenti
ghandha takkwista l-art kollha:
Izda, jekk is-sid ikollu art li tmiss maghha, il-Bord jista’
jiddikjara illi d-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu ma
jghoddux ghall-art li ghandha tigi akkwistata.
Bicca art. 16. Is-sid ma jistax jigi mgieghel jittrasferixxi bicca biss minn
art, meta dik il-bicca tkun izjed minn tliet kwarti ta’ l-art kollha u l-
bicca li tibqa’ tkun anqas minn elf mija u erbgha u ghoxrin metri
kwadri u dak is-sid ma jkollux art ohra li tmiss maghha. 
Stima ta’ art li ma 
tkunx art tajba 
ghall-bini. 
Emendat: 
XXXI.1947.7.
17. L-art li ma tkunx art tajba ghall-bini ghandha tigi stmata
ghall-finijiet tal-kumpens li ghandu jithallas fil-kaz ta’ akkwist
obbligatorju taghha, bhala raba’ jew moxa skond il-kaz.
Artijiet tajbin 
ghall-bini. 
Sostitwit: 
XXVII.1956.6.
18. (1) Art titqies li tkun art ghall-bini ghall-finijiet ta’ din l-
Ordinanza jekk ikollha faccata fuq triq li ga tezisti u tkun qieghda
f’area mibnija jew, bla hsara tas-subartikolu (2), f’distanza ta’
mhux izjed minn wiehed u disghin metru u nofs minn area mibnija,
li ghandha titkejjel tul l-assi tat-triq.
(2) Biex tigi stabbilita jekk art hix art ghall-bini minhabba l-
fatt li tkun qieghda f’distanza ta’ mhux izjed minn wiehed u disghin
metru u nofs minn area mibnija, ghandu jittiehed kont ghat-tkabbir
immedjat li aktarx isir ta’ l-area mibnija fid-direzzjoni ta’ l-art in
kwistjoni.
(3) Art li tidhol fit-tifsir tas-subartikolu (1) jew (2) ghandha
titqies li tkun art ghall-bini sa fond l-aktar ta’ hamsa u ghoxrin
metru.
Art okkupata ghal 
ghaxar snin; 
applikazzjoni biex 
tinxtara, jew tkun 
akkwistata 
b’dominju 
pubbliku, ecc. 
Emendat: 
XLV. 1946.10; 
XXXI. 1947.8; 
IV. 1961.12; 
XXXI. 1966.2.
19. (1) Meta l-art tkun giet akkwistata minn awtorita
kompetenti ghal uzu jew pussess ghal dak iz-zmien li l-bzonnijiet
ta’ l-iskop pubbliku jkunu jitolbu, is-sid jista’, wara li jghaddu
ghaxar snin mid-data li fiha jkun ittiehed pussess mill-awtorita
kompetenti, jitlob lill-Bord biex johrog ordni sabiex l-art tinxtara
jew tkun akkwistata b’dominju pubbliku jew titbattal fi zmien sena
mid-data ta’ l-ordni, u l-art tigi mbattla jew tkun akkwistata
b’dominju pubbliku jew mixtrija b’kumpens illi jigi ffissat skond
id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, jew ta’ xi Ordinanza li
tbiddel jew imdahhla minflok din l-Ordinanza.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       7
(2) Meta art illi tkun fil-pussess u uzu ta’ awtorita  kompetenti
tigi mbattla, l-awtorita  kompetenti tista’ tnehhi l-bini kollu,
kostruzzjonijiet jew benefikati ohra mibnijin jew maghmulin fuqha
matul iz-zmien ta’ l-okkupazzjoni, u taghti dak il-kumpens lil sid l-
art ghal hsara li tkun saret bil-kostruzzjoni ta’ dak il-bini jew
xort’ohra, kif jigi miftiehem bejn l-awtorita  kompetenti u s-sid jew,
fin-nuqqas ta’ ftehim, kif jigi ffissat mill-Bord.
 (3) Meta awtorita  kompetenti tkun akkwistat xi art ghall-
pussess u uzu jew, kif jahbat, b’dominju pubbliku, u wara dan
tbiddel f’dominju pubbliku jew, kif jahbat, f’proprjeta  assoluta t-
titolu li fuqu dik l-art hija mizmuma, fl-iffissar, ghall-ghanijiet ta’
dik il-bidla ta’ titolu, ta’ l-ammont tal-kera ta’ gharfien jew kif
jahbat tal-kumpens ghall-akkwist tal-proprjeta  assoluta, ebda kaz
ma jittiehed ta’ ebda bini, tlugh jew titjib iehor imtella’ jew
maghmul fuq l-art wara l-jum li fih il-pussess taghha kien ittiehed
mill-awtorita  kompetenti, u ghal ghanijiet ta’ dak l-iffissar l-art
titqies li ma tbiddlet f’ebda haga li tista’ tghodd mill-ewwel jum ta’
dak il-pussess.
(4) Meta l-proprjeta  ta’ art li tkun fil-pussess u uzu ta’ awtorita
kompetenti jew tkun mizmuma minnha b’dominju pubbliku tigi
trasferita minn sidha lil xi haddiehor, dak it-trasferiment ma jtiefes
b’ebda mod il-pussess jew dominju sussistenti ta’ l-awtorita
kompetenti, hlief illi mill-ewwel gurnata li fiha taghlaq rata ta’
kera ta’ akkwist jew ta’ kera ta’ gharfien wara n-notifika lill-
awtorita  kompetenti ta’ ittra ufficjali mibghuta flimkien minn min
ghamel u minn min ircieva t-trasferiment u li jkun fiha l-
informazzjonijiet kollha tat-trasferiment maghmul, jew, inkella,
wara li tkun ingiebet, minn min ghamel jew minn min ircieva t-
trasferiment, prova li toghgob lill-awtorita  kompetenti illi t-
trasferiment tabilhaqq sar b’forma li tiswa skond il-ligi, il-kera ta’
akkwist jew il-kera ta’ gharfien jithallsu lil min ircieva t-
trasferiment.
(5) Id-dominju pubbliku ghandu min-natura tieghu jdum ghal
dejjem, minghajr hsara ghal xi ghaqda b’rieda taz-zewg nahiet jew
xort’ohra skond il-ligi ta’ dak id-dominju mal-fdal tal-proprjeta  ta’
l-art; u l-kera ta’ gharfien li jisthoqq ghalih qatt ma jitbiddel,
minghajr hsara ghall-effetti ta’ xi ghaqda, totali jew parzjali. Il-fdal
ta’ proprjeta  ta’ l-art mizmuma b’dominju pubbliku, bil-jedd ghal
kera ta’ gharfien li jaghmel ma’ dak il-fdal, ghandu, ghall-ghanijiet
kollha tal-ligi, jitqies li hu jedd immobbli minhabba l-haga li
maghha ghandu x’jaqsam, u dak li minn zmien ghal iehor ikun sid
dak il-jedd jista’ jnehhih skond il-ligi kull meta jidhirlu.
(6) L-awtorita  kompetenti ma tkunx taht ebda tirzin dwar dak li
tista’ taghmel, minn zmien ghal iehor, b’art mizmuma minnha
b’dominju pubbliku, bla hsara tad-dmir taghha li thallas dak il-kera
ta’ gharfien li jkun jisthoqq fuqha; tista’ thott kull tlugh li jkun
hemm fuq l-art u ma ttellax ohrajn flokhom, u tista’ tbiddel kif trid
l-uzu li ghalih l-art qabel kienet qieghda; ikollha l-jedd tieghu kull
utli li thalli kull bicca art li jkollha f’idejha b’dominju pubbliku,
maghdud kull tezor li jinsab hemmhekk, bla hsara f’dan il-kaz tas-
sehem li skond il-ligi jmiss lil dak li jkun sabu; u jkollha l-jedd
tirrivendika dik l-art minghand kull pussessur, sahansitra jekk dak
  8      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
il-pussessur ikollu jedd ghal kera ta’ gharfien dwar l-istess art.
(7) Il-bniedem bil-jedd jew il-bnedmin li flimkien ghandhom
il-jedd li jdahhlu kera ta’ gharfien ma jkunu qatt marbutin li
jaghmlu f’xi jew fuq xi art jew f’xi jew fuq xi sehem ta’ l-art, li
dwarha huwa jew huma jkollhom il-jedd ghal dak il-kera ta’
gharfien, ebda xoghol li bil-ligi ghandu jsir minn sid l-art; u lanqas
ma ghandu l-jedd tieghu jew taghhom ghall-kera ta’ gharfien ikun
imtiefes hekk jew hekk bil-qirda, ghal kollox jew f’sehem u
minhabba kull kawza li tkun, ta’ xi whud mill-istrutturi jew kollha
kemm huma li kienu mtellghin fuq l-art minn qabel jew wara li l-art
ittiehdet b’dominju pubbliku.
(8) L-awtorita  kompetenti tista’, meta trid, iggib ghall-bejgh
bl-offerti blokk ta’ bini li jista’ jkun imghammar ghalih jew xi
bicca art, li f’kull kaz ikunu ghand dik l-awtorita  kompetenti
b’dominju pubbliku; u bil-hsieb ta’ dak il-ghan jew ta’ xi ghan
iehor l-awtorita  kompetenti tkun tista’ tqassam, kif jidhrilha xieraq,
fuq xi lott jew lottijiet li jissemmew u li jaghmlu sehem minn bicca
art originarjament akkwistata bhala suggetta ghal kera ta’ gharfien
wahdani, sehem minn dak il-kera ta’ gharfien jew kollu kemm hu.
Kull bejgh bhal dak, izda, jaqa’ taht dawn id-disposizzjonijiet
specjali li gejjin:
(a) il-kera ta’ gharfien imqassam fuq xi bicca art ma
ghandux jisboq in-nofs tar-renta illi, fil-fehma tad-
Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici, dik il-bicca art jista’
wiehed bir-ragun jahseb li thalli fiz-zmien tal-bejgh u
c-certifikat tad-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici jkun
ahhari;
(b) f’kull kaz bhal dak il-bejgh li hemm il-hsieb li jsir
ghandu jkun imgharraf b’ittra, f’isem l-awtorita
kompetenti, lill-bniedem f’dak iz-zmien bil-jedd jew
lill-bnedmin li f’dak iz-zmien ikollhom flimkien il-
jedd ghall-kera ta’ gharfien originali jew sehem minnu
li fil-kotba amministrativi ta’ l-awtorita  kompetenti
jidhru li ghandhom dak il-jedd; izda hekk illi xi nuqqas
ta’ dan it-taghrif ma ghandu qatt igib in-nullita  tal-
bejgh jew li l-bejgh jista’ jithassar;
(c) jekk il-bniedem illi f’dak iz-zmien ikollu l-jedd li
jdahhal il-kera ta’ gharfien originali jew xi sehem
minnu, u li jidher hekk fil-kotba amministrativi ta’ l-
awtorita  kompetenti, jaghmel offerta izghar mill-oghla
offerta mhux izjed minn ghaxra fil-mija (10%) ta’ dik
l-oghla offerta, u jekk, fi zmien sitt ijiem tax-xoghol
minn meta tasallu t-taghrifa bil-miktub minghand l-
awtorita  kompetenti li l-ghazla hawn taht imsemmija
tista’ tghodd ghalih u ta’ l-oghla offerta li saret, dak il-
bniedem jiddikjara bil-miktub lill-awtorita  kompetenti
l-hsieb tieghu li jinqeda bil-ghazla hawn taht
imsemmija, dak il-bniedem jithalla li jzid l-offerta
maghmula minnu sakemm tigi ndaqs ma’ l-oghla
offerta. Meta l-offerti jkunu ndaqs, sew mill-bidu jew
b’sahha ta’ ghazla kif hawn qabel imsemmi, l-offerta
tal-bniedem li jkollu l-jedd li jdahhal il-kera ta’
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       9
gharfien jew sehem minnu tkun preferuta ghall-offerta
maghmula minn bniedem mhux hekk kwalifikat;
Kap. 16.
(d) meta jsir bejgh bhal dak, id-dmir ta’ l-awtorita
kompetenti li thallas il-kera ta’ gharfien li jahkem fuq
l-art mibjugha u li dak il-kera ta’ gharfien ikun piz fuq
il-Fond Konsolidat jintemmu, imma privilegg specjali
fuq l-immobbli mibjugh, li jkollu preferenza u jkun
imriegi b’kull mod iehor indaqs mal-privilegg li
jisthoqq lill-padrun dirett fuq l-utli dominju bis-sahha
ta’ l-artikolu 2010 tal-Kodici Civili, jinholoq fuq l-
immobbli favur il-bniedem bil-jedd jew il-bnedmin li
flimkien ikollhom il-jedd ghall-kera ta’ gharfien fuq
dik l-art u li ma jkunx ix-xerrej jew ma jkunux ix-
xerreja flimkien ta’ l-immobbli;
(e) bejgh maghmul mill-awtorita  kompetenti ta’ sehem
minn bicca art mizmuma minnha b’dominju pubbliku,
bhala suggett dak is-sehem ghal sehem maqsum tal-
kera ta’ gharfien misthoqq dwar kollha kemm hi dik il-
bicca art, ma ghandux igib b’konsegwenza l-obbligu
ta’ l-awtorita  kompetenti jew li taghmel tajjeb ghall-
hlas ta’ dak is-sehem tal-kera ta’ gharfien imqassam
fuq is-sehem hekk mibjugh tal-bicca art jew li tixtri
b’mod assolut il-fdal tal-proprjeta  ta’ xi sehem iehor
mill-istess bicca art, u ma jkun hemm ebda azzjoni in
solidum dwar l-ishma differenti tal-kera ta’ gharfien
originali;
(f) fuq ebda bejgh bhal dak imsemmi hawn qabel ma jkun
jisthoqq lawdemju jew dritt iehor ghat-taghrif lill-
bniedem bil-jedd jew lill-bnedmin li flimkien
ghandhom il-jedd li jdahhlu l-kera ta’ gharfien;
Kap. 16.
(g) ir-relazzjonijiet bejn ix-xerrej jew ix-xerrejja flimkien
ta’ art li qabel kienet mizmuma mill-bejjiegh
b’dominju pubbliku u l-bniedem bil-jedd jew il-
bnedmin li flimkien ikollhom il-jedd li jdahhlu kera ta’
gharfien fuq dik l-art ikunu mregijin bil-ligi fuq l-
enfitewsi kif imfissra fil-Kodici Civili.
Tmiem tal-kiri: 
kumpens. 
Emendat: 
XXXI. 1947.9; 
XXIX. 1969.2.
20. (1) Meta art, li ma tkunx raba’, tkun giet akkwistata minn
awtorita  kompetenti, sew ghal kollox jew ghal zmien, jew
f’dominju pubbliku, u dik l-art tkun suggetta ghal kiri imma mhux
ghal cens, f’dan il-kaz ebda kumpens ghat-tmiem tal-kiri ma
jithallas lill-kerrej jew detentur, kemm-il darba jkun inghata avviz
ta’ sena shiha mill-awtorita  kompetenti lill-kerrej jew detentur biex
ihalli dik l-art.
(2) Jekk l-avviz biex tithalla art ikun ta’ anqas minn sena,
jithallas lill-kerrej jew detentur il-kumpens li jmiss.
(3) Il-kumpens ghat-tmiem tal-kiri ma jkun qatt izjed mill-kera
gust ta’ l-art ghaz-zmien ta’ sentejn.
(4) Meta jigi ffissat il-kumpens fil-limiti hawn fuq imsemmija,
ghandu jittiehed qies taz-zmien li jkun fadal tal-kiri u tac-
cirkostanzi kollha tal-kaz partikolari.
  10      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
Terminazzjoni tal-
kirja tar-raba’; 
kumpens. 
Mizjud: 
XXIX. 1969.3.
21. (1) Meta raba’ jkun gie akkwistat minn awtorita
kompetenti, sew ghal kollox jew ghal zmien jew b’dominju
pubbliku, u dak ir-raba’ jkun suggett ghal kiri imma mhux ghal
cens, ghandu jithallas lill-kerrej jew lid-detentur ta’ dak ir-raba’
kumpens xieraq ghal kull benefikat agrikolu li jkun sar mill-kerrej
jew mid-detentur jew minn membru tal-familja fl-imsemmi raba’
matul il-perijodu ta’ tmien snin konsekuttivi minnufih qabel id-data
tat-terminazzjoni tal-kirja u ammont daqs il-valur tal-prodotti
migbura mill-kerrej jew mid-detentur jew minn membru tal-familja
mill-imsemmija raba’, wara li jitnaqqsu l-ispejjez li jkunu saru
ghall-koltivazzjoni tieghu fl-ahhar erba’ snin minnufih qabel id-
data tat-terminazzjoni:
Izda ma ghandux jitnaqqas bhala parti minn dawk l-ispejjez
il-prezz tax-xoghol, tal-kerrej stess jew tad-detentur stess jew ta’ xi
membru tal-familja, fir-raba’.
(2) B’dak kollu li hemm fid-disposizzjonijiet tas-subartikolu li
jigi minnufih qabel dan, jekk il-kumpens dwar il-benefikati
msemmija fl-imsemmi subartikolu, jew parti minnu, huwa dovut
lis-sid tar-raba’ skond il-ftehim li jirregola r-relazzjonijiet
kontrattwali bejn dak is-sid u l-kerrej jew id-detentur tar-raba’, dak
il-kumpens jew il-parti minnu li huwa hekk dovut ma ghandux
jithallas lill-imsemmi kerrej jew detentur:
Izda s-somma totali li ghandha tithallas lill-kerrej jew lid-
detentur tar-raba’ skond is-subartikolu li jigi minnufih qabel dan
ma ghandha f’ebda kaz tkun anqas mill-kera gust tar-raba’ ghaz-
zmien ta’ sentejn.
(3) F’dan l-artikolu "membru tal-familja" tfisser axxendent
lineari, dixxendent lineari, armla jew armel, ragel tat-tifla, u l-
armla tat-tifel sakemm ma tergghax tizzewweg, tal-kerrej jew tad-
detentur.
Procedura. 
Emendat: 
XLV. 1946.11; 
XXXI.1947.10; 
XI. 1989.2.
Sostitwit:
XI. 2002.7.
22. (1) Jekk l-awtorita  kompetenti u s-sid jiftiehmu fuq l-
ammont ta’ kumpens dwar xi art, il Bord, fuq rikors ta’ wahda mill-
partijiet, jaghmel ordni li bih jaghti esekuzzjoni ghal dak il-ftehim:
Izda l-ammont ta’ kera ta’ akkwist jew kera ta’ gharfien,
skond il-kaz, ikun stabbilit skond id-disposizzjonijiet rilevanti ta’ l-
artikolu 27.
(2) Meta l-art tkun se tigi akkwistata bix-xiri assolut taghha
(inkluz l-akkwist bil-bdil minn pussess u uzu jew dominju pubbliku
ghal proprjeta  assoluta), id-dikjarazzioni mill-President mahruga
ghall-finijiet ta’ l-artikolu 3 ta’ din l-Ordinanza, ghandha tiddikjara
x’ikun l-ammont ta’ kumpens li l-awtorita  kompetenti tkun lesta li
thallas ghal dik l-art li d-dikjarazzjoni tkun tirreferi ghaliha. Id-
Dikjarazzjoni ghandu jkollha flimkien maghha stima maghmula
minn perit arkitett u meta jkun hemm wahda, pjanta ta’ l-art
deskritta fid-Dikjarazzjoni.
(3) Fi zmien hmistax-il gurnata mill-pubblikazzjoni tad-
Dikjarazzjoni tal-President kif inhi msemmija fis-subartikolu (2)
fil-Gazzetta, il-Gvern ghandu jiddepozita f’kont bankarju li jirrendi
l-imghax (li jkun jiggarantixxi dak l-inqas imghax fis-sena li l-
Ministru responsabbli ghall-artijiet jista’ b’regolament taht dan is-
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       11
subartikolu jippreskrivi) ammont ta’ flus li jkun daqs l-ammont ta’
kumpens offrut fid-dikjarazzjoni tal-President. Dik is-somma
ghandha tkun tista’ tingibed liberament flimkien ma’ kull imghax li
jingema’ fuqha mill-persuna jew il-persuni li jkollhom jedd ghal
dak il-kumpens hekk kif dawn igibu prova tal-jedd li jkollhom
ghaldaqstant, b’mod sodisfacenti ghall-awtorita  kompetenti.
(4) L-awtorita  kompetenti ghandha tesprimi jekk tkunx qieghda
taccetta jew le l-prova li dawk il-persuni jgibu kif imsemmi fis-
subartikolu li jigi minnufih qabel dan, permezz ta’ att gudizzjarju fi
zmien xahrejn minn meta tkun giet ipprezentata dik il-prova.
(5) L-ammont depozitat kif provdut fis-subartikolu (3) flimkien
ma’ kull imghax li jghaddi fuqu jista’ jigi zbankat kif provdut fl-
imsemmi subartikolu sew jekk is-somma depozitata bhala kumpens
tkun jew ma tkunx giet accettata bhala l-ammont ta’ kumpens
dovut, u l-gbid ta’ dawk l-imghaxijiet mid-depozitu ma ghandux
jippregudika l-jedd li persuna jkollha li tmexxi skond din l-
Ordinanza ghall-fini li jigi stabbilit kull kumpens iehor li jista’ jigi
mhallas lilha skond din l-Ordinanza.
(6) Meta l-persuna li jkollha jedd ghall-kumpens ma taccettax
li l-ammont depozitat ikun wiehed adegwat, dik il-persuna tista’
taghmel rikors quddiem il-Bord sabiex jigi stabbilit x’ikun il-
kumpens skond id-dispozizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza. Dak ir-
rikors ghandu, taht piena ta’ nullita , jindika l-kumpens li fil-fehma
tar-rikorrent ikun dovut.
(7) Dak ir-rikors ghandu jigi pprezentat fir-Registru tal-Bord fi
zmien wiehed u ghoxrin gurnata min-notifika ta’ l-att gudizzjarju
mill-awtorita  kompetenti fejn tigi accettata dik il-prova skond is-
subartikolu (4). Il-Bord ghandu jistabbilixxi dak il-kumpens u
ghandu jaghti kull ordni u direttiva mehtiega skond din l-
Ordinanza.
Kap. 296.
(8) Hekk kif issir id-Dikjarazzjoni mill-President skond din l-
Ordinanza li xi art ghandha tkun akkwistata bix-xiri assolut taghha,
il-proprjeta  assoluta ta’ dik l-art li dwarha tkun tirreferixxi d-
dikjarazzjoni ghandha titqies li tkun area ta’ registrazzjoni ghall-
finijiet ta’ l-Att dwar ir-Registrazzjoni ta’ Artijiet u l-proprjeta
assoluta ta’ dik l-art ghandha bis-sahha ta’ din l-Ordinanza u
minghajr ebda assikurazzjoni jew formalita  ohra, tkun trasferita
lejn u tkun akkwistata mill-awtorita  kompetenti libera u franka
minn kull piz, ipoteka jew privilegg u bil-pertinenzi kollha taghha,
u l-awtorita  kompetenti ghandha tara li dik l-art tigi registrata fir-
Registru ta’ l-Artijiet f’isimha skond l-Att dwar ir-Registrazzjoni
ta’ l-Artijiet, u dana fi zmien tliet xhur mill-hrug tad-Dikjarazzjoni
tal-President.
(9) Id-dritt li jigi rtirat il-kumpens depozitat skond is-
subartikolu (3) u ghal kull kumpens iehor li jista’ jkun dovut taht
din l-Ordinanza (hawnhekk izjed ’il quddiem imsejha ''id-drittijiet
ta’ kumpens'') ghandu jitqies bhala dritt immobbli minhabba l-haga
li jirreferi ghaliha u jkun jista’ jigi trasferit skond dan. Kull piz,
ipoteka jew privilegg li qabel l-akkwist ta’ l-art mill-awtorita
kompetenti kienu jaggravaw ma’ dik l-art, ghandhom jibqghu hekk
jaggravaw lid-drittijiet ta’ kumpens bl-istess gradwazzjoni u
  12      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
preferenza li kellhom fuq l-art.
(10) Meta jkun gie stabbilit il-kumpens li jithallas dwar art li
tkun giet akkwistata bix-xiri assolut taghha, sew jekk bi ftehim sew
b’decizjoni tal-Bord, kull somma dovuta bhala kumpens iktar minn
kull somma ddepozitata skond dan l-artikolu flimkien ma’ l-
imghaxijiet fuqha skond l-artikolu 12(3), ghandha tithallas lill-
persuna li jkollha jedd ghal dik is-somma mill-awtorita  kompetenti
mhux aktar tard minn tliet xhur mid-data meta dak il-kumpens ikun
gie stabbilit kif hawn qabel imsemmi.
(11) Il-kumpens dovut ghall-akkwist b’xiri assolut ta’ xi art, u s-
somma li ghandha tigi ddepozitata skond dan l-artikolu ghandha
tkun:
(a) f’kazijiet li ma jkunux dawk li jaqghu taht il-paragrafi
(b) u (c) ta’ dan is-subartikolu, dak il-kumpens li jigi
stabbilit skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza
wara li jitqies il-valur fid-data tal-pubblikazzjoni tad-
Dikjarazzjoni mill-President fil-Gazzetta;
(b) fil-kaz ta’ bdil minn pussess u uzu f’xiri assolut
somma li tasal ghaliha billi tigi kapitalizzata bir-rata
ta’ wiehed fil-mija tal-kera ta’ akkwist fis-sena li tkun
dovuta taht id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza;
(c) fil-kaz ta’ bdil minn dominju pubbliku f’xiri assolut
somma li tasal ghaliha billi tigi kapitalizzata bir-rata
ta’ wiehed punt erbgha fil-mija tal-kera ta’ gharfien
fis-sena li tkun dovuta taht id-disposizzjonijiet ta’ din
l-Ordinanza.
Kap. 358. (12) Proprjeta  regolata mill-Att dwar Proprjeta  ta’ Entijiet
Ekklesjastici, ghandha minkejja kull disposizzjoni ta’ din l-
Ordinanza tkompli tkun regolata bid-disposizzjonijiet ta’ l-
imsemmi Att, u l-proceduri u l-kriterji hemm fih stabbiliti sabiex
jigi determinat x’ikun il-kumpens u l-hlas tieghu ghandu jkun
japplika skond dan.
Kif inhu kostitwit 
il-Bord u hatra ta’ 
lista. 
Emendat: 
III. 1936.2; 
XLV. 1946.12; 
XXXIII. 1971.2; 
IV. 1975.2; 
A.L. 148 ta’ l-
1975; 
XVII. 1979.2. 
Sostitwit: 
XIX. 1993.2.
23. (1) Ghandu jkun hemm Bord li jkun maghruf bhala Bord
ta’ Arbitragg dwar Artijiet.
(2) Il-Bord ikun maghmul minn chairman li jinhatar mill-
President ta’ Malta. Ic-chairman ikun persuna li jkollha jew kellha
l-kariga ta’ mhallef jew persuna li jkollha l-kariga ta’ magistrat.
(3) Il-President ta’ Malta jista’ jahtar diversi mhallfin jew
magistrati biex joqoghdu fil-Bord, izda ghandu joqghod imhallef
jew magistrat wiehed biss f’kull kaz partikolari.
Kap. 44.
(4) Il-President ta’ Malta ghandu jahtar ukoll lista ta’ Arkitetti
u Inginieri Civili minn fost persuni li jkollhom il-warrant biex
jahdmu ta’ Arkitett u Inginier Civili skond id-disposizzjonijiet ta’
l-Ordinanza dwar l-Arkitetti u jkunu ilhom fil-prattika ta’ dik il-
professjoni ghal mhux inqas minn seba’ snin.
Kap. 12.
(5) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 733, 734, 735, 737 u 739
tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili ghandhom
ighoddu ghac-chairman u ghall-membri li jinsabu fuq il-lista u kull
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       13
eccezjoni ta’ rikuza kontra membru li jinsab fuq il-lista ghandha
tigi deciza mic-chairman u d-decizjoni tieghu mhix appellabbli.
Gurament li 
jittiehed mic-
chairman u 
membri li jinsabu 
fil-lista. 
Sostitwit: 
XVII. 1979.3; 
XIX. 1993.2.
24. (1) Meta c-chairman ikun persuna li kellha l-kariga ta’
mhallef izda li ma ghadhiex tokkupa dik il-kariga, huwa ghandu
jiehu quddiem l-Avukat Generali gurament li jwettaq il-funzjonijiet
tieghu taht din l-Ordinanza bil-haqq u skond il-ligi.
(2) Il-membri li jinsabu fuq il-lista ma ghandhomx jibdew
iwettqu d-dmirijiet taghhom sakemm ma jkunux hadu gurament
quddiem ic-chairman li jwettqu l-funzjonijiet taghhom taht din l-
Ordinanza bil-haqq u skond il-ligi.
(3) Il-membri tal-lista jistghu jinhatru ghal zmien sentejn u
jistghu jergghu jinhatru mill-gdid.
Setghat tal-Bord.
Emendat: 
XXXI. 1947.11; 
XIX. 1993.2
XXIV.1995.360.
25. (1) Il-Bord jista’ -
(a) jordna illi jinghata pussess minnufih ta’ art lill-
awtorita  kompetenti;
(b) jordna t-trasferiment ta’ art lill-awtorita  kompetenti bi
proprjeta  assoluta jew b’dominju pubbliku;
(c) jordna li art tigi mqieghda taht servitù ;
(d) jordna t-tmiem ta’ kiri;
(e) jiffissa l-ammont ta’ kumpens li ghandu jithallas taht
id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza u ghal dan l-iskop
jiddikjara jekk area hix art tajba ghall-bini jew hix
raba’ inkella moxa;
(f) jordna l-esekuzzjoni tad-decizjonijiet tieghu.
Kap. 12.
(2) (a) Il-Bord ghandu l-istess setghat illi l-Prim’Awla tal-
Qorti Civili ghandha skond il-ligi, u, minghajr hsara
tad-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza id-
disposizzjonijiet tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u
Procedura Civili jghoddu, sa fejn jistghu jghoddu,
ghall-Bord.
(b) L-atti kollha johorgu fl-isem tal-Bord u jkunu iffirmati
mic-chairman.
(c) Ic-chairman jiddeciedi dwar l-ammissibbilta  ta’ provi,
il-kompetenza ta’ xhieda u dwar kwistjonijiet ohra ta’
procedura.
(d)Ir-Registratur tal-Qrati, jew persuna ohra mahtura
minnu, hu r-registratur tal-Bord, u l-atti kollha
mressqin quddiem il-Bord jinzammu fir-Registru tal-
Qrati Superjuri li ghandu jkun ir-registru tal-Bord.
Kap. 12.
(e) L-atti kollha ghandhom jigu pprezentati, mahrugin u
nnotifikati skond id-disposizzjonijiet tal-Kodici ta’
Organizzazzjoni u Procedura Civili, minghajr hsara
tar-regolamenti li jigu maghmulin taht din l-
Ordinanza.
(3) Kull meta jkun hemm kwistjoni quddiem il-Bord li tkun
tehtieg l-istima ta’ xi art jew kull fehma teknika ohra dwar kaz li
  14      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
jkun qed jittratta l-Bord, ic-chairman ghandu jassenja tnejn mill-
membri li jinsabu fuq il-lista sabiex jezaminaw l-art relattiva, jew
sabiex jaraw dak il-parti tal-process li jkollha x’taqsam mal-
kwistjoni li dwarha tinhtieg il-fehma teknika; u dawk iz-zewg
membri ghandhom jipprezentaw ir-rapport taghhom lic-chairman
waqt is-seduta jew jipprezentaw dak ir-rapport fir-Registru tal-
Bord hekk kif ic-chairman jista’ jordna.
(4) Ic-chairman jista’ wkoll jehtieg il-membri li jinsabu fuq il-
lista li jigu assenjati ghal xi kaz li jattendu ghas-seduta tal-Bord
meta dak il-kaz ikun qieghed jinstema’ mill-Bord jekk l-imsemmija
membri jehtiegu taghrif iktar mill-partijiet jew jehtiegu jinstemghu
xi xhieda partikolari.
(5) Ic-chairman ikun biss obbligat li joqghod fuq ir-rapporti
tal-membri li jinsabu fuq il-lista kull meta r-rapporti taz-zewg
membri li jinsabu fuq il-lista f’xi kaz partikolari jkunu unanimi;
meta dawk iz-zewg membri ma jkunux unanimi, ic-chairman
ghandu fuq il-bazi tar-rapporti maghmulin miz-zewg membri,
jiddeciedi l-kwistjoni hu nnifsu.
(6) Il-partijiet ghandhom jinstemghu f’jum li jigi stabbilit mill-
Bord.
(7) Ma hemmx appell mid-decizjonjiet tal-Bord dwar ebda
wahda mill-materji msemmijin hawn fuq.
Il-kwistjonijiet jigu 
decizi mic- 
chairman, bhala 
mhallef. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975; 
XXXIII. 1979.3.
26. Meta, matul il-procedimenti quddiem il-Bord, tinqala’ xi
kwistjoni li mhijiex inkluza taht is-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 25,
il-Bord ghandu jirriserva li dik il-kwistjoni tigi deciza mill-
Prim’Awla tal-Qorti Civili u ghandu jistabbilixxi zmien ghall-parti
li tqajjem dik il-kwistjoni li fih tressaqha b’citazzjoni quddiem l-
imsemmija qorti; il-Bord ghandu mbaghad jaggorna l-procedimenti
sakemm tinghata decizjoni finali fuqha mill-Qorti Civili jew
sakemm ighaddi l-imsemmi zmien, liema minnhom ikun l-aktar
kmieni:
Izda, jekk il-parti li tqajjem dik il-kwistjoni quddiem il-
Bord ma ggibx l-azzjoni relattiva kif intqal qabel quddiem il-Qorti
Civili, il-parti l-ohra tkun tista’ ggib l-azzjoni bl-istess mod kif
intqal hawn qabel, u f’dan il-kaz il-procedimenti quddiem il-Bord
ma jitkomplewx qabel ma tinghata d-decizjoni finali tal-Qorti
Civili:
Izda wkoll -
(a) ir-riserva ta’ punt ta’ ligi jew ta’ fatt mhix ta’
impediment ghall-awtorita  kompetenti biex tiehu
pussess ta’ art fiz-zmien iffissat mill-Bord;
(b) l-awtorita  kompetenti mhix obbligata tidhol fi
kwistjoni li tinqala’ bejn il-komproprjetarji; u l-
awtorita  kompetenti ma tbati ebda spiza zejda li ssir
minhabba t-tqassim tal-kumpens bejn il-partijiet
interessati f’dik l-art.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       15
Likwidazzjoni tal-
kumpens mill-
Bord. 
Emendat: 
XLV. 1946.13; 
XXXI. 1947.12; 
XXXI. 1966.2; 
LVIII. 1974.68; 
XIX. 1993.2;
XI. 2002.7.
27. (1) Minghajr hsara ta’ disposizzjonijiet specjali ta’ din l-
Ordinanza, il-Bord, meta jigi biex jiffissa l-kumpens, ghandu
josserva dawn ir-regoli:
(a) ebda zjieda m’ghandha tinghata minhabba illi l-
akkwist ikun obbligatorju;
(b) il-valur ta’ l-art, minbarra kif jinghad hawnhekk izjed
’il quddiem, ghandu jittiehed li hu l-ammont illi l-art
tista’ ggib kieku tigi mibjugha fis-suq minn sidha
volontarjament:
Izda - 
(i) il-valur ta’ l-art huwa l-valur illi jkollha l-art fiz-
zmien tan-notifika tad-Dikjarazzjoni mill-
President, u minghajr ma jittiehed qies ta’
benefikati jew xoghlijiet maghmulin jew mibnija
wara fuq l-art hawn imsemmija u meta l-art
kienet fil-pussess ta’ l-awtorita  kompetenti
minnufih qabel in-notifika tad-Dikjarazzjoni
mill-President ebda qies ma jittiehed, fl-iffissar
tal-valur ta’ l-art, ta’ benefikati jew xoghlijiet
maghmulin jew mibnija mill-awtorita
kompetenti waqt li kellha l-pussess ta’ l-art;
(ii) meta bicca biss mill-art ta’ persuna tigi mehuda
taht din l-Ordinanza, jittiehed qies taz-zjieda li
ssir fil-valur ta’ l-art li tifdal, minhabba l-
vicinanza ta’ miljoramenti jew ta’ xoghlijiet li
jkunu gew maghmulin jew mibnijin mill-
awtorita  kompetenti fit-tmintax-il xahar ta’
qabel il-publikazzjoni tad-Dikjarazzjoni mill-
President jew illi jkunu sejrin isiru jew jigu
mibnija mill-awtorita  kompetenti fit-tmintax-il
xahar ta’ wara l-publikazzjoni tad-Dikjarazzjoni
mill-President;
(iii) ghandu jittiehed qies tal-hsara, jekk ikun hemm,
illi jbati s-sid minhabba l-firda ta’ l-art minn art
ohra tieghu jew ta’ kull haga li tgharraq dik l-art
l-ohra minhabba l-ezercizzju tas-setghat
moghtijin b’din l-Ordinanza;
(iv) meta tkun saret hsara minhabba xoghlijiet li
jkunu saru f’xi art jew fuqha, ghandu jittiehed
qies taz-zjieda fil-valur ta’ l-art minhabba li d-
drenagg ikun gie maghmul ahjar u minhabba xi
vantagg iehor li jkunu giebu dawk ix-xoghlijiet.
(2) Meta l-kumpens li ghandu jkun iffissat ikun ghall-pussess u
uzu biss ta’ fond belti qadim u mhux ukoll ghall-proprjeta  tieghu, l-
ammont ta’ kera ta’ l-akkwist fis-sena ghandu jkun iffissat bil-kera
fis-sena tal-fond kif jidher fil-kotba ta’ l-Ufficcju ghall-
Valutazzjoni ta’ l-Artijiet.
(3) Izda, meta - 
  16      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
Kap. 116.
(a) il-kera xieraq ta’ dar qadima bhala mikrija bla
ghamara jkun gie ffissat mill-Bord li jirregola l-Kera
taht id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li Trazzan il-
Kera fuq id-Djar; jew
Kap. 69.
(b) il-kera ta’ fond belti qadim mikri bla ghamara b’kera
ta’ mhux izjed minn erbghin lira fis-sena kien, wara l-
31 ta’ Marzu, 1939, iffissat mill-Bord li jirregola l-
Kera taht id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li
tirregola t-Tigdid tal-Kiri ta’ Bini, fuq li kkunsidra r-
rapporti taz-zewg membri li jinsabu fuq il-lista li
jkunu gew assenjati dak il-kaz minn dak il-Bord jew
ir-rapport tal-membri teknici ta’ dak il-Bord, skond il-
kaz, wara li dawn ikunu spezzjonaw il-bini; jew
Kap. 69.
(c) il-kera ta’ dar qadima mikrija bla ghamara b’kera ta’
izjed minn erbghin lira, imma ta’ mhux izjed minn
hamsin lira, fis-sena jew ta’ hanut qadim (fuq it-tifsira
ta’ l-Ordinanza li tirregola t-Tigdid tal-Kiri ta’ Bini)
mikri bla ghamara b’kera ta’ izjed minn erbghin lira
fis-sena gie mgholli, f’xi zmien bejn l-ewwel ta’ April,
1939, u l-11 ta’ Gunju, 1940, bis-sahha tad-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 14(2) ta’ l-Ordinanza li
tirregola t-Tigdid tal-Kiri ta’ Bini; jew
(d) il-kera ta’ dar qadima mikrija bla ghamara b’kera ta’
izjed minn hamsin lira fis-sena gie mgholli f’xi zmien
bejn l-ewwel ta’ April, 1939, u l-11 ta’ Gunju, 1940,
il-kera fis-sena hekk iffissat, jew miftiehem bejn il-partijiet, ikun l-
istima tal-kera ta’ akkwist li jisthoqq dwar il-pussess u uzu tal-fond
belti qadim fil-kwistjoni.
(4) Meta jkunu nghataw zewg decizjonijiet jew izjed dwar l-
istess bini mill-Bord li jirregola l-Kera (msemmi fis-subartikolu
(3)) l-istima maghmula bl-ahhar decizjoni ghandha tkun l-istima
tal-kera ta’ akkwist jekk dik id-decizjoni kienet inghatat wara
spezzjon tal-bini miz-zewg membri li jinsabu fuq il-lista li jkunu
gew assenjati dak il-kaz minn dak il-Bord, jew mill-membri teknici
ta’ dak il-Bord, skond il-kaz, u fuq li kkunsidra r-rapport taghhom.
(5) Meta decizjoni tkun inghatat mill-Bord li jirregola l-Kera
wara li jkun ghola l-kera kif imsemmi fis-subartikolu (3)(d) l-kera
iffissat minn dak il-Bord ghandu jkun l-istima ta’ l-ammont tal-kera
ta’ akkwist, jekk dik id-decizjoni kienet inghatat wara spezzjon tal-
bini miz-zewg membri li jinsabu fuq il-lista li jkunu gew assenjati
dak il-kaz minn dak il-Bord, jew mill-membri teknici ta’ dak il-
Bord, skond il-kaz, u fuq li kkunsidra r-rapport taghhom.
(6) Meta l-kera fis-sena ta’ fond belti qadim ma kienx iffissat
mill-Bord li jirregola l-Kera kif jinghad fis-subartikolu (3), (4) u
(5), u l-awtorita  kompetenti jew is-sid jipprova illi l-kera medju fis-
sena tal-bini, matul il-hames snin mill-ewwel ta’ April, 1934, sal-
31 ta’ Marzu, 1939, ma kienx bhal dak li jidher fil-kotba ta’ l-
Ufficcju ghall-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet, dak il-kera medju fis-sena
ghandu jkun l-istima ta’ l-ammont tal-kera ta’ akkwist minflok il-
kera kif jidher fil-kotba ta’ l-Ufficcju ghall-Valutazzjoni ta’ l-
Artijiet.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       17
(7) Ghall-ghanijiet ta’ din l-Ordinanza, kull decizjoni dwar xi
sehem li huwa fl-uzu ta’ fond belti bil-hsara, jew bicca minnu
mgarffa, b’hidma ta’ l-ghadu jew kontra l-ghadu, li l-Bord li
jirregola l-Kera jista’ jkun ta billi kkunsidra dik il-hsara jew dak it-
tigrif parzjali, titqies li ma tghoddx.
Kap. 116.
(8) Il-kera ta’ akkwist li ghandu jkun iffissat dwar il-pussess u
uzu ta’ fond belti gdid ghandu jkun daqs il-kera fis-sena iffissat
mill-Bord xieraq bis-sahha tad-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li
Trazzan il-Kera fuq id-Djar, jew, jekk ma jkunx hemm decizjoni
bhal dik, mill-Bord ta’ Arbitragg dwar Artijiet skond ir-regoli li
jinsabu fl-imsemmija Ordinanza li Trazzan il-Kera fuq id-Djar, li
ghoddu ghall-iffissar tal-kera fis-sena ta’ fond belti gdid.
(9) L-ammont tal-kera ta’ akkwist dwar l-akkwist tal-pussess u
uzu ta’ artijiet ghall-bini li ma jkunux fondi beltin, ta’ raba’, jew ta’
artijiet moxa jkun iffissat fuq l-istima tal-valur tal-kera fis-sena
taghhom kif kien fil-31 ta’ Marzu, 1939.
(10) Ghall-ghanijiet ta’ l-istima ta’ kera ta’ akkwist bis-sahha
tas-subartikolu (9), art titqies bhala raba’, art ghall-bini jew moxa,
kif kienet fil-31 ta’ Marzu, 1939, u ma jitqiesx dak li gara u li
minhabba fih in-natura jew il-valur ta’ dik l-art setghu tbiddlu mill-
31 ta’ Marzu, 1939, ’il quddiem, izda d-disposizzjonijiet li jinsabu
fis-subartikolu (12) jkunu jghoddu ghal dawk iz-zidiet fil-bini li
jkunu saru fuq l-art bejn l-ewwel ta’ April, 1939, u t-28 ta’
Novembru, 1946.
(11) Ghall-ghanijiet tas-subartikolu (9), il-valur tal-kera fis-sena
ta’ art ghal bini jfisser ic-cens fis-sena fuq stima, li bih l-art setghet
ragonevolment inghatat, fil-31 ta’ Marzu, 1939, b’enfitewsi
perpetwa; u l-valur tal-kera fis-sena ta’ art moxa jfisser ic-cens fis-
sena fuq stima, li bih dik l-art setghet ragonevolment inghatat, fil-
31 ta’ Marzu, 1939, b’enfitewsi ghal disgha u disghin sena bil-
ftehim li c-censwalist ghandu jtejjeb l-art ghal ghanijiet tal-biedja.
(12) Fil-kaz ta’ tibdil fil-bini jew zidiet ta’ bini maghmulin fuq
l-art bejn l-ewwel ta’ April, 1939, u l-jum tad-dikjarazzjoni
maghmula mill-President ta’ Malta bis-sahha ta’ l-artikolu 3, il-
kera ta’ akkwist kif iffissat fis-subartikoli ta’ qabel dan, - li ma
jkunx kera iffissat jew rivedut qabel mill-Ufficjal ghall-
Valutazzjoni ta’ l-Artijiet jew iffissat qabel mill-Bord li jirregola l-
Kera wara li t-tibdil jew zidiet kienu saru - ghandu jkun rivedut
mill-awtorita  kompetenti u s-sid, u, jekk ma jaslux ghal ftehim,
mill-Bord meta l-kwistjoni titressaq quddiemu minn wiehed jew
mill-iehor.
(13) Il-kumpens dwar l-akkwist ta’ xi art b’dominju pubbliku
ghandu jkun daqs il-kera ta’ akkwist li dwarha jisthoqq skond id-
disposizzjonijiet li jinsabu fis-subartikoli (2) sa (12), kollha
maghdudin, ta’ dan l-artikolu, biz-zieda (a) ta’ l-erbghin fil-mija
(40%) fil-kaz ta’ bini belti qadim u (b) ta’ l-ghoxrin fil-mija (20%)
fil-kaz ta’ raba’.
(14) L-ewwel hlas ta’ kera ta’ akkwist dwar art li l-pussess u uzu
taghha jkunu akkwistati ghal ghan pubbliku jkun jisthoqq mill-
gurnata li fiha l-awtorita  kompetenti jakkwista l-pussess ta’ dik l-
art.
  18      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
(15) Il-kera ta’ akkwist li jisthoqq li jithallas mill-Gvern ta’
Malta ikun piz fuq il-Fond Konsolidat minghajr ma ssir ebda
approprjazzjoni ghajr din l-Ordinanza.
(16) Il-kera ta’ akkwist ghandu jkun iffissat fuq bazi ta’ sena,
izda ghandu jithallas kull sitt xhur bil-quddiem:
Izda l-awtorita  kompetenti, kif jaghzel hu, jista’, f’kull
zmien ihallas ammont ghal anqas minn sitt xhur dwar xi bicca jew
izjed minn bicca art sabiex jirregola l-granet li fihom il-hlas
dwarhom ghandu jsir wara.
(17) Il-kera ta’ gharfien li jisthoqq li jithallas mill-Gvern ta’
Malta ikun piz fuq il-Fond Konsolidat minghajr ma ssir ebda
approprjazzjoni ghajr din l-Ordinanza.
(18) Id-disposizzjonijiet dwar il-kera ta’ akkwist li jinsabu fis-
subartikoli (14) u (16) jkunu jghoddu mutatis mutandis ghal kera
ta’ gharfien.
(19) Minbarra l-kera ta’ akkwist jew, kif jahbat, il-kera ta’
gharfien li jkun iffissat skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-
Ordinanza, l-awtorita  kompetenti, fic-cirkostanzi msemmijin hawn
taht, imma mhux xort’ohra, ghandha thallas b’zieda ghal darba biss
lill-bniedem li minghandu tkun akkwistat obbligatorjament il-
pussess ta l-art, somma li z-zewg partijiet jiftehmu fuqha, jew, jekk
ma jiftehmux, li tkun iffissata mill-Bord, u f’kull kaz fl-ewwel lok
l-ammont li l-awtorita  kompetenti tkun qed toffri ghall-ghanijiet ta’
dan is-subartikolu ghandu jkun inkluz fid-Dikjarazzjoni mill-
President flimkien mad-dikjarazzjoni dwar l-ammont ta’ kumpens
imsemmi fl-artikolu 22(2). Din is-somma b’zieda ma tkunx
tisthoqq li tithallas hlief -
(a) lill-pussessur tal-hwejjeg illi, fil-jum tad-dikjarazzjoni
msemmija fl-artikolu 3, kienu bona fide jservu ghat-
taghmir tad-dar akkwistata mill-awtorita  kompetenti u
kemm-il darba d-disposizzjonijiet li jinsabu fil-
artikolu 20(2), (3) u (4) ma jkunux jghoddu, u f’dak il-
kaz il-hlas b’zieda jkun daqs in-nefqa xierqa ghall-garr
ta’ dak it-taghmir lejn id-dar jew mahzen li jkunu gew
maghzula kif jixraq mill-istess pussessur; u
(b) lid-detentur ta’ stabbiliment bona fide tan-negozju
akkwistat mill-awtorita  kompetenti u kemm-il darba d-
disposizzjonijiet li jinsabu fl-artikolu 20 ma jkunux
jghoddu, u f’dak il-kaz il-hlas b’zieda jkun daqs is-
siwi ta’ l-avvjament ta’ l-istess stabbiliment maghdud
fuq mhux izjed mill-qligh nett maghmul f’dak l-
istabbiliment mill-istess detentur matul is-sentejn li
jaghlqu fil-jum tad-dikjarazzjoni msemmija fl-artikolu
3 jekk f’dak il-jum l-istess detentur ikun ilu fil-pussess
ta’ dak il-fond ghal mhux anqas minn tletin xahar, jew
jekk ma jkunx ilu fil-pussess ta’ dak il-fond ghal mill-
inqas tietin xahar, fuq il-qligh nett li x’aktarx jittiehed
f’dak l-istabbiliment mill-istess detentur matul mhux
izjed minn sentejn li jibdew ma’ l-gheluq ta’ sitt xhur
mill-jum li fih dak id-detentur l-ewwel beda n-negozju
f’dak l-istabbiliment:
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       19
Izda jekk id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 20(2), (3) u (4)
ikunu jghoddu dwar id-detentur ta’ stabbiliment bona fide tan-
negozju, il-kumpens b’zieda li jisthoqq li jithallas ma ghandux
jisboq l-ammont mahsub fis-subartikolu (3) ta’ dak l-artikolu jew l-
ammont mahsub fil-paragrafu (b), liema fosthom ikun l-oghla.
Kumpens ghal art 
bi hsara bil-hidma 
tal-ghadu. 
Mizjud: 
XXXI. 1947.13. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68; 
XLIX. 1981.6.
28. (1) Meta l-art tkun gratilha hsara b’eghmil il-ghadu jew
ta’ kontra l-ghadu u sidha ghalhekk kien ikollu jedd jew seta’ kellu
jedd ghal kumpens bis-sahha ta’ l-Ordinanza ta’ l-1943 dwar il-
Hsarat tal-Gwerra*  il-kumpens li jisthoqq skond id-
disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza dwar l-akkwist obbligatorju
tal-proprjeta  assoluta jew tad-dominju pubbliku ta’ l-art jew dwar
il-bdil f’wiehed jew l-iehor minn dawk it-titoli tal-pussess u uzu
jew tad-dominju pubbliku ta’ l-art li kienet minn qabel mizmuma
mill-awtorita  kompetenti ghandu, meta dak il-kumpens ikun iffissat
b’riferenza ghall-valur ta’ l-art bla hsara, jitqies li hemm maghdud
fih il-hlas shih mehtieg ghac-cessjoni mis-sid lill-awtoritita
kompetenti ta’ kull jedd li s-sid ghandu taht l-Ordinanza ta’ l-1943
dwar il-Hsarat tal-Gwerra* hawn qabel imsemmija, sal-jum li fih l-
awtorita  kompetenti tiehu pussess ta’ l-art. F’kull kaz dik ic-
cessjoni kif imsemmi hawn qabel ghandha titqies li hi sehem
integrali ta’ kull akkwist obbligatorju.
(2) Fil-kaz ta’ art hekk bil-hsara, izda, l-awtorita  kompetenti
jkollha jedd li tnaqqas minn kull kumpens li jisthoqq li jithallas bis-
sahha ta’ din l-Ordinanza -
(a) kull fdal li jkun ghadu mhux misthoqq, jekk ikun
hemm, tal-ghaxar kontribuzzjonijiet diretti li jithallsu
wahda kull sitt xhur fuq dik l-art taht l-imsemmija
Ordinanza ta’ l-1943 dwar il-Hsarat tal-Gwerra# u
dawk fost l-imsemmijin kontribuzzjonijiet li jkunu
ghalqu u li s-sid ikun baqa’ lura fil-hlas taghhom;
(b) kull somma jew somom li jkunu gew moghtija akkont
mill-Kummissjoni ghall-Hsarat tal-Gwerra lis-sid meta
x-xoghlijiet, fil-jum tad-dikjarazzjoni maghmula mill-
President ta’ Malta taht l-artikolu 3, ma jkunux saru,
jew, meta sehem biss mix-xoghlijiet ikun lahaq sar sa
dakinhar, sehem proporzjonat tas-somma jew somom
hekk moghtija akkont.
(3) Meta s-sid ta’ xi art li ghaliha d-disposizzjonijiet tas-
subartikolu (1) jkunu jghoddu juri sewwa illi li ma kienx ghal dawn
id-disposizzjonijiet huwa kien ikollu l-jedd ghal hlas ta’ l-imghax
fuq hlas ta’ valur mill-Kummissjoni dwar il-Hsarat tal-Gwerra, l-
awtorita  kompetenti jkollha thallas lilu somma daqs l-ammont tal-
kera ta’ akkwist illi kien ikun jisthoqqlu taht id-disposizzjonijiet ta’
l-artikolu 27 li kieku l-art kienet giet akkwistata obbligatorjament
ghal pussess u uzu temporanju fid-data li fiha dak l-imghax kien
kieku jibda jkun misthoqq u jissokta sad-data li fiha l-art kienet
tabilhaqq giet akkwistata.
*Imhassra bl-Att XXIX ta’ l-1980.
#Imhassra bl-Att XXIX ta’ l-1980.
  20      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
(4) Jekk f’xi kaz li ghalih ighoddu d-disposizzjonijiet tas-
subartikolu (3) s-sid matul iz-zmien li ghandu x’jaqsam ikun
dahhal kera minghand kerrej li kien kerrej fil-bidu ta’ l-imsemmi
zmien, is-somma li tkun tisthoqq lis-sid minflok l-imghax titnaqqas
bl-ammont tal-kera hekk imdahhal matul l-imsemmi zmien u d-
differenza ghandha tithallas lill-kerrej.
Jedd ta’ clearance. 
Emendat: 
V. 1949. 4, 5, 6, 7, 
8, 9,10.
29. (1) Meta ghal skop pubbliku art tigi ddikjarata suggetta
ghall-jedd ta’ clearance, ebda sid ma jista’ jibni jew itella’
kostruzzjonijiet fuq art iddikjarata illi hija hekk suggetta jew izid
il-gholi ta’ kostruzzjonijiet li jkunu ga jezistu minghajr il-permess
tal-Bord.
(2) Meta ghal xi skop pubbliku art tigi ddikjarata suggetta
ghall-jeddijiet ta’ taht wicc l-art, ebda sid ma jista’ jaghmel xoghol
jew tahfir gdid taht l-art jew ikabbar xoghol jew tahfir li jkun ga
jezisti minghajr il-permess bil-miktub tal-Bord.
(3) Meta ghal skop pubbliku art tigi ddikjarata suggetta ghall-
jedd ta’ clearance, jew jedd ta’ taht wicc l-art ebda kumpens ma
jigi mhallas minhabba biss illi l-art tkun giet issuggettata ghal dan
il-jedd, jew ghall-pussess, minn awtorita  kompetenti, ta’ xoghol
jew tahfir taht l-art maghmul minn awtorita  kompetenti, izda
jghoddu d-disposozzjonijiet li gejjin.
(4) It-talba ghall-permess imsemmi fis-subartikolu (1) u fis-
subartikolu (2) ghandha ssir bil-prezentat ta’ rikors flimkien ma’
pjanta li turi l-bini jew kostruzzjonijiet ohra li sejrin isiru u x-
xoghlijiet jew tahfir li sejrin isiru. Il-Bord ghandu jordna minnufih
li r-rikors jigi nnotifikat lill-awtorita  kompetenti.
(5) Jekk l-awtorita  kompetenti ma tikkontestax ir-rikors fi
zmien wiehed u ghoxrin gurnata wara n-notifika tieghu lill-awtorita
kompetenti, ir-rikors jigi milqugh mill-Bord.
(6) Jekk l-awtorita  kompetenti tikkontesta l-ghoti tal-permess,
il-Bord, fuq rikors tal-persuna li titlob dak il-permess, jiffissa l-
kumpens li ghandu jithallas minhabba r-rifjut ta’ l-awtorita
kompetenti li thalli jsiru l-bini jew kostruzzjonijiet ohra jew ix-
xoghol jew it-tahfir taht l-art li ghalihom issir it-ta1ba. Meta
kumpens jithallas taht id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il-
Bord ghandu jsemmi l-lok illi ghalih il-kumpens ikun gie moghti, u
f’dan il-kaz ebda kumpens iehor f’ebda zmien wara ma jkun imiss
jithallas ghall-jedd ta’ clearance jew ghall-jedd ta’ taht wicc l-art,
skond il-kaz li jkun, ghal dak il-lok, bla hsara tad-disposizzjonijiet
ta’ l-ahhar parti tas-subartikolu (9).
(7) Ebda kumpens ma jkollu jithallas kemm-il darba ma jigix
ippruvat b’sodisfazzjon tal-Bord -
(a) illi l-progett ghall-bini jew biex jizdied il-gholi ta’ bini
li ga jezisti jew biex isir xoghol jew tahfir taht l-art
gdid jew jitkabbar xoghol jew tahfir taht l-art li ga
jezisti huwa tassew haga li bi hsiebu jaghmel is-sid;
(b) illi m’hemm ebda progett iehor li, minghajr ma ikun
ta’ hsara ghas-sid, jista’ jigi accettat mill-awtorita
kompetenti.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       21
(8) Meta art tkun giet dikjarata suggetta ghall-jedd ta’
clearance jew ghall-jedd ta’ taht wicc l-art, kull min jaghmel, jibni
jew itella’ xi kostruzzjoni jew izid il-gholi ta’ xi kostruzzjoni fuq l-
art jew jaghmel xoghol jew tahfir gdid taht l-art jew ikabbar xoghol
jew tahfir taht l-art minghajr ma jkun qabel ha l-permess bil-miktub
mill-awtorita  kompetenti ghandu, fi zmien ghaxart ijiem minn
mindu jigi moghti lilu bil-miktub avviz ghaldaqshekk mill-awtorita
kompetenti -
(a) inehhi l-kostruzzjoni hekk maghmula, mibnija jew
imtella’ jew dik il-bicca kostruzzjoni mizjuda; u
(b) jimla x-xoghlijiet jew tahfir taht l-art, godda jew
mizjuda, u jerga’ jgib l-art kif kienet qabel ma sar ix-
xoghol jew tahfir gdid jew mizjud,
u fil-kaz illi l-avviz ma jigix obdut, 1-awtorita  kompetenti tkun
tista’ tordna li dik il-bicca kostruzzjoni tigi mnehhija jew dak ix-
xoghol jew tahfir jigi mimli u l-art tingieb kif kienet qabel, bi
spejjez tal-persuna illi tkun tellghet il-kostruzzjoni jew ziedet dik
il-bicca, jew ghamlet dak ix-xoghol jew tahfir taht l-art, gdid jew
mizjud, minghajr ebda kumpens lilha u din l-ispiza tigi rkuprata
minghandha bl-istess mod bhala multa u din il-persuna, jekk tinsab
hatja fuq daqshekk, tkun tista’ tehel multa ta’ mhux aktar minn
ghoxrin lira talli ma tkunx obdiet dak l-ordni.
(9) L-art suggetta ghall-jedd ta’ clearance taht dan l-artikolu
tista’ tigi mehlusa minn dan il-jedd mill-awtorita  kompetenti,
kemm-il darba s-sid ikun irid jaccetta l-helsien u jhallas lill-
awtorita  kompetenti dak il-kumpens gust li jigi miftiehem, jew, fin-
nuqqas ta’ ftehim, kif jigi iffissat mill-Bord. Il-hlas ta’ kumpens
ghall-helsien mill-jedd ta’ clearance jista’ jintalab mill-awtorita
kompetenti fil-kaz biss li jkun gie mhallas kumpens ghas-
suggezzjoni ta’ l-art ghall-jedd ta’ clearance skond dan l-artikolu.
L-art mehlusa mill-jedd ta’ clearance tista’ tigi mill-gdid
iddikjarata suggetta ghal dan il-jedd.
(10) Meta art tkun giet iddikjarata suggetta ghall-jedd ta’ taht
wicc l-art, l-awtorita  kompetenti tkun tista’ zzomm il-pussess ta’
xoghol jew tahfir taht l-art li jkun sar mill-awtorita  kompetenti
qabel ma jibda jsehh dan is-subartikolu u tkun tista’ taghmel jew
tkabbar hemmhekk xoghol jew tahfir taht l-art u tuzah ghal dik il-
haga li jkun jidhrilha mehtiega:
Izda l-awtorita  kompetenti ghandha tiehu kull prekawzjoni
xierqa biex tassigura illi l-bini u kostruzzjonijiet fuq wicc dik l-art
ikunu salvi u jibqghu shah, kif ukoll kull bir, kantina u kostruzzjoni
taht l-art li jkunu wzati jew gawduti ma’ l-okkupazzjoni ta’ dan il-
wicc ta’ l-art - u fil-kaz ta’ hsara lil dawn il-kostruzzjonijiet hija
ghandha jew issewwihom u ggibhom kif kienu qabel jew thallas
kumpens lis-sid ghat-telf li jkun garrab minhabba f’din il-hsara, u l-
ammont ta’ dan il-kumpens, jekk il-partijiet ma jiftehmux
bejniethom fuqu, jingieb quddiem u jigi iffissat mill-Bord.
  22      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
Jedd li jigi ordnat 
it-tbattil 
provvizorju ta’ art. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68; 
XIII. 1983. 5; 
VIII. 1990.3.
30. (1) Il-President ta’ Malta jista’ b’avviz fil-Gazzetta tal-
Gvern jordna t-tbattil ta’ lok fejn jista’ jkun hemm perikolu tal-
hajja jew tal-persuna minhabba operazzjonijiet navali, militari jew
ta’ l-ajru, u sakemm dan l-ordni jkun isehh il-lok tal-perikolu u d-
djar u l-bini kollu f’dak il-lok ghandhom jigu mbattlin mill-kerrejja
jew detenturi u minn kull persuna ohra, u ebda responsabbilta  ma
jkollhom l-awtoritajiet navali, militari jew ta’ l-ajru ghal xi hsara
fuq il-persuna li tista’ ssir lil xi hadd fil-lok tal-perikolu minhabba
l-operazzjonijiet hawn fuq imsemmija. Kull min jibqa’ fil-lok tal-
perikolu sakemm ikun ghadu jsehh ordni bhal dan, jehel, meta
jinsab hati mill-Qorti tal-Magistrati, piena ta’ flus ta’ mhux aktar
minn zewg liri.
(2) Ghal tbattil provvizorju jithallas kumpens lil kull min ikun
bata telf jew spiza minhabba dak it-tbattil.
(3) Jekk il-kumpens li jmissu jithallas taht dan l-artikolu ma
jigix miftiehem bejn l-awtorita  kompetenti u min jitolbu, l-ammont
tal-kumpens jigi iffissat mill-Bord bil-mod li jinghad f’din l-
Ordinanza.
Spejjez. 
Emendat: 
XXXI. 1947.14;
XI. 2002.7.
31. (1) Meta l-awtorita  kompetenti tkun ghamlet lil sid offerta
bil-miktub ta’ somma sew jekk jisthoqq li tithallas perjodikament
jew bhala somma ghal darba biss bhala kumpens u s-somma
moghtija mill-Bord lil dak is-sid ma tkunx izjed mis-somma
offerta, il-Bord jordna li s-sid ibati l-ispejjez tieghu u jhallas l-
ispejjez ta’ l-awtorita  kompetenti illi jkunu saru wara li tkun giet
maghmula l-offerta.
(2) Meta sid ma jaccettax l-offerta ta’ l-awtorita  kompetenti u
jitlob li s-somma dovuta bhala kumpens ghandha tkun oghla
filwaqt li jindika dik is-somma sew jekk jisthoqq li tithallas
perjodikament jew bhala somma ghal darba biss bhala kumpens u
jkun esegwixxa d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 9 u 12, u s-somma
moghtija tkun daqs jew izjed minn dik is-somma, il-Bord jordna li
l-awtorita  kompetenti tbati l-ispejjez taghha u thallas l-ispejjez tas-
sid li jkunu saru wara li tkun giet maghmula l-kontrofferta.
(3) Meta sid ma jaccettax l-offerta ta’ l-awtorita  kompetenti u
jvanta li l-ammont dovut bhala kumpens ghandu jkun oghla, u
jindika dik is-somma, kemm jekk din tithallas perjodikament jew
bhala somma f’daqqa, bhala kumpens, u jkun ikkonforma ruhu
mad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 9 u 12, u s-somma moghtija tkun
iktar minn dik offruta mill-awtorita  kompetenti imma inqas minn
dik mitluba mis-sid, allura l-ispejjez ghandhom jigu sofferti mill-
partijiet fi proporzjon li d-differenza fl-ammont offrut mill-awtorita
kompetenti u dak hekk stabbilit mill-Bord ikollhom ghad-
differenza fl-ammont mitlub mis-sid u l-ammont stabbilit mill-
Bord.
(4) Bla hsara ta’ dak li jinghad hawn fuq, l-ispejjez kollha
huma fid-diskrezzjoni tal-Bord illi jista’ jordna lil min u minn min
u b’liema mod dawn l-ispejjez ghandhom jithallsu:
Kap. 12.
Izda dawn l-ispejjez huma skond it-tariffa li tigi maghmula
b’regolamenti taht din l-Ordinanza, jew, sakemm isiru dawn ir-
regolamenti, skond it-tariffi li hemm mal-Kodici ta’
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       23
Organizzazzjoni u Procedura Civili.
(5) Meta l-Bord jordna lis-sid ihallas l-ispejjez jew bicca mill-
ispejjez ta’ l-awtorita  kompetenti, din tista’ taqta’ l-ammont li
ghandu hekk jithallas mis-sid mill-ammont tal-kumpens li ghandu
jithallas lilu.
L-awtorita  
kompetenti mhix 
obbligata 
tikkompleta l-
akkwist ta’ art.
32. (1) Ebda haga f’din l-Ordinanza m’ghandha tittiehed
bhala li ggieghel lill-awtorita  kompetenti tikkompleta l-akkwist ta’
art hlief jekk l-awtorita  kompetenti tkun hadet pussess ta’ l-art jew
jekk tkun naqset fi zmien xahar mid-decizjoni tal-Bord li tavza lill-
Bord illi l-awtorita  kompetenti mhix bi hsiebha tghaddi ghall-
akkwist:
Izda s-sid ta’ l-art ghandu l-jedd jitlob minghand l-awtorita
kompetenti dawk l-ispejjez kollha illi jkunu saru minnu minhabba
jew bhala konsegwenza tal-procedimenti ghall-akkwist u kumpens
ghall-hsara (jekk ikun hemm) illi huwa jkun bata minhabba jew
bhala konsegwenza ta’ l-avviz ta’ l-akkwist li kien sejjer isir.
(2) L-ammont ta’ dawn l-ispejjez u kumpens, fin-nuqqas ta’
ftehim, jigi iffissat mill-Bord.
Effett ta’ notifika 
ta’ l-avviz. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68;
XI. 2002.7.
33. Il-fatt illi xi avviz ikun gie nnotifikat lil persuna
m’ghandux jittiehed bhala ammissjoni ta’ l-awtorita  kompetenti illi
l-persuna nnotifikata bl-avviz jew persuna ohra ghandha proprjeta
jew interess fl-art jew f’bicca mill-art imsemmija fl-avviz, u mhux
ta’ xkiel ghall-awtorita  kompetenti illi tallega fi procedimenti taht
din l-Ordinanza jew xort’ohra illi l-jeddijiet kollha fuq jew dwar
din l-art huma tal-President ta’ Malta.
Pieni ghal tfixkil.
awtorizzata regolarment, li tidhol jew tiehu pussess jew tuza art
skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, jew jimmolesta, ma
jhallix jew ifixkel lil din il-persuna, jehel multa ta’ mhux aktar
minn hamsin lira jew il-prigunerija ghal zmien mhux aktar minn
tliet xhur.
Regolamenti. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XIX. 1993.2;
VI. 2001.9.
35. (1) Il-Ministru responsabbli ghall-gustizzja jista’ jaghmel
regolamenti, kif ukoll regolamenti dwar formuli, spejjez, u drittijiet
ghall-esekuzzjoni ta’ din l-Ordinanza; u jekk u sakemm ma jsirux
disposizzjonijiet ohra taht din l-Ordinanza, ighoddu l-formuli li
hawn fl-Iskeda ma’ din l-Ordinanza:
Izda m’hemm ebda nullita  jekk tigi wzata formula ohra li
sostanzjalment tkun bhall-formuli fl-Iskeda.
(2)  Minghajr pregudizzju ghall-generalita  tas-subartikolu (1), il-
Ministru responsabbli ghall-gustizzja jista’ b’avviz jippreskrivi:
(a) d-drittijiet li jithallsu lill-membri fuq il-Lista;
(b) d-drittijiet dovuti lill-avukati u lill-prokuraturi legali
ghal procedimenti quddiem il-bord jew f’konnessjoni
mieghu; u
(c) d-drittijiet li jithallsu fir-registru tal-bord:
  24      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
Kap. 12.
Izda sakemm dawk id-drittijiet jigu hekk preskritti mill-
Ministru taht il-paragrafi (b) u (c), ghandhom japplikaw id-drittijiet
li hemm fl-Iskeda A li tinsab mal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u
Procedura Civili.
Riserva. 36. Ebda haga f’din l-Ordinanza ma tmiss il-jeddijiet
akkwistati minn awtorita  kompetenti taht l-Ordni fil-Kunsill tas-26
ta’ Ottubru, 1896.*
*Dan l-Ordni fil-Kunsill gie mahrug Malta bin-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru.
183 tad-19 ta’ Novembru, 1896.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICIg K AP. 88 .       25
Emendata: 
XXXI. 1947.15;
V. 1949.11; 
XI. 1962.3; 
XIV 1966.3; 
LVIII. 1974.68;
XIII. 1983.5;
XI. 2002.7.
SKEDA
(Artikoli 3, 4, 8, 9, 12 u 35)
DIKJARAZZJONI TAL-PRESIDENT TA’ MALTA
Jien hawnhekk niddikjara illi l-art imsemmija hawn taht hija
mehtiega mill-awtorita  kompetenti ghal skop pubbliku skond id-
dispozzijonijiet ta’ l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet ghal
Skopijiet Pubblici (Kapitolu 88)§  u illi l-akkwist taghha ghandu
jkun b’xiri assolut / ghall-pussess u uzu taghha ghal zmien ta’
snin / ghall-pussess u uzu taghha ghal dak iz-zmien illi
l-bzonnijiet ta’ l-iskop pubbliku jitolbu. / b’dominju pubbliku. / bl-
imposizzjoni fuqha ta’ servitù  (hawn ghandha tissemma s-servitù  li
tkun se tigi imposta), jew jigifieri sabiex tigi ezaminata bil-hsieb li
ghad tista’ tigi akkwistata.
Il-kera ta’ kumpens / gharfien / kera ta’ akkwist offrut hu ta’ Lm
______   / Lm _______ fis-sena skond l-istima li hawn ma’ din id-
dikjarazzjoni kif din saret mill-perit arkitett __________.
Jien niddikjara wkoll illi l-pussess ta’ l-art hu mehtieg mill-
awtorita  kompetenti fi zmien 
fiha din id-Dikjarazzjoni tigi innotifikata lis-sid jew sidien ta’ l-art.
DESKRIZZJONI TA’ L-ART
1.
2.
3.
§  Hassar dak li ma jghoddx ghall-kaz.
President
Notifika tad-Dikjarazzjoni tal-President ta’ Malta u ta’ Dettalji
ta’ l-Art.
Fil-Bord ta’ Arbitragg dwar Artijiet.
Data ....................................
Lil (hawn nizzel isem is-sid jew tas-sidien).
A.B. fil-kariga tieghu ta’ Kummissarju ta’ l-Artijiet, b’dan
jinnotifikalek kopja ta’ Dikjarazzjoni tal-President ta’ Malta
(Dokument A) illi tiddikjara li l-art hija mehtiega ghal skop
pubbliku kif specifikat fid-Dikjarazzjoni. L-art imsemmija fid-
  26      KAP. 88. h       AKKWISTTA’ ARTIJIETGHALSKOPIJIETPUBBLICI
Dikjarazzjoni hija din li gejja: (hawn dahhal id-deskrizzjoni ta' l-
art). 
PROKLAMA TAL-PRESIDENT TA’ MALTA
BILLI bl-artikolu 4 ta’ l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet ghal
Skopijiet Pubblici (Kapitolu 88), huwa ipprovdut illi l-President ta’
Malta jista’ ghal skopijiet pubblici jiddikjara illi art hija suggetta
ghall-jedd ta’ clearance jew ghall-jedd ta’ taht wicc l-art:
U BILLI hu mehtieg illi l-proprjeta  msemmija fl-Iskeda mdahhla
hawnhekk tigi dikjarata suggetta ghal ........................... *
ISSA, GHALHEKK, JIENA, bis-sahha ta’ l-artikolu 4 ta’ l-
imsemmija Ordinanza, b’dan niddikjara illi l-proprjeta  imsemmija
fl-Iskeda imdahhla hawnhekk hija suggetta ghal
...............................*.
SKEDA
..........................................
..........................................
il-Palazz, il-Belt Valletta, illum ...................... 19..... 
*Nota: zid hawnhekk -
"dritt ta’ clearance"
"dritt ta’ taht wicc l-art" jew
"dritt ta’ clearance jew ta’ taht wicc l-art"
skond il-kaz.
