PROGETT DWAR L-INDUSTRIJA 
MSEJHA TAL-HJATA - PROGETT NRU. 2 g L.S.343.02 1
LEGISLAZZJONI SUSSIDJARJA 343.02
PROGETT DWAR L-INDUSTRIJA MSEJHA TAL-
HJATA - PROGETT NRU. 2
2 ta’ Mejju, 1952
In-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 214 ta’ l-1952, kif emendata bin-
Notifikazzjonijiet tal-Gvern 114 u 523 ta’ l-1953, u 210 ta’ l-1957, bl-Att
XLIV ta’ l-1965, u bl-Avvizi Legali 32 ta’ l-1967, 119 ta’ l-1969, 47 u 77
ta’ l-1970, 124 ta’ l-1976, 61 u 86 ta’ l-1977, 51 ta’ l-1978 u 80 ta’ l-1979.
Titolu.
msejha tal-Hjata - Progett Nru. 2.
Tifsir.
Kap. 343.
2. F’dan il-progett, hlief jekk ir-rabta tal-kliem ma titlobx
xort’ohra, il-kliem u l-espressjonijiet uzati ghandhom ikollhom l-
istess tifsiriet bhal dawk moghtijin lilhom fl-Att dwar is-Servizzi
ta’ Impieg u Tahrig.
Applikabilita .
stabbiliment fejn issir il-hjata ta’ lbiesi ta’ rgiel u subien.
Impieg bhala 
apprendista.
Emendat:
XLIV. 1965.4.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 51 ta’ l-1978.
4. Ebda persuna ma tista’ tigi mpjegata bhala apprendista taht
dan il-progett kemm-il darba ma jigix muri ghas-sodisfazzjon tad-
Direttur li dik il-persuna tkun spiccat jew ir-raba’ sena ta’ Skola
Sekondarja jew il-Kors kollu ta’ l-Iskola tas-Snajja’.
Processi li jigu 
mghallma.
5. Il-principali li jimpjegaw apprendisti skond dan il-progett
ghandhom jintrabtu li jghallmuhom dawn il-processi:
Generali - l-uzu tal-labra, tal-holqa u ta’ l-imqassijiet
tat-tifsil; kif jingharfu l-partijiet mill-ilbies differenti;
ponti, li huma: pont tal-makna mahdum bl-idejn, pont
dritt, pont lura u ’l quddiem, soprapont, pont ta’ l-
irbattir, pont xewka, pont tat-trapuntar, puntaturi, pont
tat-tixlil, pont tas-sarsir, pont ta’ l-accetti; markar tal-
kmiem, inforor, bwiet, fursetti, patti, orlijiet, sussuni,
bwiet tas-sider; iffurmar ta’ l-ispalel; kif isiru l-
paramenti u x-xfar.
Moghdija - l-uzu tal-hdejjed, ftuh tal-hjatat, moghdija
tax-xfar, moghdija tal-bwiet u patti; l-uzu tat-tixrib,
tas-sapun u tixrib tad-drapp; xorb u tartir ta’ partijiet
mill-ilbies; moghdija tal-hwejjeg.
Makni tal-hjata - kif tintrama l-makna tal-hajt; kif tigi
rregolata t-tensjoni; it-testjar u l-kura tal-makna.
Hjata tal-qliezet - fursetti, kuzakki, kuzakki tal-
buttuni, bwiet, remisijiet, sassuni, patti, hjatat, irfinar
ta’ isfel, cinet, piegi, twahhil ta’ buttuni.
Hjata ta’ sdieri - bwiet, sussuni, tlugh tax-xfar, spalel,
inforor, bwiet ta’ gewwa, dentijiet, kmiem tas-sdieri.
Hjata tal-gkieket - immarkar, gheluq tas-sussuni,
bwiet, qtugh u tifsil tal-fursetti, tlugh ta’ l-inforor,
irfinar tal-quddimin, ghenuq u kmiem.
2 L.S.343.02 h
PROGETT DWAR L-INDUSTRIJA 
MSEJHA TAL-HJATA - PROGETT NRU. 2
Qisien ta’ figuri normali, imzaqqin, fuq in-normali,
taht in-normali u difetti.
Disinn u tifsil ta’ hwejjeg, maghdud it-tqeghid tad-
drapp lixx, irrigat u kwadrat; tqabbil ta’ kwadri;
tqabbil ta’ kwadri fi drapp diffikultuz.
Xoghol ta’ l-ilbiesi - libsa komuni, kompleta,
ikkrucjata u single; glekk sports; glekk bil-pavri tal-
harir; glekk qasir ghav-vita; u xoghol iehor ta’ surtun
jew frakk, inkella kapott.
Zmien ta’ 
apprendistat.
Emendat:
XLIV. 1965.4;
A.L. 119 ta’ l-
1969.
6. Iz-zmien li wiehed idum apprendista ghandu jkun sitt snin:
Izda ghandhom jitnaqqsu sitt xhur minn dan iz-zmien, sa
tnaqqis b’kollox ta’ mhux izjed minn sentejn, ghal:
(i) kull sena attendenza mill-apprendista prospettiv
wara li jkun lahaq l-eta  ta’ tnax-il sena f’kors
kontinwu ta’ hajjat fl-Iskola tal-Hjata tal-Gvern
jew f’xi skola jew istitut iehor ta’ l-istess grad
approvati mill-Ministru, u jekk din l-attendenza
tkun iccertifikata bhala sodisfacenti mid-direttur
ta’ l-iskola jew istitut li jkun; u
(ii) kull sengha ta’ taghlim fis-sengha ta’ hajjat li
jkun ghamel l-apprendista prospettiv bil-
permess tad-Direttur:
Izda dwar dawk il-kuntratti ta’ tahrig li jsiru wara l-ewwel
ta’ Jannar, 1970, minflok il-kliem "sitt snin" kull fejn jinsabu f’dan
l-artikolu ghandhom jidhlu l-kliem "hames snin".
Pagi.
Sostitwit:
N.G. 110 ta’ l-
1957;
A.L. 32 ta’ l-1967;
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 124 ta’ l-
1976;
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 80 ta’ l-1979.
7. Il-pagi li jithallsu lil apprendisti fis-snajja’ li ghalihom
japplika dan il-progett ghandhom ikunu kif gej:
Hinijiet tax-
xoghol.
Mizjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Sostitwit:
A.L. 47 ta’ l-1970.
8. (1) Il-hinijiet ta’ xoghol ta’ apprendisti mpjegati taht dan
il-progett ma ghandhomx ikunu iktar minn disa’ sighat f’kull
gurnata:
Izda l-principali jistghu jhaddmu apprendisti bis-sahra bl-
approvazzjoni tad-Direttur, li lista’ jimponi dawk il-kondizzjonijiet
li jidhirlu xierqa, bir-rati ta’ hlas li gejjin:
(a) ghal kull hin ta’ xoghol izjed minn disa’ sighat kuljum
- hin u nofs;
(b) ghal kull hin ta’ xoghol izjed minn hamsa u erbghin
siegha f’kull gimgha, eskluz kull hin imhallas b’rata
ta’ sahra - hin u nofs;
(c) ghal kull hin ta’ xoghol fil-Hdud u fil-vaganzi tas-
soltu - hin doppju.
Sena Pagi fil-gimgha
L-Ewwel Lm 10.55,0
It-Tieni Lm 12.55,0
It-Tielet Lm 14.56,0
Ir-Raba’ Lm 16.57,0
Il-Hames Lm 18.57,0.
PROGETT DWAR L-INDUSTRIJA 
MSEJHA TAL-HJATA - PROGETT NRU. 2 g L.S.343.02 3
(2) Apprendisti taht l-eta  ta’ 16-il sena ma jistghux jigu
mhaddma bejn il-11 p.m. ta’ gurnata u s-6 a.m. tal-gurnata ta’ wara.
Applikabilita  ta’ l-
Att dwar l-Impiegi 
u r-Relazzjonijiet 
Industrijali.
Kap. 452.
9. Ir-rati tal-pagi ghal dawk li qeghdin jitrawmu specifikati
fl-artikolu 7 ghandhom jghoddu suggetti ghal dik id-disposizzjoni
li tista’ ssir aktar ’l quddiem skond l-Att dwar l-Impiegi u r-
Relazzjonijiet Industrijali.
Klassijiet.
Emendat:
N.G. 114 ta’ l-
1953;
N.G. 210 ta’ l-
1957.
10. Il-principal ghandu jaghti lil kull apprendista impjegat
minnu skond dan il-progett il-facilitajiet biex matul iz-zmien li fih
ikun apprendista huwa jkun jista’ jattendi dawk il-klassijiet li jista’
jordna l-Ministru b’ordni. Dawn il-klassijiet ma ghandhomx jiehdu
izjed minn medja ta’ tmien sighat kull gimgha, u jekk dawn il-
klassijiet isiru matul il-hinijiet ordinarji tax-xoghol dawn il-hinijiet
ghandhom jitqiesu bhala hinijiet ta’ l-impieg ghall-finijiet tal-hlas
tal-pagi.
L-apprendista jkun obbligat li jattendi l-klassijiet kollha
ordnati skond kif imsemmi qabel. Jekk huwa jonqos li jmur f’xi
gurnata minghajr raguni gusta, il-principal ikollu d-dritt li jaghmel
tnaqqis mill-paga ta’ l-apprendista li jkun ekwivalenti ghal wiehed
minn tnax tar-rata ta’ kull gimgha dwar kull nofs ta’ nhar li jkun
naqas.
Zmien ta’ mistrieh.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 80 ta’ l-1979.
11. Apprendisti ghandhom jinghataw gurnata shiha ta’ mistrieh
f’kull gimgha kalendarja.
Leave ta’ vaganza.
Mizjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Sostitwit:
A.L. 77 ta’ l-1970;
A.L. 86 ta’ l-1977.
12. L-apprendisti jkollhom dritt, f’kull sena kalendarja, ghal -
(a) il-vaganzi tas-soltu kollha b’paga shiha, u
(b) wara tliet xhur fl-impieg, leave ta’ vaganza ta’ dak in-
numru ta’ granet tax-xoghal b’paga shiha li jkun daqs
in-numru ta’ granet tax-xoghol li dak l-apprendist
partikolari normalment ikollu jattendi ghax xoghol
matul perijodu ta’ erba gimghat:
Izda -
(a) l-apprendisti kollha li jkun ilhom fl-impieg ghal anqas
minn sena jkollhom dritt ghal dik il-parti ta’ l-
imsemmi leave ta’ vaganza li tkun bi proporzjon ghan-
numru ta’ xhur fl-impieg, u
(b) leave ta’ vaganza ma jistax normalment jittiehed f’xi
gurnata li fiha l-apprendist ikun mehtieg jattendi skola
ghal taghlim teoriku.
Permess ghal mard 
b’paga shiha.
Mizjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Kap. 318.
13. (1) Wara li jaghlqu u l-ewwel sitt xhur ta’ tahrig, l-
apprendisti jkunu intitolati ghal ghoxrin gurnata permess ghall-
mard b’paga shiha f’kull sena kalendarja nieqes kull beneficcju
ghall-mard li ghalih huma jista’ jkollhom dritt skond l-Att dwar is-
Sigurta  Socjali:
Izda ghandu jigi prezentat certifikat mediku li jiccertifika
inkapacita  ghax-xoghol li jkopri l-perijodu ta’ assenza lill-principal
li jista’ jehtieg lit-tabib tieghu li jezamina lill-apprendista.
(2) L-apprendisti ma jkunu intitolati ghal ebda hlas ta’ paga
ghall-ewwel tliet ijiem ta’ kull perijodu ta’ permess ghall-mard:
4 L.S.343.02 h
PROGETT DWAR L-INDUSTRIJA 
MSEJHA TAL-HJATA - PROGETT NRU. 2
Izda n-numru ta’ granet bla hlas ta’ permess ghall-mard ma
ghandux jitnaqqas mid-dritt ta’ permess ghall-mard bi hlas.
Permess bi hlas fil-
kaz ta’ mewt.
Mizjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
14. L-apprendisti jkollhom jumejn permess bi hlas fil-kaz tal-
mewt ta’ xi wiehed minn dawn li gejjin: il-mara, ir-ragel, l-omm, il-
missier (jew il-persuna li f’dak iz-zmien kienet fil-fatt qeghda
taghmilha ta’ omm jew ta’ missier) iben, bint, hu u oht l-
apprendista.
Festi tas-soltu.
Mizjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Emendat:
A.L. 124 ta’ l-
1976.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977.
Kap. 252.
15. F’dan il-progett "festi tas-soltu" tfisser il-granet (barra l-
Hadd) dikjarati ghal dak iz-zmien bhala btajjel pubblici skond jew
taht l-Att dwar il-Jum Nazzjonali u Btajjel Pubblici ohra.
Leave ghal 
korriment.
Mizjud:
A.L. 80 ta’ l-1979.
Kap. 318.
16. Apprendist ikun intitolat ghal sena leave ghal korriment
b’paga shiha, nieqes l-ammont shih ta’ kull beneficcju ghal
korriment li ghalih apprendist ikollu dritt skond l-Att dwar is-
Sigurta  Socjali, jekk ikorri waqt il-qadi attwali ta’ dmirijietu u dak
il-korriment ma jkunx minhabba negligenza kontributorja minn
naha tieghu jew minhabba li jkun kiser regoli ta’ harsien mill-
periklu stabbiliti mill-management.
