THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    1
KAPITOLU 36
ORDlNANZA DWAR IT-THARIS MILL-MARD
Biex temenda u tikkonsolida l-ligijiet ghat-tharis mid-dhul u t-tixrid tal-mard infettiv,
kontagjuz u epidemiku li jolqot il-bniedem jew l-annimali.
(10 ta’ Awissu, l908)*
Saret ligi bl-ORDINANZA VIII ta’ l-1908, kif emendata bl-Ordinanza V ta’ l-1912; bl-Atti:
II ta’ l-1926, XI ta’ l-1928, XXXVIII ta’ l-1933; bl-Ordinanzi: XXX ta’ l-1937, XXI ta’ l-
1938, XXXVIII ta’ l-1939, XIII ta’ l-1944. F’din l-Ordinanza gew inkorporati wkoll l-Artikoli
1 u 2 ta’ l-ORDlNANZA II ta’ l-1867. Din l-Ordinanza giet sussegwentement emendata bl-
Atti: XLI ta’ l-1948, X ta’ l-1953, XX ta’ l-1957; bl-Ordinanza ta’ Emergenza VI ta’ l-1958;
bl-Ordinanzi: XVI ta’ l-1960, XVI u XVII ta’ l-1961, XXV ta’ l-1962; bl-Avviz Legali 4 ta’ l-
1963; u bl-Atti: XXXVI ta’ l-1965, XI ta’ l-1968, XII ta’ l-1972, XXI ta’ l-1976, XI ta’ l-
1977, XXV ta’ l-1980, XLIX ta’ l-1981, III ta’ l-1982, VIII u XX ta’ l-1990 u XVIII ta’ l-
1992.
TAQSIM TA’ L-ORDINANZA
Artikoli
Titolu fil-qosor 1
Disposizzjonijiet Generali u Tifsir 2-4
TAQSIMA I
THARIS TAL-BNIEDEM MILL-MARD 5-67
Titolu I. Tharis mill-Mard Infettiv u Kontagjuz  5-43
Titolu II. Tharis minn Mard Epidemiku 44-53
Titolu III. Tilqim kontra Mard li Jittiehed 54-67
TAQSIMA II
THARIS TA’ ANNIMALI MILL-MARD 68-87
Titolu I. Izolament ta’ Annimali Morda u Avviz lill-Pulizija  68-69
Titolu II. Postijiet u Nahiet Infettati u Qtil ta’ Annimali Morda 70-78
Titolu III. Annimali li gejjin minn Barra 79-86
Titolu IV.  Disposizzjonijiet Generali dwar il-Mard ta’ 
l-Annimali u Trasport taghhom minn lok 
ghall-iehor 87
*Ara l-Proklama Nru. VI ta’ l-1908.
  2      KAP. 36. h    THARIS  MILL-MARD
TAQSIMA III
Artikoli
REATI U PROCEDIMENTI LEGALI 88-126
Titolu I. Detenzjoni ta’ Bastimenti 88-91
Titolu II. Pieni ghar-reati kontra t-Taqsima I ta’ din 
l-Ordinanza 92-104
Sub-titolu I Pieni ghar-reati kontra t-Titoli I u II 92-100
Sub-titolu II Pieni ghar-reati taht it-Titolu III 101-104
Titolu III. Pieni ghar-reati taht it-Taqsima II ta’ din 
l-Ordinanza 105-110
Titolu IV. Disposizzjonijiet li jghoddu ghat-Titoli kollha ta’ 
qabel tat-Taqsima III 111-126
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    3
Titolu fil-qosor.
mill-Mard.
DISPOSIZZJONIJIET GENERALI U TIFSIR
Tifsir. 
Emendat: 
X.1953.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XXXVII.1965.2; 
XII.1972.2; 
XI.1977.2; 
XLIX.1981.6; 
XX.1990.2; 
XVIII.1992.2.
2. F’din l-Ordinanza u f’kull regolament maghmul bis-sahha
taghha, kemm-il darba mill-kuntest ma jkunx jidher xort’ohra -
"annimali" tfisser kull holqien li jghix fil-qasam ta’ l-annimali u
li mhuwiex bniedem;
"bastiment" tfisser kull bastiment tal-qlugh jew ta’ l-istim, u kull
bicca tal-bahar jew dghajsa;
"bhejjem" tfisser gniedes, baqar, barrin, bufli, ghogliet, u erhiet;
"dairy" tfisser kull qasam, razzett, maqjel ghall-baqar, depositu
tal-halib, hanut ghall-bejgh tal-halib, jew post iehor fejn jinghata l-
halib, jew fejn jinzamm halib ghall-bejgh, u kull lok fejn jinzammu
annimali li minnhom jinghata l-halib;
"dar" tfisser dar li fiha jghammru n-nies u kull mezzanin, kamra
jew bini iehor uzat bhala dar li fiha jghammru n-nies, kif ukoll
skejjel, fabbriki u bini iehor li fih ikun hemm nies impjegati;
"detentur" tfisser fil-kaz ta’ dar jew bicca minnha, il-persuna li
toqghod fiha jew li ghandha l-hsieb, it-tregija jew il-kontroll
taghha, sew f’isimha kemm f’isem haddiehor, u, fil-kaz ta’
bastiment, il-kaptan jew persuna ohra li jkollha l-inkarigu tieghu;
"fabbrika" tfisser ukoll hanut tax-xoghol u post tax-xoghol;
"hut" tinkludi hut imgewnah, molluski u krostacej, sew ta’ l-ilma
helu jew ta’ l-ilma bahar;
"ghalf" tfisser haxix, silla, u kull hag‘ohra li soltu tinghatha
bhala ikel ghall-annimali;
"kamra mortwarja" tfisser lok maghzul mill-Ministru
responsabbli ghas-sahha pubblika biex jinzammu fih il-katavri
sakemm jigu midfuna;
"karkassa" tfisser il-gisem ta’ annimal mejjet, u f’din il-kelma
jidhlu bicca minn karkassa u l-laham, il-ghadam, il-gilda, id-
dwiefer, il-qrun, it-truf u kull bicca ohra ta’ l-annimal, mifruda
ghaliha wahidha jew flimkien mal-bcejjec l-ohra, u kull bicca minn
dawn il-bcejjec;
"marda" (kif uzata fit-Taqsima I ta’ din l-Ordinanza) tfisser kull
marda infettiva jew kontagjuza u perikoluza ghall-bniedem, u
tikkomprendi l-marda tar-"rabja", izda mhux kull mard venerju;
"marda" (kif uzata fit-Taqsima II ta’ din l-Ordinanza) tfisser kull
marda infettiva jew kontagjuza, u tinkludi l-prezenza ta’ annimali
jew pjanti parassiti li jghixu fuq barra tal-gisem jew li jabitaw fil-
gewwieni ta’ l-annimali, u liema marda tkun perikoluza ghall-
bniedem jew ghall-annimali, inkella ghat-tnejn;
"marid" tfisser wiehed li ghandu marda;
"nhar" jew "bi nhar" tfisser iz-zmien ta’ bejn tlugh u nzul ix-
xemx;
  4      KAP. 36. h    THARIS  MILL-MARD
"sid" tfisser, fil-kaz ta’ bini jew ta’ bicca minnu, il-persuna li
jkollha l-jedd iddahhal il-kera tal-fond, jew, li kien ikollha dan il-
jedd kieku l-fond kien mikri, u tfisser ukoll tutur u kuratur jew
amministratur iehor, kif ukoll, fil-kaz ta’ proprjeta  pubblika, il-
persuna li ghandha f’idejha l-amministrazzjoni taghha;
"sid id-dairy" tfisser kull raghaj il-baqar, bejjiegh il-halib, jew
detentur ta’ dairy;
"Suprintendent" tfisser it-Tabib Principali tal-Gvern u
Suprintendent tas-Sahha Pubblika;
"suspetta" tfisser persuna suspetta li ghandha marda;
"tiben" tfisser tiben u kull hag‘ohra li soltu jaghmluha bhala firxa
ghal taht l-annimali, jew li xort’ohra sservi ghall-annimali, jew li
ghandha x’taqsam maghhom;
"tjur" tfisser pullam, dundjani, wizz, papri, farghuni, u hamiem
domestiku u hamiem tat-tigrija;
"triq" tfisser ukoll kull sqaq, bankina, pjazza, spazju fil-berah u
moghdija, sew jekk huma jew mhumiex ghall-moghdija tal-
pubbliku, u sew jekk fihom hemm jew ma hemmx djar;
"ufficjal mediku tal-gvern" ifisser tabib awtorizzat regolarment
biex jezercita l-professjoni u li jkun fl-impieg tal-Gvern.
Ordnijiet u 
regolamenti 
moghtijin jew 
maghmulin mill-
Ministru 
kompetenti. 
Emendat: 
XVI.1961.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963.
3. (1) Kull ordni jew kull regolament li Ministru kompetenti,
bis-sahha ta’ din l-Ordinanza, jista’ jaghti jew jaghmel, ghandu jigi
moghti jew maghmul mill-Ministru kompetenti bil-parir tal-Kunsill
tas-Sahha.
(2) Id-disposizzjoni ta’ dan l-artikolu ma tghoddx ghall-
ordnijiet imsemmijin fl-artikoli 78 u 88, u ghal dawk li jinghataw
mill-Ministru kompetenti taht regolamenti maghmulin bis-sahha ta’
din l-Ordinanza.
Ir-regolamenti 
ghandhom jinhargu 
fil-Gazzetta tal-
Gvern. 
Emendat: 
VI.1958.2; 
XVII. 1961.2; 
XXV.1962.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
A.L. 46 ta’ l-1965.
4. (1) Ir-regolamenti maghmulin mill-Ministru kompetenti
bis-sahha ta’ din l-Ordinanza ghandhom jinhargu fil-Gazzetta tal-
Gvern, u ghandhom l-istess effett daqs li kieku kienu bicca minn
din l-Ordinanza.
(2) Dawn ir-regolamenti ghandhom jigu, mill-izjed fis li jista’
jkun, imqieghda fuq il-Mejda tal-Kamra tad-Deputati, illi ghandha
s-setgha li tiddizapprova jew li temenda dawn ir-regolamenti
b’rizoluzzjoni, u r-regolamenti hekk dizapprovati jibqghu minghajr
effett.
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    5
TAQSIMA I
THARIS TAL-BNIEDEM MILL-MARD
Titolu I
THARIS MILL-MARD INFETTIV U KONTAGJUZ
Avviz ta’ mard 
f’dar, ecc.
5. Kull meta xi hadd min-nies li joqoghdu gewwa dar jew bini
iehor uzati ghall-abitazzjoni tan-nies, komprizi kapanni, tined jew
vaguni, ikollu marda, u din id-dar jew bini ma jkunux sptar ghan-
nies li jkollhom dik il-marda, il-kap tal-famlija li maghha jaghmel
il-marid, jew, meta ma jkunx hemm, l-eqreb qarib tal-marid li jkun
jinsab f’dik id-dar jew bini, jew li jkun idur bil-marid, u meta ma
jkun hemm ebda wahda minn dawn il-persuni, id-detentur ta’ dik
id-dar jew bini, ghandu, kif isir jaf illi l-marid ghandu marda li
ghaliha tghodd din it-Taqsima ta’ din l-Ordinanza, jaghti avviz lill-
ufficjal mediku distrettwali tad-distrett li fih dik id-dar jew bini
jkunu qeghdin.
Avviz ta’ mard fuq 
bastimenti, ecc.
6. Meta xi hadd abbord ta’ bastiment, jew f’lukanda jew
f’allogg, jew f’kullegg jew fi skola, ikollu xi marda, il-kaptan tal-
bastiment jew il-persuna li jkollha l-lukanda, l-allogg, il-kullegg
jew l-iskola, hekk kif isiru jafu illi l-marid ghandu marda li ghaliha
tghodd din it-Taqsima ta’ din l-Ordinanza, ghandhom jaghtu avviz
taghha lis-Suprintendent jew lill-ufficjal mediku distrettwali.
Dmirijiet ta’ kull 
tabib.
7. Kull tabib li jkollu marid taht il-kura tieghu, jew li jkun gie
msejjah biex jarah ghandu minnufih, hekk kif jinduna li l-marid
ghandu marda li ghaliha tghodd din it-Taqsima ta’ l-Ordinanza,
jibghat lis-Suprintendent certifikat li jkun fih l-isem, l-indirizz u l-
eta  tal-marid, u l-marda li, fil-fehma ta’ dak it-tabib, ghandu l-
marid.
Meta n-nuqqas ta’ 
l-avviz ma jitqiesx 
bhala 
kontravvenzjoni.
8. Kull persuna obbligata taht l-artikoli 5 u 6 li taghti avviz,
illi tonqos li taghti dan l-avviz, hija hatja ta’ kontravvenzjoni:
Izda jekk persuna ma tkunx obbligata taghti avviz qabel
persuna ohra imma biss fin-nuqqas ta’ din il-persuna l-ohra, hija
ma titqiesx li kisret id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli hawn fuq
imsemmija, kemm-il darba tipprova bizzejjed fil-fehma tal-qorti,
illi hija kellha ragun tahseb 1i l-avviz kien ga gie moghti kif imiss:
lzda wkoll, id-disposizzjonijiet hawn fuq imsemmija ma
jghoddux, kemm-il darba jigi ppruvat bizzejjed, fil-fehma tal-qorti,
illi l-persuna obbligata ghall-avviz, malli saret taf bil-marda, sejhet
tabib.
  6      KAP. 36. h    THARIS  MILL-MARD
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghas-
sahha pubblika li 
jordna l-ghamla 
tal-formula tac-
certifikat li ghandu 
jigi moghti mit-
tabib. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI.1977.2.
9. (1) Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’,
minn zmien ghal zmien, jordna kif ghandha tkun il-formula tac-
certifikat li jigi mholli skond l-artikolu 7, u din il-formula hekk
ordnata ghandha tigi wzata fil-kazijiet kollha illi fihom ghandu
jinghata dak ic-certifikat.
(2) Dawn il-formuli jigu moghtija mill-Gvern, bla hlas lil kull
tabib li jitlobhom u li joqghod jew li jezercita l-professjoni tieghu
f’distrett.
(3) Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’ jordna,
b’notifikazzjoni mahruga fil-Gazzetta tal-Gvern, illi ghal kull
certifikat mibghut kif imiss taht din l-Ordinanza, dwar kull marda li
tigi msemmija f’dik in-notifikazzjoni, is-Suprintendent ghandu
jhallas lit-tabib, dritt ta’ mhux anqas minn tnax-il centezmu u
hames millezmi u mhux izjed minn hamsa u ghoxrin centezmu,
kemm-il darba l-kaz jigri fl-ezercizzju privat tal-professjoni tieghu,
u dritt ta’ mhux anqas minn hames centezmi u mhux izjed minn
ghaxar centezmi, kemm-il darba l-kaz jigri fl-ezercizzju tal-
professjoni tieghu, bhala tabib ta’ istitut jew korp pubbliku.
(4) Kull ordni bhal dan jista’ jkun permanenti jew ghal xi
zmien: f’dan l-ahhar kaz, fin-notifikazzjoni ghandu jigi stabbilit iz-
zmien li ghalih dan l-ordni ghandu jibqa’ jsehh.
Lista tal-mard li 
jittiehed. 
Emendat: 
XI. 1928.2; 
X. 1953.3.
10. (1) Ghall-finijiet ta’ l-artikoli 5 sad-9 inkluzivament, il-
kelmiet "marda li ghaliha tghodd din it-Taqsima ta’ l-Ordinanza",
ifissru kull wahda mill-mardiet hawn taht imsemmija, jigifieri -
pesta, gidri, kolera, difterite, krupp membranuz, tifu, yellow fever,
lebbra u l-meningite cerebro-spinali epidemiku.
*(2) Ghall-finijiet ta’ l-artikoli 7 u 9, il-kelmiet "marda li
ghaliha tghodd din it-Taqsima ta’ l-Ordinanza", ifissru kull wahda
mill-mardiet infettivi jew kontagjuzi hawn taht imsemmija, jigifieri
- skarlatina jew deni ta’ l-iskarlatina, tifojde jew deni enteriku, deni
tal-malarja, deni rqiq, deni ta’ wara l-hlas, u l-mardiet maghrufin
bl-isem ta’ hozba, irsipla, gidri r-rih, influwenza, soghla
konvulsiva, rabja u tizi tuberkulari.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghas-
sahha pubblika li 
jaghmel jghoddu l-
artikoli 5, 6 u 7 
ghal mardiet ohra. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI.1977.2.
11. (1) Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’,
minn zmien ghal zmien, b’notifikazzjoni jordna li d-
disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 5, 6 u 7 ghandhom ighoddu ghal mard
iehor ukoll infettiv jew kontagjuz minbarra milli ghall-mard
imsemmi fis-subartikolu (2) ta’ l-ahhar artikolu qabel dan.
(2) In-notifikazzjoni li biha kull ordni bhal dan jigi moghti,
ghandha ssemmi dik il-marda l-ohra jew dak il-mard l-iehor li
ghaliha jew ghalihom ikunu jghoddu d-disposizzjonijiet ta’ l-
artikoli hawn fuq imsemmija.
(3) Kull ordni bhal dan jista’ jkun permanenti jew ghal xi
zmien: f’dan l-ahhar kaz, fin-notifikazzjoni hawn fuq imsemmija
ghandu jigi stabbilit iz-zmien li ghalih dan l-ordni ghandu jibqa’
jsehh.
*Ara l-Avvizi Legali 110 ta’ l-1990, 179 ta’ l-1996 u 73 ta’ l-1997 li jestendu l-
applikazzjoni ta’ dan is-subartikolu ghal mard specifiku iehor.
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    7
(4) In-notifikazzjoni li biha dan l-ordni jigi moghti ghandha
tigi mahruga fil-Gazzetta tal-Gvern u f’gazzetta ta’ kuljum, ghal
tlitt ijiem tax-xoghol ta’ wara xulxin, u kopja taghha ghandha tigi
mwahhla fil-ghassa principali ta’ kull distrett tal-Pulizija.
(5) L-ordni jibda jsehh mill-jum li jigi stabbilit mill-Ministru
responsabbli ghas-sahha pubblika, izda mhux qabel gimgha mill-
hrug ta’ dik in-notifikazzjoni, u, minn dak il-jum u matul iz-zmien
li dak l-ordni jibqa’ jsehh, kull marda infettiva jew kontagjuza
msemmija f’dak l-ordni titqies bhala wahda mill-mardiet li
ghalihom tghodd din it-Taqsima ta’ l-Ordinanza.
(6) F’kazijiet urgenti, ikun bizzejjed li jinghata avviz tlitt ijiem
qabel, u l-fatt biss li z-zmien gie hekk imqassar fin-notifikazzjoni
hu prova bizzejjed ta’ l-urgenza tal-kaz.
Spezzjon ta’ djar. 
Emendat: 
III. 1982.2.
12. (1) Is-Suprintendent jew kull ufficjal mediku tas-sahha
jista’ jidhol, f’kull hin, bi nhar jew bil-lejl, wara li jaghti avviz ta’
siegha, f’kull dar jew lok iehor, fejn huwa jkollu ragun jahseb li
hemm, jew li m’ilux kien hemm, jew li hemm tghix xi persuna li
seta’ kellha kuntatt ma’ xi marda, kaz ta’ marda u jezamina u
jispezzjona kull persuna illi tkun tinsab hemm, illi tkun hemm jew
jissuggetta lil kull persuna bhal dik biex isirulha dawk l-ezamijiet
medici li jidhirlu xierqa fl-interess tas-sahha pubblika, sabiex jara
jekk dik il-persuna ghandhiex, jew m’ilux kellhiex, dik il-marda.
(2) Kemm-il darba dak id-dhul, ezami, spezzjon jew ezami
mediku ma jithalliex li jsir, kull magistrat jista’, meta s-
Suprintendent jew l-ufficjal fuq imsemmi jurih taht gurament li
hemm raguni tajba, johrog mandat li bih jawtorizza dak id-dhul,
ezami, spezzjon jew ezami mediku.
(3) Kull min, meta johrog dan il-mandat u jigi pprezentat lilu,
ma jhallix lis-Suprintendent jew lill-ufficjal mediku tas-sahha
jidhol fil-fond, jew ifixklu fl-ispezzjon, fl-ezami jew fl-ezami
mediku, hawn fuq imsemmijin, isir hati ta’ kontravvenzjoni taht din
l-Ordinanza. 
Restrizzjoni tal-
moviment ta’ 
persuna suspettata 
li jkollha mard. 
Mizjud: 
III.1982.3.
13. (1) Meta s-Suprintendent ikollu raguni jissuspetta li
persuna tista’ xxerred mard huwa jista’, b’ordni, jirrestringi l-
moviment ta’ dik il-persuna jew jissospendiha milli tattendi ghax-
xoghol taghha ghal perijodu ta’ mhux izjed minn erba’ gimghat,
liema perijodu jista’ jigi mtawwal sa ghaxar gimghat sabiex jigu
finalizzati dawk l-ezamijiet mikrobijologici li jistghu jkunu
mehtiega.
(2) Kull persuna li tagixxi kontra d-disposizzjonijiet ta’ dan l-
artikolu tkun hatja ta’ reat kontra din l-Ordinanza.
Setgha tas-
Suprintendent li 
jordna li nies 
morda jigu izolati. 
Emendat: 
III. 1982.4.
14. (1) Is-Suprintendent jew ufficjal mediku tas-sahha, meta
jsib illi xi wahda mill-persuni li kienu jinsabu fil-lok minnu
spezzjonat, skond l-artikolu 12 ta’ din l-Ordinanza, ghandha
tabilhaqq marda, jista’ jordna, barra minn mizuri sanitarji ohra, lill-
marid u lil kull persuna ohra li tkun iddur bih, jew li s-
Suprintendent ikollu ragun jahseb li setghat tittiehed, jigu izolati
jew jinghataw kura medika, jew it-tnejn skond kif mehtieg,
sakemm is-Suprintendent ikun sodisfatt li dak l-izolament jew il-
  8      KAP. 36. h    THARIS  MILL-MARD
kura mhux izjed mehtieg.
(2) Kull min ma jobdix, jew ma jhallix lil xi hadd jobdi dan l-
ordni kif jinghad hawn fuq, isir hati ta’ kontravvenzjoni taht din l-
Ordinanza.
(3) Kull kura ordnata mis-Suprintendent jew minn ufficjal
mediku tas-sahha skond is-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu
ghandha tinghata minghajr hlas.
Setgha tas-
Suprintendent li 
jizgura helsien 
minn infezzjoni. 
Mizjud: 
III.1982.5.
15. (1) Is-Suprintendent jista’ jordna li kull persuna li, ikollha
xoghol li l-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’
jistabbilixxi b’avviz ippubblikat fil-Gazzetta, u li tkun meqjusa
mill-imsemmi Suprintendent li tista’ xxerred mard, li minn zmien
ghal zmien isirulha dawk l-ezamijiet u dawk l-investigazzjonijiet
kif jidhirlu xieraq sabiex jizgura li dik il-persuna tkun hielsa minn
infezzjoni.
(2) Kull persuna li ma tobdix jew li ma thallix lil xi persuna
ohra milli tobdi xi ordni bhal dak tkun hatja ta’ reat taht din l-
Ordinanza.
Dmir tas-
Suprintendent li 
jordna t-tnaddif u 
d-dizinfezzjoni ta’ 
dar. 
Emendat: 
XLI. 1948.2; 
III.1982.6.
16. Meta fil-fehma tas-Suprintendent it-tnaddif u dizinfezzjoni
ta’ dar, jew ta’ bicca minnha, u ta’ kull oggett li jkun hemm fiha
billi jkun bid-dud jew xort’ohra illi jista’ jzomm l-infezzjoni,
inkella d-distruzzjoni ta’ dak l-oggett, jistghu ma jhallux jew
iwaqqfu t-tixrid ta’ marda, is-Suprintendent jista’, b’avviz bil-
miktub, igharraf lid-detentur, jew, jekk id-dar tkun battala, lis-sid
ta’ dik id-dar jew ta’ bicca minnha, illi d-dar u kull oggett li hemm
gewwa fiha jigu mnaddfin u ddizinfettati, inkella, fil-kaz ta’
oggetti, jigu distrutti mid-dipartiment tas-sahha, kemm-il darba s-
sid jew id-detentur ma jiddikjarax lis-Suprintendent, fiz-zmien li
jigi moghti fl-avviz, illi t-tnaddif u dizinfezzjoni ta’ dik id-dar jew
ta’ bicca minnha u ta’ kull oggett ta’ gewwa fiha, inkella d-
distruzzjoni ta’ dak l-oggett, sejjer jaghmilhom huwa nnifsu, b’mod
li jissodisfa lis-Suprintendent jew lill-ufficjal mediku tas-sahha,
jew lil tabib imqabbad bil-miktub ghal dan il-hsieb mis-
Suprintendent jew lil spettur tas-sahha, fiz-zmien stabbilit fl-avviz.
Dizinfezzjoni minn 
ufficjal tad-
dipartiment tas-
sahha.
17. (1) Kemm-il darba fiz-zmien hawn fuq imsemmi l-persuna
moghtija l-avviz ma taghmilx lis-Suprintendent id-dikjarazzjoni kif
jinghad hawn fuq, inkella, jekk wara li taghmel din id-dikjarazzjoni
lis-Suprintendent ma tnaddafx jew ma tiddizinfettax id-dar jew
bicca minnha, u kull oggett hawn fuq imsemmi jew ma
tiddistruggix l-oggett fiz-zmien moghti lilha fl-avviz, inkella,
ghalkemm ebda avviz ma jkun inghata, is-sid jew id-detentur jaghti
l-kunsens tieghu, it-tnaddif u d-disinfezzjoni tad-dar jew ta’ bicca
minnha u ta’ l-oggetti ta’ gewwa fiha, jew meta hemm il-htieg, id-
distruzzjoni ta’ l-oggetti, isiru mill-ufficjali tad-dipartiment tas-
sahha bi spejjez tal-Gvern.
(2) Kull min xjentement ifixkel lill-ufficjali fuq imsemmija fl-
esekuzzjoni tad-dmirijiet taghhom, isir hati ta’ kontravvenzjoni taht
din l-Ordinanza.
L-ufficjali jistghu 
jidhlu f’kull lok.
18. L-ufficjali msemmija fl-artikolu 16 jistghu jidhlu, f’kull
hin, bi nhar, f’kull lok, biex jaghtu effett lid-disposizzjoni ta’ l-
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    9
ahhar artikolu qabel dan.
Twarrib ta’ persuni 
minn dar infettata.
19. (1) Kemm-il darba, minhabba li f’dar jew f’bicca minnha,
ikun hemm, jew m’ilux kien hemm, marda, inkella sabiex din id-
dar jew bicca minnha tigi ddizinfettata, ikun mehtieg, fil-fehma tas-
Suprintendent, li jigu mahruga minn hemm in-nies li jkunu
joqghodu fiha, illi ma jkunux morda huma nfishom, jew illi ma
jkunux mehtiega fid-dar biex iduru b’xi hadd iehor li jkun marid,
jista’ jordna li jigu mahruga u, kemm-il darba, f’kull kaz bhal dan,
dawn in-nies, jew il-genituri taghhom, jew persuna ohra li jkollha l-
hsieb taghhom, ma jaghtux il-kunsens biex jigu hekk mahruga, kull
magistrat jista’, fuq dikjarazzjoni mahlufa tas-Suprintendent li hu
mehtieg li dawk in-nies jigu mahruga, jaghti mandat li jawtorizza
lill-Pulizija li tohrog lil dawk in-nies, taht dawk il-kondizzjonijiet
li hu jidhirlu xierqa dwar il-hin li fih ghandhom jinhargu u dwar
kull cirkostanza ohra.
(2) Is-Suprintendent ghandu, u b’din id-disposizzjoni hu
moghti s-setgha li jaghti, bla hlas, irkovru jew allogg temporanju,
u, jekk jinhtieg, l-ikel ukoll u n-nies mehtiega biex jaqduhom, lin-
nies li jkunu joqoghdu fid-dar jew f’bicca minnha matul iz-zmien li
ma jkunux jistghu jmorru lura fiha.
(3) Kull min ifixkel l-esekuzzjoni ta’ ordni moghti minn
magistrat taht dan l-artikolu, isir hati ta’ kontravvenzjoni taht din l-
Ordinanza.
Tindif ta’ persuna 
li tkun, jew 
ilbiesha, jkun, 
mdewda. 
Mizjud: 
XLI. 1948.3. 
Emendat: 
III. 1982.7; 
VIII.1990.3.
20. (1) Meta s-Suprintendent jidhirlu, fuq rapport ta’ ufficjal
mediku tal-gvern, illi xi persuna, jew ilbies ta’ dik il-persuna, tkun
jew ikunu mdewda, f’dak il-kaz, jekk dik il-persuna taccetta li
tittiehed fi stazzjon tat-tindif, l-imsemmi Suprintendent jista’
igieghel li tittiehed f’dik l-istazzjon. Jekk dik il-persuna ma
taccettax, hija tista’ tingieb quddiem Qorti tal-Magistrati bhala
qorti ta’ gudikatura kriminali, u l-qorti, jekk jidhirlha illi jinhtieg li
hija jew ilbiesha ghandhom jitnaddfu, tista’ tohrog ordni sabiex
tittiehed f’dik l-istazzjon u sabiex tinzamm hemm ghal matul dak
iz-zmien u taht dawk il-kondizzjonijiet li jkunu msemmijin fl-
ordni:
Izda s-Suprintendent jista’ jawtorizza li t-tindif isir fil-post
tar-residenza ta’ dik il-persuna, jew f’dak il-post l-iehor li s-
Suprintendent jista’ jordna.
(2) Meta persuna tkun ittiehdet f’xi stazzjon tat-tindif skond l-
ahhar subartikolu qabel dan, is-Suprintendent ghandu jiehu dawk
il-mizuri illi huwa jidhirlu li huma mehtiega sabiex dik il-persuna u
hwejjigha jitnaddfu mid-dud.
(3) It-tindif ta’ nisa taht dan l-artikolu ghandu jsir biss minn
mara, awtorizzata ghalhekk mis-Suprintendent, taht it-tmexxija ta’
ufficjal mediku tal-gvern.
(4) Kull kunsens mehtieg li ghandu jinghata ghall-finijiet ta’
dan l-artikolu jista’, fil-kaz ta’ persuna taht l-eta  ta’ tmintax-il sena
jew mhux responsabbli minhabba li mohhha nieqes, jinghata,
minflokha minn missierha jew ommha jew minn persuna ohra li
jkollha hsieb dik il-persuna.
  10      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
(5) Ma jsir ebda hlas ghat-tindif ta’ persuna jew ta’ l-ilbies
taghha jew ghal xi servizz iehor li ghandu x’jaqsam ma’ dan li
jinghata skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu.
Hlas ghall-hsara 
maghmula bid-
dizinfezzjoni. 
Emendat: 
XLI. 1948.4.
21. (1) Meta bis-sahha tas-setghat taht l-artikolu 16, l-ufficjali
tad-dipartiment tas-sahha jiddizinfettaw dar, jew bicca minnha, jew
oggett li jkun hemm gew, jew jiddistruggu dan l-oggett, il-Gvern
ghandu jhallas kumpens gust lis-sid jew detentur ta’ dik id-dar, jew
bicca minnha, jew lis-sid ta’ dak l-oggett, skond il-kaz, ghal kull
hsara li tkun saret bla bzonn bid-dizinfezzjoni f’dik id-dar, f’dik il-
bicca minnha jew fl-oggett, jew meta jkun gie distrutt oggett, ghat-
telfa li tbatiet b’dik id-distruzzjoni.
(2) Jekk dan il-kumpens jigi rrifjutat, jista’ jintalab b’azzjoni
quddiem il-qorti kompetenti.
(3) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, il-kelma "dar" tfisser ukoll
mahzen, tinda jew vagun, u kull bastiment li jkun jinsab f’port jew
fil-bahar territorjali ta’ Malta.
(4) Fil-kaz ta’ qirda b’ordni tas-Suprintendent ta’ xi oggetti
mniggsin jew imdewdin, is-Suprintendent ikun jista’ jaghti
kumpens ghalihom billi jibdel kull oggett meqrud, jew xi wiehed
jew iehor minn dawk l-oggetti, b’ohrajn, jew iehor li jkun, jew
ohrajn li jkunu, sustanzjalment bhalu jew bhalhom.
Distruzzjoni jew 
dizinfezzjoni ta’ 
hwejjeg tas-sodda 
infettati, ecc.
22. (1) Is-Suprintendent jista’, b’avviz bil-miktub, jordna lis-
sid ta’ hwejjeg tas-sodda, ta’ lbies jew ta’ hwejjeg ohra li setghu
jigu infettati, li jikkunsinna dawn il-hwejjeg lil wiehed mill-
ufficjali tad-dipartiment tas-sahha sabiex jingarru barra biex jigu
distrutti jew iddizinfettati.
(2) Kull min ma jobdix dan l-ordni jsir hati ta’ kontravvenzjoni
taht din l-Ordinanza.
(3) Il-hwejjeg tas-sodda, l-ilbies u kull hag‘ohra li jkunu gew
iddizinfettati mid-dipartiment tas-sahha ghandhom jinghataw lura
lis-sid minghajr ebda spiza, u kemm-il darba xi haga minnhom tkun
batiet hsara jew giet distrutta, il-Gvern ghandu jikkumpensa lil
sidha ghaliha; u, dan il-kumpens, jekk irrifjutat, jista’ jintalab
b’azzjoni quddiem il-qorti kompetenti.
Min jezercita s-
sengha tal-hasil tal-
hwejjeg jista’ jigi 
mgieghel jaghti l-
ismijiet tal-
parruccani.
23. (1) Kemm-il darba s-Suprintendent ikun tal-fehma li,
sabiex jinzamm it-tixrid ta’ marda, hu ghandu jkun jaf l-ismijiet
tal-parruccani ta’ persuna jew socjeta  li tezercita s-sengha jew l-
industrija tal-hasil tal-hwejjeg jew tal-moghdija taghhom bil-
mangnu jew bil-hadida, hu jista’ jordna lil din il-persuna jew
socjeta  li tghidlu l-ismijiet u l-indirizzi, inkella li taghtih lista bid-
dettalji kollha tan-nies li ghalihom dik il-persuna jew socjeta
jaghmlu, jew fl-ahhar sitt gimghat ikunu ghamlu dak il-hasil, jew
moghdija bil-mangnu jew bil-hadida, u din il-persuna jew socjeta
hija fid-dmir li taghti dak it-taghrif jew dik il-lista.
(2) Is-Suprintendent ghandu jhallas lil din il-persuna jew
socjeta , ghat-taghrif jew lista hawn fuq imsemmija, is-somma ta’
zewg centezmi u hames millezmi ghal kull hamsa u ghoxrin isem li
jkun fiha, izda s-somma kollha ma tista’ f’ebda kaz taqbez hmistax-
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    11
il centezmu.
(3) Kull min jonqos xjentement li jaghti dan it-taghrif jew din
il-lista, isir hati ta’ kontravvenzjoni taht din l-Ordinanza.
Projbizzjonijiet.
(a) xjentement jixhet, jew igieghel jew ihalli lil min jixhet
f’kaxxa tar-refuse jew xort’ohra jesponi xi materjal
jew oggett infettati b’marda;
(b) xjentement jaghti b’kiri dar jew bicca minn dar li fiha
kien hemm xi hadd li kellu marda, qabel ma dik id-dar
jew bicca minn dar u l-oggetti kollha ta’ gewwa fiha li
setghu jigu infettati, ikunu gew iddizinfettati b’mod li
jissodisfa lil wiehed mill-ufficjali medici msemmijin
fl-artikolu 16, inkella, fil-kaz ta’ dawk l-oggetti, qabel
ma dawk l-oggetti, meta hu mehtieg, ikunu gew
distrutti;
(c) fil-waqt li qieghed jaghti b’kiri jew juri biex jaghti
b’kiri dar jew bicca minn dar, u meta jigi mistoqsi
minn dak li jkun qieghed jiftiehem biex jikri dik id-dar
jew bicca minn dar jekk hemmx, jew, jekk kienx hemm
fis-sitt gimghat ta’ qabel xi hadd b’xi marda,
xjentement iwiegeb il-falz fuq dik il-mistoqsija;
(d) meta ma jibqax joqghod f’dar jew f’bicca minn dar li
fiha kien hemm fis-sitt gimghat ta’ qabel xi hadd b’xi
marda -
(i) jonqos li jgharraf lis-sid jew lid-detentur ta’ dik
id-dar jew bicca minn dar, illi kien hemm dik il-
marda; jew
(ii) xjentement iwiegeb il-falz meta jigi mistoqsi
mis-sid jew detentur ta’ dik id-dar jew bicca
minn dar jew minn dak li jkun qieghed jiftiehem
biex jikri dik id-dar jew bicca minn dar, jekk fis-
sitt gimghat ta’ qabel kienx hemm fiha xi hadd li
kellu marda.
(2) Ghall-finijiet tal-paragrafu (b) tas-subartikolu (1) ta’ dan l-
artikolu is-sid ta’ allogg jew ta’ lukanda jitqies bhala lokatur ta’
bicca dar, rigward kull persuna li tmur toqghod f’dak l-allogg jew
f’dik il-lukanda.
Il-magistrat jista’ 
jordna f’xi kazijiet 
li l-marid jigi 
mehud l-isptar.
25. (1) Kull persuna li jkollha marda u li ma jkollhiex dar
sewwa jew il-kumditajiet mehtiega, jew tkun f’dar jew f’lok fejn
ma jistghux jittiehdu l-kawteli mehtiega biex ma jhallux il-marda
tixxerred, jew li tkun toqghod f’kapanna jew f’vagun jew f’kamra
jew f’dar li fiha jkunu joqoghdu nies ohra, barra minn dawk li
bilfors ghandhom ikunu hemm biex iduru bil-marid, jew li tkun
abbord ta’ bastiment, tista’, fuq certifikat iffirmat minn tnejn mill-
ufficjali medici msemmijin fl-artikolu 16, tigi mehuda, b’ordni ta’
magistrat, fuq talba tas-Suprintendent u bi spejjez tal-Gvern,
f’wiehed mill-isptarijiet tal-mard infettiv fil-gzira li fiha dik il-
persuna tkun tinsab, u tinzamm hemm bi spejjez tal-Gvem sakemm
tibqa’ fi stat ta’ infezzjoni.
  12      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
(2) Dan l-ordni tal-magistrat ma jkunx mehtieg meta 1-marid
jittiehed l-isptar bil-kunsens tieghu, jew tal-genitur jew tutur
tieghu.
(3) L-ordni msemmi fis-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu jigi
mibghut, f’Malta, lill-Kummissarju tal-Pulizija u, f’Ghawdex, lill-
ufficjal tal-Pulizija l-izjed anzjan.
(4) Kull min ifixkel l-esekuzzjoni ta’ l-ordni tal-magistrat
moghti kif jinghad hawn fuq, isir hati ta’ kontravvenzjoni taht din
l-Ordinanza.Ordni tal-magistrat biex il-marid li ma jkollux dar
sewwa jinzamm l-isptar.
26. (1) Meta, fuq rikors ta’ wiehed mill-ufficjali medici
msemmijin fl-artikolu 16, il-magistrat hu sodisfatt li persuna li
ghandha marda, illi qieghda fi sptar, jekk thalli dan l-isptar ma
jkollhiex dar jew kumditajiet bizzejjed fejn jistghu jittiehdu l-
kawteli mehtiega sabiex il-marda ma tigix imxerrda minn dik il-
persuna, dan il-magistrat jista’ jordna li dik il-persuna tinzamm
f’dak l-isptar, bi spejjez tal-Gvern, ghal zmien li jigi stabbilit fl-
ordni, u jista’ wkoll igedded dan iz-zmien ghal kemm-il darba
jidhirlu mehtieg sabiex il-marda ma tixxerridx.
(2) Dan l-ordni jista’ jigi esegwit minn kull ufficjal tad-
dipartiment tas-sahha, minn kull ufficjal tal-Pulizija u minn kull
ufficjal ta’ l-isptar.
Esposizzjoni fil-
pubbliku ta’ nies 
morda u ta’ oggetti 
infettati.
27. Kull min -
(a) meta jkollu marda, jesponi ruhu, minghajr ma jiehu l-
kawteli mehtiega biex ma jhallix dik il-marda
tixxerred, fi triq, f’post pubbliku, f’hanut, f’lukanda, fi
tverna, f’allogg, fi knisja, jew f’xi post iehor uzat in
komun minn nies ohra li mhumiex tal-familja jew tad-
dar tal-marid; jew
(b) meta ghandu l-hsieb ta’ persuna li hu jaf li hija hekk
marida, xjentement jesponi lil din il-persuna; jew
(c) xjentement jaghti, jislef, ibigh, jirghan, jibghat, igorr
jew jesponi jew ihalli li jinhaslu jew li jigu sponuti
f’post tal-hasil, uzat in komun minn nies ohra li
mhumiex tal-familja jew tad-dar tal-marid, minghajr
qabel ma jigu ddizinfettati b’mod li jissodisfa lill-
ufficjali medici msemmijin fl-artikolu 16, oggetti tas-
sodda, ilbies jew hwejjeg ohra li kienu esposti ghall-
infezzjoni b’dik il-marda,
isir hati ta’ kontravvenzjoni taht din l-Ordinanza.
Tfal morda ma 
jistghux imorru 
skola.
28. (1) Il-genitur jew persuna ohra li jkollha l-hsieb ta’ tifel li
ghandu jew li kellu marda, jew li joqghod f’dar li fiha hemm, jew
kien hemm dik il-marda, fis-sitt gimghat ta’ qabel, ma jistghux,
xjentement jew b’nuqqas ta’ kont, ihallu lil dak it-tifel imur skola,
minghajr ma jaghtu lis-surmast jew direttur iehor ta’ dik 1-iskola,
certifikat ta’ tabib, li minnu jidher illi dak it-tifel hu hieles minn
mard jew infezzjoni, u li d-dar u kull oggetti ta’ gewwa fiha li kien
espost ghall-infezzjoni gew dizinfettati b’mod li jissodisfa lill-
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    13
ufficjali medici msemmijin fl-artikolu 16.
(2) Is-surmast jew direttur iehor ta’ skola ma jistghux,
xjentement, ihallu li tifel imur l-iskola bi ksur tad-disposizzjonijiet
ta’ dan l-artikolu.
Persuna li jkollha 
marda ma tistax 
tahdem xoghol li 
jkollu x’jaqsam 
ma’ hwejjeg ta’ 
ikel ghal bejgh.
29. Ebda persuna li jkollha marda, jew li toqghod f’dar
infettata b’marda, ma tista’ tahleb annimali jew tahdem xoghol li
ghandu x’jaqsam ma’ hwejjeg ta’ ikel ghal bejgh, jew tezercita
sengha jew negozju b’mod li jistghu jxerrdu dik il-marda. 
Nies morda ma 
jistghux jigu 
ttrasportati 
f’vetturi pubblici. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI. 1977.2.
30. (1) Is-sid jew min ikollu l-hsieb ta’ vettura pubblika ma
jistax xjentement jittrasporta, u kull persuna ohra ma tistax
xjentement tghabbi, fuq din il-vettura, persuna li ghandha marda, u
persuna li ghandha marda ma tistax tidhol f’din il-vettura, minghajr
ma jittiehdu l-kawteli mehtiega, li jkunu ta’ sodisfazzjon tas-
Suprintendent sabiex dik il-persuna hekk marida tinzamm izolata. 
(2) Meta persuna li ghandha marda tigi ttrasportata f’vettura
pubblika, is-sid jew min ikollu l-hsieb tal-vettura, kif isir jaf bil-
fatt, ghandu jaghti avviz ta’ dan lis-Suprintendent u jiehu hsieb li
jiddizinfetta dik il-vettura. Is-sid jew min ikollu l-hsieb tal-vettura
jista’ jitlob quddiem il-qorti kompetenti, kontra l-persuna li tkun
giet hekk ittrasportata somma bizzejjed li tkopri kull telf jew spiza
li jkun bata minhabba dik id-dizinfezzjoni.
(3) Hu dmir tas-Suprintendent, fuq talba tas-sid jew ta’ min
ikollu l-hsieb tal-vettura, li jahseb ghad-dizinfezzjoni ta’ dik il-
vettura, bla hlas.
(4) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, il-kelma "marda" tfisser
pesta, gidri, kolera, difterite, krupp membranuz, tifu, yellow fever,
meningite cerebro-spinali epidemika, skarlatina jew deni ta’ l-
iskarlatina, hozba, varicella u kull marda ohra li ghaliha l-Ministru
responsabbli ghas-sahha pubblika, b’regolament, jaghmel ighoddu
d-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu.
Setgha tas-
Suprintendent 
dwar dairy meta l-
marda tkun gejja 
mill-halib.
31. (1) Meta s-Suprintendent ikollu prova illi xi persuna
ghandha marda li tkun gejja mill-halib moghti minn dairy, jew illi
l-halib ta’ din id-dairy jista’ jgib dik il-marda, is-Suprintendent
ghandu jispezzjona dik id-dairy jew huwa stess jew permezz ta’
ufficjal mediku tas-sahha jew ta’ ufficjal sanitarju iehor. Is-
Suprintendent jew l-ufficjal li jahtar floku ghandu jezamina din id-
dairy u kull persuna li tahdem fiha, jew li toqghod fil-lok, jew li
toqghod f’lok li fih joqoghdu nies li jahdmu fid-dairy, kif ukoll l-
annimali li jinzammu fiha, u ghandu jqieghed dawn l-annimali taht
kull process mehtieg sabiex jara jekk ghandhomx xi marda.
(2) Wara din l-ispezzjoni, is-Suprintendent ghandu, skond ma
jkun il-kaz, jew jordna lil sid id-dairy biex ma jaghtix halib minn
dik id-dairy sakemm dan l-ordni ma jigix imhassar, inkella,
jiddikjara li mhux mehtieg li jaghti dan l-ordni.
(3) Ghall-finijiet tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il-
halib moghti minn annimali waqt li dawn ikunu provvizorjament
barra mid-dairy fejn soltu jinzammu, jitqies bhala moghti minn dik
id-dairy.
  14      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
(4) Ordni moghti bis-sahha tas-subartikolu (2)ta’ dan l-artikolu
ghandu jigi mhassar minnufih malli s-Suprintendent ikun sodisfatt
illi mhux probabbli li l-halib ta’ dik id-dairy jista’ izjed igib mard.
Sid id-dairy meta 
jhossu aggravat bl-
ordni jista’ 
jappella. 
Emendat: 
VIII.1990.3.
32. (1) Sid id-dairy li jidhirlu li hu aggravat minn dak l-ordni,
jista’ jaghmel appell minnu lill-Qorti tal-Magistrati (Malta), jekk
id-dairy tkun tinsab f’Malta, jew lill-Qorti tal-Magistrati
(Ghawdex), jekk id-dairy tkun tinsab f’Ghawdex jew f’Kemmuna.
(2) L-appell isir b’rikors u bih jintalab li l-ordni hawn fuq
imsemmi jigi mbiddel jew imhassar.
(3) Kopja ta’ dan ir-rikors ghandha tigi nnotifikata lis-
Suprintendent, illi ghandu jigi mgharraf kif imiss bil-gurnata li
fiha, kif sejjer jinghad hawn ’il quddiem, l-appell fuq dak ir-rikors
ghandu jigi mismugh.
(4) Wara l-prezentata mill-appellant ta’ dan ir-rikors il-qorti
kompetenti tahtar il-gurnata, mhux izjed tard minn sitt ijiem tax-
xoghol mill-prezentata, ghad-dehra tal-partijiet quddiemha.
(5) Il-qorti tista’ jew tordna lil sid id-dairy biex ma jissoktax
jaghti halib, inkella tbiddel jew thassar l-ordni li jkun gie moghti
mis-Suprintendent.
(6) Matul l-appell, l-ordni moghti mis-Suprintendent jibqa’
jsehh.
(7) Kemm-il darba l-qorti ssib illi ma kienx hemm ragunijiet
bizzejjed ghall-ordni moghti mis-Suprintendent u illi ma hemmx
ragunijiet biex twettaq dak l-ordni, sid id- dairy ikollu jedd ta’
kumpens ghall-hsara li jkun bata minhabba dak l-ordni: u jekk dan
il-kumpens jigi rrifjutat, jista’ jintalab b’kawza quddiem il-qorti
kompetenti.
Kull min ma jhallix 
issir l-ispezzjoni, 
ecc., hu hati ta’ reat 
taht din l-
Ordinanza.
33. Kull min ma jhallix lis-Suprintendent jew ufficjal iehor
imsemmi fl-artikolu 31 jaghmel l-ezami hemm imsemmi, jew jaghti
halib bi ksur ta’ ordni tas-Suprintendent jew tal-qorti, moghti taht
iz-zewg artikoli ta’ qabel dan, isir hati ta’ kontravvenzjoni taht din
l-Ordinanza.
Id-disposizzjonijiet 
ta’ l-Att dwar is-
Sigurta  fl-Ikel ma 
jaffettwawx l-
artikoli 31, 32 u 33. 
Emendat: 
XI. 1977.2; 
XL1X. 1981.6.
Kap. 449.
34. Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 31, 32 u 33, u kull haga
maghmula tahthom ma jaffettwawx l-applikazzjoni tad-
disposizzjonijiet dwar id-dairies, halib, butir u gobon fl-Att dwar
is-Sigurta  fl-Ikel jew f’xi legislazzjoni ohra li tissostitwiha.
Is-Suprintendent 
jista’ jitlob lil sid 
id-dairy li jaghtih 
lista tal-parruccani 
tieghu, ecc., f’xi 
kazijiet.
35. (1) Kull meta fil-fehma tas-Suprintendent, id-dehra jew it-
tixrid ta’ marda hija gejja mill-halib moghti minn sid id-dairy, bl-
ingrossa jew bl-imnut, jew tal-halib moghti minn wiehed jew iehor
fost bosta sidien ta’ dairies, is-Suprintendent jista’ jordna lil dan is-
sid jew sidien ta’ dairies li jaghtuh f’dak iz-zmien, mhux anqas
minn erbgha u ghoxrin siegha, illi hu jiffissalhom, indikazzjoni jew
lista bid-dettalji kollha ta’ l-ismijiet u ta’ l-indirizzi, tal-parruccani
taghhom, mill-ahjar li jafu, u dan is-sid jew sidien ghandhom
jaghtu din l-indikazzjoni jew lista.
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    15
(2) Is-Suprintendent ghandu jhallas lis-sid jew sidien ta’
dairies hawn fuq imsemmija somma ta’ zewg centezmi u hames
millezmi ghal kull hamsa u ghoxrin isem li jkun fiha l-indikazzjoni
jew il-lista, izda s-somma kollha m’ghandha qatt taqbez hmistax-il
centezmu.
(3) Is-Suprintendent jista’ wkoll jordna, fil-kaz imsemmi fis-
subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu, lis-sid jew lis-sidien ta’ dairies li
jaghtuh, f’dak iz-zmien, mhux anqas minn erbgha u ghoxrin siegha,
li hu jiffissalhom, indikazzjoni jew lista bid-dettalji kollha ta’ l-
ismijiet u l-indirizzi tan-nies li minghandhom, matul iz-zmien
specifikat mis-Suprintendent, ikunu hadu l-halib jew xi parti mill-
halib li jkunu bieghu jew qassmu.
Projbizzjoni li 
jinzammu katavri 
f’xi kazijiet.
36. (1) Hadd ma jista’, minghajr il-permess bil-miktub ta’
ufficjal mediku tal-gvern, izomm, ghal izjed minn erbgha u ghoxrin
siegha, il-katavru mhux midfun ta’ persuna li mietet b’marda, hlief
f’kamra mhux uzata bhala dar, post ta’ rqad jew tax-xoghol, izda
xejn f’dan l-artikolu m’hu ta’ xkiel ghat-trasport tal-katavru ghal
kamra mortwarja, jekk dan it-trasport isir mehtieg taht
disposizzjonijiet ohra tal-ligi.
(2) Meta xi hadd imut fi sptar jew f’xi lok iehor li jkun qieghed
ghal xi zmien ghall-kura ta’ nies li jkollhom marda, u wiehed mill-
ufficjali medici msemmijin fl-artikolu 16, jaghmel certifikat illi,
fil-fehma tieghu hu mehtieg, biex jitnehha l-periklu li l-marda
tittiehed jew li tixxerred l-infezzjoni, illi l-katavru ma jigix mehud
minn dak l-isptar jew lok iehor hlief biex jigi midfun minnufih,
hadd ma jkun jista’ jittrasporta l-katavru hlief ghal dak l-iskop:
Izda xejn f’dan l-artikolu m’hu ta’ xkiel ghat-trasport tal-
katavru minn sptar ghal kamra mortwarja, u din il-kamra
mortwarja, ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, titqies bhala bicca mill-
isptar.
Il-magistrat jista’ 
f’xi kazijiet jordna 
d-dfin ta’ katavri.
37. (1) Meta -
(a) il-katavru ta’ xi hadd li miet b’marda jinzamm f’kamra
li fiha joqoghdu jew jorqdu nies ohra; jew
(b) il-katavru mhux midfun ta’ xi hadd li miet b’marda
jinzamm f’lok iehor milli f’kamra mhix uzata bhala
dar, post ta’ rqad, jew tax-xoghol, ghal izjed minn
erbgha u ghoxrin siegha wara l-mewt minghajr il-
permess bil-miktub ta’ ufficjal mediku tal-gvern; jew
(c) katavru jinzamm f’dar jew f’kamra jew fuq bastiment,
taht cirkostanzi tali illi, jekk jibqa’ hekk jinzamm,
tista’ ssir hsara ghas-sahha tan-nies li joqoghdu fihom,
jew f’xi dar jew bini iehor li jmiss maghhom jew qrib;
jew
(d) katavru ma jigi mitlub minn hadd, jew hadd ma
jindahal biex jidfnu, 
kull magistrat jista’, fuq certifikat iffirmat minn tabib ezercenti li
jkollu l-kwalifiki mehtiega, jordna t-trasport tal-katavru, bi spejjez
tal-Gvern, ghal xi kamra mortwarja li tkun disponibbli u d-dfin
tieghu fi zmien li jigi moghti fl-ordni.
  16      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
(2) Dan il-magistrat jista’ wkoll, jekk il-katavru jkun ta’ xi
hadd li miet b’marda, jew kemm-il darba jidhirlu mehtieg id-dfin
minnufih, jordna d-dfin minnufih tal-katavru minghajr it-trasport
ghall-kamra mortwarja.
Dfin b’ordni tas-
Suprintendent.
38. Kemm-il darba hadd mill-qraba jew hbieb tal-mejjet ma
jobbliga ruhu li jidfen il-katavru u fil-fatt jidfnu fiz-zmien moghti
f’dak l-ordni kif jinghad hawn fuq, hu dmir tas-Suprintendent li
jiehu hsieb id-dfin ta’ dak il-katavru u kull spiza li ssir ghalhekk
tista’ tigi mitluba lura minnu fil-qorti kompetenti minghand kull
min hu skond il-ligi obbligat ghall-ispejjez ta’ dik id-difna.
Trasport tal-
katavru ta’ persuna 
li mietet b’marda.
39. (1) Il-katavru ta’ persuna li mietet b’marda ma jistax jigi
ttrasportat f’vettura li ma tkunx karru tal-mejtin li qieghed
ghaldaqshekk, hlief fuq ic-certifikat ta’ wiehed mill-ufficjali
medici msemmijin fl-artikolu 16, illi jiddikjara illi ttiehdu l-kawteli
kollha mehtiega fl-interess tas-sahha pubblika b’sodisfazzjon
tieghu.
(2) Fin-nuqqas ta’ dan ic-certifikat, hadd ma jista’, xjentement,
jittrasporta jew ighin fit-trasport, inkella jgieghel jew jindahal biex
igieghel li jigi ttrasportat dak il-katavru.
Hadd ma jista’ 
ifixkel l-
esekuzzjoni ta’ 
ordni moghti minn 
magistrat taht l-
artikolu 37.
40. Kull min ifixkel l-esekuzzjoni ta’ ordni moghti minn
magistrat bis-sahha ta’ l-artikolu 37, isir hati ta’ kontravvenzjoni
taht din l-Ordinanza.
Xi disposizzjonijiet 
ighoddu wkoll 
meta hemm biss 
suspett ta’ marda. 
Mizjud: 
II.1926.2. 
Emendat: 
X.1953.4.
41. Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 5, 6, 7, 14, 19, 25, 26, 27,
28 u 29 ighoddu wkoll meta jkun hemm biss raguni biex wiehed
jissuspetta illi l-marda hija pesta, gidri, kolera asjatika, difterite,
krupp membranuz, yellow fever, skarlatina, lebbra jew varicella.
Setgha tal-Ministru 
li jaghmel 
regolamenti 
rigward persuni li 
jbaghtu minn certu 
mard. 
Mizjud: 
X.1953.5. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI.1977.2.
42. Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’
jaghmel u wara jbiddel jew jirrevoka regolamenti biex jobbliga
persuni li jbatu b’marda nfettiva ta’ natura kronika, li jissottomettu
ruhhom ghall-ezamijiet perjodici u/jew trattament b’dak il-mod u
minn dawk l-ufficjali medici kif ikun preskritt b’dawn ir-
regolamenti.
Setgha tal-Ministru 
li jaghmel 
regolamenti. 
Mizjud: 
III.1982.8.
43. Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’, sabiex
ihares ahjar is-sahha pubblika, b’regolamenti jippreskrivi mizuri
sabiex -
(a) tigi kontrollata u regolata l-kwalita  ta’ ilma, inkluz l-
ilma vasti, li jista’ jintuza fit-tkabbir u tisqija tal-
hxejjex;
(b) tigi kontrollata u regolata x-xorta ta’ hxejjex li jistghu
jitkabbru f’xi nhawi partikolari; u
(c) jinqabdu u jinqerdu hxejjex li jekk jittieklu
jippregudikaw jew jistghu jkunu ta’ periklu ghas-sahha
tal-konsumatur.
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    17
Titolu II
THARIS MINN MARD EPIDEMIKU
Setgha tal-Ministru 
li jaghmel 
regolamenti ghat-
tharis minn mard, 
ecc. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI.1977.2.
44. Meta xi parti ta’ Malta tkun imhedda jew milquta b’xi
marda perikoluza epidemika jew infettiva, il-Ministru responsabbli
ghas-sahha pubblika jista’ jaghmel u wara li jaghmel ibiddel jew
ihassar regolamenti, ghall-iskopijiet hawn taht imsemmija jew ghal
xi wiehed minnhom, jigifieri:
(a) ghad-dfin bla dewmien tal-katavri;
(b) ghall-ispezzjon fid-djar;
(c) ghall-assistenza medika, tqassim ta’ medicini, ftuh ta’
sptarijiet, inkuraggiment ghall-indafa, ventilazzjoni u
dizinfezzjoni, u ghall-kawteli li ghandhom jittiehdu
kontra t-tixrid ta’ marda;
(d) biex ma jkunx hemm fid-djar jew f’xi bicca minn dar
numru zejjed ta’ nies b’mod li jista’ jkun ta’ hsara
ghas-sahha; u
(e) ghal kull skop iehor jew hag‘ohra li l-Ministru
responsabbli ghas-sahha pubblika jidhirlu mehtiega
biex tithares jew tittaffa l-marda,
u jista’ jordna li dawn ir-regolamenti, jew xi wiehed minnhom,
ghandhom isehhu sew ghal kull parti ta’ Malta, jew ghal xi parti
wahda jew izjed taghha biss u li jghoddu ghal kull bastiment fil-
port jew fil-bahar territorjali ta’ Malta, ghaz-zmien li jigi msemmi
f’dak l-ordni.
It-tobba ezercenti 
ghandhom jaghtu 
s-servizz taghhom 
lil persuni li jkunu 
milquta b’marda.
45. Meta f’xi parti ta’ Malta ikun hemm xi marda epidemika,
it-tobba ezercenti fid-distrett milqut bil-marda, kif ukoll l-ufficjal
mediku distrettwali u kull tabib ezercenti iehor imqabbad mill-
Gvern biex jaghti l-assistenza tieghu f’dak id-distrett fiz-zmien li
tkun tahkem dik il-marda, ghandhom jaghtu s-servizz taghhom lin-
nies li jkollhom dik il-marda, f’dak id-distrett.
Pensjoni lill-armla 
u tfal ta’ tobba jew 
ta’ spetturi tas-
sahha li jmutu 
b’marda 
epidemika.
46. L-armla u t-tfal ta’ tabib ezercenti, sew jekk fl-impieg tal-
Gvern jew le, jew ta’ spettur tas-sahha, illi jmut b’dik il-marda
epidemika, u li jkun ha fl-ezercizzju tad-dmirijiet tieghu taht din l-
Ordinanza, ghandhom jedd ghal pensjoni.
Kemm tkun il-
pensjoni. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI.1977.2.
47. (1) Il-pensjoni ta’ l-armla tat-tabib ezercenti li jmut kif
jinghad hawn fuq, tkun ta’ hamsa u sebghin lira fis-sena u tizdied
b’ghaxar liri ghal kull tifel li jhalli l-mejjet.
(2) Jekk it-tabib ezercenti jkun armel fiz-zmien tal-mewt
tieghu, izda jhalli tfal, inkella, jekk il-mara tkun hajja fiz-zmien
tal-mewt tieghu, izda tmut u thalli tfal, wara li tkun akkwistat il-
jedd ghall-pensjoni, lil kull wiehed mit-tfal tigi moghtija pensjoni
ta’ somma, mhux anqas minn ghaxar liri fis-sena, kif tigi stabbilita
mill-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika.
(3) Kemm-il darba t-tabib ezercenti ma jhalli la armla u lanqas
tfal, izda jhalli axxendenti jew ahwa subien jew bniet, jew
  18      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
neputijiet fil-linja dritta, li kienu jridu ghal kollox il-ghajxien
taghhom minghandu, il-pensjoni msemmija fis-subartikolu (2) ta’
dan l-artikolu tigi moghtija lil dawn il-qraba f’dik il-proporzjoni u
taht dawk il-kondizzjonijiet li l-Ministru responsabbli ghas-sahha
pubblika jistabbilixxi.
(4) Il-pensjoni ta’ l-armla ta’ l-ispettur tas-sahha tkun ta’
hamsa u tletin lira fis-sena, u tizdied bi tmien liri ghal kull tifel li
jhalli l-mejjet.
(5) Jekk l-ispettur tas-sahha jkun armel, fiz-zmien tal-mewt
tieghu, izda jhalli tfal, inkella, jekk il-mara tkun hajja fiz-zmien
tal-mewt tieghu, izda tmut, u thalli tfal, wara li tkun akkwistat il-
jedd ghall-pensjoni, lil kull wiehed mit-tfal tigi moghtija pensjoni
ta’ somma, mhux anqas minn tmien liri fis-sena, kif tigi stabbilita
mill-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika.
(6) Id-disposizzjoni tas-subartikolu (3) ta’ dan l-artikolu dwar
il-pensjoni li tmiss lil qraba ta’ tabib ezercenti li jmut minghajr ma
jhalli armla jew tfal, tghodd ukoll, taht l-istess cirkostanzi, fil-kaz
ta’ mewt ta’ spettur tas-sahha.
Telf tal-pensjoni 
mill-armla jew mit-
tfal.
48. (1) Jekk l-armla ta’ tabib ezercenti titlef il-jedd ghall-
pensjoni, kif jinghad hawn taht, kull wiehed mit-tfal ikollu jedd
ghal pensjoni ta’ mhux anqas minn ghaxar liri fis-sena.
(2) Fil-kaz li l-pensjoni tintilef mill-armla ta’ spettur tas-sahha,
kull wiehed mil-tfal ikollu jedd ghal pensjoni ta’ tmien liri fis-sena.
(3) Il-pensjoni tintilef -
(a) meta l-armla terga’ tizzewweg;
(b) meta t-tfal bniet jew subien isiru ta’ l-eta , inkella, fil-
kaz ta’ bniet, meta jizzewgu, ukoll jekk fiz-zmien li
jkunu ghadhom taht l-eta .
Setgha tal-Ministru 
li jaghmel ighodd 
l-art. 46. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI. 1977.2.
49. (1) Meta f’xi parti ta’ Malta ikun hemm marda epidemika,
il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’, b’regolamenti,
jaghmel ighoddu d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 46 ghall-mara u
t-tfal ta’ kull persuna ohra, barra minn dawk imsemmijin f’dak l-
artikolu, li tkun impjegata mal-Gvern, jew taht il-Gvern, biex taghti
s-servizz taghha fiz-zmien li tkun tahkem dik il-marda, u li tmut
b’dik il-marda epidemika, illi tkun hadet fl-ezercizzju tad-dmirijiet
taghha.
(2) B’dawn ir-regolamenti jigi wkoll stabbilit kemm ghandhom
ikunu l-pensjonijiet li ghalihom ikollhom jedd il-mara u t-tfal ta’
din il-persuna.
(3) Il-pensjonijiet moghtijin bis-sahha ta’ dan l-artikolu jistghu
jintilfu kif hemm stabbilit fl-ahhar artikolu qabel dan.
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    19
Setgha tal-Ministru 
li jaghmel 
regolamenti dwar 
bastimenti, ecc. 
Sostitwit: 
XIII.1944.2. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XL. 1977.2.
50. (1) Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’
jordna b’regolamenti l-mizuri li ghandhom jittiehdu sabiex ma
jkunx hemm periklu ghas-sahha tan-nies minn bastimenti, ajruplani
jew passiggieri li jaslu Malta, kif ukoll mizuri sabiex il-bastimenti
jew ajruplani jew passiggieri li jitilqu minn Malta ma jgorrux
maghhom infezzjonijiet.
(2) Regolamenti bhal dawk imsemmijin hawn fuq jistghu
b’mod partikolari jahsbu dwar -
(a) is-sinjali li ghandhom jittelghu jew jinghataw minn
bastimenti jew minn ajruplani li fuqhom ikollhom xi
kaz ta’ mard;
(b) il-mistoqsijiet li ghalihom ghandhom iwiegbu sew il-
kaptani ta’ bastimenti jew ajruplani kemm nies ohra
abbord ta’ bastimenti jew ajruplani dwar id-dehra ta’
kazijiet ta’ mard abbord u dwar cirkostanzi ohra
sanitarji matul is-safra jew meta jaslu Malta;
(c) li l-bastimenti jew ajruplani jinzammu u li nies
jinzammu abbord ta’ bastiment jew fi stazzjon tal-
kwarantina kif ukoll l-ezami ta’ bastimenti jew
ajruplani, u ta’ nies abbord dawk il-bastimenti jew
ajruplani dejjem qabel ma tinghata l-pratka;
(d) id-dmirijiet li, f’kazijiet ta’ mard, il-kaptani ta’
bastimenti jew ta’ ajruplani u ohrajn abbord ta’
bastimenti jew ajruplani ghandhom jaqdu;
(e) id-dizinfettar ta’ bastimenti u ajruplani u ta’ nies,
bhejjem, merkanzija u kull oggett iehor li jkunu se
jinzlu jew jinhattu minn dawk il-bastimenti u
ajruplani;
(f) il-mizuri li ghandhom jittiehdu, fil-kaz ta’ passiggieri,
bastimenti jew ajruplani li jkunu se jsiefru sabiex ma
jgorrux il-mard maghhom minn Malta;
(g) il-mizuri li ghandhom jittiehdu kontra nsetti, grieden
jew annimali ohra li jistghu jgorru l-mard;
(h) il-gbir ta’ l-ispejjez li jkunu saru fid-dizinfettar jew
xoghol iehor li jsir f’bastimenti jew ajruplani ghal
mizuri li jittiehdu taht ir-regolamenti;
(i) il-hlasijiet li ghandhom isiru taht ir-regolamenti u ghal
servizzi maghmulin bis-sahha taghhom, u l-gbir ta’
dawk il-hlasijiet;
(j) it-thaddim ta’ xi setghat u l-qadi ta’ dmirijiet taht ir-
regolamenti mill-awtoritajiet imsemmijin fihom;
(k) il-ghamla u ix-xorta ta’ notifika jew kunsinna ta’
taghrifiet u dokumenti ohra;
(l) generalment sabiex id-disposizzjonijiet ta’ din l-
Ordinanza jkunu jistghu jitmexxew ahjar u sabiex
b’kull mod ma jithalliex li l-mard jidhol Malta. 
  20      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
Setghat ta’ ufficjali 
li jidhlu f’postijiet 
jew li jitilghu fuq 
bastimenti. 
Emendat: 
XXX.1937.26. 
Sostitiwit: 
XIII.1944.2. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI. 1977.2.
51. Is-Suprintendent, il-tobba tal-port, u kull tabib iehor jew
ufficjal tas-sahha iehor tal-gvern mahtur ghal dak il-ghan, kif ukoll
kull ufficjal ta’ kull dipartiment iehor inkarigat bid-dmir li jhaddem
u jmexxi r-regolamenti hawn fuq imsemmijin u sabiex ighin fit-
thaddim jew tmexxija taghhom, ikollu s-setgha li jidhol f’kull lok,
fuq kull bastiment jew ajruplan sabiex ihaddem jew jissorvelja t-
thaddim ta’ kull regolament hekk mahrug mill-Ministru
responsabbli ghas-sahha pubblika kif imsemmi hawn qabel.
Hadd ma jista’ 
jonqos li jobdi jew 
jesegwixxi dawn 
ir-regolamenti.
52. Kull min xjentement jonqos jew jirrifjuta li jobdi jew li
jesegwixxi kull regolament maghmul taht id-disposizzjonijiet ta’
dan it-Titolu, jew ifixkel l-esekuzzjoni tieghu, isir hati ta’
kontravvenzjoni taht din l-Ordinanza.
Setgha ta’ l-
ufficjali tas-sahha 
li jaghtu l-
gurament. 
Artikoli 1 u 2 ta’ l-
Ord. II ta’ l-1867, 
inkorporati.
53. (1) Is-Suprintendent, l-ufficjal mediku jew ufficjal iehor li
ghandu d-dmir izur bastimenti jew persuni qabel ma jiehdu l-
pratka, u l-ufficjal mediku jew ufficjal iehor li ghandu taht il-
tregija tieghu stazzjon tal-kwarantina, jistghu jaghtu l-gurament
biex jizguraw il-fatti li jidhrilhom mehtiega ghal skopijiet tas-
sahha pubblika.
L-ufficjali ta’ l-
istazzjonijiet tal-
kwarantina 
ghandhom is-
setgha ta’ l-
ufficjali tal-
Pulizija.
(2) L-ufficjali ta’ l-istazzjonijiet tal-kwarantina ghandhom is-
setghat ta’ l-ufficjali tal-Pulizija. L-ufficjal mediku jew ufficjal
iehor li ghandu taht il-tregija tieghu stazzjon tal-kwarantina jista’,
fil-limiti ta’ dan l-istazzjon, jezercita s-setghat kollha li ghandu
skond il-ligi Spettur tal-Pulizija, u kull gwardjan jew persuna ohra
taht dak l-ufficjal jistghu fl-istess limiti jezercitaw is-setghat kollha
li ghandu, skond il-ligi, ufficjal tal-Pulizija taht il-grad ta’ spettur.
Sostitwit:
III. 1982.9.
Titolu III
TILQIM KONTRA MARD LI JITTIEHED
Tifsir. 54. F’din it-taqsima -
"genituri" tfisser il-missier, u fin-nuqqas tieghu, l-omm;
"preskritt" tfisser preskritt b’regolamenti;
"tifel" tfisser kull persuna taht l-eta  ta’ tmintax-il sena.
Istituti ghall-
preparazzjoni tal-
vaccine lymph, 
ecc.
55. (1) Hadd ma jista’ jiftah istituti ghall-preparazzjoni tal-
vaccine lymph, jew ghall-preparazzjoni jew tilqim tal-vaccine jew
sjeru ghat-tharis mill-mard tar-rabja jew mardiet ohra u ghall-kura
taghhom, hlief bis-sahha ta’ licenza mill-Ministru responsabbli
ghas-sahha pubblika u suggetta ghall-kondizzjonijiet migjubin fiha. 
(2) Kull istitut bhal dan ghandu jkun f’kull kaz taht it-tregija u
t-tmexxija ta’ tobba u suggett ghas-sorveljanza tas-Suprintendent.
(3) It-talba ghall-licenza hawn fuq imsemmija ghandha
tintbaghat lis-Suprintendent, u din il-licenza tinhareg taht il-firma
tieghu.
(4) Il-licenza msemmija fis-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu
hija wkoll mehtiega ghall-bejgh tal-vaccina jew tas-sjeri hemm
imsemmija.
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    21
Centri ta’ tilqim.
dawk ic-centri l-ohra li s-Suprintendent jista’ minn zmien ghal
zmien jidhirlu mehtiega, sabiex jipprovdi tilqim b’xejn kontra
difterite, tetnu, poliomyelitis u dak il-mard l-iehor li s-
Suprintendent jista’ b’avviz fil-Gazzetta jistabbilixxi.
Tilqim tat-tfal.
l-kustodja ta’ xi tifel li jkun lahaq it-tliet xhur u li ma jkunx diga’
gie mlaqqam skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu ghas-
sodisfazzjon tas-Suprintendent, li tiehu jew li tara li jittiehed dak
it-tifel f’xi wiehed mic-centri msemmija fl-artikolu 56 ta’ din l-
Ordinanza sabiex dak il-tifel jitlaqqam kontra difterite, tetnu u
poliomyelitis jew kontra kull mard li l-Ministru jista’ jippreskrivi
sakemm jigi zgurat it-tharis komplet u kontinwu ta’ dak it-tifel.
Differiment ta’ 
tilqim. 
58. Meta l-ufficjal inkarigat minn dak ic-centru jkun tal-fehma
li tifel ma jkunx f’qaghda biex jitlaqqam, dan ghandu jaghti lill-
genituri jew lill-persuna ohra li jkollha l-kustodja ta’ dak il-tifel,
certifikat ta’ differiment li fuqu jkollu specifikat id-data li fiha t-
tifel ghandu jerga’ jittiehed fic-centru ghat-tilqim, u l-genituri jew
il-persuna li jkollha l-kustodja tat-tifel ghandha tiehu jew tara li
jittiehed dak it-tifel f’xi wiehed mic-centri msemmija fl-artikolu 56
ta’ din l-Ordinanza fid-data msemmija f’dak ic-certifikat ghall-fini
ta’ tilqim:
Izda ma jista’ jinhareg ebda certifikat ghal trasferiment
dwar tifel li jkun lahaq l-eta  ta’ sena jekk dak ic-certifikat ma jkunx
approvat minn ufficjal mediku tas-sahha.
Tilqim fid-dar tat-
tifel.
59. (1) Tabib deputat mis-Suprintendent jista’ jzur id-dar ta’
xi tifel sabiex jezamina u jlaqqam tifel li ma kienx gie mlaqqam
skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza.
(2) L-ezami u t-tilqim ghandu jsir bla hlas.
Certifikat ta’ 
tilqim.
60. Malli jispicca l-kors baziku kollu ta’ tilqim, l-ufficjal
inkarigat mic-centru ghandu jibghat certifikat f’dan is-sens lill-
genituri jew lill-persuna l-ohra li jkollha l-kustodja tat-tifel.
Notamenti ta’ 
certifikati.
61. Ikun id-dmir ta’ l-ufficjal inkarigat minn centru msemmi
fl-artikolu 56 ta’ din l-Ordinanza li jzomm dawk in-notamenti dwar
l-istat ta’ tilqim ta’ tfal, kif ikun mehtieg b’din l-Ordinanza jew
b’xi regolamenti maghmula bis-sahha taghha, inkluz notament ta’
certifikati mahruga lill-genituri jew lill-persuna l-ohra kif provdut
bl-artikolu 60 ta’ din l-Ordinanza.
Avviz ghal tilqim 
meta jigi registrat 
twelid. 
Kap. 16.
62. L-ufficjal anzjan tal-Pulizija ta’ kull distrett ghandu, fi
zmien sebat ijiem mid-data li fiha jinghata l-avviz ta’ twelid ta’ xi
tarbija skond l-artikolu 272 tal-Kodici Civili, jaghti avviz fuq il-
formula preskritta lill-genituri jew lill-persuna li jkollha l-kustodja
ta’ dik it-tarbija, li jehtieg li dik it-tarbija titlaqqam skond id-
disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza.
Tilqim privat.
Ordinanza, il-genituri jew il-persuna l-ohra li jkollha l-kustodja ta’
xi tifel tista’ tiehu jew iggieghel li dak it-tifel jittiehed biex
jitlaqqam minn tabib privat, u jekk dak it-tabib jaghmel dak it-
tilqim, ikun obbligat ihares id-dmirijiet kollha li ghandhom
  22      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
x’jaqsmu ma’ dak it-tilqim kif b’din l-Ordinanza ghandhom
jitharsu mill-ufficjal inkarigat mic-centru, u ghandu fi zmien xahar
mid-data ta’ dik it-tilqima, jaghti avviz bil-miktub taghha lis-
Suprintendent.
Tilqim b’ordni tal-
qorti. 
Emendat: 
VIII.1990.3.
64. Fuq taghrif bil-miktub moghti mis-Suprintendent jew minn
xi tabib li jagixxi minfloku li jkollu raguni jahseb illi tifel ma jkunx
spicca l-kors baziku ta’ tilqim jew dawk id-dozi l-ohra booster li s-
Suprintendent jidhirlu mehtiega biex tithares is-sahha tat-tifel jew
tal-komunita , u li hu jkun ta avviz lill-genituri jew lill-persuna l-
ohra li jkollha l-kustodja tat-tifel biex jiehdu hsieb li dak it-tifel
jitlaqqam skond id-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ta’ l-
Ordinanza, il-Kummissarju tal-Pulizija ghandu jharrek lil dawk il-
genituri jew lil dik il-persuna l-ohra biex tidher quddiem il-Qorti
tal-Magistrati, u jekk il-qorti ssib wara dak l-istharrig li jidhrilha
mehtieg li taghmel, li dak it-tifel ma jkunx gie mlaqqam skond id-
disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, il-qorti tista’ tordna li dak it-
tifel jitlaqqam bil-mod xieraq skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-
Ordinanza f’dak iz-zmien li tippreskrivi dik il-qorti; u jekk, meta
jaghlaq dak iz-zmien it-tifel ma jkunx gie mlaqqam bil-mod xieraq
skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, jew ma jigix muri li
ma jkunx f’qaghda biex jitlaqqam, il-persuna li dwarha jkun
inghata l-ordni tkun hatja ta’ reat taht din l-Ordinanza:
Izda fi prosekuzzjoni ghal traskuragni biex tifel jitlaqqam,
ma tkunx mehtiega bhala prova li l-persuna akkuzata tkun irceviet
l-avviz imsemmi fl-artikolu 62 ta’ din l-Ordinanza.
Prova ta’ tilqim. 65. Is-Suprintendent jista’ jitlob lill-genituri jew lill-persuna l-
ohra li jkollha l-kustodja ta’ tifel, li ggib prova li dak it-tifel ikun
gie mlaqqam skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 57 jew ta’ l-
artikolu 63 ta’ din l-Ordinanza.
Tilqim kontra t-
tetnu.
66. (1) Meta s-Suprintendent ikun tal-fehma li xi persuna
jkollha riskju akbar li tiehu t-tetnu minhabba x-xoghol taghha, dan
jista’ jordna li dik il-persuna titlaqqam kontra dik il-marda b’dak il-
mod u f’dak il-post li jiddeciedi s-Suprintendent.
(2) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 63 ghandhom japplikaw
meta t-tilqim jinghata minn tabib privat.
(3) Kull persuna li ma tobdix xi ordni bhal dan tkun hatja ta’
reat taht din l-Ordinanza.
Setgha tal-Ministru 
biex jaghmel 
regolamenti.
67. Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jkollu s-
setgha li jaghmel regolamenti sabiex jizgura t-tharis tal-pubbliku
permezz ta’ tilqim kontra mard u minghajr hsara ghall-generalita
ta’ dak li ntqal qabel, sabiex -
(a) jippreskrivi l-formuli li jintuzaw ghall-avvizi u
certifikati kif ikun mehtieg taht din it-Taqsima ta’ din
l-Ordinanza;
(b) jirregola u jikkontrolla l-prattika ta’ xi xorta
partikolari ta’ tilqim ghal xi perijodu;
(c) jippreskrivi l-kwalita  u x-xorta ta’ xi vaccina li tista’
tintuza;
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    23
(d) jikkontrolla l-importazzjoni, il-hazna, id-
distribuzzjoni, il-bejgh u l-uzu ta’ kull vaccina, u
(e) jippreskrivi kull marda li kontra taghha jkun
obbligatorju t-tilqim skond l-artikolu 57.
TAQSIMA II
THARIS TA’ ANNIMALI MILL-MARD
Titolu I
IZOLAMENT TA’ ANNIMALI MORDA U AVVIZ 
LILL-PULIZIJA
Izolament ta’ 
annimali morda. 
Avviz lill-Pulizija.
68. Kull min ikollu ghandu jew taht il-hsieb tieghu annimal li
jkollu marda hu obbligat -
(a) izomm kemm jista’ jkun dan l-annimal imwarrab minn
annimali ohra li ma jkunux hekk morda; u 
(b) mill-aktar fis li jista’ jkun, jaghti avviz tal-marda lill-
ufficjai tal-Pulizija tad-distrett fejn l-annimal ikun
jinsab.
(2) L-ufficjal li lilu jinghata dan l-avviz ghandu minnufih
jaghti rapport tieghu lid-Direttur tal-Biedja.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
biedja li jaghmel 
regolamenti. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
69. Il-Ministru responsabbli ghall-biedja jista’, minn zmien
ghal zmien, jaghmel u meta jaghmel, ibiddel jew ihassar
regolamenti biex jordna u jirregola minn liema u lil liema persuna
jew awtorita  ghandu jinghata l-avviz f’kaz ta’ xi mardiet
partikolari, jew ta’ marda ta’ annimal.
Titolu II
POSTIJIET U NAHIET INFETTATI U QTIL TA’ ANNIMALI MORDA
Dikjarazzjoni ta’ 
marda mill-
veterinarju tal-
gvern.
70. Kull veterinarju tal-gvern, illi jsir jaf li fi stalla, f’ghalqa
jew f’post iehor, hemm jew m’ilux kien hemm xi marda jew sinjali
suspetti ta’ marda, ghandu minnufih jaghmel u jiffirma
dikjarazzjoni taghha u jibghatha lid-Direttur tal-Biedja.
Avviz tad-
dikjarazzjoni lid-
detentur.
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963.
71. (1) Id-Direttur tal-Biedja ghandu jiehu hsieb li avviz ta’
din id-dikjarazzjoni, iffirmat minnu, jigi nnotifikat lid-detentur ta’
l-istalla, ghalqa jew post iehor, u wara din in-notifika, l-istalla, il-
ghalqa jew post iehor, bl-artijiet kollha u l-bini li jmissu maghhom,
u li jkunu f’idejn dak l-istess detentur, isiru u jkunu post infettat
b’marda, bla hsara ta’ kull decizjoni jew dikjarazzjoni tal-Ministru
responsabbli ghall-biedja fuq daqshekk, skond id-disposizzjoni ta’
  24      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
l-artikolu li gej.
(2) Id-Direttur tal-Biedja ghandu mill-aktar fis li jista’ jgharraf
lill-Ministru responsabbli ghall-biedja bid-dikjarazzjoni fuq
imsemmija.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
biedja li jiddikjara 
post bhala "post 
infettat". 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
72. (1) Il-Ministru responsabbli ghall-biedja, meta jsib li hija
ezatta d-dikjarazzjoni maghmula mill-veterinarju tal-gvern dwar
illi hemm jew m’ilux kien hemm dik il-marda, jiddikjara, b’ordni,
illi l-post li fih hemm jew kien hemm il-marda, u, jekk ikun
mehtieg, ukoll l-area ta’ madwaru sa nofs mil minn kull naha ta’
dak il-post, huma postijiet infettati b’dik il-marda.
(2) Jekk il-Ministru responsabbli ghall-biedja ma jkunx
sodisfatt mill-ezattezza ta’ dik id-dikjarazzjoni dwar li hemm jew li
m’ilux kien hemm marda, hu johrog ordni b’dikjarazzjoni ghal dan
l-effett, u wara dan, mill-jum stabbilit f’dak l-ordni, il-post
imsemmi fid-dikjarazzjoni ma jibqax izjed post infettat b’marda.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
biedja li jiddikjara 
post bhala mhux 
izjed infettat. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
73. Il-Ministru responsabbli ghall-biedja jista’, f’kull zmien,
meta jidhirlu li hu mehtieg, fuq prova li fil-fehma tieghu tkun
bizzejjed, jiddikjara post jew area infettati b’marda, jew xi bicca
minn dan il-post jew area, bhala hielsa minn din il-marda. 
L-ordni tal-
Ministru 
responsabbli ghall-
biedja jaghmel 
prova bizzejjed. 
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963.
74. L-ordni tal-Ministru responsabbli ghall-biedja li bih post
jew area jigu ddikjarati bhala post jew area infettati, jew li bih post
jew area jew bicca minn area, jigu ddikjarati hielsa minn marda,
jew illi bih tigi mhassra dikjarazzjoni, jaghmel prova bizzejjed
ghall-finijiet kollha tal-ligi, illi hemm, jew illi kien hemm, jew illi
ma ghadx hemm il-marda, jew ta’ l-izball tad-dikjarazzjoni u ta’
kull cirkostanza ohra li tkun tat lok ghal dak l-ordni.
Qtil ta’ annimali 
morda b’ordni tad-
Direttur tal-Biedja.
75. Id-Direttur tal-Biedja ghandu jordna li jigi maqtul kull
annimal illi l-veterinarju tal-gvern ikun iddikjara li hu marid bil-
pesta tal-bhejjem, bil-plewro-pnewmonja, bl-anthrax jew bil-
glanders.
Qtil ta’ annimali 
suspetti. 
Emendat: 
XVI. 1961.3.
76. Id-Direttur tal-Biedja jista’, kull meta jidhirlu xieraq,
jordna li jigi maqtul -
(a) kull annimal suspett li ghandu marda;
(b) kull annimal li jkun, jew kien, fl-istess stalla, ghalqa,
jew post iehor, jew fl-istess merhla, jew xort’ohra
f’kuntatt ma’ bhejjem morda.
Kumpens ghall-
annimali maqtula. 
Sostitwit: 
XVI.1961.4. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
77. Il-Ministru responsabbli ghall-biedja jista’ jaghmel
regolamenti biex jippreskrivi - 
(a) ix-xorta u l-ammont tal-kumpens li ghandu jilhallas,
jekk ikun hemm, dwar annimali maqtula skond l-
arlikoli 75 u 76;
(b) il-kazijiet li fihom dan il-kumpens ghandu jithallas;
(c) il-kondizzjonijiet li tahthom dan il-kumpens ghandu
jithallas;
(d) kull haga incidentali jew supplementarja ghal dan il-
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    25
kumpens, maghduda b’mod partikolari d-delega tas-
setghat lill-ufficjali tad-dipartiment tal-biedja dwar
kull haga preskritta b’dawn ir-regolamenti.
Ammont tal-
kumpens. 
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963.
78. (1) Meta annimal jigi maqtul taht din l-Ordinanza, il-
karkassa ta’ l-annimal issir tal-Gvern, u tigi mirduma jew
mibjugha, jew isir minnha xort’ohra taht l-ordnijiet tal-Ministru
responsabbli ghall-biedja, skond ma l-istat tal-karkassa u
cirkostanzi l-ohra tal-kaz ikunu jinhtiegu jew jitolbu.
(2) Jekk, f’kull kaz, is-somma li l-Gvern idahhal mill-bejgh ta’
karkassa, taht dan l-artikolu, tkun izjed mis-somma mhallsa bhala
kumpens lil sid l-annimal maqtul, il-Gvern ghandu jhallas iz-zejjed
lil dan is-sid, wara li jnaqqas l-ispejjez li jkunu mehtiega.
Titolu III
ANNIMALI LI GEJJIN MINN BARRA
Zbark ta’ annimali 
gejjin minn barra. 
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963.
79. Ma jistghux jinhattu annimali gejjin minn barra hlief f’dik
in-naha ta’ port li tigi moghtija mill-Ministru responsabbli ghall-
biedja ghaldaqshekk, u li tkun imsejha bhala moll ghall-izbark ta’
annimali li jigu minn barra.
Mod u zmien ta’ l-
izbark. 
80. L-annimali ghandhom jigu zbarkati bil-mod, fiz-zmien u
taht dik is-sorveljanza u kontroll li jordna d-Direttur tal-Biedja.
Vizta tal-
veterinarju tal-
gvern.
81. Dawn l-annimali, hekk kif zbarkati, ghandhom jigu
inviztati mill-veterinarju tal-gvern jew minn persuna ohra mahtura
mid-Direttur tal-Biedja biex tesegwixxi d-dmirijiet ta’ tabib
veterinarju tal-gvern.
Annimali ta’ barra 
infettati.
82. L-annimali li ghandhom marda jew li huma suspetti li
ghandhom marda, ghandhom jitqiesu bhala annimali ta’ barra
infettati skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
biedja li jordna li 
annimali ta’ barra 
jintbaghtu lura jew 
jigu distrutti. 
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963. 
83. Il-Ministru responsabbli ghall-biedja jista’, meta jidhirlu li
hu mehtieg, jordna li dawn l-annimali jitreggghu lura bl-istess
bastiment illi jkun giebhom f’Malta jew b’bastiment iehor, bi
spejjez ta’ l-importatur, inkella li jigu distrutti.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
biedja li jaghmel 
regolamenti. 
Emendat: 
XXXVIII.1933.1; 
A.L. 4 ta’ l-1963.
84. Il-Ministru responsabbli ghall-biedja jista’, meta jidhirlu li
hu mehtieg, sabiex jevita d-dhul ta’ mard f’Malta, (jew il-tixrid ta’
dan il-mard), jaghmel regolamenti -
(a) biex jipprojbixxi jew jirregola l-importazzjoni u l-
izbark f’Malta, jew it-trasport minn bejn il-gzira ta’
Malta u Ghawdex, ta’ annimali jew ta’ xi xorta ta’
annimali, jew ta’ karkassi, ta’ ghalf, tiben, demel jew
ta’ kull hag‘ohra;
(b) biex jizgura illi l-annimali li jigu minn barra jew li jigu
zbarkati kif jinghad hawn fuq, jinzammu, meta jaslu,
kwarantina ghaz-zmien imsemmi f’dawn ir-
  26      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
regolamenti.
Kwarantina ta’ 
annimali ta’ barra 
infettati.
Emendat: 
XXXVIII.1933.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963.
85. Meta, taht ir-regolamenti msemmijin fl-ahhar artikolu
qabel dan, jigi ordnat illi annimali importati jew ittrasportati minn
gzira ghall-ohra, jinzammu kwarantina, dawn l-annimali jitqiesu
bhala annimali ta’ barra infettati u jghoddu ghalihom dawn id-
disposizzjonijiet li gejjin:
(a) l-annimali ta’ barra infettati jistghu jigu zbarkati biss
f’parti ta’ port stabbilita ghaldaqshekk b’regolamenti
maghmulin mill-Ministru responsabbli ghall-biedja, u
li tissejjah post ta’ kwarantina ghall-annimali ta’ barra
infettati;
(b) dawn l-annimali ghandhom jigu zbarkati bil-mod, fiz-
zmien u taht dik is-sorveljanza u kontroll kif jordna d-
Direttur tal-Biedja, u taht dawk il-kondizzjonijiet,
rigward l-annimali u l-bastiment li minn fuqu jigu
zbarkati, li l-Ministru responsabbli ghall-biedja
jordna;
(c) meta jigu zbarkati, l-annimali ghandhom jitqieghdu fi
stalel jew postijiet ohra maghmulin ghaldaqshekk mill-
Gvern fil-post tal-kwarantina jew f’postijiet ohra
approvati mill-Ministru responsabbli ghall-biedja;
(d) l-annimali ma jigux mahruga mill-post tal-kwarantina
hlief taht il-kondizzjonijiet li jigu ordnati
b’regolamenti maghmulin mill-Ministru responsabbli
ghall-biedja;
(e) kull post ta’ kwarantina jitqies, ghall-fini ta’ din l-
Ordinanza, bhal lok infettat.
Annimali ta’ barra 
migjubin ghall-
wiri. 
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963.
86. B’dak kollu li jinghad f’din it-Taqsima ta’ l-Ordinanza jew
fir-regolamenti maghmulin bis-sahha taghha, il-Ministru
responsabbli ghall-biedja jista’ jaghmel dawk ir-regolamenti li
jidhirlu mehtiega biex jippermetti l-izbark ta’ annimali li jaslu
minn barra, ghal skop ta’ wiri jew ghal xi skop eccezzjonali iehor,
minghajr ma jkunu suggetti ghall-kondizzjonijiet stabbiliti ghall-
importazzjoni ta’ annimali ta’ barra infettati.
Titolu IV
DISPOSIZZJONIJIET GENERALI DWAR IL-MARD TA’ L-ANNIMALI 
U TRASPORT TAGHHOM MINN LOK GHAL IEHOR
Regolamenti. 
Emendat: 
V.1912.1; 
XVI.1961.5;
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI. 1968.2; 
XXV.1980.2.
87. Bla hsara tad-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ta’ l-
Ordinanza u skond ma jinghad fihom, il-Ministru responsabbli
ghall-biedja jista’ jaghmel, u wara li jaghmel, ibiddel jew ihassar
regolamenti dwar wahda jew ohra mill-hwejjeg li gejjin:
(a) biex jipprojbixxi jew jirregola t-trasport ta’ annimali
jew ta’ persuni ghal post jew area infettati, jew gewwa
fihom, jew barra minnhom;
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    27
(b) biex jipprojbixxi jew jirregola t-trasport ta’ annimali fi
kwalunkwe gzira ta’ l-arcipelagu Malti, jew gewwa
fiha, jew barra minnha, li fiha l-Ministru jkun sodisfatt
li tkun dehret marda;
(c) biex jordna jew jirregola l-izolament jew il-firda minn
xulxin ta’ annimali f’post jew area infettati;
(d) biex jiddikjara kull area jew post li tkun area jew post
hielsa mill-mard u biex jipprojbixxi jew jirregola il-
moviment ta’ annimali go xi area jew post bhal dawn
jew barra minnhom;
(e) biex jipprojbixxi jew jirregola t-trasport ta’ karkassi,
ta’ ghalf, tiben, ghodod, cestuni jew oqfsa, demel jew
hwejjeg ohra ghal post jew area infettati, jew gewwa
fihom, jew barra minnhom;
(f) biex jordna u jirregola d-distruzzjoni, l-irdim, jew
x’ghandu jsir jew kif ghandu jsir bil-karkassi, ghalf,
tiben, ghodod, cestuni jew oqfsa, demel jew hwejjeg
ohra li jkunu f’post jew area infettati, jew li jkunu
nhargu minn dak il-post jew area;
(g) biex jordna u jirregola t-tindif u d-disinfezzjoni ta’
postijiet u area infettati, jew ta’ bicca minnhom;
(h) biex jordna u jirregola d-disinfezzjoni ta’ ilbies ta’
nies li jigu f’kuntatt ma’ annimali morda jew suspetti,
jew li jahdmu qalb dawn l-annimali, jew li jkunu f’post
infettat, u l-kawteli li ghandhom jittiehdu kontra t-
tixrid ta’ mard minn dawn in-nies;
(i) biex jipprojbixxi jew jirregola l-qlugh ta’ karkassi li
jkunu gew mirduma;
(j) biex jipprojbixxi jew jirregola l-wiri ta’ annimali
morda jew suspetti, fi swieq jew f’postijiet ohra ta’
bejgh, jew f’postijiet ohra pubblici jew privati, fejn
soltu jitqieghdu ghall-wiri annimali ghall-bejgh, u t-
tqeghid ta’ dawn l-annimali fi stalel jew f’postijiet
ohra ta’ ma’ genb swieq jew imghaqqdin ma’ swieq,
f’postijiet fejn soltu jinzammu l-annimali qabel il-wiri
taghhom ghall-bejgh;
(k) biex jipprojbixxi li jintbaghtu jew jigu ttrasportati jew
jirregola kif ghandhom jintbaghtu jew jigu ttrasportati
annimali morda jew suspetti, jew demel jew hwejjeg
ohra li jistghu jxerrdu mard;
(l) biex jipprojbixxi jew jirregola t-trasport jew kif
wiehed ghandu jmexxi jew isuq annimali morda jew
suspetti, fit-toroq jew f’positijiet ohra mnejn ighaddu
n-nies jew f’kull post iehor;
(m) biex jordna u jirregola l-qbid jew it-tizmim jew
x’ghandu jsir minn annimali morda jew suspetti, li
jitqieghdu ghall-wiri, jigu ttrasportati, jinzammu, jew
li jsir minnhom xort’ohra, b’kontravvenzjoni ghal din
it-Taqsima ta’ l-Ordinanza jew ghal xi ordni tal-
Ministru responsabbli ghall-biedja, moghti bis-sahha
  28      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
ta’ din l-Ordinanza; u biex jordna u jirregola r-
responsabbilta  tas-sid, jew ta’ persuna ohra li tkun
ghamlet il-kunsinna ta’ dawk l-annimali, jew tal-
persuna li lilha tkun saret il-kunsinna taghhom, ghall-
ispejjez tal-qbid jew tat-tizmim ta’ dawk l-annimali,
jew ta’ dak li jsir minnhom;
(n) biex jordna kif ghandu jigi stabbilit il-valur ta’
annimal maqtul, jew suggett ghall-qtil, taht din l-
Ordinanza;
(o) biex jipprojbixxi jew jirregola s-swieq u l-wirjiet ta’
annimali, u l-bejgh ta’ annimali u tal-prodotti
taghhom;
(p) biex jordna u jirregola t-tindif u d-disinfezzjoni ta’
postijiet uzati bhala swieq, jew ghall-wirjiet jew bejgh
ta’ annimali, jew bhala kenn ghalihom, u ta’ btiehi,
kapanni, stalel jew postijiet ohra ghall-uzu ta’
annimali;
(q) biex jizgura li l-annimali li jigu ttrasportati bil-bahar
ikollhom ikel u xorb bizzejjed u l-ventilazzjoni
mehtiega matul it-trasport bil-bahar u fl-izbark fl-art;
(r) biex jipprotegi l-annimali minn kull tbatija zejda matul
il-vjagg u fl-izbark;
(s) biex jipprotegi l-annimali minn kull tbatija zejda waqt
it-trasport taghhom go Malta;
(t) biex jizgura li l-annimali jkollhom ilma u ikel
bizzejjed fiz-zmien li jkunu mizmuma;
(u) biex jordna u jirregola l-imbullar ta’ l-annimali;
(v) biex jordna meta, u kif, il-klieb ghandhom igibu s-
sarima jew kif ghandhom jigu indukrati;
(w) biex jordna u jirregola l-qbid jew it-tizmim ta’ klieb li
jkunu jiggerrew jew li jkunu bla sarima, jew li ma
jkunux indukrati, u dak li ghandu jsir minnhom (fost
dan ukoll id-distruzzjoni taghhom) u l-penali li
ghandha tithallas biex jittiehdu lura klieb maqbudin
taht dawn ir-regolamenti;
(x) biex jordna u jirregola l-hlas u l-gbir ta’ spejjez
maghmulin rigward annimali;
(y) biex jikkontrolla u jirregola t-trobbija u t-tizmim ta’
annimali;
(z) biex jikkontrolla u jirregola c-caqliq ta’ annimali minn
post ghal iehor;
(za) biex jikkontrolla u jirregola l-gbir u t-trasport ta’ swill
ghall-annimali; u
(zb) in generali, sabiex tigi esegwita ahjar din it-Taqsima
ta’ din l-Ordinanza jew sabiex jigi evitat b’kull mod
iehor it-tixrid ta’ mard.
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    29
TAQSlMA III
REATI U PROCEDIMENTI
Titolu I
DETENZJONI TA’ BASTIMENTI
Setgha li jinzammu 
bastimenti. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
88. (1) Meta d-Direttur tal-Biedja hu sodisfatt illi d-
disposizzjonijiet tat-Taqsima II ta’ din l-Ordinanza jew regolament
maghmul bis-sahha ta’ dawk id-disposizzjonijiet ma gewx jew ma
jkunux qeghdin jigu mharsa abbord ta’ bastiment li jkun qieghed
fil-port, hu ghandu ta’ dan jaghmel rapport bil-miktub lill-Ministru
responsabbli ghall-biedja, bil-partikolaritajiet tal-kaz, u l-bastiment
jista’ jinzamm sakemm il-Ministru responsabbli ghall-biedja jordna
xort’ohra.
(2) L-ufficjal li jzomm il-bastiment ghandu jaghti minnufih
lill-kaptan jew lill-persuna li jkollha l-inkargu tal-bastiment, kopja
tar-rapport fuq imsemmi.
Bastiment li jitlaq 
mill-port wara li 
jkun gie mizmum 
mill-Kontrullur 
tad-Dwana. 
Emendat: 
XVI.1960.3; 
XXV.1980.4.
89. Kull meta, taht din l-Ordinanza, bastiment jista’ jigi
mizmum, il-bastiment ghandu jigi hekk mizmum mill-Kontrullur
tad-Dwana; u, kemm-il darba l-bastiment, wara li jigi hekk
mizmum jew wara n-notifika lill-kaptan ta’ avviz jew ordni ghad-
detenzjoni tieghu, jitlaq mill-port minghajr ma jkun gie mehlus
mill-awtorita  kompetenti, il-kaptan tal-bastiment kif ukoll is-sid u
kull persuna ohra li tipprokura t-tluq tal-bastiment, jekk dan is-sid
jew persuna jkunu hadu parti fil-kontravvenzjoni, jew hallewha
ssir, jehlu jekk jinsabu hatja, ghal kull kontravvenzjoni, multa ta’
mhux izjed minn hames mitt lira.
Piena jekk il-
bastiment isiefer 
bl-ufficjali tad-
dwana abbord. 
Emendat: 
XXV.1980.4.
90. Kemm-il darba bastiment li hekk jitlaq jiehu barra minn
Malta, waqt li jkun jinsab abbord ghall-esekuzzjoni tad-dmirijiet
tieghu, xi ufficjal awtorizzat biex izomm il-bastiment jew xi
ufficjal tad-dwana, is-sid u l-kaptan tal-bastiment jehlu, kull
wiehed minnhom, jekk jinsabu hatja, il-hlas ta’ kull spiza li tkun
saret minhabba li dak l-ufficjal ikun gie mehud barra minn Malta u
multa ta’ mhux izjed minn hamsin lira kuljum sakemm dak l-
ufficjal jigi lura, jew sa dak iz-zmien mehtieg biex jigi lura Malta,
wara li jhalli l-bastiment; u l-ispejjez li jkollhom hekk jithallsu
jistghu jintalbu bhala dejn civili.
Meta l-Kontrullur 
tad-Dwana jista 
jirrifjuta l-karti tat-
tluq.
Emendat:
XVI. 1960.3.
91. Meta, taht din l-Ordinanza, bastiment jista’ jigi mizmum,
il-Kontrullur tad-Dwana jista’ jirrifjuta li jaghti l-karti tat-tluq lil
dan il-bastiment jew il-permess mehtieg dwar it-taghbija.
  30      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
Titolu II
PIENI GHAR-REATI KONTRA T-TAQSIMA I TA’ DIN L-
ORDINANZA
Sub-titolu I
PIENI GHAR-REATI KONTRA T-TITOLI I U II
Reati taht l-artikoli 
5, 6, 12(3), 13, 
14(2) u 21. 
Emendat: 
II. 1926.3, 4; 
XXV. 1980.4; 
III. 1982.10.
92. (1) Kull min jikser id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3)
ta’ l-artikolu 12, ta’ l-artikolu 13, tas-subartikolu (2) ta’ l-artikolu
14, tas-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 15, jew ta’ l-artikolu 28, jehel,
meta jinsab hati, ammenda ta’ mhux izjed minn hamsin lira.
(2) Kull min jikser id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 5 u 6, meta
l-kaz hu ta’ pesta, gidri, kolera asjatika, yellow fever jew difterite,
jehel, meta jinsab hati, il-piena tal-prigunerija ghal zmien ta’ mhux
izjed minn tliet xhur, jew, jekk il-kontravvenzjoni tkun dwar il-
mardiet l-ohra msemmijin fl-artikolu 41, ammenda ta’ mhux izjed
minn hamsin lira.
Reati taht l-artikolu 
7.
93. Kull tabib li jikser id-disposizzjoni ta’ l-artikolu 7, jehel
meta jinsab hati, il-piena tal-multa.
Reati taht l-artikoli 
17(2), 19(3), 
22(2), 23, 
24(1)(a), 27, 
30(2), 35, 36(1), 
39 u 40.
94. Kull min jikser id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’
l-artikolu 17, tas-subartikolu (3) ta’ l-artikolu 19, tas-subartikolu
(2) ta’ l-artikolu 22, ta’ l-artikolu 23, tal-paragrafu (a) tas-
subartikolu (1) ta’ l-artikolu 24, ta’ l-artikolu 27, tas-subartikolu
(2) ta’ l-artikolu 30, ta’ l-artikolu 35, tas-subartikolu (1) ta’ l-
artikolu 36, ta’ l-artikolu 39 jew ta’ l-artikolu 40, jehel, meta jinsab
hati l-piena ta’ l-ammenda.
Reati taht l-artikoli 
25(4), 26, 29, 
30(1), 33 u 36(2). 
Emendat: 
XXV. 1980.4.
95. Kull min jikser id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (4) ta’
l-artikolu 25, ta’ l-artikolu 26, ta’ l-artikolu 29, tas-subartikolu (1)
ta’ l-artikolu 30, ta’ l-artikolu 33 jew tas-subartikolu (2) ta’ l-
artikolu 36 jehel, meta jinsab hati, il-piena tal-multa mhux izjed
minn hamsin lira.
Reati taht l-artikolu 
24(1) (b), (c) u (d). 
Emendat: 
XLIX. 1981.4.
96. Kull min jikser id-disposizzjonijiet tal-paragrafi (b), (c)
jew (d) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 24 jehel, meta jinsab hati,
il-piena tal-multa jew tal-prigunerija ghal zmien ta’ mhux izjed
minn xahar.
Reati taht l-artikolu 
45.
97. Kull min jikser id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 45 jehel,
meta jinsab hati, il-piena tal-multa, u, fid-diskrezzjoni tal-qorti, il-
piena ta’ l-interdizzjoni mill-ezercizzju tal-professjoni tieghu ghal
zmien li l-qorti tistabbilixxi.
Reati taht l-artikolu 
52. 
Emendat: 
II.1926.5; 
XXV. 1980.4.
98. Kull min jinsab hati ta’ kontravvenzjoni ghall-artikolu 52
jehel, l-ewwel darba, u fil-kaz li l-kontravvenzjoni tkun hafifa, il-
piena tal-multa minn hames liri sa hamsa u ghoxrin lira; f’kull kaz
iehor il-piena tal-multa mhux izjed minn hames mitt lira. 
Zieda fil-piena fil-
kaz ta’ xi reat. 
Emendat: 
XXV. 1980.4.
99. Fil-kaz ta’ kontravvenzjoni ghad-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 23, tal-paragrafu (a) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 24,
ta’ l-artikolu 33, ta’ l-artikolu 35 jew ta’ l-artikolu 52, il-hati jehel
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    31
ukoll, ghal kull gurnata li l-kontravvenzjoni tissokta, ammenda ta’
mhux izjed minn - 
(a) hames liri fil-kaz ta’ kontravvenzjoni ghall-artikolu
23;
(b) ghaxar liri fil-kaz ta’ kontravvenzjoni ghall-paragrafu
(a) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 24 jew ta’ l-
artikolu 35;
(c) hamsa u ghoxrin lira fil-kaz ta’ kontravvenzjoni ghall-
artikolu 33; jew
(d) mitejn lira fil-kaz ta’ kontravvenzjoni ghall-artikolu
52.
Reati taht l-artikolu 
42 jew 43. 
Mizjud: 
X.1953.6. 
Sostitwit: 
III.1982.11.
100. (1) Kull persuna li tikser xi regolamenti maghmula taht l-
artikolu 42 tehel, meta tinsab hatja, multa ta’ mhux izjed minn
hamsin lira.
(2) Kull persuna li tikser xi regolamenti maghmula taht l-
artikolu 43 tehel, meta tinsab hatja, multa ta’ mhux anqas minn
hamsin lira.
Sub-titolu II
PIENI GHAR-REATI TAHT IT-TITOLU III
Reati taht l-artikolu 
55. 
Emendat: 
XXV.1980.4.
101. Kull min jikser id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 55 jehel,
meta jinsab hati, il-piena tal-multa mhux izjed minn hamsin lira. 
Piena ghal 
traskuragni ghal 
tilqim. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI. 1977.2; 
XXV.1980.4. 
Sostitwit: 
III.1982.12.
102. Kull genituri jew persuna ohra li jkollha l-kustodja ta’ xi
tifel li tittraskura li tiehu lil dak it-tifel biex jitlaqqam jew biex dak
it-tifel jittiehed ghat-tilqim u kull persuna ta’ l-eta  li tittraskura li
titlaqqam jew li terga’ titlaqqam kif provdut f’din l-Ordinanza,
tista’ tehel multa (ammenda) ta’ mhux izjed minn ghaxar liri.
Reati taht l-artikolu 
65. 
Emendat: 
III.1982.13.
103. Kull min jikser id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 65, jehel,
meta jinsab hati, il-piena ta’ l-ammenda.
Reati ohra mill-
ufficjal inkarigat 
minn centru ta’ 
tilqim, ecc. 
Emendat: 
XXV.1980.4; 
III.1982.14.
104. F’kull kaz iehor mhux imsemmi espressament fl-artikoli
ta’ qabel ta’ dan is-sub-titolu, kull ufficjal inkarigat minn centru ta’
tilqim, tabib jew persuna ohra, skond il-kaz, illi jaghmel
kontravvenzjoni ghad-disposizzjonijiet tat-Titolu III tat-Taqsima I
ta’ din l-Ordinanza jehel, meta jinsab hati, il-piena ta’ l-ammenda
mhux izjed minn ghaxar liri.
  32      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
Titolu III
PIENI GHAR-REATI TAHT IT-TAQSIMA II TA’ DIN L-ORDINANZA
Pieni ghal reat taht 
it-Taqsima II. 
Emendat: 
XXI. 1976.2; 
XXV.1980.4.
105. Bla hsara tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 109 ta’ din l-
Ordinanza, kull min jinsab hati ta’ kontravvenzjoni ghad-
disposizzjonijiet tat-Taqsima II ta’ din l-Ordinanza, jehel, ghal kull
kontravvenzjoni bhal din - 
(a) ammenda jew multa ta’ mhux izjed minn hamsin lira;
jew
(b) jekk ir-reat ikun dwar izjed minn erba’ annimali,
ammenda ta’ mhux izjed minn ghoxrin lira ghal kull
annimal; jew
(c) meta r-reat ikun dwar karkassi, ghalf, tiben, demel,
jew hwejjeg ohra (barra minn annimali) barra minn
swill multa ta’ mhux izjed minn hamsin lira ghal kull
hames mija u tmien kilogrammi piz ‘1 fuq mill-ewwel
hames mija u tmien kilogrammi b’zjieda ma’ l-ewwel
multa ta’ mhux izjed minn hamsin lira.
Reati generali. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XXI.1976.3; 
XLIX. 1981.4.
106. Bla hsara tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 109 ta’ din l-
Ordinanza, kull min, minghajr setgha jew skuza legittima, illi l-
prova taghha tmiss lilu, jaghmel xi haga milli hemm imsemmija
hawn taht, hu hati ta’ reat taht it-Taqsima II ta’ din l-Ordinanza:
(a) jekk jaghmel xi haga b’kontravvenzjoni ghad-
disposizzjonijiet ta’ dik it-Taqsima, jew ghal ordni tal-
Ministru responsabbli ghall-biedja jew ghal
regolamenti maghmulin taht dik it-Taqsima; jew
(b) jekk, meta taht dik it-Taqsima, jew taht ordni tal-
Ministru responsabbli ghall-biedja jew taht
regolamenti maghmulin taht dik it-Taqsima, hu
obbligat li jzomm annimal mifrud kemm jista’ jkun
minn annimali ohra jew li jaghti bla dewmien avviz ta’
marda, jonqos li jaghmel dan; jew
(c) jekk jonqos li jaghti avviz, juri licenzi, jobdi
regolamenti, jew li jaghmel xi haga li, taht id-
disposizzjonijiet ta’ dik it-Taqsima jew taht ordni tal-
Ministru responsabbli ghall-biedja jew taht
regolamenti maghmulin taht dik it-Taqsima, hu
obbligat li jaghti, juri, jobdi, jew jaghmel; jew
(d) jekk jaghmel xi haga li, b’dik it-Taqsima jew b’ordni
tal-Ministru responsabbli ghall-biedja jew
b’regolamenti maghmulin taht dik it-Taqsima, hija
maghmula jew iddikjarata kontra l-ligi; jew
(e) jekk jaghmel jew jonqos li jaghmel xi haga, li l-eghmil
jew in-nuqqas taghha hu ddikjarat f’dik it-Taqsima jew
f’ordni tal-Ministru responsabbli ghall-biedja jew
f’regolamenti maghmulin taht dik it-Taqsima
kontravvenzjoni ghal dik it-Taqsima; jew
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    33
(f) jekk jirrifjuta lil xi ufficjal fl-esekuzzjoni ta’ dik it-
Taqsima jew ta’ ordni tal-Ministru responsabbli ghall-
biedja jew ta’ regolament maghmul taht dik it-
Taqsima, id-dhul f’raba’, bini, bastiment, razzett,
vettura jew dghajsa, meta dan l-ufficjal ikollu s-setgha
li jidhol fihom jew jezaminhom, inkella jfixkel jew ma
jhallix dak id-dhul jew ezami, inkella xort’ohra b’ kull
mod li jkun ifixkel jew ma jhallix, jew ighin lil
haddiehor biex ifixkel jew biex ma jhallix lil ufficjal
tal-Pulizija jew ufficjal iehor fl-esekuzzjoni tad-
dmirijiet tieghu; jew
(g) jekk jixhet jew iqieghed, jew igieghel, jew ihalli li
tixtehet jew titqieghed fil-bahar, ’il gewwa minn
hames kilometri mix-xatt, il-karkassa ta’ annimal li
miet b’marda jew li gie maqtul minhabba li kellu jew li
kien suspett li kellu marda,
u f’kaz ta’ recidiva fi zmien ta’ tnax-il xahar, f’kontravvenzjoni li
taqa’ taht l-istess paragrafu ta’ dan l-artikolu, hu jehel, fid-
diskrezzjoni tal-qorti, il-piena tal-prigunerija ghal zmien ta’ mhux
izjed minn xahar, minflok il-multa li ghaliha hu suggett taht l-
artikolu 105.
Piena ghall-uzu ta’ 
licenzi maghluqa, 
qlugh ta’ karkassi, 
u reati partikolari 
ohra. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XXI.1976.4; 
XLIX. 1981.4.
107. Bla hsara ghad-disposizzjoni ta’ l-artikolu 109 ta’ din l-
Ordinanza, persuna tkun hatja ta’ kontravvenzjoni ghat-Taqsima II
ta’ din l-Ordinanza bl-eghmil ta’ xi haga minn dan li gej:
(a) kull min, bil-hsieb li kontra l-ligi jehles milli jhares id-
disposizzjonijiet tat-Tieni Taqsima ta’ din l-
Ordinanza, jew ta’ ordni tal-Ministru responsabbli
ghall-biedja jew ta’ regolament maghmul taht dik it-
Taqsima, jaghmel xi haga li ghaliha tinhtieg licenza
taht din it-Taqsima, jew ordni tal-Ministru
responsabbli ghall-biedja, jew regolament maghmul
taht din it-Taqsima, minghajr qabel ma jkollu dik il-
licenza; jew
(b) kull min, meta hi mehtega licenza, ghad illi jkollu din
il-licenza, jaghmel, bil-hsieb hawn fuq imsemmi, il-
haga li ghaliha tinhtieg il-licenza wara li din tkun
ghalqet; jew
(c) kull min juza, jew juri, jew jittenta li juza bhala
licenza, att li ma jkunx licenza regolari, jew att li
b’qerq jingieb bhala licenza, kemm-il darba ma
jippruvax bizzejjed, fil-fehma tal-qorti, illi hu ma
kienx jaf u ma setax bl-uzu ta’ diligenza ordinarja jkun
jaf li dak l-att kien irregolari jew falz; jew
(d) kull min jiehu jew jittenta jiehu licenza, certifikat jew
att iehor li hu mehtieg taht dik it-Taqsima jew taht
ordni tal-Ministru responsabbli ghall-biedja, jew taht
regolament maghmul taht dik it-Taqsima, bil-mezz ta’
qerq, kemm-il darba ma jissodisfax lill-qorti illi hu ma
kienx jaf illi bl-uzu ta’ diligenza ordinarja ma setax
ikun jaf b’dak il-qerq; jew
(e) kull min, bil-hsieb li kontra l-ligi jehles jew igib fix-
  34      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
xejn id-disposizzjonijiet tat-Taqsima II ta’ din l-
Ordinanza, jew ta’ ordni tal-Ministru responsabbli
ghall-biedja, jew ta’ regolament maghmul taht dik it-
Taqsima, jaghti jew johrog att li jkollu l-forma ta’
licenza, jew ta’ certifikat jew ta’ att iehor li ghandu
jkun maghmul jew mahrug taht dik it-Taqsima jew taht
ordni tal-Ministru responsabbli ghall-biedja jew taht
regolament maghmul taht dik it-Taqsima, biex jaghti li
jsir jew jirregola t-trasport minn lok ghal iehor ta’
annimal partikolari jew li ssir xi haga partikolari ohra,
imma jigi mahrug in bjank, jigifieri ma jkunx mimli
qabel ma jigi mahrug b’mod li juri ghal liema annimal
jew hag‘ohra partikolari jkun jirreferixxi; jew
(f) kull min jaghmel uzu, jew juri, jew jittenta li jaghmel
uzu, ghal xi skop imsemmi fit-Taqsima II ta’ din l-
Ordinanza jew f’ordni tal-Ministru responsabbli ghall-
biedja jew f’regolament maghmul taht dik it-Taqsima,
minn att mahrug hekk in bjank, kemm-il darba ma
jissodisfax lill-qorti illi huwa ma kienx jaf u illi bl-uzu
ta’ diligenza ordinarja ma setax ikun jaf b’dak il-fatt;
jew
(g) kull min, minghajr setgha skond il-ligi jew raguni
tajba, illi taghhom il-prova tmiss lilu, jaqta’ minn taht
l-art jew igieghel lil min jaqta’, karkassa mirduma
b’ordni tal-Pulizija jew tad-Direttur tal-Biedja; jew
(h) kull min, wara ordni tal-Ministru responsabbli ghall-
biedja li jipprojbixxi, ghal kollox jew taht xi
kondizzjonijiet, l-uzu ta’ bastiment, vettura, maqjel
jew post iehor, ghat-trasport ta’ annimali jew ghal xi
hag‘ohra li ghandha x’taqsam ma’ dan it-trasport,
jaghmel, minghajr setgha skond il-ligi jew raguni
tajba, illi taghhom il-prova tmiss lilu, xi haga kontra
dak l-ordni.
(2) U, bla hsara tad-disposizzjonijiet ta’ l-imsemmi artikolu
109, f’kull wiehed mill-kazijiet imsemmijin f’dan l-artikolu, il-hati,
f’kaz ta’ recidiva fi zmien ta’ tnax-il xahar, f’kontravvenzjoni li
taqa’ taht l-istess paragrafu ta’ dan l-artikolu, jehel, fid-
diskrezzjoni tal-qorti, il-piena tal-prigunerija ghal zmien ta’ mhux
izjed minn xahrejn, minflok l-ammenda jew il-multa li ghaliha hu
suggett taht l-artikolu 105.
Konfiska ta’ 
annimal.
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
108. Jekk xi hadd jizbarka jew jinbarka jew jittenta jizbarka jew
jimbarka annimal jew xi hag‘ohra bi ksur tat-Taqsima II ta’ din l-
Ordinanza, jew ta’ ordni tal-Ministru responsabbli ghall-biedja, jew
regolament maghmul taht dik it-Taqsima, l-annimal jew il-haga li
bihom tkun saret il-kontravvenzjoni, jigu kkonfiskati, u l-hati jehel
ukoll il-piena li ghaliha hu suggett taht din l-Ordinanza.
Pieni ghal reati 
specifici. 
Mizjud: 
XXI.1976.5. 
Sostitwit: 
XXV.1980.3.
109. (1) Minkejja kull disposizzjoni ohra ta’ din l-Ordinanza,
kull persuna li tinsab hatja ta’ reat kontra xi disposizzjoni ta’ xi
regolament maghmul taht din it-Taqsima ta’ din l-Ordinanza -
 (a) meta dik id-disposizzjoni jew dawk id-
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    35
disposizzjonijiet jirreferu ghall-importazzjoni, caqliq,
jew kwarantina ta’ klieb jew qtates, jew ghall-zbark ta’
swill minn xi bastiment, yacht, pleasure craft, dghajsa,
jew bastiment iehor jew xi ingenju ta’ l-ajru, tehel
multa ta’ mhux inqas minn mitejn lira izda mhux izjed
minn elf lira jew prigunerija ghal zmien ta’ mhux
inqas minn tliet xhur izda mhux izjed minn sitt xhur; u
(b) dwar kull regolamenti maghmula taht il-paragrafu (y),
(z) jew (za) ta’ l-artikolu 87 ta’ din l-Ordinanza - 
(i) meta dik id-disposizzjoni jew dawk id-
disposizzjonijiet jirreferu ghall-htiega ta’ xi
licenza jew awtorizzazzjoni, tehel multa ta’
mhux inqas minn hames mitt lira izda mhux
izjed minn elf lira; u
(ii) ghal ksur ta’ xi disposizzjoni jew
disposizzjonijiet ohra ta’ dawk ir-regolamenti,
tehel multa ta’ mhux inqas minn hamsin lira izda
mhux izjed minn elf lira.
Kap. 446.
japplikawx dwar xi reat imsemmi fil-paragrafu (a) tas-subartikolu
(1) ta’ dan l-artikolu.
Prezunzjoni.
ikun akkuzat ta’ kontravvenzjoni ghad-disposizzjonijiet ta’ din l-
Ordinanza dwar il-mard li ghalih tghodd din l-Ordinanza jew marda
ohra ta’ dak l-annimal, hu prezunt illi huwa kien jaf bil-marda f’dak
l-annimal, kemm-il darba ma jissodisfax lill-qorti, illi huwa ma
kienx u illi bl-uzu ta’ diligenza ordinarja ma setax isir jaf biha.
Titolu IV
DISPOSIZZJONIJIET LI JGHODDU GHAT-TITOLI KOLLHA TA’ 
QABEL TAT-TAQSIMA III
Qorti kompetenti. 
Emendat: 
VIII. 1990.3.
111. Il-procedimenti ghar-reati kontra din l-Ordinanza
ghandhom isiru -
(a) fil-Qorti tal-Magistrati (Malta) meta r-reat isir fil-gzira
ta’ Malta;
(b) fil-Qorti tal-Magistrati (Ghawdex) meta r-reat isir
f’Ghawdex jew f’Kemmuna.
Ufficjali 
prosekuturi. 
Emendat: 
XXXVIII.1939.2.
112. Fil-procedimenti kollha ghar-reati kontra din l-Ordinanza,
is-Suprintendent jew ufficjal mediku tas-sahha mahtur minnu, u fil-
kaz ta’ reati kontra t-Taqsima II ta’ din l-Ordinanza, id-Direttur tal-
Biedja jew tabib veterinarju tal-gvern mahtur minnu, jista’ jaghmel
l-akkuza quddiem il-qorti, igib provi u jittratta l-kawza minflok il-
Pulizija.
  36      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
Prova ta’ l-
awtorizzazzjoni 
ghall-
prosekuzzjoni 
moghtija mis-
Suprintendent tas-
Sahha Pubblika.
Emendat: 
XXXVIII.1939.3.
113. Id-dikjarazzjoni mwettqa bil-gurament ta’ kull wiehed
mill-ufficjali msemmijin fl-ahhar artikolu qabel dan li hu gie
mahtur mis-Suprintendent, jew, skond il-kaz, mid-Direttur tal-
Biedja, ghall-hsieb imsemmi f’dak l-artikolu, hija prova bizzejjed li
hu gie hekk mahtur, jekk din il-prova tigi mitluba mill-imputat.
Xiehda ta’ufficjali 
prosekuturi. 
114. (1) Kull wiehed mill-ufficjali msemmijin fl-ahhar
artikolu qabel dan, jista’ dejjem jingieb bhala xhud fuq talba ta’ l-
imputat.
(2) Kemm-il darba x-xiehda tieghu tkun mehtiega mill-
prosekuzzjoni, hu ghandu jigi mismugh qabel ma jibda d-dmirijiet
ta’ ufficjal prosekutur, barra minn meta l-htiega tax-xiehda tieghu
tinqala’ wara.
Meta l-imputat hu 
mignun jew nieqes 
minn Malta. 
Emendat: 
XXXVIII.1939.5.
115. (1) Meta l-imputat hu mignun jew nieqes minn Malta, u
minn dikjarazzjoni mahlufa tas-Suprintendent jew ta’ ufficjal
mediku tas-sahha jew, fil-kaz ta’ reat kontra t-Taqsima II ta’ din l-
Ordinanza, tad-Direttur tal-Biedja jew ta’ tabib veterinarju tal-
gvern jinsab illi jinhtieg bla dewmien li jitnehha l-inkonvenjent
maghmul bil-kontravvenzjoni, jew illi xort’ohra l-ligi tigi esegwita,
il-qorti tista’ tordna illi c-citazzjoni tigi notifikata, fl-ewwel kaz,
lir-rapprezentant legittimu jew lill-persuna li jkollha l-hsieb ta’ l-
imputat, u fit-tieni kaz, jew meta, fl-ewwel kaz, il-mignun ma jkun
taht il-hsieb ta’ hadd, lil zewg jew mart l-imputat, jew lil xi hadd li
jigi minnu fil-qrib, mid-demm jew bi zwieg jew lill-amministratur
tal-beni tieghu, jekk ikollu.
(2) F’kull wiehed minn dawn il-kazijiet, meta l-
kontravvenzjoni tigi ippruvata, il-qorti taghti l-provvedimenti ta’ l-
artikolu 118 jew ta’ l-artikolu 119:
Izda, dwar l-applikazzjoni ta’ pieni lill-hati, il-qorti thalli l-
kawza ghal meta dan jigi lura, jew meta jkun tajjeb biex joqghod
fil-kawza. 
Recidiva. 116. Bla hsara ta’ disposizzjonijiet ohra ta’ din l-Ordinanza
dwar ir-recidiva, jekk wiehed, wara li jigi kkundannat fuq
kontravvenzjoni ghal din l-Ordinanza, fi zmien tliet xhur minn dak
in-nhar li tigi skuntata jew mahfura l-piena, jaghmel
kontravvenzjoni ohra ghad-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, il-
qorti tista’ zzid il-piena ghall-kontravvenzjoni l-ohra sad-doppju
ta’ l-ammont jew taz-zmien ta’ dik il-piena.
Setgha tal-qorti li 
thassar jew 
tissospendi l-
licenza f’xi 
kazijiet.
117. Fil-kaz ta’ kundanna ghat-tielet darba jew izjed ghall-istess
kontravvenzjoni, meta din issir minn nies tal-hwienet, bejjiegha
jew minn nies ohra li jahdmu arti, sengha jew xoghol iehor
b’licenza moghtija mill-awtorita  pubblika, il-qorti tista’, jekk il-
kontravvenzjoni jkollha x’taqsam ma’ l-ezercizzju ta’ dik l-arti,
sengha jew xoghol iehor, thassar il-licenza jew tissospendiha ghaz-
zmien li jidhrilha fid-diskrezzjoni taghha. 
THARIS  MILL-MARD   g K AP. 36.    37
Il-qorti tista’ 
tordna lill-hati li 
jnehhi l-
inkonvenjent f’xi 
kazijiet. 
Emendat: 
XXV. 1980.4.
118. Fil-kaz ta’ kontravvenzjoni ghad-disposizzjonijiet ta’ din l-
Ordinanza, il-qorti, barra milli taghti l-piena, tordna lill-hati, meta
hu mehtieg, li jnehhi l-inkonvenjent ikkagunat bil-kontravvenzjoni,
jew, skond ic-cirkostanzi, li jesegwixxi l-ligi, fi zmien bizzejjed
ghaldaqshekk li jigi moghti mill-qorti; u kemm-il darba l-hati
jonqos li jesegwixxi dak l-ordni fiz-zmien hekk moghti, jehel
ammenda ta’ mhux izjed minn ghaxar liri ghal kull gurnata li, wara
li jaghlaq dak iz-zmien, l-inkonvenjent jibqa’ jew il-ligi tibqa’ ma
tigix esegwita:
Izda, kemm-il-darba jkun hemm ikkuntemplata piena
specjali f’xi wahda mid-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza ghal
meta l-kontravvenzjoni tissokta, ghandha tinghata din il-piena
specjali. 
Setgha tal-qorti li 
tordna li l-
inkonvenjent 
jitnehha mill-
Pulizija.
119. Il-qorti tista’ wkoll tordna illi l-inkonvenjent jigi mnehhi
jew li l-ligi tigi esegwita mill-Pulizija, bi spejjez tal-hati, illi f’dan
il-kaz, jista’ jigi mgieghel ihallas dik l-ispiza, b’mandat mahrug
mill-istess qorti.
Il-pieni msemmijin 
f’din l-Ordinanza 
huma dawk 
imsemmijin fil-
Kodici Kriminali. 
Emendat:
XLIX. 1981.4. 
Kap. 9.
120. Il-pieni ta’ l-ammenda, tal-multa, tad-detenzjoni, u tal-
prigunerija msemmijin f’din l-Ordinanza huma dawk l-istess
imsemmijin fil-Kodici Kriminali, u d-disposizzjonijiet ta’ dak il-
Kodici dwar dawk il-pieni jghoddu ghalihom meta jigu moghtija
taht din l-Ordinanza.
Reati li ghalihom 
hemm pieni akbar. 
Kap. 9.
121. Il-pieni stabbiliti f’din l-Ordinanza jghoddu meta l-fatt ma
jkunx jikkostitwixxi reat taht il-Kodici Kriminali jew taht ligi
specjali ohra, punibbli b’pieni akbar: f’dan il-kaz jigu moghtija
dawn il-pieni akbar.
Ir-reati taht din l-
Ordinanza jaqghu 
taht il-klassi tal-
kontravvenzjoni-
jiet. 
Kap. 9.
122. Kull reat kontra d-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza
jaqa’, ghall-finijiet tal-Kodici Kriminali, taht il-klassi tal-
kontravvenzjonijiet, ukoll meta l-pieni ikkuntemplati f’din l-
Ordinanza huma akbar minn dawk stabbiliti f’dak il-Kodici ghall-
kontravvenzjonijiet.
Appell.
moghtija taht id-disposizzionijiet tat-Taqsima I ta’ din l-Ordinanza,
hlief fil-kazijiet imsemmijin fl-artikoli 5, 6, 7 u 8, fil-paragrafi (b),
(c) u (d) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 24, fl-artikoli 26, 30, 39 u
45, u f’kull kaz iehor imsemmi espressament f’dik it-Taqsima:
Izda l-ordnijiet moghtija taht l-artikolu 26 u d-decizjonijiet
taht l-artikolu 45, jistghu jigu esegwiti matul l-appell.
Hlas tad-danni.
Ordinanza, il-persuna li tbati l-hsara ghandha azzjoni civili.
Riserva dwar kull 
haga li saret taht 
ligi mhassra b’din 
l-Ordinanza.
125. Din l-Ordinanza ma tannulla ebda haga maghmula
legalment taht ligijiet ta’ qabel imhassrin b’din l-Ordinanza.
  38      KAP. 36. h    THARIS MILL-MARD
Riserva dwar 
regolamenti 
maghmulin taht 
ligi mhassra b’din 
l- Ordinanza.
126. Ir-regolamenti kollha maghmula taht ligi mhassra b’din l-
Ordinanza u li mhumiex inkompatibbli mad-disposizzjonijiet ta’
din l-Ordinanza, jibqghu jsehhu sakemm isiru regolamenti ohra
flokhom taht din l-Ordinanza.
