MANOELISLAND(PROVVEDIMENTSPECJALI) gKAP. 259.   1
KAPITOLU 259
ATT DWAR IL-MANOEL ISLAND 
(PROVVEDIMENT SPECJALI)
Biex jipprovdi li tinhall l-enfitewsi ta’ partijiet ta’ Manoel Island
moghtija lill-Manoel Island and Malta Marina Company Limited u biex
jipprovdi ghal hwejjeg konnessi ma’ dan jew ancillari ghal hekk.
(5 ta’ Marzu, 1976)*
Sar ligi bl-ATT IV ta’ l-1976 u gie emendat bl-Att XIII ta’ l-1983.
Titolu fil-qosor. 
(Provvediment Specjali).
Tifsir.
xort’ohra - 
"enfitewsi" tfisser l-enfitewsi temporanja moghtija bl-att tal-5 ta
Settembru, 1970, fl-atti tan-Nutar Anthony Attard ta’ artijiet u bini
u immobbli ohra f’Manoel Island, il-Gzira, maghduda parti minn
qiegh il-bahar li jmiss ma’ l-imsemmija gzira, deskritti fl-att
imsemmi qabel u murija fuq pjanta annessa mieghu, u fih deskritt
kollettivament bhala l-art enfitewtika;
"il-Kumpannija" tfisser il-kumpannija maghrufa bl-isem ta’
"Manoel Island and Malta Marina Company Limited" kostitwita bl-
att tal-25 ta’ Novembru, 1969, fl-atti tan-Nutar Victor Miller.
Xoljiment ta’ 
enfitewsi u 
riverzjoni ta’ l-art 
enfitewtika.
3. L-enfitewsi ghandha, bis-sahha ta’ dan l-Att u minghajr
aktar assigurazzjoni, tinhall b’sehh mill-1 ta’ Settembru, 1973,
minhabba nuqqasijiet tal-Kumpannija u kull grajja ohra li saret
qabel l-imsemmija data li jaghtu l-jedd lill-Gvern, bhala l-padrun
dirett, li jholl l-enfitewsi, u l-artijiet u l-bini kollha u kull immobbli
nkluzi fl-enfitewsi ghandhom, bl-istess mod u b’sehh mill-
imsemmija data jergghu lura ghand il-Gvern, bhala padrun dirett,
hielsa minn kull privilegg, ipoteka, lokazzjoni, gravami u kull piz
iehor ikun li jkun.
 Kumpens. 
Emendat: 
XIII. 1983.4. 
Kap. 12.
4. (1) Jekk xi persuna jidhrilha li ghandha tircievi kumpens
minhabba li kellha pussess ta’, jew interess fi jew dritt fuq, xi
proprjeta ta’ kull xorta li tkun, u li dik il-proprjeta, interess jew
dritt ikun ittiehed il-pussess tieghu jew ikun gie akkwistat b’mod
obbligatorju b’dan l-Att, dik il-persuna tista’ tibda procedimenti
quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Civili sabiex jigi stabbilit l-
interess jew id-dritt taghha fi jew fuq il-proprjeta u l-ammont ta’
kumpens li ghalih jista jkollha jedd, u sabiex tikseb hlas ta’ dak il-
kumpens; u kull decizjoni fuq xi procedimenti bhal dawk tkun
suggetta ghal appell lill-Qorti ta l-Appell skond id-disposizzjonijiet
tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili.
(2) Sabiex jigi stabbilit il-kumpens (jekk ikun hemm) li ghandu
jithallas dwar proprjeta, interess jew dritt (jekk ikun hemm) li
*Ara n-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru. 124 tal-5 ta’ Marzu, 1976.
 2      KAP. 259.h    MANOELISLAND(PROVVEDIMENTSPECJALI)
tieghu ttiehed pussess jew li gie akkwistat b’mod obbligatorju
b’dan l-Att, dan il-kaz ghandu jitqies bhala kaz specjali li fih il-
Parlament jidhirlu xieraq, fl-interess nazzjonali, li jistabbilixxi l-
kriterji li ghandhom jitharsu, maghduda l-fatturi u c-cirkostanzi l-
ohra li ghandhom jitqiesu, ghal dak l-ghan.
(3) Il-kriterji li ghandhom jitharsu, u l-fatturi u c-cirkostanzi l-
ohra li ghandhom jitqiesu, sabiex jigi stabbilit xi kumpens li jista’
jkollu jithallas minhabba xi disposizzjoni ta’ dan l-Att ikunu dawn
li gejjin:
(a) il-Kumpannija, fid-data msemmija fl-artikolu 3 ta’ dan
l-Att, kienet naqset li thares u tissodisfa l-pattijiet u l-
kondizzjonijiet ta’ l-enfitewsi u dawk in-nuqqasijiet
taw jedd lill-Gvern, bhala padrun dirett, li jholl l-
enfitewsi;
(b) huwa fl-interess nazzjonali li l-enfitewsi tinhall u li l-
art enfitewtika terga’ lura f’idejn il-Gvern mhux biss
minghajr id-dewmien li jiehdu l-procedimenti
gudizzjarji izda wkoll b’sehh minn data li hi iktar qrib
dik tan-nuqqas tal-Kumpannija;
(c) ma hemm ebda gustifikazzjoni ghall-hlas ta’ kumpens
minhabba l-fatt biss li l-enfitewsi qed tinhall b’ligi u
b’sehh retroattiv ghal data li tigi wara n-nuqqas tal-
Kumpannija li jaghti l-jedd lil-padrun dirett li jholl l-
enfitewsi;
(d) kien hemm cirkostanzi li (indipendentement minn kull
cirkostanza istituzzjonali, procedurali jew xort’ohra
ta’ din in-natura, maghduda vakanzi fost id-diretturi
tal-Kumpannija) ghamluha impossibbli ghall-
Kumpannija li tissodisfa l-obbligi taghha taht l-
enfitewsi u li wasslu ghan-nuqqas tal-Kumpannija;
b’mod partikolari, izda bla hsara ghall-generalita ta’
dak li ntqal qabel, dawn kienu jinkludu:
(i) il-kondizzjoni ta’ l-enfitewsi li tehtieg li jew il-
Kumpannija tibni breakwater u tikkonsenjah lill-
Gvern jew li z-zmien ta’ l-enfitewsi jitnaqqas
minn disgha u disghin ghal hamsin sena, u d-
dilemma konsegwenzjali li gejja: il-bini tal-
breakwater ma setax jigi finanzjat mill-
Kumpannija hlief mid-dhul li jinkiseb mill-bqija
tal-progett; il-fatt li l-breakwater  ma setax
jinbena fi stadju bikri tal-progett naqqas il-
garanzija li l-Kumpannija setghet toffri ghal
enfitewsi ta’ hamsin sena, u kien impossibbli
ghall-Kumpannija li tikseb xi xorta ta’
finanzjament;
(ii) ix-xorta u l-kobor ta’ l-izvilupp li l-Kumpannija
ntrabtet li taghmel u l-infiq (ta’ mhux inqas
minn tliet miljun lira barra mill-ispiza tal-
breakwater) li kienet obbligat ruhha li taghmel:
dawn kienu obbligi li l-Kumpannija, wisq qabel
in-nuqqasijiet taghha, ma kellha ebda prospetti
MANOELISLAND(PROVVEDIMENTSPECJALI) gKAP. 259.   3
veri li tissodisfa u li saru iktar impossibbli bit-
tnaqqis konsiderevoli hafna fit-talba ghall-bini u
x-xiri ta’ vilel f’Malta li fuqha kien jiddependi s-
success tal-progett tal-Kumpannija.
