QSIMTAL-WIRT  gKAP. 308.   1
KAPITOLU 308
ATT LI JIRREGOLA L-QSIM TA’ WIRT
Biex jaghmel disposizzjonijiet godda ghal-likwidazzjoni u ghall-qsim
ta’ wirt u biex jipprovdi ghal hwejjeg li ghandhom x’jaqsmu mieghu u
incidentali ghalih.
(27 ta’ Lulju, 1984)*
Sar ligi bl-ATT XIII ta’ l-1984, kif emendat bl-Att XXIV ta’ l-1995.
Titolu fil-qosor. 
Tifsir.
Emendat: 
XXIV.1995.362.
2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma tehtiegx
xort’ohra -
Kap. 16. 
"beni" tfisser kull haga jew jedd kif imsemmija fit-Titolu I tat-
Taqsima I tat-Tieni Ktieb tal-Kodici Civili;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli ghall-gustizzja; 
"preskritt" tfisser preskritt b’regolamenti maghmula taht dan l-
Att;
"Registratur" tfisser ir-Registratur tal-Qrati; 
"Tribunal" tfisser it-Tribunal ta’ Arbitragg dwar il-Qsim ta’ Wirt
stabbilit bl-artikolu 4 ta’ dan l-Att;
"ufficjal pubbliku" u "servizz pubbliku" ghandhom l-istess tifsir
kif moghti lilhom bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni.
Qsim ta’ beni 
komuni. 
3. (1) Meta zewg persuni jew aktar ikollhom xi beni komuni
li jigu ghandhom minn wirt, dawk il-beni jistghu jkunu suggetti li
jinqasmu skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att fuq talba
maghmula kif provdut fis-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu:
Izda ma ghandha ssir ebda talba bhal dik hlief wara li jkunu
ghaddew tliet snin mill-ftuh tas-successjoni.
(2) Dik it-talba tista’ ssir b’rikors lit-Tribunal minn wiehed jew
aktar mill-komproprjetarji li fiz-zmien tal-ftuh tas-successjoni jew
ikollhom bejniethom mhux inqas minn hamsin fil-mija ta’ l-ishma
tal-beni hekk komuni jew flimkien jikkostitwixxu mhux inqas minn
hamsin fil-mija tan-numru tal-komproprjetarji kollha.
Kap. 16.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu jkunu bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 906
tal-Kodici Civili.
(4) Izda meta l-azzjoni tingieb quddiem it-Tribunal jew
tintbaghat lilu skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, it-Tribunal
ikollu sakemm dik l-azzjoni hija pendenti quddiemu, l-
gurisdizzjoni eskluziva dwar l-oggett ta’ dik l-azzjoni u ebda
*Ara s-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 1 ta’ l-Att kif originarjament promulgat, liema
subartikolu gie mholli barra taht l-Att ta’ l-1980 dwar ir-Revizjoni tal-Ligijiet
Statutarji, u l-Avviz Legali 34 ta’ l-1984.
 2      KAP. 308.h      QSIMTAL-WIRT 
azzjoni ohra dwar l-istess talba ma ghandha tingieb quddiem xi
qorti ta’ l-ewwel grad.
Tribunal ta’ 
Arbitragg. 
4. (1) Qed jigi b’dan stabbilit tribunal li jkun maghruf bhala
t-Tribunal ta’ Arbitragg dwar il-Qsim ta’ Wirt.
(2) It-Tribunal ghandu jisma’ u jiddeciedi kull talba li tingieb
quddiemu skond dan l-Att u kull regolamenti maghmula bis-sahha
tieghu.
Kostituzzjoni tat-
Tribunal. 
Emendat:
XXIV.1995.362.
5. (1) It-Tribunal ikun maghmul minn arbitru wiehed jew
minn tliet arbitri li jkunu mahtura u li ghandhom iservu skond id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. Hlief meta l-komproprjetarji kollha
jaqblu li t-Tribunal ghandu jkun maghmul minn tliet arbitri, it-
Tribunal ikun maghmul minn arbitru wiehed.
(2) Arbitru jkun wiehed minn panel  ta’ persuni mahtura mill-
President tar-Repubblika li jagixxi skond il-parir tal-Prim Ministru
minn fost persuni li fil-fehma tal-Prim Ministru jkunu idonei li
jaqdu d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta’ arbitri ghall-finijiet ta’ dan l-
Att.
(3) Persuna tkun skwalifikata milli tinhatar jew li sservi bhala
arbitru sakemm tkun membru tal-Kamra tad-Deputati.
(4) L-arbitri joqoghdu fuq it-Tribunal jew skond min imissu
jew skond dak it-tqassim ta’ dmirijiet u skond dawk id-
disposizzjonijiet dwar min ma jistax iservi u cirkostanzi ohra, kif
il-Ministru jista’ jistabbilixxi jew kif jista’ jigi preskritt.
(5) Qabel ma jibda jisma’ xi rikors migjub quddiem it-
Tribunal, l-arbitru, jekk ma jkollux kariga gudizzjarja, ghandu
jiehu gurament li jezamina u jiddeciedi r-rikors fedelment,
b’imparzjalita u skond dan l-Att; u dak il-gurament jittiehed
quddiem il-Qorti ta’ l-Appell.
Kap. 12.
(6) Il-Ministru ghandu jinnomina ufficjal pubbliku biex ikun
Segretarju tat-Tribunal, u jista’ wkoll iqabbad ufficjali pubblici
ohra biex jghinu lis-Segretarju fil-qadi ta’ dmirijietu. Is-Segretarju
tat-Tribunal ikollu mutatis mutandis dawk is-setghat u d-dmirijiet li
bil-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili huma vestiti fir-
Registratur tal-Qrati.
(7) Ir-Registru tal-Qrati Superjuri jkun ir-Registru tat-Tribunal,
u l-processi kollha tat-Tribunal jinzammu f’dak ir-Registru taht il-
harsien tar-Registratur.
Funzjonijiet ta’ 
arbitri.
6. (1) Persuna mahtura fuq il-panel ta’ arbitri ghandha sservi
ghall-perijodu specifikat fil-hatra taghha li jkun perijodu ta’ mhux
inqas minn tliet snin u jekk ma jigi specifikat ebda perijodu bhal
dak ghandha sservi ghal perijodu ta’ tliet snin.
(2) Arbitru jista’ jitnehha mill-kariga matul il-perijodu tal-
hatra tieghu biss fl-istess cirkostanzi u bl-istess mod bhal imhallef
tal-qrati superjuri.
(3) Arbitru filwaqt li jkun qieghed iservi f’kaz partikolari
ghandu, minkejja li jkun intemm il-perijodu tal-hatra tieghu,
ikompli hekk iservi fil-procedimenti li fihom ikun qed iservi bhala
QSIMTAL-WIRT  gKAP. 308.   3
arbitru sakemm jintemmu dawk il-procedimenti u wara ghall-fini
ta’ l-interpretazzjoni, korrezzjoni u biex izid dak li jkun thalla barra
f’xi decizjoni moghtija f’dawk il-procedimenti.
Rikors ghal 
arbitragg. 
7. Rikors lit-Tribunal maghmul kif provdut fl-artikolu 3 ta’
dan l-Att ghandu jigi pprezentat fir-Registru tat-Tribunal b’dak il-
mod, bil-hlas ta’ dawk id-drittijiet u flimkien ma’ dawk id-
dokumenti kif jista’ jigi preskritt.
Notifika ta’ rikors 
lill-intimati. 
8. (1) Kopja tar-rikors flimkien mad-dokumenti u n-noti
pprezentati mieghu ghandhom jigu notifikati lil kull wiehed mill-
komproprjetarji intimati.
(2) L-intimati ghandhom fi zmien ghoxrin jum tax-xoghol min
notifika tar-rikors jipprezentaw risposta ghalih li fiha jghidu l-punti
kollha li fuqhom ma jaqblux ma’ dak li jkun jinsab fir-rikors jew
fid-dokumenti pprezentati mieghu.
Processi tal-qorti 
jintbaghtu lit-
Tribunal. 
9. (1) Fejn ikun hemm pendenti quddiem qorti ta’ l-ewwel
grad azzjoni ghall-qsim ta’ beni ereditarji, il-parti jew il-partijiet li
bejniethom jistghu, kieku l-kawza ma kenitx hekk pendenti,
jaghmlu rikors skond l-artikolu 3 ta’ dan l-Att, jistghu b’nota jew
b’noti pprezentati fir-registru tal-qorti li quddiemha tkun pendenti
l-kawza jitolbu lill-qorti biex tibghat il-kawza quddiem it-Tribunal,
u l-qorti ghandha ma’ dan tordna li l-process tal-kawza jintbaghat
lit-Tribunal.
(2) Il-prezentata ta’ dik in-nota jew ta’ dawk in-noti, skond il-
kaz, titqies li tkun irtir ta’ l-azzjoni mill-gurisdizzjoni ta’ dik il-
qorti, u rikors lit-Tribunal ghal decizjoni fuq it-talba li tkun tinsab
fl-att li bih ikunu nbdew il-procedimenti quddiem il-qorti:
Izda ma jithallsu ebda drittijiet tar-Registru ghax dik l-
azzjoni ma tkunx tkompliet.
(3) It-Tribunal ghandu jisma’ u jiddeciedi l-kwistjoni mibghuta
lilu kif intqal qabel fil-limiti tat-talba, ta’ l-eccezzjonijiet ghaliha u
ta’ kull kontra-talba li tkun saret u fuq il-provi pprezentati skond il-
ligi, sew jekk ikunu saru jew gew ipprezentati quddiem il-qorti sew
quddiem it-Tribunal.
Procedimenti 
quddiem it-
Tribunal. 
10. (1) Ir-rikors, jew l-azzjoni mibghuta lit-Tribunal taht l-
artikolu 9, ghandha titqieghed ghas-smigh f’data kmieni.
(2) It-Tribunal ghandu jzomm is-seduti tieghu u jaghti d-
decizjoni tieghu, maghduda kull decizjoni preliminari jew parzjali,
fil-pubbliku, kemm-il darba l-partijiet kollha ma jiftehmux
xort’ohra.
Kap. 12. 
(3) It-Tribunal ghandu jisma’ r-rikorsi skond ir-regoli stabbiliti
fil-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili safejn dawn
ikunu applikabbli ghall-procedimenti quddiem it-Tribunal u li ma
jkunux kontra d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
Kap. 16.
(4) It-Tribunal ghandu jiddeciedi kull kwistjoni quddiemu
skond id-disposizzjonijiet tal-Kodici Civili dwar il-qsim ta’ wirt u
ta’ kull ligi ohra safejn tkun applikabbli ghall-kwistjoni quddiem
it-Tribunal, u ghandu jiddeciedi l-ispejjez skond dan. Dawk l-
ispejjez ghandhom jinkludu l-ispejjez li jkunu saru minn kull parti
 4      KAP. 308.h      QSIMTAL-WIRT 
quddiem il-qorti ta’ l-ewwel grad f’kull kawza li tintbaghat lit-
Tribunal skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
(5) Kull decizjoni ghandha tkun iffirmata mill-arbitru, u meta
jkun hemm tliet arbitri, minn kull wiehed mill-arbitri:
Izda arbitru li ma jaqbilx m’ghandux ghalfejn jiffirma d-
decizjoni, imma dan il-fatt ghandu jissemma mill-arbitri l-ohra.
(6) Id-decizjoni moghtija mit-Tribunal tkun finali u
konkluziva.
(7) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu  (6) ta’ dan l-
artikolu, it-Tribunal ghandu s-setgha li f’kull zmien jaghti, fuq it-
talba ta’ kull wahda mill-partijiet, interpretazzjoni tad-decizjoni
jew ta’ xi punti decizi fiha, u jikkoregi kull zball f’xi decizjoni jew
izid dak li jkun thalla barra mid-decizjoni.
Dehra quddiem it-
Tribunal. 
11. Il-partijiet jistghu jidhru quddiem it-Tribunal sew huma
nfushom jew jistghu jkunu rapprezentati kif imiss minn persuna
ohra.
Zmien ghall-ghoti 
ta’ decizjoni. 
12. (1) Kemm-il darba l-partijiet kollha fil-procedimenti ta’
arbitragg ma jiftehmux xort’ohra, it-Tribunal ghandu jaghti d-
decizjoni mhux iktar tard minn sitt xhur mill-jum li fih l-intimati
jkunu pprezentaw ir-risposta taghhom jew mill-jum li fih ikun
ghalaq iz-zmien ghall-prezentata tar-risposta, skond liema jkun l-
ewwel.
(2) Meta d-decizjoni ma tkunx tista’ tinghata fiz-zmien
imsemmi fis-subartikolu ta’ qabel dan, dak iz-zmien jista’ jigi
mtawwal ghal perijodi ohra, li kull wiehed minnhom ma jkunx
itwal minn sitt xhur, fuq it-talba tar-rikorrenti jew mit-Tribunal
f’cirkostanzi eccezzjonali li ghandhom jinghadu espressament u
jitnizzlu fil-process ta’ l-arbitragg.
Kap. 12.
(3) Meta xi perijodu msemmi fis-subartikoli ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu ma jkunx ghal xi raguni mgedded kif hemmhekk provdut,
il-procedimenti ghandhom jitqiesu li gew differiti sine die u d-
disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 964 u 965 tal-Kodici ta’
Organizzazzjoni u Procedura Civili ghandhom, mutatis mutandis,
japplikaw ghal dawk il-procedimenti; u f’kull kaz bhal dak il-
perijodu msemmi fis-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu ghandu jibda
jghodd mid-data meta l-kawza terga’ tigi appuntata.
Setghat generali 
tat-Tribunal. 
Kap. 12.
13. (1) It-Tribunal ikollu dawk is-setghat li bil-Kodici ta’
Organizzazzjoni u Procedura Civili huma vestiti fil-Prim’Awla tal-
Qorti Civili.
(2) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu,
it-Tribunal ikollu s-setgha li jharrek xhieda u li jaghti l-gurament, li
jahtar esperti biex jirrapportaw fuq hwejjeg ta’ xorta teknika li jkun
hemm fil-kwistjoni, u li jehtieg lil kull persuna li fil-fehma tieghu
jkollha taghrif specjali fuq xi haga rilevanti, jew fuq xi wahda mill-
kwistjonijiet li jirreferi ghalihom ir-rikors, jew tal-kwistjoni
mibghuta lit-Tribunal, li taghti bil-miktub jew xort’ohra u li
tikkonferma bil-gurament, dik il-fehma u dawk il-partikolaritajiet
dwar ir-rikors, maghdud il-qsim f’ishma ta’ kull beni mobbli jew
QSIMTAL-WIRT  gKAP. 308.   5
immobbli, kif it-Tribunal jista’ jehtieg, u jista’ jawtorizza lil kull
persuna li taghti l-gurament ghal dak l-ghan.
Funzjoni tat-
Tribunal. 
14. (1) It-Tribunal ghandu jaghmel dak li jista’ biex iwassal
lill-partijiet ghal ftehim fuq il-hwejjeg li dwarhom ikun hemm
kwistjoni.
(2) Meta jintlahaq ftehim it-Tribunal ghandu jaghmel  procès
verbal tieghu u ghandu jdahhal il-ftehim fid-decizjoni wara li dak
il-procès verbal jigi ffirmat mill-partijiet jew mir-rapprezentanti
legali taghhom jew xort’ohra jkun accettat u jkun hemm qbil dwaru
b’att li jkun iffirmat u pprezentat b’nota fir-Registru tat-Tribunal.
Astensjoni jew 
rikuza ta’ arbitri.
Kap. 12. 
15. L-arbitru jista’ jigi rikuzat, jew jista’ jastjeni, milli
joqghod fit-Tribunal f’kull wahda mic-cirkostanzi msemmija fl-
artikolu 734 tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili; u
f’kull kaz bhal dak id-disposizzjonijiet tas-Sub-Titolu II tat-Titolu
II tat-Tielet Ktieb ta’ dak il-Kodici ghandhom japplikaw safejn
ikunu applikabbli u bla hsara ghad-disposizzjonijiet l-ohra ta’ dan
l-Att.
Effetti ta’ 
decizjonijiet tat-
Tribunal. 
Kap. 12. 
16. (1) L-esekuzzjoni tad-decizjonijiet tat-Tribunal ghandha
titwettaq bil-mod preskritt fil-Kodici ta’ Organizzazzjoni u
Procedura Civili, u tigi vestita fit-Tribunal innifsu.
(2) Meta d-decizjoni tkun tehtieg att pubbliku, it-Tribunal
ghandu jahtar nutar biex jippubblika l-att u kuraturi biex
jirrapprezentaw dawk li jonqsu li jidhru fuq l-att, u ghandu
jistabbilixxi l-post, id-data u l-hin ghall-pubblikazzjoni ta’ l-att.
Drittijiet ta’ arbitri 
u ta’ esperti. 
Kap. 12. 
17. Id-drittijiet li ghandhom jithallsu lill-arbitri u lil kull
esperti nominati minnhom ghandhom ikunu dawk stabbiliti ghal
periti legali u periti ohra taht il-Kodici ta’ Organizzazzjoni u
Procedura Civili, u d-disposizzjonijiet ta’ dak il-Kodici applikabbli
ghall-periti ghandhom japplikaw ghal dawk l-arbitri jew esperti:
Izda dawk id-drittijiet ma jithallsux lill-arbitri li jkollhom
kariga gudizzjarja jew li jkunu maghzula mis-servizz pubbliku.
Setgha ghall-
eghmil ta’ 
regolamenti.
18. Il-Ministru jista’ minn zmien ghal zmien jaghmel
regolamenti li jirregolaw il-procedura tat-Tribunal u bla hsara
ghall-generalita ta’ dak li ntqal qabel, jista’ jaghmel regolamenti
li- 
(a) jippreskrivu x’ghandu jkun fihom ir-rikors lit-
Tribunal, ir-risposta ghalih, u kull att iehor bil-miktub
ta’ procediment quddiem it-Tribunal, il-mod kif jigi
pprezentat kull att bhal dak, u d-dokumenti li
ghandhom jigu pprezentati maghhom;
(b) jippreskrivu l-procedura ghan-notifika ta’ kull att lill-
parti l-ohra;
(c) jippreskrivu l-procedura kif tigi stabbilita mit-Tribunal
id-data tas-smigh tar-rikors u ghall-ghoti ta’ l-avviz ta’
dik id-data lill-partijiet koncernati;
(d) jippreskrivu d-drittijiet, barra minn dawk provdut
ghalihom fl-artikolu 17, hlasijiet u spejjez li
 6      KAP. 308.h      QSIMTAL-WIRT 
ghandhom jithallsu dwar kull procediment quddiem it-
Tribunal, maghduda d-drittijiet tar-Registru ghad-
decizjoni jew biex ma tkomplix il-kawza;
(e) jippreskrivu d-drittijiet li ghandhom jithallsu lil
persuna dwar id-dehra jew l-assistenza lil parti fil-
procedimenti quddiem it-Tribunal; 
(f) jippreskrivu d-dritt li ghandu jithallas lir-Registru
ghall-hrug ta’ xi kopji ufficjali ta’ decizjoni jew
dokument fil-process tat-Tribunal;
(g) jippreskrivu kull hag’ohra li tkun mehtiega sabiex
jitwettqu ahjar il-funzjonijiet tat-Tribunal.
