PRATTIKA U L-PROCEDURA TAL-QRATI g L.S.12.09 1
LEGISLAZZJONI SUSSIDJARJA 12.09
REGOLI DWAR IL-PRATTIKA 
U L-PROCEDURA TAL-QRATI
15 ta’ April, 1993
L-AVVIZ LEGALI 35 ta’ l-1993, kif emendat bl-Avvizi Legali 42 ta’ l-
1993 u 129 ta’ l-2000.
Titolu.
Procedura tal-Qrati.
Procedura quddiem 
il-Prim’ Awla tal-
Qorti Civili u l-
Qorti 
Kostituzzjonali 
tinbeda b’rikors.
2. Il-procedimenti quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Civili li
jsiru skond is-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni u l-
procedimenti quddiem il-Qorti Kostituzzjonali fil-kazijiet
imsemmija fis-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 95 tal-Kostituzzjoni
ghandhom jinbdew permezz ta’ rikors. 
Kontenut ta’ rikors 
taht l-artikoli 46 u 
95 tal-
Kostituzzjoni.
Emendat:
A.L. 42 ta’ l-1993.
3. (1) Rikors quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Civili ghandu
jkun fih, b’mod konciz u car, il-fatti li minnhom jinholoq l-ilment u
ghandu jsemmi d-disposizzjoni jew disposizzjonijiet tal-
Kostituzzjoni li jkun allegat li jkunu gew, li jkunu qed jigu jew li
jkunu x’aktarx ser jigu miksura.
(2) Ir-rikors ghandu jispecifika wkoll ir-rimedju mitlub mir-
rikorrent:
Izda l-qorti tkun tista’, jekk ir-rikors jigi milqugh, taghti
kull rimedju iehor fil-gurisdizzjoni taghha li tkun tqis bhala aktar
xieraq.
(3) Fil-kazijiet imsemmija fl-artikolu 95(2)(a) tal-
Kostituzzjoni, ir-rikors quddiem il-Qorti Kostituzzjonali ghandu
jkun fih b’mod konciz u car ic-cirkostanzi li minnhom tinholoq il-
kwistjoni, it-talba u d-disposizzjoni jew disposizzjonijiet tal-
Kostituzzjoni jew ta’ xi ligi ohra li fuqha jibbaza t-talba tieghu ir-
rikorrent.
(4) Fil-kazijiet msemmija fl-artikolu 95(2)(c), (d), (e) u (f) tal-
Kostituzzjoni, ir-rikors ghandu jkun fih b’mod konciz u car ic-
cirkostanzi li minnhom jinholoq l-appell, ir-ragunijiet ta’ l-appell u
t-talba ghar-revoka jew modifika specifika tad-decizjoni appellata.
(5) Rikors li ma josservax dawn ir-regoli ma jkunx null; izda l-
qorti tista’, f’kull kaz, tordna lir-rikorrent li jipprezenta, f’dak iz-
zmien li l-qorti tistabbilixxi, nota li jkun fiha l-partikolaritajiet
mehtiega u l-ispejjez ta’ dak l-ordni ghandu jbatihom ir-rikorrent.
Procedimenti ta’ l-
appell.
Emendat:
A.L. 42 ta’ l-1993.
4. (1) Meta jkun hemm xi kwistjoni li tintbaghat quddiem il-
Prim’Awla tal-Qorti Civili kif hemm provdut fl-artikolu 46(1) jew
fil-kazijiet msemmija fl-artikolu 95(2)(c), (d), (e) u (f) tal-
Kostituzzjoni, ir-rikors ghandu jigi notifikat lill-intimat jew lill-
appellat minghajr dewmien, u l-qorti ghandha tappunta data ghas-
smigh li tkun fi zmien tmint ijiem tax-xoghol mill-jum meta jkun
gie prezentat ir-rikors, jew minn meta tkun giet prezentata risposta
mill-appellat fiz-zmien moghti ghal dik ir-risposta, jew fil-kaz li
2 L.S.12.09 h PRATTIKA U L-PROCEDURA TAL-QRATI
ma tigix prezentata ebda risposta, mill-iskadenza ta’ dak it-terminu.
(2) Ir-rikors ta’ l-appell ghandu jsir fi zmien tmint ijiem tax-
xoghol mid-data tad-decizjoni appellata, u l-appellat jista’
jipprezenta risposta bil-miktub fi zmien sitt ijiem tax-xoghol mid-
data tan-notifika.
(3) Il-Qorti li tat decizjoni suggetta ghall-appell lill-Qorti
Kostituzzjonali tista’ f’kazi urgenti, fuq talba wkoll verbali minn
wahda mill-partijiet, minnufih wara li taghti dik id-decizjoni,
tqassar iz-zmien ghall-prezentata ta’ l-appell u/jew ghall-prezentata
ta’ risposta.
Jekk ma ssir ebda talba bhal dik minn xi wahda mill-
partijiet minnufih wara li tinghata d-decizjoni, kull wahda mill-
partijiet tista’ taghmel talba bhal dik b’rikors, u wara hekk, il-qorti
li tkun tat id-decizjoni, ghandha, wara li tisma’ sommarjament lill-
partijiet kif jidhrilha mehtieg, taghti l-ordni xieraq.
Kwistjonijiet 
riferiti.
Emendat:
A.L. 42 ta’ l-1993.
5. (1) Fil-kazijiet imsemmija fl-artikolu 46(3) u fl-artikolu
95(2)(b) tal-Kostituzzjoni, l-ordni li bih kwistjoni tigi mibghuta
ghandu jkun fih b’mod konciz u car il-fatti u c-cirkostanzi li
minnhom il-kwistjoni tinholoq, it-termini ta’ dik il-kwistjoni, u
jindika liema hi d-disposizzjoni jew liema huma d-disposizzjonijiet
tal-Kostituzzjoni li jkunu allegatament gew miksura.
(2) Meta xi kwistjoni bhal dik tigi hekk riferita, ikun id-dmir
tar-Registratur li jizgura li l-inkartament tal-proceduri jingieb
minghajr ebda dewmien u bl-urgenza quddiem il-Qorti li lilha l-
kwistjoni tkun mibghuta.
(3) Il-Qorti li lilha l-kwistjoni tkun riferita ghandha tqieghed
il-kawza ghas-smigh f’data vicina, f’ebda kaz aktar tard minn tmint
ijiem tax-xoghol mid-data li fiha l-inkartament ikun ingieb
quddiemha u ghandha tara illi avviz dwar dik id-data jigi moghti
lill-partijiet.
Smigh u 
disponiment 
b’heffa ta’ kaz.
6. Meta kaz ikun tqieghed ghas-smigh il-Qorti ghandha
tizgura li, konsistentement ma’ l-amministrazzjoni xierqa tal-
gustizzja, is-smigh u d-disponiment tal-kaz ikun b’heffa u s-smigh
isir fi granet konsekuttivi, u, meta dan mhux possibbli, f’dati vicini
wara l-ewwel appuntament tal-kawza.
Applikazzjoni tal-
Kodici ta’ 
Organizzazzjoni u 
Procedura Civili.
7. Barra minn dak li huwa mahsub mod iehor f’dawn ir-
Regoli, il-procedura u l-prattika tal-qrati japplikaw mutatis
mutandis ghal procedimenti quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Civili
u l-Qorti Kostituzzjonali imsemmija fir-regola 2 hawn fuq.
II-kawzi b’urgenza 
jinstemghu ukoll 
wara nofsinhar.
Kap. 319.
8. (1) Il-kawzi li jsiru taht il-Kostituzzjoni u taht l-Att dwar
il-Konvenzjoni Ewropea, kif ukoll il-kawzi li ghandhom
jinstemghu b’urgenza, ghandhom jigu appuntati ghas-smigh wara
nofsinhar kull meta dan ikun hekk mehtieg sabiex ix-xoghol
programmat tal-qorti ma jitharbatx, u dawn il-kawzi ghandhom
jibqghu hekk jinstemghu fi granet konsekuttivi sakemm jintemm is-
smigh taghhom u jibqghu differiti ghas-sentenzi.
(2)  Il-procedimenti imsemmija fir-regola 2 ta’ dawn ir-Regoli,
meta jinbdew bejn l-1 ta’ Lulju u t-30 ta’ Settembru ta’ kull sena,
jistghu ma jigux appuntati ghas-smigh matul dawk it-tliet xhur jekk
PRATTIKA U L-PROCEDURA TAL-QRATI g L.S.12.09 3
kemm-il darba l-qorti jidhrilha li minnhom infushom ma jehtigux
ghaggla partikolari u li ebda wahda mill-partijiet ma tkun sejra
ssofri pregudizzju jekk l-appuntament isir fix-xahar ta’ Ottubru.
Procedimenti u 
registrazzjoni ta’ 
decizjonijiet taht l-
Att dwar is-
Sekwestru u l-
Kustodja ta’ 
Minuri. 
Mizjud:
A.L. 129 ta’ l-
2000.
Kap. 410.
8A. (1) Procedimenti taht l-artikolu 6 ta’ l-Att dwar is-
Sekwestru u l-Kustodja ta’ Minuri, li jsiru fil-Prim’ Awla tal-Qorti
Civili jew f’kull qorti ohra li l-Ministru responsabbli ghall-
gustizzja jista’ b’ordni jsemmi ghall-ghanijiet ta’ l-Att, jistghu
jinbdew permezz ta’ rikors. 
(2) Ghall-ghanijiet ta’ l-artikolu 6 ta’ l-Att, ir-rikors ghandu
jsemmi l-fatti b’mod car u fil-qosor u mieghu ghandha tintehmez
kopja debitament awtentikata tad-decizjoni jew sentenza moghtija
fi Stat Kontraenti iehor minbarra Malta ghall-Konvenzjoni dwar l-
Aspetti Civili fis-Sekwestru Internazzjonali ta’ Minuri, li giet
iffirmata f’The Hague fil-25 ta’ Ottubru, 1980. 
(3) F’rikors li jigi pprezentat quddiem il-Qorti ta’ l-Appell, ir-
rikors ghandu jkun fih b’mod car u fil-qosor ic-cirkostanzi li
minhabba fihom ikun qed isir l-appell, ir-ragunijiet ghall-appell u t-
talba ghat-thassir jew tibdil specifiku tad-decizjoni li minnha jkun
qed isir l-appell. 
(4) In-nuqqas li fir-rikors jigu mharsa l-htigiet tas-subregoli
(2) u (3) ma ghandux jaghmel ir-rikors null; izda l-Qorti tista’,
f’kaz bhal dak, tordna lir-rikorrent jipprezenta, f’dak it-terminu li
l-Qorti tistabbilixxi, nota li jkun fiha l-partikolaritajiet mehtiega, u
r-rikorrent ghandu jbati l-ispejjez li jkollhom x’jaqsmu ma’ dik l-
ordni. 
(5) Il-Prim’ Awla tal-Qorti Civili jew dik il-qorti li b’ordni tigi
msemmija mill-Ministru responsabbli ghall-gustizzja ghandha
tappunta l-kaz ghas-smigh fi zmien erbat ijiem tax-xoghol minn
meta r-rikors jigi pprezentat fil-Qorti. 
(6) Ir-rikors ghandu jigi notifikat lill-intimat minghajr
dewmien. 
(7) Galadarba kaz ikun gie appuntat ghas-smigh, il-Qorti li
tkun qed tiehu konjizzjoni tal-kaz ghandha tizgura li s-smigh tal-
kawza jsir kemm jista’ jkun malajr, u s-smigh tal-kaz ghandu
jitkompla fi granet konsekuttivi, u meta dan ma jkunx possibbli
f’dati vicin ta’ xulxin. Il-Qorti ghandha wara dan tiddeciedi
minghajr ebda dewmien. 
(8) Rikors ta’ appell ghandu jsir fi zmien tmint ijiem tax-
xoghol mid-data tal-prezentata tad-decizjoni u l-intimat jista’
jipprezenta risposta bil-miktub fi zmien sitt ijiem tax-xoghol mid-
data tan-notifika jew f’dak iz-zmien li jkun iqsar li l-Qorti tista’
tistabbilixxi. 
(9) Il-Qorti ta’ l-Appell ghandha tappunta data ghas-smigh fi
zmien tmint ijiem tax-xoghol mid-data tal-prezentata tar-rikors,
jew mill-prezentata ta’ risposta mill-intimat fiz-zmien moghti mil-
ligi ghaldaqshekk, jew inkella jekk ma tigi pprezentata ebda
risposta bhal dik mill-iskadenza ta’ dak iz-zmien. 
(10) Il-Qorti ta’ l-Appell ghandha taghti d-decizjoni finali
taghha minghajr ebda dewmien. 
4 L.S.12.09 h PRATTIKA U L-PROCEDURA TAL-QRATI
Registrazzjoni ta’ 
decizjonijiet dwar 
il-kustodja.
(11) Applikazzjoni ghal registrazzjoni ta’ decizjoni dwar il-
kustodja maghmula minn awtorita  fi Stat Kontraenti, minbarra
Malta, tal-Konvenzjoni Ewropea dwar ir-Rikonoxximent u l-
Infurzar ta’ Decizjonijiet li ghandhom x’jaqsmu mal-Kustodja ta’
Minuri u dwar ir-restituzzjoni tal-Kustodja ta’ Minuri li kienet giet
iffirmata fil-Lussemburgu fl-20 ta’ Mejju, 1980, ghandha ssir fir-
Registru tal-Qorti ta’ l-Appell u maghha ghandha tintehmez kopja
awtentika tad-decizjoni. 
(12) L-applikazzjoni ghandu jkun fiha kull dokument rilevanti
iehor u l-ismijiet u l-indirizzi tal-persuni li jkollhom jigu notifikati
bil-prezentata ta’ l-applikazzjoni. 
(13) (a) Il-Qorti ta’ l-Appell tista’ b’ordni taghti direttivi
sabiex tizgura l-izvelar ta’ kull informazzjoni dwar xi
minuri li jkun is-suggett ta’ procedimenti taht it-
Taqsima II ta’ l-Att u sabiex jithares il-benesseri
tieghu.
(b) Malli tigi registrata decizjoni dwar il-kustodja, ir-
Registratur tal-Qorti ta’ l-Appell ghandu javza lid-
Direttur responsabbli ghall-Welfare u lil kull persuna
ohra li l-Qorti tista’ tqis li jkun mehtieg bir-
registrazzjoni tad-decizjoni u d-data meta din tkun
saret. 
(14) Meta r-registrazzjoni ta’ xi decizjoni kif provdut fl-artikolu
19(1) u (2) ta’ l-Att tigi kancellata jew mibdula, l-Qorti ta’ l-Appell
ghandha tinnotifika b’dak it-thassir lill-persuni li kienu gew
notifikati bir-registrazzjoni tad-decizjoni, lid-Direttur responsabbli
ghall-Welfare u lil kull persuna ohra li l-Qorti tista’ tqis li jkun
mehtieg. 
Kap. 410.
(15) Ghall-ghanijiet ta’ din ir-regola u kemm-il darba r-rabta tal-
kliem ma tkunx tehtieg xort’ohra, "Att" tfisser l-Att dwar is-
Sekwestru u l-Kustodja ta’ Minuri.
Il-kawzi 
jinstemghu b’ordni 
kronologiku.
Kap. 12.
9. Meta jkun qed jaghmel il-lista msemmija fl-artikolu 194
tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili, ir-Registratur
ghandu jimxi skond dawk id-direttivi li jistghu jinghatawlu mill-
qorti li ghandha tara li, kemm jista’ jkun possibbli, il-kawzi
jinstemghu u jinqatghu fl-ordni kronologiku li fih ikun gie
prezentat fir-registru tal-qorti l-att promotorju tal-kawza. Mhux il-
kawzi kollha li qeghdin fi stat li jistghu jinstemghu ghandhom
jitqeghdu fuq il-lista, izda dawk biss li l-imhallef iqis li jista’
jittratta f’seduta partikolari:
Izda minghajr pregudizzju ghal kull haga ohra li tinsab f’xi
ligi ohra, ghandhom jitqeghdu l-ewwel ghas-smigh, u fil-fatt
jinstemghu l-ewwel, dawk il-kawzi li jkunu -
(i) kawzi ta’ ritrattazzjoni;
Kap. 12.
(ii) kawzi ta’ spoll imsemmija fl-artikolu 791 tal-
Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili;
(iii) kawzi dwar disprezz tal-qorti;
(iv) kawzi li min-natura taghhom stess jenhtieg li
jigu trattati bi speditezza ikbar.
PRATTIKA U L-PROCEDURA TAL-QRATI g L.S.12.09 5
Ix-xhieda li jitharrku ghal seduta partikolari ghandhom,
fejn hu possibbli, jinstemghu f’dik is-seduta.
Differiment tal-
kawzi.
Kap. 12.
10. Ghall-finijiet ta’ l-artikoli 195 u 212 tal-Kodici ta’
Organizzazzjoni u Procedura Civili, dawn li gejjin jistghu jitqiesu
bhala cirkostanzi eccezzjonali li jiggustifikaw talba ghal
differiment ta’ kawza:
(a) mard temporanju ta’ l-avukat ta’ xi parti;
(b) ftehim bejn il-partijiet ghal differiment, imwassal lill-
qorti mhux inqas minn tmienja u erbghin siegha qabel
id-data tas-smigh tal-kawza, sakemm il-qorti ma tkunx
tal-fehma li dak il-ftehim ikun qed itawwal
irragonevolment il-procedimenti; u
(c) kull cirkostanza ohra specjali li l-qorti tqis bhala
wahda serja, eccezzjonali u sufficjenti.
Kull wahda minn dawn ic-cirkostanzi, li jiggustifikaw it-
talba u l-akkoljiment ta’ differiment, ghandha titnizzel f’verbal u
tigi registrata fl-atti tal-kawza.
Kif jitmexxew il-
procedimenti.
11. (1) Il-provi fil-kawza jew jinstemghu direttament mill-
gudikant jew isiru permezz ta’ affidavit, hlief f’dawk il-kazijiet li
minhabba n-natura stess tal-kawza, ikun hemm il-bzonn ta’
intervent ta’ perit tekniku li fejn hu possibbli jassisti l-qorti waqt
is-smigh tax-xiehda fis-seduta viva voce, u f’kaz ta’ bzonn jisma’ l-
provi f’seduta apposta anke bl-assistenza ta’ perit gudizzjarju jew
assistent gudizzjarju.
Kap. 12.
(2) Fl-ewwel appuntament tal-kawza, il-Qorti ghandha tara li
jigu identifikati u verbalizzati l-punti ta’ fatt u ta’ ligi in
kontestazzjoni u li l-partijiet jindikaw kemm jista’ jkun bi
precizjoni u jivverbalizzaw l-oggett tal-prova ta’ kull xhud indikat
skond l-artikolu 561 anke sabiex tassigura ahjar l-applikazzjoni ta’
l-artikolu 558 tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u Procedura Civili.
(3) Fl-ewwel seduta ta’ kull kawza il-qorti ghandha -
(a) jew tappunta data jew dati konsekuttivi, li fihom
jinstemghu x-xhieda kollha tal-partijiet sad-
differiment ghas-sentenza, u fejn dak l-appuntament
ta’ dati konsekuttivi ma jkunx possibbli, tappunta dati
li jkunu kemm jista’ jkun vicini sabiex jintlahaq l-
istess skop;
(b) jew fil-kaz ta’ qbil bejn il-partijiet (li xi wahda mill-
partijiet titlob) li l-provi kollha jsiru permezz ta’
affidavit (jew meta l-qorti ma tkunx f’pozizzjoni li
tiffissa appuntament ghas-smigh viva voce), il-qorti
ghandha tistabbilixxi zminijiet li fihom kull wahda
mill-partijiet ikollha taghmel il-provi taghha kollha
permezz ta’ affidavit u sussegwentement, id-data li
fiha ghandu jsir il-kontroezami tax-xhieda moghtija
bl-affidavit, jekk dan ikun intalab.
(4) It-termini li jinghataw skond is-sub-regola (3) ta’ din ir-
regola jistghu jiggeddu mill-Qorti ghal ragunijiet validi u serji li
ghandhom jitnizzlu fl-ordni li jinghata.
6 L.S.12.09 h PRATTIKA U L-PROCEDURA TAL-QRATI
Kap. 12.
(5) Jekk ikun hemm xhud li ma jkunx irid jikkopera ma’ xi
wahda mill-partijiet u ma jkunx irid jaghmel affidavit, dik il-parti
ghandha titlob fl-aqsar zmien possibbli, permezz ta’ rikors skond
ma hemm mahsub fl-artikolu 97A tal-Kodici ta’ Organizzazzjoni u
Procedura Civili, biex dak ix-xhud jigi ordnat jidher u jixhed
quddiem l-assistent gudizzjarju skond l-imsemmi artikolu 97A.
(6) Fil-kawzi godda l-attur jew wiehed mill-atturi, u l-konvenut
jew wiehed mill-konvenuti, flimkien ma’ citazzjoni u man-nota ta’
eccezzjonijiet, ghandhom jaghmlu dikjarazzjoni guramentata
b’mod car u dettaljat, biex jipprova dak li gie allegat fic-citazzjoni
jew nota ta’ eccezzjonijiet. Din id-dikjarazzjoni tkun tammonta
ghax-xiehda tal-parti fil-kawza, u l-parti tiddikjara fiha li taf
personalment bil-fatti dikjarati.
In-nomina ta’ periti 
gudizzjarji 
ghandha tkun 
ristretta.
12. (1) In-nomina ta’ periti gudizzjarji ghandha tkun ristretta
ghal kazijiet specjali u partikolari fejn tassew ikun mehtieg billi l-
kaz ikun jirrikjedi konoxxenza specjalizzata f’qasam partikolari
tal-ligi. Kull meta ghandha ssir nomina bhal din, il-qorti ghandha
tindika b’mod car u preciz fid-digriet taghha r-ragunijiet u l-
gustifikazzjoni ghal dik in-nomina.
(2) Fil-kaz fejn jinhatru periti gudizzjarji, kull xiehda ghandha
ssir permezz ta’ dikjarazzjoni guramentata quddiem l-istess perit
gudizzjarju u d-disposizzjoniet tar-regola 11(3)(b) u (5) ghandhom
japplikaw. Il-Qorti ghandha f’kull kaz tordna lill-perit li
jirrapportalha xi jkun gara fid-dati indikati minnha, sabiex l-istess
qorti tkun f’qaghda li tista’ tizgura li l-ordnijiet taghha jkunu
twettqu. Il-Qorti ghandha tappunta wkoll data meta ghandu jigi
pprezentat ir-rapport finali.
L-ilbies ta’ l-
avukati.
13. L-avukati li jidhru quddiem xi wahda mill-Qrati Superjuri
ghas-smigh ta’ kawza ghandhom jilbsu libsa ta’ lewn ikhal skur,
griz skur jew iswed, jew qalziet iswed irrigat u gakketta sewda,
qmis bajda b’ingravata jew bow-tie suwed, grizi jew bojod u toga
sewda.
L-avukati nisa ghandhom jilbsu lbiesi ta’ lewn iswed jew
ta’ lewn ikhal jew griz skur, jew blouse abjad u dublett iswed u
dejjem taht toga sewda.
Avukat li ma jikkonformax ruhu ma’ dawn il-htigiet ma
jkollux jedd ta’ smigh.
