 HSARAT MIT-TIR TA’ KANUNI, XKUBETTI U TORPEDINI g L.S.220.01 1
LEGISLAZZJONI SUSSIDJARJA 220.01
REGOLAMENTI BIEX MA JSIRUX HSARAT MIT-
TIR TA’ KANUNI, XKUBETTI U TORPEDINI
9 ta’ Ottubru, 1931
In-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 379 ta’ l-1931, kif emendata bin-
Notifikazzjonijiet tal-Gvern 271 ta’ l-1932, 539 ta’ l-1933, 263 ta’ l-1937,
95 ta’ l-1939, 110 ta’ l-1940 u 21 ta’ l-1954.
Titolu.
jsirux Hsarat mit-tir ta’ Kanuni, Xkubetti u Torpedini.
Tifsir.
li ikollha l-kmand jew il-kura u l-kustodja ta’ bastiment, u l-kelma
"bastiment" tfisser kull bastiment, dghajsa jew ingenju iehor tal-
bahar.
Bandieri jitilghu 
qabel ma tibda’ l-
ezercitazzjoni ta’ l-
isparar bl-
ixkubetti.
Sostitwit:
N.G. 263 ta’ l-
1937;
N.G. 110 ta’ l-
1940.
3. Fuq it-Torri ta’ San Gorg u t-Torri tal-Madliena jitilghu
bandieri homor hmistax-il minuta qabel ma tibda’ l-ezercitazzjoni
ta’ l-isparar bl-ixkubetti mill-Batteriji ta’ Pembroke, u jitnizzlu
malli tispicca l-ezercitazzjoni.
Hadd ma ghandu 
jistad meta 
tittellgha l-
bandiera.
Sostitwit:
N.G. 263 ta’ l-
1937;
N.G. 110 ta’ l-
1940.
4. Kull meta u sakemm ikun hemm imtellgha bandiera hamra
fuq wahda jew l-ohra mit-torrijiet imsemmijin fir-regolament ta’
qabel dan, hadd ma ghandu jistad f’dik il-bicca li tkun fiz-zona ta’
periklu.
Zona tal-periklu.
Sostitwit:
N.G. 263 ta’ l-
1937;
N.G. 110 ta’ l-
1940.
5. Iz-zona tal-periklu tinsab fil-limiti li gejjin:
(a) Fil-Lvant b’linja migbuda lejn it-Tramuntana tlieta u
hamsin grad il-Lvant mill-Blokk C tal-Married
Quarters tas-Suldati, il-Kwartier ta’ San Gorg.
(b) Fil-Punent b’linja migbuda lejn it-Tramuntana minn
tarf mija u tlieta u tmenin metru lejn il-Punent tat-Torri
tal-Madliena.
(c) F’Nofs in-Nhar max-xatt bejn il-limiti tal-Lvant u l-
Punent kif imsemmi hawn fuq.
(d) Fit-Tramuntana b’linja bejn il-limiti tal-Lvant u l-
Punent li tinsab minn fuq il-bahar billi tinzamm il-
Knisja tan-Nadur, Ghawdex, linja dritta ma’ Ras ta’ l-
Imnieri, Kemmuna.
Linji tal-limiti.
Sostitwit:
N.G. 263 ta’ l-
1937;
N.G. 110 ta’ l-
1940.
6. Il-linji tal-limiti tal-Lvant u l-Punent jistghu jinsabu minn
fuq il-bahar b’dawn is-sinjali principali:
(a) Fil-linja tal-limiti tal-Lvant b’cirku ahmar ta’ djametru
ta’ tlieta punt sitta hamsa metri mwahhal max-xatt
ghan-naha tal-Lvant, it-Torri ta’ San Gorg, u bi kwadru
ahmar tlieta punt sitta hamsa metri bi tlieta punt sitta
2 L.S.220.01 h  HSARAT MIT-TIR TA’ KANUNI, XKUBETTI U TORPEDINI
hamsa metri mwahhal fuq il-bejt tal-Blokk C tal-
Married Quarters tas-Suldati, il-Kwartier ta’ San
Gorg, boghod ta’ xi mitejn u erbgha u sebghin punt
tlieta tnejn metri wara l-imsemmijin sinjali imqeghdin
fuq ix-xatt.
(b) Fil-linja tal-limiti tal-Punent b’cirku ahmar ta’
djametru ta’ tlieta punt sitta hamsa metri mwahhal
max-xatt madwar mija u erbgha u sittin punt hamsa
metri lejn l-Lbic tat-Torri tal-Madliena, u bi kwadru
ahmar ta’ tlieta punt sitta hamsa metri bi tlieta punt
sitta hamsa metri, wiehed u disghin punt erbgha metri
izjed il-gewwa.
Il-bastimenti ma 
ghandhomx 
ighaddu gewwa l-
imsemmija zona 
tal-periklu.
Sostitwit:
N.G. 263 ta’ l-
1937;
N.G. 110 ta’ l-
1940.
7. Il-bastimenti ma ghandhomx ighaddu gewwa l-imsemmija
zona tal-periklu fil-waqt illi jkun hemm imtellghin bnadar homor
fuq l-imsemmija torrijiet, kemm-il darba ma jkollhomx ta’ bil-fors
jghaddu minn go fiha minhabba l-maltemp.
Il-kaptan tal-bastiment ikollu r-responsabbilta  li jipprova
din il-htiega.
Bandieri jitilghu 
qabel ma tibda’ l-
ezercitazzjoni ta’ l-
isparar bil-kanuni.
8. Fuq it-Torri ta’ l-Ghallis u t-Torri ta’ Qalet Marku jitilghu
bandieri homor hmistax-il minuta qabel ma tibqa’ l-ezercitazzjoni
ta’ l-isparar bil-kanuni mill-Batterija tal-Blat ta’ l-Ghallis, u
jitnizzlu malli tispicca l-ezercitazzjoni.
Hadd ma ghandu 
jistad meta 
tittellgha l-
bandiera.
9. Kull meta u sakemm ikun hemm imtellgha bandiera hamra
fuq wahda jew l-ohra mit-torrijiet imsemmijin fir-regolament ta’
qabel dan, hadd ma ghandu jistad f’dik il-bicca li tkun fiz-zona ta-
periklu.
Zona tal-periklu. 10. Iz-zona tal-periklu tinsab fil-limiti li gejjin:
(a) Fil-Lvant b’linja migbuda lejn it-Tramuntana sebgha u
sittin grad il-Lvant mit-Torri ta’ Qalet Marku.
(b) Fil-Punent b’linja migbuda lejn it-Tramuntana tnejn u
ghoxrin grad l-Lvant mit-Torri ta’ l-Ghallis.
(c) F’Nofs in-Nhar max-xatt bejn il-limiti tal-Punent u l-
Lvant.
(d) Fit-Tramuntana b’linja bejn il-limiti tal-Lvant u l-
Punent li tinsab minn fuq il-bahar billi tinzamm il-
Knisja tan-Nadur, Ghawdex, linja dritta ma’ Ras ta’ l-
Imnieri, Kemmuna.
Il-bastimenti ma 
ghandhomx 
ighaddu gewwa l-
imsemmija zona 
tal-periklu.
11. Il-bastimenti ma ghandhomx ighaddu gewwa l-imsemmija
zona tal-periklu fil-waqt illi jkun hemm imtellghin bnadar homor
fuq l-imsemmija torrijiet, kemm-il darba ma jkollhomx ta’ bil-fors
jghaddu minn go fiha minhabba l-maltemp.
Il-kaptan tal-bastiment ikollu r-responsabbilta  li jipprova
din il-htiega.
Bandiera titla’ 
qabel ma tibda’ l-
ezercitazzjoni ta’ l-
isparar bl-
ixkubetti.
12. Fuq il-Batterija Navali ta’ l-Ixkubetti f’Wied Ghammieq
titla’ bandiera hamra hmistax-il minuta qabel ma tibda’ l-
ezercitazzjoni ta’ l-isparar bl-ixkubetti mill-Batterija ta’ Wied
Ghammieq, u titnizzel malli tispicca l-ezercitazzjoni.
 HSARAT MIT-TIR TA’ KANUNI, XKUBETTI U TORPEDINI g L.S.220.01 3
Hadd ma ghandu 
jistad meta 
tittellgha l-
bandiera.
Sostitwit:
N.G. 271 ta’ l-
1932;
N.G. 539 ta’ l-
1933.
13. Kull meta u sakemm ikun hemm imtellgha bandiera hamra
fuq il-batterija msemmija fir-regolament ta’ qabel dan, hadd ma
ghandu jistad f’dik il-bicca mmarkata b’zewg bagi kif gej:
Posizzjoni -  (a)  11.8 cables 075°  mid-dawl tal-Breakwater ta’
Sant’Jiermu
(b)  8.2 cables 067.5°  mid-dawl tal-Breakwater ta’
Sant’Jiermu.
Deskrizzjoni - (a) and (b) bagi ta’ forma konika, mizbughin
homor, u bi staffa u globu fuq kull wahda
minnhom.
Il-bastimenti ma 
ghandhomx 
ighaddu gewwa l-
imsemmija bagi.
14. Il-bastimenti ma ghandhomx ighaddu gewwa l-imsemmija
bagi fil-waqt illi jkun hemm imtella’ bandiera hamra fuq il-
Batterija Navali ta’ l-Ixkubetti f’Wied Ghammieq, kemm-il darba
ma jkollhomx ta’ bil-fors jghaddu minn go fihom minhabba l-
maltemp; f’dan il-kaz, it-tieni paragrafu tar-regolament 7 ikun
japplika.
Bandiera titla’ 
qabel ma tiba’ l-
ezercitazzjoni ta’ l-
isparar bl-
ixkubetti.
15. Fuq il-Batterija Navali ta’ l-Ixkubetti f’Ghajn Tuffieha
titla’ bandiera hamra hmistax-il minuta qabel ma tibda’ l-
ezercitazzjoni ta’ l-isparar bl-ixkubetti mill-Batterija ta’ Ghajn
Tuffieha, u titnizzel malli tispicca l-ezercitazzjoni.
Hadd ma ghandu 
jistad meta 
tittellgha l-
bandiera.
Sostitwit:
N.G. 271 ta’ l-
1932;
N.G. 539 ta’ l-
1933.
16. Kull meta u sakemm ikun hemm imtellgha bandiera hamra
fuq il-batterija msemmija fir-regolament ta’ qabel dan, hadd ma
ghandu jistad f’dik il-bicca mmarkata b’zewg bagi kif gej:
Posizzjoni -  (a)  10.9 cables 286°  mit-Torri ta’ Ghajn Tuffieha
(b)  10.9 cables 244°  mit-Torri ta’ Ghajn Tuffieha.
Deskrizzjoni - (a) and (b) bagi ta’ forma konika, mizbughin
homor, u bi staffa u globu fuq kull wahda
minnhom.
Il-bastimenti ma 
ghandhomx 
ighaddu gewwa l-
imsemmija bagi.
17. Il-bastimenti ma ghandhomx ighaddu gewwa l-imsemmija
bagi fil-waqt illi jkun hemm imtella’ bandiera hamra fuq il-
Batterija Navali ta’ Ghajn Tuffieha, kemm-il darba ma jkollhomx
ta’ bil-fors jghaddu minn go fihom minhabba l-maltemp; f’dan il-
kaz, it-tieni paragrafu tar-regolament 7 ikun japplika.
Dghajjes jew 
ingenji ohra tal-
bahar ma jistghux 
jidhlu gol-Bajja ta’ 
Kalafrana.
18. Ebda dghajsa jew ingenju iehor tal-bahar ma jistghu jidhlu
gol-Bajja ta’ Kalafrana f’kull hin gewwa linja mmarkata minn ras
il-Breakwater sat-Torpedo Pier Head.
Kull meta u sakemm ikun gew imqeghda tarki, u jkun
hemm imtellghin bandieri homor fuqhom u fuq it-tarf tal-moll
f’Kalafrana, fil-Bajja ta’ Marsaxlokk, kif ukoll fl-Istazzjon Navali
f’Tas-Silg, ebda dghajsa jew ingenju iehor tal-bahar ma jithallew
jidhlu, jaqsmu. jankraw, jew jitbahhru fiz-zona tal-batterija, li hi
mmarkata b’zewg bagi forma ta’ gagga fil-ponta ta’ l-Lvant u baga
vicin u fit-Tramuntana tat-Torpedo Pier u b’zewg sinjali tad-dawl
f’linja li jkollhom fuqhom salib ta’ Sant’ Andrija biex jimmarka l-
limitu tat-Tramuntana taz-zona tal-periklu u zewg sinjali tad-dawl
ohra li jkunu ukoll f’linja b’zewg strixxi biex jigi mmarkat n-Nofs
in-Nhar taz-zona ta’ periklu.
Dawn is-sinjali tad-dawl huma mqeghda max-xatt lejn il-
Punent tat-Torpedo Pier.
4 L.S.220.01 h  HSARAT MIT-TIR TA’ KANUNI, XKUBETTI U TORPEDINI
Ghandu jittella’ 
vessill ikhal fuq 
bandiera hamra.
Emendat:
N.G. 95 ta’ l-1939;
N.G. 21 ta’ l-1954.
19. Ghandu jittella’ vessill ikhal fuq bandiera hamra, fil-post
tat-difiza fejn ghandha ssir l-ezercitazzjoni, wara nofsinhar tal-
gurnata ta’ qabel ma ghandha ssir u ma’ sbieh filghodu tal-gurnata
meta ghandha ssir l-ezercitazzjoni. Dan is-sinjal ghandu jittella’
fuq il-lancja maghzula biex tivverifika l-isparaturi, meta titlaq mill-
port bit-tarki, kull meta ezercitazzjoni ta’ sparaturi mill-kanuni
tkun ser issir minn xi post ta’ difiza, u fid-direzzjoni ta’ xi wahda
mill-arei msemmija hawn izjed ’l quddiem.
L-arei ghall-ezercitazzjoni fuq il-bahar ghandhom
jinghataw post skond il-Malta approach lane ta’ ajruplani u ghandu
jkollhom base line li tibqa’ ghaddejja mic-centru ta’ dan il-lane
f’direzzjoni ta’ 138°  sa 318°  mill-koppla tal-Knisja tal-Mosta.
Arei ta’ gewwa
(a) L-arei ta’ gewwa (li jgibu l-ittri A. B, C, D u E) jehtieg
jidhlu f’hames linji li jghaqqdu dawn il-posizzjonijiet:
(i) 36º 17’N. 14º  23’ E.
(ii) 35º  54.5’ N. 13º 52’ E.
(iii) 35º 31.5’ N. 14º 51’ E.
(iv) 35º 43.5’N. 14º 38’ E.
(v) 35º 52.2’ N. 14º 50.2’ E.
(b) L-area fuq in-naha tal-Grigal tal-baseline ghandha
tinqasam fi tliet arei rettangolari A, B u C. L-area A
tkun l-area tal-Majjistral u l-area C tkun l-area li fiha l-
Hurd Bank. Iz-zewg linji li jaqsmu dawn l-arei
ghandhom jghaddu 048º  minn dawn iz-zewg
posizzjonijiet -
(i) it-torri fid-dawra tal-Lbic tal-Gzira ta’
Kemmuna;
(ii) il-Ponta tal-Lanterna ta’ Sant’Jiermu.
(c) L-area fil-Lbic tal-baseline ghandha tinqasam f’zewg
arei D u E b’linja li tghaddi 228º  minn Ras ir-Raheb.
L-area D ghandha tkun fix-Xlokk u l-area E ghandha
tkun fil-Majjistral ta’ din il-linja.
Arei ta’ barra
(d) L-area F ghandha tibqa’ ghaddejja lejn il-Grigal mill-
area E bejn il-baseline u linja li tghaddi b’295.5º  minn
35º 54.5’ N. 13º 52’ E.
(e) L-area G ghandha tkun settur ta’ 90º  bejn il-baseline u
l-area A bil-genb tal-Majjistral ta’ l-area A imtawwal
f’direzzjon ta’ 048º  mid-dawra tat-Tramuntana.
(f) L-area H ghandha tibqa’ ghaddejja ghad-dritt lejn il-
Grigal mill-area A bejn zewg linji li jghaddu b’048º
mill-posizzjonijiet 36º 17’N., 14º 23’E., u 36º  08.9’N.,
14º  31.8’E.
(g) L-area J ghandha tibqa’ ghaddejja lejn il-Grigal mill-
area B bejn l-area H u linja li tghaddi b’048º  mill-
Ponta tal-Lanterna ta’ Sant’Jiermu.
(h) L-area K ghandha tibqa’ ghaddejja lejn il-Grigal mill-
 HSARAT MIT-TIR TA’ KANUNI, XKUBETTI U TORPEDINI g L.S.220.01 5
area C bejn l-area J u linja li tghaddi b’048º  minn 35º
52.2’ N., 14º  50.2’ E.
(i) L-area L ghandha tkun settur ta’ 90º  bejn il-baseline u
t-trufijiet tax-Xlokk ta’ l-arei C u K.
(j) L-area M ghandha tibqa’ ghaddejja lejn Nofs in-Nhar
mill-area D bejn l-area L u linja li tghaddi b’228º  minn
Ras ir-Raheb.
(k) L-area N ghandha tibqa’ ghaddejja lejn il-Lbic mill-
arei E u F bejn l-area M u linja li tghaddi b’295.5º
minn 35º  47.35’ N., 10.1’E.
Dawn l-arei japplikaw fil-kaz ta’ ezercitazzjonijiet ta’
sparar ta’ kanuni minn bastimenti tal-gwerra tal-Forzi Armati.
Iz-zona tal-periklu testendi ghal tnax-il elf tmien mija u
metru punt sitta minn fejn isir l-isparar.
Bandiera hamra 
tittellgha qabel l-
ezercitazzjoni.
Emendat:
N.G. 95 ta’ l-1939.
20. Hmistax il-minuta qabel ma tibda’ l-ezercitazzjoni, u waqt
li ssir l-ezercitazzjoni fid-direzzjon ta’ xi wahda mill-arei fuq
imsemmija, tittellgha bandiera hamra fuq il-post fejn ghandha ssir
l-ezercitazzjoni.
Hadd ma ghandu 
jistad meta 
tittellgha l-
bandiera.
21. Kull meta u sakemm ikun hemm imtellgha bandiera hamra
fuq il-batteriji msemmija fir-regolament ta’ qabel dan, hadd ma
ghandu jistad f’dik l-area fejn ghandha ssir l-ezercitazzjoni, u l-
bastimenti ma ghandhomx ighaddu gewwa l-imsemmija area,
kemm-il darba ma jkollhomx ta’ bil-fors jghaddu minn go fiha
minhabba l-maltemp; f’dan il-kaz, it-tieni paragrafu tar-regolament
7 ikun japplika
Reati u pieni.
Kap. 220.
22. Kull min jinqabad jistad bi ksur tad-disposizzjonijiet tar-
regolamenti 4, 9, 13, 16 u 21, u l-kaptan ta’ xi bastiment li jkun hati
ta’ ksur ta’ dawn ir-Regolamenti, jkun suggett ghall-proceduri
skond l-Att dwar il-Forzi Armati, u jkun suggett ghall-pieni
provvduti skond dak l-Att, u l-bastiment ikun suggett li jigi
rmonkat barra mill-area ta’ projbizzjoni b’lanec tal-Gvern li jkunu
posizzjonati fil-vicin ghal dan il-ghan.
Bastimenti 
barranin.
23. Dawn ir-Regolamenti ma jghoddux ghal bastimenti
barranin, meta dawn jkunu ’l barra mil-limiti ta’ l-ibhra territorjali
ta’ dawn il-Gzejjer.
Jekk l-agir ta’ bastiment barrani ’l barra mill-ibhra
territorjali jfixkel l-ezercitazzjonijiet ta’ l-artillerija, allura l-
isparar ghandu jieqaf u l-bastiment jigi mitlub jitlaq miz-zona ta’ l-
isparar.
