PROGETT DWAR IS-SNAJJA GHALL-MANIFATTURA TA’ 
GOJJELLERIJA, U OGGETTI 
TAD-DEHEB U FIDDA - PROGETT NRU. 10 g L.S.343.08 1
LEGISLAZZJONI SUSSIDJARJA 343.08
PROGETT DWAR IS-SNAJJA
GHALL-MANIFATTURA TA’ GOJJELLERIJA,
U OGGETTI TAD-DEHEB U FIDDA 
- PROGETT NRU. 10
28 ta’ Awissu, 1953
In-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 524 ta’ l-1953, kif emendata bin-
Notifikazzjoni tal-Gvern 216 ta’ l-1957, bl-Att XLIV ta’ l-1965, u bl-Avvizi
Legali 32 ta’ l-1967, 119 ta’ l-1969, 47 u 77 ta’ l-1970, 124 ta’ l-1976, 61
u 86 ta’ l-1967, 51 ta’ l-1978 u 80 ta’ l-1979.
Titolu.
Manifattura ta’ Gojjellerija, u Oggetti tad-Deheb u Fidda - Progett
Nru. 10.
Tifsir.
Kap. 343.
2. F’dan il-progett, hlief jekk il-kontest ma jitlobx xort’ohra,
il-kliem u l-espressjonijiet uzati ghandhom l-istess tifsiriet bhal
dawk moghtijin lilhom fl-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Tahrig.
Applikabilita .
ingastatur, argentier tal-fidda, argentier tad-deheb u haddiem tal-
filograno.
Impieg bhala 
apprendista.
Emendat:
XLIV. 1965.4.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 51 ta’ l-1978.
4. Ebda persuna ma tista’ tigi mpjegata bhala apprendista taht
dan il-progett kemm-il darba ma jigix muri ghas-sodisfazzjon tad-
Direttur li dik il-persuna tkun spiccat ir-raba’ sena ta’ Skola
Sekondarja jew il-kors kollu ta’ l-Iskola tas-Snajja’.
Processi.
ghandhom jintrabtu li jghallmuhom u li jaghtuhom il-facilitajiet li
jitghallmu dawn il-processi bl-idejn li gejjin:
(1) Gojjellier
(a) Pulir;
(b) Uzu ta’ limi, segi, xuxxarelli, trapani u ghodod
ohra;
(c) L-uzu ta’ rigi, kumpassi u raxkaturi, u traccjar
ta’ disinji fuq metalli;
(d) Gbid mic-cilindri u mill-filliera;
(e) Sistema ta’ legar tad-deheb u ta’ saldatura;
(f) Kif isiru forom semplici u bil-gost fil-metall;
(g) Kif isiru labar u gancijiet ta’ l-imsielet, holoq,
molol, gambi, granfi u affarijiet bil-molol;
saldjar; stampar u furmar; kif isiru galleriji
semplici u bil-gost;
(h) Aggustar ta’ metall ghal hagar prezzjuz;
(i) Formar, tidwib u ghemil ta’ crieket; kif isiru
crieket b’hagra semplici u ruzetti, labar imsielet,
u brazzuletti (barra minn xoghol cerniera);
2 L.S.343.08 h
PROGETT DWAR IS-SNAJJA GHALL-MANIFATTURA TA’ 
GOJJELLERIJA, U OGGETTI 
TAD-DEHEB U FIDDA - PROGETT NRU. 10
(j) prekawzjonijiet ta’ sigurta  fil-hanut tax-xoghol.
(2) Ingastatur
(a) Uzu ta’ trapani, bulini u ghodod ohra;
(b) Aggustar ta’ metall biex jaqbel mal-hagar;
(c) Tqeghid ta’ hagar fuq ix-xoghol bil-granfi,
settjar lixx, imkaxxar u rotella;
(d) prekawzjonijiet ta’ sigurta  fil-hanut tax-xoghol.
(3) Argentier tad-deheb
(a) Pulir;
(b) Uzu ta’ limi, segi, xuxxarelli, trapani u ghodod
ohra;
(c) L-uzu ta’ rigi, kumpassi u raxkaturi u traccjar ta’
disinji fuq metalli;
(d) Gbid mic-cilindri u mill-filliera;
(e) Xoghol ta’ cerniera;
(f) Kif isiru forom semplici u bil-gost fil-metall;
(g) Sistema ta’ legar tad-deheb u ta’ saldatura;
(h) Kif isiru labar u gancijiet ta’ l-imsielet, malji,
molol, gambi, granfi u affarijiet bil-molol u
clips; saldjar, stampar u formar; kif isiru
galleriji semplici u bil-gost;
(i) Furmar, tidwib u ghemil ta’ crieket; kif isiru
crieket, labar, imsielet, u brazzuletti;
(j) Irfinar u process tal-kulur;
(k) Prekawzjonijiet fil-hanut tax-xoghol;
(l) Skond ma jaghzel il-principal, l-apprendista
jista’ jkun imghallem ukoll ix-xoghol tal-fidda.
(4) Argentier tal-fidda
(a) Pulir;
(b) Uzu ta’ limi, segi, xuxxarelli, trapani, imrietel,
imbornituri u ghodod ohra;
(c) Uzu ta’ rigi, kumpassi u raxkaturi u traccjar ta’
disinji fuq metalli;
(d) Sistema ta’ legar tal-fidda u ta’ saldatura;
(e) Qtugh ta’ disinji b’sega; formar, irfigh,
imbuzzar u rizaltar;
(f) Kif isiru oggetti tal-fidda immartellati jew
maqtughin minn folja tal-metall; immuntar u
saldar flimkien tal-partijiet mahdum bil-form
ippressati, stampati jew partijiet ohra;
(g) Prekawzjonijiet fil-hanut tax-xoghol.
(5) Haddiem tal-filograno
(a) Uzu ta’ limi, xuxxarelli u ghodod ohra;
(b) Uzu ta’ rigi, kumpassi u gejgijiet;
(c) Gbid mic-cilindri u mill-filliera u brim. Kif isiru
PROGETT DWAR IS-SNAJJA GHALL-MANIFATTURA TA’ 
GOJJELLERIJA, U OGGETTI 
TAD-DEHEB U FIDDA - PROGETT NRU. 10 g L.S.343.08 3
disinji semplici u ornamentali bil-metall skond
disinji differenti;
(d) Kif isiru labar, imsielet, brazzuletti u u oggetti
ohra;
(e) Irfinar; il-process tal-kulur (jekk jintuza d-
deheb);
(f) Induratura (jekk jintuza dan il-process mill-
principal);
(g) Prekawzjonijiet fil-hanut tax-xoghol.
Zmien ta’ 
apprendistat.
Emendat:
XLIV. 1965.4;
A.L. 119 ta’ l-
1969.
6. Iz-zmien tat-tahrig f’kull wahda mis-snajja’ skond dan il-
progett ghandu jkun ta’ sitt snin:
Izda ghandhom jitnaqqsu sitt xhur miz-zmien imsemmi ta’
sitt snin, sa tnaqqis b’kollox ta’ mhux izjed minn sentejn, ghal kull
sena trawwim fis-sengha li jkun ghamel l-apprendista prospettiv
bil-permess tad-Direttur:
Izda dwar dawk il-kuntratti ta’ tahrig li jsiru wara l-ewwel
ta’ Jannar, 1970, il-perijodu ta’ tahrig ikun ta’ hames snin fis-
snajja’ ta’ Gojjellier u Ingastatur u ta’ erba’ snin fis-snajja’ ta’
Argentier tad-Deheb, Argentier tal-Fidda u Haddiem tal-Filograno.
Pagi.
Sostitwit:
N.G. 216 ta’ l-
1957;
A.L. 32 ta’ l-1967;
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 124 ta’ l-
1976;
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 80 ta’ l-1979.
7. Il-pagi li jithallsu lill-apprendisti fis-snajja’ li ghalihom
japplika dan il-progett ghandhom ikunu kif gej:
(a) meta t-taghlim ikun ghal hames snin:
(b) meta t-taghlim ikun ghal erba’ snin:
Hinijiet ta’ xoghol.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 47 ta’ l-1970.
8. (1) Il-hinijiet ta’ xoghol ta’ apprendisti mpjegati taht dan
il-progett ma ghandhomx ikunu iktar minn disa’ sighat f’kull
gurnata:
Izda l-principali jistghu jhaddmu apprendisti bis-sahra bl-
approvazzjoni tad-Direttur, li jista’ jimponi dawk il-kondizzjonijiet
li jidhirlu xierqa, bir-rati ta’ hlas li gejjin:
(a) ghal kull hin ta’ xoghol izjed minn disa’ sighat kuljum
- hin u nofs;
(b) ghal kull hin ta’ xoghol izjed minn hamsa u erbghin
siegha f’kull gimgha, eskluz kull hin imhallas b’rata
Sena Pagi fil-gimgha
L-Ewwel Lm 10.55,0
It-Tieni Lm 12.55,0
It-Tielet Lm 14.56,0
Ir-Raba’ Lm 16.57,0
Il-Hames Lm 18.57,0;
Sena Pagi fil-gimgha
L-Ewwel Lm 10.55,0
It-Tieni Lm 13.22,0
It-Tielet Lm 15.90,0
Ir-Raba’ Lm 18.57,0.
4 L.S.343.08 h
PROGETT DWAR IS-SNAJJA GHALL-MANIFATTURA TA’ 
GOJJELLERIJA, U OGGETTI 
TAD-DEHEB U FIDDA - PROGETT NRU. 10
ta’ sahra - hin u nofs;
(c) ghal kull hin ta’ xoghol fil-Hdud u fil-vaganzi tas-
soltu - hin doppju.
(2) Apprendisti taht l-eta  ta’ 16-il sena ma jistghux jigu
mhaddma bejn il-11 p.m. ta’ gurnata u s-6 a.m. tal-gurnata ta’ wara.
Zmien ta’ mistrieh.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 80 ta’ l-1979.
9. Apprendisti ghandhom jinghataw gurnata shiha ta’ mistrieh
f’kull gimgha kalendarja.
Leave ta’ vaganza.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 77 ta’ l-1970;
A.L. 86 ta’ l-1977.
10. L-apprendisti jkollhom dritt, f’kull sena kalendarja, ghal -
(a) il-vaganzi tas-soltu kollha b’paga shiha, u
(b) wara tliet xhur fl-impieg, leave ta’ vaganza ta’ dak in-
numru ta’ granet tax-xoghol b’paga shiha li jkun daqs
in-numru ta’ granet tax-xoghol li dak l-apprendist
partikolari normalment ikollu jattendi ghax-xoghol
matul perijodu ta’ erba’ gimghat:
Izda -
(a) l-apprendisti kollha li jkun ilhom fl-impieg ghal anqas
minn sena jkollhom dritt ghal dik il-parti ta’ l-
imsemmi leave ta’ vaganza li tkun bi proporzjon ghan-
numru ta’ xhur fl-impieg, u
(b) leave ta’ vaganza ma jistax normalment jittiehed f’xi
gurnata li fiha l-apprendist ikun mehtieg jattendi skola
ghal taghlim teoriku.
Permess ghal mard 
b’paga shiha.
Mizjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Kap. 318.
11. (1) Wara li jaghlqu u l-ewwel sitt xhur ta’ tahrig, l-
apprendisti jkunu intitolati ghal ghoxrin gurnata permess ghall-
mard b’paga shiha f’kull sena kalendarja nieqes kull beneficcju
ghall-mard li ghalih huma jista’ jkollhom dritt skond l-Att dwar is-
Sigurta  Socjali:
Izda ghandu jigi prezentat certifikat mediku li jiccertifika
inkapacita  ghax-xoghol li jkopri l-perijodu ta’ assenza lill-principal
li jista’ jehtieg lit-tabib tieghu li jezamina lill-apprendista.
(2) L-apprendisti ma jkunu intitolati ghal ebda hlas ta’ paga
ghall-ewwel tliet ijiem ta’ kull perijodu ta’ permess ghall-mard:
Izda n-numru ta’ granet bla hlas ta’ permess ghall-mard ma
ghandux jitnaqqas mid-dritt ta’ permess ghall-mard bi hlas.
Permess bi hlas fil-
kaz ta’ mewt.
Mizjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
12. L-apprendisti jkollhom jumejn permess bi hlas fil-kaz tal-
mewt ta’ xi wiehed minn dawn li gejjin: il-mara, ir-ragel, l-omm, il-
missier (jew il-persuna li f’dak iz-zmien kienet fil-fatt qeghda
taghmilha ta’ omm jew ta’ missier) iben, bint, hu u oht l-
apprendista.
PROGETT DWAR IS-SNAJJA GHALL-MANIFATTURA TA’ 
GOJJELLERIJA, U OGGETTI 
TAD-DEHEB U FIDDA - PROGETT NRU. 10 g L.S.343.08 5
Festi tas-soltu.
Mizjud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Emendat:
A.L. 124 ta’ l-
1976.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977.
Kap. 252.
13. F’dan il-progett "festi tas-soltu" tfisser il-granet (barra l-
Hadd) dikjarati ghal dak iz-zmien bhala btajjel pubblici skond jew
taht l-Att dwar il-Jum Nazzjonali u Btajjel Pubblici ohra.
Leave ghal 
korriment.
Mizjud:
A.L. 80 ta’ l-1979.
Kap. 318.
14. Apprendist ikun intitolat ghal sena leave ghal korriment
b’paga shiha, nieqes l-ammont shih ta’ kull beneficcju ghal
korriment li ghalih apprendist ikollu dritt skond l-Att dwar is-
Sigurta  Socjali, jekk ikorri waqt il-qadi attwali ta’ dmirijietu u dak
il-korriment ma jkunx minhabba negligenza kontributorja minn
naha tieghu jew minhabba li jkun kiser regoli ta’ harsien mill-
periklu stabbiliti mill-management.
