LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        1
KAPITOLU 10
KODICI TAL-LIGIJIET TAL-PULIZIJA 
Biex Jemenda u Jikkonsolida l-Ligijiet tal-Pulizija*
(10 ta’ Gunju, l854).
Dan il-Kodici li originarjament sar ligi bis-sahha ta’ Ordni fil-Kunsill tat-30 ta’ Jannar,
1854, gie mbaghad emendat bl-Ordinanzi: I ta’ l-1856, V ta’ l-1858, X ta’ l-1859, X ta’ l-
1867, III ta’ l-1868, III ta’ l-1872, VIII ta’ l-l874, IV ta’ l-1875, IV ta’ l-1876, 11 u VII ta’ l-
1880, VI ta’ l-1881, XIV ta’ l-1885, V u VI ta’ l-1886, XVIII ta’ l-1888, VII ta’ l-1889, II ta’ l-
1890, XVII ta’ l-1893, II u VIII ta’ l-1897, u XIII ta’ l-1898, I u IX ta’ l-1899, III, IV, IX, XI u
XIII ta’ l-1900, III, XII u XV ta’ l-1904, VIII ta’ l-1908, XI ta’ l-1910; Notifikazzjonijiet tal-
Gvern: Nru. 64 ta’ l-1910, Nru. 347 ta’ l-1911 ; bl-Ordinanzi: II ta’ l-1911 , IV ta’ l-1912,
XIII ta’ l-1913, II ta’ l-1915, XIII ta’ l-1918, XV ta’ l-1919, I u XV ta’ l-1920, XIII ta’ l-1921;
Notifikazzjonijiet tal-Gvern: Nri 75 u 205 ta’ l-1921, Nri. 161 u 257 ta’ l-1922; bl-Atti: XIX
ta’ l-1926, XIII ta’ l-1929; bl-Ordinanzi: VIII ta’ l-1930, I, VII u XVI ta’ l-1931, VIII u XIV ta’
l-1932; bl-Atti: VII ta’ l-1932, VI ta’ l-1933; bl-Ordinanza: XI ta’ l-1933; bl-Att: XXX1V ta’ l-
1933; bin-Notifikazzjonijiet tal-Gvern: Nri, 287 u 291 ta’ l-1933; bl-Ordinanzi: XXIII u XXV
ta’ l-1934, XXV, XXVII u XXIX ta’ l-1935; bin-Notifikazzjoni tal-Gvern: Nru. 247 ta’ l-1935;
bl-Ordinanzi: XI ta’ l-1936, VI, XIII, XVI, XX, XXVI u XXXVII ta’ l-1937, XII, XVII, XX u
XXXIII ta’ l-1938, XXI ta’ l-1939; bin-Notifikazzjoni tal-Gvern: Nru. 218 ta’ l-1939; bl-
Ordinanza: XXXV ta’ l-1940; bin-Notifikazzjonijiet tal-Gvern: Nru. 445 ta’ l-1941, Nri. 329 u
646 ta’ l-1942; bl-Ordinanza: VII ta’ l-1942. Giet inkorporata wkoll l-Ordinanza: XIII ta’ l-
1888 kif emendata bl-Ordinanzi: VII ta’ l-1939, XXX1V ta’ l-1940 u III ta’ l-1941.
Dan il-Kodici gie sussegwentement emendat bl-Ordinanzi: XVIII ta’ l-1943, XX ta’ l-1944,
VII ta’ l-1945, VII1, XVI, XX, XXXIII u XXXIX ta’ l-1946, I, XXX u XXXVI ta’ l-1947; bil-
Prok. IX tas-17.10.1947; bl-Atti: XXXVI, XL u XLIX ta’ l-1948, VI u XL ta’ l-1949, IV u X ta’
l-1950, XXII ta’ l-1952, X ta’ l-1956, II, X u XX ta’ l-1957, II ta' l-1958; bl-Ordnnnzi ta’
Emergenza: XIV ta’ l-1958, I u VII ta’ l-1959; bl-Ordinanzi: V ta’ l-1960, III, XIII, XV u XXV
ta’ l-1962; bl-Avvizi Legali: 2 u 4 ta’ l-1963; bl-Atti: IV u XVII ta’ l-1963, III ta’ l-1965; bl-
Avviz Legali: 46 ta’ l-1965; bl-Atti: XLII ta’ l-1965, XI u XVI ta’ l-1966, I, XII u XXXI ta’ l-
1967, II ta' l-1968, XIV, XXII u XXV ta’ l-1969, IV, IX u XVI ta’ l-1971, III u XXX ta’ l-1972,
XI u XXIII ta’ l-1973, II, XXX, XXXIII, XLII u L ta’ l-1974, XL, LIV u LV ta’ l-1975; bl-Avviz
Legali: 148 ta’ l-1975; bl-Atti: XIII, XXII u XLII ta’ l-1976, XI u XIII ta’ l-1977; bl-Avvizi
Legali: 105 u 139 ta’ l-1977; bl-Atti: XXIII ta’ l-1978, XVII ta’ l-1980, XIV u XLIX ta’ l-1981,
VIII u IX ta’ l-1982, XIII ta’ l-1983, XV ta’ l-1985, XIV u XLII ta’ l-1986, X ta’ l-1988, VIII
ta’ l-1990; bl-Avviz Legali 161 ta’ l-1990; u bl-Atti: V u XVII ta’ l-1991, I ta’ l-1992, XXVIII
ta’ l-1994, VI u XXIV ta’ l-1995, XIX ta’ l-1996, XXIII ta’ l-2000, II, XXIV, XXV u XXVII ta’ l-
2001, u III u XXXI ta’ l-2002.
*Dan il-Kodici taht it-Titolu ta’ "Laws and Regulations of Police for the Island of Malta and its
Dependencies" sar ligi bis-sahha ta’ l-Ordni fil-Kunsill tat-30 ta’ Jannar, 1854, promulgat f’Malta bil-
Proklama Nru. I tal-10 ta’ Marzu, 1854. It-Titolu gie wara mibdul bl-Ordinanza Nru. III ta’ l-1872 fit-
Titolu "The Police Laws for the Island of Malta and its Dependencies."
  2      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
TAQSIM TAL-KODICI
Artikoli
Titolu fil-Qosor u Tifsir 1 u 2
Taqsima I. Progetti ta’ Pjani Regulaturi ta’ Bliet u Rhula*
Taqsima II. Fuq it-Toroq 20-41
Taqsima III. Fuq il-Qrati 42-47
Taqsima IV. Fuq il-Vetturi 48-94
Taqsima V. Fuq il-Postijiet Abitati, id-Djar u Bini iehor 95-134
Taqsima VI. Fuq ic-Cimiterji u d-Dfin ta’ Kadavri 135-147
Taqsima VII. Fuq l-Akwedotti u Ghejjun Pubblici 148-151
Taqsima VIII. Fuq l-Annimali l52-168
Taqsima IX. Fuq il-Lukandi u Alloggi ohra 169-180
Taqsima X. Fuq tal-Hwienet u Traffikanti ohra 181-193
Taqsima XI. Fuq xi Snajja’ 194
Taqsima XII. Fuq il-Kazini 195
Taqsima XIII. Fuq il-Biljardi Pubblici 196-200
Taqsima XIV. Fuq it-Teatri u d-Divertimenti Pubblici 201-204
Taqsima XV. Fuq il-Kaccaturi 205-214
Taqsima XVI. Fuq ir-Raghajja tal-Moghoz u tan-Nghag 215-217
Taqsima XVII. Fuq il-Porters 218-219
Taqsima XVIII.  Fuq tal-Blakk 222
Taqsima XIX. Fuq il-Pitkali u l-Bejjiegha tal-Prodotti tal-Biedja 223
Taqsima XX. Fuq l-Ibhra Territorjali, il-Portijiet u l-Mollijiet 224-231
Taqsima XXI. Fuq il-Kaptani ta’ Bastimenti 235-238
Taqsima XXII. Fuq id-Dghajjes
Fuq id-Dghajjes ta’ kull Xorta#
Fuq id-Dghajjes tas-Saborra**
Fuq id-Dghajjes ta’ Ghawdex**
Fuq il-Puntuni**
Fuq id-Dghajjes tat-Taghbija**
Fuq id-Dghajjes ta’ l-Ilma**
Fuq id-Dghajjes tal-Pass 270-286
Fuq il-Kajjikki u Dghajjes Zghar ohra**
*Imhassra bl-Att Nru. I ta’ l-1992.
#Imhassra bl-Att Nru. XVII ta’ l-1991.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        3
Fuq id-Dghajjes ta’ l-Istim 289-303
Taqsima XXIII.  Fuq is-Sajd, il-Bejgh tal-Hut u d-Dghajjes tas-Sajd 305-306
Taqsima XXIV. Fuq il-Barklori 307-309
Taqsima XXV. Fuq it-Traffikanti f’Oggetti tal-Bahar u f’Hadid Qadim 310-316
Taqsima XXVA.  Fuq Video Recorders 316A-316B
Taqsima XXVI.  Disposizzjonijiet Generali 317-322
  4      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Titolu fil-qosor.  1. Dan il-Kodici jista’ jissajjah il-Kodici tal-Ligijiet tal-
Pulizija. 
Tifsir.
Emendat: 
VII. 1889.8,10; 
IX. 1900.21;
XIII. 1913.9; 
XV. 1920.14;
XVI.1931.43.47,
48;
XX. 1957.2;
I.1959.8; 
V. 1960.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XIV. 1969.19; 
L. 1974.2; 
XI. 1977.2;
A.L. 161 ta’ l-
1990;
XVII. 1991.82. 
XXIII. 2000.30;
XXVII. 2001.33.
Kap. 44.
Kap. 352.
2. F’dan il-Kodici, il-kliem li gej ghandu t-tifsir moghti
lilhom hawn taht hlief jekk fil-materja jew fil-kontest ikun hemm xi
haga nkumpatibbli ma’ dan it-tifsir jew jekk fl-istess Kodici jkun
jinghad espressament xort’ohra -
il-kelma "arkitett" tfisser persuna li ghandha licenza biex
tezercita l-professjoni ta’ arkitett u inginier civili taht id-
disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza dwar l-Arkitetti;
il-kelma "Awtorita  Marittima ta’ Malta" tfisser l-Awtorita
mwaqqfa skond l-Att dwar l-Awtorita  Marittima ta’ Malta;
il-kelmiet "awtorita  sanitarja" jinkludu l-Bord tas-Servizzi
Generali, is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika, Ufficjal Mediku
tas-Sahha, Inginier tas-Sanita , Spettur tas-Sahha, u kull persuna
ohra mahtura mill-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika
sabiex tara li jigi mhares dan il-Kodici sa fejn ghandu x’jaqsam
mas-sahha pubblika; 
il-kelma "bastiment" tfisser kull bastiment jew dghajsa jew kull
xorta ta’ bicca ohra tal-bahar;
il-kelma "bennej" tfisser kull persuna li tibni ghal kollox jew
f’parti, bini tal-gebel jew tal-madum li ma jkunx mibni bis-sejjieh,
ukoll jekk ix-xoghol maghmul jew mibdi minn din il-persuna jkun
jikkonsisti biss fil-bini ta’ hajt imtella’ biex jaghmel parti minn
bini, jew fit-thaffir ta’ bir, jew fossa, jew fil-bini ta’ loki, sink jew
kanal ghall-moghdija ta’ ilma jew materjal mahmug;
il-kelma "bitha" tinkludi kull bitha, gnien jew spazju iehor
mikxuf;
Kap. 94. 
il-kelmiet "Bord tas-Servizzi Generali" ifissru l-Bord imwaqqaf
skond l-artikolu 41 ta’ l-Ordinanza dwar l-Organizzazzjoni tad-
Dipartiment tas-Sahha;
il-kelma "cimiterju" tfisser kull cimiterju, qabar, jew post iehor
maghmul ghad-dfin ta’ kadavri, ikun fejn ikun;
il-kelma "dar" tfisser kull dar hekk maghrufa u tinkludi
mezzanin, kamra, mahzen jew bini iehor li l-bicca l-kbira tieghu
hija tal-gebel jew ta’ materjal iehor uzat ghall-bini;
il-kelma "dghajsa" tfisser kull xorta ta’ bicca tal-bahar mhux
maghmula biex tbahhar ghal ebda post ’l hemm mil-limiti ta’
Malta, u li tkun uzata ghal xi kummerc jew sengha, u tinkludi
dghajsa li sservi ghall-moghdija taz-zmien;
il-kelmiet "gorbog tal-hniezer" ifissru post li fih ikun hemm izjed
minn zewg hniezer;
il-kelma "kantina" tfisser kull parti ta’ dar illi l-art taghha hija
izjed minn metru ’l isfel mill-invell ta’ l-eqreb triq;
il-kelma "kaptan" tfisser kull persuna li ghandha f’idejha l-
kmand, it-trigija jew il-kustodja ta’ bastiment;
il-kelma "kerrejja" tfisser kull dar fejn joqghodu izjed minn zewg
familji jekk fil-kamra jew appartament taghha kull wahda mill-
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        5
familji ma jkollhiex loki u servizz ta’ l-ilma ghaliha;
il-kelma "loki" tfisser latrina, jew recipjent iehor imwahhal li
qieghed ghall-uzu immedjat tal-bzonnijiet naturali tal-bniedem, u
kull apertura li tinfed mad-drenagg, fossa, hofra jew lok iehor
ghax-xhit ta’ hmieg jew ta’ materjal iehor mahmug, u li qieghda
ghal dak l-uzu u bzonnijiet, ukoll jekk dak ir-recipjent jew apertura
jkunu jservu wkoll ghal xi haga ohra; 
il-kelmiet "maqjel tal-bhejjem tal-fart" ifissru post li fih ikun
hemm izjed minn zewg bhejjem tal-fart;
il-kelmiet "maqjel tan-nghag" ifissru post li fih ikun hemm izjed
minn erba’ naghgiet jew moghziet;
il-kelma "persuna" tinkludi ghaqda jew korp ta’ persuni;
il-kelma "port" tfisser kull port, bajja, qala, dahla tal-bahar jew
xatt;
il-kelmiet "post abitat" ifissru kull area fejn hemm gabra ta’ djar
li fihom joqghodu jew jistghu joqghodu izjed minn mitt ruh;
il-kelmiet "post tal-loki" ifissru l-gabinett jew post iehor
maghluq fejn ikun hemm il-loki;
il-kelma "sid", uzata dwar beni immobbli, tinkludi kull persuna li
tidher ghas-sid fl-amministrazzjoni tal-fond, jew li tkun tagixxi
f’isem is-sid jew tkun hadet il-kwalita  ta’ sid, skond ic-cirkostanzi;
il-kelma "triq" tfisser kull triq u tinkludi hâ ra, sqaq, pjazza,
fortifikazzjoni, jew lok iehor ta’ passagg pubbliku;
Kap. 332.
il-kelma "vettura" ghandha l-istess tifsira moghtija lilha bl-
artikolu 2 ta' l-Att dwar Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta.
Mizjuda: 
II. 1897.1. 
Emendata: 
VI. 1937.2; 
Sostitwit:
XV. 1962.2. 
Imhassra: 
I. 1992.63. 
TAQSIMA I
PROGETTI TA’ PJANI REGULTURI TA’ BLIET U RHULA* 
*L-artikoli 3 sa 19, it-tnejn inklusi, gew imhassrin bl-Att Nru. 1 ta’ l-1992.
  6      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
TAQSIMA II
FUQ IT-TOROQ
Wisa’ ta’ toroq 
godda.
Emendat:
II. 1880.1; 
VII. 1889.1; 
XVII. 1893.1,2; 
I. 1920.2;
XIII. 1921.2; 
VI. 1937.3; 
XLIX. 1948.5; 
IV. 1950.2; 
XIV. 1958; 
VII. 1959.2; 
XV. 1962.14; 
XXV. 1962; 
A.L. 2 ta’ l-1963;
III. 1965.3; 
LVIII. 1974.68; 
XIV. 1981.2;
XXIII. 2000.30. 
20. (1) Kull triq gdida f’post abitat kif ukoll kull triq
maghmula biex taghmel sehem minn post abitat li ’l quddiem jista’
jinbena, ghandha tkun mill-anqas tmien metri wiesgha:
Izda l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ tordna li
kull triq bhal din ghandha tkun ta’ wisa’ izjed minn tmien metri
imma mhux izjed minn tmintax-il metru.
Pendil, direzzjoni u 
pozizzjoni ta’ toroq 
godda.
(2) Ebda triq gdida f’post abitat, u lanqas ebda triq maghmula
bil-hsieb li taghmel sehem minn post abitat, li ’l quddiem jista’
jinbena, ma tista’ ssir minghajr qabel ma tittiehed l-approvazzjoni
ghaldaqshekk minghand l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta bi
ftehim ma’ dik l-awtorita  ohra, jekk ikun hemm, li l-Prim Ministru
jista’ b’ordni minn zmien ghal zmien jistabbilixxi ghal dak li hu
pendil, direzzjoni u pozizzjoni taghha, u dwar il-mod li bih id-djar
li jmissu maghha ghandhom ikunu pprovduti bid-drenagg u bl-ilma
u kif l-ilma tal-wicc ghandu jitferragh.
Tifsir ta’ "triq 
gdida".
(3) Il-kelmiet "triq gdida" jinkludu l-estensjoni ta’ triq li ga
hemm:
Izda, f’dan il-kaz, il-minimum tal-wisa’ tat-triq jista’, bil-
permess ta’ l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta, jitnaqqas sa sitt
metri. 
L-Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta 
tista’ ma taghtix il-
permess ghall-ftuh 
ta’ triq gdida. 
(4) L-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ ma taghtix
permess ghall-ftuh ta’ triq gdida:
Izda l-Ministru responsabbli ghat-trasport jista’, fuq talba
tal-parti li tilmenta, jirrivedi d-decizjoni ta’ l-Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta.
Tlugh ta’ bini 
f’toroq godda. 
(5) Ebda bini li jmiss ma’ triq gdida ma jista’ jinbena qabel ma
t-triq tigi nvellata sewwa mal-linja kif moghtija mill-Awtorita  dwar
it-Trasport ta’ Malta. It-tul tat-triq li ghandha tigi hekk invellata,
ghandu jibda minn triq li ga hemm u li hija ga miftuha ghall-
pubbliku, u ghandu jibqa’ sejjer sa l-ahhar tarf tal-faccata tal-bini li
ghandu jsir.
Sehem li ghandu 
jithallas minn 
persuni li jibdew 
itellghu bini li 
jaghti ghal fuq triq 
tal-Gvern.
(6) (i)(a)Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-
artikolu, ebda persuna ma tista’ tibda l-
kostruzzjoni ta’ xi bini li jkollu access ghal, jew
xi tieqa jew ftuh iehor ghal fuq, xi triq li
tappartjeni lill-Gvern, qabel ma thallas lill-
Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta, dwar il-
formazzjoni tat-triq, kontribuzzjoni daqs il-kost,
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        7
kif fiz-zmien tal-hlas tal-kontribuzzjoni, tal-
formazzjoni ta’ dik it-triq (dak il-kost ghandu
jinkludi l-valur, kif fiz-zmien tal-hlas tal-
kontribuzzjoni, ta’ l-art mehtiega ghall-
formazzjoni tat-triq) jew qabel ma thallas lill-
Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta mill-anqas
hamsa u ghoxrin fil-mija ta’ dik il-
kontribuzzjoni u fl-istess hin tobbliga ruhha bil-
miktub li thallas il-bilanc gheluq perijodu ta’
mhux izjed minn tnax-il xahar b’rati ndaqs fix-
xahar, li jibdew fi zmien xahar mid-data ta’ dak
il-hlas u obbligu:
Izda meta l-art fuq naha wahda jew fuq iz-
zewg nahat tat-triq tappartjeni lil sidien
differenti l-kontribuzzjoni totali ghandha tigi
mqassma bejn dawk is-sidien bi proporzjon
skond il-faccata ta’ l-art li tkun tappartjeni lil
kull sid fuq dik it-triq, hekk illi l-kost kollu tat-
triq jigi mqassam bi proporzjon ghal dik il-
faccata fost id-diversi sidien:
Izda wkoll li meta qabel is-16 ta’ Frar,
1962, il-kontribuzzjoni li kellha tithallas dwar
il-formazzjoni jew twessiegh tat-triq tkun
imhallsa kif imiss relattivament ghal faccata
partikolari kif intqal qabel skond id-
disposizzjonijiet tal-ligi fis-sehh dak iz-zmien,
ma ghandha tithallas ebda kontribuzzjoni ohra
dwar dik il-faccata skond dan il-paragrafu.
(b) Meta xi rata ta’ xahar imsemmija fis-sub-
paragrafu (a) ta’ dan il-paragrafu ma tithallasx
gheluq ghaxart ijiem mid-data meta l-hlas ta’ dik
ir-rata jkun dovut, l-ammont kollu tal-
kontribuzzjoni li ma jkunx ghadu thallas isir u
jkun minnufih dovut u jkollu jinghata lill-
Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta u l-persuna
li tkun ghamlet l-obbligazzjoni imsemmija fl-
imsemmi sub-paragrafu ghandha titqies li tkun
bdiet il-kostruzzjoni tal-bini bi ksur ta’ dan is-
subartikolu.
(ii) Meta bini jigi mressaq lura mhux aktar minn sitta u
erbghin metru mit-triq, ghandu jitqies li jkollu faccata
fuq it-triq, u l-kontribuzzjoni li ghandha tithallas mis-
sid ta’ dak il-bini skond l-ahhar paragrafu qabel dan
ghandha tigi stmata bhallikieku dik il-faccata kienet
daqs id-distanza bejn zewg linji paralleli mahruga ghal
fuq it-triq minn zewg estremitajiet ta’ l-art li fuqha jew
gewwa r-recinti taghha dak il-bini jkun kostruwit, l-
estremitajiet ta’ l-art u d-direzzjoni tal-linji paralleli
jkunu stabbiliti mill-Awtorita  dwar it-Trasport ta’
Malta.
(iii) Kontribuzzjoni dwar il-kost tat-twessigh ta’ kull triq,
f’kull zmien li jsir, tista’ tintalab mill-Awtorita  dwar
  8      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
it-Trasport ta’ Malta bhal fil-kaz ta’ triq gdida u dik il-
kontribuzzjoni tintalab biss lis-sid jew sidien li jkun
jew ikunu kisbu beneficcju minn dak it-twessigh u
ghandha titqassam bi proporzjon tal-beneficcju hekk
miksub.
(iv) Meta xi triq li ghaliha jghodd dan is-subartikolu tkun
izjed minn tmintax-il metru fil-wisa’, il-kost tal-
formazzjoni jew twessigh tat-triq in eccess ta’ dik il-
wisa’ ma ghandux jittiehed kont tieghu biex tigi
stabbilita l-kontribuzzjoni li ghandha tithallas lill-
Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta.
(v) Kull kontribuzzjoni li ghandha tithallas skond id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu u kull tqassim
taghha fost is-sidien ghandha, f’nuqqas ta’ ftehim, tigi
stabbilita mill-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta:
Izda kull min ikun interessat jista’ jattakka l-
likwidazzjoni ta’ l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta
b’rikors quddiem il-qorti civili kompetenti.
(vi) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-sub-paragrafu (a) tal-
paragrafu (i) ta’ dan is-subartikolu, il-kontribuzzjoni li
ghandha tithallas ghall-formazzjoni tat-triq minn sid
ta’ xi bicca art akkwistata minghand l-Awtorita  tad-
Djar taht l-Iskema ta’ Home Ownership wara s-27 ta’
Settembru, 1979, tkun daqs il-kost ta’ l-asfaltar tat-
triq; u sabiex tigi kalkolata dik il-kontribuzzjoni ma
jitqiesx il-valur ta’ l-art akkwistata ghall-formazzjoni
ta’ dik it-triq, u l-kost ta’ l-asfaltar ta’ dik il-parti tat-
triq li testendi fil-wisa’ iktar minn ghaxar metri meta t-
triq tkun mibnija fuq iz-zewg nahat, jew dik il-parti
tat-triq li testendi fil-wisa’ iktar minn hames metri
meta t-triq tkun mibnija fuq naha wahda biss.
Setgha ta’ l-
Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta 
li taghmel 
xoghlijiet f’toroq 
privati.
(7) L-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’, f’kull zmien,
taghmel jew tara li ssir jew tippermetti li ssir f’kull jew taht kull
triq li ma tkunx proprjeta  tal-Gvern, kull xorta ta’ xoghol illi hija
jkun jidhrilha mehtieg jew utli fl-interess pubbliku.
Twittija, ecc., ta’ 
triq mis-sid.
(8) Kull triq gdida li ma tkunx proprjeta  tal-Gvern ghandha tigi
mwittija u miksija kif imiss u maghmula b’mod li tkun tajba ghas-
sewqan ta’ l-ilma, mill-persuna li tkun fethet dik it-triq, skond l-
ordnijiet ta’ l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta u b’mod li jkun
joghgob lilha. Barra minn dan, kull triq bhal din ghandha tigi
maghmula mill-persuna hawn fuq imsemmija b’bankini b’kurdun u
b’dorga tal-gebel tal-qawwi jew b’materjal iehor tajjeb
ghaldaqshekk, li jkun jissodisfa lill-Awtorita  dwar it-Trasport ta’
Malta:
Izda s-sid ta’ xi bicca art akkwistata minghand l-Awtorita
tad-Djar taht l-Iskema ta’ Home Ownership wara s-27 ta’
Settembru, 1979, ikun ezentat mill-obbligu li jwitti t-triq u li
jaghmilha tajba ghas-sewqan ta’ l-ilma.
Kif ghandhom 
jinzammu t-toroq 
privati. 
(9) (i) Kull triq ghandha tinzamm, mill-persuna li tkun
fethitha, fi stat tajjeb ta’ tiswija b’mod li
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        9
joghgob lill-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta.
Min jitqies li fetah 
triq u li huwa s-sid 
taghha.
(ii) Is-sidien ta’ kull proprjeta  li tmiss direttament
ma’ triq li ma tkunx proprjeta  tal-Gvern jew il-
persuni li jkollhom din il-proprjeta  b’enfitewsi,
jitqiesu, ghall-fini ta’ dan l-artikolu, li huma l-
persuni li fethu din it-triq u li huma s-sidien
taghha:
Izda kull persuna li jkollha l-obbligu li
taghmel xi xoghlijiet fi triq bhal dik ghandha l-
jedd ta’ regress kontra terzi bil-mezz ta’ l-
azzjoni civili, moghtija mil-ligi, sabiex tithallas
lura ta’ kull spiza li tkun ghamlet dwar dawk ix-
xoghlijiet:
Izda, ukoll, ebda azzjoni civili ma tista’
ddewwem l-esekuzzjoni tax-xoghlijiet mill-
persuna obbligata li taghmilhom.
Kisi, ecc., ta’ toroq 
bl-asfalt.
(10) (i) Minghajr hsara ta’ kull ma jista’ jsir xort’ohra
skond il-ligi, l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’
Malta tkun tista’ taghmel jew, skond il-kaz,
tissokta taghmel ix-xoghlijiet kollha jew x’uhud
mix-xoghlijiet imsemmijin fis-subartikolu (8) u
fil-paragrafu (i) tas-subartikolu (9) ta’ dan l-
artikolu wara li tkun baghtet avviz lis-sid b’ittra
registrata ta’ hsiebha li taghmel hekk; dawk ix-
xoghlijiet ghandhom isiru bi spejjez tal-persuna
li tkun fethet it-triq.
(ii) Kull triq li ma tkunx tal-Gvern, kompriza l-
bankina f’dik it-triq, ghandha wara li l-Awtorita
dwar it-Trasport ta’ Malta tkun baghtet lis-sid
avviz b’ittra registrata, tigi miksija bl-asfalt jew
xort’ohra kif tghid l-Awtorita  dwar it-Trasport
ta’ Malta, mill-Awtorita  dwar it-Trasport ta’
Malta, bi spejjez tas-sid.
(iii) Kull wiehed mill-avvizi imsemmijin fiz-zewg
paragrafi ta’ qabel dan ghandu jkun fih imsemmi
l-ammont li s-sid ghandu jhallas bhala sehmu
min-nefqa dwar ix-xoghlijiet li hemm il-hsieb li
jsiru.
(iv) L-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta ghandha
tibghat b’ittra registrata avviz tad-data li fiha
jkunu ntemmu x-xoghlijiet imsemmijin fil-
paragrafi (i) u (ii) ta’ dan is-subartikolu lis-
sidien, li jkollhom ihallsu, kemm-il darba huma
ma jkunux lahqu hallsu qabel, l-ammont
misthoqq minnhom minghajr imghax, fi zmien
xahar minn mindu jaslilhom l-avviz li x-
xoghlijiet intemmu.
(v) Kull avviz mibghut bil-posta registrata skond
dan is-subartikolu jitqies li wasal ghand il-
persuna li lilha jintbaghat kif soltu jasal fit-
tqassim tal-posta.
  10      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
(vi) It-toroq li ma jkunux tal-Gvern ghandhom, meta
dawk it-toroq ikunu inkluzi fi skema jew fi pjan
lokali -
(a) malli jitlesta l-kisi taghhom bl-asfalt jew
xort'ohra;  u
(b) malli tigi pubblikata Ordni tal-President fil-
Gazzetta li tkun tordna dan, 
issir proprjeta  tal-gvern u minn dak il-waqt is-
sidien ikunu mehlusin minn kull dmir iehor li
jiehdu hsieb dawk it-toroq.
(vii) Mhassar bl-Att XXIII.2000.30.
(viii) B’dak kollu li hemm f’xi disposizzjoni ohra ta’
ligi fis-sens kuntrarju, l-art li minn fuqha
tghaddi kull triq, jew parti minn triq, trasferita
lill-Gvern skond il-paragrafu (vi) ta’ dan is-
subartikolu ghandha, b’Ordni tal-President, tigi
mehlusa ghal kollox minn kull privilegg u
ipoteka li sa dak iz-zmien kienu jolqtuha,
minghajr hsara ghall-kreditu shih zgurat b’dak
il-privilegg jew b’dik l-ipoteka li ghalih jibqghu
jaghmlu tajjeb il-fdal tal-proprjeta  li minnha dik
l-art kienet taghmel parti u fuq il-proprjeta  l-
ohra kollha milquta, jekk ikun hemm, tad-
debitur. Dwar kull helsien bhal dak ma tinhtieg
ebda riferenza jew registrazzjoni fir-Registru
Pubbliku.
(11) (i) Jekk sid it-triq jonqos li jhallas xi ammont li
jkollu jaghti taht l-ahhar subartikolu qabel dan u
fiz-zmien fih imsemmi, huwa, fuq hekk, ikollu
jaghti bi hlas barra mill-ammont hekk minnu
misthoqq l-imghax bit-tmienja fil-mija fuq dak
l-ammont minn meta x-xoghlijiet jintemmu sa
dak in-nhar li jsir il-hlas, u l-ispiza li tkun nefqet
l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta flimkien
ma’ dak l-imghax fuqha ikunu kreditu
privileggat favur l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’
Malta fuq il-proprjeta  ta’ dak is-sid li sew sew
taghti ghal fuq it-triq, u dak il-kreditu ghandu
jithallas bi preferenza ghall-krediti l-ohra
kollha, sew jekk privileggati jew ipotekarji, fuq
dik il-proprjeta , b’dak kollu li hemm f’xi
disposizzjoni ohra ta’ ligi fis-sens kuntrarju.
(ii) Dan il-jedd ta’ precedenza ma jkunx jista’
jitwettaq kemm-il darba l-kreditu ma jkunx gie
registrat fir-Registru Pubbliku fi zmien xahrejn
minn meta x-xoghlijiet hawn qabel imsemmijin
intemmu. F’nuqqas ta’ xiehda fis-sens kuntrarju
d-data tat-temm tax-xoghlijiet ghandha titqies li
tkun dik li tidher fin-nota tar-registrazzjoni tal-
privilegg.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        11
Spejjez maghmulin 
mill-Awtorita  dwar 
it-Trasport ta’ 
Malta ghandhom 
jigu mqassma bejn 
is-sidien.
(12) Ghall-fini ta’ l-iskrizzjoni u tal-hlas ta’ kull kreditu taht is-
subartikoli (10) u (11) ta’ dan l-artikolu, in-nefqa li tkun saret mill-
Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta ghandha tigi mqassma mill-
Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta bejn is-sidien skond il-qies tal-
faccata ta’ l-art jew tal-bini ta’ kull wiehed minnhom ma’ tul it-
triq:
Izda kull wiehed mis-sidien jista’ jattakka l-likwidazzjoni
maghmula mill-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta b’rikors
quddiem il-qorti civili kompetenti kontra l-Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta.
Setgha biex jigu 
ffissati r-rati li 
ghandhom jithallsu 
ghat- twittija ecc., 
ta’ toroq.
(13) Il-Ministru jista’, wara li jikkonsulta l-Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta, b’regolamenti jiffissa r-rati li l-Awtorita  dwar
it-Trasport ta’ Malta ghandha titlob ghat-twittija, kisi u asafaltar
tal-wicc jew xort'ohra tat-toroq.
(14) Meta persuna tonqos milli tifforma triq kif provdut skond
id-disposizzjonijiet ta' dan il-Kodici, l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’
Malta tista’ hi nnifisha tghaddi biex tifforma dik it-triq wara li
taghti avviz ta’ l-intenzjoni taghha li taghmel dan permezz ta’ avviz
fil-Gazzetta, u taghti lil dik il-persuna hmistax il-gurnata biex
tikkonforma ruhha ma’ dan.  Dik il-formazzjoni ssir bi spejjez tal-
persuna li kieku kienet xort’ohra tkun obbligata li tifforma dik it-
triq, u l-Awtorita  jkollha l-jedd tirkupra kull nefqa hekk maghmula
minghand dik il-persuna.
Kap. 356.
(15) Il-kontribuzzjonijiet li jingabru taht din it-Taqsima mill-
Awtorita  dwar it-Trasport ta' Malta, jistghu jithallsu u jingabru
mill-Awtorita  ta’ l-Ippjanar taht regolamenti maghmulin skond l-
Att dwar l-Ippjanar ta’ l-Izvilupp, u dawk ir-regolamenti jistghu
jipprovdu ghar-rati ta’ kontribuzzjonijiet ghar-rigward ta’ kull
klassi jew tip ta’ bini kif ukoll dwar il-mod kif dawn jithallsu.
Setgha dwar it-
tpingija ta’ ismhjiet 
ta’ toroq, ecc. 
Emendat: 
II. 1880.1; 
XIII. 1921.2; 
VI. 1937.3;
XXIII. 2000.30.
Kap. 363. 
21. L-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta, u sal-limitu ta’ kull
responsabbilta  ta’ Kunsill Lokali skond l-Att dwar Kunsilli Lokali,
Kunsill Lokali,  jistghu jordnaw li l-isem li bih triq f’post abitat
ghandha tissejjah, kif ukoll l-isem tal-belt, subborg jew rahal li
fihom it-triq tkun tinsab, u kull avviz jew sinjal iehor li jkun jitqies
utli biex juri fejn tiehu t-triq jew biex jaghmel twissijiet dwar
kantunieri perikoluzi, jew ghal kull fini iehor ta’ interess pubbliku,
jigu mpinguti jew imwahhla u mizmuma fi stat li jistghu jinqraw
fuq il-hitan ta’ bini li ma jkunx bini mahsub bhala bini ghall-qima
t’Alla.
Tismija ta’ toroq. 
Emendat:
II. 1880.1;
XIII. 192I.2; 
VI. 1937.3; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
VIII. 1982.2.
XXIII. 2000.30. 
22. (1) Hadd ma jista’ jpingi, jimmarka, jikteb jew iwahhal fi
triq miftuha ghall-pubbliku xi isem bhala dak li bih dik it-triq
ghandha tissejjah, jew xi isem ta’ belt, subborg jew rahal, jew xi
avviz jew sinjal bhal dak impingi jew maghmul skond id-
disposizzjonijiet ta’ l-ahhar artikolu qabel dan, minghajr l-
approvazzjoni ta’ l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta, jew tal-
Kunsill Lokali responsabbli ghal-lokalita  li fiha tkun tinsab dik it-
triq, skond il-kaz, ghalkemm dik it-triq ma tkunx proprjeta  tal-
Gvern.
(2) L-isem ta’ kull triq ghandu jibqa mizmum sakemm il-
Ministru responsabbli ghall-Pulizija ma jordnax li jitbiddel.
  12      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
(3) Kull ordni tal-Ministru responsabbli ghall-Pulizija ghat-
tibdil ta’ l-isem ta’ triq jew biex jinghata jew jigi approvat isem li
bih ghandha tissejjah triq gdida, ghandu jigi mahrug fil-Gazzetta
tal-Gvern.
Tnehhija jew 
thassir ta’ isem ta’ 
triq, subborg jew 
rahal.
Emendat:
II. 1880.2; 
XIII. 1921.3. 
23. (1) Hadd ma jista’ jiddistruggi, inehhi jew igharraq l-isem
ta’ triq, jew jaghmel hsara fil-pjanca li fiha jkun impingi dak l-isem
jew izid xi kelma ma’ l-isem li jkun gie moghti lit-triq skond l-
artikoli ta’ qabel dan.
(2) Hekk ukoll hadd ma jista’ jiddistruggi, inehhi jew igharraq
isem ta’ belt, subborg, jew rahal inkella avviz jew sinjal impingi
jew maghmul skond ma jinghad fl-artikoli ta’ qabel dan, jew izid
fih xi kelma jew sinjal, jew jaghmel hsara fil-pjanca li fuqha jkun
impingi dak l-isem, avviz jew sinjal.
Eghluq ta’ toroq 
waqt tiswijiet. 
Emendat:
XXIII. 2000.30.
24. L-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ taghti ordnijiet
u taghmel dak li jkun mehtieg biex tinghalaq triq u tinzamm il-
moghdija minnha waqt li tkun qieghda ssir, titbiddel, tissewwa jew
titnehha, jew waqt li f’dik it-triq ikun qieghed isir gandott, kanal
jew xoghol iehor pubbliku.
Xoghlijiet li jistghu 
jgibu xkiel jew 
periklu fit-toroq.
Emendat:
XXVII. 2001.33.
25. Minghajr pregudizzju ghad-disposizzjonijiet ta’ kull ligi
ohra, hadd ma jkun jista’, minghajr il-licenza tal-Kunsill Lokali
relattiv, jibni jew jaghmel ebda haga fit-toroq li tista’ ggib xkiel
jew periklu jew inkomdu lill-pubbliku, inkella jhalli, wara li jigi
mwissi mill-Pulizija jew minn gwardjan lokali, bini jew opri ohra fi
stat ta’ tigrif jew ta’ periklu ghan-nies jew ghal hwejjeg haddiehor.
Tankijiet ecc. fuq 
jew parti minn 
hitan. 
Mizjud: 
XV. 1985.2. 
25A. Ebda persuna ma tista’ tibni, izzomm jew thalli li jinzamm
bhala parti ta’ xi hajt li jikkonfina ma’ triq jew jidher minnha jew
f’xi area li tidher minn xi triq, xi tank jew oggett iehor bhalu jew xi
haga ohra li ma tkunx materjal tal-bini b’mod li jithassar u/jew
jitkerrah l-ambjent.
Haga sporguta fuq 
it-triq. 
Emendat:
XXIII. 2000.30
26. Hadd ma jista’, minghajr licenza ta’ l-Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta, jibni fi djar jew f’bini iehor ebda haga li
tisporgi fuq it-triq.
Avviz lill-Awtorita  
dwar it-Trasport ta’ 
Malta qabel ma 
jinbeda bini jew 
isir tahfir. 
Emendat: 
XVII. 1893.12;
VI. 1937.4;
XXIII. 2000.30.
27. (1) Hadd ma jista’ jibda jibni jew jaghmel tahfir li jmiss
ma’ triq jew f’boghod ta’ hmistax-il metru minn triq, minghajr
qabel ma jaghti avviz ta’ dan lill-Awtorita  dwar it-Trasport ta’
Malta. 
Il-qorti tista’ ma 
thallix li jsir bini li 
johrog fuq it-triq 
pubblika. 
(2) Il-Qorti tal-Magistrati tista’, fuq talba ta’ l-Awtorita  dwar
it-Trasport ta’ Malta, ma thalli li jsir ebda bini li johrog fuq it-triq
pubblika jew li jaghmlilha hsara.
Setgha ta’ l-
Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta 
li tordna li bini 
mahtut jigi mtella’ 
fuq il-linja tat-triq.
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXIII. 2000.30.
28. Meta dar, bini, jew hajt li jkollu naha mahruga ’l barra
mill-linja regulari tat-triq, jitwaqqa’ sabiex jinbena mill-gdid jew
jitbiddel, l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ tordna illi dik
id-dar jew dak il-bini jew hajt jigu mibnija fuq il-linja regulari tat-
triq, bla hsara dejjem tal-jedd ghall-kumpens li jkun jisthoqq skond
il-ligi.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        13
Permess mill-
Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta 
ghall-ftuh ta’ 
bankina jew ta’ 
wicc ta’ triq.
Emendat: 
VI. 1937.5.
XXIII. 2000.30;
XXVII. 2001.33.
29. (1) Hadd ma jista’, ghal ebda raguni, ikisser jew jiftah il-
bankina jew il-wicc ta’ triq minghajr permess mahrug mill-
Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta, jew xort’ohra milli jkun hemm
imnizzel f’dak il-permess. Wara li jitlesta x-xoghol li ghalih ikun
hareg dak il-permess, il-persuna li tkun qalghat il-permess
ghandha, mill-aktar fis li jista’ jkun, tirristawra l-bankina jew il-
wicc hekk imkissra jew miftuha.
(2) Applikazzjoni ghtal permess taht is-subartikolu (1) ghandha
ssir lill-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta f’dak il-mod u mal-hlas
ta’ dawk id-drittijiet li jistghu jigu preskritti b’regolamenti
maghmulin mill-Ministru responsabbli ghall-Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta.
(3) Jekk meta jitlesta x-xoghol li dwaru jkun inhareg permess,
il-koncedent ma jergax igib kollox lura ghal li kien fi zmien
tmienja u erbghin siegha mit-tlestija, jew f’dak iz-zmien itwal li
jista’ jigi mholli fil-permess, jew inkella t-tqeghid ta’ kollox lura
ghal li kien ma jsirx sew, l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta
tista’ tregga’ kollox lura ghal li kien ghas-spejjez tal-koncedent.
Ghal dak l-ghan l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ titlob li
jsir depozitu bizzejjed ghand, jew inkella tigi pprovduta garanzija
bankarja favur, l-Awtorita  dwar it-Trasport ta’ Malta mill-applikant
ghal dak il-permess.
(4) Minghajr pregudizzju ghad-disposizzjonijiet l-ohra ta’ dan
l-artikolu, jekk persuna taghmel xi xoghol minghajr ma jkollha
permess bi ksur tas-subartikolu (1), dik il-persuna tkun hatja ta’
kontravvenzjoni u tista’, meta tinsab hatja, tehel ammenda ta’
hamsin lira.
(5) Min ikunu sarulu xoghlijiet jew ghax ikun talabhom hu,
ikun solidalment responsabbli ma’ min ikun ghamel dawk ix-
xoghlijiet biex jaghmel ix-xoghlijiet li jreggghu jgibu kollox lura
ghal li kien.
Hsieb li ghandu 
jittiehed waqt il-
bini jew tiswija ta’ 
toroq, ecc. 
30. Waqt il-bini jew tiswija ta’ triq, ta’ kanal jew ta’ gandott,
jew ta’ bicca xoghol ohra fi triq, l-ufficjal inkarigat ghandu jiehu l-
hsieb mehtieg biex tigi skansata kull disgrazzja, u, jekk ikun
mehtieg, ghandu jirfed b’puntali d-djar ta’ mal-genb, u jiehu hsieb
li kull kanal, gandott, jew bicca xoghol ohra jkunu mdawlin tajjeb u
irparati, ma’ tul il-lejl, sabiex ma jigrux disgrazzji.
Tirfid ta’ djar waqt 
tiswijiet. 
31. Is-sid ta’ dar jew bini iehor ghandu wkoll, meta jigi biex
ihott, jibni jew isewwi d-dar jew bini iehor, jirfed bil-puntali, jekk
ikun mehtieg, kif jinghad fl-ahhar artikolu qabel dan.
Irpar waqt tiswija 
jew bini. 
32. Kull min ikun irid ihott, jibni, ibiddel jew isewwi bini
b’mod illi jkun mehtieg li l-materjal tal-bini jitqieghed fit-triq, jew
b’mod illi jista’ jkun kagun ta’ hsara, periklu, jew ta’ xkiel,
ghandu, qabel ma jibda x-xoghol, iqieghed irpar bizzejjed tajjeb
biex jifred mit-triq il-bini li fih kienu sejrin isiru dawk ix-
xoghlijiet, u jhalli wisa’ bizzejjed ghall-moghdija, u ghandu jzomm
dan l-irpar u dan il-wisa’ fi stat tajjeb ghaz-zmien kollu li jkun
mehtieg ghas-sigurta  jew kumdita  tal-pubbliku; u ghandu, fil-
kazijiet kollha, meta mehtieg sabiex ma jsirux disgrazzji, iqieghed
dwal bizzejjed matul il-lejl.
  14      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Dwal bil-lejl fuq 
jew hdejn materjal 
fi triq.
33. Dwal bizzejjed ghandhom ukoll jitqieghdu, matul il-lejl,
fuq jew hdejn il-materjal poggut fi triq, mill-persuna li tkun xehtet
hemm dak il-materjal, fiz-zmien li jkun isir xi bini, tiswija jew
tahfir.
Ma jistax jithalla 
materjal jew xkiel 
iehor fi triq ghal 
zmien aktar milli 
mehtieg. 
34. Hadd ma jista’ jhalli fi triq materjal ta’ bini jew xkiel
iehor, jew tahfir mikxuf, ghal zmien aktar milli jkun mehtieg; u kull
meta jigri dan, il-prova illi ma jkunx ghadda aktar zmien milli
mehtieg ghandha taghmilha l-persuna li tkun gieghlet li jinxehet
hemm dak il-materjal jew xkiel iehor jew li jsir dak it-tahfir.
Ftuh f’wicc l-art 
jew f’bankina li 
jaghtu ghall-
kantini, ecc., 
ghandu jitghatta. 
35. (1) Kull ftuh f’wicc l-art jew f’bankina ta’ triq, li jaghti
ghal sotterran bil-hnejjiet, ghal kantina, jew ghal post iehor taht l-
art, ghandu jitghatta b’bieb jew b’xi ghata iehor tajjeb, u dak il-
bieb jew ghata ghandhom jinzammu mis-sid fi stat tajjeb.
(2) Izda, meta dan is-sotterran, kantina, jew post iehor taht l-art
ikunu ddestinati sabiex joqoghdu n-nies fihom, ikun bizzejjed li
jsir, max-xfar tal-ftuh, irpar tajjeb ghas-sigurta  tal-pubbliku, meta
dan jista’ jsir minghajr ma jgib xkiel kbir fit-triq.
Bini mill-gdid ta’ 
hajt imwaqqa’ fuq 
triq.
Emendat: 
XVII. 1893.3;
XXIII. 2000.30.
36. (1) Id-detentur ta’ fond ghandu jibni mill-gdid, minghajr
dewmien, il-hajt ta’ dak il-fond li jkun waqa’ ghal fuq it-triq, jew,
il-hajt divizorju bejn fond u triq, li, skond il-fehma ta’ l-Awtorita
dwar it-Trasport ta’ Malta, ikun jihtieg illi jarga’ jinbena.
(2) F’dan il-kaz, ighoddu d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 28,
meta hemm lok.
Ma jistax isir qligh 
ta’ hamrija jew trab 
minghajr permess.
Emendat: 
XVII. 1893.12;
XXIII. 2000.30. 
37. Hadd ma jista’ jaqla’ hamrija jew trab minn triq jew
postijiet ohra pubblici, minghajr licenza ta’ l-Awtorita  dwar it-
Trasport ta’ Malta.
Eghmil u nuqqas 
kontra l-ligi. 
Emendat: 
X. 1859.1;
V. 1886.1; 
XVIII. 1888.12; 
II. 1890.1,2; 
XVII. 1893.4; 
IX. 1900.1; 
XII. 1904.48;
XI. 1901.1, 2; 
XIX. 1926.2; 
XL. 1948.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXI. 1967.37.
38. (Mhassar bl-Att XXV.2001.50.)
Permess biex 
wiehed jaghmilha 
ta’ kennies. 
Mizjud:
IX. 1899.5. 
Emendat: 
XII. 1938.2; 
XIV. 1958; 
XXV. 1962;
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI .1977.2. 
39. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        15
Eghmil u nuqqas li 
jistghu jgibu hsara, 
xkiel, periklu jew 
inkomdu lin-nies.
Emendat: 
IX. 1900.2.
40. (Mhassar bl-Att XXV.2001.50.)
Daqq ta’ strumenti 
tal-muzika, ghana 
jew ghajjat fi triq 
jew fi hwienet.
Emendat: 
III. 1872.3; 
XXV. 1935.2. 
41. (1) Hadd ma jista’ jsamma’ jew idoqq strument tal-muzika
jew strument iehor li jaghmel hoss, jew ighanni, jew, sabiex ibiegh
fit-toroq, ibiegh, iqassam jew ixandar xi oggett, ighajjat fi triq,
f’hanut jew f’lok pubbliku iehor, wara li jkun gie mwissi biex ma
jissoktax mid-detentur jew mill-persuna li tkun toqghod f’bini fil-
qrib, minhabba l-mard ta’ persuna f’dak il-bini jew ghal xi raguni
ohra tajba, jew wara li jigi hekk imwissi mill-Pulizija.
(2) Hadd ma jista’ -
(a) fi triq, f’hanut, jew f’post pubbliku iehor; jew
(b) f’kull bini iehor,
billi jhaddem jew igieghel jew ihalli lil min ihaddem loud speaker,
gramofon, amplifikatur jew strument bhal dawn, jaghmel inkella
jgieghel jew ihalli li jsiru hsejjes daqshekk qawwija li jdejqu lid-
detenturi jew lin-nies li jkunu joqoghdu f’bini fil-qrib.
Mizjuda: 
I. 1947.2. 
TAQSIMA III 
FUQ IL-QRATI
Tifsir:
Mizjud: 
I. 1947.2.
42. Ghall-finijiet ta’ din it-Taqsima ta’ dan il-Kodici l-kelma
"hottab" tfisser kull persuna li, fil-waqt li ma jkunx avukat jew
prokuratur legali jew nutar pubbliku kwalifikat kif imiss skond il-
ligijiet ta’ Malta, jindahal, bi hlas ta’ xi dritt, rigal jew
rimunerazzjoni sew bi flus jew bi hwejjeg ohra, jew b’xi tpattija
ohra, li jaghmel xi wahda mill-hwejjeg li gejjin:
(a) li jabbozza jew ihejji, hlief fuq ordnijiet diretti u fuq
ir-responsabbilta  ta’ avukat jew ta’ prokuratur legali
jew ta’ nutar pubbliku, xi affidavit, testment, kuntratt
ta’ bejgh, kuntratt ta’ cens jew ta’ kiri, trasferiment,
tranzazzjoni, weghda ta’ bejgh, jew xi kuntratt iehor
jew kitba privata ohra jew xi citazzjoni jew libell jew
nota ta’ eccezzjonijiet jew petizzjoni jew risposta jew
rikors jew xi dokument iehor gudizzjarju jew extra
gudizzjarju;
(b) li jaghti lil xi persuna parir legali, sew bil-fomm jew
bil-miktub;
(c) li jfittex klijenti ghal xi avukat jew prokuratur legali
jew nutar pubbliku.
Min johtob 
jaghmel reat. 
Mizjud: 
I. 1947.2.
43. Jaghmel reat kull min - 
(a) jaghmilha ta’ hottab ghal xi avukat jew prokuratur
legali jew nutar pubbliku jew ghall-qligh tieghu
nnifsu; jew
  16      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
(b) ihajjar jew jaghmel mill-ahjar biex ihajjar xi klijent
jew min ikun bil-hsieb li jkun klijent ta’ xi avukat jew
ta’ xi prokuratur legali jew ta’ xi nutar pubbliku li ma
jibqax klijent ta’ dak l-avukat jew prokuratur legali
jew ta’ xi nutar pubbliku sabiex isir klijent ta’ l-avukat
jew prokuratur legali jew nutar pubbliku li mieghu l-
hottab ikun segretarju, skrivan, jew impjegat f’xi
xort’ohra ta’ xoghol; jew
(c) bil-hazen imaqdar il-hila professjonali ta’ avukat jew
prokuratur legali jew nutar pubbliku bil-ghan li
jdawwar xoghol professjonali ghal fuq avukat jew
prokuratur legali jew nutar pubbliku iehor.
Lista ta’ hottaba u 
appell kontra d-
dhul ta’ ismijiet 
fihom.
Mizjud:
I. 1947.2. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975;
VIII. 1990.3;
XXIV. 1995.362;
XXXI. 2002.255.
44. (1) Ir-Registratur tal-Qrati, ir-registratur tal-Qorti tal-
Magistrati (Malta) jew ir-registratur tal-Qorti tal-Magistrati
(Ghawdex) ghandhom, kull wiehed minnhom dwar il-qorti li fiha
huwa jahdem, jigbru f’listi u jxandruhom fil-Gazzetta tal-Gvern,
ismijiet ta’ nies ghas-sodisfazzjoni ta’ kull wiehed minnhom li,
wara l-hrug ta’ din id-disposizzjoni, ikunu ghamluha jew ippruvaw
jaghmluha ta’ hottaba jew li minghajr jedd ikunu taw pariri lil
persuni li jkun f’kawza jew bil-hsieb li jidhlu f’kawza, u jistghu,
minn zmien ghal iehor, iqallbu u jbiddlu dawk il-listi.
(2) Ma ghandu jitnizzel l-isem ta’ ebda persuna f’lista bhal dik
sakemm lil dik il-persuna ma jkunux inghataw mhux inqas minn
erbat ijiem tax-xoghol sabiex turi l-ghala isimha ghandu jithalla
barra. Id-decizjoni finali tar-registratur li jnizzel isem f’lista bhal
dik tintbaghat lill-persuna li ghandha x’taqsam b’ittra registrata li
titqies li giet ircevuta mill-persuna li lilha tkun indirizzata meta jigi
ippruvat li giet konsenjata fil-post maghruf bhala l-ahhar residenza
ta’ lil min kienet indirizzata.
(3) Ikun hemm dritt ta’ appell mid-decizjoni tar-Registratur li
jnizzel isem persuna f’lista bhal dik, b’rikors maghmul fi zmien
ghoxrin gurnata, wara li tkun waslet id-decizjoni finali tar-Registratur.
L-appell isir quddiem il-Qorti tal-Magistrati fil-gurisdizzjoni superjuri
taghha.
(4) Kopja ta’ kull lista bhal dik ghandha tinzamm fejn tidher
sewwa hdejn il-bieb principali tal-qorti li ghaliha l-lista
tirreferixxi, u kopja ohra ghandha tinzamm fejn tidher sewwa f’kull
awla tal-qorti li ghaliha l-lista tirriferixxi.
Tkeccija ta’ 
hottaba mill-qrati. 
Mizjud:
I.1947.2. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975. 
45. (1) Kull imhallef jew kull magistrat, b’ordni generali jew
specjali, jista’ jordna li f’ebda naha tal-qorti u f’ebda mkien li
jaghmel sehem minn dik il-qorti, ma tithalla tidhol ebda persuna li
isimha jkun imnizzel f’lista bhal dik, hlief meta dik il-persuna tkun
parti jew xhud f’xi procedura f’dik il-qorti, li f’dak il-kaz ghandha
tithalla li tibqa’ hemmhekk ghal dak iz-zmien biss li jkun mehtieg
biex taqdi x-xoghol li jkun sejhilha.
Twettiq. (2) Ikun dmir il-marixxall tal-qorti u ta’ kull membru tal-korp
tal-Pulizija li jwettaq kull ordni mahrug skond is-subartikolu (1) ta’
dan l-artikolu minn xi mhallef jew minn xi magistrat, u ghal dak il-
ghan ikun jista’, jekk jinhtieg, johrog ’il barra, minn kull naha ta’
kull qorti u minn kull imkien li jaghmel sehem minn dik il-qorti,
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        17
kull persuna li tinsab hemmhekk bi ksur ta’ ordni kif imsemmi
hawn fuq.
Tirzin fl-impieg ta’ 
hottaba. 
Mizjud:
I 1947.2. 
46. (1) Ebda avukat, prokuratur legali jew nutar pubbliku ma
ghandu jimpiega bhala skrivan jew bhala segretarju jew f’xi xoghol
iehor ikun li jkun ebda persuna li f’dak iz-zmien li jkun se jqabbdu
fl-impieg, jew fi zmien sena qabel, isimha jkun jidher jew kien
deher f’xi lista mahruga taht l-artikolu 44; u ebda avukat,
prokuratur legali jew nutar pubbliku ma ghandu jzomm f’ebda
mpieg ghal izjed minn tmintax-il jum ta’ wara xulxin minn dak in-
nhar tal-pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern tal-lista hawn qabel
imsemmija, lil xi mpjegat li, wara li jkun gie mqabbad fl-impieg,
jidher ismu f’xi lista mahruga taht l-artikolu 44.
Piena. 
Kap. 9. 
(2) Kull avukat jew prokuratur legali jew nutar pubbliku li
jonqos milli jhares xi wahda mid-disposizzjonijiet li jinsabu fis-
subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu jehel multa ta’ mhux izjed minn
hamsa u ghoxrin lira dwar kull nuqqas u flimkien, fejn applikabbli,
multa skond is-subartikolu (3) ta’ l-artikolu 377 tal-Kodici
Kriminali.
Sanzjonijiet. 
Mizjud: 
I. 1947.2. 
47. (1) Kull min -
(a) jikser id-disposizzjonijiet li jinsabu fl-artikolu 43; jew
(b) jikser xi ordni ta’ twarrib mahrug kontrih bis-sahha
tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 45; jew
(c) jaghmel rezistenza fuq xi marixxall tal-qorti jew fuq xi
membru tal-korp tal-Pulizija meta, bis-setgha moghtija
bis-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 45, dak il-marixxall
tal-qorti jew dak il-membru tal-korp tal-Pulizija jkun
qieghed johorgu ’l barra minn xi parti tal-qorti jew
precinti taghha,
jehel multa ta’ mhux izjed minn hamsa u ghoxrin lira, jew
prigunerija ghal zmien mhux izjed minn tliet xhur jew sew dik il-
multa kemm dik il-prigunerija flimkien, minghajr hsara ghal kull
piena akbar li tista’ tkun tapplika skond xi disposizzjoni ohra tal-
ligi.
Gurisdizzjoni.
tkun xi tkun il-piena li tisthoqq ghal dak ir-reat, ghandha tidhol fil-
gurisdizzjoni tal-Qrati tal-Magistrati bhala qorti ta’ gudikatura
kriminali.
Taqsima IV 
FUQ IL-VETTURI
L-artikoli 48 sa 94 gew imhassra bl-Att XXIII.200.30.
  18      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
TAQSIMA V
Emendat: 
II. 1880.10. 
FUQ IL-POSTIJIET ABITATI, DJAR U BINI IEHOR
Licenza ta’ bennej. 
Emendat: 
II. 1880.10; 
VI. 1881.1; 
VI. 1949.2; 
II. 1974.2; 
VIII. 1990.3. 
95. (1) Hadd ma jista’ jahdem is-sengha ta’ bennej minghajr
licenza mid-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici.
Kwalifika ghal 
ksib ta’ licenza.
(2) Il-licenza ma tigix moghtija hlief lil persuni, ta’ kondotta
tajba li jkunu taw prova tal-hila taghhom f’ezami mizmum mill-
Bord ghall-Bennejja mwaqqaf skond l-artikolu 96 ta’ dan il-Kodici.
 (3) Licenzi mahruga taht dan l-artikolu jkunu jiswew ghal tnax-
il xahar li jibdew jinghaddu mill-ewwel jum ta’ Jannar tas-sena li
fiha jkunu nhargu, izda d-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici jkun
jista’ jgeddidhom ghal zminijiet ohra ta’ mhux izjed minn tnax-il
xahar il-wiehed.
(4) Kull bennej li japplika ghal licenza taht dan l-artikolu,
ghandu jhalli ghand id-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici zewg kopji
ta’ ritratt tieghu xieraq u mehud fi zmien qrib; wiehed mir-ritratti
ghandu jitwahhal fuq il-licenza.
(5) Id-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici jkun jista’ jiehu lura jew
jirrifjuta li jgedded licenza ta’ bennej kull meta huwa jkun sodisfatt
li dak il-bennej ma jkunx hadem bhala bennej ghal zmien disa’ xhur
wara xulxin jew ghal zminijiet ohra li, f’sena wahda, flimkien
jghaqqdu disa’ xhur: izda meta taht dan is-subartikolu licenza tigi
mehuda lura jew jigi rrifjutat it-tigdid taghha, il-licenza ghandha
terga’ tinghata lill-bennej kemm-il darba huwa jintrabat li jaqbad
jahdem minnufih bhala bennej.
Jinghadd li 
ghamilha ta’ 
bennej ukoll min 
jaghmel bicca 
xoghol wahda. 
(6) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, kull min jaghmel imqar
bicca xoghol wahda biss tas-sengha ta’ bennej, jinghadd li huwa
jahdem din is-sengha.
Setgha tal-qorti li 
zzomm bennej 
mix-xoghol. 
(7) Jekk bennej, b’nuqqas ta’ hila, ta’ hsieb jew bi traskuragni,
jikkaguna, f’xoghol ta’ bini fdat lilu, u li jkollu x’jaqsam mas-
sengha tieghu, hsara lil xi persuna jew fil-propjreta , il-Qorti tal-
Magistrati tista’ zzomm dak il-bennej mix-xoghol tas-sengha
tieghu ghal dak iz-zmien li jigi stabbilit fis-sentenza, u tordna, fl-
istess hin, li tittiehed lura l-licenza.
Twaqqif ta’ Bord 
ghall-Bennejja. 
Mizjud:
II. 1974.3. 
96. (1) Ghandu jkun hemm Bord, li jissejjah il-Bord ghall-
Bennejja, biex jezamina dawk il-persuni li japplikaw ghal licenza
ta’ bennej.
(2) Dak il-Bord ikun maghmul minn mhux inqas minn tliet
persuni nominati minn zmien ghal zmien mill-Ministru
responsabbli ghax-xoghlijiet pubblici, u wahda minnhom tkun
nominata chairman mill-imsemmi Ministru.
(3) Mhux inqas minn zewg membri ta’ l-imsemmi Bord ikunu
arkitetti u inginiera civili.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        19
Regoli li 
ghandhom jitharsu 
f’bini ta’ djar. 
Emendat: 
XVII. 1893.6 sa 15;
IV. 1912.1,2; 
XV. 1919.2; 
XIX. 1926.6; 
XVI. 1931.2 sa 20;
XXIX. 1935.2;
XXVI. 1937.2; 
XVI. 1946.2,3,4; 
I. 1959.8;
V. 1960.3; 
III. 1962.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
L. 1974.3;
XL. 1975.2; 
LV. 1975.2; 
XIII. 1976.2.
Revokat:
XXVII. 2001.48.
Mizjud:
III. 2002.157.
97. (1) Fil-bini ta’ kull dar jew ta’ bicca minn dar, is-sid kif
ukoll il-bennej u l-arkitett li jkunu mqabbdin mix-xoghol,
ghandhom, kemm-il darba r-regolamenti msemmijin fl-artikolu 102
ma jkunux jiddisponu xort’ohra, iharsu r-regoli li hemm fil-
paragrafi li gejjin:
(a) (i) f’kull hajt, jew meta l-hajt ikun imtella’ minn
gewwa bil-vojt skond il-paragrafu (b) ta’ dan is-
subartikolu, sew fil-qoxra ta’ gewwa kemm
ukoll f’dik ta’ barra, ghandu jkun hemm saff ta’
asfalt, folji tac-comb, madum maghmul zgieg,
jew materjal iehor li minnu ma jinfidx l-umdu,
approvat mill-Bord tas-Servizzi Generali jew
ordnat fir-regolamenti hawn fuq imsemmija;
(ii) il-wicc ta’ fuq ta’ dan is-saff ghandu jkun gholi
mill-anqas ghaxar centimetri fuq l-invell tat-triq,
jekk il-hajt ikun imiss ma’ triq, jew tal-bitha,
jekk ikun imiss ma’ bitha, jew ma’ l-invell ta’ l-
art ta’ taht ic-cangar, meta jkun hemm, tal-kamra
fil-pjan terran, jekk il-hajt ikun ta’ gewwa;
(iii) kull hajt li jifred zewgt ikmamar, fil-pjan terran,
illi l-art taghhom ma tkunx qieghda nvell
wiehed, ghandu, wkoll, ikollu saff ta’ wiehed
mill-materjali fuq imsemmija, moghti nvell ma’
l-art tal-kamra li tigi aktar fil-baxx; u dak il-hajt,
minn dan is-saff sal-wicc ta’ fuq ta’ l-art tal-
kamra li tkun f’invell izjed gholi jew sa wicc l-
art tas-sotterran ivventilat, jekk ikun hemm, taht
dik il-kamra, ghandu jigi miksi bl-asfalt, jew
b’materjal iehor, approvat mill-Bord tas-Servizzi
Generali jew stabbilit fir-regolamenti hawn fuq
imsemmijin, min-naha li thares lejn il-kamra l-
wahda jew l-ohra, kif, skond ic-cirkostanzi,
tordna l-awtorita  sanitarja;
(b) (i) kull hajt ta’ kull kamra, espost ghax-xita,
ghandu jkun ta’ dik il-hxuna li l-Ministru
responsabbli ghax-xoghlijiet pubblici jista’
jistabbilixxi minn zmien ghal zmien b’ordni
maghmul taht dan il-paragrafu u, ghal nofs il-
hxuna tieghu, ma’ tulu kollu, mill-invell tal-
kamra tal-pjan terran jew, jekk hemm kantina,
mill-art ta’ dik il-kantina, sa l-ahhar filata ta’ l-
istess hajt, ghandu jithalla vojt ta’ tmien
centimetri mifruq biss biex tinghata sahha lill-
hajt, u maghluq fuq l-ahhar filata b’saff ta’
asfalt, folji tac-comb, madum maghmul zgieg
jew materjal iehor li minnu ma jinfidx l-umdu
approvat mill-Bord tas-Servizzi Generali, jew
b’gebel miksi b’dak il-materjal;
(ii) fil-qoxra ta’ barra tal-hajt fuq imsemmi, ghandu
jkun hemm dawk it-toqob illi l-awtorita  sanitarja
jkun jidhrilha mehtiega ghall-moghdija ta’ l-arja
gewwa dak il-vojt tal-hajt;
  20      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
(iii) f’wahda mill-qoxriet tal-hajt, il-ktajjen, meta
m’humiex tal-hadid, jew ta’ materjal iehor li
minnu ma jinfidx l-umdu, approvat mill-Bord
tas-Servizzi Generali, ghandhom jigu ingastati
fil-gebel ta’ dik il-qoxra tal-hajt; u l-wicc ta’ l-
ingastar, jew ta’ dawk il-partijiet tal-ktajjen li
jkunu ingastati, ghandu jkun imghotti bl-asfalt
jew b’materjal iehor li minnu ma jinfidx l-umdu,
approvat mill-Bord tas-Servizzi Generali;
(iv) izda, il-vojt fuq imsemmi ta’ gewwa l-hajt ma
jkunx mehtieg meta l-hajt kollu, ghal nofs il-
hxuna tieghu, jigi mimli bil-konkos tas-sement
idrawliku jew b’materjal iehor li minnu ma
jinfidx l-umdu, approvat mill-Bord tas-Servizzi
Generali, barra milli, ghal dawk li huma ktajjen,
ghandha tithares l-ahhar disposizzjoni qabel din;
u, f’dak il-kaz, il-hxuna tal-hajt tista’ titnaqqas
sa sittin centimetru;
(v) gebel uzat fil-bini ta’ xi hajt ma ghandux ikun
ta’ qisien akbar minn dawk li l-imsemmi
Ministru jista’ jistabbilixxi minn zmien ghal
zmien b’ordni maghmul taht dan il-paragrafu;
(vi) l-imsemmi Ministru jista’ jaghti ezenzjoni mit-
tharis ta’ jew jaghti permess ghal xi differenzi
ma’ xi wahda mid-disposizzjonijiet ta’ xi ordni
maghmul skond dan il-paragrafu, jew dwar xi
bini wiehed jew dwar xi klassi jew grupp ta’
bini, taht dawk il-kondizzjonijiet li jidhirlu
xieraq li jimponi;
(c) (i) il-wicc ta’ l-art ta’ kull kamra fil-pjan terran,
barra mic-cangar, ghandu jkun ghall-anqas
hmistax-il centimetru izjed gholi mill-invell tal-
bitha u mill-invell ta’ l-eqreb triq;
(ii) fit-toroq imzerzqa, dan il-gholi jinqies linja
dritta min-nofs il-faccata tal-bini, u jekk bicca
mill-faccata tahbat taht il-gholi li hu mehtieg,
dik il-bicca ghandha tinqata’ mit-triq, skond il-
paragrafu (d) tas-subartikolu (2) ta’ l-artikolu
108;
(iii)l-art tal-kmamar, meta dawn m’ghandhomx
tahthom sotterran ivventilat ta’ mill-anqas sittin
centimetru gholi, ghandha tkun maghmula jew
miksija b’saff ta’ asfalt, konkos tas-sement
idrawliku, jew materjal iehor li minnu ma jinfidx
l-umdu, approvat mill-Bord tas-Servizzi
Generali, u l-wicc ta’ dan is-saff ghandu jkun
imwitti nvell wiehed mas-saffi ta’ materjal, li
minnu ma jinfidx l-umdu, tal-hitan tal-kamra; u
meta l-kamra jkollha dan is-sotterran, il-hnejjiet
jew il-pilastri li fuqhom ipoggi c-cangar tal-
kamra, sewwa sew taht l-istess cangar,
ghandhom jigu miksijin b’saff ta’ asfalt, folji
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        21
tac-comb, madum maghmul zgieg, jew materjal
iehor li minnu ma jinfidx l-umdu approvat mill-
Bord tas-Servizzi Generali;
(d) kull kamra, mill-art sat-travi tas-saqaf, jew, meta s-
saqaf huwa mibni fuq il-hnejjiet, sa nofs il-gholi ta’
kull hnejja, ghandha tkun mill-anqas tnejn punt sebgha
hamsa metri gholi, f’kull parti taghha;
(e) kull parti ta’ dar ghandha tkun mibnija b’mod li, fil-
fehma ta’ l-awtorita  sanitarja, ikun hemm dawl
bizzejjed u cirkolazzjoni ta’ arja libera; u f’kull kamra
u fil-post tal-loki ghandu jkun hemm dawk il-
ventilaturi illi l-awtorita  sanitarja jidhrilha mehtiega
ghat-tibdil ta’ l-arja, ukoll meta l-bibien u t-twieqi
jkunu maghluqa;
(f) (i) il-bir mehtieg taht il-paragrafu (n) (viii) ta’ dan
l-artikolu, ghandu jkun minfud mal-bejt tad-dar
b’katusi wiesgha bizzejjed biex jista’ jghaddi
minn go fihom l-ilma tax-xita li jaqa’ fuq dak il-
bejt; ebda wahda minn dawn il-katusi
m’ghandha tigi wzata bhala ventilatur ta’ loki,
jew ta’ drenagg, jew ta’ fossa, tank settiku, jew
impjant ta’ trattament u disponiment tal-hmieg
tad-drenagg; u ebda spurgatur jew kanal
maghmul biex minnu jghaddi l-ilma li jfur mill-
bir, m’ghandu jkun ikkumnikat ma’ drenagg jew
fossa, tank settiku jew impjant ta’ trattament u
disponiment tal-hmieg tad-drenagg, lanqas ebda
katusa ohra jew kanal maghmul bhala spurgatur
ta’ l-ilma tax-xita m’ghandu, minghajr permess
ta’ l-awtorita  sanitarja, ikun ikkumnikat ma’
ebda parti tad-dar, b’mod li l-ilma tax-xita jista’
minn hemm jibqa’ sejjer ghal gewwa drenagg;
(ii) il-bjut ta’ dar ghandhom ikunu ibbattmati u
ghandhom ikollhom kanali maghmulin
b’materjal, b’mod li ma jhallux ilma qieghed jew
ilma jnixxi f’xi parti tad-dar;
(g) (i) kull dar ghandu jkollha loki u dak il-loki ghandu
jkun imqabbad mad-drenagg pubbliku:
Izda s-Suprintendent tas-Sahha Pubblika
jista’ jezenta lil kull sid milli jqabbad il-loki
mad-drenagg pubbliku bil-kondizzjoni li s-sid
jipprovdi, dwar dik id-dar -
(a) fossa, jew
(b) tank settiku, jew
(c) impjant ta’ trattament u disponiment tal-
hmieg tad-drenagg,
skond kif jaghzel, u taht dawk il-kondizzjonijiet
li jistghu jigu mposti minn, l-imsemmi
Suprintendent;
(ii) meta l-loki jkun f’livell aktar baxx mid-drenagg
  22      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
pubbliku, sid id-dar ghandu jipprovdi mezz biex
jippompja jew jerfa’ l-materjal ghad-drenagg
pubbliku;
(iii) il-loki, il-fossa, it-tank settiku jew l-impjant ta’
trattament u disponiment tal-hmieg tad-drenagg,
kif ukoll il-kanal taghhom, ghandhom ikunu
mibnija b’dak il-mod, b’dawk il-materjali,
f’dawk il-partijiet tad-dar jew daqshekk
imbieghda mid-dar, u b’dawk is-sifuni jew
mezzi ohra illi ma jhallux johorgu rwejjah jew li
jkun hemm tnixxijiet, kif is-Suprintendent jista’,
f’kull kaz, jordna;
(iv) fil-kaz ta’ hanut, dan il-paragrafu ma jkunx
japplika jekk is-Suprintendent tas-Sahha
Pubblika jkun sodisfatt li ma jkunx prattikabbli
li jkollu loki.
Ghall-finijiet ta’ dan il-paragrafu, tas-subartikolu (2) ta’
dan l-artikolu, u tas-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 102 -
Kap. 197.
"dar" tinkludi kull post uzat jew mahsub biex jintuza, ghal kollox
jew f’parti ghal ghanijiet ta’ abitazzjoni, jew ghal ghanijiet tat-
trobbija ta’ annimali, kull lukanda jew stabbiliment li jipprovdi ikel
kif imfisser fl-Att dwar il-Lukandi u l-Istabbilimenti li Jipprovdu l-
Ikel, u kull hanut barra minn posta jew kiosk;
"sid" ma tinkludix persuna li jkollha dar b’cens temporanju ghal
zmien ta’ mhux izjed minn sbatax-il sena;
(h) (i) kull sink, friskatur, banju jew xi haga ohra bhal
dawn ghandhom ikunu ta’ mudell u materjal
tajjeb u m’ghandhomx ikunu jinfdu dritt mad-
drenagg, izda ghandhom ikollhom spurgatur li
iferragh gewwa gully imqieghed fil-berah u
minfud ma’ drenagg regolari;
(ii) is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’
jippermetti li l-ispurgatur ta’ sink, friskatur,
banju jew xi haga ohra bhal dawn ikun iferragh
xort’ohra milli kif jinghad hawn fuq skond ma
jidhirlu sewwa f’kull kaz partikolari;
(i) il-katusi jew kanali minfudin mad-drenagg pubbliku,
ma’ fossa, tank settiku jew ma’ impjant ta’ trattament
u disponiment tal-hmieg tad-drenagg ghandhom ikunu
tal-fuhhar ivvernicjat jew ta’ materjal iehor li minnu
ma jinfidx l-ilma appruvat mill-Bord tas-Servizzi
Generali; dawk il-katusi jew kanali ghandhom jigu
mqeghdin ’il boghod mill-bir daqs kemm l-awtorita
sanitarja jidhrilha li hu mehtieg biex ma jithallewx
johorgu rwejjah jew tnixxijiet; u, kemm jista’ jkun,
ghandhom ukoll jigu mqeghdin b’mod li jistghu jigu
miftuhin minn bennej minghajr tahbit kbir;
(j) il-loki ghandu jkollu l-ventilaturi maghmulin b’mod
illi, fil-fehma ta’ l-awtorita  sanitarja, ma jistax ikun
hemm irwejjah;
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        23
(k) kull sink, friskatur, banju jew hwejjeg ohra bhalhom,
imsemmijin fil-paragrafu (h) ghandu jkollhom ukoll il-
ventilaturi kif jinghad fl-ahhar paragrafu qabel dan,
meta l-awtorita  sanitarja jidhrilha li dawn il-ventilaturi
huma mehtiega biex ma jithallewx johorgu rwejjah;
(l) (i) ebda hajt ta’ barra ta’ dar li tmiss ma’ triq gdida
ma jista’ jkun gholi mill-wicc ta’ dik it-triq izjed
minn darbtejn il-wisa’ ta’ l-istess triq;
(ii) lanqas ebda hajt ta’ gewwa ma jista’ jittella’
f’gholi, mill-wicc tat-triq, ta’ izjed minn
darbtejn il-qies ta’ bejn dak il-hajt u l-hajt li
jkun hemm ga mibni jew li jista’ jinbena fuq it-
tarf tal-genb l-iehor ta’ dik it-triq;
(iii) id-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu jghoddu
ukoll ghal kull dar li tmiss ma’ triq ohra, sew
jekk dik id-dar tkun mibnija gdida kemm jekk
sulari godda jkunu mtellghin fuq dar li ga hemm:
Izda, f’dawn il-kazijiet il-gholi tal-hitan
jista’ jkun tliet darbiet il-wisa’ jew id-distanza
hawn fuq imsemmija, rispettivament;
(iv)id-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu ma
jghoddux ghall-knejjes, jew bini iehor mibni u
ddestinat ghal dejjem ghall-qima t’Alla, lanqas
ghal ebda bini pubbliku, jew ghal opri ohra
mibnija u iddestinati ghad-difiza ta’ Malta;
(m) bla hsara tad-disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) ta’ dan
l-artikolu, il-fossa tad-drenagg ta’ kull dar jew bini
ghandha tithaffer, jew titbiddel, titqieghed u tkun
imrewwha skond l-ordnijiet illi, f’kull kaz, jinghataw
mis-Suprintendent tas-Sahha Pubblika, jew li
jinghataw b’mod generali b’regolamenti maghmulin
bis-sahha ta’ l-artikolu 102;
(n) (i) kull dar ghandu jkollha warajha bitha ghaliha
biss; u dik il-bitha ghandu jkollha t-tul kollu tal-
hajt ta’ dik id-dar, u l-wisa’ ta’ mhux anqas minn
tliet metri, jew ta’ nofs il-gholi tad-dar, meta dik
id-dar tkun oghla minn sitt metri; f’din il-bitha
jista’ jinbena loki wiehed jew izjed, wiehed fuq
l-iehor; izda f’dan il-kaz il-wicc tal-bitha
ghandu jikber skond il-wisa’ li jigi hekk mehud;
(ii) izda, meta l-bitha ta’ dar tkun wara bitha ta’ dar
ohra, il-minimum tal-wisa’ ta’ kull wahda miz-
zewg btiehi jista’ jitnaqqas sa mhux anqas minn
zewg terzi tal-wisa’ hawn fuq imsemmi, basta li
l-wisa’ taz-zewg btiehi flimkien ma jkunx anqas
minn sitt metri, u li s-sidien ta’ dawn il-btiehi
jintrabtu b’att nutarili, illi ghandu jigi mnizzel
fir-Registru Pubbliku min-nutar li jkun ircievih,
li ma jghollux il-hajt li jifred il-btiehi izjed minn
tlieta punt hamsa metri mill-wicc tal-btiehi jew
tal-bitha l-aktar gholja jekk il-btiehi ma jkunux
  24      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
ta’ l-istess invell; u kull min f’xi zmien italla’,
jew ihalli mtella’, dak il-hajt b’gholi aktar minn
daqshekk, isir hati ta’ kontravvenzjoni ghal dan
il-Kodici;
(iii) meta l-wisa’ tal-bitha jaqbel mal-gholi ta’
wiehed jew izjed mis-sulari, skond ir-regoli ta’
hawn fuq, l-awtorita  sanitarja tista’ taghti li
jinbnew sulari godda, kemm-il darba fuq l-ahhar
sular li jkun ga mibni, u man-naha tal-bitha, jigi
mholli spazju mikxuf ghal kollox b’irpar tal-
hadid lejn in-naha tal-bitha, ta’ wisa’ mhux
anqas min-nofs il-gholi tas-sular mibni gdid;
(iv) id-disposizzjonijiet ta’ qabel dan il-paragrafu ma
jghoddux ghal dawk id-djar li qeghdin fil-
kantuniera ta’ zewg triqat jew bejn zewg triqat,
kemm-il darba, fil-kaz imsemmi l-ahhar, wahda
miz-zewg triqat ikollha ghall-anqas il-wisa’ ta’
mhux anqas min-nofs il-gholi tal-bini, jew tkun
qieghda ma’ xatt il-bahar;
(v) l-awtorita  kompetenti tista’ tiddispensa mill-
bitha mehtiega fir-regoli ta’ qabel din, meta l-
wisa’ ta’ l-art li fuqha ghandu jsir il-bini, ikun
hekk zghir li minnu ma tistax tinhareg din il-
bitha, u kull wahda mill-kmamar u t-tarag tal-
bini jkunu ghall-anqas jiehdu direttament id-
dawl minn tieqa li taghti ghat-triq pubblika jew
fuq xi spazju iehor fil-berah;
(vi) meta, minhabba l-ghamla ta’ l-art li fuqha
ghandha tinbena dar, il-bitha ma jistax ikollha it-
tul jew il-wisa’ li trid il-ligi, is-Suprintendent
tas-Sahha Pubblika jista’ jaghti li ssir bitha ta’
tul jew wisa’ anqas, kemm-il darba, fil-fehma
tieghu, dan it-tul jew wisa’ anqas, wara li
jittiehdu b’qies il-kondizzjonijiet partikolari tal-
lok, ikunu bizzejjed ghad-dawl u ghall-arja
mehtiega ghas-sahha tan-nies li joqoghdu fid-
dar;
(vii)il-bitha jew btiehi ta’ dar ghandhom ikunu
iccangati u jkollhom kanali skond ir-regolamenti
maghmulin bis-sahha ta’ l-artikolu 102;
(viii) kull dar ghandu wkoll ikollha bir mizmum fi stat
tajjeb, tal-kapacita  mill-anqas ta’ tliet metri
kubi, ghal kull hames metri kwadri tal-wicc ta’ l-
art ta’ kull kamra ta’ dik id-dar;
(o) (i) tletin gurnata mill-anqas qabel ma jinbeda
xoghol ta’ bini, jew ta’ bini mill-gdid, ta’ dar,
jew ta’ bicca minn dar, jew, meta jsir xoghol
biex il-loki jitniffed mad-drenagg pubbliku,
qabel ma dan ix-xoghol jitghatta, l-arkitett jew
il-bennej, jew is-sid, ghandu, flimkien ma’
pjanta tax-xoghol propost, jaghti avviz ta’ dak
ix-xoghol lis-Suprintendent tas-Sahha Pubblika;
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        25
(ii) meta, fil-fehma tas-Suprintendent tas-Sahha
Pubblika, ix-xoghol propost jinhtieg li jigi
mahdum taht it-tmexxija ta’ wiehed tas-sengha
sabiex jigu skansati, ma’ tul ix-xoghol jew wara,
il-hsarat fi proprjeta  jew il-perikolu lill-
haddiema mqabbdin fix-xoghol jew lil min ikun
ghaddej jew lil persuni ohra, is-Suprintendent
tas-Sahha Pubblika jista’ jitlob dikjarazzjoni bil-
miktub minn arkitett li biha jiehu f’idejh it-
tmexxija u r-responsabbilta  tax-xoghol, bla hsara
f’kull kaz ta’ kull responsabbilta  civili jew
kriminali ta’ persuni ohra, skond il-ligi;
(iii) is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika ghandu, fuq
talba ta’ l-arkitett, bennej, jew sid, fi zmien
tletin gurnata mill-kunsinna tal-pjanta, jew fi
zmien erbghin gurnata, jekk il-kaz hu wiehed li
ghandu jkun meqjuz mill-Bord tas-Servizzi
Generali, igharrfu jekk il-pjanta gietx jew le
approvata mill-awtorita  sanitarja;
(iv) hadd, f’ebda kaz, ma jista’ jibda ebda xoghol
qabel ma l-approvazzjoni ta’ l-awtorita  sanitarja
tigi mgharrfa lilu bil-miktub fiz-zmien hawn fuq
imsemmi, jew, fiz-zmien li jkun isir ix-xoghol,
jitbieghed mill-pjanta kif tkun giet approvata
mill-awtorita  sanitarja, minghajr il-permess tas-
Suprintendent tas-Sahha Pubblika;
(v) din l-approvazzjoni titqies li hija nulla u bla
effett jekk xi taghrif jew partikolaritajiet li jkun
hemm fl-avviz hawn fuq imsemmi jew fil-pjanta
mghaqqda mieghu jinsabu mhux korretti jew
qarrieqa;
(vi) kull ufficjal tad-Dipartiment tas-Sahha jista’, fil-
kors tax-xoghol jew wara li jitlesta x-xoghol,
izur il-lok biex jizgura ruhu jekk il-bini, sew
ghal dak li hu materjal uzat kemm ghal dak li hu
xoghol, hux maghmul skond il-ligi jew ir-
regolamenti;
(p) fuq applikazzjoni ta’ l-arkitett inkarigat mill-bini jew
mill-bini mill-gdid ta’ dar ghal helsien dwar dik id-dar
mid-disposizzjonijiet tal-paragrafu (l) jew tas-sub-
paragrafu (i) tal-paragrafu  (n) ta’ dan is-subartikolu,
is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’- 
(i) f’kull kaz mhux specifikat fis-sub-paragrafi (v)
u (vi) tal-paragrafu (n) ta’ dan is-subartikolu; u 
(ii) jekk il-Bord tas-Servizzi Generali jqis illi dak il-
helsien jista’ jinghata minghajr hsara ghas-sahha
tan-nies li joqoghdu fid-dar jew fi djar ohra fil-
vicinanza taghha,
jezenta dik id-dar minn kull wahda jew minn xi wahda
minn dawk id-disposizzjonijiet, taht dawk il-
kondizzjonijiet li jidhrulu xierqa, u ma jkun hemm
  26      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
ebda appell minn decizjoni tas-Suprintendent tas-
Sahha Pubblika taht dan il-paragrafu;
(q) (i) dan il-paragrafu jghodd ghal kull dar li l-gholi
taghha, b’kejl minn l-aktar saff baxx ta’
rezistenza ghall-umdita  sa l-oghla ponta tad-dar,
ikun izjed minn erbgha u ghoxrin metru;
(ii) qabel il-bidu tal-bini jew tal-bini mill-gdid ta’ xi
dar li ghaliha jghodd dan il-paragrafu, l-arkitett
inkarigat ghandu jissottometti lid-Direttur tax-
Xoghlijiet Pubblici pjanti u dettalji flimkien ma’
dawk il-partikolaritajiet l-ohra dwar il-bini jew
bini mill-gdid tad-dar kif jista’ jkun mehtieg
mid-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici, li ghandu
jaghti parir bil-miktub lis-Suprintendent tas-
Sahha Pubblika jekk huwa jkunx sodisfatt illi d-
dar meta mibnija jew mibnija mill-gdid, skond
il-kaz, skond dawk il-pjanti, dettalji u
partikolaritajiet tkunx stabbili u zgura;
(iii) il-parir tad-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici
moghti skond l-ahhar sub-paragrafu qabel dan
ma jolqotx ir-responsabbilta  ta’ l-arkitett jew ta’
xi persuna ohra dwar l-istabbilita  jew sigurta
tad-dar;
(iv) id-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu jkunu
b’zieda ghal u mhux b’deroga ta’ xi wahda mid-
disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima applikabbli
ghal djar, u b’mod partikolari u minghajr hsara
ghall-generalita  ta’ dak li nghad qabel, id-
disposizzjonijiet tal-paragrafu (o) ta’ dan is-
subartikolu ghandhom ighoddu ghal kull dar li
ghaliha dan il-paragrafu jghodd bhallikieku r-
riferenza ghad-dettalji u pjanta msemmija fis-
sub-paragrafu (v) tieghu tinkludi riferenza ghall-
pjanti, dettalji u kull partikolaritajiet imsemmija
fis-sub-paragrafu (ii) ta’ dan il-paragrafu, u
bhallikieku r-riferenza ghal kull ufficjal tad-
Dipartiment tas-Sahha msemmi fis-sub-
paragrafu (vi) tieghu tinkludi riferenza ghal kull
ufficjal tad-Dipartiment tax-Xoghlijiet Pubblici:
Izda t-termini msemmija fis-sub-paragrafu
(i) u fis-sub-paragrafu (iii) tal-paragrafu (o) ta’
dan is-subartikolu ma ghandhomx ighoddu
f’kull kaz li ghalih ighodd dan il-paragrafu.
(2) Meta xi dar tkun se tigi mqabbda mad-drenagg pubbliku
skond id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) tas-subartikolu (1) ta’
dan l-artikolu, id-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici jista’, jekk
jidhirlu xieraq u prattikabbli, iqieghed il-kumnikazzjoni bejn id-
drenagg pubbliku u l-intercepting chamber relattiv ghal dik id-dar,
u s-sid ta’ dik id-dar ghandu, fi zmien tletin jum minn intima mill-
imsemmi Direttur, ihallas lil dan ta’ l-ahhar dak id-dritt ghal
kumnikazzjoni li l-Ministru responsabbli ghax-xoghlijiet pubblici
jista’ jistabbilixxi b’regolamenti maghmula skond dan is-
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        27
subartikolu, u, f’nuqqas tal-hlas fl-imsemmi zmien ta’ tletin jum,
ikollu jithallas mis-sid imghax bir-rata ta’ sitta fil-mija fis-sena
mid-data ta’ dik l-intima.
(3) Meta, bis-sahha ta’ regolamenti maghmula skond is-
subartikolu (2) ta’ l-artikolu 102 ta’ dan il-Kodici, id-Direttur tax-
Xoghlijiet Pubblici jew xi persuna ohra tkun ghamlet xi xoghlijiet
skond jew dwar id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) tas-
subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu u dawk ix-xoghlijiet ikunu saru
ghal jew fl-interess ta’ persuni ohra li jkunu obbligati li jaghmlu
dawk ix-xoghlijiet skond l-imsemmi paragrafu (g), l-imsemmi
Direttur jew il-persuna l-ohra li tkun ghamlet ix-xoghlijiet hawn
fuq imsemmija jkollha privilegg favur taghha fuq il-proprjeta  li
dwarha jkunu saru x-xoghlijiet ghall-ammont li jkollu jithallas lilha
skond kull regolamenti maghmula kif intqal qabel, izda dak il-
privilegg ghandu jkun registrat fir-Registru Pubbliku fi zmien
xahrejn minn meta jitlestew ix-xoghlijiet, u dak il-privilegg ikollu
precedenza fuq kull kreditu iehor, sew jekk privileggat jew
ipotekarju, fuq dik il-proprjeta , minkejja kull disposizzjoni ohra
tal-ligi fis-sens kuntrarju.
Qtugh tal-gebla tal-
franka.
Mizjud:
LV. 1975.3.
98. Ebda persuna ma ghandha taqta’, jew iggieghel jew thalli li
tinqata’, minn xi barriera xi gebla tal-franka ta’ xi qisien li jkunu
aktar minn dawk, jew minn uhud minnhom, li l-Ministru
responsabbli ghax-xoghlijiet pubblici jista’ minn zmien ghal zmien
jistabbilixxi b’ordni maghmul taht dan l-artikolu:
Izda l-imsemmi Ministru jista’ jaghti permess lil xi
persuna, taht dawk il-kondizzjonijiet li l-imsemmi Ministru jidhirlu
xierqa li jimponi, li taqta’ l-gebla tal-franka li tkun ta’ qisien
differenti.
Dawl artificjali u 
ventilazzjoni 
mekkanika.
Mizjud:
XXVI. 1937.3.
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXXI. 1967.37;
XI. 1977.2.
99. (1) Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’
jippermetti li xi parti ta’ bini, illi s-Suprintendent tas-Sahha
Pubblika jidhirlu li tista’ tigi hekk mibnija, tkun imghammra
b’mezzi tajba ta’ dawl artificjali u b’sistema tajba ta’ ventilazzjoni
mekkanika, taht dawk il-kondizzjonijiet imsemmijin fil-permess.
Is-sistema ghandha 
tithaddem il-hin 
kollu fiz-zmien li l-
bini jkun okkupat.
(2) Is-sid ta’ bini bhal dak ghandu jiehu hsieb li l-imsemmija
sistema ta’ ventilazzjoni mekkanika tigi l-hin kollu wzata u
mhaddma waqt li l-bini jkun okkupat, u jekk huwa jonqos minn dan
jew jonqos f’xi zmien minn xi wahda mill-kondizzjonijiet
imsemmijin fil-permess, jehel ghal kull kontravvenzjoni multa ta’
hames liri, u fil-kaz ta’ reat kontinwu, piena ohra ta’ zewg liri ghal
kull jum li l-kontravvenzjoni tissokta.
Xi disposizzjonijiet 
ta’ l-art. 97 
ighoddu ghal djar 
mibnija qabel l-
ewwel ta’ Jannar, 
1880. 
Emendat :
XVI. 193l.21; 
XXIX. 1935.3; 
L. 1974.4. 
100. (1) Id-disposizzjonijiet tal-paragrafi (f), (g), (h), (i), (j),
(k), (m) u (n) (vii) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 97 ighoddu
wkoll ghal djar li kienu jinsabu ga mibnija qabel l-ewwel ta’ Jannar
ta’ l-elf tmien mija u tmenin.
(2) Id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (e) ta’ l-istess artikolu
jghoddu wkoll ghal dawk id-djar, meta l-kmamar jew it-tarag
jistghu, minghajr ma jinhattu ghal kollox, isiru skond dawk id-
disposizzjonijiet u l-ispiza fil-fehma ta’ arkitett mahtur mid-
  28      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici, ma tkunx izjed minn sena kera jew
izjed milli d-dar tista’ ggib kera f’sena; f’kull kaz bhal dan, is-sid
jista’ jaghmel ix-xoghol mehtieg ma’ tul zmien erba’ snin, kemm-il
darba x-xoghol ikun jista’ jitqassam billi f’kull sena jaghmel
daqshekk xoghol kemm ikun jista’ jsir ghall-anqas bi kwart tal-kera
jew ta’ kemm igib il-kera, u jibda u jissokta x-xoghol skond it-
tmexxija ta’ l-arkitett fuq imsemmi:
Izda, s-sid jista’ jitlob illi x-xoghol jigi maghmul mid-
Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici, billi jhallas lil dan bil-quddiem
somma daqs kemm tkun l-istima maghmula mill-arkitett imsemmi
hawn fuq, minghajr ebda obbligu li jzid maghha, jekk dik is-somma
ma tkunx bizzejjed, u minghajr ebda jedd li jitlob lura l-bqija, jekk
dik is-somma tkun izjed milli fil-fatt ikun intefaq.
(3) Is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’ jordna, f’kull
zmien, illi d-disposizzjonijiet tas-subartikoli (1) u (2) ta’ dan l-
artikolu u ta’ kull regolament maghmul taht l-artikolu 102,
ighoddu, sa fejn jistghu jghoddu, ghal kull dar jew bicca minn dar
fihom imsemmija.
(4) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 97, minbarra l-paragrafu
(l) tas-subartikolu (1) tieghu, ighoddu ghal dawk id-djar, sa fejn
jirrigwardaw il-bicca mid-dar li tkun sejra tinbena mill-gdid,
kemm-il darba l-awtorita  sanitarja ma tiddispensax milli jigu
mharsa id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu hawn fuq imsemmi.
Regoli dwar djar 
mibnija wara l-
ewwel ta’ Jannar, 
1880. 
Mizjud:
XVI. 1931.22. 
Emendat: 
XXIX. 1935.4. 
101. (1) Is-sid ta’ dar mibnija wara l-ewwel ta’ Jannar ta’ l-elf
tmien mija u tmenin, ghandu dejjem izomm dik id-dar skond il-
pjanta li tkun fil-bidu giet approvata mis-Suprintendent tas-Sahha
Pubblika, minghajr ma jaghmel ebda zieda jew tibdil fiha hlief bl-
approvazzjoni bil-miktub ta’ l-imsemmi Suprintendent.
(2) Is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’ jordna, f’kull
zmien, illi, f’kull dar bhal din jew bicca minn dik id-dar, isir
xoghol li, sakemm jista’ jkun, igibha skond kull disposizzjoni ohra
ta’ dan il-Kodici jew ta’ regolament maghmul taht l-artikolu 102.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghas-
sahha pubblika li 
jaghmel 
regolamenti. 
Emendat: 
XVI. 1931.23, 24; 
XXIX. 1935.5; 
I. 1959.8;
A.L. 4 ta’ l-1963;
L. 1974.5;
XI. 1977.2.
102. (1) Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika, wara li
jisma’ l-Bord tas-Servizzi Generali, jista’ jaghmel regolamenti
dwar kif ghandhom jigu esegwiti d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli
97 u 100, u dwar il-materjali li ghandhom jigu wzati.
(2) Bla hsara ghad-disposizzjoni tas-subartikolu (1) ta’ dan l-
artikolu, il-Ministru responsabbli ghax-xoghlijiet pubblici jista’
jaghmel regolamenti biex jipprovdu -
(a) ghal facilitajiet li jsiru favur sidien ta’ djar biex iharsu
d-disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) tas-subartikolu (1)
ta’ l-artikolu 97 ta’ dan il-Kodici;
(b)ghas-setgha tad-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici li
jaghmel arrangamenti u jaghmel ftehim ma’ l-
imsemmija sidien dwar dawk il-facilitajiet, maghduda
l-kontribuzzjoni, jekk il-kaz, mill-Gvern dwar parti
mill-ispiza li jkollha ssir ghal dak it-tharis;
(c) ghalbiex jigi stabbilit it-tqassim bejn id-diversi sidien
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        29
ta’ l-ispiza li jkollha hekk issir;
(d) ghas-setgha ta’ kull sid ta’ dar li, wara arrangamenti
maghmula mad-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici, ikun
qieghed parti mid-drenagg pubbliku, sabiex jitlob
minghand is-sid ta’ kull dar ohra li l-loki taghha jkun
ikkumnikat, jew ghandu jkun ikkumnikat ma’ dak id-
drenagg, dik il-parti mill-ispiza li l-ewwel sid ikun
ghamel hekk kif ikun stabbilit kif intqal qabel;
(e) ghal kull haga ohra konsegwenzjali dwar jew
incidentali ghal dak it-tharis.
Kwistjonijiet li 
ghandhom jigu 
decizi mill-Bord 
tas-Servizzi 
Generali. 
(3) Meta tinqala’ kwistjoni dwar jekk xoghol ikunx gie
maghmul skond id-disposizzjonijiet jew ir-regolamenti hawn fuq
imsemmijin, dik il-kwistjoni ghandha tigi deciza mill-Bord tas-
Servizzi Generali.
Appell lill-Bord 
tas-Servizzi 
Generali. 
(4) Fil-kazijiet kollha jista’ jsir appell lill-Bord tas-Servizzi
Generali minn kull ordni jew decizjoni ta’ l-awtorita  sanitarja, fi
zmien xahar minn dak in-nhar li l-ordni jew decizjoni jigu mgharrfa
lill-persuna interessata. Jekk il-Bord tas-Servizzi Generali jwettaq
l-ordni jew id-decizjoni ta’ dik l-awtorita , l-appellant ghandu
jhallas lis-Suprintendent tas-Sahha Pubblika, kemm-il darba jkunu
saru laqghat barranin mill-Bord tas-Servizzi Generali, somma daqs
kemm tkun l-ispiza, jigifieri, dwar il-hlas li jmiss lill-membri tal-
bord ghal kull laqgha li ssir dwar dak l-appell u ghall-ispejjez tat-
trasporti, meta xi wiehed minn dawk il-membri jew izjed ikunu
marru ezaminaw il-post.
Is-Suprintendent 
tas-Sahha Pubblika 
jista’ jgib il-
kwistjoni quddiem 
il-Bord tas-
Servizzi Generali.
(5) Is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’ jgib ghad-
decizjoni quddiem il-Bord tas-Servizzi Generali kull kwistjoni li
jkollha x’taqsam ma’ bini u djar ghall-abitazzjoni.
Appell mid-
decizjoni tal-Bord 
tas-Servizzi 
Generali.
(6) Mid-decizjoni tal-Bord ghas-Servizzi Generali jista’ jsir
appell lill-Qorti ta’ l-Appell, fi zmien xahar minn dak in-nhar li d-
decizjoni tigi mgharrfa lill-parti interessata; dan l-appell isir
b’rikors f’kostestazzjoni mas-Suprintendent tas-Sahha Pubblika.
Responsabbilta  
kriminali tas-sid, 
arkitett jew bennej. 
Emendat: 
XVI. 1931.25; 
XII. 1938.3. 
103. (1) Is-sid huwa responsabbli ghal kull kontravvenzjoni
tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 97 u 100 jew tar-regolamenti
maghmulin bis-sahha ta’ l-ahhar artikolu qabel dan, kemm-il darba
ma jkunx hemm imqabbad arkitett jew bennej ghat-tmexxija tax-
xoghol, u l-kontravvenzjoni ma tkunx saret, b’fatt tas-sid f’liema
kaz huwa responsabbli l-arkitett jew il-bennej, jew it-tnejn, skond
ma jkun il-kaz.
Is-sid ma jistax 
jopponi l-
esekuzzjoni ta’ l-
ordni tal-qorti. 
(2) Fil-kaz tal-kontravvenzjoni msemmija fis-subartikolu (1)
ta’ dan l-artikolu, ighoddu kontra l-kontravventur id-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 321, u s-sid ma jistax jopponi t-
tnehhija ta’ l-inkonvenjent jew l-esekuzzjoni ta’ kull ordni iehor
tal-qorti, ghalkemm hu ma jkunx parti fil-kawza.
L-oppozizzjoni 
hija 
kontravvenzjoni.
(3) Kull oppozizzjoni mis-sid ghall-esekuzzjoni ta’ xoghol
ordnat mill-qorti, hija b’kontravvenzjoni u taqa’ taht il-pieni skond
dan il-Kodici.
  30      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Meta x-xoghol ma 
jsirx minhabba l-
mewt, ecc., tas-sid, 
ecc. 
(4) Meta xoghol ordnat b’sentenza tal-qorti ma jkunx sar
minhabba l-mewt tas-sid jew is-safar tieghu minn Malta inkella
minhabba l-mewt jew is-safar tal-persuna responsabbli, jew
minhabba li dan is-sid jew persuna responsabbli ghal raguni jew
ohra, ma jkunux baqghu l-proprjetarji jew l-amministraturi tal-
proprjeta  li fiha ghandu jsir ix-xoghol, il-persuna li f’idejha
tghaddi l-proprjeta  jew l-amministrazzjoni ta’ din il-proprjeta  hija
obbligata taghmel dak ix-xoghol daqs li kieku kienet il-persuna li
kontra taghha giet moghtija s-sentenza hawn fuq imsemmija.
Dmir ta’ sid ta’ dar 
li jehles id-dar ta’ 
haddiehor minn 
servitù  minhabba 
kanali li jkunu 
jaghtu ghad-
drenagg.
Emendat: 
XVI. 1931.26; 
IX. 1982.2. 
104. (1) Is-sid ta’ dar, li minnha l-materjal illi jmur fil-loki
jew f’sink, jew f’kanali ohra ta’ ilma mahmug, jibqa’ sejjer fid-
drenagg pubbliku jew fil-fossa minn gewwa kanali maghmulin jew
imqeghdin taht dar ohra, ghandu, meta fil-fehma ta’ l-awtorita
sanitarja hija haga li tista’ ssir, jehles lil din id-dar minn din is-
servitù  billi jaghmel kanali ohra li jiehdu l-materjal mahmug
direttament f’dak id-drenagg jew fossa; u meta d-djar ma jkunux
ta’ sid wiehed, l-ispiza totali ghandha titqassam bejn is-sidien tad-
djar f’ishma li, f’kull kaz, jigu stabbiliti mill-qorti.
Dmir tas-sid jew 
ta’ min joqghod fil-
parti ta’ fuq ta’ dar,
jew fil-parti t’isfel 
ta’ dar, 
(2) Is-sid jew id-detentur tal-parti ta’ fuq ta’ dar ghandu jhalli
li jsiru, min-naha t’isfel tad-dar sa fuq il-bejt taghha, il-ventilaturi
mehtiega skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 97, u s-sid jew id-
detentur tal-parti t’isfel tad-dar ghandu jhalli jsiru, f’dik in-naha
tad-dar, katusi jew kanali ta’ kumnikazzjoni min-naha ta’ fuq ghal
mad-drenagg pubbliku.
jew ta’ dar qrib.  (3) Is-sid jew id-detentur ta’ dar ghandu wkoll ihalli illi l-
ventilaturi ta’ dar qrib jigu mwahhlin mal-hitan tad-dar tieghu,
sabiex dawk il-ventilaturi jista’ jkollhom il-gholi illi l-awtorita
sanitarja jidhrilha mehtieg.
Il-kanali, ecc., 
ghandhom 
jitqieghdu b’mod 
illi jkunu ta’ l-
anqas xkiel. 
(4) Fil-kazijiet kollha, il-kanali, il-katusi, jew il-ventilaturi
ghandhom isiru jew jitqieghdu b’mod illi jkunu ta’ l-anqas xkiel
ghal min joqghod fid-dar, jew f’parti tad-dar, illi fiha jkunu saru
jew tqieghdu, u ta’ l-anqas hsara lid-dar jew lil dik il-parti tad-dar.
Meta jkun hemm 
lok ghall-hlas ta’ 
hsara.
(5) Meta l-kanali, il-katusi jew il-ventilaturi msemmijin hawn
fuq, ma jnaqqsux il-valur tad-dar jew ta’ dik il-parti tad-dar li fiha
jkunu saru jew tqieghdu, ma jkunx hemm lok ghall-hlas ta’ danni
hlief ghal dawk it-tiswijiet li jkunu jinhtiegu minhabba t-tqeghid
ta’ dawk il-kanali, katusi jew ventilaturi:
Izda l-fatt biss li tkun giet mahluqa servitù  taht dan l-
artikolu ma jaghti jedd ghall-ebda indennizz.
It-talba ghall-
indennizz m’hix 
raguni sabiex 
jitwaqqaf ix-
xoghol.
(6) Is-sid jew detentur ma jista’ f’ebda kaz jitlob li jitwaqqfu x-
xoghlijiet hawn fuq imsemmija, minhabba l-jedd li jista’ jkollu
ghal xi indennizz.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        31
Is-sid ghandu jhalli 
lid-Direttur tax-
Xoghlijiet Pubblici 
li jwahhal 
ventilaturi tad-
drenagg pubbliku, 
mal-hajt jew 
gewwa l-hajt ta’ 
barra tad-dar.
Emendat: 
XVII. 1893.12; 
I. 1959.8.
105. Is-sid jew id-detentur ta’ dar ghandu jhalli lid-Direttur tax-
Xoghlijiet Pubblici li jwahhal mal-hajt ta’ barra ta’ dik id-dar, dak
il-ventilatur tad-drenagg pubbliku, illi l-Bord tas-Servizzi Generali
jidhirlu li hu mehtieg, jew jekk, minhabba d-dieq tat-triq jew ghal
raguni ohra, id-Direttur hawn fuq imsemmi jidhirlu spedjenti, li
jdahhal dan il-ventilatur, kollu jew bicca minnu, gewwa dak il-hajt;
f’dan il-kaz, dwar l-indennizz ighoddu d-disposizzjonijiet ta’ l-
ahhar artikolu qabel dan.
Dar mhix tajba 
ghall-abitazzjoni. 
Emendat:
XVI. 1931.27. 
Sostitwit: 
II. 1957.2. 
106. Is-sid ma jistax juza jew ihalli lil min juza ghall-
abitazzjoni ebda fond li ma jkollux loki regolari jew li fil-fehma
tas-Suprintendent tas-Sahha Pubblika huwa daqshekk hazin ghas-
sahha li ma jkunx tajjeb ghall-abitazzjoni:
Izda nuqqas ta’ tharis mis-sid ta’ dan l-artikolu ma ghandux
igib jew jitqies li f’xi zmien qabel ikun gieb kontra l-kerrej jew id-
detentur xi nullita  ta’ ftehim ta’ kera jew ta’ okkupazzjoni jew
jaghti jedd lis-sid li jkecci lill-kerrej jew detentur kemm-il darba s-
Suprintendent tas-Sahha Pubblika ma jiccertifikax illi l-fond ma
jistax jigi provdut b’loki jew jigi maghmul tajjeb ghall-abitazzjoni.
Dan in-nuqqas ta’ tharis ma ghandux jolqot l-obbligazzjonijiet tas-
sid skond il-paragrafu (g) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 97 jew xi
disposizzjonijiet ohra ta’ dan il-Kodici.
Kantina wzata 
ghall-abitazzjoni. 
Emendat: 
XXIX. 1935.6. 
107. Hadd ma jista’ juza, jew ihalli lil min juza, ghall-
abitazzjoni, ebda kantina, maqtugha ghaliha mill-bini li taghmel
mieghu, illi tkun inbniet jew inbniet mill-gdid wara l-ewwel ta’
Jannar ta’ l-elf tmien mija u tmenin, jew illi, ma’ tul is-sena ta’
qabel dik id-data, ma kienet qatt uzata ghall-abitazzjoni:
Izda, hadd ma jista’ juza kantina ghall-irqad.
Kondizzjonijiet 
sabiex kantina tigi 
wzata ghall-
abitazzjoni. 
Emendat:
XV. 1920.3;
I. 1959.8.
108. (1) Hadd ma jista’, hlief b’licenza mill-awtorita  sanitarja,
juza, jew ihalli lil min juza, ghall-abitazzjoni, ebda kantina,
maqtugha ghaliha mill-bini li taghmel mieghu, ghalkemm tkun
inbniet qabel l-ewwel ta’ Jannar ta’ l-elf tmien mija u tmenin, u
kienet uzata, sa dak iz-zmien, ghall-abitazzjoni.
(2) Dik il-licenza ma tigix moghtija hlief -
(a) meta l-kantina, mill-art sat-travi li jzommu s-saqaf
taghha, jew, meta s-saqaf huwa fuq il-hnejjiet, sa nofs
il-gholi ta’ kull hnejja, tkun gholja mhux anqas minn
zewg metri, u ghall-anqas metru ’l fuq mill-invell tat-
triq li tmiss maghha; u
(b) meta l-kantina ghandha l-bieb tad-dhul mit-triq, jew
ghall-anqas tieqa ghat-triq, ta’ mhux anqas minn wicc
ta’ metru kwadru; u
(c) meta l-kantina ghandha zewg kmamar jew izjed, u kull
kamra ghandha l-bieb tad-dhul jew it-tieqa, kif
imsemmija hawn fuq; u
(d) meta bejn it-triq u l-hajt ta’ barra tal-kantina, tul il-
faccata kollha ta’ dak il-hajt, minn hmistax-il
centimetru aktar ’l isfel mill-invell ta’ l-art tal-kantina
sa l-invell ta’ wicc it-triq, ikun hemm spazju vojt ghal
  32      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
kollox, ta’ mill-anqas tletin centimetru wiesgha, u
ikkumnikat, jekk fil-fehma ta’ l-awtorita  sanitarja jkun
jinhtieg, mal-kanal pubbliku, sabiex ma jzommx ilma
gewwa fih; - meta l-art ta’ dak il-vojt u l-hajt ta’ barra
tal-kantina sal-gholi ta’ mill-anqas tletin centimetru
mill-invell ta’ l-istess art, ikunu miksijin bl-asfalt jew
b’materjal iehor li minnu ma jinfidx l-umdu, approvat
mill-Bord tas-Servizzi Generali; - meta dan il-vojt,
f’zewg nahiet jew izjed tat-tul tieghu, kif tordna l-
awtorita  sanitarja, u li mehudin flimkien ikunu
jaghmlu mill-anqas nofs it-tul ta’ dan il-vojt, ikun
imghotti biss bi gradi tal-hadid illi, fil-fehma ta’ dik l-
awtorita , ikunu jhallu tidhol l-arja bla ebda xkiel; -
meta kull naha ohra tal-kantina, li ma tkunx kollha
kemm hija hajt bejn il-kantina nfisha u kamra ohra jew
bitha, hija maghmula jew miksija, sa mhux anqas minn
ghaxar centimetri ’l fuq mill-wicc tal-blat jew tal-
materjal ta’ dik in-naha, b’wiehed mill-materjali
msemmija hawn fuq; - meta f’kull hajt, ta’ gewwa jew
ta’ barra, ikun hemm saff ta’ dan il-materjal, u illi l-
wicc tieghu ta’ fuq ikun mill-anqas hamsa u ghoxrin
millimetru ’l fuq mill-wicc ta’ l-art tal-kantina; u
(e) meta l-art tal-kantina tkun miksija b’saff ta’ asfalt, jew
konkos tas-sement idrawliku jew materjal iehor
approvat mill-Bord tas-Servizzi Generali, li jkun
jissokta mas-saff ta’ materjal li minnu ma jinfidx l-
umdu tal-hitan; u
(f) meta l-kantina jkollha l-ventilaturi illi l-awtorita
sanitarja jidhrilha mehtiega ghat-tibdil ta’ l-arja, ukoll
jekk tkun bil-bibien u t-twieqi maghluqa.
Ix-xoghol sabiex 
isir l-ispazju vojt 
bejn il-kantina 
uzata ghall-
abitazzjoni u t-triq, 
jista’ jsir mid-
Direttur tax-
Xoghlijiet 
Pubblici.
Emendat: 
XVII. 1893.12; 
XVI. 1931.28.
109. (1) L-ispazju vojt imsemmi fil-paragrafu (d) tas-
subartikolu (2) ta’ l-ahhar artikolu qabel dan, jista’ jsir fit-triq,
kemm-il darba min jitlob il-permess lid-Direttur tax-Xoghlijiet
Pubblici, jaghti l-kunsens tieghu sabiex ix-xoghol isir, bi spejjez
tieghu, mid-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici, u jqieghed, f’idejn
dan, is-somma, li, fuq l-istima ta’ tliet arkitetti, tnejn mahturin mid-
Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici u iehor minn min jaghmel it-talba,
tkun tinhtieg ghall-ispiza biex isir dak il-vojt, biex jinkesa u
jitkahhal kif jitlob il-paragrafu hawn fuq imsemmi, biex isiru x-
xoghlijiet mehtiega ghas-sahha tat-triq, u sabiex il-wicc tat-triq
jerga’ jitqieghed mill-gdid bhal ma kien qabel ma nbeda x-xoghol,
minghajr obbligu ta’ min jaghmel it-talba li jhallas ebda zieda jekk
dik is-somma wara ma tinsabx bizzejjed, jew ebda jedd ghall-hlas
lura lilu tal-bqija, jekk dik is-somma tkun izjed minn dik li fil-fatt
tkun intefqet.
(2) Id-Direttur tax-Xoghlijiet Pubblici m’hux obbligat jaghti l-
permess hawn fuq imsemmi ghall-wisa’ ta’ izjed minn tletin
centimetru.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        33
Ghal kerrejja hija 
mehtiega l-licenza 
mis-Suprintendent 
tas-Sahha 
Pubblika. 
Emendat: 
XV. 1920.4; 
XVI. 1931.29, 30; 
I.1959.8. 
110. (1) Is-sid ta’ kerrejja jew ta’ bicca minn kerrejja ma jistax
ihalli li jsir uzu ghall-abitazzjoni minn ebda kamra jew appartament
f’dik il-kerrejja minghajr qabel ma jkollu licenza mis-
Suprintendent tas-Sahha Pubblika.
Kondizzjonijiet. 
Suprintendent tas-Sahha Pubblika ma jkunx sodisfatt illi l-istat tal-
bini ta’ dik id-dar huwa tajjeb, li l-kondizzjoni taghha hija igjenika,
u li ghandha drenagg regolari u kumditajiet sanitarji bizzejjed, u
provvista kif imiss ta’ ilma tajjeb.
Dmirijiet tas-sid. 
dar u kull parti taghha fi stat tajjeb ta’ bini u f’kondizzjoni igjenika
tajba, bi drenagg regolari u kumditajiet sanitarji bizzejjed, u
provvista kif imiss ta’ ilma tajjeb, ghas-sodisfazzjon ta’ l-awtorita
sanitarja, u, meta din l-awtorita  hekk tordnalu, ghandu jaghlaq bil-
gebel il-bokka tal-bir u jaghmel pompa bil-kanni tal-hadid jew ta’
materjal iehor approvat mill-Bord tas-Servizzi Generali.
Kerrejja ddikjarata 
mhix tajba ghall-
abitazzjoni.
(4) Hadd ma jista’ juza ghall-abitazzjoni ebda kamra,
appartament jew parti ta’ kerrejja, illi l-awtorita  sanitarja tkun
iddikjarat li m’humiex tajba ghal dak l-uzu.
Numru li ghandu 
jitpinga fuq il-
bibien tad-dhul tal-
kmamar.
111. (1) Is-sid ta’ kerrejja ghandu jpingi u jzomm fi stat li
jista’ jinqara, numru fuq il-bieb tad-dhul ta’ kull kamra jew
appartament mikrija, jew ghall-kiri, kull wahda jew kull wiehed
ghalih; u kull kamra jew appartament ghandhom ikunu mnizzlin
fuq il-licenza bin-numru taghhom.
(2) Hadd ma jista’ jgharraq, ihassar, jew ibiddel in-numru ta’
ebda wiehed minn dawn il-bibien.
Numru ta’ persuni 
li jistghu joqoghdu 
fil-kmamar ta’ 
kerrejja.
Emendat: 
XV. 1920.5; 
XVI. 1931.31.
112. Ebda kamra f’kerrejja jew f’appartament f’kerrejja ma
tista’ tigi wzata ghall-abitazzjoni ta’ numru ta’ nies f’izjed mil-
limiti msemmijin hawn taht, jigifieri - 
(a) jekk il-kamra ghandha mill-anqas il-gholi imsemmi fil
paragrafu (d) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 97, irid
ikollha wicc ta’ mill-anqas tlieta punt sebgha hamsa
metri kwadri ghal kull persuna ta’ eta  akbar minn
seba’ snin, u ta’ tnejn punt sebgha hamsa metri kwadri
ghal kull persuna ta’ eta  ta’ seba’ snin jew anqas; jew
(b) jekk il-kamra ghandha gholi anqas, irid ikollha wicc
ta’ mill-anqas erbgha punt sebgha hamsa metri kwadri
fl-ewwel kaz u ta’ tlieta punt sebgha hamsa metri
kwadri fit-tieni kaz.
Prezunzjoni juris 
tantum kontra 
persuni li jaghtu 
b’kiri kantini, ecc.
Emendat: 
XV. 1920.6. 
113. (1) Ghall-finijiet tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 106,
107, 108, 110, 111 u 112, kull min, taht kull titolu li jkun, jaghti lil
haddiehor it-tgawdija ta’ kantina, kamra jew appartament, jitqies li
halla li dawk jigu wzati ghall-abitazzjoni, jew ghall-abitazzjoni ta’
persuni f’numru akbar minn dak imsemmi fl-ahhar artikolu qabel
dan, jekk ma jippruvax illi hu kien wissa espressament lill-kerrej
jew koncessjonarju iehor, sabiex ma jaghmilx dak l-uzu minnhom.
  34      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
(2) Fil-kaz ta’ kerrejjiet, din it-twissija tinghadd li saret, kemm
il-darba fuq il-bieb ikun hemm imwahhal avviz b’dik it-twissija,
miktub b’mod li jista’ jinqara.
Setghat tal-qorti 
f’kaz ta’ recidiva. 
(3) F’kaz ta’ recidiva tas-sid, il-qorti tista’, barra milli taghti l-
piena stabbilita f’dan il-Kodici, tordna l-eghluq tal-kantina, kamra
jew appartament ghal zmien ta’ mhux anqas minn tliet xhur, u ta’
mhux izjed minn sena, u jekk il-qorti jidhrilha mehtieg, tista’
tordna illi l-bibien tal-kantina, kamra jew appartament jigu
mbarrati bi spejjez tas-sid.
(4) Fil-kaz ta’ kerrejjiet, jinghadd li hemm recidiva, sew jekk
il-kontravvenzjoni ta’ qabel tkun saret kemm ukoll jekk ma tkunx
saret dwar l-istess kamra jew appartament.
Numrar tal-bibien 
ta’ barra tad-djar.
114. (1) Is-sid ta’ dar ghandu, fi zmien sebat ijiem minn avviz
tal-Pulizija, ipingi fuq kull bieb ta’ barra, in-numru li jkun imiss lil
dak il-bieb, skond in-numri tal-bibien l-ohra, meta jkun hemm, fl-
istess triq; u, meta jkun mehtieg li jimmarka zewg bibien jew izjed
bl-istess numru, huwa ghandu jzid ma’ kull numru mtenni, ittra ta’
l-alfabet, fl-ordni ta’ l-alfabet, billi jibda mill-ewwel ittra; huwa
ghandu wkoll jaghmel mill-gdid in-numru, jew, kif ikun il-kaz, l-
ittra fuq imsemmija, meta dak in-numru jew ittra ma jkunux jistghu
izjed jinqraw facilment.
Kobor tan-numri, 
ecc. 
(2) Kull numru jew ittra ghandhom ikunu ta’ kobor mhux anqas
minn dak ordnat mill-Pulizija.
Numru, ecc., ma 
jistax jigi 
mgharraq.
(3) Hadd ma jista’ jgharraq jew ihassar in-numru jew l-ittra ta’
ebda bieb.
Tibdil tan-numri 
tal-bibien ta’ triq.
Emendat: 
XVII. 1893.12; 
A.L. 4 ta’ l-1963
Hrug ta’ l-ordni 
dwar it-tibdil tan-
numri.
115. Meta, minhabba l-bini ta’ djar godda, jew il-ftuh ta’ bibien
godda, jew ghal ragunijiet ohra, il-Ministru responsabbli ghax-
xoghlijiet pubblici jordna li jigu mbiddlin in-numri tal-bibien tad-
djar ta’ triq, jew li jigi moghti isem gdid lil bicca minn triq, kull
ordni bhal dan ghandu jigi mahrug fil-Gazzetta tal-Gvern,
b’Notifikazzjoni tal-Gvern, jew b’avviz iffirmat mid-Direttur tax-
Xoghlijiet Pubblici; u fil-kaz il-wiehed u l-iehor, meta jkunu
tbiddlu n-numri, f’din in-Notifikazzjoni jew avviz ghandhom jigu
msemmijin in-numri ta’ qabel tal-bibien tad-djar, kif wkoll in-
numri li jkunu saru flokhom.
Il-knejjes, ecc., 
m’humiex suggetti 
li jigu immarkati 
bin-numri.
116. Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 114 ma jghoddux ghal
knejjes jew bini iehor mibni u ddestinat ghal dejjem ghall-qima
t’Alla.
Dmir tas-sid li 
jzomm il-bir ecc., 
fi stat tajjeb ta’ 
tiswija,
Emendat: 
II. 1890.4; 
XVI. 1931; 32; 
XXIX. 1935.7. 
117. (1) Hu dmir tas-sid ta’ bini li jzomm fi stat tajjeb ta’
tiswija, il-bir, il-loki, is-sink jew spurgatur iehor ta’ l-ilma
mahmug, il-fossa, jekk ikun hemm, kif ukoll il-katusi taghhom jew
mezzi ohra ta’ kumnikazzjoni u l-ventilaturi msemmijin f’dan il-
Kodici.
u li ma jhalli ebda 
materjal jiskula 
jew inixxi. 
(2) Hu dmir tieghu wkoll li jaghmel dak kollu li jinhtieg biex
ebda materjal ma jiskula jew inixxi minn loki, sink, jew spurgatur
ta’ ilma mahmug jew mill-fossa, jew mill-katusi jew kanali
taghhom, u biex ma jkun hemm ebda haga li taghti fastidju fil-bini
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        35
tieghu nnifsu jew ta’ haddiehor.
L-ispiza ghall-ftuh 
ta’ sadd mis-sifun, 
ecc., ibatiha d-
detentur tad-dar. 
(3) Izda, l-ispiza tal-ftuh ta’ sadd fis-sifun li jaqta’ id-drenagg
tad-dar mid-drenagg pubbliku jew fil-katusi li jghaqqdu l-loki mad-
drenagg pubbliku, u l-ispiza tat-tnaddif ta’ kull katusa jew kanal
minhabba dak is-sadd, ibatiha d-detentur tad-dar, jekk ma jigix
ippruvat illi s-sadd kien minn qabel li hu mar joqghod fid-dar, jew
li sar minhabba li d-drenagg kien maghmul hazin, inkella li l-kanali
huma komuni ghal izjed minn fond wiehed.
Dmir ta’ detentur 
ta’ bini, ecc., li 
jzomm fi stat tajjeb 
irpar fuq bir 
miftuh, ecc. 
Emendat: 
XI. 1910;4; 
XVI. 1931.33. 
118. (1) Hu dmir tad-detentur ta’ bini jew fond iehor li jzomm
dejjem fi stat tajjeb, kull bir, giebja jew fossa miftuha, herza jew
cint bizzejjed qawwi u gholi mhux anqas minn metru.
(2) Id-detentur ta’ bini jew fond iehor m’ghandu qatt iwarrab
il-herza jew cint, hlief meta huwa mehtieg sabiex l-ilma jista’
jintrefa’ izjed bil-heffa minn gol-bir, giebja jew fossa, jew ghal xi
bzonn iehor, u, f’dan il-kaz, huwa dmir tieghu li jarga’ jqieghed il-
herza jew cint hekk kif jispicca jew jieqaf mill-mili jew xoghol
iehor.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
biedja li jaghmel 
regolamenti fuq it-
tharis ta’ sigar. 
Mizjud:
XV. 1920.7. 
Emendat: 
XIV. 1958; 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
119. Il-Ministru responsabbli ghall-biedja, bil-parir tal-Bord tal-
Biedja, jista’ jaghmel, ibiddel jew ihassar regolamenti dwar kif
ghandhom jinzammu u jigu kkultivati s-sigar tal-harrub kif ukoll
kull xorta ohra ta’ sigar kif il-Kamra tad-Deputati tistabbilixxi bil-
mezz ta’ rizoluzzjoni.
Hsarat fin-naha ta’ 
barra ta’ djar 
haddiehor. 
Emendat: 
IV 1912.3. 
Twahhil ta’ karti 
f’xi parti tan-naha 
ta’ barra ta’ dar,
120. (1) Hadd ma jista’, minghajr il-kunsens tas-sid, jew, meta
d-dar hija okkupata minn haddiehor, minghajr il-kunsens tad-
detentur, jaghmel ebda haga li biha jhammeg xi parti tan-naha ta’
barra tad-dar, jew it-tibjid taghha, jew idendel jew iwahhal ma’ dik
il-parti tad-dar, karti jew xi hag’ohra.
jew f’xi lok iehor.
hwejjeg ohra f’ebda lok, meta dan ikun gie ipprojbit espressament
mis-sid, jew, skond il-kaz, mid-detentur.
Id-detentur, ecc., 
ghandu jzomm 
nadifa kull parti 
tad-dar.
Emendat: 
VI. 1881.2; 
II. 1890.5; 
XVI. 1931.34, 
35,36;
XII. 1938.4; 
XIV. 1958; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
II. 1968.2; 
XI. 1977.2. 
121. (1) Id-detentur ta’ dar, jew, meta ma jkunx hemm
detentur, is-sid, ghandu jzomm nadifa kull parti tad-dar, sew minn
gewwa kemm minn barra.
Hadd ma jista’ 
jzomm gmiegh ta’ 
zibel. 
(2) (i) Bla hsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodici, hadd
ma jista’ jitfa’ jew jarmi jew jiddepozita f’gozz xi
zibel jew fdal jew izomm jew ihalli li jinzamm f’xi lok
gmiegh ta’ zibel jew ta’ fdal, jew ta’ ilma mahmug,
imnigges jew qieghed, jew ta’ materjal mahmug, ta’
  36      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
hmieg ta’ bhejjem jew hmieg iehor:
Izda d-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu ma
ghandhomx japplikaw ghal xi zibel mitfugh jew mormi
jew depozitat f’gozz minn xi kennies jew persuna li
tigbor iz-zibel fl-impieg tal-Gvern, fl-ezercizzju xieraq
tad-dmirijiet taghha, f’xi post provdut ghal hekk mis-
Suprintendent tas-Sahha Pubblika jew ghal xi zibel
mizmum f’xi post tali.
(ii) Hadd ma jista’ jarmi jew jiddepozita f’gozz jew
izomm jew ihalli li jigi mormi jew depozitat f’gozz xi
materjal iehor f’xi spazju fil-berah jekk dan l-ispazju
ma jkunx imdawwar b’hajt gholi mill-anqas tnejn punt
hamsa metri u ma jkollux licenza mahruga mill-
Kummissarju tal-Pulizija, li, meta jaghti licenza tali,
jista’ jimponi dawk il-kondizzjonijiet li jidhirlu xierqa:
Izda ebda licenza bhal dik ma ghandha tinghata
jekk ir-rimi jew id-depozitu f’gozz ta’ dak il-materjal
ma jkunx jifforma parti min-negozju ta’ l-applikant.
Setgha tas-
Supritendent tas-
Sahha Pubblika li 
jordna t-tnehhija 
jew il-qerda ta’ 
gmiegh ta’ zibel.
(3) Is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’ jordna li kull
gmiegh bhal dan li, fil-fehma tieghu, jista’ jaghti fastidju jew ikun
ta’ hsara ghas-sahha jew isir lok fejn ibejtu u jingemghu grieden,
insetti u dud iehor li huwa ta’ hsara ghas-sahha, jigi minnufih
imnehhi jew meqrud jew li jsir minnu b’mod, jew li jigi ittrattat
b’mod, li jitnehha l-fastidju jew li ma jkunx ta’ hsara ghas-sahha.
Detentur, ecc., illi 
jonqos li 
jesegwixxi l-ordni 
tas-Suprintendent 
tas-Sahha 
Pubblika. 
Meta l-
kontravvenzjoni 
hija dwar spazju 
fil-berah.
(4) Jekk id-detentur jew is-sid, skond il-kaz, jonqos li
jesegwixxi ordni tas-Suprintendent hawn fuq imsemmi, huwa jkun
hati ta’ kontravvenzjoni u l-qorti tordna li dak il-gmiegh jigi
minnufih meqrud jew li jsir minnu inkella li jsir fih process b’mod
li jissodisfa lis-Suprintendent fuq imsemmi, minghajr ebda jedd
tad-detentur jew tas-sid ghal kumpens, u meta l-kontravvenzjoni
tkun dwar spazju fil-berah f’post abitat, il-qorti tista’ tordna lill-
hati li jaghlaq dan l-ispazju billi jtalla’ u jzomm madwaru hajt jew
irpar iehor tajjeb ta’ gholi mhux anqas minn tnejn punt hamsa
metri.
Meta sid l-ispazju 
fil-berah ma jkunx 
maghruf, ecc.
(5) Meta s-sid ta’ dak l-ispazju fil-berah ma jkunx maghruf jew
ikun nieqes minn Malta, il-qorti, fuq rikors tal-Pulizija, tista’
tawtorizza lill-Gvern li jtalla’ dak il-hajt jew irpar ghad li ma jkun
hemm ebda kundanna kontra dak is-sid, u l-ispejjez li jsiru ghal
daqshekk jistghu jintalbu lura bhala dejn civili.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghas-
sahha pubblika li 
jaghmel 
regolamenti. 
(6) Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’ jaghmel
regolamenti dwar dawn il-hwejjeg li gejjin:
(a) ghall-ezami ta’ djar u postijiet ohra;
(b) ghat-tnehhija minn djar jew postijiet ohra ta’ zibel u
ta’ fdal jew ta’ ilma mahmug, qieghed jew imnigges,
jew ta’ materjal mahmug, ta’ hmieg ta’ annimali jew
hmieg iehor;
(c) ghal kull haga li ghandha x’taqsam maz-zamm u
tnehhija ta’ dan il-materjal jew likwidu, u ma’
x’ghandu jsir minnu;
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        37
(d) ghat-tindif ta’ lokijiet u fosos ta’ fondi;
(e) biex jobbliga ghal dan it-tindif lid-detentur jew sid ta’
dawn il-fondi; u
(f) b’mod generali, ghat-tmexxija sewwa tas-servizz li
jista’ jigi stabbilit dwar wahda jew ohra mill-hwejjeg
imsemmijin hawn fuq.
Tfixkil.
esekuzzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jew ta’
regolament maghmul bis-sahha tieghu, il-qorti kompetenti tista’,
fuq rikors tal-Pulizija, tohrog mandat, li bih tawtorizza l-uzu tal-
forza ghall-esekuzzjoni ta’ dawk id-disposizzjonijiet.
Materjal biex 
minnu jsir demel.
Emendat:
XV. 1920.9; 
XII. 1938.5. 
122. (1) Is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’ jaghti
permess sabiex jinzamm materjal biex isir demel f’dawk il-
postijiet, ghal dak iz-zmien u taht il-kondizzjonijiet illi huwa
jidhirlu mehtiega sabiex ma jkunx hemm inkonvenjent jew hsara
ghas-sahha.
Nuqqas ta’ tharis 
ta’ l-ordni tas-
Suprintendent tas-
Sahha Pubblika. 
(2) Meta l-persuna responsabbli tonqos li thares l-ordni tas-
Suprintendent fuq imsemmi, biex ma jkunx hemm inkonvenjent
jew hsara ghas-sahha, hija ssir hatja ta’ kontravvenzjoni, u l-
materjal li jaghti dak l-inkonvenjent jew li jaghmel dik il-hsara
ghandu jsir minnu skond id-disposizzjonijiet ta’ l-ahhar artikolu
qabel dan.
Dmirijiet tas-sid u 
manager ta’ 
stabbiliment ta’ 
banjijiet.
Mizjud:
XV. 1920.8.
123. Is-sid u l-manager ta’ stabbiliment ta’ banjijiet ghandhom
izommu fi stat tajjeb ta’ ndafa u kif jixraq il-kmamar, kull parti ta’
l-istabbiliment, il-lokijiet, il-banjijiet u l-armar taghhom, il-mobbli,
it-taghmir, l-affarijiet tat-twaletta, ix-xugamani u l-bjankerija u
lbies li minnhom isir uzu f’dak l-istabbiliment.
Dmir tas-sid jew 
tad-detentur li 
jbajjad id-dar meta 
ordnat mill-
awtorita  sanitarja. 
Emendat: 
XV. 1920.10;
I.1959.8.
124. Is-sid jew id-detentur ta’ dar huwa obbligat ibajjad u
jiddisinfetta dik id-dar, fi zmien xieraq, skond il-kobor tad-dar, kull
meta hekk jigi ordnat mill-awtorita  sanitarja, sabiex tigi evitata jew
ma tixxerridx marda illi, fil-fehma tal-Bord tas-Servizzi Generali,
tkun imxija jew li tista’ tittiehed b’kontagju jew b’infezzjoni, bla
hsara tal-jedd ta’ regress li jista’ jkollha l-persuna li taghmel l-
ispiza mehtiega kontra l-persuna l-ohra, skond il-ligi.
Ma jistghux 
jinzammu bhejjem 
tal-fart, ecc., 
f’kerrejjiet,
Emendat: 
XIV. 1885.1; 
XI. 1910.5; 
XIX. 1926.8; 
XVI. 1931.37,38;
XXXVII. 1937. 2.
125. (Mhassar bl-Att XXV.2001.50.)
  38      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Projbizzjoni li 
jinzammu bhejjem 
tal-fart ecc., f’xi 
postijiet minghajr 
licenza ta’ l-
awtorita  sanitarja. 
Emendat: 
XIV. 1885.2;
XI. 1910.5; 
XV 1920.11,12; 
XVI. 1931.39, 
40,41;
XII. 1938.6; 
XIV. 1958.4; 
I. 1959.8;
XXV. 1962; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI. 1977.2.
126. (1) Hadd ma jista’, minghajr licenza ta’ l-awtorita
sanitarja, illi tiswa mhux aktar minn sena, izomm f’ebda fond
gewwa l-limiti msemmijin fis-subartikolu (2) ta’ l-ahhar artikolu
qabel dan, ebda bhima tal-fart, jew ebda hanzir, moghza, naghga,
ziemel, baghal jew hmar.
Kondizzjonijiet tal-
licenza. 
(2) L-awtorita  sanitarja ma taghti ebda licenza sabiex
jinzammu bhejjem minn dawk hawn fuq imsemmija, f’kantina,
gewwa l-limiti msemmijin hawn fuq; jew biex jinzammu dawk il-
bhejjem, f’lok iehor gewwa dawk il-limiti, barra minn meta l-art
tkun tal-qawwi, jew ta’ l-asfalt jew ta’ materjal iehor li ma jixrobx
ilma, u tkun minfuda mad-drenagg pubbliku b’mod approvat mill-
awtorita  sanitarja, u jkollha l-ventilaturi illi l-awtorita  sanitarja
jidhrilha mehtiega.
Setgha tas-
Suprintendent tas-
Sahha Pubblika. 
(3) Is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’ ma jaghtix jew
ma jgeddidx din il-licenza meta, fil-fehma tieghu, iz-zamm tal-
bhejjem hawn fuq imsemmija jista’ jdejjaq lin-nies.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghas-
sahha pubblika li 
jaghmel ighodd 
dan l-artikolu ghal 
postijiet ohra. 
(4) Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’, minn
zmien ghal-zmien, bil-parir tal-Bord tas-Servizzi Generali, b’avviz
mahrug fil-Gazzetta tal-Gvern, jaghmel ighoddu d-disposizzjonijiet
kollha jew uhud minnhom ta’ dan l-artikolu ghal postijiet ohra
mhux imsemmija fis-subartikolu (2) ta’ l-ahhar artikolu qabel dan.
Ma jistghux 
jinzammu mqajjel 
ta’ nghag, ecc., f’xi 
postijiet, 
Emendat: 
XIV. 1885.3; 
XIII. 1913.2; 
XV. 1920.13; 
XVI. 1931.42. 
127. (Mhassar bl-Att XXV.2001.50.)
Cmieni, fran u 
forog.
Emendat: 
XXIX. 1935.8. 
128. Hadd ma jista’ - 
(a) jibni cumnija, forn, jew forga, ma’ hajt, ukoll jekk dak
il-hajt ikun kollu ta’ proprjeta  tieghu, bejn fondi ta’
sidien diversi;
(b) jibni forn, fuglar, jew forga, jew jaghmel uzu
minnhom, f’ebda post li minnu, minhabba li ma jkunx
hemm cumnija li tiehu d-duhhan ghal fuq il-bejt ta’
dak il-bini, dak id-duhhan jista’ jmur fit-triq jew f’dar
vicina, jew li juza dan il-forn, fuglar jew forga b’mod
li jkunu jdejqu jew ta’ inkonvenjent lill-girien;
Xoghol tan-nar. (c) jahdem xoghol tan-nar f’ebda dar li tkun qieghda
f’post abitat, jew, minghajr il-kunsens tan-nies li
joqoghdu fid-djar vicini, f’dar ohra f’kull post iehor li
jkun;
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        39
Hwejjeg li jistghu 
jaqbdu, f’kantina.
(d) izomm hwejjeg li jistghu jaqbdu, f’kantina, hdejn tieqa
jew apertura ohra taghha, li taghti ghat-triq;
Xghil ta’ nar fl-
eghlieqi. 
(e) iqabbad nar f’ghalqa tieghu nnifsu, qrib ghalqa ta’
haddiehor, fejn ikun hemm prodotti li jistghu jaqbdu. 
Il-fran, cmieni, 
ecc., ghandhom 
jinzammu ndaf. 
129. Kull min ghandu forn, cumnija, jew hanut tax-xoghol, li
fihom isir uzu ta’ nar, ghandu jzomm indaf u fi stat tajjeb dan il-
forn, cumnija jew hanut tax-xoghol, sabiex inehhi kull periklu ta’
hruq.
Snajja, li jistghu 
jdejqu lill-girien. 
Licenza. 
Emendat: 
XVII. 1893.12; 
XII. 1938.7; 
XL. 1949.8. 
130. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Hatra ta’ inginieri 
ghall-ezami ta’ 
kaldaruni. 
Mizjud:
VII. 1889.2. 
Emendat:
II. 1915.1; 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
131. (1) Il-Ministru responsabbli ghax-xoghlijiet pubblici
jista’ jahtar inginier wiehed jew izjed, biex jezamina u jittestja
kaldaruni, ikun liema jkun l-uzu taghhom.
Setgha ta’ l-
inginier.
(2) L-inginier hekk mahtur jista’, wara li jaghti avviz ta’
jumejn, jidhol f’kull bini li jkun, sabiex jara dawn il-kaldaruni.
Zminijiet li fihom 
isir ezami. 
(3) Dan l-ezami jsir kull sitt xhur, jigifieri, fit-tieni tliet xhur u
fl-ahhar tliet xhur ta’ kull sena, jew f’kull zmien iehor kif jigi
stabbilit mill-Ministru responsabbli ghax-xoghlijiet pubblici.
Drittijiet ta’ l-
ezami.
(4) Id-dritt ghal kull ezami m’ghandux ikun aktar minn lira, u
ghandu jithallas minn sid il-kaldarun jew minn dak li jaghmel uzu
minnu.
Tifsir ta’ 
"kaldarun". 
(5) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, il-kelma "kaldarun" tfisser
kull recipjent maghluq li jservi biex jipproduci l-istim, jew
jissahhan ilma jew likwidi ohra, inkella, li gewwa fih ighaddi l-
istim biex isahhan, ifawwar, ighalli, jew ghal xi skop iehor bhal
dan.
Thaddim ta’ 
kaldarun ta’ l-istim 
fuq l-art. 
Mizjud:
XI. 1910.6. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
132. Ebda kaldarun ta’ l-istim ma jista’ jithaddem fuq l-art
minghajr ma jkun f’kull hin taht is-sorveljanza ta’ persuna
b’licenza regulari biex tagixxi ta’ engine-driver, skond dawk ir-
regolamenti illi, minn zmien ghal zmien jigu maghmulin mill-
Ministru responsabbli ghax-xoghlijiet pubblici.
Setgha tal-Pulizija 
ecc., li zzur djar.
Emendat: 
VI. 1881.3; 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
Setgha tal-qorti.
133. Il-Pulizija, l-awtorita  sanitarja, jew kull persuna mahtura
mill-Ministru kompetenti jistghu, f’kull zmien li jkun, bl-anqas
inkomdu li jista’ jkun ghad-detentur, skond ic-cirkostanzi, izuru
kull dar jew bini iehor jew fond, biex jaraw li jigu mharsa d-
disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima, jew tar-regolamenti maghmulin
minn Ministru, u l-qorti tista’, meta hu mehtieg, tohrog mandat, u
bih tawtorizza l-uzu tal-forza ghall-ftuh ta’ bibien:
Izda dan il-mandat ma jistax jigi esegwit qabel ma jinghata
avviz tieghu, imqar bil-fomm, lid-detentur tad-dar, bini jew fond,
mhux anqas minn gurnata qabel l-esekuzzjoni.
  40      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Imhazen. 
Mizjud:
VI. 1881.4. 
Emendat: 
XVI. 1931.44, 
45,46;
XXXIX. 1935.9. 
134. (1) Is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’, fil-bini ta’
mhazen ghall-irfigh ta’ oggetti jew ta’ merkanzija, jew fil-
kostruzzjoni ta’ bini, f’eghlieqi jew f’gonna, maghmul sabiex fih
jinzammu bhejjem jew ghodod tal-biedja, jew prodotti, jiddispensa
milli jigu mharsa kull wahda mid-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodici
jew tar-regolamenti maghmulin bis-sahha ta’ l-artikolu 102,
minbarra mid-disposizzjonijiet tal-paragrafu (o) tas-subartikolu (1)
ta’ l-artikolu 97, izda dan kemm-il darba dawn l-imhazen jew bini
jigu mibnija biss invell ma’ l-art.
(2) Dawn l-imhazen jew bini ma jistghux, la ghal kollox u
lanqas parti minnhom, jigu wzati ghall-abitazzjoni jew ghal xi skop
iehor barra dawk hawn fuq imsemmija.
(3) Kull sid jew amministratur iehor li jaghti b’kiri dawn l-
imhazen jew bini ghall-abitazzjoni jew ghal xi skop iehor barra
dawk hawn fuq imsemmija jew li xort’ohra jhalli li jsir dan l-uzu
minn dawk l-imhazen jew bini, ikun hati ta’ kontravvenzjoni ghal
dan il-Kodici.
TAQSIMA VI
FUQ IC-CIMITERJI U D-DFIN TA’ KADAVRI*
Bini ta’ cimiterji. 
Emendat: 
XV. 1920.15. 
135. Ma jistax jinbena ebda cimiterju minghajr licenza ta’ l-
awtorita  sanitarja.
Boghod li ghandu 
jinzamm fil-bini 
tac-cimiterji.
Emendat: 
XVII. 1893.14; 
VIII. 1932.2;
XXXIII. 1946.2; 
I. 1959.8.
136. (1) Ebda cimiterju ma jista’ jinbena f’boghod ta’ anqas
minn mija u tlieta u tmenin metru minn dar ta’ abitazzjoni:
Izda kemm-il darba, ghad illi jinzamm dan il-boghod, jista’
jkun hemm perikolu ghas-sahha pubblika jew inkonvenjent lill-
girien, dan il-boghod ghandu jizdied, u, meta jitqies li jaqbel fic-
cirkostanzi partikolari ta’ xi kaz, dan il-boghod ghandu jitnaqqas,
dejjem kif jordna l-Bord tas-Servizzi Generali.
Setgha tas-
Suprintendent tas-
Sahha Pubblika li 
jaghti permess li 
jigu mkabbra c-
cimiterji li jezistu.
(2) B’dana kollu, is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jista’
jaghti permess li jigi mkabbar cimiterju li kien jinsab ga mibni
qabel l-ewwel ta’ Jannar ta’ l-elf disa’ mija u tnejn u tletin,
ghalkemm il-boghod ta’ dan ic-cimiterju jew dan it-tkabbir tieghu,
minn dar ta’ abitazzjoni, ikun anqas minn dak imsemmi fis-
subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu, jekk huwa jkun ta’ fehma li dan
it-tkabbir hu mehtieg ghall-bzonnijiet tad-distrett.
Cnut u 
manutenzjoni ta’ 
cimiterji.
137. Kull min ikollu l-inkarigu ta’ cimiterju ghandu jdawwar
dak ic-cimiterju b’hajt jew bi rpar iehor sufficjenti, gholi ghall-
anqas tliet metri ’il fuq mill-art, u ghandu jzomm dan ic-cimiterju,
u l-bini, il-hitan, jew cnut ohra tieghu fi stat tajjeb.
Dhul bla jedd 
gewwa cimiterju. 
138. Hadd ma jista’ jidhol f’cimiterju minghajr il-permess tal-
persuna inkarigata minn dak ic-cimiterju.
*Ara wkoll l-Ordinanza dwar id-Dfin (Kapitolu 17) u l-Ordinanza dwar ic-
Cimiterju ta’ l-Addolorata (Kapitolu 18).
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        41
Hsarat f’cimiterju.
irpar ta’ cimiterju, jew iwahhal fuq dak il-bini, hajt jew irpar karti
jew xi hag’ohra, jew jiddistruggi jew ihassar monument, tabella,
skrizzjoni, lapida, sigra jew xitla gewwa c-cimeterju, jew jaghmel
hemm gew xi hsara ohra apposta.
Hadd ma jista’ 
jilghab jew jispara 
armi tan-nar 
f’cimiterju. 
140. Hadd ma jista’ jilghab ebda loghob jew sport, jew, hlief fil-
funerali militari, jispara armi tan-nar f’ebda cimiterju, jew ifixkel
lil min ikun jinsab hemm gew skond il-ligi sabiex jidfen xi mejjet.
Dfin.
Pulizija.
Qligh ta’ mejtin. 
Emendat:
X. 1859.2; 
I. 1920.3. 
142. Hadd ma jista’ jaqla’ mejtin mill-oqbra jew jiftah oqbra
minghajr permess tal-Pulizija.
Zmien li fih 
ghandu jsir id-dfin.
Emendat: 
II. 1880.11. 
143. (1) Ebda kadavru ma jista’ jigi midfun qabel erbgha u
ghoxrin siegha mill-mewt, f’kazijiet ordinarji, u tmienja u erbghin
siegha f’kaz ta’ mewt sobtu; u, matul dan iz-zmien, il-kadavru ma
jistax jitqieghed f’kondizzjoni li minhabba fiha ma jkunux jistghu
jidhru s-sinjali ta’ hajja li jista’ jkun hemm jew ma tkunx tista’
tinghata l-ghajnuna mehtiega fil-kaz li jidhru xi sinjal bhal dak.
(2) Izda, il-Pulizija tista’ taghti permess ghad-dfin qabel ma
jghaddi z-zmien hawn fuq imsemmi fuq certifikat ta’ tabib, li
jwettaq li hemm sinjali li l-kadavru beda jrejjah, jew ta’ cirkostanzi
ohra li ma jhallu ebda dubju dwar il-mewt tal-persuna.
Dfin f’postijiet 
ipprojbiti. 
Emendat: 
VIII. 1874.1; 
XV. 1920.16; 
XLII. 1974.2. 
144. (1) Ma jistax isir dfin ta’ mejtin f’cimiterju, ikun fejn
ikun, li fih l-awtorita  sanitarja tkun ipprojbiet li jsir dfin, jew
minghajr ma jitharsu l-prekawzjonijiet sanitarji illi l-awtorita
sanitarja tkun ordnat.
Dfin ta’ nies li 
jmutu b’mard li 
jittiehed.
(2) Ma jistax isir garr ghal ebda knisja jew kappella ta’ kadavru
ta’ xi persuna li tkun mietet bil-pesta, bil-kolera, bil-gidri jew bid-
deni tifu jew b’dak il-mard iehor li jittiehed b’kontagju jew
b’infezzjoni kif is-Suprintendent tas-Sahha Pubblika jistabbilixxi.
Dfin fi knejjes jew 
kappelli ecc. 
(3) Ma jista’ jsir ebda dfin f’xi knisja jew kappella jew fil-
kripta ta’ xi knisja jew kappella jew fl-annessi ta’ xi knisja jew
kappella tal-kadavru ta’ xi persuna hlief bil-permess specjali tas-
Suprintendent tas-Sahha Pubblika li ghandu jinghata biss
f’cirkostanzi eccezzjonali:
Izda d-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu ma
ghandhomx japplikaw ghal xi knisja, kappella jew kripta li tkun
qeghda fic-Cimiterju ta’ l-Addolorata.
Kadavru rnizmum 
mikxuf meta jibda 
jrejjah.
(4) Ma jistax jinzamm mikxuf, jew jithalla mikxuf, f’post
miftuh ghall-pubbliku, kadavru li jkun beda jrejjah.
Kif ghandu jsir id-
dfin ta’ kadavri.
Emendat: 
II. 1880.12. 
145. (1) Kull kadavru ghandu jigi midfun b’dak il-ghata, li
jitolbu d-dekor u d-decenza.
(2) Il-kadavru, jew it-tebut li gewwa fih il-kadavru jkun
imqieghed, meta ma jkunx tebut tal-metall maghluq ghal kollox,
ghandu, fil-qabar, jigi mghotti bit-trab sa gholi ta’ mill-anqas
hamsa u erbghin centimetru.
  42      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
(3) Fl-oqbra tal-komun ma jistax isir dfin ta’ kadavri f’ebda
xorta ta’ twiebet; u kull kadavru, f’dawn l-oqbra, ghandu jigi
mghotti bit-trab sal-gholi msemmi hawn fuq.
(4) Meta f’qabar wiehed tal-komun jitqieghdu zewg kadavri
jew izjed, kull wiehed minnhom ghandu jigi mghotti bit-trab sa
gholi ta’ mill-anqas hamsa u ghoxrin centimetru, u l-kadavru li jigi
midfun l-ahhar wiehed ghandu jigi hekk imghotti sa hamsa w
erbghin centimetru gholi.
Setgha tal-Pulizija 
u ta’ l-awtorita  
sanitarja li jidhlu 
f’cimiterji. 
Emendat: 
XV. 1920.17. 
146. Kull ufficjal tal-Pulizija jew ta’ l-awtorita  sanitarja jista’
f’kull zmien jidhol u jzur cimiterju biex jara li jigu mharsa d-
disposizzjonijiet ta’ l-artikoli ta’ qabel dan ta’ din it-Taqsima, u ta’
kull regolament iehor maghmul bis-sahha ta’ l-artikolu li jahbat
minnufih wara dan dwar kif ghandhom jinzammu c-cimiterji.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghas-
sahha pubblika li 
jaghmel 
regolamenti. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963;
XI. 1977.2. 
147. Il-Ministru responsabbli ghas-sahha pubblika jista’
jaghmel regolamenti dwar dak kollu li ghandu x’jaqsam mal-bini,
posizzjoni u tkabbir ta’ cimiterji, dwar kif ghandu jsir id-dfin ta’
kadavri u, b’mod generali, dwar kif ghandhom jinzammu dawn il-
postijiet.
TAQSIMA VII
FUQ AKWEDOTTI U GHEJJUN PUBBLICI
Tehid kontra il-ligi 
ta’ ilma mill-
akwedott, ecc.
148. Hadd ma jista’ jiehu, minn ebda akwedott, ghajn, giebja,
kanal ta’ ilma, jew minn post iehor bhal dawn, ilma pubbliku, li
tieghu ma jinghatax l-uzu bla hlas lill-privat, minghajr il-permess
ta’ l-ufficjal inkarigat mit-tqassim ta’ l-ilma pubbliku.
Dmir tal-persuna li 
tista’ tiehu l-ilma.
149. Hu dmir ta’ kull persuna illi lilha jigi moghti l-permess li
tiehu l-ilma mill-ufficjal imsemmi fl-ahhar artikolu qabel dan, li
tizgura ruhha illi l-giebja li fiha l-ilma ghandu jinzamm, u l-katusi
jew kanni li minnhom ghandu jghaddi l-ilma ma jkunux miksurin
jew bil-hsara, sabiex ma jintilifx bil-bosta l-ilma hekk moghti.
Dmir li ma 
tithalliex issir hsara 
fil-gibjuni ta’ l-
ilma.
150. Hadd m’ghandu jhalli illi, bi traskuragni tieghu, isir ftuh,
ksur jew hsara f’serratura, katusa tal-fuhhar, kanna, bieb jew f’opra
ohra ta’ xi gibjun jew ta’ xi recipjent iehor ta’ ilma pubbliku, jew
illi ssir xi hag’ohra li minhabba fiha dan l-ilma jinhela.
Thazzin ta’ l-ilma 
pubbliku. 
Emendat: 
X. 1957.2. 
151. (1) Hadd m’ghandu jhalli illi, bi traskuragni, jidhol zibel,
tajn jew hwejjeg ohra li jaghmlu hsara jew deni, gewwa l-ghejjun,
l-akwedotti, jew postijiet ohra maghmulin biex fihom jinzamm l-
ilma pubbliku; jew illi ilma jinten jew hwejjeg ohra li jaghmlu deni
jnixxu f’dawn l-ghejjun, akwedotti jew postijiet ohra, minn fosos,
kanali jew bnadi ohra; jew illi ssir xi hag’ohra li biha l-ilma
pubbliku jithammeg jew ma jibqax tajjeb ghas-sahha.
(2) Hadd m’ghandu jixhet jew ihalli jixxerred xi zibel bi
traskuragni, jew xi ilma mdennes jew mahmug jew xi hag’ohra li
taghmel deni fil-hofra fejn jaqa’ l-ilma ta’ xi ghajn pubblika.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        43
TAQSIMA VIII 
FUQ L-ANNIMALI
L-artikoli 152 sa 168, it-tnejn inkluzi, gew imhassrin bl-Att
XXV.2001.50.
TAQSIMA IX
FUQ IL-LUKANDI U ALLOGGI OHRA
L-artikoli 169 sa 180, it-tnejn inkluzi, gew imhassrin bl-Att
XXVII.2001.33.
TAQSIMA X
FUQ TAL-HWIENET U TRAFFIKANTI OHRA
Traffikanti, 
bejjiegha fit-triq 
b’karettun jew 
minghajru.
Emendat: 
XIII. 1921.4; 
XIX. 1926.10; 
VII. 1931.2;
XXXV. 1940.2; 
XL. 1949.9;
XIV. 1958; 
XXV. 1962; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
A.L. 46 ta’ l-1965. 
181. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Setgha tal-Ministru 
Bejgh bl-imnut ta’ 
nbid, ecc., 
minghajr licenza. 
L-Ord. XIII ta’ l-
1888 kif emendata 
bl-Ord. VIII ta’ l-
1939, XXXIV ta’ l-
1940 u III ta’ l-
1941, inkorporati. 
Emendat:
XL. 1949.11.
182. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
  44      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Kemm iddum 
tiswa licenza ghall-
bejgh ta’ nbid, 
birra jew likuri 
spirituzi.
Emendat:
II. 1880.16;
I. 1898.1;
XI. 1910.11;
II. 1911.1;
IV. 1912.4;
XV. 1920.19;
XX. 1944.2;
XXX. 1947.2;
X L. 1949.12;
XIV 1958;
XXV. 1962;
A.L. 4 ta’ l-1963;
XVI. 1966.2;
XXXIII. 1974.2.
183. (1) Il-Ministru responsabbli ghall-Pulizija jista’ jaghmel
regolamenti dwar il-ghoti u tahsir ta’ licenzi ghall-bejgh ta’ nbid,
birra jew likuri spirituzi, u dwar il-bejgh ta’ xorb mhux spirituz, u
biex jillimita n-numru ta’ licenzi skond ic-cirkostanzi.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
Pulizija li jaghmel 
regolamenti dwar 
il-bon-ordni fil-
hwienet.
(2) Il-Ministru responsabbli ghall-Pulizija jista’ wkoll jaghmel
regolamenti sabiex jizgura l-bon-ordni u d-decenza pubblika fil-
hwienet jew hdejn hwienet tal-bejgh ta’ l-inbid, birra jew likuri
spirituzi jew tal-bejgh ta’ xorb mhux spirituz u fir-ristoranti jew
hdejn ristoranti jew hwienet ta’ l-ikel mhux komprizi fil-klassi ta’
hwienet fuq imsemmija.
Hinijiet ta’ ftuh u 
ta’ eghluq ta’ 
hwienet. 
Emendat:
III. 1868.4;
XI. 1910.12;
I. 1920.4;
X L . 1949.13;
XIV. 1958;
XXV.1962;
A.L. 4 ta’ l-1963.
Kap.128.
184. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Sid ta’ hanut li 
jhalli sokor, ecc.
Emendat:
III. 1872.13;
XI. 1910.13;
XVII. 1938.4.
185. (1) Ebda sid ta’ hanut b’licenza ghall-bejgh bl-imnut ta’
nbejjed, birra jew likuri spirituzi ma jista’ -
(a) ihalli fil-hanut tieghu li nies jiskru jew li jkun hemm
glied jew kwistjonijiet; jew 
(b) ibiegh inbejjed, birra jew likuri spirituzi lil xi hadd fis-
sakra, jew lil persuna li tidher li tkun mohhha marid
jew nieqsa minn mohhha, jew li jkollha anqas minn
sittax-il sena; jew
(c) izomm fil-hanut armi regolari fil-qabda ta’ xi persuna
ohra; jew
(d) jaghti rifugju, jew, xjentement, ihalli lil surgent jew
kuntistabbli tal-Pulizija bl-uniformi li jibqa’ fil-hanut,
hlief biex izomm jew jerga’ jgib il-bon-ordni, jew biex
jesegwixxi d-dmirijiet tieghu; jew
(e) jaghti nbid, birra jew likuri spirituzi, sew b’bejgh
kemm ukoll b’xejn, lil surgent jew kuntistabbli tal-
Pulizija bl-uniformi, minghajr l-awtorita  ta’ ufficjal
superjuri ta’ dak is-surgent jew kuntistabbli, jew lil
persuna bl-uniformi li taghmel mal-forzi armati ta’
Malta, bejn il-hin tal-ftuh tal-hanut u t-tmienja ta’
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        45
filghodu.
Applikabbilta  ta’ l-
artikolu 175. 
(2) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 175 ighoddu ghal nies tal-
hwienet b’licenza ghall-bejgh bl-imnut ta’ nbejjed, birra jew likuri
spirituzi.
Dhul mill-Pulizija.
Emendat: 
XI. 1910.14. 
Sostitwit: 
XLIX. 1981.6. 
186. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Il-werriet, ecc. 
jista’ jkompli n-
negozju. 
187. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Imwiezen, uzin, u 
kejl.
188. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Mizien, uzin u kejl 
mhux gust jew 
mhux imbullat.
Emendat: 
XXVIII. 1994.45;
XIX.1996.10. 
189. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Il-hwienet 
ghandhom 
jinzammu ndaf u 
f’kondizzjoni 
sanitarja. 
190. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Ma tistax 
titqieghed fit-triq 
jew fis-swieq 
merkanzija ghall-
bejgh ’il-barra mil-
limiti moghtijin 
mill-Pulizija.
191. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Setgha tal-Pulizija 
li taghlaq hwienet 
f’kaz ta’ rewwixta.
192. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Sid ta’ hanut li 
jhalli jsir loghob 
ta’ l-azzard.
Emendat:
III. 1872.12.
Sostitwi:
XXIV. 2001.80.
Kap. 438.
193. (1) Ebda sid ta’ hanut ma ghandu jhalli li jsir fil-hanut
tieghu xi xorta ta’ loghob ta’ l-azzard kemm-il darba ma jkollux
licenza jew awtorizzazzjoni jew ikollu permess biex jaghmel dan
skond jew taht l-Att dwar Lotteriji u Loghob Iehor, jew taht xi ligi
ohra.
(2) Ebda sid ta’ hanut ma ghandu xjentement ihalli li jiltaqghu
fih nies maghrufa bhala nies ta’ kondotta hazina.
Mizjuda:
XL. 1949.14.
TAQSIMA XI
FUQ XI SNAJJA’
Htiega ta’ licenza 
dwar xi snajja’.
Mizjud: 
XL. 1949.14.
Emendat: 
XLII. 1965.2;
VI. 1995.2.
194. (Mhassar bl-Att XXVII.2001.33.)
  46      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Mizjuda: 
XV. 1920.20. 
TAQSIMA XII 
FUQ IL-KAZINI
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
Pulizija li jaghmel 
regolamenti dwar 
ir-registrazzjoni ta’ 
kazini. 
Mizjud:
XV. 1920.20. 
Emendat:
XXV 1962;
A.L. 4 ta’ l-1963;
A.L. 46 ta’ l-1965.
Sostitwit:
XXVII. 2001.33.
195. (1) Il-Ministru responsabbli ghall-Pulizija ghandu s-
setgha li jaghmel regolamenti dwar ir-registrazzjoni ta’ postijiet
bhala kazini mal-Kummissarju tal-Pulizija.
(2) Dik ir-registrazzjoni tista’ tigi michuda ghal ragunijiet ta’
moralita  jew ta’ ordni pubbliku jew minhabba f’li tkun tonqos xi
htiega taht ir-regolamenti, u bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’
kull ligi ohra dik ir-registrazzjoni tista’ biss tithassar sew fuq talba
li ssir mis-segretarju ta’ dak il-kazin f’isem il-kazin innifsu jew
skond xi ordni tal-qorti li tinghata wara li jkunu sarilha rikors
ghaldaqshekk mill-Kummissarju tal-Pulizija minhabba f’ragunijiet
ta’ moralita  jew ordni pubbliku jew nuqqas ta’ tharis tar-
regolamenti:
Izda l-Kummissarju tal-Pulizija jkun legittimament jista’,
ghal ragunijiet ta’ ordni pubbliku, f’kull waqt jordna li kazin
jinghalaq minnufih ghal xi zmien:
Izda wkoll ir-registrazzjoni ta’ kazin ma tkunx tiddispensa
lil dak il-kazin milli jkollu xi permess jew licenza li jistghu jkunu
mehtiega b’din il-ligi jew xi ligi ohra biex tkun tista’ ssir xi attivita
mill-kazin.
TAQSIMA XIII 
FUQ IL-BILJARDI PUBBLICI
L-artikoli 196 sa 200, it-tnejn inkluzi, gew imhassrin bl-Att
XXVII.2001.33.
TAQSIMA XIV
FUQ IT-TEATRI U D-DIVERTIMENTI PUBBLICI
Spettakoli, ecc. 201. Mhassar: XXVII. 2001.33.
Projbizzjoni ta’ 
tipjip tat-tabakk fit-
teatri u fic-
cinematografi.
Mizjud:
XLII. 1986.20.
202. Imhassar: XLII. 1986.20.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        47
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
Pulizija li jaghmel 
regolamenti.
Emendat:
VIII. 1946.2.
Sostitwit:
X.1950.2. 
Emendat: 
XIV. 1958; 
XXV. 1962; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
A.L. 46 ta’ l-1965.
203. (1) Il-Ministru responsabbli ghall-Pulizija jista’ jaghmel
u, wara li jkun ghamilhom jemenda, jhassar jew ihassar u jarga’
jaghmel regolamenti mill-gdid dwar teatri pubblici, swali pubblici
tac-cinematografu, wirjiet u divertimenti pubblici, ballijiet pubblici
u, f’kull kaz, dwar l-inhawi ta’ sew sew madwarhom. Minghajr
hsara ghall-generalita  ta’ din is-setgha, dawk ir-regolamenti jistghu
jahsbu b’mod partikolari -
(a) ghall-hrug u tigdid mill-Kummissarju tal-Pulizija ta’
licenzi dwar dawk il-postijiet u l-kondizzjonijiet li
jrigu dawk il-licenzi;
(b) ghall-ghodod ghat-tifi tan-nar u prekawzjonijiet ohra
kontra l-hruq; it-tahrig, kwalifiki u ghoti ta’ licenzi
lill-pompieri; 
(c) ghall-kwalifiki u ghoti ta’ licenzi tan-nies li ghandhom
ikunu fil-kmamar minn fejn jithaddmu l-filmijiet;
(d) ghalbiex dawk il-postijiet jinzammu ventilati mill-
ahjar u fi stat tajjeb kif titlob is-sanita ; 
(e) ghall-hatra u l-hidma ta’ censuri, il-hlas lilhom ta’
dawk id-drittijiet illi jista’ minn zmien ghall-iehor
jistabilixxi l-Ministru responsabbli ghall-Pulizija; u
appell mid-decizjonijiet tac-censuri;
(f) ghall-ghoti ta’ licenza lill-importaturi tal-filmijiet; ir-
responsabbiltajiet ta’ l-importaturi u ta’ l-esibituri, l-
inqas htigiet ta’ filmijiet li jintwerew lill-pubbliku; u l-
pattijiet u kondizzjonijiet ta’ fornitura ta’ filmijiet
mill-importaturi lill-esibituri;
(g) ghall-kontroll ta’ kuntratti bejn l-intraprendituri ta’
rapprezentazzjonijiet u wirjiet pubblici u l-artisti u
impjegati ohra dwar hekk;
(h) ghal kemm ghandhom idumu r-rapprezentazzjonijiet,
il-wirjiet u l-ispettakoli pubblici, u x’ghandu jkun
fihom il-programmi taghhom;
(i) ghad-dhul fl-imsemmijin postijiet u tirzin ta’ dhul
ghalihom skond l-eta  dwar klassijiet differenti ta’
divertimenti;
(j) kif u fejn joqghodu n-nies fl-imsemmijin postijiet u l-
prezzijiet tad-dhul dwar klassijiet differenti ta’
siggijiet, ta’ nhawi differenti u ta’ okkazjonijiet
differenti;
(k) ghall-kontroll ta’ l-imgieba fl-imsemmijin postijiet u l-
jedd tal-Pulizija li tohrog ’il barra n-nies minn post
bhal dak waqt li jkun hemm rapprezentazzjoni,
spettakolu jew wirja;
(l)ghall-jedd ta’ dhul fl-imsemmijin postijiet ta’
awtoritajiet pubblici specifikati, u l-jeddijiet li xi
awtorita  minn dawk li tista’ tinqeda bihom fuq dak id-
dhul;
(m) ghar-responsabbilta  ta’ persuna bil-licenza ghall-atti
tar-rapprezentanti u mpjegati tieghu;
  48      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
(n) ghalbiex jigu stabbiliti l-pieni li kull hati kontra
regolamenti maghmulin bis-sahha ta’ dan l-artikolu
jista’ jehel: f’dawn il-pieni jista’ jkun hemm multi
f’ammont mhux oghla minn hamest elef lira, sew jekk
tissemma l-inqas piena sew jekk ma tissemmiex, u s-
sospensjoni jew it-tahsir ta’ licenza sew jekk mahruga
taht regolamenti maghmulin bis-sahha ta’ dan l-
artikolu jew xort’ohra;
(o) ghat-twaqqif ta’ bord ta’ arbitragg sabiex jaqta’
kwistjonijiet bejn importaturi u esibituri ta’ filmijiet;
il-hidma u s-setghat ta’ bord bhal dan, u l-procedura li
ghandha tithares fil-procedimenti li jkollu quddiemu.
(2) Regolamenti maghmulin bis-sahha tas-subartikolu (1) ta’
dan l-artikolu jista’ jkun fihom li ghandhom jghoddu, sa fejn
jinghad fihom, dwar postijiet li jkunu kazini jew istituti fejn isiru
rapprezentazzjonijiet teatrali jew cinematografiki jew wirjiet jew
ballijiet, sew jekk is-soltu jew ta’ minn xi daqqiet, u sew jekk bil-
hlas jew xort’ohra, quddiem xi spettaturi jew gemgha nies li jkunu
jghoddu tletin persuna jew izjed.
(3) Regolamenti maghmulin taht dan l-artikolu ghandhom
jitqieghdu fuq il-mejda tal-Kamra tad-Deputati malli jista’ jkun
wara li jsiru; u, jekk il-Kamra tad-Deputati fi zmien ghoxrin
gurnata li jibdew ighoddu minn dik il-gurnata li fiha xi regolament
jew regolamenti minn dawn jitqieghdu quddiemha, tiddeciedi
b’rizoluzzjoni li huma ghandhom jithassru, jew jigu emendati, dan
ir-regolament jew dawn ir-regolamenti ma jibqghux ikollhom
effett, jew ikunu hekk emendati izda bla ebda hsara ghal kull haga
li tkun saret qabel bis-sahha taghhom jew ghall-ghemil ta’ kull
regolament gdid. Meta wiehed jikkalkula kull zmien ghall-finijiet
ta’ dan is-subartikolu ma ghandu jittiehed kalkolu ta’ ebda zmien li
fih il-Kamra tad-Deputati tinhall jew taghmel xi proroga jew li fih
taggorna ghal izjed minn erbat ijiem.
Setgha biex 
jinzammu jew 
jitwaqqfu 
esibizzjonijiet. 
Mizjud:
X. 1950.2.
204. Il-Kummissarju tal-Pulizija jkun jista’ ghal ragunijiet ta’
ordni pubbliku, jew tas-sigurta  jew moralita  pubblika jew
minhabba n-nuqqas ta’ min ikollu l-licenza li jhares id-
disposizzjonijiet tar-regolamenti maghmulin bis-sahha ta’ l-
artikolu 203 ta’ dan il-Kodici, jordna t-twaqqif minnufih ta’ xi
rapprezentazzjoni, spettakolu, wirja jew divertiment pubbliku, kif
ukoll is-sospensjoni ta’ kull licenza u l-eghluq ghal zmien mhux
itwal minn hmistax il-jum ta’ kull lok fil-kwistjoni.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        49
TAQSIMA XV
FUQ IL-KACCATURI
Licenza tal-kacca. 
Emendat: 
XI. 1910.15; 
XL. 1949.17.
Sostitwit:
XVII. 1980.2. 
Emendat:
V. 1991.50.
205. (1) L-uzu ta’ xkubetti u armi ohra tan-nar ghall-kacca hu
permess izda biss kif provdut fid-disposizzjonijiet li gejjin ta’ din
it-Taqsima. 
(2) Ebda persuna ma ghandha ddur ghall-kacca b’xi xkubetta
jew arma ohra tan-nar minghajr licenza valida mill-Pulizija.
(3) Licenza mahruga taht is-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu
ma tkunx valida matul dawk il-perijodi l-ohra li jigu specifikati fil-
licenza.
Kondizzjonijiet 
ghall-licenza. 
Emendat:
XI.1910.15.
XVII.1963.4;
XXVII. 2001.33.
206. Dik il-licenza ma tigi moghtija lil ebda persuna -
(a) li ma tkunx ghalqet it-tmintax il-sena; jew
(b) li, fil-fehma tal-Kummissarju tal-Pulizija, ma tkunx ta’
kondotta tajba jew ma jkollhiex il-hila li timmanigga
xkubetta jew arma ohra tan-nar minghajr perikolu; jew
Kap. 9.
(c) li, fis-sena ta’ qabel, tkun giet misjuba hatja ta’
kontravvenzjoni kontra d-disposizzjonijiet ta’ din it-
Taqsima, jew kontra l-paragrafu (a) ta’ l-artikolu 340
tal-Kodici Kriminali.
Min jitqies li jkun 
idur ghall-kacca.
Mizjud:
XI. 1910.15.
Emendat:
XVII. 1980.3.
207. Imhassar: V. 1991.50.
1l-licenza hija 
persunali.
Mizjud: 
XI. 1910.15.
208. Din il-licenza hija persunali u ebda persuna li jkollha din
il-licenza ma tista’ thalli li haddiehor jinqeda biha.
Il-licenza ghandha 
tintwera meta 
titlobha l-Pulizija.
Mizjud: 
XI. 1910.15. 
Emendat: 
XXII. 1952.2. 
209. Kull min jinsab idur ghall-kacca ghandu, meta jigi mitlub
minn ufficjal tal-Pulizija, jaghti ismu, kunjomu u partikolaritajiet
ohra u jipproduci l-licenza tieghu jew fil-hin li jkun mitlub jew fi
zmien jumejn minn meta tkun saret it-talba fil-post li jigi ndikat
mill-ufficjal tal-Pulizija.
Hadd ma jista’ 
jidhol f’raba’, ecc., 
ta’ haddiehor.
Emendat: 
XI. 1910.15. 
210. Imhassar: V. 1991.50. 
Sparar addocc ta’ 
armi tan-nar. 
Mizjud:
XI. 1910.15. 
Sostitwit: 
XVII. 1980.4. 
211. Imhassar: V. 1991.50.
Licenza ta’ l-
ibbalzmar. 
Mizjud: 
XVII. 1980.5. 
Emendat5:
XXVII. 2001.33.
212. (1) Ebda persuna ma tista’ taghmilha ta’ taxidermist
minghajr licenza mill-Ministru responsabbli ghall-ambjent jew
minn dik il-persuna jew awtorita  ohra li jistghu jkunu msemmija
minn dak il-Ministru.
(2) Licenza moghtija taht is-subartikolu (1) tista’ tkun suggetta
  50      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
ghal dawk il-kondizzjonijiet li dak il-Ministru jew persuna jew
awtorita  ohra kif hawn qabel imsemmija jistghu jqisu xierqa, u kull
detentur ta’ licenza li jikser xi wahda minn dawk il-kondizzjonijiet
jitqies li qed jaghmilha ta’ taxidermist minghajr licenza.
(3) Kull persuna misjuba hatja ta’ krudelta  ma’ l-annimali
skond xi ligi, ma tkunx tista’ tikseb licenza taht dan l-artikolu ghal
perijodu ta’ hames snin.
Licenza ta’ bird-
ringer.
Mizjud: 
XVII. 1980.5. 
213. Imhassar: V. 1991.50.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
ambjent li jaghmel 
regolamenti.
Mizjud: 
XI. 1910.15. 
Emendat: 
XXVII. 1935.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXVII. 2001.33.
214. Il-Ministru responsabbli ghall-ambjent jista’, minn zmien
ghal zmien, jaghmel, ibiddel jew ihassar regolamenti dwar l-
esekuzzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima u specjalment
dwar il-protezzjoni ta’ annimali tal-kacca u ta’ ghasafar tal-barr.
TAQSIMA XVI
FUQ IR-RAGHAJJA TAL-MOGHOZ U TAN-NGHAG
L-artikoli 215 sa 217, it-tnejn inkluzi, gew imhassrin bl-Att
XXVII.2001.33.
Emendata: 
VII. 1889.3.
TAQSIMA XVII
Ememdat:
II. 1958.
FUQ IL-PORTERS
Licenza lill-
porters.
Emendat:
VII.1889.3; 
XIII. 1913.4;
VI. 1933.1;
II. 1958.5;
IX. 1971.3;
XVII. 1991.82.
218. Mhassar: XXVII. 2001.33.
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
portijiet li jaghmel 
regolamenti u 
tariffi dwar il-
porters. 
Emendat: 
II. 1880.23; 
VII. 1889.3;
XIV. 1932.2; 
VI. 1933.1; 
XI. 1933.2; 
II. 1958.5;
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XVII. 1991.82. 
219. Mhassar: XXVII. 2001.33.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        51
Porters ma Il-garr 
tal-bagalji ghandu 
jsir mill-porters 
tal-bagalji.
Mizjud: 
VI. 1933.1. 
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963;
IX. 1971.3. 
220. Imhassar: XVII. 1991.82. 
Ix-xoghol tal-
porters tal-bagalji 
jsir taht it-trigija 
tad-Direttur tal-
Portijiet. 
Il-Gvern ma 
jaghmel tajjeb ghal 
ebda telf jew hsara.
Mizjud:
VI. 1933.1. 
Emendat: 
IX. 1971.3. 
221. Imhassar: XVII. 1991.82. 
Mizjuda: 
XIII. 1900.1. 
TAQSIMA XVIII
FUQ TAL-BLAKK
Licenza lil tal-
blakk.
Mizjud: 
XIII. 1900.1. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
222. Mhassar: XXVII. 2001.33.
Mizjuda:
VII. 1942.2.
TAQSIMA XIX
FUQ IL-PITKALI U BEJJIEGHA TAL-PRODOTTI 
TAL-BIEDJA
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
biedja li jaghmel 
regolamenti.
Mizjud:
VII. 1942.2.
Emendat:
XIV. 1958;
A.L. 4 ta’ l-1963.
223.* Il-Ministru responsabbli ghall-biedja jista’ jaghmel
regolamenti dwar il-bejgh, bl-irkant jew xort’ohra, ta’ prodotti tal-
biedja u dwar il-ghoti ta’ licenzi ta’ persuni li ghandhom x’jaqsmu
ma’ dan. F’dawn ir-regolamenti jista’ jkun hemm pieni specjali
kontra min jonqos li jharishom.
TAQSIMA XX
Sostitwit:
XXX. 1972.2.
FUQ L-IBHRA TERRITORJALI, IL-PORTIJIET U 
L-MOLLIJIET
Ingombru fil-
portijiet u fuq il-
mollijiet.
Emendat:
XV. 1904.1;
A.L. 4 ta’ l-1963;
XVII. 1991.82.
224. (1) Hlief kif provdut f’xi ligi ohra, hadd ma jista’ jhalli,
fil-portijiet jew fuq il-mollijiet, ebda haga li tista’ tfixkel in-
navigazzjoni jew tingombra l-passagg, l-imbark jew l-izbark ta’
nies, ta’ merkanzija jew hwejjeg ohra, jew ihalli abbandunat jew
imgharraq bastiment li ma jiswiex izjed ghall-bahar; jew jarmi
hwejjeg li jistghu jigimghu hama; jew b’xi mod iehor ibiddel minn
kif inhu l-istat tal-qiegh tal-port, jew jingombra l-isfog ta’ drenagg
pubbliku li jferragh fil-bahar.
*Dan l-artikolu, meta sar, kien jikkonsisti f’zewg subartikoli. Is-subartikolu (2)
gie mholii barra, ghaliex ma baqghax isehh.
  52      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Xhit ta’ saborra, 
ecc., barra l-
portijiet.
(2) Ebda saborra, gebel, hama, fdal ta’ materjal imkisser,
hmigijiet, jew materjal iehor iebes, ma jistghu jinxtehtu minn
bastiment jew karrakka, f’area, ’il barra mill-portijiet, li tigi
stabbilita mill-Ministru responsabbli ghall-portijiet b’avviz fil-
Gazzetta tal-Gvern, jew kontra regolamenti maghmulin minn zmien
ghal zmien mill-Ministru responsabbli ghall-portijiet u pubblikati
fil-Gazzetta tal-Gvern, dwar il-garr u l-hatt ’il barra mill-portijiet
tal-materjal jew hwejjeg hawn fuq imsemmija.
Annimali li 
jitnizzlu l-bahar.
Emendat:
XIX. 1926.12.
225. (1) Hadd ma jista’ jressaq annimali f’ebda parti ta’ xatt
il-bahar fejn ikun hemm nies ighumu, kemm-il darba dik il-parti ma
tkunx qieghda espressament ghall-annimali.
Setgha tal-
Kummissarju tal-
Pulizija li jaghmel 
regolamenti.
(2) Il-Kummissarju tal-Pulizija jista’ jaghmel regolamenti dwar
il-hinijiet u l-postijiet li fihom l-annimali jistghu jitnizzlu l-bahar.
Tigrijiet ecc. 
Emendat: 
XV. 1920.21; 
XVII. 1991.82. 
226. Hadd ma jista’ jaghmel tigrijiet ta’ dghajjes, gostri, jew
divertimenti jew wirjiet ohra pubblici, jew jixghel loghob tan-nar,
jew jispara armi tan-nar f’port, minghajr licenza tal-Kummissarju
tal-Pulizija moghtija bil-kunsens ta’ l-Awtorita  Marittima ta’
Malta.
Xhit fil-portijiet ta’ 
oggetti li jaghmlu 
hsara lis-sahha.
Emendat: 
XV. 1904.2; 
XXX. 1972.3. 
227. Hadd ma jista’ jhalli fil-portijiet jew fuq il-mollijiet ebda
haga li tista’ tkun ta’ hsara ghas-sahha tan-nies jew li ddejjaq in-
nies; inkella jixhet fil-bahar ta’ xi port jew f’xi parti ta’ l-ibhra
interni jew ta’ l-ibhra territorjali ta’ Malta xi hmigijiet jew likwidu
mahmug li jista’ johloq inkonvenjent.
Kontaminazzjoni 
tal-portijiet u ta’ l-
ibhra territorjali 
b’pitrolju jew bi 
zjut ohra. 
Mizjud:
XIX. 1926.13. 
Sostitwit: 
XXX. 1972.4.
Emendat:
XVII. 1991.82.
228. (1) Jekk xi pitrolju jew zejt iehor jew xi tahlita li jkun
fiha pitrolju jew zejt iehor tintefa’, tnixxi jew tmur fil-bahar ta’ xi
port jew f’xi parti ta’ l-ibhra nterni jew ta’ l-ibhra territorjali ta’
Malta minn xi bastiment jew xi post fuq il-bahar, jew minn xi post
fuq l-art, jew minn xi apparat uzat biex jittrasferixxi pitrolju jew
zjut ohra minn fuq jew ghal fuq xi bastiment (sew jekk ghal jew
minn xi post fuq l-art jew fuq il-bahar), f’dak il-kaz -
(a) jekk it-tfiegh, it-tnixxija jew il-mawrien tkun minn
bastiment, is-sid jew il-kaptan tal-bastiment, jew
(b) jekk it-tfiegh, it-tnixxija jew il-mawrien tkun minn
apparat uzat biex jittrasferixxi pitrolju jew zjut ohra
minn fuq jew ghal fuq bastiment, jew tigri fil-waqt li
pitrolju jew zjut ohra jkunu qed jigu hekk trasferiti, is-
sid jew il-persuna inkarigata mill-apparat, jew
(c) jekk it-tfiegh, it-tnixxija jew il-mawrien tkun minn xi
post iehor, min jokkupa l-post jew haddiehor li jkun
inkarigat minn dak il-post,
ikun hati ta’ reat kontra dan l-artikolu u jehel, meta jinsab hati,
multa ta’ mhux inqas minn mitt lira u mhux izjed minn elfejn lira,
jew prigunerija minn xahar sa sitt xhur, jew dik il-multa u
prigunerija flimkien.
(2) Kull persuna li tinsab hatja ta’ reat skond dan l-artikolu
tkun responsabbli ghad-danni kollha kkagunati u ghall-ispejjez
kollha li jinqalghu mill-fatti li jikkostitwixxu r-reat, u l-qorti
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        53
ghandha, fuq talba tal-prosekuzzjoni maghmula f’kull zmien tal-
procedimenti qabel ma tinghata s-sentenza finali, tordna fl-istess
sentenza lill-hati biex jaghmel tajjeb ghal u jhallas lid-Direttur tal-
Portijiet dawk id-danni u spejjez kollha li jigu likwidati mill-istess
qorti, liema ordni jkun esegwibbli bl-istess mod bhallikieku kien
moghti f’azzjoni civili li tkun saret kif imiss mill-Awtorita
Marittima ta’ Malta  kontra min jaghmel ir-reat:
Izda ebda haga f’dan is-subartikolu ma ttellef id-dritt ta’
terzi persuni li jaghmlu xi azzjoni civili kontra min jaghmel ir-reat
ghal xi hsara li huma jbatu.
Bejgh ta’ nbejjed u 
likuri spirituzi ma’ 
genb bastimenti 
tal-gwerra.
Emendat:
X. 1867.3;
IX. 1971.3;
XVII. 1991.82.
229. (1) Hadd ma jista’ jiehu ma’ genb bastimenti jew bcejjec
tal-gwerra, jew ma’ genb dghajjes ta’ dawn il-bastimenti, inbejjed
jew likuri spirituzi, sew ghal bejgh kemm xort’ohra, minghajr il-
permess ta’ l-ufficjal kmandant ta’ dak il-bastiment jew bicca tal-
gwerra.
Ma jistghux jieqfu 
dghajjes hlief 
f’certu boghod 
minn bcejjec tal-
gwerra.
(2) Ebda dghajsa ma tista’, minghajr il-permess ta’ l-ufficjal
fuq imsemmi, jew ta’ l-Awtorita  Marittima ta’ Malta, tieqaf, f’ebda
hin, bejn l-inzul u t-tlugh tax-xemx -
(a) f’boghod ta’ anqas minn sitta punt hamsa metri minn
bastimenti jew bcejjec tal-gwerra li jkunu rmiggati fil-
parti ta’ barra tad-dahla maghrufa bhala d-Dahla ta’
Bormla jew Dockyard Creek, jew minn bastimenti jew
bcejjec tal-gwerra li jkunu rmiggati ’l barra minn dik
id-dahla f’boghod mhux anqas minn hamsa u erbghin
metru minn postijiet li qeghdin sabiex jigu hemm
irmiggati l-bastimenti merkantili; jew
(b) f’boghod ta’ anqas minn erbatax-il metru minn kull
wiehed minn dawn il-bastimenti jew bcejjec tal-
gwerra, li jkunu rmiggati, ’il barra minn dik id-dahla,
f’izjed boghod milli hawn fuq imsemmi minn postijiet
li qeghdin sabiex jigu hemm irmiggati l-bastimenti
merkantili.
Ghall-finijiet ta’ dan is-subartikolu, il-parti ta’ barra tad-
dahla maghrufa bhala d-Dahla ta’ Bormla jew Dockyard Creek tasal
sa linja immaginarja migbuda mir-rokna ta’ barra ta’ l-iskal
maghruf bl-isem ta’ l-Iskal tal-Karmnu, fil-moll tal-Birgu, sar-
rokna ta’ barra tat-triq San Giljan, fl-Isla.
Id-dghajjes 
m’ghandhomx 
ighabbu jew 
inizzlu passigieri 
hlief mill-iskala 
tal-bastiment.
(3) Ebda dghajsa ma tista’, minghajr permess ta’ l-ufficjal
hawn fuq imsemmi, tersaq, sabiex ittella’ jew tnizzel passiggieri,
lejn ebda parti ta’ dawn il-bastimenti jew bcejjec tal-bahar, ikunu
fejn ikunu rmiggati, hlief lejn l-iskala li qieghda ghaldaqshekk.
Tlugh fuq 
bastimenti.
Mizjud:
XIII. 1913.5.
230. Hadd ma jista’ jitla’ jew jibqa’ fuq ebda bastiment jew
bicca tal-bahar, kontra l-projbizzjoni espressa tal-kaptan.
  54      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Licenza ghall-
bejgh bl-imnut fuq 
il-bahar.
Emendat:
VII. 1889.4;
XIII. 1913.6;
XV. 1920.21;
XL. 1949.18;
XVII. 1991.82;
XXVII. 2001.33.
Kap. 352.
231. (1) Hadd ma jista’, fuq il-bahar, jaghmilha ta’ bejjiegh bl-
imnut ta’ ebda xorta ta’ oggetti jew merkanzija, minghajr licenza
mill-Awtorita  Marittima ta’ Malta.
Il-licenza ghandha 
tispecifika x-xorta 
tad-dghajsa.
(2) Il-licenza ghandha tispecifika x-xorta ta’ dghajsa li biha
ghandu jsir uzu fix-xoghol ta’ dik is-sengha.
L-artikolu 309 
jghodd ghal dawn 
il-bejjiegha. 
(3) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 309 jghoddu wkoll ghall-
bejjiegha msemmijin f’dan l-artikolu.
Taghbija, ecc., ta’ 
saborra. 
Emendat: 
IX. 1971.3. 
232. Imhassar: XVII. 1991.82. 
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
portijiet li jaghmel 
regolamenti.
Emendat: 
I. 1856.1; 
VII. 1889.5; 
XIII. 1913.7; 
I. 1931.2;
XIII. 1962.63;
A.L. 4 ta’ l-1963;
IX. 1971.3;
XXIII. 1973.2. 
233. Imhassar: XVII. 1991.82. 
Il-Ministru 
responsabbli ghall-
portijiet moghti s-
setgha li jaghmel 
regolamenti.
Mizjud: 
XXXVI. 1948.2. 
Emendat: 
XIV. 1958; 
XXV. 1962; 
A.L. 4 ta. l-1963;
A.L. 46 ta’ l-1965.
234. Imhassar: XVII. 1991.82.
TAQSIMA XXI
FUQ IL-KAPTANI TA’ BASTIMENTI
Il-kaptan ma 
ghandux ihalli 
dghajjes jersqu lejn 
il-bastiment. 
Emendat: 
VII. 1889.6. 
235. Il-kaptan m’ghandux ihalli jersqu dghajjes lejn il-
bastiment tieghu, hlief id-dghajjes tal-bdoti jew il-vapuri ta’ l-
irmonk li jkunu jfittxu l-kiri, qabel ma l-ufficjal tal-port ikun zar il-
bastiment, u lanqas m’ghandu jhalli lil hadd jinzel minn abbord,
qabel ma tinghata pratka lill-bastiment.
Il-kaptan ma jistax 
jikkomunika ma’ 
xi parti ta’ Malta 
hlief mal-Port il-
Kbir jew ta’ 
Marsamxett.
236. Ebda kaptan ta’ bastiment merkantili ma jista’ jkollu
kumnikazzjoni, hlief f’kaz ta’ bzonn u mhux izjed milli jkun hemm
bzonn, ma’ ebda parti ta’ Malta, hlief mal-Port il-Kbir jew mal-Port
ta’ Marsamxett.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        55
Taghbija 
perikoluza abbord 
ta’ bastimenti 
merkantili.
Emendat:
X. 1867.4;
IV. 1912.5;
XXXVI. 1947.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
IX. 1971.3;
XLIX. 1981.6;
XVII. 1991.82.
237. (1) Kull kaptan ta’ bastiment merkantili ghandu
jiddikjara lill-Awtorita  Marittima ta’ Malta il-kwantita  ta’
munizzjon jew espluzivi ohra jew ta’ kull taghbija ohra ta’ xorta
perikoluza li huwa jkollu abbord. Huwa ghandu jzomm, ma’ ras l-
arblu, bi nhar, bandiera hamra (red burgee) ("B" tal-Kodici
Internazzjonali) u bil-lejl, globu ta’ dawl ahmar, waqt il-hatt jew it-
taghbija ta’ munizzjon jew esplozivi ohra jew ta’ kull taghbija ohra
ta’ xorta perikoluza, kif ukoll malli jidhol fl-ibhra territorjali ta’
Malta u ma’ tul iz-zmien li l-bastiment idum fil-port sa kemm dak
il-munizzjon jew dawk l-esplozivi ohra jew kull taghbija ohra ta’
xorta perikoluza jkunu abbord. Huwa ghandu wkoll, qabel jibda x-
xoghol tal-hatt jew taghbija ta’ dak il-munizzjon jew dawk l-
esplozivi ohra jew taghbija ta’ xorta perikoluza, iwissi
espressament b’dan lil kull bastiment li jkun fil-qrib:
Izda d-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu ma jkunux ta’
hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ xi regolamenti maghmula taht dan
il-Kodici jew ta’ xi ligi ohra u li minn zmien ghal zmien jistghu
jkunu fis-sehh.
Setghat ta’ l-
Awtorita  Marittima 
ta’ Malta.
(2) Meta jkun mehtieg jew jaqbel illi xi kwantita  ta’ munizzjon
jew espluzivi ohra jew ta’ xi taghbija ohra ta’ xorta perikoluza li
tkun abbord xi bastiment merkantili tinhatt temporanjament waqt li
l-bastiment ikun f’xi port ta’ Malta, l-Awtorita  Marittima ta’ Malta
tkun tista’ tahtar x’imkien fejn ghandha titqieghed dik il-
merkanzija, u tordna lill-kaptan tal-bastiment li jahzen dik il-
merkanzija fejn hija tkun hatret.
(3) Jekk il-kaptan jonqos li jesegwixxi dan l-ordni minnufih, l-
Awtorita  Marittima ta’ Malta tista’ tesegwixxi dak l-ordni bi
spejjez u b’riskju tal-kaptan.
(4) L-Awtorita  Marittima ta’ Malta m’ghandhiex thalli s-safar
tal-bastiment mghobbi b’dik il-munizzjon jew espluzivi jew
taghbija ta’ xorta perikoluza jew l-irtir ta’ xi parti minn dik il-
merkanzija, sakemm ma jkunux thallsu lilha l-ispejjez tat-trasport u
harsien ta’ dik il-merkanzija u ta’ dak il-bastiment.
(5) Il-Ministru responsabbli ghall-portijiet jista’, minn zmien
ghal zmien, ibiddel, b’ordni pubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern, is-
sinjali msemmijin fis-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu.
L-Awtorita  
Marittima ta’ 
Malta ghandha 
taghmel tfittxija 
fuq bastiment li 
jkun qieghed ihott 
taghbija 
perikoluza. 
Emendat: 
XXXVI. 1947.3; 
IX. 1971.3.
Sostitwit:
XVII. 1991.82.
238. L-Awtorita  Marittima ta’ Malta ghandha taghmel tfittxija
bir-reqqa fuq kull bastiment merkantili li jkun hatt munizzjon jew
espluzivi ohra jew xi taghbija ohra ta’ xorta perikoluza, sabiex hi
tizgura ruhha li ma baqa’ xejn izjed abbord; u ghaldaqshekk tista’
tiehu kull pass li jidhrilha mehtieg. 
  56      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
portijiet li jaghmel 
regolamenti.
Emendat: 
I. 1856.3; 
III. 1872.20; 
XIII. 1962.63; 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
239. Imhassar: XVII. 1991.82. 
Karinar ta’ 
bastiment. 
Emendat:
III. 1872.21;
IV. 1912.6. 
Sostitwit: 
XIII. 1962.63. 
Emendat: 
IX. 1971.3; 
XXII. 1976.4. 
240. Imhassar: XVII. 1991.82. 
Il-kaptan 
m’ghandux ihalli 
tipjip, ecc., waqt it-
taghbija jew il-hatt 
ta’ merkanzija li 
taqbad.
Emendat: 
VII. 1889.7. 
241. Imhassar: XVII. 1991.82. 
Id-dghajjes tal-
bastimenti 
ghandhom 
ikollhom dawl.
242. Imhassar: XVII. 1991.82.
TAQSIMA XXII 
FUQ ID-DGHAJJES
FUQ ID-DGHAJJES TA’ KULL XORTA
L-artikoli 243 sa 247, it-tnejn inkluzi, gew imhassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
FUQ ID-DGHAJJES TAS-SABORRA
L-artikoli 248 sa 250, it-tnejn inkluzi, gew imhassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
FUQ ID-DGHAJJES TA’ GHAWDEX
L-artikoli 251 sa 253, it-tnejn inkluzi, gew imhassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
FUQ IL-PUNTUNI
L-artikoli 254 sa 263, it-tnejn inkluzi, gew imhassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        57
FUQ ID-DGHAJJES TAT-TAGHBIJA
L-artikoli 264 u 265 gew imhassrin bl-Att Nru. XVII ta’ l-1991. 
FUQ ID-DGHAJJES TA’ L-ILMA
L-artikoli 266 sa 269, it-tnejn inktuzi, gew imhassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
FUQ ID-DGHAJJES TAL-PASS
L-artikoli 270 sa 286, it-tnejn inktuzi, gew imhassrin bl-Att Nru.
XXIII ta’ l-2000.
FUQ IL-KAJJIKKI U DGHAJJES ZGHAR OHRA
L-artikoli 287 u 288 gew imhassrin bl-Att Nru. XVII ta’ l-1991.
FUQ ID-DGHAJJES TA’ L-ISTIM
Dghajjes ta’ l-istim 
ghall-passiggieri 
jew ghall-irmonk.
Emendat: 
VII. 1889.8; 
XIII. 1913.14; 
XVII. 1991.82
289. Imhassar: XXIII. 2000.30.
Licenza. 
Emendat:
VII. 1889.8; 
XV. 1920.21; 
XL. 1949.20;
A.L. 161 ta’ l-
1990; 
XVII. 1991.82
290. Imhassar: XXIII. 2000.30.
 Safety valve.
Emendat:
VII. 1889.8.
291. Imhassar: XVII. 1991.82.
Fuq is-safety valve 
ma jistax ikun 
hemm toqol zejjed.
Emendat:
VII. 1889.8.
292. Imhassar: XVII. 1991.82.
Salvawomi. 
Emendat: 
VII. 1889.8. 
293. Imhassar: XVII. 1991.82. 
Irpar ghall-
passiggieri ta’ fuq 
il-gverta.
Emendat: 
VII. 1889.8; 
IX. 1971.3. 
294. Imhassar: XVII. 1991.82.
  58      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Facilitajiet sanitarji 
fuq dghajjes ta’ l-
istim. 
Mizjud:
XIII. 1977.2. 
295. Imhassar: XXIII. 2000.30.
Spezzjon tal-
makna. 
Certifikat ta’ l-
ispezzjon. 
Emendat: 
VII. 1889.8.
XVII. 1991.82. 
Kap. 234. 
Kap. 352.
296. Imhassar: XXIII. 2000.30.
Spezzjon tal-buk. 
Certifikat ta’ l-
ispezzjon. 
Emendat: 
VII. 1889.8;
XL. 1949.21; 
XXIII. 1973.3; 
XVII. 1991.82. 
Kap. 234.
Kap. 352.
297. Imhassar: XXIII. 2000.30.
Tqeghid tac-
certifikati ghand l-
Awtorita  dwar it-
Trasport Pubbliku.
Emendat:
VII. 1889.8;
XV. 1920.21;
A.L. 161 ta’ l-
1990;
XVII. 1991.82.
Kap. 234.
Kap. 352
298. Imhassar: XXIII. 2000.30.
Dawl.
Emendat:
VII. 1889.8;
XI. 1973.377.
299. Imhassar: XVII. 1991.82.
Numru specjali 
meta wzati ghall-
irmonk.
Emendat:
VII. l889.8.
300. Imhassar: XVII. 1991.82.
Irmonk ta’ puntuni 
f’numru akbar 
minn dak moghti 
fil-licenza.
Emendat:
VII. 1889.8.
301. Imhassar: XVII. 1991.82.
Disposizzjonijiet li 
jghoddu ghad-
dghajjes ta’ l-istim,
Emendat:
VII. 1889.8;
XI. 1910.17.
302. Imhassar: XXIII. 2000.30.
u dghajjes bil-
mutur.
Mizjud: 
XIII. 1913.15. 
303. Imhassar: XXIII. 2000.30.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        59
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghall-
portijiet li jaghmel 
tariffi.
Mizjud:
XIII. 1913.15. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
304. Imhassar: XVII. 1991.82. 
TAQSIMA XXIII
Emendat: 
XVI. 1937.3. 
FUQ IS-SAJD, IL-BEJGH TAL-HUT U 
D-DGHAJJES TAS-SAJD
Setgha tal-Ministru 
responsabbli ghas-
sajd li jaghmel 
regolamenti.
Emendat: 
VII. 1889.9; 
XVI. 1937.2; 
XIV. 1958;
XXV. 1962;
A.L. 4 ta’ l-1963. 
305. Imhassar bl-Att II ta’ l-2001.
Konfiska tal-
ghodod tas-sajd 
bhala konsegwenza 
li wiehed jigi 
misjub hati. 
Emendat: 
VII. 1889.9. 
306. Imhassar bl-Att II ta’ l-2001.
TAQSIMA XXIV 
Emendat:
VII. 1889.10. 
FUQ IL-BARKLORI
Licenza ghal 
barklori. 
Emendat: 
VII. 1889.10; 
XV. 1920.21; 
A.L. 161 ta’ l-
1990.
Sostitwit: 
XVII. 1991.82.
307. Imhassar: XXIII. 2000.30.
Kondizzjonijiet 
ghall-ghoti tal-
licenza. 
Emendat:
VII. 1889.10;
XIII. 1913.16;
XV. 1920.21;
XXXVI. 1948.3;
A.L. 161 ta’ l-
1990.
Sostitwit:
XVII. 1991.82.
308. Imhassar: XXIII. 2000.30.
  60      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
Ghal kemm zmien 
tiswa l-licenza. 
Thassir jew 
sospensjoni tal-
licenza.
Emendat:
VII. 1889.10;
IV. 1912.8;
XIX. 1926.17;
XL. 1949.22;
XVII. 1991.82.
Kap. 37.
Kap. 234.
309. Imhassar: XXIII. 2000.30.
TAQSIMA XXV
Emendat:
IV. 1912.9.
FUQ IT-TRAFFIKANTI F’OGGETTI TAL-BAHAR U F’HADID QADIM
L-artikoli 310 sa 316, it-tnejn inkluzi, gew imhassrin bl-Att
XXVII. 2001.33.
Mizjuda: 
XIV. 1986.2. 
TAQSIMA XXVA
FUQ VIDEO RECORDERS
Licenza ghal video 
recorder. 
Mizjud: 
XIV. 1986.2.
316A. Mhassar: XXVII. 2001.33.
Dritt ghal licenza u 
setgha ghall- 
eghmil ta’ 
regolamenti.
Mizjud:
XIV. 1986.2.
316B. Mhassar: XXVII. 2001.33.
TAQSIMA XXVI
Emendat: 
II. 1880.29.
DISPOSIZZJONIJIET GENERALI
Regolamenti li 
ghandhom jigu 
ppubblikati fil-
Gazzetta tal-
Gvern.
Mizjud:
II. 1880.29.
Emendat:
VII. 1889.12;
A.L. 4 ta’ l-1963.
317. Kull regolament maghmul mill-awtorita  kompetenti bis-
sahha tas-setghat moghtija lilu b’dan il-Kodici jew b’ligi ohra, illi
n-nuqqas tat-tharis tieghu jikkostitwixxi reat, ghandu jigi ppublikat
fil-Gazzetta tal-Gvern.
Min jikser id-
disposizzjonijiet 
ta’ dan il-Kodici 
jew ta’ ordni jew 
ta’ regolament isir 
hati ta’ 
kontravvenzjoni. 
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963.
318. Kull min jikser id-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodici, jew
ta’ ordni jew regolament moghti jew maghmul mill-awtorita
kompetenti, jew minn ufficjal pubbliku iehor, bis-sahha ta’ dan il-
Kodici, sew billi jaghmel dak li hu pprojbit li jaghmel, kemm billi
jonqos li jaghmel dak li jkun ordnat li jaghmel, jew billi ma jhallix
lil haddiehor jaghmel dak li jkun ordnat li jaghmel jew li jista’
jaghmel jew billi jhassar jew igib fix-xejn dak li haddiehor ikun
ghamel, taht id-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodici jew ordni jew
regolament, jew b’xi mod iehor, isir hati ta’ kontravvenzjoni.
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        61
Pieni. 
Emendat:
III. 1872.26; 
VIII. 1874.4; 
XI. 1910.19; 
II. 1968.3;
XXX. 1972.7; 
L. 1974.6; 
LIV. 1975.2; 
XIII. 1976.3; 
XLII. 1976.3; 
XIII. 1977.3; 
XXIII. 1978.3; 
XLIX. 1981.4; 
XV. 1985.3. 
Kap. 9.
319. (1) Bla hsara tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 19 u 543
tal-Kodici Kriminali, tad-disposizzjonijiet tas-subartikoli li jahbtu
sew sew wara dan u ta’ kull disposizzjoni ohra specjali ta’ dan il-
Kodici, kull qorti ta’ gudikatura kriminali, ghal kull
kontravvenzjoni msemmija fl-ahhar artikolu qabel dan, tista’ taghti
kull wahda mill-pieni stabbiliti fil-Kodici Kriminali ghall-
kontravvenzjonijiet, sew separatament kemm flimkien, jew, jekk
fil-fehma tal-qorti r-reat ikun jisthoqq piena akbar, tista’ taghti l-
piena tal-multa jew tal-prigunerija ghal zmien ta’ mhux izjed minn
xahar.
(2) Meta xi persuna tinsab hatja ta’ kontravvenzjoni ta’ xi
wahda mid-disposizzjonijiet tal-paragrafu (a) tas-subartikolu (1)
ta’ l-artikolu 38, ta’ l-artikolu 39 jew ta’ xi regolamenti maghmula
bis-sahha tieghu, jew ta’ l-artikolu 190 ta’ dan il-Kodici, tehel,
meta tinsab hatja, multa ta’ mhux inqas minn ghaxar liri u, barra
minn dan, jekk xi vettura jew bastiment ikun uzat fl-eghmil, jew
ghall-ghanijiet ta’ l-eghmil, tar-reat, il-qorti ghandha, fuq talba tal-
prosekuzzjoni, tordna il-qbid ta’ dik il-vettura jew bastiment, skond
il-kaz, ghal zmien ta’ mhux inqas minn xahar izda ta’ mhux izjed
minn sitt xhur u s-sospensjoni ghal zmien daqs dak ta’ kull licenza
tas-sewqan f’isem min jaghmel ir-reat, matul liema zmien il-
manutenzjoni u t-tiswija (jekk ikun hemm) tal-vettura jew tal-
bastiment ikunu ghas-spejjez tad-detentur tal-licenza taghha.
(2A) Meta persuna tinsab hatja ta’ ksur ta’ xi wahda mid-
disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 121 jew ta’ l-
artikolu 227 ta’ dan il-Kodici, tehel, meta tinsab hatja, multa ta’
mhux inqas minn hamsin lira izda mhux izjed minn mitt lira, u jekk
xi vettura jew bastiment ikun intuza fl-eghmil jew ghall-ghan ta’ l-
eghmil tar-reat, il-qorti ghandha fuq it-talba tal-prosekuzzjoni,
tordna l-qbid ta’ dik il-vettura jew ta’ dak il-bastiment, skond il-
kaz, ghal zmien ta’ mhux inqas minn xahrejn izda mhux izjed minn
sena u, fil-kaz ta’ vettura, is-sospensjoni ghal zmien daqs dak ta’
kull licenza tas-sewqan f’isem min jaghmel ir-reat, matul liema
zmien il-vettura jew il-bastiment jibqa’ ghar-riskju tas-sid:
Izda meta xi persuna li ma tkunx hadet sehem fir-reat,
ikollha jedd ghal dik il-vettura l-qbid ikun ordnat biss jekk il-qorti
tkun sodisfatta li ebda jedd bhal dak ma jkun qed jigi pregudikat
b’dak l-ordni.
(2B) Meta reat imsemmi fis-subartikolu (2A) ta’ dan l-artikolu
jkollu x’jaqsam ma’ rimi, il-qorti ghandha wkoll b’zieda ma’ kull
piena li tista’ tigi mposta skond dan il-Kodici, tordna lil min
jaghmel ir-reat li jnehhi mill-post fejn ikun sar ir-reat il-materjal
kollu, li dwaru jkun instab hati, fi zmien bizzejjed ghal hekk, li jigi
stabbilit mill-qorti, u li fin-nuqqas ta’ tharis ta’ dak l-ordni dak il-
materjal jitnehha ghas-spejjez ta’ min jaghmel ir-reat, f’liema kaz
jista’ jigi mgieghel ihallas lura l-ispejjez bhala dejn civili.
(2C) Jekk f’reat li ghalih japplika s-subartikolu (2A) ta’ dan l-
artikolu min jaghmel ir-reat jarmi zibel, rimi, skart jew likwidu ta’
dak id-daqs jew f’dik il-kwantita  jew ta’ dak il-kumulu, li, meta
tqisu wahdu, ikun bizzejjed biex iwassal biex jikrieh u/jew jithassar
xi post fil-berah jew ta’ xi parti mill-bahar mal-kosta, dan jehel,
meta jinsab hati, multa ta’ mhux inqas minn hames mitt lira izda ta’
  62      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
mhux izjed minn elf lira u meta xi vettura jew bastiment ikun intuza
fl-eghmil tar-reat jew ghall-ghan ta’ l-eghmil tar-reat id-
disposizzjonijiet tas-subartikolu (2A) ta’ dan l-artikolu dwar qbid u
sospensjoni tal-licenza tas-sewqan ghandhom japplikaw.
(2D) Jekk min jaghmel ir-reat ma jkunx is-sid tal-vettura jew tal-
bastiment kif imsemmi fis-subartikolu (2A) jew (2C) ta’ dan l-
artikolu izda jkun agixxa taht l-istruzzjonijiet jew bit-taghrif ta’
dak is-sid jew meta dak is-sid seta’ jevita l-eghmil tar-reat u ma
ghamilx hekk, is-sid jehel, meta jinsab hati, l-istess piena stabbilita
fis-subartikoli (2A) u (2C) ta’ dan l-artikolu, u d-disposizzjonijiet
tas-subartikolu (2B) ta’ dan l-artikolu jkunu applikabbli ghas-sid
tal-vettura jew tal-bastiment.
(2E) Jekk ikun jidher mic-cirkostanzi li fihom jinstab xi materjal
mormi kontra l-ligi, min kien is-sid jew il-persuna l-ohra
responsabbli ghal dak il-materjal minnufih qabel ir-rimi tieghu, dak
is-sid jew dik il-persuna ghandha titqies li tkun iddepozitat dak il-
materjal u tista’ tehel il-piena stabbilita fis-subartikoli (2A) u (2C)
ta’ dan l-artikolu u d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2B) ta’ dan
l-artikolu japplikaw ghaliha, kemm-il darba ma tippruvax li dak ir-
reat ma kenitx taf bih, jew ghalkemm kienet taf bih ma setghatx
timpedih milli jsir.
(3) Meta persuna tinsab hatja ta’ reat kontra xi wahda mid-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 130 jew ta’ l-artikolu 181 ta’ dan il-
Kodici jew ta’ xi regolamenti maghmula bis-sahha ta’ xi wiehed
mill-imsemmija artikoli, din tehel -
(a) meta tinsab hatja l-ewwel darba, multa ta’ mhux inqas
minn ghoxrin lira izda mhux izjed minn mitejn lira, u 
(b) meta tinsab hatja t-tieni darba jew wara, multa ta’
mhux inqas minn hamsin lira izda mhux izjed minn
hames mitt lira, jew prigunerija ghal zmien ta’ mhux
izjed minn tliet xhur, jew dik il-multa u prigunerija
flimkien.
(4) Meta xi persuna tinsab hatja ta’ reat kontra d-
disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu
97 jew ta’ l-artikolu 295 ta’ dan il-Kodici, tehel multa ta’ mhux
inqas minn ghoxrin lira izda mhux izjed minn hames mitt lira u
barra minn dan penali ta’ mhux inqas minn zewg liri u mhux izjed
minn hamsin lira ghal kull gurnata mid-data li fiha tinsab hatja sad-
data li fiha dik il-persuna thares l-imsemmija disposizzjonijiet.
(5) Kull persuna li tinsab hatja ta’ kontravvenzjoni kontra d-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 202 ta’ dan il-Kodici tehel -
(a) meta tinsab hatja l-ewwel darba, multa ta’ mhux inqas
minn zewg liri, u
(b) meta tinsab hatja t-tieni darba jew wara, multa ta’
mhux inqas minn hames liri.
(6) (a) Kull persuna li taghmel reat kontra xi wahda mid-
disposizzjonijiet ta’ l-artikoli mill-205 sal-211 ta’ dan
il-Kodici, jew ta’ xi regolamenti maghmula taht l-
artikolu 214 ta’ dan il-Kodici, tehel, meta tinsab hatja
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        63
l-ewwel darba, multa ta’ mhux inqas minn ghaxar liri
jew prigunerija ghal zmien ta’ mhux izjed minn xahar
u, meta tinsab hatja t-tieni darba jew wara, multa ta’
mhux inqas minn hamsin lira jew prigunerija ghal
zmien ta’ mhux izjed minn tliet xhur jew dik il-multa u
prigunerija flimkien.
(b) Meta persuna tinsab hatja ta’ reat kif imsemmi fil-
paragrafu (a) ta’ dan is-subartikolu il-qorti ghandha
tissospendi l-licenza relattiva ghal zmien ta’ mhux
izjed minn tnax-il xahar u ghandha, fuq it-talba tal-
prosekuzzjoni, tordna l-konfiska ta’ l-ixkubetta, arma
tan-nar, munizzjon, arma, jew oggett iehor uzat fl-
eghmil tar-reat.
Kap. 9.
Kriminali ma ghandhomx japplikaw meta wiehed
jinsab hati ta’ reat kif imsemmi fil-paragrafu (a) ta’
dan is-subartikolu.
Setgha tal-qorti li 
tordna l-qbid ta’ 
vettura jew 
dghajsa. 
(7) Il-qorti tista’ wkoll, fil-kaz ta’ kontravvenzjoni maghmula
minn sid jew drajver ta’ vettura, jew minn sid ta’ dghajsa, jew minn
barklor, waqt ix-xoghol tieghu, tordna l-qbid tal-vettura jew tad-
dghajsa, ghal zmien ta’ mhux izjed minn xahar, bi spejjez tas-sid.
Il-qbid tal-vettura 
jgib mieghu l-qbid 
tal-bhima. 
(8) Il-qbid tal-vettura jgib mieghu l-qbid tal-bhima li biha,
waqt il-kontravvenzjoni, tkun armata l-vettura.
Setgha tal-qorti li 
thassar jew 
izzomm licenza 
tan-nies tal-
hwienet, ecc. 
320. F’kaz ta’ recidiva ghall-kontravvenzjonijiet maghmulin
min-nies tal-hwienet, bejjiegha, jew minn nies ohra li jahdmu arti,
sengha, jew xoghol iehor, b’licenza moghtija mill-awtorita
kompetenti, meta dawn il-kontravvenzjonijiet ikollhom x’jaqsmu
max-xoghol ta’ l-arti, sengha jew xoghol iehor, il-qorti tista’
thassar il-licenza, jew tordna li l-licenza tigi mizmuma ghal dak iz-
zmien li jidhrilha xieraq.
Setgha tal-qorti li 
tordna it-tnehhija 
ta’ l-inkonvenjent, 
ecc.
Emendat: 
II. 1880.30;
X. 1956.5; 
I. 1959.8; 
XXXI. 1967.37;
III. 1972.3. 
321. (1) F’kaz ta’ kontravvenzjoni, il-qorti, barra milli taghti
l-piena, ghandha tordna lill-hati, meta jkun hemm lok, li jnehhi l-
inkonvenjent li bih tkun saret il-kontravvenzjoni, jew, skond ic-
cirkostanzi, li jesegwixxi l-ligi, fi zmien sufficjenti moghti lilu
ghaldaqshekk kif jigi stabbilit mill-qorti; u, jekk il-hati jonqos li
jesegwixxi dak l-ordni fiz-zmien hekk lilu moghti, jehel piena ta’
ammenda ta’ mhux izjed minn zewg liri ghal kull gurnata li l-
kontravvenzjoni tkompli wara li jaghlaq iz-zmien hawn fuq
imsemmi.
Il-qorti tista’ taghti 
s-setgha lill-
Pulizija biex tnehhi 
l-inkonvenjent bi 
spejjez tal-hati.
(2) Il-qorti tista’ wkoll tordna illi l-inkonvenjent jigi mnehhi,
jew li l-ligi tigi esegwita, mill-Pulizija, bi spejjez tal-hati, illi,
f’dak il-kaz, jista’ jigi mgieghel ihallas l-ispiza b’mandat mahrug
mill-istess qorti.
(3) Jekk il-hati, minhabba mard tal-mohh jew xi inkapacita
fizika ohra ma jkunx jista’ jidher il-qorti jew ikun barra minn Malta
jew ikun mistohbi u ufficjal tal-Pulizija mhux taht il-grad ta’
spettur jiccertifika bil-gurament li jinhtieg, li l-inkonvenjent
jitnehha jew li l-ligi tigi xort’ohra mwettqa, il-qorti ghandha tordna
li t-tahrika tigi notifikata lil xi rapprezentant legittimu tal-hati jew
  64      KAP. 10. h          LIGIJIET TAL-PULIZIJA
lil xi persuna li jkollha l-kustodja tieghu, jew lil min ikollu t-
tmexxija tal-proprjeta  tieghu, jew f’nuqqas ta’ xi rapprezentant
maghruf, jew persuna kif intqal fuq, lil zewg jew mart jew bin jew
bint il-hati. F’kull kaz bhal dan, wara prova ta’ l-inkonvenjent jew
ta’ nuqqas ta’ tharis tal-ligi, il-qorti ghandha tapplika d-
disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu jew, f’kazijiet
xierqa, id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1).
(4) Meta ghal xi raguni n-notifika ta’ tahrika kif mahsub fis-
subartikolu (3) ta’ dan l-artikolu ma tkunx tista’ ssir jew meta l-hati
ma jkunx maghruf jew ma tkunx maghrufa l-persuna responsabbli
ghall-inkonvenjent jew nuqqas ta’ tharis tal-ligi, il-qorti tista’
tapplika d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu
fuq talba biss ta’ ufficjal tal-Pulizija mhux taht il-grad ta’ spettur li
jikkonferma bil-gurament l-ezistenza ta’ l-inkonvenjent jew ta’
nuqqas ta’ tharis tal-ligi u ta’ l-urgenza illi l-istess jitnehha jew li l-
ligi tigi esegwita u fuq prova ohra, jekk ikun hemm, li l-qorti
jidhrilha xieraq li tinhtieg.
(5) F’kull kaz imsemmi fis-subartikoli (3) u (4) ta’ dan l-
artikolu, il-qorti ghandha, meta jkun hemm lok ta’ applikazzjoni ta’
xi piena ghar-reat, tiddifferixxi l-kawza sakemm il-hati jkun tajjeb
biex jidher ghall-kawza, jew ikun gie lura jew jigi maghruf u jista’
jidher quddiemha.
L-ispiza tat-
tnehhija ta’ opra 
ghall-prova ta’ 
kontravvenzjoni, 
tbatiha l-Pulizija 
jekk il-
kontravvenzjoni 
ma tigix ippruvata.
(6) Meta, sabiex tigi ppruvata kontravvenzjoni, il-qorti tordna
fuq talba tal-Pulizija, li titnehha xi opra, kollha kemm hija jew
bicca minnha, u ma jinsabx li hemm la din il-kontravvenzjoni u
lanqas kontravvenzjoni ohra mnissla minn fattijiet li, minghajr it-
tnehhija ta’ dik l-opra, ma kinux ikunu jistghu jidhru, u lanqas ebda
kontravvenzjoni ghad-disposizzjonijiet tal-paragrafu (o) tas-
subartikolu (1) ta’ l-artikolu 97, l-ispiza li tkun saret kif ukoll kull
spiza ohra mehtiega sabiex dik l-opra terga’ titqieghed kif kienet
qabel, tbatiha l-Pulizija.
Setgha tal-qorti 
f’kaz ta’ 
kontravvenzjoni 
ghall-ordnijiet ta’ 
l-awtorita  sanitarja.
(7) Meta citazzjoni hija dwar kontravvenzjoni ghal ordni
moghti mill-awtorita  sanitarja, minhabba li dan l-ordni ma jkunx
gie esegwit, jew minhabba li jkun gie esegwit hazin, il-qorti tista’
jekk ikun mehtieg, fuq talba ta’ l-imharrek, titlob rapport mill-Bord
tas-Servizzi Generali, u tista’ wkoll tezamina, bil-gurament lill-
membri ta’ dan il-Bord, fuq il-mertu ta’ dak l-ordni, u fuq l-
esekuzzjoni tieghu; u, f’dak il-kaz, jekk il-bord, jew il-maggoranza
tal-membri tieghu, ikunu jaqblu mal-fehma ta’ l-awtorita  li tkun tat
l-ordni, id-dritt li jmiss lill-membri tal-bord kif ukoll l-ispejjez li
huma jaghmlu, ibatihom l-imharrek.
Ghall-hlas tal-
hsara jitmexxa bic-
civil.
(8) Bla hsara ta’ fejn dan il-Kodici jghid espressament
xort’ohra, il-hlas ghad-danni kkagunati minn kontrav-venzjoni
jista’ jintalab mill-parti offiza bhala dejn civili.
Reat minn ghaqda 
ta’ persuni. 
Mizjud: 
L. 1974.7.
322. Meta xi reat kontra d-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodici
jew xi regolamenti jew ordni maghmula bis-sahha tieghu jsir minn
ghaqda jew korp ta’ persuni, kull persuna li, fil-hin ta’ l-eghmil tar-
reat, kienet direttur, manager, segretarju jew ufficjal iehor simili ta’
dik l-ghaqda jew korp ta’ persuni, jew kienet tidher li qed tagixxi
f’xi kariga bhal dik, tkun hatja ta’ dak ir-reat kemm-il darba ma
tippruvax li r-reat ikun sar minghajr it-taghrif taghha u li tkun
LIGIJIET TAL-PULIZIJA g KAP. 10.        65
ezercitat id-diligenza kollha xierqa biex tevita l-eghmil tar-reat.
