OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 1
KAPITOLU 413
ATT DWAR OPPORTUNITAJIET INDAQS 
(PERSUNI B’DIZABILITA )
10 ta’ Frar, 2000
1 ta’ Ottubru, 2000
L-Att I ta’ l-2000.
TAQSIMA I
PRELIMINARI
Titolu fil-qosor.
Opportunitajiet Indaqs ghal Persuni b’Dizabilita .
Tifsir.
xort’ohra -
"agenzija ta’ impieg" tfisser kull min jew kull korp li, sew jekk
bi hlas sew le, jassisti lil persuni jsibu impieg jew xoghol iehor jew
li jkun jassisti lil principali jsibu impjegati jew haddiema, u
tinkludi kull attivita  mwettqa f’Malta ghar-reklutagg ta’ persuni
biex jigu impjegati f’Malta jew barra minn Malta;
"akkomodazzjoni" tinkludi akkomodazzjoni residenzjali jew
kummercjali, u adattament strutturali jew bidliet f’bini ezistenti;
"awtorita  edukattiva" tfisser korp jew persuna li jkunu qed
jamministraw istituzzjoni edukattiva;
"dizabilita " tfisser nuqqas fiziku jew mentali li jillimita b’mod
sostanzjali xi attivita  vitali magguri wahda jew iktar minn wahda
ta’ dik il-persuna;
"eta  pensjonabbli", ghar-rigward ta’ persuna, tfisser kull eta  li
matulha din il-persuna jkollha jedd ghal pensjoni ghal min jirtira
skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Sigurta  Socjali; 
"eta  ta’ skola obbligatorja", ghar-rigward ta’ persuna, tfisser l-
eta  meta dik il-persuna tkun suggetta ghad-disposizzjonijiet ta’ l-
Att dwar l-Edukazzjoni sal-limitu li dawn ikunu jirrelataw ghal dik
l-eta ;
"impieg" tfisser impieg b’kuntratt ta’ servizz;
"istituzzjoni edukattiva" tfisser kindergarten, skola, kullegg,
universita  jew istituzzjoni ohra li fihom jigu provduti edukazzjoni
jew tahrig;
"Kummissjoni" tfisser il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni
b’Dizabilita  mwaqqfa skond ma hemm fl-artikolu 21 ta’ dan l-Att,
u tinkludi lil kull ufficjal tal-Kummissjoni minnha debitament
awtorizzat biex jagixxi f’isimha ghal xi ghan specifiku jew
kategorija ta’ ghanijiet taht dan l-Att;
"kuntratt ta’ servizz" tfisser ftehim ta’ impieg bejn zewg persuni,
jew bejn persuna u korp ta’ persuni, sew bil-miktub, bil-fomm jew
mifhum, li bih l-impjegat ikollu obbligu li jaghti servizzi lill-
principal ghal ghadd ta’ sighat stabbiliti, fuq bazi sew ta’ full-time
jew ta’ part-time, sew temporanja, b’paga, salarju, rimunerazzjoni
2 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
bi hlas jew kull beneficcju jew privilegg iehor hekk kif kollha
stabbiliti bla hsara ghall-jedd li jkollu l-principal li jikkontrolla,
jissorvelja, imexxi u jiehu kull ghamla ta’ azzjoni dixxiplinarja fuq
l-impjegat skond kif dak iwettaq dmirijietu;
"membru tal-familja", ghar-rigward ta’ individwu,
tinkludi -
(a) il-genituri;
(b) il-mara jew ir-ragel;
(c) l-iben, il-bint, hu jew oht, li jkollhom tmintax-il sena
jew aktar; u
(d) tutur legali jew kuratur, ta’ dak l-individwu;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli ghall-harsien socjali u
l-izvilupp ta’ dan il-qasam, u tinkludi kull persuna li tkun
debitament awtorizzata mill-Ministru msemmi biex tagixxi f’ismu
ghal ghan specifiku jew kategorija ta’ ghanijiet taht dan l-Att;
"nuqqas", fil-kuntest ta’ dizabilita , tfisser kull telfien,
restrizzjoni jew anormalita  ta’ funzjoni psikologika, fizjologika jew
struttura anatomika;
"ghajnuna awziljarja" tfisser kull mezz palljattiv (li jtaffi) jew
terapewtiku, kull ghajnuna prostetika, jew kull mezz iehor jew
ghajnuna ohra li jistghu jinhtiegu minn persuna b’dizabilita  b’mod
specifiku minhabba f’dik id-dizabilita ;
"persuna b’dizabilita  kwalifikata" tfisser -
(a) ghar-rigward ta’ xi impieg bhal dak imsemmi fit-
Titolu I tat-Taqsima III ta’ dan l-Att, persuna
b’dizabilita  li jkollha iktar mill-eta  ta’ skola
obbligatorja izda li tkun ghadha ma lahqitx l-eta
pensjonabbli, u li, sew jekk ikollha sew jekk ma
jkollhiex xi akkomodazzjoni skond it-Titolu msemmi
qabel, tkun tista’ twettaq il-funzjonijiet essenzjali tal-
kariga fl-impieg li jkollha jew li tapplika ghaliha jew li
jista’ jkollha jew li tista’ tapplika ghaliha; u
(b) ghar-rigward tal-provvediment ta’ oggetti, facilitajiet
jew servizzi kif imsemmi fit-Titolu 4 tat-Taqsima III
ta’ dan l-Att, persuna b’dizabilita  li jkollha l-htigiet ta’
eligibilta  essenzjali ghall-provvediment ta’ dawk l-
oggetti, facilitajiet jew servizzi jew sabiex hija
tippartecipa f’dawk il-programmi jew attivitajiet
bhalma jistghu jigu provduti minn xi persuna jew korp
skond it-Taqsima qabel imsemmija ta’ dan l-Att.
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 3
TAQSIMA II
TIFSIRA TA’ DISKRIMINAZZJONI MINHABBA 
F’DIZABILITA
Diskriminazzjoni 
minhabba 
f’dizabilita  dovuta 
ghal xi trattaament 
inqas favorevoli.
3. (1) Persuna tkun qieghda tiddiskrimina kontra persuna
ohra minhabba f’dizabilita  f’cirkostanzi relevanti ghall-ghanijiet
ta’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att jekk - 
(a) f’cirkostanzi li huma simili jew li m’humiex
materjalment differenti, hija tittratta jew tipproponi li
tittratta persuna b’dizabilita  b’mod inqas favorevoli
milli tittratta jew kieku tittratta persuna li ma jkollhiex
dizabilita  bhal dik; jew 
(b) hija tittratta jew tipproponi li tittratta persuna b’mod
inqas favorevoli minhabba f’xi karatteristika li soltu
jkollhom persuni li jkollhom dik id-dizabilita  jew
karatteristika misthajla li soltu tkun fuq persuni li
jkollhom dizabilita  bhal dik.
(2) Ghall-ghanijiet tal-paragrafu (a) tas-subartikolu (1) ta’ dan
l-artikolu, il-fatt li l-persuna b’dizabilita  tista’ tehtieg
akkomodazjoni differenti u, jew, servizzi differenti, m’ghandu
f’ebda kaz jitqies bhala li jkun qed jikkostitwixxi cirkostanzi li
huma materjalment differenti.
Diskriminazzjoni 
minhabba 
f’dizabilita  dovuta 
ghal xi nuqqas ta’ 
konformita  ma xi 
htiega jew 
kondizzjoni.
4. Persuna tkun qieghda tiddiskrimina ma’ persuna ohra
minhabba f’dizabilita  jekk dik il-persuna l-ohra tenhtieg li
tikkonforma ma’ xi htiega jew kondizzjoni li maghha
jikkonformaw jew ikunu jistghu jikkonformaw il-maggoranza ta’
persuni li ma jkollhomx dik id-dizabilita , u
(a) li ma tkunx ragonevoli fic-cirkostanzi tal-kaz; u
(b) li maghha dik il-persuna l-ohra ma tkunx tikkonforma
jew ma tkunx tista’ tikkonforma.
Diskriminazzjoni 
minhabba 
f’dizabilita  dovuta 
ghal kull ghajnuna 
awziljarja.
5. Persuna tkun qieghda tiddiskrimina ma’ persuna ohra
minhabba f’dizabilita  jekk hija tittratta, jew tipproponi li tittratta,
lil dik il-persuna l-ohra b’mod inqas favorevoli milli tittratta jew
kieku tittratta lil persuni ohrajn li ma jkollhomx dik id-dizabilita
minhabba fil-fatt li dik il-persuna l-ohra tkun akkumpanjata bi jew
ikollha ghajnuna awziljarja li tintuza minn dik il-persuna l-ohra jew
minhabba f’kull haga li jkollha x’taqsam ma’ dak il-fatt, sew jekk
tkun sew jekk ma tkunx il-prattika li tittratta b’mod hekk inqas
favorevoli lil xi persuna li tkun akkumpanjata bi jew li jkollha xi
ghajnuna awziljarja bhal dik.
Diskriminazzjoni 
minhabba 
f’dizabilita  dovuta 
ghal xi assistenza.
6. Persuna tkun qeghda tiddiskrimina ma’ persuna ohra
minhabba f’dizabilita  jekk hija tittratta, jew tipproponi li tittratta,
lil dik il-persuna l-ohra b’mod inqas favorevoli milli tittratta jew
kieku tittratta lil persuni ohrajn li ma jkollhomx dik id-dizabilita
minhabba fil-fatt li dik il-persuna l-ohra tkun akkumpanjata minn -
(a) interpretu; jew
(b) qarrej; jew
(c) assistent; jew
4 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
(d) persuna li tiehu hsiebha,
li jipprovdi servizzi ta’ interpretazzjoni, qari jew servizzi ohra lil
dik il-persuna l-ohra minhabba fid-dizabilita  ta’ dik il-persuna l-
ohra jew minhabba f’kull haga li jkollha x’taqsam ma’ dak il-fatt,
sew jekk tkun sew jekk ma tkunx il-prattika li tittratta b’mod inqas
favorevoli lil xi persuna li tkun akkumpanjata minn interpretu,
qarrej, assistent jew persuna li tiehu hsieb, skond il-kaz.
TAQSIMA III
PROJBIZZJONI TA’ DISKRIMINAZZJONI MINHABBA 
F’DIZABILITA
TITOLU I - IMPIEG
7. (1) Ebda principal ma jista jiddiskrimina minhabba
f’dizabilita  kontra persuna b’dizabilita  kwalifikata ghar-rigward
ta’-
(a) proceduri li jkollhom x’jaqsmu ma’ applikazzjonijiet
ghal impieg;
(b) l-ingagg, promozzjoni jew tkeccija ta’ impjegati;
(c) il-kumpens li jinghata lil impjegat;
(d) tahrig f’xi okkupazzjoni; u
(e) kull patt, kondizzjoni u privilegg iehor li ghandu
x’jaqsam ma’ impieg.
(2) Ghall-ghanijiet tas-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu u
minghajr pregudizzju ghall-generalita  tat-Taqsima II ta’ dan l-Att,
principal jitqies li jkun qed jiddiskrimina minhabba f’dizabilita
kontra persuna kif hemm imsemmi, jekk dak il-principal b’mod li
mhux ragonevoli -
(a) jillimita, jissegrega jew jikklassifika lil dik il-persuna
b’mod li dan itellef  l-opportunitajiet jew il-grad ta’
dik il-persuna; jew
(b) jippartecipa f’xi kuntratt, jew arrangament iehor jew
relazzjoni ohra, li t-twettiq taghhom ikollu l-effett li
jaghmel lil dik il-persuna suggetta ghal
diskriminazzjoni; jew
(c) juza livelli, kriterji jew metodi ta’ amministrazzjoni li
jkollhom effett kuntarju ghall-opportunitajiet, grad
jew beneficcji ta’ dik il-persuna; jew
(d) jonqos milli jipprovdi bdil ragonevoli ghad-dizabilita
ta’ dik il-persuna, hlief jekk il-principal jista’ jgib
prova li l-bdil mehtieg ser jippregudika b’mod mhux
xieraq, it-thaddim tas-sengha jew tan-negozju li dak il-
principal jiggestixxi; jew
(e) jichad opportunitajiet ta’ impieg lil dik il-persuna meta
dik ic-cahda tkun fondata fuq il-htiega tal-principal li
jipprovdi bdil ragonevoli ghad-dizabilita  ta’ dik il-
persuna; jew
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 5
(f) juza livelli ta’ kwalifika, provi dwar l-impieg, jew
kriterji ta’ ghazla ohra li jaqtghu ’l barra jew jistghu
jaqtghu ’l barra lil xi persuna jew klassi ta’ persuni li
jkollhom xi dizabilita  kemm-il darba l-principal ma
jgibx prova li l-livelli, provi jew kriterji ta’ ghazla
ohra jkunu kwalifika jew htiega essenzjali ghall-kariga
li tkun; jew 
(g) jonqos milli jaghzel u jaghmel provi dwar xi impieg
bil-mod l-iktar effettiv sabiex jizgura li, meta ssir il-
prova fuq dik il-persuna, u dik il-persuna tinzerta
jkollha dizabilita  li tnaqqas il-kapacitajiet taghha ta’
kif thoss, tuza jdejha jew titkellem, ir-rizultati ta’
dawk il-provi jkunu jirriflettu b’mod preciz il-
kapacitajiet jew ix-xehtiet ta’ dik il-persuna.
(3) Meta principal jeskludi minn xi impieg jew tkomplija ta’
impieg lil xi persuna li jkollha l-kwalifiki li tinghata dak l-impieg
jew li tkompli f’dak l-impieg jew xort’ohra jillimita l-
opportunitajiet, grad jew beneficcji ta’ dik il-persuna minhabba fid-
dizabilita  ta’ persuna ohra li maghha dik il-persuna tkun maghrufa
jew suspetta li jkollha relazzjoni jew assocjazzjoni, dik l-eskluzjoni
jew limitazzjoni ghandhom, ghall-ghanijiet ta’ dan l-artikolu,
jitqiesu bhallikieku kienu diskriminazzjoni minhabba f’dizabilita
kontra persuna bhalma hemm imsemmi fis-subartikolu (1) ta’ dan l-
artikolu.
(4) Ghall-ghanijiet tal-paragrafu (d) tas-subartikolu (2) ta’ dan
l-artikolu, il-fatturi li ghandhom jitqiesu sabiex jigi stabbilit jekk
tibdil ikunx se jippregudika b’mod mhux xieraq it-thaddim ta’
sengha jew negozju gestit mill-principal ghandhom ikunu
jinkludu;-
(a) ix-xorta u n-nefqa tat-tibdil;
(b) ir-rizorsi finanzjarji totali tal-post tax-xoghol involuti
fl-ghemil tat-tibdil;
(c) l-ghadd ta’ impjegati fuq il-post tax-xoghol li jkunu
jehtiegu tibdil;
(d) l-effett fuq l-ispejjez u r-rizorsi u l-impatt li t-tibdil
mehtieg se jkollu fuq it-thaddim tal-post tax-xoghol;
(e) ir-rizorsi finanzjarji totali tal-principal;
(f) il-qies totali tan-negozju tal-principal inkluz l-ghadd
ta’ impjegati, u l-ghadd u t-tip tal-postijiet tax-xoghol
u fejn dawn ikunu jinsabu;
(g) it-tip ta’ kull hidma li jaghmel il-principal, inkluzi l-
ghamla, l-istruttura u l-funzjonijiet ta’ dawk li jahdmu
u x-xoghol li jaghmlu; u
(h) kemm ikunu jistghu jinghataw flus minn fondi
pubblici biex itaffu n-nefqa li ssir ghal xi tibdil.
(5) Ghall-ghanijiet ta’ dan l-artikolu, il-frazi "jipprovdi tibdil
ragonevoli" tinkludi -
(a) li facilitajiet ezistenti li jintuzaw mill-impjegati jsiru
b’mod li jkunu facilment accessibbli ghal, u jkunu
6 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
jistghu jintuzaw minn persuni li jkollhom
dizabilitajiet; u
(b) ristrutturar ta’ impiegi, it-tnedija ta’ sistemi ta’ xoghol
part-time jew skeda ta’ xoghol modifikata, it-tqassim
mill-gdid ta’ karigi battala, l-akkwist jew il-modifika
ta’ taghmir jew mezzi, l-aggustament jew tibdil xieraq
ta’ ezamijiet jew materjal ta’ tahrig jew policies, il-
provvediment ta’ qarrejja jew interpreti, u l-ghemil ta’
kull tibdil iehor simili ghal persuna b’dizabilita .
Ezamijiet medici. 8. (1) Salv kif hemm provdut fis-subartikoli (2) u (3) ta’ dan
l-artikolu, principal m’ghandux imexxi jew jesigi xi ezami mediku
jew xort’ohra jitkixxef dwar min japplika ghal xi impieg mieghu
jew xi impjegat tieghu dwar jekk min ikun applika jew l-impjegat
tieghu jkunx persuna b’dizabilita  jew dwar ix-xorta jew il-gravita
ta’ dik l-inkapacita  hlief biex jaccerta ruhu mill-kapacita  li jwettaq
certi funzjonijiet li jkollhom x’jaqsmu max-xoghol tieghu jew
sabiex jaghraf xi tkun in-nefqa li se jkollu jaghmel fit-tibdiliet li
jistghu jenhtiegu b’rizultat ta’ dik id-dizabilita .
(2) Wara li ssir offerta ta’ impieg lil min japplika sabiex dan
jigi impjegat u qabel ma dak l-impieg fil-fatt jibda jsehh, principal
jista’ jipprovdi ghall-ghemil ta’ ezami mediku, jew jesigi li dan
isir, jew inkella jaghmel l-offerta ta’ dak l-impieg kondizzjonata
mir-rizultati ta’ dak l-ezami biss jekk kull min japplika ghal din l-
istess ghamla ta’ impieg ikunu wkoll suggetti ghal dak l-ezami.
(3)Meta jigri li fil-fatt isir ezami bhal dak imsemmi fis-
subartikolu (1) u (2) ta’ dan l-artikolu, kull taghrif li jinkiseb dwar
il-kondizzjoni u l-istorja medika ta’ min japplika dwar id-dizabilita
li jkollu ghandu -
(a) jingabar u jibqa’ jinzamm fuq formoli separati;
(b) jinzammu f’files medici separati; u
(c) jitqies bhala notament mediku konfidenzjali.
(4) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3) ta’ dan l-
artikolu, jekk min japplika jigi sussegwentement impjegat, ebda
haga m’ghandha zzomm lill-principal tieghu milli jgharraf,  jekk
iqis li jkun hekk xieraq, lil
(a) supervisors u managers fi hdan l-istess stabbiliment
dwar kull restrizzjoni mehtiega fuq ix-xoghol jew id-
dmirijiet ta’ dik il-persuna li tkun applikat u kull tibdil
li jista’ jinhtieg u,
(b) persunal li jaghti l-ewwel ghajnuna u jiehu hsieb l-
inkolumita  ta’ l-impjegati dwar kull kura ta’
emergenza li tkun tista’ tenhtieg dik il-persuna li tkun
applikat minhabba fid-dizabilita  taghha jew dwar kull
prekawzjoni specjali li tista’ tkun mehtiega minhabba
f’dik id-dizabilita .
(5) B’zieda mad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta’ dan l-
artikolu, izda bla hsara ghad-disposizzjonijiet tas-subartikoli (3) u
(4) ta’ dan l-artikolu, principal jista’ jitlob li jsiru ezamijiet medici
fuq bazi volontarji, inkluz il-gbir ta’ kull storja medika b’mod
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 7
volontarju, li jkunu jaghmlu sehem minn programm ta’ sahha ghall-
impjegati.
(6) Ghall-ghanijiet ta’ dan l-artikolu, kull ezami mediku
bhalma hemm imsemmi fih ghandu jinkludi kull ezami mediku u,
jew, psikologiku li jista’ jsir fic-cirkostanzi tal-kaz.
Trade Unions.
Kap. 452.
9. Organizzazzjoni registrata skond l-Att dwar l-Impiegi u r-
Relazzjonijiet Industrijali jew kumitat tat-tmexxija jew membru
tal-kumitat tat-tmexxija ta’ organizzazzjoni registrata bhal dik ma
jistghux jiddiskriminaw kontra -
(a) persuna, minhabba fid-dizabilita  ta’ dik il-persuna jew
id-dizabilita  ta’ xi wiehed mill-membri tal-familja ta’
dik il-persuna -
(i) billi jichdu jew jonqsu milli jaccettaw l-
applikazzjoni taghha ghas-shubija; jew
(ii) fil-patti jew kondizzjonijiet li bihom dik l-
organizzazzjoni tkun lesta li taccetta l-
applikazzjoni taghha ghas-shubija; u, jew 
(b) membru ta’ organizzazzjoni registrata bhal dik,
minhabba fid-dizabilita  ta’ dak il-membru jew id-
dizabilita  ta’ xi membru tal-familja ta’ dak il-membru
billi -
(i) jichadlu l-jedd ghal xi beneficcju provdut mill-
organizzazzjoni jew jillimitalu l-jedd tieghu
ghal dak il-beneficcju; jew
(ii) inehhilu s-shubija mill-organizzazzjoni; jew
jibdillu l-kundizzjonijiet ta’ dik is-shubija.
Agenzija ta’ l-
impieg.
10. (1) Agenzija ta’ l-impieg ma tistax tiddiskrimina kontra
persuna minhabba fid-dizabilita  taghha jew id-dizabilita  ta’ xi
wiehed mill-membri tal-familja taghha -
(a) billi tichad milli tipprovdi lil dik il-persuna xi servizz
li l-agenzija taghti; jew
(b) fil-patti jew kondizzjonijiet li l-agenzija toffri li
tipprovdi lil dik il-persuna bis-servizzi taghha; jew
(c) fil-mod kif l-agenzija tipprovdi lil dik il-persuna xi
servizz li taghti.
(2) Ghall-iskop ta’ dan l-artikolu agenzija ta’ l-impieg ma
ghandhiex titqies li qed tiddiskrimina kontra persuna minhabba fid-
dizabilita  taghha jekk, meta jkun ikkunsidrat it-tahrig ta’ dik il-
persuna, il-kwalifiki u l-esperjenza rilevanti ghax-xoghol li hija
tkun qieghda tfittex, u l-fatturi rilevanti l-ohra kollha li ghandhom
ragonevolment jitqiesu, dik il-persuna ma tkunx kapaci, minhabba
fid-dizabilita  taghha, li twettaq il-htigiet necessarji tax-xoghol li
tkun qed tfittex.
TITOLU 2 - EDUKAZZJONI
Edukazzjoni.
artikolu, awtorita  jew istituzzjoni edukattiva ma tistax
tiddiskrimina kontra -
8 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
(a) min japplika biex jiddahhal bhala student minhabba
f’xi dizabilita  tieghu jew xi dizabilita  ta’ xi wiehed
mill-membri tal-familja tieghu -
(i) billi tichadlu jew tonqos milli tilqa’ l-
applikazzjoni tieghu ghal dak id-dhul, jew
(ii) fil-patti jew kondizzjonijiet li bihom dik l-
awtorita  jew istituzzjoni edukattiva tkun lesta li
ddahhlu bhala student; u, jew,
(b) student minhabba f’xi dizabilita  tieghu jew xi
dizabilita  ta’ xi wiehed mill-membri tal-familja tieghu
billi -
(i) tichadlu l-jedd ghal xi beneficcju provdut minn
dik l-awtorita  jew istituzzjoni edukattiva jew
tillimitalu l-jedd tieghu ghal dak il-beneficcju;
jew
(ii) tkeccih mill-istituzzjoni edukattiva fejn huwa
jkun qieghed jattendi.
(2) Meta awtorita  jew istituzzjoni edukattiva jkunu gew ghal
kollox jew primarjament imwaqqfa ghal studenti li jkollhom xi
dizabilita  partikolari jew specifika, dik l-awtorita  jew istituzzjoni
edukattiva jistghu jaghmlu restrizzjoni ta’ dhul f’dik l-istituzzjoni
biss ghal persuni li jkollhom dik id-dizabilita  partikolari jew
specifika u jichdu d-dhul lil persuni ohra li ma jkollhomx dik id-
dizabilita  partikolari jew specifika izda jkollhom dizabilita  ohra.
(3) Meta d-dhul ta’ persuna b’dizabilita  bhala student
f’istituzzjoni edukattiva jkun jenhtieg l-ghoti ta’ servizzi jew
facilitajiet li ma jkunux mehtiega minn studenti li ma jkollhomx
dizabilita , l-awtorita  jew istituzzjoni edukattiva involuta tista’
tichad jew tonqos milli thalli li jsir id-dhul bhala student ta’ dik il-
persuna f’dik l-istituzzjoni edukattiva jekk dik l-awtorita  jew
istituzzjoni ggib prova li d-dhul ta’ dik il-persuna f’dik l-
istituzzjoni jkun jehtieg servizzi jew facilitajiet li l-ghoti taghhom
jimponi piz mhux gustifikat fuq l-istituzzjoni jew awtorita
edukattiva involuta.
TITOLU 3 - DHUL
Dhul gewwa 
postijiet.
12. (1) Salv kif provdut fis-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu,
hadd ma jista’ jiddiskrimina kontra persuna ohra minhabba fid-
dizabilita  ta’ dik il-persuna l-ohra jew f’dizabilita  ta’ xi wiehed
mill-membri tal-familja  ta’ dik il-persuna l-ohra - 
(a) billi jichad milli jhalli lil dik il-persuna l-ohra milli
tidhol gewwa jew tuza xi post, jew xi facilitajiet li
jkunu jinsabu f’dak il-post, li l-pubbliku jew settur tal-
pubbliku jkollhom jedd jew permess biex jidhlu fih
jew juzawh (sew bi hlas sew le); jew
(b) fil-patti jew kondizzjonijiet li bihom dik il-persuna
tkun lesta thalli lil dik il-persuna l-ohra li tidhol
gewwa, jew li tuza dak il-post jew dawk il-facilitajiet;
jew
(c) ghar-rigward ta’ l-ghoti ta’ mezzi ta’ dhul f’dak il-post
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 9
inkluz kull tibdil mehtieg f’dak il-post jew facilitajiet
sabiex id-dhul ikun possibbli; jew
(d) billi jgieghel lil dik il-persuna l-ohra li titlaq minn dak
il-post jew li tieqaf milli tibqa’ tuza dawk il-facilitajiet
jew li jaghmel restrizzjonijiet mhux gustifikati b’kull
mod li jkun fuq l-uzu taghhom.
(2) Meta -
(a) il-post jew facilitajiet imsemmija qabel f’dan l-
artikolu jkunu mfasslin jew mibnija b’tali mod li
persuna b’dizabilita  ma tkunx tista’ tidhol fihom
b’mod facli; u
(b) it-tibdil li jsir f’dak il-post jew facilitajiet jimponi piz
mhux gustifikat fuq kull min jista’ jkun mehtieg li
jipprovdi dak id-dhul,
ma jkunx kontra l-ligi li dik il-persuna tiddiskrimina kontra persuna
b’dizabilita  billi tichadlu d-dhul gewwa, jew l-uzu ta’ xi post jew
facilitajiet bhal dawk imsemmija fil-paragrafu (a) tas-subartikolu
(1) ta’ dan l-artikolu jew li tichad li twettaq xi tibdil f’dak il-post
jew facilitajiet li kieku xort’ohra jaghmlu d-dhul gewwa dak il-post
jew f’dawk il-facilitajiet possibbli ghal persuna b’dizabilita .
TITOLU 4 - GHOTI TA’ OGGETTI, FACILITAJIET JEW 
SERVIZZI
Ghoti ta’ oggetti u 
servizzi lil persuni 
b’dizabilita  
kwalifikata.
13. (1) Salv kif provdut fis-subartikolu (3) ta’ dan l-artikolu,
ebda persuna b’dizabilita  kwalifikat m’ghandha, minhabba
f’dizabilita , tkun eskluza milli tippartecipa fi jew ticcahhad mill-
beneficcji tal-programmi jew attivitajiet ta’ xi persuna jew korp
ghar-rigward ta’ l-oggetti, facilitajiet  jew servizzi li dan l-artikolu
japplika ghalihom jew li ssir diskriminazzjoni kontriehom minn xi
persuna jew korp li jkunu jipprovdu dawn l-oggetti, facilitajiet jew
servizzi li l-persuna kwalifikata tkun qieghda tfittex li tikseb jew li
tuza.
(2) Dan l-artikolu japplika ghall-ghoti (sew bi hlas sew le) ta’
oggetti, facilitajiet u servizzi lill-pubbliku jew lil xi settur tal-
pubbliku u jinkludi b’mod partikolari, izda minghajr pregudizzju
ghall-generalita  ta’ dak imsemmi qabel -
(a) id-dhul gewwa u l-uzu ta’ kull post li fih jithallew
jidhlu l-membri tal-pubbliku jew settur tal-pubbliku;
(b) l-ghoti ta’ jeddijiet dwar il-proprjeta  u d-djar;
(c) l-akkomodazzjoni f’lukanda, dar ta’ allogg jew
stabbiliment simili;
(d) facilitajiet bankarji jew ghal assigurazzjoni jew ghal
ghotjiet, self, kreditu, jew finanzi;
(e) partecipazzjoni fi skemi okkupazzjonali u skemi ohra
ta’ pensjoni;
(f) facilitajiet edukattivi;
(g) facilitajiet ghal divertiment, sports jew rikreazzjoni;
(h) facilitajiet ghal trasport jew ivvjaggar fuq l-art, bil-
10 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
bahar jew bl-ajru;
(i) is-servizzi ta’ xi professjoni jew sengha, jew ta’ xi
awtorita  lokali jew awtorita  ohra pubblika;
(j) is-shubija f’assocjazzjonijiet, clubs jew organizzaz-
zjonijiet ohra;
(k) tgawdija ta’ jeddijiet civici u twettiq ta’ dmirijiet
civici; u
(l) dawk il-facilitajiet u servizzi ohra li l-Ministru jista’
jippreskrivi b’regolamenti li jsiru bis-sahha ta’ dan l-
Att.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli (1) u (2) ta’ dan l-
artikolu m’ghandhomx ikunu japplikaw meta t-tharis ta’ dawk id-
disposizzjonijiet li jkollhom x’jaqsmu ma’ persuna b’dizabilita
kwalifikata ma jkunx prattiku jew inkolumi u ma jkunx jista’ jsir
prattiku jew inkolumi permezz ta’ bdil ragonevoli fir-regoli,
principji ta’ ezekuzzjoni jew prattika, jew bit-tnehhija ta’ ostakoli
arkitettonici, ta’ komunikazzjoni jew fit-trasport jew l-ghoti ta’
kull ghajnuna jew servizzi awziljarji.
TITOLU 5 - AKKOMODAZZJONI
Akkomodazzjoni. 14. (1) Salv kif provdut fis-subartikoli (2) u (3) ta’ dan l-
artikolu ebda persuna, sew jekk principal sew jekk agent, ma
ghandha tiddiskrimina kontra persuna ohra minhabba fid-dizabilita
ta’ dik il-persuna l-ohra jew f’dizabilita  ta’ xi wiehed mill-membri
tal-familja ta’ dik il-persuna l-ohra -
(a) billi jichad applikazzjoni li ssir minn dik il-persuna l-
ohra ghall-akkomodazzjoni; jew 
(b) fil-patti jew kondizzjonijiet li bihom tigi offerta l-
akkomodazzjoni lil dik il-persuna l-ohra; jew
(c) billi tiddiferixxi l-applikazzjoni ta’ dik il-persuna l-
ohra ghall-akkomodazzjoni jew billi taghti lil dik il-
persuna l-ohra ordni ta’ precedenza inqas f’xi lista ta’
applikanti ghal dik l-akkomodazzjoni; jew 
(d) billi tichad id-dhul lil dik il-persuna l-ohra, jew
tillimita d-dhul ta’ dik il-persuna l-ohra, ghal kull
beneficcju li jkollu x’jaqsam ma’ akkomodazzjoni
okkupata minn dik il-persuna l-ohra; jew
(e) billi tkecci lil dik il-persuna l-ohra minn kull
akkomodazzjoni li tkun okkupata minn dik il-persuna
l-ohra; jew
(f) billi tikkondizzjona lil dik il-persuna l-ohra ghal xi
detriment iehor f’dak li ghandu x’jaqsam ma’ l-
akkomodazzjoni okkupata minn dik il-persuna l-ohra;
jew
(g) billi tichad milli thalli lil dik il-persuna l-ohra li
taghmel bdil ragonevoli f’akkomodazzjoni okkupata
minn dik il-persuna l-ohra jekk - 
(i) dik il-persuna l-ohra tkun qablet li tregga  lura l-
akkomodazzjoni bi spejjez taghha ghall-
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 11
kondizzjoni li kienet tinsab fiha qabel il-bdil
malli hija titlaq mill-akkomodazzjoni, u x-
xoghol mehtieg biex jerga’ jgib lura l-
akkomodazzjoni ghall-kondizzjoni li kellha
qabel il-bdil ikun fil-fatt prattiku li jsir;
(ii) il-bdil ma jkunx jinvolvi l-bdil ta’ postijiet ohra
okkupati minn persuni ohra.
(2) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu
ma japplikawx jekk -
(a) il-persuna li tipprovdi jew tipproponi li tipprovdi l-
akkomodazzjoni jew qarib vicin ta’ dik il-persuna,
tkun toqghod u tkun bi hsiebha tkompli toqghod f’dak
il-post; u
(b) l-akkomodazzjoni provduta f’dak il-post ma tkunx
abitabbli minn iktar minn erba’ persuni.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu ma
japplikawx ukoll jekk l-ghoti ta’ akkomodazzjoni f’postijiet fejn
ikunu jenhtiegu servizzi jew facilitajiet specjali mill-persuna
b’dizabilita  jkunu jimponu piz mhux gustifikat fuq il-persuna li
tkun qed tipprovdi jew tipproponi li tipprovdi l-akkomodazzjoni
sew bhala principal sew bhala agent.
TITOLU 6 - EZENZJONIJIET
Diskriminazzjoni 
pozitiva.
15. Ebda haga taht dan l-Att m’ghandha b’xi mod tinftiehem
bhala li tipprojbixxi xi ghamla ta’ azzjoni li tista’ tittiehed fic-
cirkostanzi tal-kaz minn xi persuna, awtorita  jew istituzzjoni sabiex
tizgura li persuni li jkollhom dizabilita  b’xi mod jew iehor
jinghataw -
(a) opportunitajiet indaqs ma’ persuni ohra li ma
jkollhomx dizabilita ; jew
(b) trattament specjali li jkun konformi mal-htigiet
specjali taghhom fl-ghoti ta’ oggetti, facilitajiet,
servizzi jew opportunitajiet sabiex jigu sodisfatti dawk
il-htigiet specjali; jew
(c) ghotjiet, beneficcji jew programmi, sew diretti sew
indiretti, sabiex jigu sodisfatti l-htigiet specjali
taghhom,
bil-ghan li dawk il-persuni jigu integrati ma’ persuni ohra li ma
jkollhomx dizabilita  fi hwejjeg li jkollhom x’jaqsmu ma’ impieg,
edukazzjoni, akkomodazzjoni, l-ghoti ta’ oggetti, servizzi u
facilitajiet, l-amministrazzjoni ta’ ligijiet u l-kapacita  taghhom li
jghixu hajja indipendenti fi hdan il-komunita  kollha kemm hi.
Protezzjoni 
permezz ta’ 
assigurazzjoni.
16. (1) Minkejja kull disposizzjoni ohra ta’ qabel ta’ dan l-
Att, persuna ma ghandhiex titqies li qed tiddiskrimina kontra
persuna ohra minhabba f’dizabilita  ta’ dik il-persuna l-ohra billi
tichad milli toffri lil dik il-persuna l-ohra jew billi toffri lil dik il-
persuna l-ohra patti jew kondizzjonijiet diskriminatorji ghal
protezzjoni permezz ta’   assigurazzjoni, b’dan illi -
(i) decizjoni bhal dik tkun bazata fuq bazi ta’
12 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
taghrif statistiku jew ta’ attwarju li jkun
ragonevolment rilevanti ghal kalkolu tar-riskju
li jkun ser jigi assigurat; u
(ii) meta dak it-taghrif statistiku jew ta’ attwarju ma
jkunx disponibbli u ma jkunx jista’ jinkiseb
ragonevolment, dik id-decizjoni tkun wahda
ragonevoli wara li jitqiesu l-fatturi kollha
rilevanti ghal kalkolu tar-riskju li jkun ser jigi
assigurat.
(2) Ghal fini ta’ dan l-artikolu biss, persuna tista’ titlob
minghand persuna ohra li titlob polza ta’ assigurazzjoni, kull
informazzjoni ohra li tkun rilevanti ghall-kalkolu tar-riskju li ser
ikun assigurat.
Atti maghmula 
b’awtorita .
17. Ebda haga maghmula bis-sahha ta’ dan l-Att m’ghandha
b’xi mod tinftiehem bhala li tipprojbixxi lil xi persuna, awtorita
jew istituzzjoni milli thares xi ordni jew decizjoni ta’ qorti jew
tribunal.
Mard infettiv. 18. Ebda haga f’dan l-Att m’ghandha b’xi mod tinftiehem
bhala li tipprojbixxi lil xi persuna, awtorita  jew istituzzjoni milli
tiddiskrimina kontra persuna minhabba fid-dizabilita  taghha jekk -
(a) dik id-dizabilita  tkun tikkonsisti f’marda infettiva jew
li tittiehed; u 
(b) id-diskriminazzjoni kif hawn aktar kmieni msemmija
titqies mill-awtoritajiet tas-sahha bhala xi haga li trid
issir ta’ bil-fors fl-interess tas-sahha pubblika.
Ezenzjonijiet ghal 
Filantropija.
19. Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att m’ghandhomx jolqtu xi
disposizzjoni f’xi att filantropiku li jaghti beneficcji filantropici,
jew li jaghmilha possibbli li jinghataw beneficcji filantropici, ghal
kollox jew f’parti minnhom biss, lil persuni b’dizabilita  jew b’xi
dizabilita  partikolari.
TAQSIMA IV
EZAMI LI JIDDETERMINA X’INHU RAGONEVOLI
Ezami li 
jiddetermina 
x’inhu ragonevoli.
20. (1) Ghall-ghanijiet ta’ dan l-Att, sabiex jigi stabbilit
x’inhu ragonevoli -
(a) f’kull bdil fir-regoli, principji ta’ ezekuzzjoni jew kull
prattika; jew
(b) fit-tnehhija ta’ ostakoli arkitettonici, ta’
komunikazzjoni jew ta’ trasport; jew
(c) fl-ghoti ta’ kull ghajnuna awziljarja jew servizzi,
ghandu jitqies kemm dawk l-azzjonijiet ikunu jistghu jitwettqu
minghajr ma jgibu piz mhux gustifikat.
(2) Il-fatturi li jitqiesu sabiex jigi stabbilit jekk dawk l-
azzjonijiet jistghux jitwettqu minghajr ma jgibu piz mhux gustifikat
ghandhom jinkludu -
(a) ix-xorta u n-nefqa ta’ l-azzjonijiet involuti;
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 13
(b) ir-rizorsi finanzjarji totali tal-persuna, korp, awtorita
jew istituzzjoni involuti u l-effett fuq l-ispejjez u r-
rizorsi jew l-impatt ta’ dawk l-azzjonijiet fuq il-
hidmiet ta’ dik il-persuna, korp, awtorita  jew
istituzzjoni; u
(c) id-disponibilita  ta’ ghotjiet minn fondi pubblici biex
minnhom jithallsu l-ispejjez ta’ dawk l-azzjonijiet.
TAQSIMA V
KUMMISSJONI NAZZJONALI PERSUNI B’DIZABILITA
Hatra u ghamla tal-
Kummissjoni 
Nazzjonali Persuni 
b’Dizabilita .
21. (1) Il-Prim Ministru ghandu fuq parir tal-Ministru jahtar
Kummissjoni, li tissejjah il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni
b’Dizabilita  (hawnhekk izjed ’il quddiem imsemmija "il-
Kummissjoni") li tkun maghmula minn mhux inqas minn erbatax-il
membru.  Seba’ membri jinhatru minn fost dawk il-persuni li l-
Prim Ministru jkun jidhirlu li l-aktar jirrapprezentaw lill-Ministeri
responsabbli ghall-Affarijiet tal-Familja, il-Harsien Socjali, ix-
Xoghol, is-Sahha, l-Edukazzjoni, d-Djar u l-Ippjanar Ekonomiku.
Seba’ membri ohra jinhatru minn fost dawk il-persuni li, fil-fehma
tal-Prim Ministru, ikunu l-ahjar jirrapprezentaw organizzazzjonijiet
volontarji li jahdmu fil-qasam tad-dizabilita . 
(2) Mill-inqas nofs l-ghadd totali tal-membri tal-Kummissjoni
ghandhom ikunu persuni b’dizabilita  jew membri tal-familja ta’
persuni b’dizabilita  mentali u sa fejn ikun possibbli, ghandu jkun
hemm rapprezentanza bilancjata ta’ nisa u rgiel.
(3) Il-Prim Ministru ghandu jahtar Chairman u Vici Chairman
minn fost il-membri tal-Kummissjoni, u wiehed minnhom ikun hu
nnifsu persuna b’dizabilita  jew membru tal-familja ta’ persuna
b’dizabilita  mentali.
Funzjonijiet tal-
Kummissjoni.
22. Il-Kummissjoni, filwaqt li taghti attenzjoni specjali ghal
bzonnijiet differenti ta’ tfal, nisa u rgiel b’dizabilita , ghandha -
(a) tidentifika, tistabbilixxi u taggorna kull principju ta’
ezekuzzjoni nazzjonali li sew direttament sew
indirettament ikollu x’jaqsam ma’ affarijiet ta’
dizabilita ;
(b) tidentifika l-htigiet ta’ persuni b’dizabilita , tal-familji
taghhom u ta’ korpi volontarji li jkunu jahdmu fil-
qasam tad-dizabilita  u tiehu dawk il-passi kollha
mehtiega jew tipproponi mizuri xierqa sabiex kemm
jista’ jkun tipprovdi ghal dawk il-htigiet;
(c) tizgura li kull programm tal-Gvern li jkun jolqot l-
affarijiet u l-interessi ta’ persuni b’dizabilita , tal-
familji taghhom u ta’ korpi volontarji li jkunu jahdmu
fil-qasam tad-dizabilita , jitwettaq skond il-principji ta’
ezekuzzjoni nazzjonali dwar affarijiet li jkollhom
x’jaqsmu mad-dizabilita ;
(d) tizgura li jkun hemm il-ko-ordinazzjoni mehtiega bejn
id-dipartimenti u agenziji kollha tal-Gvern fit-twettiq
ta’ mizuri, servizzi jew inizjattivi li jigu proposti mill-
14 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
Gvern jew mill-Kummissjoni minn zmien ghal zmien;
(e) izzomm kuntatt dirett u kontinwu ma’ korpi lokali u
barranin li jahdmu fil-qasam tad-dizabilita , u ma’
gruppi, agenziji jew individwi ohra skond il-htiega;
(f) tissorvelja l-ghoti ta’ servizzi offruti mill-Gvern jew l-
agenziji tieghu jew minn kull persuna jew grupp ta’
persuni ohra, meta l-klijenti ta’ dawk is-servizzi jkunu
persuni b’dizabilita ;
(g) tahdem biex titnehha kull diskriminazzjoni kontra
persuni b’dizabilita ;
(h) twettaq investigazzjonijiet generali bil-ghan li
tistabbilixxi jekk id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att
ikunux qeghdin jitharsu;
(i) tinvestiga dawk l-ilmenti li jistghu isirulha dwar xi
nuqqas ta’ tharis ta’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att f’xi
kaz individwali u, meta dan ikun jista’ jsir, tikkoncilja
ghar-rigward ta’ dawk l-ilmenti;
(j) tidhol fil-mertu ta’ kwistjonijiet, u tiddeciedi
dwarhom, meta dawn jigu lilha riferiti mill-Ministru;
(k) tipprovdi ghajnuna, skond ic-cirkostanzi, inkluza
ghajnuna legali u finanzjarja lil persuni b’dizabilita
fil-ksib ta’ jeddijiethom bis-sahha ta’ dan l-Att;
(l) tibqa’ tissorvelja t-thaddim ta’ dan l-Att u, meta l-
Kummissjoni jkun hekk jidhrilha jew hekk tinhtieg li
taghmel mill-Ministru, tabbozza u tissottometti lill-
Ministru proposti ghal emendi fl-Att;
(m) tezamina ligijiet, u (meta l-Ministru hekk jitlobha li
taghmel) tipproponi ligijiet, bil-ghan li taccerta jekk il-
ligijiet attwali jew proposti jkunux jew jistghux ikunu
inkonsistenti ma’ l-ghanijiet ta’ dan l-Att jew imorru
kontriehom, u jwasslu rapport lill-Ministru dwar ir-
rizultati ta’ kull analizi simili;
(n) tipprovdi dawk is-servizzi kollha li jistghu jinhtiegu
jew jintalbu mill-Kummissjoni sabiex din tkun tista’
tilhaq l-ghanijiet taghha;
(o) tigbor, tanalizza u tippubblika statistika dwar il-qasam
tal-persuni b’dizabilita  li, fost hwejjeg ohra, tkun turi
l-livell nazzjonali milhuq fil-politika dwar l-
inkluzjoni.
Status legali tal-
Kummissjoni.
23. (1) Malli l-Prim Ministru jahtar l-ewwel membri, il-
Kummissjoni jkollha personalita  guridika ghaliha u r-
rapprezentanza legali u guridika taghha tigi vestita fic-Chairman
jew fil-Vici Chairman, b’dan illi l-Kummissjoni tista’ tahtar lil xi
membru wiehed jew iktar jew lil xi funzjonarju jew impjegat
wiehed jew iktar biex jidhru f’isimha u ghaliha f’kull procediment
gudizzjarju u fuq kull att, kuntratt, ftehim jew dokument iehor li
jkun.
Zmien ta’ kariga tl-
membri tal-
Kummissjoni.
24. (1) Kull membru tal-Kummissjoni jibqa’ fil-kariga ghal
zmien sentejn u jista’ jerga’ jinhatar fi tmiem dak iz-zmien ta’
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 15
kariga.
(2) Il-Prim Ministru jista’ jtemm il-hatra ta’ membru tal-
Kummissjoni jekk ikun sodisfatt li -
(a) minghajr il-kunsens tal-Kummissjoni, huwa naqas
milli jattendi l-laqghat tal-Kummissjoni matul zmien
kontinwu ta’ sitt xhur;
(b) ikun fallut, jew ikun ghamel arrangament mal-
kredituri tieghu, jew ikun insolventi jew ikun instab
hati ta’ xi delitt volontarju kontra l-persuna;
(c) ma jkunx kapaci jwettaq dmirijietu;
(d) jekk, billi jkun membru maghzul minhabba fl-istat
rapprezentattiv tieghu, huwa jtemm milli jibqa’ jkollu
dak l-istat rapprezentattiv.
Procediment u 
xoghol tal-
Kummissjoni.
25. (1) Il-quorum tal-Kummissjoni jkun ta’ hames membri, li
wiehed minnhom ikun ic-Chairman jew il-Vici Chairman.
(2) Il-validita  ta’ kull procediment tal-Kummissjoni
m’ghandhiex tintlaqat b’xi vakanza fost il-membri tal-
Kummissjoni jew b’xi difett fil-hatra ta’ xi membru.
(3) Id-decizjonijiet tal-Kummissjoni jittiehdu b’maggoranza
tal-voti tal-membri prezenti.  Ic-Chairman jew, fin-nuqqas tieghu,
il-Vici Chairman, ikollhom ukoll casting vote.
(4) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u tar-
regolamenti kollha maghmula bis-sahha tieghu, il-Kummissjoni
tista’ tahtar sotto-kummissjonijiet u, b’mod generali, tirregola l-
procedimenti taghha nnifisha.
Ufficjali u 
impjegati tal-
Kummissjoni.
26. (1) Il-Kummissjoni ghandha tigi amministrata minn
Direttur Ezekuttiv full-time li jokkupa l-kariga b’dawk il-patti u l-
kondizzjonijiet li l-Kummissjoni, bi ftehim mal-Ministru, tista’
tistabbilixxi.  Meta d-Direttur Ezekuttiv ikun ufficjal pubbliku
sekondat minn mal-Gvern, huwa jkollu l-jedd, malli jtemm milli
jibqa’ sekondat, illi jerga’ lura ghall-post li kien jokkupa qabel
minghajr ma jitlef il-pozizzjoni jew l-anzjanita  tieghu.
(2) Il-Kummissjoni tista’ tahtar, wara li tikkonsulta lill-
Ministru, dawk l-ufficjali li jidhrilha li ghandu jkollha, skond l-
approvazzjoni tal-Ministru ghal dak li hu l-ghadd u rimunerazzjoni
u patti u kondizzjonijiet tas-servizz ohra.
(3) Il-Kummissjoni ghandha tittratta bhala kunfidenzjali, id-
dokumenti kollha u kull informazzjoni ohra li tkun fil-pussess jew
taht il-kontroll taghha, jew li b’xi mod tigi ghall-attenzjoni taghha,
u li jkunu jikkoncernaw persuni b’dizabilita  flimkien ma’ kull
kwistjoni jew hwejjeg ohra relatati ma’ l-imsemmija persuni
b’dizabilita , u l-obbligu tall-kunfidenzjalita  hekk imqieghed fuq il-
Kummissjoni ghandu jestendi ghall-membri kollha tal-
Kummissjoni, id-Direttur Ezekuttiv u l-ufficjali u l-impjegati tal-
Kummissjoni.
Allokazzjoni ta’ 
ufficjali pubblici 
ghal xoghol mal-
Kummissjoni.
27. (1) Il-Prim Ministru jista’, fuq talba tal-Kummissjoni,
minn zmien ghal zmien jordna li xi ufficjal pubbliku jkun allokat
ghal xoghol mal-Kummissjoni f’dik il-kariga u b’effett minn dik
16 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
id-data li tista’ tigi specifikata fl-ordni.
(2) Il-perijodu li matulu ordni kif intqal qabel ghandu japplika
ghal kull ufficjal specifikat fih, kemm-il darba l-ufficjal ma jirtirax
mis-servizz pubbliku, jew xort’ohra ma jtemmx qabel milli jzomm
kariga, jew kemm-il darba ma tkunx specifikata fl-ordni data
differenti, ghandu jtemm malli ssehh xi wahda mill-grajjiet li
gejjin, jigifieri -
(a) l-accettazzjoni minn dak l-ufficjal ta’ offerta ta’
trasferiment ghas-servizz ta’, u impieg permanenti
mal-Kummissjoni li ssir skond is-subartikolu (8) ta’
dan l-artikolu; jew
(b) ir-revoka mill-Prim Ministru ta’ xi ordni maghmul
minnu taht dan l-artikolu dwar dak l-ufficjal.
(3) Meta ordni dwar xi ufficjal kif imsemmi qabel ikun revokat
mill-Prim Ministru, il-Prim Ministru jista’, b’ordni iehor, jalloka lil
dak l-ufficjal biex jaghmel xoghol mal-Kummissjoni, f’dik il-
kariga u b’effett minn dik id-data li tista’ tkun specifikata fl-ordni
l-iehor, u d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu
ghandhom japplikaw sakemm idum isehh l-ordni l-iehor dwar dak
l-ufficjal.
(4) Meta ufficjal pubbliku jkun allokat ghal xoghol mal-
Kummissjoni skond xi wahda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-
artikolu, dak l-ufficjal ghandu, matul iz-zmien li fih l-ordni jkollu
effett dwaru, ikun taht l-awtorita  amministrattiva u l-kontroll tal-
Kummissjoni, izda ghandu ghall-finijiet u effetti ohra jibqa’, u
jitqies u jigi trattat bhala ufficjal pubbliku.
(5) Bla hsara ghall-generalita  ta’ dak li msemmi qabel, ufficjal
allokat ghal xoghol kif inghad qabel -
(a) m’ghandux matul iz-zmien li dwaru jkun hekk
allokat-
(i) ikun prekluz milli japplika ghal trasferiment
ghal Dipartiment tal-Gvern skond il-pattijiet u l-
kondizzjonijiet ta’ servizz annessi mal-hatra
tieghu li kellu mal-Gvern fid-data li fiha jkun
gie allokat ghal xoghol; jew
(ii) ikun hekk impjegat li r-rimunerazzjoni u l-
kondizzjonijiet tas-servizz tieghu jkunu anqas
vantaggjuzi minn dawk annessi mal-hatra tieghu
li kellu mal-Gvern fid-data li fiha jkun gie
allokat ghal xoghol kif imsemmi qabel jew li
kienu jkunu annessi ma’ dik il-hatra, matul dak
il-perijodu, kieku dak l-ufficjal ma kienx allokat
ghal xoghol mal-Kummissjoni; u
Kap. 93.
Kap. 58.
(b) ikollu l-jedd li s-servizz tieghu mal-Kummissjoni
jitqies bhala servizz mal-Gvern ghall-fini ta’ kull
pensjoni, gratifikazzjoni taht Ordinanza dwar il-
Pensjonijiet u l-Att dwar il-Pensjonijiet lil Nisa Romol
u Tfal Iltima, u ta’ kull jedd jew privilegg iehor li
ghalih kien ikollu dritt, u suggett ghal kull
responsabilita  li ghaliha kien ikun suggett, kieku mhux
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 17
ghall-fatt li hu kien allokat ghal xoghol mal-
Kummissjoni.
(6) Meta ssir applikazzjoni kif provdut fis-subparagrafu (i) tal-
paragrafu (a) tas-subartikolu (5) ta’ dan l-artikolu, din ghandha
tinghata l-istess konsiderazzjoni bhallikieku l-applikant ma kienx
allokat ghal xoghol mal-Kummissjoni.
(7) Il-Kummissjoni ghandha thallas lill-Gvern dawk il-
kontribuzzjonijiet li jistghu minn zmien ghal zmien ikunu stabbiliti
mill-Ministru responsabbli ghall-Finanzi ghal kemm jiswew il-
pensjonijiet u l-gratifikazzjonijiet dovuti lil ufficjal allokat ghal
xoghol mal-Kummissjoni kif imsemmi qabel matul il-perijodu li fih
ikun hekk allokat.
(8) Il-Kummissjoni tista’, bl-approvazzjoni tal-Prim Ministru,
toffri lil kull ufficjal pubbliku allokat ghal xoghol mal-
Kummissjoni taht is-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu impieg
permanenti mal-Kummissjoni b’rimunerazzjoni u b’pattijiet u
kondizzjonijiet specifikati fl-offerta.
Kap. 93.
Kap. 58.
(9) Kull ufficjal pubbliku li jaccetta impieg permanenti mal-
Kummissjoni li jkun offrut lilu taht dan l-artikolu ghandu, ghall-
finijiet kollha, barra dawk ta’ l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet u ta’
l-Att dwar il-Pensjonijiet lil Nisa Romol u Tfal Iltiema, jitqies li
temm milli jkun fis-servizz tal-Gvern u jidhol fis-servizz tal-
Kummissjoni b’sehh mid-data li fiha jkun accetta l-offerta jew dik
id-data aktar tard miftiehma bejnu u l-Kummissjoni; u ghall-finijiet
ta’ l-imsemmi Ordinanza u ta’ l-imsemmi Att, servizz mal-
Kummissjoni jitqies servizz mal-Gvern skond it-tifsir relattiv:
Izda ghall-ghanijiet ta’ l-imsemmija Ordinanza dwar il-
Pensjonijiet, l-emolumenti pensjonabbli ta’ dak l-ufficjal meta
jirtira ghandhom jitqiesu li jkunu l-emolumenti pensjonabbli li
jithallsu lil xi ufficjal fis-servizz tal-Gvern fi grad u f’livell
inkrementali li jikkorrispondi ghall-kariga u livell inkrementali li
jkollu l-ufficjal meta jirtira minn mal-Kummissjoni.
Iffinanzjar tal-
Kummissjoni..
28. Mill-anqas xahrejn qabel tmiem is-sena finanzjarja taghha,
il-Kummissjoni ghandha tissottometti lill-Ministru pjan ta’ azzjoni
(inkluz pjan finanzjarju) li jkun ikopri l-attivitajiet proposti tal-
Kummissjoni matul is-sena finanzjarja li tkun tmiss.  Jekk dak il-
pjan ta’ azzjoni u l-pjan finanzjarju jigu approvati mill-Ministru kif
ukoll mill-Ministru tal-Finanzi, dawn isiru l-estimi approvati tal-
Kummissjoni.
Kontijiet u 
verifika.
29. (1) Il-Kummissjoni ghandha zzomm kontijiet sew tad-
dhul u l-hrug taghha u ghandha thejji u tibghat lill-Ministru
dikjarazzjonijiet li juru l-kontijiet taghha ghal kull sena finanzjarja.
(2) Il-kontijiet tal-Kummissjoni ghandhom jigu vverifikati
minn awditur jew awdituri li jinhatru minnha u li jigu approvati
mill-Ministru:
Izda l-Ministru responsabbli ghall-Finanzi jista’ jordna li l-
kotba u kull dokumentazzjoni ohra tal-Kummissjoni jigu vverifikati
jew spezzjonati mid-Direttur tal-Verifika li ghal dan l-ghan ikollu
s-setgha li jaghmel kull verifika materjali u verifika ohra, u jista’
jitlob u jakkwista dak it-taghrif li huwa jista’ jqis li jkun xieraq.
18 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
(3) Is-sena finanzjarja tal-Kummissjoni tkun ta’ tnax-il xahar
li jintemmu fil-31 ta’ Dicembru, b’dan illi l-ewwel sena finanzjarja
tal-Kummissjoni ghandha tibda fid-data li fiha dan l-Att jigi fis-
sehh u tispicca fil-31 ta’ Dicembru tas-sena li tigi immedjatament
wara.
Rapport Annwali. 30. (1) Kemm jista’ jkun malajr wara t-tmiem ta’ kull sena
kalendarja, izda f’kull kaz mhux aktar tard mill-31 ta’ Marzu tas-
sena li tigi minnufih wara, il-Kummissjoni ghandha taghmel
rapport lill-Ministru dwar l-attivitajiet taghha matul is-sena, hawn
izjed ’il quddiem imsejjah "Rapport Annwali".
(2) Kull Rapport Annwali ghandu jinkludi rapport generali ta’
kull zvilupp li jkun sehh matul il-perjodu li jkun jirreferi ghalih
ghar-rigward ta’ dawk l-affarijiet li jaqghu fl-ambitu tad-dmirijiet
tal-Kummissjoni u ghandu jinkludi wkoll l-attivitajiet u inizjattivi
mehuda biex jezaminaw u, jew, jipprovdu ghal bzonnijiet ta’ tfal,
nisa u rgiel b’dizabilita .
(3) Il-Ministru ghandu jara, kemm jista’ jkun malajr izda
f’ebda kaz iktar tard minn xahrejn wara li jasallu minghand il-
Kummissjoni, li kopja ta’ dak ir-rapport flimkien ma’ kopji tal-pjan
ta’ azzjoni u tal-pjan finanzjarju korrenti tal-Kummissjoni,
jitqieghdu fuq il-Mejda tal-Kamra tad-Deputati.
Ezenzjoni minn 
taxxa tad-dhul.
31. Il-Kummisjoni tkun ezenti mid-dover li thallas taxxa fuq
id-dhul.
TAQSIMA VI
ILMENTI, INVESTIGAZZJONIJIET U TWETTIQ
Ilmenti u 
investigazzjonijiet.
32. (1) Il-Kummissjoni tista’ hi nnifisha tibda
investigazzjonijiet dwar kull haga li tkun tinvolvi att li
allegatament jikser xi wahda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
(2) Il-Kummissjoni tista’ wkoll tibda investigazzjonijiet wara
li tkun irceviet ilment bil-miktub li jkun jallega li xi persuna tkun
ghamlet xi att li jikser xi wahda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
Dak l-ilment ikun jista’ jsir lill-Kummissjoni minn -
(a) kull min ihoss ruhu aggravat b’dak l-att; jew
(b) kull min ikun il-genitur, jew kuratur legali jew
membru tal-familja ta’ persuna b’dizabilita  mentali.
(3) Jekk il-Kummissjoni jidhrilha li persuna tkun tixtieq
taghmel ilment bis-sahha tas-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu u li
dik il-persuna tkun tehtieg l-ghajnuna biex tifformola dak l-ilment
bil-fomm u, jew, bil-miktub, ikun id-dmir tal-Kummissjoni li tiehu
passi ragonevoli biex tipprovdi ghajnuna xierqa lil dik il-persuna.
Proceduri 
investigattivi.
33. (1) Ghar-rigward ta’ investigazzjonijiet generali jew ta’
investigazzjonijiet ta’ ilmenti li l-Kummissjoni taghmel, il-
Ministru ghandu permezz ta’ regolamenti jippreskrivi -
(a) il-procedura li biha l-Kummissjoni tista’ ggieghel
persuna taghtiha xi taghrif kif ikun mehtieg sabiex
isiru l-investigazzjonijiet imsemmija qabel f’dan l-
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA ) g KAP. 413. 19
artikolu, u z-zmien li fih, il-mod kif u l-ghamla li biha
dak it-taghrif ghandu jinghata;
(b) il-proceduri li jkollhom jigu segwiti meta persuna
tonqos milli taghti dak it-taghrif;
(c) ic-cirkostanzi li bihom, wara li jsiru dawk l-
investigazzjonijiet imsemmija, il-Kummissjoni tkun
tista’ tiehu azzjoni legali xierqa.
(2) Kull regolament li jsir bis-sahha tas-subartikolu (1) ta’ dan
l-artikolu ghandu jippreskrivi, fil-kaz ta’ diskriminazzjoni allegata
ta’ persuna kontra persuna ohra, l-arrangamenti li bihom il-
Kummissjoni tista’ hi nnifisha tirriferixxi l-kwistjoni lill-Prim’
Awla tal-Qorti Civili:
Izda ebda riferiment simili m’ghandu jzomm lil xi
individwu li jkollu interess legali milli jressaq pretenzjoni ta’
diskriminazzjoni bhala l-mertu ta’ azzjoni, inkluza azzjoni ghad-
danni quddiem dik il-Qorti.
Procedimenti 
civili.
34. Meta ssir pretenzjoni minn persuna li jkollha interess legali
fi kwistjoni, sew jekk din issir personalment kif ukoll jekk issir
permezz tar-rapprezentant legali tieghu jew taghha, li xi persuna
ohra tkun wettqet xi att illegali ta’ diskriminazzjoni kontrieh jew
kontrieha skond kif hemm provdut taht dan l-Att, din ghandha tigi
trattata b’azzjoni civili l-istess bhalma tigi trattata kull pretenzjoni
ohra ghad-danni; u d-danni li jinghataw minhabba f’att illegali ta’
diskriminazzjoni jistghu ukoll jinkludu kumpens ghal danni morali
sew jekk dawn jinkludu sew ma jinkludux kumpens taht xi kap
iehor, sa massimu ta’ mitejn lira hekk kif il-qorti tista’ tiddikjara.
TAQSIMA VII
MIXELLANJI
Regolamenti.
sabiex jaghti sehh lid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, u t-twettiq
tieghu, u b’mod partikolari, izda minghajr pregudizzju ghall-
generalita  ta’ dak imsemmi qabel -
(a) sabiex jipprovdi dwar kull haga li tenhtieg jew li tkun
awtorizzata b’dan l-Att li tigi provduta; u, jew,
(b) ghall-ezenzjoni ta’ kull persuna, jew kategorija ta’
persuni jew korp, minn xi htiega tat-Taqsima III ta’
dan l-Att hekk kif jigi specifikat fir-regolamenti
msemmija qabel; izda kull ezenzjoni bhal dik ghandha
tigi biss iddikjarata mill-Ministru wara konsultazzjoni
mal-Kummissjoni, b’dan illi dik l-ezenzjoni ghandha
tkun ghal perijodu ta’ zmien specifiku li jista’
jiggedded mill-Ministru wara konsultazzjoni mal-
Kummissjoni.
(2) Kull regolament maghmul bis-sahha ta’ dan l-artikolu jista’
jispecifika zminijiet ta’ ezenzjoni differenti ghar-rigward ta’ -
(a) l-ghoti ta’ oggetti, facilitajiet jew servizzi differenti;
(b) persuni jew korpi differenti; jew
20 KAP. 413. h OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DIZABILITA )
(c) kategoriji ta’ persuni jew korpi differenti.
