HELSIENMILL-VINKOLUTA’GIDMARBUTB’FEDEKOMMESS gKAP.130.
KAPITOLU 130
ATT DWAR IL-HELSIEN MILL-VINKOLU TA’ 
GID MARBUT B’FEDEKOMMESS*
Biex jipprovdi ghall-helsien mill-vinkolu ta’ gid marbut b'
fedekommess.
(5 ta’ Mejju, 1950)#
Sar ligi bl-ATT XII ta’ 1-1950, u gie emendat bl-Avviz Legali 148 ta’ 1-
1975. 
Titolu fil-qosor. 
ta’ Gid marbut b’Fedekommess.
Tifsir.
ohra - 
"imsejjah" tfisser il-bniedem illi, bl-att tat-twaqqif ta’
fedekommess, imissu jidhol fit-tgawdija tal-gid immobbli marbut
b’dak il-fedekommess, mill-jum tal-mewt tal-possessur ta’ dak il-
gid;
"jum li jghodd" tfisser il-jum li fih dan l-Att jibda jsehh;
"mobbli", b’dak kollu li jista’ jkun hemm kuntrarju ghal dan f’xi
ligi ohra, tfisser ukoll kull xorta ta’ hlasijiet fis-sena ghal dejjem u,
minghajr hsara ghal dik il-generalita, kapitali ghal hlasijiet fis-sena
ad formam bullae u krediti ghall-imghax minn flejjes dari
mqeghdin fil-Massa Frumentarja u "immobbli" tkun tfisser kif
jaqbel ma’ dan;
"possessur" tfisser il-bniedem illi fil-jum li jghodd ghandu taht
idejh b’vinkolu, skond il-ligi, gid marbut f’fedekommess.
Tahsir tal-
fedekommessi. 
3. Mill-jum li jghodd, il-fedekommessi kollha ta’ kull xorta
fuq mobbli u immobbli, imwaqqfin kien meta kien, sew jekk huma
ghal dejjem jew ghal xi zmien, jithassru, u l-gid sa dakinhar marbut
bihom isir tal-possessur ta’ dak il-gid mobbli u immobbli, hieles
minn kull xkiel izda b’dawk il-pizijiet, ipoteki awtorizzati u djun li
kienu jolqtu l-gid imxekkel:
Izda -
*Ara ukoll 1-Att dwar 1-Estensjoni tal-Helsien mill-Vinkolu ta’ Gid marbut
b’Fedekommess ghal proprjeta mizmuma b’fewdu. (Kapitolu 212).
#Ara n-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru. 234 tad-9 ta’ Mejju, 1950.
 2  KAP. 130.h  HELSIENMILL-
Fedekommessi 
indivizibbli.
Kap. 16.
(a) fil-kaz ta’ fedekommessi indivizibbli fuq immobbli, l-
immobbli hekk mehlusin mill-fedekommess isiru tal-
possessur, hielsa minn kull xkiel, f’nofs biss, mghobbi
b’nofs il-pizijiet, l-ipoteki awtorizzati u d-djun li kienu
jolqtu dawk l-immobbli fil-jum li jghodd; fil-waqt li n-
nofs l-iehor ta’ l-immobbli hekk mehlusin, u mghobbi
bin-nofs l-iehor ta’ l-imsemmija pizijiet, ipoteki u
djun, hieles minn xkiel, isir ghal dik li hi l-proprjeta
ta’ l-imsejjah (sew jekk fil-jum li jghodd ikun haj jew
le), izda suggett ghat-tgawdija ghal hajtu mill-
possessur. Is-Subtitolu I tat-Tito1u III tat-Taqsima I
tat-Tieni Ktieb tal-Kodici Civili ikun ighodd ghat-
tgawdijiet ghal hajja hekk imwaqqfin, imma l-artikoli
331, 350, 351, l-artikoli minn 354 sa 362 it-tnejn
maghdudin, u s-subartikolu (3) ta’ l-artikolu 352 ta’
dak il-Kodici ma jkunux ighoddu. Is-subartikoli (1) u
(2) ta’ l-artikolu 352 ta’ l-imsemmi Kodici Civili ma
jkunux ighoddu ghall-imsemmija tgawdija ghal hajja
fil-waqt li tkun f’idejn il-possessur, izda jkunu
jghoddu ghal cessjonarju ta’ dik it-tgawdija ghal hajja
taht l-artikolu 348 ta’ l-imsemmi Kodici Civili;
Ipoteki fuq il-gid 
imxekkel. 
(b) meta gid marbut b’fedekommess ikun gie, fil-waqt li
kien hekk marbut, milqut b’ipoteka b’setgha moghtija
minn qorti kompetenti, din l-ipoteka tkun tahkem fuq
il-gid mehlus mix-xkiel bis-sahha ta’ dan l-Att b’sehh
fuq l-ipoteki l-ohra kollha;
Hatra ta’ 1-
imsejhin taht 
fedekommessi. 
(c) fil-kaz ta’ fedekommess indivizibbli fuq immobbli li
bis-sahha tieghu l-possessur ikollu l-jedd ghall-hatra
ta’ l-imsejjah, il-possessur, f’dawn il-fedekommessi,
jkollu l-jedd li jinqeda b’dak il-jedd ta’ hatra dwar l-
imsejjah, f’dak in-nofs tal-gid li, bis-sahha ta’ dan l-
Att, in-nuda proprietas tieghu ssir ta’ l-imsejjah.
Qasma ta’ 
proprjeta bil-
vinkolu.
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l -
1975.
4. F’kull qasma ta’ immobbli marbutin b’fedekommess fil-
jum li jghodd u f’kull negozju jew kuntratt dwar dawk l-immobbli,
ghall-imsejjah ghandu jidher kuratur mahtur ghalhekk mis-
Sekond’Awla tal-Qorti Civili jew minn kull qorti kompetenti. Ir-
rikors li fih tintalab il-hatra ta’ kuratur jinhtieg li jigi notifikat
b’mod specjali lil min jidher li ghandu jinghadd b’imsejjah, jekk
dan ikun maghruf u jekk ikun f’Malta fiz-zmien li r-rikors jigi
mressaq:
Izda l-imsejjah tal-gid marbut b’fedekommess jekk
maghruf u jkun f’Malta ikollu dejjem parti fil-proceduri.
Ordnijiet moghtija 
fuq derogi. 
5. Kull ordni fl-interess ta’ nies imsejhin ghal successjoni
taht fedekommess, moghti minn xi qorti f’xi deroga ta’
fedekommess, jitqies li ma ghandux isehh mill-jum li jghodd:
Izda kull ordni bhal dan, jekk u safejn ghandu x’jaqsam ma’
immobbli marbutin b’fedekommess indivizibbli jew ma’ nefqa ta’
flus fix-xiri ta’ l-immobbli bhal dawn, jibqa’ isehh dwar in-nofs ta’
l-immobbli marbut b’dak il-fedekommess li, skond id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, in-nuda proprietas tieghu tghaddi
HELSIENMILL-VINKOLUTA’GIDMARBUTB’FEDEKOMMESS gKAP.130.
skond l-att tat-twaqqif tal-fedekommess sakemm dan it-
trasferiment isehh.
Kuntratti li imissu 
fedekommessi 
divizibbli. 
6. Ebda kuntratt jew negozju iehor inter vivos maghmul jew li
sar qabel il-jum li jghodd ma jista’ jigi mhassar jew imbiddel
minhabba li kien dwar hwejjeg marbutin b’fedekommess divizibbli.
Preskrizzjoni.
eghluq tal-preskrizzjoni, ordnat b’xi ligi specjalment dwar hwejjeg
marbutin b’fedekommess, hija b’dan l-Att imnehhija.
(2) Iz-zmien mehtieg ghall-eghluq ta’ xi preskrizzjoni li beda
jghaddi minn qabel il-jum li jghodd, ikun jew dak mehtieg mill-ligi
ta’ qabel il-jum li jghodd jew dak li mill-jum li jghodd jinhtieg
skond is-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu, skond liema minn dawn
iz-zewg ligijiet twassal l-ewwel ghal-eghluq tal-preskrizzjoni.
Jeddijiet ta’ 
amministrazzjoni u 
jus patronatus. 
8. Dan l-Att ma jkunx ighodd ghal jeddijiet ta’ hatra ghal
beneficcju jew ghal kull ghamla ta’ jus patronatus f’beneficcji ta’
knejjes, jew ghal jeddijiet mahluqin, ghal xi zmien jew ghal dejjem,
sew b’att inter vivos jew b’testment, li bihom persuna jew izjed
minn wahda ikunu mahtura sabiex ihaddmu jew igawdu dawk il-
jeddijiet successivament, u l-ligijiet li issa jinsabu fis-sehh dwar
jeddijiet bhal dawn jibqghu jsehhu dwarhom.
L-artikolu 761 tal-
Kodici Civili jibqa’ 
fis-sehh. 
Kap. 16.
*9. Ebda haga f’dan l-Att ma tbiddel id-disposizzjonijiet li
jinsabu fis-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 761 tal-Kodici Civili.
Disposizzjoni 
transitorja.
10. L-ordnijiet u d-degrieti kollha li jawtorizzaw il-bejgh ta’
gid marbut b’fedekommess fil-jum li jghodd jintemmu, u l-
proprjeta issir hielsa mill-vinkolu fl-istess jum u dan minghajr
pregudizzju ta’ l-artikolu 5 ta’ dan l-Att.
*Dan 1-artikolu gie rinumerat bhala konsegwenza ta’ l-ommissjoni ta’ 1-artikolu
9 originali. Dak 1-artikolu kien jipprovdi ghal ezenzjoni mill-Ordinanza dwar it-
Taxxa tas-Successjoni u Donazzjoni li giet revokata bl-Att dwar it-Taxxa tal-
Mewt u tad-Donazzjoni (Kapitolu 239). Din 1-ahhar ligi kienet tipprovdi mod
iehor u il-materja kienet regolata bil-proviso tal-paragrafu (b) tas-subartikolu (4)
ta’ 1-artikolu 13 ta’ dak il-Kapitolu. Dan il-Kapitolu gie mhassar bl-Att XVI ta’
1-1993. Ara 1-Att ta’ 1-1993 dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti.
