TQASSIMTAL-PROPRJETA TA’ L-GHADUGERMANIZA g KAP. 132.
KAPITOLU 132 
ORDINANZA DWAR IT-TQASSIM TAL-
PROPRJETA TA’ L-GHADU GERMANIZA* 
Biex tipprovdi ghall-gbir ta’ proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza, ghall-
eghmil flus taghha u ghat-tqassim ta’ dak li jidhol minnha, u ghal skopijiet
li ghandhom x’jaqsmu ma’ dan hawn qabel imsemmi.
(20 ta’ April, 1951)
Saret ligi bl-ORD1NANZA I ta’ l-l95l, u giet emendata bl-Ordinanza II
ta’ l-1951; bl-Avviz Legali 46 ta’ l-1965; bl-Att LVIII ta’ l-1974; bl-Avviz
Legali 148 ta’ l-1975; u bl-Att VII1 ta’ l-1990.
Titolu fil-qosor. 
Tqassim tal-Proprjeta ta’ l-Ghadu Germaniza.
Tifsir.
Emendat:
II. 1951.2; 
LVIII. 1974.68.
2. (1) F’din l-Ordinanza dawn il-kelmiet li gejjin ghandhom
kull wahda it-tifsira li hija hawnhekk lilhom moghtija, jigifieri:
il-kelmiet "dejn ta’ l-ghadu Germaniz" ifissru - 
(a) kull somma li tkun tisthoqq fi zmien il-moghdija ta’
din l-Ordinanza bis-sahha ta’ obbligazzjoni li bdiet
torbot qabel it-3 ta’ Settembru, 1939, li f’dak il-jum
kienet obbligazzjoni ta’ xi wiehed jew iehor minn
dawn il-persuni -
(i) l-Istat Germaniz;
(ii) xi bniedem illi f’dak il-jum kien sudditu
Germaniz jghix fil-Germanja;
(iii) kull xirka ta’ persuni (sew jekk korp guridiku
jew mhux korp guridiku) illi f’dak il-jum kien
korp guridiku jew imwaqqaf fil-Germanja jew
taht il-ligijiet taghha;
lil wiehed jew iehor minn dawn il-persuni -
(iv) il-Gvern Imperjali Malti u l-Gvern ta’ Malta;
(v) kull sudditu Ingliz jew persuna protetta Ingliza li
f’dak il-jum kienet tghix jew kienet tmexxi n-
negozju taghha f’Malta;
(vi) kull xirka ta’ persuni (sew jekk korp guridiku
jew mhux korp guridiku) illi f’dak il-jum kien
korp guridiku jew imwaqqaf taht il-ligijiet fis-
sehh f’Malta;
hlief illi kull meta xi persuna jew xirka ta’ persuni
msemmija fis-sub-paragrafi (v) u (vi) ta’ hawnhekk
kienu jmexxu n-negozju fl-imsemmi jum sew f’Malta
kemm barra minnha, kull somma li ghandha tingabar
ghan-negozju immexxi barra minn Malta ghandha tigi
*Ara ukoll 1-Ordinanza dwar it-Tqassim tal-Proprjeta ta’ l-Ghadu Germaniza
(Kapitolu 139). 
 2      KAP. 132.h   TQASSIMTAL-PROPRJETA TA’ L-
mhollija barra;
(b) kull somma, mhux imnizzla fil-paragrafu (a) ta’ hawn
hekk, li tkun -
(i) somma li tkun tisthoqq fi zmien il-moghdija ta’
din l-Ordinanza bis-sahha ta’ xi titolu tal-
German  External Loan, 1924, jew tal-German
Government International 5½ per centum Loan,
1930,  li jkun titolu b’kitba li taqbel mas-
Supplementary Agreement  dwar il-hidma ta’ l-
artikolu 2 ta’ l-  Anglo-German Transfer
Agreement ta’ 1 ta’ Lulju, 1938;
(ii) somma li kienet tisthoqq fis-7 ta’ Mejju, 1945,
bis-sahha ta’ xi titolu ta’ l-Austrian Government
International Loan, 1930, jew ta’ l-Austrian
Government Credit Anstalt Bond, 1936, li jkun
titolu b’kitba kif imsemmi hawn qabel;
(iii) somma li kienet tisthoqq fis-7 ta’ Mejju, 1945,
bis-sahha ta’ xi titolu ta’ l-Austrian Government
International Guaranteed Loan, 1933-53, jew ta’
l-Austrian Government Guaranteed Conversion
Loan, 1934-59, li kien fost il-gid ta’ proprjetarju
Ingliz (skond it-tifsir ta’ l-artikolu 4 ta’ l-
imsemmi  Anglo German Transfer Agreement)
fl-1 ta’ Lulju, 1938; jew
(iv) somma li tisthoqq fi zmien il-moghdija ta’ din l-
Ordinanza bis-sahha ta’ xi titolu tal-
Konversionskasse 4 per centum Sterling Bonds;
il-kelma "Germanja" tfisser art li kienet taghmel sehem mill-Istat
Germaniz fl-1 ta’ Marzu, 1938;
il-kelma "Malta" ghandha l-istess tifsir kif moghti lilha bl-
artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta;
il-kelmiet "Ordinanza ta’ l-1939 dwar il-Kummerc ma’ l-Ghadu"
jfissru l-Ordinanza ta’ l-1939 dwar il-Kummerc ma’ l-Ghadu*, kif
imbiddla b’xi Ordinanza ohra jew bis-sahha ta’ xi Ordinanza ohra;
il-kelma "ordni" tfisser ordni mahrug mill-President ta’ Malta u
mxandar fil-Gazzetta tal-Gvern;
il-kelma "proprjeta" tfisser proprjeta immobbli jew mobbli, u
thaddan kull jedd ta’ proprjeta jew interess fi proprjeta immobbli
jew mobbli, kull flejjes, kitba negozjabbli, dejn jew jedd iehor ta’
azzjoni jew mobbli iehor inkorporali, u kull jedd iehor jew interess
iehor sew jekk ikun fil-pussess jew le;
il-kelmiet "proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza" jfissru proprjeta illi,
f’dak il-jum li jista’ jkun mahtur b’ordni mahrug taht l-artikolu 3
ta’ din l-Ordinanza tkun, jew f’xi zmien wara dak il-jum taqa’ taht
il-kontroll bis-sahha ta’ l-artikolu 8 ta’ l-Ordinanza ta’ l-1939 dwar
il-Kummerc ma’ l-Ghadu#, li tkun proprjeta, jew dak li jidhol minn
*Imhollija barra kemm fl-Edizzjoni Riveduta ta’ 1-1942 kif ukoll f’din 1-
Edizzjoni Riveduta minhabba li kienet ligi maghmula biex issehh biss ghaz-
zmien tal-gwerra.
TQASSIMTAL-PROPRJETA TA’ L-GHADUGERMANIZA g KAP. 132.
bejgh tal-proprjeta jew l-income li thalli illi fit-3 ta’ Settembru,
1939, jew f’xi zmien wara dak il-jum, kienet ta’ jew kienet
mizmuma jew amministrata f’isem -
(a) l-Istat Germaniz;
(b) xi bniedem illi, fl-imsemmi 3 ta’ Settembru, 1939, jew
f’xi zmien wara dak il-jum, kien sudditu Germaniz
jghix fil-Germanja jew f’xi art taht il-hakma ta’ Stat
illi fil-jum imsemmi jew f’xi zmien wara dak il-jum
kien fi gwerra mal-Maesta Tieghu r-Re;
(c) xi bniedem illi kien sudditu Germaniz fil-jum
imsemmi jew f’xi zmien wara dak il-jum u -
(i) kien imdahhal fost il-persuni imsemmija f’xi
ordni mahrug taht is-subartikolu (2) ta’ l-
artikolu 3 ta’ l-Ordinanza ta’ l-1939 dwar il-
Kummerc ma’ l- Ghadu*, jew
(ii) kienet persuna li l-proprjeta taghha waqghet taht
il-kontroll bis-sahha ta’ l-artikolu 8 ta’ l-
imsemmija Ordinanza fi zmien meta hija ma
kenitx ghadu skond it-tifsira fl-imsemmija
Ordinanza;
(d) xi xirka ta’ persuni (sew jekk korp guridiku jew mhux
korp guridiku) illi fil-jum imsemmi jew f’xi zmien
wara dak il-jum kien korp guridiku jew imwaqqaf fil-
Germanja jew taht il-ligijiet taghha;
(e) xi xirka ta’ persuni (sew jekk korp guridiku jew mhux
korp guridiku) illi fl-imsemmi jum jew f’xi zmien
wara dak il-jum kien taht il-kontroll ta’ xi bniedem jew
korp imsemmija fil-paragrafu (b), paragrafu (c), jew
paragrafu (d) ta’ hawnhekk;
il-kelmiet "sudditu Germaniz" ma jghoddux dwar ebda persuna li
tkun kisbet in-nazzjonalita Germaniza minhabba li, wara l-1 ta’
Marzu, 1938, xi art tkun giet imdahhla fl-Istat Germaniz u illi f’dak
il-jum ma kenitx taghmel sehem minn dak l-Istat.
(2) Ghall-ghanijiet ta’ din l-Ordinanza persuna illi f’xi zmien
kienet tghix fil-Germanja ghandha titqies li kienet sudditu
Germaniz f’dak iz-zmien kemm-il darba ma jigix ipprovat hekk li
joghgob lill-amministratur, matul dak iz-zmien u hekk kif ikun
imsemmi f’ordni taht l-artikolu 3 ta’ din l-Ordinanza, illi hija ma
kenitx sudditu Germaniz f’dak iz-zmien.
(3) Ghall-ghanijiet ta’ din l-Ordinanza proprjeta, jew il-jedd
ghall-bejgh taghha, li jinsabu f’idejn il-Kustodju tal-Proprjeta ta’ l-
Ghadu mahtur taht l-artikolu 8 ta’ l-Ordinanza ta’ l-1939 dwar il-
Kummerc ma’ l-Ghadu*, u proprjeta illi, bis-sahha ta’ xi ordni
mahrug taht l-imsemmi artikolu 8, ma tistax titnehha minghajr is-
sensja tal-President ta’ Malta, ghandhom jitqiesu li qeghdin taht
kontroll b’sahha l-imsemmi artikolu 8.
#Imhollija barra kemm fl-Edizzjoni Riveduta ta’ 1-1942 kif ukoll f’din 1-
Edizzjoni Riveduta minhabba li kienet ligi maghmula biex issehh biss ghaz-
zmien tal-gwerra.
 4      KAP. 132.h   TQASSIMTAL-PROPRJETA TA’ L-
Gbir eghmil flus u 
tqassim ta’ 
proprjeta ta’ l-
ghadu Germaniza. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
3. (1) Il-President ta’ Malta jista’ b’ordni jiehu hsieb dwar il-
gbir ta’ proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza, dwar l-ghemil flus ta’ dik
il-proprjeta u ghat-tqassim ta’ dak li jingabar minnha, sa dak il-
limitu li jkun imsemmi fl-ordni, lil nies li jipprovaw il-jeddijiet
taghhom dwar djun ta’ l-ghadu Germanizi.
(2) Minghajr hsara ghall-generalita tas-subartikolu li jahbat
qabel dan, ordni taht dan l-artikolu jista’ jiehu hsieb dwar dawn il-
hwejjeg li gejjin:
(a) il-hatra ta’ amministratur ghall-ghanijiet ta’ l-ordni, u
l- ghoti lil dak l-amministratur ta’ dawk is-setghat u t-
tqeghid fuqu ta’ dawk id-dmirjiet li jkunu msemmija
bl-ordni;
(b) it-trasferiment ta’ proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza lill-
amministratur u t-tqeghid f’idejh ta’ dik il-proprjeta u
l-helsien ta’ kull persuna imsemmija fl-ordni minn
responsabbilta dwar dak li ghamlet jew li naqset milli
taghmel dwar proprjeta trasferita minnha lill-
amministratur;
(c) il-mod u z-zmien li fihom talbiet dwar djun ta’ l-ghadu
Germanizi ghandhom jitressqu, u l-ghoti u il-verifika
ta’ taghrif dwar kull talb bhal dak, maghduda l-
produzzjoni tal-kotba u dokumenti;
(d) il-qtugh, dwar xi talba minn dawk, tal-kwistjoni jekk
it- talba hijiex privata ghall-ghanijiet ta’ l-ordni u ta’ l-
ammont tat-talbiet;
(e) it-tqassim minn zmien ghal zmien ta’ dak li jidhol
mill-eghmil flus ta’ proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza lil
persuni li t-talbiet taghhom dwar djun ta’ l-ghadu
Germanizi gew ipprovati ghall-ghanijiet ta’ l-ordni;
(f) l-intaxxar ta’ drittijiet li ghandhom ihallsu persuni li
jaghmlu talba dwar djun ta’ l-ghadu Germanizi, u l-
gbir ta’ dawk id-drittijiet bi tnaqqis mill-ammonti li
ghandhom jitqassmu kif imsemmi hawn qabel jew
xort’ohra;
(g) dak li jsir minn somma f’idejn l-amministratur illi,
minhabba nuqqas li jinkixef fejn jinsabu il-persuni li
lilhom is-somom imisshom jitqassmu jew ghal xi
raguni ohra ma jistghux jigu mqassma;
(h) it-trasferiment lill-Gvern tal-Maesta Taghha fir-Renju
Unit taz-zejjed hieles minn spejjez, jekk ikun hemm, li
jifdal minn dak li jidhol minn proprjeta ta’ l-ghadu
Germaniza wara illi jkunu gew sodisfatti t-talbiet
kollha milqugha minn kredituri f’Malta kontra l-istess.
(3) L-amministratur mahtur taht dan l-artikolu ghandu jkun
maghruf bl-isem ta’ Amministratur tal-Proprjeta ta’ l-Ghadu
Germaniza, u f’din l-Ordinanza huwa jissejjah "l-amministratur".
(4) Minghajr hsara ghall-generalita tad-disposizzjonijiet ta’
qabel f’dan l-artikolu, ordni mahrug taht dan l-artikolu jista’-
(a) ihalli barra mill-hidma ta’ l-ordni dawk ix-xorta ta’
TQASSIMTAL-PROPRJETA TA’ L-GHADUGERMANIZA g KAP. 132.
talbiet li jistghu jkunu msemmija fl-ordni;
(b) jaghzel bejn ix-xorta differenti ta’ talbiet, ghal dik li hi
proprjeta li fiha l-hlasijiet ghandhom isiru u l-
estensjoni tal-hlasijiet;
(c) jaghmel disposizzjoni sabiex dak li jidhol minn
proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza li kienet ta' jew kienet
mizmuma jew amministrata f’isem persuna li
tissemma jew xirka ta’ persuni li tissemma biex
jitqassam lil persuni li jipprovaw talbiet dwar djun li
jisthoqqu minn dik il-persuna jew minn dik ix-xirka.
(5) Il-President ta’ Malta jista’ b’ordnijiet ohra jippreskrivi l-
formuli ghall-ghanijiet ta’ xi ordni mahrug taht dan l-artikolu, u l-
aktar ghall-eghmil ta’ talbiet u ghall-ghoti ta’ taghrif.
(6) Minkejja kull ma jinsab f’dan l-artikolu, il-President ta’
Malta jista’ jaghti direzzjoni lill-amministratur fejn jordnalu biex
jittrasferixxi lil jew ghall-gid ta’ xi persuna imsemmija fid-
direzzjoni xi proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza, jew dak li jidhol
minn xi proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza, li ghaliha dik il-persuna
kien ikollha jedd li ma kienx ghat-thaddim ta’ l-Ordinanza ta’ l-
1939 dwar il-Kummerc ma’ l-Ghadu*, jew ghal xi ordni mahrug
tahtha, u l-amministratur ghandu joqghod ghal kull direzzjoni bhal
dik.
(7) Meta fit-3 ta’ Settembru, 1939, jew f’xi zmien wara dak il-
jum, xi proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza kienet ta’ kumpanija
Germaniza, jew kienet mizmuma jew amministrata f’isimha, u l-
President ta’ Malta jidhirlu illi l-kumpannija kienet fl-imsemmi
jum taht il-kontroll, dirett jew indirett, ta’ kumpannija Maltija, il-
President ta’ Malta jista’ jqis dik il-proprjeta ghall-ghanijiet ta’ l-
ahhar subartikolu qabel dan, sa fejn il-President ta’ Malta jidhirlu
xieraq billi jqis l-estensjoni ta’ l-interess tal-kumpannija Maltija
fil-kumpannija Germaniza, bhala proprjeta li ghaliha l-kumpannija
Maltija kien ikollha jedd li ma kienx ghat-thaddim ta’ l-Ordinanza
ta’ l-1939 dwar il-Kummerc ma’ l-Ghadu*, jew ghal xi ordni
mahrug tahtha.
F’dan is-subartikolu, il-kelmiet "kumpannija Germaniza"
jfissru korp guridiku fil-Germanja jew taht il-ligijiet taghha, u l-
kelmiet "kumpannija Maltija" jfissru kumpannija imwaqqfa taht il-
ligijiet ta’ Malta.
Reati.
Emendat: 
A.L. 46 ta’ l-1965; 
LVIII. 1974.68; 
A.L. 148 ta’ l-
1975;
VIII. 1990.3.
4. (1) Jekk persuna illi -
(a) tkun projbita minn jew taht l-ordni mahrug bis-sahha
ta’ l-artikolu ta’ qabel dan milli jkollha x’taqsam ma’
xi proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza xort’ohra milli bis-
sensja ta’ l-amministratur, jew
(b) tkun imgieghla minn jew taht dak l-ordni li
tittrasferixxi proprjeta ta’ l-ghadu Germaniza lill-
amministratur jew li taghmel xort’ohra dwar dik il-
*Imhollija barra kemm fl-Edizzjoni Riveduta ta’ 1-1942 kif ukoll f’din 1-
Edizzjoni Riveduta minhabba li kienet ligi maghmula biex issehh biss ghaz-
zmien tal-gwerra.
 6      KAP. 132.h   TQASSIMTAL-PROPRJETA TA’ L-
proprjeta skond id-direzzjonijiet ta’ l-amministratur, 
tikser il-projbizzjoni jew ma toqghodx ghall-htiega, hija tkun hatja
ta’ reat taht dan l-artikolu.
(2) Kull persuna illi -
(a) minghajr raguni xierqa, tonqos milli toqghod ghal xi
htiega maghmula minn jew taht dak l-ordni li taghti
taghrif jew li turi kotba jew dokumenti, jew
(b) meta taghti taghrif ghall-ghan ta’ xi ordni bhal dak,
bid-dehen jew b’nuqqas ta’ hsieb tghid xi haga li tkun
tqarraq f’xi haga importanti, 
tkun hatja ta’ reat taht dan l-artikolu.
(3) Kull persuna illi tkun hatja ta’ reat taht dan l-artikolu tkun
tista’ tehel -
(a) meta tinsab hatja mill-Qorti tal-Magistrati bhala qorti
ta’ gudikatura kriminali, multa ta’ mhux izjed minn
mitt lira jew prigunerija ghal zmien mhux itwal minn
tliet xhur jew sew ghal dik il-prigunerija kemm ghal
dik il-multa flimkien; jew
(b) meta tinsab hatja fuq att ta’ akkuza, multa ta’ mhux
izjed minn hames mitt lira jew prigunerija ghal zmien
ta’ mhux izjed minn sentejn jew sew ghal dik il-
prigunerija kemm ghal dik il-multa flimkien.
(4) Meta xi reat taht dan l-artikolu jkun sar minn korp guridiku,
kull persuna illi fiz-zmien ta’ l-ghemil tar-reat kienet direttur,
general manager, segretarju jew ufficjal iehor bhal dawk tal-korp
guridiku, jew kienet qieghda taghmilha li ghandha xi kariga bhal
dik, ghandha titqies li hi hatja ta’ dak ir-reat kemm-il darba hija ma
tipprovax illi r-reat kien sar minghajr is-sensja taghha jew minghajr
ma hadet ebda sehem fil-ghemil tieghu u illi hija ghamlet mill-ahjar
li setghet biex ma thallix li jsir ir-reat kif kien imissha ghamlet billi
titqies ix-xorta ta’ dmirijietha f’dik il-kariga u billi jitqiesu c-
cirkostanzi kollha.
(5) Qabel ma jinbdew procedimenti kriminali dwar reat taht
dan l-artikolu, l-Avukat Generali jista’ jordna -
(a) illi l-procedimenti jinbdew quddiem Qorti tal-
Magistrati bhala qorti ta’ kompilazzjoni, u, meta l-
kompilazzjoni tintbaghat lill-Avukat Generali mill-
imsemmija qorti, l-Avukat Generali jista’ jew iressaq
fil-Qorti Kriminali att ta’ akkuza kontra l-mixli jew
jibghat lura l-kaz ghas-smigh tal-kawza fuq l-istess
kompilazzjoni mill-istess Qorti tal-Magistrati li
toqghod bhala qorti ta’ gudikatura kriminali; jew
(b) illi l-procedimenti jinbdew quddiem Qorti tal-
Magistrati li toqghod bhala qorti ta’ gudikatura
kriminali; imma f’kull zmien waqt il-procedimenti
qabel ma tinghata s-sentenza huwa jista’ jitlob illi l-
persuna mixlija tghaddi kawza fuq att ta’ akkuza mill-
Qorti Kriminali, u meta ssir talba bhal dik, il-Qorti tal-
Magistrati ghandha tissokta l-procedimenti bhala qorti
TQASSIMTAL-PROPRJETA TA’ L-GHADUGERMANIZA g KAP. 132.
ta’ kompilazzjoni ghall-kawza tar-reat imsemmi fl-att
ta’ l-akkuza mill-Qorti Kriminali.
Kap. 9.
(6) Minghajr hsara ghad-disposizzjonijiet li jinsabu fis-
subartikolu (5) ta’ dan l-artikolu, kull disposizzjoni applikabbli tal-
Kodici Kriminali ghandha tghodd dwar reati taht dan l-artikolu.
 Ordnijiet.
thaddan setgha ghat-tahsir jew tibdil ta’ ordnijiet maghmula bis-
sahha ta’ dik is-setgha.
