AVJAZZJONICIVILI    1
KAPITOLU 232
ATT DWAR L-AVJAZZJONI CIVILI 
Biex jirregola l-avjazzjoni civili.
17 ta’ Ottubru, 1972;
21 ta’ Marzu, 1973
L-ATT XLIII ta’ l-1972, u gie emendat bl-Atti XXXII ta’ l-1979, XXXVII ta’ l-1988, XX ta’ l-
1989, XX ta’ l-1998 u IX ta’ l-2003.
TAQSIM TA’ L-ATT
Artikoli 
Taqsima I. Preliminari  1-2 
Taqsima II. Kontroll ta’ l-Avjazzjoni Civili  3-10
Generali  3- 5
Licenzjar ghal certu titjir  6-10 
Taqsima III.  Zvilupp ta’ l-Avjazzjoni Civili  11 
Taqsima IV.  Responsabbilta  ghal hsara, ecc., li ssir minn ingenji
ta’ l-ajru  12-14 
Taqsima V.  Mixxellanji  15-17 
Taqsima VI. Supplementali  18-22 
  2      KAP. 232. h          AVJAZZJONICIVILI
TAQSIMA I 
PRELIMINARI
Titolu fil-qosor.  1. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar l-
Avjazzjoni Civili.
Tifsir.
Emendat:
IX. 2003.26.
2. (1) F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma
tehtiegx xort’ohra - 
Kap. 218.
''certifikat ta’ operatur ta’ l-ajru'' tfisser certifikat moghti taht l-
artikolu 4 ta’ l-Att dwar l-Avjazzjoni Civili (Certifikati ta’
Operaturi ta’ l-Ajru);
''Direttur'' tfisser id-Direttur ta’ l-Avjazzjoni Civili;
"Gazzetta" tfisser il-Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta;
''impriza tat-trasport bl-ajru'' tfisser impriza li l-kummerc taghha
jinkludi l-garr bl-ajru ta’ passiggieri jew ta’ merkanzija b’kiri jew
bi hlas;
''kontroll effettiv'' tfisser relazzjoni kostitwita bi drittijiet,
kuntratti jew b’kull mezz iehor li, jew separatament jew
konguntement u fil-qies tal-konsiderazzjonijiet ta’ fatt jew ligi
involuti, jaghtu l-possibilita  ta’ l-ezercizzju dirett jew indirett ta’
influwenza deciziva fuq impriza, b’mod partikolari:
(a) bid-dritt li jintuza l-attiv kollu ta’ l-impriza, jew parti
minnu;
(b) bid-drittijiet jew kuntratti li jaghtu influwenza
deciziva fuq il-kompozizzjoni, l-ivvutar jew
decizjonijiet tal-korpi ta’ impriza jew xort’ohra jaghtu
influwenza deciziva fuq il-gestjoni tal-kummerc ta’ l-
impriza;
"kumpens", dwar xi titjira minn ingenji ta’ l-ajru, tinkludi kull
xorta ta’ korrispettiv ricevut jew li ghandu jigi ricevut ghal kollox
jew f’parti dwar jew in konnessjoni ma titjira, tkun min tkun il-
persuna li tkun tat jew tkun se taghti l-korrispettiv jew il-persuna li
tkun ircevietu jew tkun se tircevih;
"licenza ghal servizz bl-ajru" tfisser licenza taht l-artikolu 7;
"Malta" ghandha l-istess tifsir kif moghti lilha bl-artikolu 124
tal-Kostituzzjoni ta’ Malta;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli ghall-avjazzjoni civili
u, safejn tinghata awtorita , kull persuna awtorizzata ghal hekk minn
dak il-Ministru;
"operatur", dwar ingenji ta’ l-ajru, tfisser il-persuna li f’dak il-
hin ikollha t-tmexxija ta’ dawk l-ingenji, u espressjonijiet imnisslin
minnha ghandhom jiftehmu skond hekk;
"persuna" tinkludi ghaqda jew korp ta’ persuni, kemm jekk
ikollhom personalita  guridika kemm jekk le;
"preskritt" tfisser preskritt b’regolamenti jew b’ordni skond dan
l-Att;
AVJAZZJONICIVILI    3
"servizz ta’ trasport bl-ajru" tfisser il-garr b’kumpens ta’
passiggieri jew ta’ posta jew ta’ merkanzija bl-ajru;
''Stat Membru'' tfisser stat li jkun membru ta’ l-Unjoni Ewropea;
"tariffa", dwar kull servizz ta’ trasport bl-ajru, tfisser in-nol
ghall-garr ta’ passiggieri jew ta’ merkanzija (inkluzi kull drittijiet
ghall-garr ta’ posta) li jintalab u kull kondizzjonijiet li fuqhom
jiddependu dawk in-nolijiet;
Kap. 460.
dwar l-Unjoni Ewropea;
"telf jew hsara", dwar persuni, tinkludi telf ta’ hajja u korriment;
''Unjoni Ewropea'' tfisser l-Unjoni Ewropea msemmija fit-
Trattat.
(2) Il-Ministru jista’ b’ordni minn zmien ghal zmien jestendi t-
tifsira ta’ Stat Membru ghal xi Stat li jkun assocjat ma’ l-Unjoni
Ewropea fi hdan l-Area Ekonomika Ewropea jew kull assocjazzjoni
bhal dik ma’ l-Unjoni Ewropea u jista’ b’ordni sussegwenti
jemenda, jirrevoka jew jissostitwixxi kull ordni bhal dak.
TAQSIMA II
KONTROLL TA’ L-AVJAZZJONI CIVILI
Generali 
Setgha biex jigu 
applikati 
konvenzjonijiet 
internazzjonali u 
biex tigi 
kkontrollata n-
navigazzjoni ta’ l-
ajru.
Emendat:
XX. 1998.30.
3. (1) Il-Ministru jista’ b’regolament jew b’ordni jipprovdi
kif jidhirlu mehtieg jew spedjent - 
(a) biex issir jew tigi applikata kull konvenzjoni
internazzjonali jew kull ftehim iehor internazzjonali
dwar l-avjazzjoni civili li tieghu Malta tkun jew tkun
bi hsiebha ssir parti;
(b) b’mod generali biex tkun kontrollata n-navigazzjoni
fl-ajru;
(c) biex tigi preskritta jew jigi provdut ghal kull haga li
ghandha jew li tista’ tigi preskritta skond dan l-Att.
(2) Il-Ministru jista’ b’regolamenti jew b’ordni jipprovdi -
(a) ghar-registrazzjoni ta’ ingenji ta’ l-ajru f’Malta;
(b) biex jipprojbixxi ingenji ta’ l-ajru milli jtiru jekk ma
jkunx hemm dwarhom certifikati li huma tajbin biex
itiru mahruga jew validati skond ir-regolamenti jew l-
ordni u hlief bit-tharis ta’ dawk il-kondizzjonijiet dwar
manutenzjoni u tiswija li jigu specifikati fir-
regolamenti jew fl-ordni;
(c) ghall-ghoti ta’ licenza, ghall-ispezzjonar u ghall-
kontroll ta’ ajruporti, ghad-dhul f’fabbriki ta’ l-ingenji
ta’ l-ajru sabiex jigi spezzjonat xoghol li jsir fihom
dwar ingenji ta’ l-ajru jew partijiet taghhom u biex
  4      KAP. 232. h          AVJAZZJONICIVILI
jipprojbixxi jew jikkontrolla l-uzu ta’ ajruporti
minghajr licenza;
(d) biex jipprojbixxi persuni milli jahdmu fi, jew milli
jkunu mpjegati in konnessjoni ma’, navigazzjoni fl-
ajru f’dawk il-karigi li jigu specifikati fir-regolamenti
jew fl-ordni hlief skond id-disposizzjonijiet dwar hekk
li jkunu jinsabu fir-regolamenti jew fl-ordni, u ghall-
ghoti ta’ licenzi lil dawk li jkunu mpjegati f’ajruporti
fl-ispezzjonar jew fis-sorveljanza ta’ ingenji ta’ l-ajru;
(e) dwar il-kondizzjonijiet li tahthom, u b’mod partikolari
l-ajruporti li ghalihom jew minnhom, ingenji ta’ l-ajru
li jaslu jew jitilqu Malta jistghu jtiru, u dwar il-
kondizzjonijiet li tahthom ingenji ta’ l-ajru jistghu
jtiru minn parti ghall-ohra ta’ Malta;
(f) dwar il-kondizzjonijiet li tahthom passiggieri u
merkanzija jistghu jingarru bl-ajru u li tahthom ingenji
ta’ l-ajru jistghu jintuzaw ghal skopijiet ohra
kummercjali, industrjali u ta’ qliegh, u dwar il-
projbizzjoni ta’ garr bl-ajru ta’ merkanzija ta’ dawk il-
klassijiet li jigu specifikati fir-regolamenti jew fl-
ordni;
(g) biex jitnaqqas jew jigi evitat tfixkil fl-uzu jew fl-
effikacja ta’ apparat uzat in konnessjoni man-
navigazzjoni fl-ajru u ghall-projbizzjoni jew
ikkontrollar ta’ l-uzu ta’ l-imsemmi apparat u l-wiri ta’
sinjali u dwal li x’aktarx jipperikolaw l-ingenji ta’ l-
ajru;
(h) b’mod generali biex jigu zgurati l-harsien mill-periklu,
l-efficjenza u r-regolarita  tan-navigazzjoni fl-ajru u l-
harsien mill-periklu ta’ ingenji ta’ l-ajru u ta’ persuni u
proprjeta  li jingarru fihom, biex jigi evitat li ingenji ta’
l-ajru joholqu periklu lil persuni ohra u lil proprjeta  u,
b’mod partikolari, biex jinzammu ingenji ta’ l-ajru
ghal kull wiehed mill-ghanijiet specifikati f’dan il-
paragrafu;
(i) li jesigi li persuni li jahdmu fi, jew huma impjegati fi
jew in konnessjoni ma’, in-navigazzjoni fl-ajru biex
jaghtu informazzjoni meterjologika ghall-finijiet tan-
navigazzjoni fl-ajru;
(j) biex jigi kontrollat l-eghmil ta’ sinjali jew
komunikazzjonijiet ohra minn jew lil ingenji ta’ l-ajru
jew minn jew lil persuni li jingarru fihom;
(k) sabiex jigi stabbilit kull distintiv, u biex jigi kontrollat
l-uzu ta’ kull distintiv li jkun diga  stabbilit sew
b’regolamenti jew b’ordni jew xort’ohra, ghall-finijiet
li ghandhom x’jaqsmu man-navigazzjoni fl-ajru;
(l) biex jipprojbixxi ingenji ta’ l-ajru milli jtiru fuq dawk
l-arei f’Malta li jigu specifikati fir-regolamenti jew fl-
ordni;
(m) sabiex jigu applikati, adattati jew modifikati l-ligijiet
AVJAZZJONICIVILI    5
tad-dwana ghall-ajruporti u ghal ingenji ta’ l-ajru u
ghal persuni u proprjeta  li jingarru fihom u biex jigi
mhares il-kuntrabandu bl-ajru, u biex tithalla in
konnessjoni man-navigazzjoni fl-ajru, taht dawk il-
kondizzjonijiet li fil-fehma tal-Ministru jkunu
mehtiega jew spedjenti ghat-tharis tad-dhul ta’ flus, l-
importazzjoni ta’ merkanzija f’Malta minghajr hlas
tad-dazju;
(n) dwar il-mod u l-kondizzjonijiet tal-hrug, validazzjoni,
tigdid, estensjoni jew tibdil ta’ kull certifikat, licenza
jew dokument iehor mehtieg bir-regolamenti jew bl-
ordni (inkluzi l-ezamijiet u l-provi li ghandhom isiru),
u dwar il-forma, il-kustodja, il-produzzjoni, it-thassir,
is-sospensjoni, il-kontrosenjar u l-ghoti lura ta’ kull
dokument bhal dak;
(o) biex jigu regolati d-drittijiet li ghandhom jintalbu
ghall-uzu ta’ ajruport u ta’ servizzi moghtija f’dawk l-
ajruporti;
(p) sabiex jigu preskritti d-drittijiet li ghandhom jithallsu
dwar il-hrug, il-validazzjoni, it-tigdid, l-estensjoni jew
it-tibdil ta’ kull certifikat, licenza jew dokument iehor
jew dwar kull ezami jew prova mehtiega bir-
regolamenti jew l-ordni u dwar kull hwejjeg ohra li
dwarhom fil-fehma tal-Ministru jkun spedjent ghall-
fini tar- regolamenti jew ta’ l-ordni li jintalbu drittijiet;
(q) biex jigu ezentati mid-disposizzjonijiet tar-
regolamenti jew ta’ l-ordni jew ta’ xi whud minnhom
kull ingenji ta’ l-ajru jew persuni jew xi klassi ta’
ingenji ta’ l-ajru jew persuni.
(3) Regolamenti jew ordnijiet maghmula skond dan l-artikolu
jistghu jaghmlu disposizzjonijiet differenti dwar klassijiet
differenti ta’ ingenji ta’ l-ajru, ajruporti, persuni jew proprjeta  jew
dwar cirkostanzi differenti u dwar partijiet differenti ta’ Malta.
(4) Regolamenti jew ordnijiet maghmula skond dan l-artikolu
jistghu, sabiex jigi zgurat it-tharis tad-disposizzjonijiet taghhom,
jipprovdu ghat-twahhil ta’ pieni li ma jkunux iktar minn multa ta’
elf lira u prigunerija ghal zmien ta’ sitt xhur, u, fil-kaz ta’ xi
disposizzjoni li jkollha effett bis-sahha tal-paragrafu (1) tas-
subartikolu (2), jistghu wkoll ghal dak il-ghan jipprovdu ghat-tehid
ta’ dawk il-mizuri (inkluz l-isparar fuq ingenji ta’ l-ajru) kif jista’
jigi specifikat fir-regolamenti jew fl-ordni.
Stharrig ta’ 
incidenti. 
4. (1) Il-Ministru jista’ jaghmel regolamenti jew ordnijiet li
jipprovdu ghall-istharrig ta’ kull incident li jinqala’ minn jew fil-
kors ta’ navigazzjoni fl-ajru, u li jigri jew f’Malta jew fuq Malta
jew li jigri x’imkien iehor lil ingenji ta’ l-ajru registrati f’Malta.
(2) Regolamenti jew ordnijiet maghmula skond dan l-artikolu
jista’ jkun fihom disposizzjonijiet -
(a) li jehtiegu li jinghata avviz ta’ kull incident bhal dak
b’dak il-mod u minn dawk il-persuni kif jigi specifikat
fir-regolamenti;
  6      KAP. 232. h          AVJAZZJONICIVILI
(b) li japplikaw, b’modifika jew minghajrha, ghall-fini ta’
stharrig li jsir dwar xi incident bhal dak, kull wahda
mid-disposizzjonijiet ta’ kull ligi ohra dwar stharrig
f’kazijiet ta’ incidenti;
(c) li jipprojbixxu, sakemm isir l-istharrig, dhul jew indhil
f’xi ingenji ta’ l-ajru li jkun gralhom incident, u li
jawtorizzaw lil kull persuna, safejn ikun mehtieg
ghall-fini ta’ l-istharrig, li tidhol fi, tezamina, tnehhi,
tiehu mizuri ghall-konservazzjoni ta’, jew xort’ohra
tittratta dwar, dawk l-ingenji ta’ l-ajru;
(d) li jawtorizzaw jew jehtiegu t-thassir, is-sospensjoni, il-
kontrosenja jew it-tehid lura ta’ kull licenza jew
certifikat moghti skond xi wahda mid-disposizzjonijiet
ta’ qabel ta’ dan l-Att jew skond xi regolamenti jew
ordni maghmula, jew li jkollhom effett daqslikieku
kienu maghmula, bis-sahha tieghu, meta jkun jidher
minn stharrig li l-licenza jew ic-certifikat ghandu
jithassar, jigi sospiz, jigi kontrosenjat jew jittiehed
lura, u li jehtiegu l-produzzjoni ta’ dik il-licenza jew
dak ic-certifikat sabiex jigi hekk trattat.
(3) Jekk xi persuna tikser jew tonqos li thares xi regolament
jew ordni maghmul jew li jkollu effett daqslikieku kien maghmul
skond dan l-artikolu, tehel meta tinsab hatja multa ta’ mhux izjed
minn mitejn lira jew prigunerija ghal zmien ta’ mhux izjed minn
tliet xhur.
Titjir perikoluz. 5. (1) Meta ingenji ta’ l-ajru jittajru b’mod illi joholqu
periklu bla htiega lil xi persuna jew proprjeta  fuq l-art jew fuq il-
bahar, il-bdot jew il-persuna li tkun inkarigata minnhom, u wkoll
sidhom kemm-il darba ma jippruvax ghas-sodisfazzjon tal-qorti li
l-ingenji hekk ittajjru minghajr htija jew kunsens tieghu, jehlu meta
jinsabu hatja multa ta’ mhux izjed minn elf lira jew prigunerija ghal
zmien ta’ mhux izjed minn sitt xhur jew dik il-multa u prigunerija
flimkien.
(2) F’dan l-artikolu "sid" dwar ingenji ta’ l-ajru tinkludi kull
persuna li jkollha b’kera l-ingenji fil-hin tar-reat.
(3) Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jkunu b’zieda u mhux
b’deroga tas-setghat moghtija lill-Ministru bl-artikolu 3.
Licenzjar ghal certu titjir
Restrizzjoni ta’ 
titjir minghajr 
licenza.
6. (1) Bla hsara ghad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3),
ebda ingenji ta’ l-ajru ma ghandhom jintuzaw f’xi titjir ghal
kumpens jew in konnessjoni ma’ xi kummerc jew negozju hlief taht
u skond il-kondizzjonijiet ta’ licenza moghtija lill-operatur ta’ l-
ingenji ta’ l-ajru skond l-artikolu 7 (f’dan l-Att imsejha "licenza
ghal servizz bl-ajru"), li tkun licenza li f’dak iz-zmien tkun fis-sehh
u li tawtorizza lill-operatur ihaddem ingenji ta’ l-ajru fuq titjir bhal
dak in kwistjoni.
Kap. 218. 
(2) Il-htigijiet tas-subartikolu (1) ikunu bla hsara ghad-
disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar l-Avjazzjoni Civili (Certifikati ta’
Operaturi ta’ l-Ajru).
AVJAZZJONICIVILI    7
(3) Il-Ministru jista’ b’regolamenti jew b’ordni jipprovdi li s-
subartikolu (1) ma jigix applikat ghal titjiriet ta’ dik ix-xorta li jigu
specifikati fir-regolamenti jew fl-ordni, u jista’ b’dokument bil-
miktub jezenta mill-htigijiet ta’ l-imemmi subartikolu kull titjira
partikolari ohra jew serje ta’ titjir. Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu
18 ghandhom japplikaw ghal ezenzjonijiet maghmula skond dan is-
subartikolu.
(4) Dan l-artikolu japplika ghal -
(a) kull titjira f’kull parti tad-dinja b’ingenji ta’ l-ajru
registrati f’Malta; u
(b) kull titjira li tibda jew tispicca f’Malta minn ingenji ta’
l-ajru registratri f’dak il-pajjiz jew territorju iehor,
jekk ikun hemm, li jigi preskritt.
(5) Ingenji ta’ l-ajru jitqiesu li qeghdin itiru mill-mument li fih,
wara l-imbarkazzjoni ta’ l-ekwipagg taghhom sabiex jitilqu,
jiccaqalqu ghall-ewwel darba bil-forza tal-makni taghhom stess,
sal-mument li wara fih jieqfu meta jinzlu l-art.
Licenzi ghal 
servizz bl-ajru.
Sostitwit:
IX. 2003.27.
7. (1) Is-setgha li tinghat licenza ghal servizz bl-ajru, jigifieri
licenza ghal kull servizz ta’ trasport bl-ajru jew ghal skop iehor
specifikat fil-licenza, ikun vestit fid-Direttur li ghandu jaghti lil
impriza tat-trasport bl-ajru dik il-licenza meta huwa jkun sodisfatt
li l-impriza tat-trasport bl-ajru tkun konformi mal-htigiet ta’ dan l-
Att u dawk il-htigiet l-ohra li jistghu jigu ordnati.
(2) Licenza ghal servizz bl-ajru tista’ tinghata taht dawk il-
kondizzjonijiet inkluzi d-drittijiet ta’ access ghal rotot specifici jew
swieq li jistghu jkunu specifikati fil-licenza.
(3) Applikazzjoni lid-Direttur ghall-ghoti ta’ licenza ghal
servizz bl-ajru ghandu jkun fiha dawk il-partikolaritajiet u jkollha
maghha dawk id-drittijiet li jistghu jigu ordnati.
(4) Impriza tat-trasport bl-ajru li tipprovdi servizz tat-trasport
bl-ajru ma ghandhiex tinghata licenza ghal servizz bl-ajru kemm-il
darba ma jigix muri ghas-sodisfazzjon tad-Direttur, kull meta jkun
mehtieg minnu li hekk isir, li -
(a) il-post ta’ negozju principali taghha u, jekk ikollha, l-
ufficcju registrat taghha jkunu jinsabu f’Malta, u
(b) il-hidma principali taghha hu t-trasport bl-ajru ghalih
wahdu jew mghaqqad ma’ xi operazzjoni kummercjali
ta’ ingenji ta’ l-ajru jew it-tiswija u l-manutenzjoni ta’
ingenji ta’ l-ajru, u
(c) is-sidien taghha huma u hekk ikunu se jkomplu
direttament jew permezz ta’ proprjeta  maggoritarja
minn Stati Membri jew cittadini ta’ Stati Membri, li
f’kull waqt ghandu jkollhom kontroll effettiv ta’ l-
impriza tat-trasport bl-ajru.
(5) Id-Direttur ghandu biss jaghti licenza ghal servizz bl-ajru
lil applikant jekk dak applikant ikollu certifikat ta’ operatur ta’ l-
ajru validu li jkun jispecifika l-attivitajiet li jkollhom jigu koperti
fil-licenza ghal servizz bl-ajru.
  8      KAP. 232. h          AVJAZZJONICIVILI
(6) Il-licenza ghal servizz bl-ajru ghandha tibqa’ valida ghal
daqs kemm l-impriza tat-trasport bl-ajru tibqa’ tkun konformi mal-
htigiet ghall-hrug taghha. Id-detentur tal-licenza ghandu kull meta
hekk jintalab jaghmel mid-Direttur jipprovdilu kull informazzjoni
pertinenti li d-Direttur jista’ jehtieg sabiex ikun f’pozizzjoni li
jaccerta ruhu li l-licenza tkun ghadha wahda valida.
(7) Kemm jista’ jkun prattikament malajr wara l-ghoti ta’ xi
licenza taht dan l-artikolu, id-Direttur ghandu jara li jinghata avviz
dwarha fil-Gazzetta.
Revoka, 
sospensjoni u 
varjazzjoni ta’ 
licenzi.
Sostitwit:
IX. 2003.27.
8. (1) Jekk, fil-kaz ta’ xi persuna li tkun detentur ta’ licenza
dwar servizz bl-ajru, id-Direttur ma jibqax aktar f’xi zmien
sodisfatt li dik il-persuna -
(a) tkun konformi mal-kondizzjonijiet f’dan l-Att u tahtu
ghall-hrug u t-tizmim ta’ licenza ghal servizz bl-ajru;
jew
(b) tkun kompetenti u persuna adatta u idonea sabiex
topera ingenji ta’ l-ajru ghall-finijiet awtorizzati bil-
licenza,
id-Direttur ghandu, skond ma jidhirlu li jkun xieraq fic-cirkostanzi,
jirrevoka, jissospendi jew jibdel dik il-licenza.
(2) Jekk, bhala rizultat ta’ proceduri ta’ insolvenza jew
proceduri bhal dawk kontra d-detenturi ta’ licenza ghal servizz bl-
ajru, id-Direttur ikun sodisfatt li ma jkun hemm ebda prospett
realistiku ta’ rikostruzzjoni finanzjarja sodisfacenti tad-detentur fi
zmien ragonevoli, huwa ghandu jirrevoka l-licenza.
Restrizzjoni dwar 
il-garr b’kiri jew 
b’kumpens 
f’ingenji ta’ l-ajru 
registrati barra 
minn Malta.
Emendat:
IX. 2003.28.
9. Ingenji ta’ l-ajru registrati f’xi pajjiz jew territorju barra
minn Malta ma ghandhomx ighabbu jew inizzlu jew ihottu xi
passiggieri jew merkanzija f’Malta, li jkunu passiggieri jew
merkanzija li jingarru jew li jkunu ser jingarru b’kiri jew
b’kumpens jew in konnessjoni ma’ xi kummerc jew negozju, hlief
bil-permess tal-Ministru moghti skond dan l-artikolu lill-operatur
jew lil min jikri l-ingenji ta’ l-ajru jew lill-Gvern tal-pajjiz li fih l-
ingenji ta’ l-ajru jkunu registrati, u skond dawk il-kondizzjonijiet li
tahthom il-permess ikun inghata kemm-il darba dak l-ingenji ta’ l-
ajru ma jkunx qieghed jintuza fl-ezercizzju ta’ drittijiet tat-traffiku
li jirrigwardaw l-access ta’ imprizi tat-trasport bl-ajru ta’ l-Unjoni
Ewropea fuq rotot ta’ l-ajru fit-territorju ta’ l-Unjoni Ewropea.
Id-disposizzjo-
nijiet dwar licenzi 
u permessi jigu 
infurzati.
10. (1) Jekk ingenji ta’ l-ajru jintuzaw bi ksur ta’ l-artikolu 6
jew ta’ l-artikolu 9, l-operatur u l-bdot jew il-persuna inkarigata
mill-ingenji ta’ l-ajru, u jekk xi persuna ohra, kemm jekk b’kuntratt
jew b’kull mod iehor, tat facilitajiet ghall-ivvjaggar jew ghall-
konsenja ta’ merkanzija fuq dik it-titjira meta tkun taf jew ikollha
raguni bizzejjed tahseb li l-uzu ta’ l-ingenji ta’ l-ajru jkun kontra l-
imsemmi artikolu 6 jew artikolu 9, dik il-persuna wkoll, ikunu hatja
ta’ reat u jehlu meta jinsabu hatja multa ta’ mhux izjed minn elfejn
lira jew prigunerija ghal zmien ta’ mhux iktar minn sena, jew dik il-
multa u prigunerija flimkien.
(2) Jekk il-Ministru jkun jidhirlu li ingenji ta’ l-ajru jkunu
ntuzaw bi ksur ta’ xi disposizzjoni ta’ l-artikolu 6 jew ta’ l-artikolu
AVJAZZJONICIVILI    9
9, jew li xi ingenji ta’ l-ajru jkunu mahsuba jew x’aktarx jittajru
f’dawk ic-cirkostanzi li bihom tinkiser xi wahda minn dawk id-
disposizzjonijiet dwar it-titjira, il-Ministru jista’ jiehu dawk il-
mizuri li jkunu mehtiega biex izomm dawk l-ingenji ta’ l-ajru u
jista’ ghal dan l-ghan jordna li jsir dhul fl-ingenji ta’ l-ajru.
TAQSIMA III 
ZVILUPP TA’ L-AVJAZZJONI CIVILI
Il-Ministru moghti 
d-dmir li jizviluppa 
l-avjazzjoni civili.
11. (1) Il-Ministru hu moghti d-dmir generali biex jorganizza,
jiehu u jinkoraggixxi dawk il-mizuri ghall-izvilupp ta’ l-avjazzjoni
civili, u b’mod partikolari tas-servizz ta’ trasport bl-ajru, fl-interess
nazzjonali.
(2) Jekk il-Ministru jkun sodisfatt li kumpannija, iffurmata jew
li tkun ser tigi iffurmata taht il-ligijiet ta’ Malta biex tipprovdi
servizz ta’ trasport bl-ajru jew biex taghmel xi xort’ohra ta’ attivita
li ghandha x’taqsam ma’ l-avjazzjoni civili, jew biex taghmel it-
tnejn, tkun inghatat jew tkun ser tinghata licenza ghal servizz bl-
ajru u tista’ jew xort’ohra tkun tista’ tipprovdi dawk is-servizzi jew
taghmel dik l-attivita , u jekk il-Ministru jkun awtorizzat ghal hekk
b’rizoluzzjoni tal-Kamra tad-Deputati, hu jista’ f’isem il-Gvern ta’
Malta jakkwista jew jissottoskrivi ghal, jew jawtorizza l-akkwist
ta’ jew is-sottoskrizzjoni ghal, dak in-numru ta’ azzjonijiet ta’ dik
il-kumpannija, jew obbligazzjonijiet taghha, jew dawk l-azzjonijiet
u l-obbligazzjonijiet flimkien, kif jidhirlu xieraq, u jista’ ghal kull
wiehed mill-imsemmija skopijiet jiffirma jew jawtorizza l-iffirmar
ta’ kull kuntratt jew ftehim iehor, inkluz kuntratt ghall-formazzjoni
ta’ kumpannija.
(3) B’dak kollu li jinsab fid-disposizzjonijiet ta’ xi ligi ohra,
kull tibdil jew zieda fil-memorandum jew fl-istatut ta’
assocjazzjoni ta’ kumpannija li tieghu, fil-hin ta’ dak it-tibdil jew
zieda, il-Gvern ta’ Malta jkollu azzjonijiet jew obbligazzjonijiet kif
provdut fis-subartikolu (2), ma jkollux effett qabel dik id-data li
fiha dak it-tibdil jew iz-zieda jigu approvati b’rizoluzzjoni tal-
Kamra tad-Deputati jew f’dik id-data wara, jekk ikun hemm, kif
ikun preskritt f’xi ligi ohra.
(4) Kull somma, li ma tkunx iktar b’kollox minn dik is-somma
li l-Kamra tad-Deputati minn zmien ghal zmien tistabbilixxi
b’rizoluzzjoni, mehtiega ghal xi wiehed mill-iskopijiet imsemmija
fis-subartikolu (2) u ghal kull responsabbilta  li tinqala’ minnu tkun
addebitata lill-Fond Konsolidat u b’dan l-Att qed tigi approprjata
ghal dak l-iskop.
  10      KAP. 232. h          AVJAZZJONICIVILI
TAQSIMA IV
RESPONSABBILTA  GHAL HSARA ECC., LI SSIR MINN INGENJI 
TA’ L-AJRU
Responsabbilta  ta’ 
ingenji ta’ l-ajru 
dwar dhul bla jedd, 
inkonvenjent u 
hsara fuq l-art. 
12. (1) Ma tista’ ssir ebda azzjoni dwar dhul bla jedd jew
dwar inkonvenjent, minhabba biss it-titjir ta’ ingenji ta’ l-ajru fuq
xi proprjeta  f’gholi iktar mill-art, li meta jigi kunsidrat ir-rih, it-
temp u c-cirkostanzi kollha tal-kaz ikun ragonevoli, jew minhabba
incidenti ordinarji ta’ dawk it-titjiriet sakemm jigu mharsa d-
disposizzjonijiet tat-Taqsima II u ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att u
ta’ kull regolamenti jew ordni maghmul bis-sahha taghhom.
(2) Meta jsir xi telf jew hsara sostanzjali lil xi persuna jew
proprjeta  fuq l-art jew fuq l-ilma minn, jew minn xi persuna fuq,
jew b’oggett jew persuna li taqa’ minn, ingenji ta’ l-ajru waqt
titjira, mat-tluq jew ma’ l-inzul, allura kemm-il darba t-telf jew il-
hsara ma ssirx bi traskuragni ta’ min ibatiha jew dik it-traskuragni
ma tkunx ikkontribwiet ghat-telf jew hsara, il-kumpens dwar it-telf
jew il-hsara jittiehed minghajr il-prova ta’ traskuragni jew hsieb
jew xi kawzali ohra, daqslikieku t-telf jew il-hsara tkun grat b’att
bir-rieda, bi traskuragni jew b’nuqqas ta’ sid l-ingenji ta’ l-ajru:
Izda meta t-telf jew il-hsara sostanzjali tigri kif intqal qabel
f’cirkostanzi li fihom - 
(a) ikun hemm dritt ghal kumpens ghall-imsemmi telf jew
hsara minhabba biss id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’
dan is-subartikolu; u
(b) tinholoq responsabbilta  legali f’xi persuna ohra li ma
tkunx is-sid biex ihallas id-danni dwar l-imsemmi telf
jew hsara,
is-sid ikollu d-dritt li jkun indennizzat minn dik il-persuna l-ohra
kontra kull talba dwar l-imsemmi telf jew hsara.
Inkonvenjent minn 
ingenji ta’ l-ajru 
f’ajruporti.
13. (1) Regolamenti jew ordnijiet maghmula skond l-artikolu
3 jistghu jipprovdu ghall-kontroll tal-kondizzjonijiet li tahthom
jistghu jsiru hsejjes u vibrazzjonijiet minn ingenji ta’ l-ajru
f’ajruporti.
(2) Ma tista’ tittiehed ebda azzjoni dwar inkonvenjent
minhabba biss il-hsejjes u l-vibrazzjoni li jsiru minn ingenji ta’ l-
ajru f’ajruporti sakemm id-disposizzjonijiet ta’ kull regolamenti
jew ordni maghmula kif provdut fis-subartikolu (1) jitharsu kif
imiss.
Responsabbilta  
meta ingenji ta’ l-
ajru jinkrew, ecc.
14. Meta ingenji ta’ l-ajru jkunu nghataw in  bona fede, jew
inkrew ghal xi zmien li ma jkunx iktar minn erbatax-il gurnata lil xi
persuna ohra mis-sid taghhom, u ebda bdot, kmandant, navigatur
jew membru effettiv iehor ta’ l-ekwipagg ta’ l-ingenji ta’ l-ajru ma
jkun impjegat mis-sid, din it-Taqsima ta’ dan l-Att ghandu jkollha
effett daqslikieku minflok riferenzi li jinsabu fiha ghas-sid kien
hemm riferenzi ghall-persuna li lilha l-ingenji ta’ l-ajru jinghataw
jew jinkrew.
AVJAZZJONICIVILI    11
TAQSIMA V
MIXXELLANJI
Applikazzjoni tal-
ligi tan-nawfragji u 
tas-salvagg ghal 
ingenji ta’ l-ajru. 
15. (1) Kull servizz moghti biex ighin, jew isalva l-hajja minn
jew isalva l-merkanzija u t-taghmir ta’, ingenji ta’ l-ajru fi jew fuq
il-bahar jew tidal water jew fi jew fuq ix-xtut tal-bahar jew tidal
water, jitqies li huwa servizz ta’ salvatagg fil-kazijiet kollha li kien
jitqies servizz ta’ salvatagg li kieku nghata dwar bastiment; u meta
s-servizzi ta’ salvatagg ikunu nghataw minn ingenji ta’ l-ajru lil xi
proprjeta  jew persuna, is-sid ta’ l-ingenji ta’ l-ajru jkollu d-dritt
ghall-istess kumpens ghal dawk is-servizzi kif kien ikollu d-dritt
kieku l-ingenji ta’ l-ajru kienu bastimenti.
Id-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu ghandu jkollhom
effett ukoll jekk l-ingenji ta’ l-ajru ma jkunux Maltin, u wkoll jekk
is-servizzi jkunu nghataw x’imkien iehor barra mil-limiti ta’ l-ibhra
territorjali ta’ Malta.
(2) B’ordni l-Ministru jista’ jordna li xi disposizzjonijiet ta’ xi
ligi li fiz-zmien tkun fis-sehh f’Malta dwar bastimenti mgharrqa,
salvatagg ta’ hajja jew proprjeta  jew dwar id-dmir li tinghata
ghajnuna lil bastimenti f’periklu ghandhom, skond dawk l-
eccezzjonijiet, adattamenti u modifiki, jekk ikun hemm, li jigu
specifikati fl-ordni japplikaw ghal ingenji ta’ l-ajru kif dawk id-
disposizzjonijiet japplikaw ghal bastimenti.
(3) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu kull disposizzjoni f’xi ligi
dwar bastimenti mitluqa jew abbandunati bhala mhux aktar tajbin
ghal servizz fil-bahar jitqiesu li huma disposizzjonijiet dwar
bastimenti mgharrqa.
Applikazzjoni tal-
ligi dwar l-ipoteki 
ghal ingenji ta’ l-
ajru. 
Mizjud:
XXXII. 1979.2. 
Emendat: 
XXXVII. 1988.47; 
XX. 1989.2. 
Kap. 234. 
16. Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli mis-37A sa 54A, it-tnejn
maghdudin, ta’ l-Att dwar il-Bastimenti Merkantili safejn jirreferu
ghal ipoteka ta’, jew privilegg dwar, bastiment, ghandhom
japplikaw ghal ingenji ta’ l-ajru bl-istess mod kif japplikaw ghal
bastimenti, b’dawk il-modifiki u addattamenti li jkunu mehtiega
maghdud, izda minghajr hsara ghall-generalita  ta’ dak li ntqal hawn
fuq, illi kull meta fl-artikoli msemmijin ta’ l-Att imsemmi ssir
riferenza ghal registratur u ghal bastimenti, dik ir-riferenza
ghandha tiftiehem bhala riferenza ghad-Direttur ta’ l-Avjazzjoni
Civili u ghal ingenji ta’ l-ajru rispettivament.
Ezenzjoni ta’ l-
ingenji ta’ l-ajru u 
ta’ partijiet 
taghhom minn li 
jinqabdu minhabba 
talbiet ta’ dritt ghal 
privattiva.
17. (1) Kull dhul legittimu f’Malta jew kull passagg legittimu
minn fuq Malta, b’inzul l-art jew minghajru, ta’ l-ingenji ta’ l-ajru
li ghalihom japplika dan l-artikolu ma jaghtix il-jedd ghal xi qbid
jew tizmim ta’ l-ingenji ta’ l-ajru jew li jittiehdu procedimenti
kontra s-sid jew l-operatur taghhom jew li jigu mfixkla xort’ohra
minn jew f’isem xi persuna f’Malta, minhabba li l-kostruzzjoni, il-
mekkanizmu, il-partijiet, l-accessorji jew it-thaddim ta’ l-ingenji
ta’ l-ajru huma bi ksur ta’ xi dritt ghal privattiva, disinn jew
mudell.
(2) L-importazzjoni f’Malta u l-hazna f’Malta ta’ partijiet
spare u taghmir spare ghal ingenji ta’ l-ajru li ghalihom japplika
dan l-artikolu u l-uzu u l-istallazzjoni taghhom fit-tiswija ta’ dawk
l-ingenji ta’ l-ajru ma ghandhom iwasslu ghal ebda qbid jew tizmin
  12      KAP. 232. h          AVJAZZJONICIVILI
ta’ l-ingenji ta’ l-ajru jew tal-partijiet spare jew tat-taghmir spare
jew ghal ebda procedimenti kontra s-sid jew l-operatur ta’ l-ingenji
ta’ l-ajru jew is-sid tal-partijiet spare jew tat-taghmir spare jew
ghal xi tfixkil iehor ta’ l-ingenji ta’ l-ajru minn jew f’isem xi
persuna f’Malta minhabba li l-partijiet spare jew it-taghmir spare
jew l-istallazzjoni taghhom huwa bi ksur ta’ xi dritt ghal privattiva,
disinn jew mudell:
Izda dan is-subartikolu ma japplikax ghal xi partijiet spare
jew taghmir spare li jinbiegh jew jitqassam f’Malta jew li jigi
esportat minn Malta ghall-bejgh jew ghat-tqassim.
(3) Dan l-artikolu japplika - 
(a) ghal ingenji ta’ l-ajru, li ma jkunux ingenji ta’ l-ajru
wzati f’servizzi militari, tad-dwana jew tal-pulizija,
registrati f’xi pajjiz jew territorju li dwaru f’dak iz-
zmien ikun hemm fis-sehh dikjarazzjoni mill-Ministru
b’ordni li l-beneficcji tad-disposizzjonijiet ta’ xi
konvenzjoni internazzjonali li ghaliha jirreferi dan l-
artikolu japplikaw ghal dak il-pajjiz jew territorju;
(b) ghal dawk l-ingenji ta’ l-ajru l-ohra li l-Ministru jista’
jispecifika b’ordni.
 TAQSIMA VI 
SUPPLEMENTALI 
Regolamenti u 
ordnijiet.
18. (1) Regolamenti u ordnijiet maghmula skond xi wahda
mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jista’ jkun fihom dawk id-
disposizzjonijiet incidentali u supplementarji kif fil-fehma tal-
Ministru jkunu mehtiega jew spedjenti ghall-ghanijiet tar-
regolamenti jew ta’ l-ordni.
(2) Is-setgha ghall-eghmil ta’ regolamenti jew ordnijiet skond
xi disposizzjoni ta’ dan l-Att tinkludi s-setgha ghat-thassir jew
ghat-tibdil ta’ dawk ir-regolamenti jew ordnijiet, u dak it-thassir
ikun bla hsara ghall-eghmil ta’ regolamenti jew ordnijiet godda.
(3) Regolamenti u ordnijiet maghmula skond xi
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jistghu jsiru bl-ilsien ingliz biss.
(4) Regolamenti jew ordnijiet maghmula skond dan l-Att
ghandhom jitqieghdu fuq il-Mejda tal-Kamra tad-Deputati kemm
jista’ jkun malajr wara li jsiru u jekk, fi zmien tmienja u ghoxrin
gurnata wara li hekk jitqieghdu, il-Kamra tirrizolvi li ghandhom
jigu annullati jew emendati, dawk minnufih jieqfu mis-sehh jew
jigu hekk emendati, skond il-kaz, izda bla hsara ghall-validita  ta’
kull haga li tkun saret qabel bis-sahha taghhom jew ghall-eghmil
ta’ regolamenti jew ordnijiet godda:
Izda dan is-subartikolu ma japplikax ghal regolamenti jew
ordnijiet li ghandhom effett daqslikieku saru taht dan l-Att.
AVJAZZJONICIVILI    13
(5) Fil-kalkolu, ghall-finijiet tas-subartikolu (4), ta’ kull
perijodu ta’ tmienja u ghoxrin gurnata ma ghandu jinghadd ebda
zmien li matulu l-Kamra ma tkunx qed tiltaqa’ jew li matulu tkun
aggornata ghal aktar minn sebat ijiem.
Tizmim ta’ ingenji 
ta’ l-ajru. 
19. Regolamenti jew ordnijiet maghmula skond xi
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jistghu jipprovdu ghat-tizmim ta’
ingenji ta’ l-ajru biex jigi zgurat it-tharis ta’ xi disposizzjoni ta’
dan l-Att jew ta’ xi regolamenti jew ordni maghmula bis-sahha
tieghu, u jistghu jaghmlu dawk id-disposizzjonijiet l-ohra li fil-
fehma tal-Ministru jkunu mehtiega jew spedjenti biex jigi zgurat
dak it-tizmim.
Effett extra 
territorjali. 
20. (1) Ghalkemm regolamenti jew ordnijiet maghmula skond
xi disposizzjoni ta’ dan l-Att ghandhom effett biss bhala parti mil-
ligi ta’ Malta, ebda disposizzjoni li tinsab fir-regolament jew fl-
ordni ma ghandha, minhabba li jkollha effett extra-territorjali,
titqies li mhijiex valida safejn tapplika ghal ingenji ta’ l-ajru
registrati f’Malta, kull fejn ikunu jinsabu, jew tipprojbixxi, tehtieg
jew tirregola -
(a) l-eghmil ta’ xi haga minn persuni fi, jew xi whud mill-
persunal ta’, ingenji ta’ l-ajru kif intqal qabel, ikunu
fejn ikunu, jew
(b) l-eghmil ta’ xi haga dwar ingenji ta’ l-ajru kif intqal
qabel minn xi persuni ohra li jkunu cittadini ta’ Malta,
ikunu fejn ikunu.
(2) Ghall-finijiet tas-subartikolu (1) il-persunal ta’ l-ingenji ta’
l-ajru ghandu jitqies li jinkludi l-bdot jew il-persuna l-ohra
inkarigata mill-ingenji ta’ l-ajru, u l-membri l-ohra kollha ta’ l-
ekwipagg ta’ l-ingenji ta’ l-ajru.
Reati minn ghaqda 
jew korp ta’ 
persuni. 
21. Meta reat skond xi disposizzjoni ta’ dan l-Att isir minn
ghaqda jew enti morali, kull persuna li, fil-hin ta’ l-eghmil tar-reat,
kienet direttur, manager, segretarju jew ufficjal iehor simili ta’ dik
l-ghaqda jew enti morali jew kienet tidher li qed tagixxi f’dik il-
kariga tkun hatja ta’ dak ir-reat kemm-il darba ma tippruvax li dak
ir-reat ikun sar minghajr it-taghrif taghha u li tkun ezercitat id-
diligenza kollha mehtiega biex ma jsirx ir-reat.
Thassir u rizerva.* (1) Kull disposizzjoni ta’ kull Att tal-Parlament tar-Renju
Unit tal-Gran Brittanja u ta’ l-Irlanda ta’ Fuq dwar l-avjazzjoni
civili u applikata ghal, jew li ghandha effett bhala parti mil-ligi ta’,
Malta minnufih qabel il-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att, u, hlief kif
provdut hawnhekk izjed ’il quddiem, kull ligi sussidjarja
maghmula, jew li ghandha effett bhallikieku maghmula, tahthom u
li ghandha effett kif intqal qabel, ma tkomplix hekk issehh jew,
skond il-kaz qed tigi b’dan imhassra, mal-bidu fis-sehh ta’ dan l-
artikolu.
*Ir-riferenzi, fis-subartikolu (3), ghal The Air Navigation  ( General )  Regulations,
1950, The Air Navigation  ( Radio )  Regulations, 1952,  u l-Ordni ta’ l-1991 dwar in-
Navigazzjoni Kolonjali ta’ l-Ajru gew imhollija barra ghax dawn il-ligijiet
sussidjarji gew imhassrin bl-Avviz Legali 176 ta’ l-1990.
  14      KAP. 232. h          AVJAZZJONICIVILI
(2) Il-ligijiet sussidjarji msemmija fis-subartikolu (3) kif kienu
fis-sehh qabel il-21 ta’ Settembru, 1964 (inkluzi l-emendi taghhom)
ghandhom ikomplu fis-sehh bhala parti mil-ligi ta’ Malta kif
provdut fl-artikolu 11(1) ta’ l-Ordni ta’ l-1964 dwar l-Indipendenza
ta’ Malta:
Izda - 
(a) kull riferenza li tinsab fihom ghal awtorita  li tkun l-
awtorita  li minnha saret il-ligi sussidjarja, u kull
riferenza ghal ministru jew awtorita  ohra tal-Gvern
tar-Renju Unit, ghandha tiftiehem bhala riferenza
ghall-Ministru;
(b) kull riferenza ghall-Gvernatur ghandha tiftiehem bhala
riferenza ghall-Ministru; u
(c) kemm jekk il-ligi sussidjarja setghet issir skond dan l-
Att kemm jekk le, dik il-ligi ghandha jkollha effett
daqslikieku saret skond dan l-Att u tista’ tinbidel jew
tithassar skond hekk.
(3) Il-ligijiet sussidjarji msemmija fis-subartikolu (2) huma:
(a) The Carriage by Air (Non-International Carriage)
(Colonies, Protectorates and Trust Territories) Order,
1953;
(b) The Carriage by Air (Colonies, Protectorates and
Trust Territories) Order, 1953;
(c) The Civil Aviation (Investigation of Accidents)
Regulations, 1956.
