  INTERPRETAZZJONIg K AP. 249.    1
KAPITOLU 249
ATT DWAR L-INTERPRETAZZJONI
Biex jipprovdi dwar it-tiswir u l-applikazzjoni ta’ Atti tal-Parlament u
ta’ dokumenti ohra li ghandhom is-sahha ta’ ligi u dwar l-ilsien li jintuza
fihom.
4 ta’ Frar, 1975
L-ATT VII ta’ l-1975, kif emendat bl-Atti: XLIX ta’ l-1981, XXXV ta’ l-
1990, I ta’ l-2001 u IX ta’ l-2003.
Titolu fil-qosor. 
Interpretazzjoni.
Tifsir.
tehtiegx xort’ohra - 
"Att" tfisser Att tal-Parlament u kull Att iehor mghoddi mill-
Legislatura ta’ Malta u tinkludi kull kodici, ordinanza, proklama,
ordni, regola, regolament, bye-law , avviz jew dokument iehor li
ghandu sahha ta’ ligi f’Malta barra minn kull dokument li ghalih
japplika l-Att tal-Parlament tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u ta’
l-Irlanda ta’ Fuq imsejjah "The Interpretation Act, 1889";
 "jghaddi", u kliem gejjin minnha, uzati dwar il-kelma Att,
jinkludu l-eghmil ta’ kull dokument li ghandu s-sahha ta’ ligi.
(2) Ebda disposizzjoni ta’ dan l-Att li tillimita l-applikazzjoni
taghha, jew l-applikazzjoni ta’ xi wahda mid-disposizzjonijiet
tieghu, ghal certi Atti ma ghandha tiftiehem li Atti ohra, jew xi
disposizzjoni taghhom jew xi espressjoni li tinsab fihom,
ghandhom jigu mfissra, mifhuma jew applikati xort’ohra milli kif
provdut f’dan l-Att.
Tifsir. 
Emendat: 
XLIX. 1981.6;
I. 2001.2.
3. (1) F’dan l-Att, u f’kull Att mghoddi wara l-bidu fis-sehh
ta’ dan l-Att, kemm-il darba ma jkunx jidher hsieb kuntrarju -
"Att tal-Parlament" tfisser kull ligi maghmula mill-Parlament; 
"dokument" tfisser kull haga mfissra jew deskritta fuq xi materjal
permezz ta’ ittri, figuri jew marki, jew permezz ta’ iktar minn mezz
wiehed minn dawn, mahsuba li jintuzaw jew li jistghu jintuzaw
biex jinzamm record ta’ dik il-haga;
"funzjoni" tinkludi setgha u dmir;
"Gazzetta" tfisser il-Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta jew kull gurnal
ufficjali iehor sostitwit ghaliha u pubblikat b’ordni tal-Gvern; 
"Gvern" tfisser il-Gvern ta’ Malta;
"isem" uzata dwar individwu tinkludi kunjom; 
"jikser" tinkludi nuqqas ta’ tharis;
"Kamra" tfisser il-Kamra tad-Deputati ta’ Malta; 
  2      KAP. 249. h        INTERPRETAZZJONI
"kitba" tinkludi stampat, litografija, dattilografija, fotografija u
kull mezz iehor li jirrapprezenta jew jirriproduci kliem f’forma li
tidher;
"kliem" tinkludi figuri u simboli; 
"Kostituzzjoni" tfisser il-Kostituzzjoni ta’ Malta; 
"legislazzjoni" tfisser ligi miktuba jew xi disposizzjoni taghha; 
"ligi" tinkludi kull dokument li jkollu sahha ta’ ligi u kull regola
ta’ ligi mhux miktuba, u "skond il-ligi" u "legalment" ghandhom
jiftiehmu f’dan is-sens;
"Parlament" tfisser il-Parlament ta’ Malta; 
"temenda" tinkludi thassar, izzid jew tibdel;
"thassar" uzata dwar ligi tinkludi tirrexindi, tirrevoka, thassar u
tissostitwixxi.
(2) F’dan l-Att, u f’kull Att mghoddi qabel jew wara l-bidu fis-
sehh ta’ dan l-Att, "Malta" tfisser il-Gzira ta’ Malta, il-Gzira ta’
Ghawdex u l-gzejjer l-ohra ta’ l-Arcipelagu Malti, maghduda l-
ibhra territorjali taghhom.
(3) Riferenza f’legislazzjoni, mghoddija qabel jew wara l-bidu
fis-sehh ta’ dan l-Att, ghal taqsima, artikolu jew skeda ghandha,
kemm-il darba ma jkunx jidher hsieb kuntrarju, tinqara bhala
riferenza ghal taqsima, artikolu jew skeda ta’ dik il-legislazzjoni; u
riferenzi f’kull legislazzjoni bhal dik ghal subartikolu, paragrafu
jew sub-paragrafu ghandhom, kemm-il darba ma jkunx jidher hsieb
kuntrarju, jinqraw bhala riferenza ghal subartikolu, paragrafu jew
sub-paragrafu ta’ l-artikolu, subartikolu jew paragrafu, skond il-
kaz, fejn tkun tinsab dik ir-riferenza.
(4) (a) Kull riferenza f’xi ligi ghal ''dritt internazzjonali'' jew
''ligi internazzjonali'' ghandha tinftiehem bhala
riferenza ghad-dritt internazzjonali kif interpretat fejn
mehtieg skond dawk l-istrumenti internazzjonali, jekk
ikun hemm, li Malta tista’ minn zmien ghal zmien tkun
parti fihom.
(b) Kull riferenza f’xi ligi ghall-obbligazzjonijiet
internazzjonali ta’ Malta ghandha tinftiehem bhala
riferenza ghall-obbligazzjonijiet li Malta tassumi taht
id-dritt internazzjonali.l
(c) Il-frazijiet ''delitti kontra l-umanita '', ''delitti kontra d-
dritt internazzjonali'' u ''reat politiku'' ghandu jkollhom
l-istess tifsira bhalma hu moghti lilhom taht id-dritt
internazzjonali konswetudinarju b’mod generali u fi
strumenti internazzjonali li Malta tista’ tkun parti
fihom b’mod partikolari.
Tibdil 
grammatikali, 
gens, numru, ecc.
4. F’dan l-Att u f’kull Att iehor mghoddi qabel jew wara l-
bidu fis-sehh ta’ dan l-Att, kemm il-darba ma jkunx jidher hsieb
kuntrarju -
(a) it-tifsira ta’ kull kelma jew espressjoni ghandha
tapplika ghal kull tibdil grammatikali u espressjonijiet
  INTERPRETAZZJONIg K AP. 249.    3
imnissla mill-kelma jew mill-espressjoni hekk
imfissra;
(b) kliem li juru gens maskil jinkludu l-gens femminil; 
(c) kliem fis-singular jinkludu l-plural, u kliem fil-plural
jinkludu s-singular;
(d) l-espressjoni "persuna" tinkludi ghaqda jew korp iehor
ta’ persuni, sew jekk dik l-ghaqda jew dak il-korp
ikunu persuna guridika jew jekk le.
Bidu fis-sehh.
fis-sehh ta’ dan l-Att, l-espressjoni "bidu fis-sehh", meta wzata
bhala riferenza ghal-Att, tfisser iz-zmien li fih l-Att jibda jsehh.
(2) Meta Att tal-Parlament mghoddi wara l-bidu fis-sehh ta’
dan l-Att, jew meta xi ordni, warrant, skema, regola, regolament,
bye-law , avviz jew dokument iehor, maghmula, moghtija jew
mahruga wara l-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att bis-sahha ta’ xi Att,
mghoddi qabel jew wara l-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att, tkun imfissra
li tibda ssehh f’xi jum partikolari, din ghandha tiftiehem li tibda
ssehh minnufih malli jispicca l-jum ta’ qabel.
Kif jiftiehmu 
disposizzjonijiet 
dwar l-ezercizzju 
ta’ setghat u 
dmirijiet.
Emendat: 
XXXV. 1990.2. 
6. F’kull Att, mghoddi qabel jew wara l-bidu fis-sehh ta’ dan
l-Att - 
(a) meta dak l-Att jaghti setgha jew jimponi dmir, kemm-
il darba ma jkunx jidher hsieb kuntrarju, is-setgha
tista’ tigi ezercitata u d-dmir ghandu jsir minn zmien
ghal zmien kif ikun hemm htiega;
(b) meta dak l-Att jaghti setgha lil, jew jimponi dmir fuq,
detentur ta’ kariga, bhala tali, kemm-il darba ma jkunx
jidher hsieb kuntrarju, is-setgha tista’ tigi ezercitata u
d-dmir ghandu jsir mid-detentur ta’ dik il-kariga ghal
dak iz-zmien;
(c) meta xi Att bhal dak jaghti setgha lil detentur ta’
kariga, u dik is-setgha tkun dwar xi xoghol tal-Gvern,
jew hija ezercitabbli bhala parti mix-xoghol ta’
dipartiment tal-Gvern, li r-responsabbilita  ghalih tkun
giet assenjata lil Ministru skond il-Kostituzzjoni, dik
is-setgha ghandha tkun ezercitabbli mid-detentur ta’
dik il-kariga, u hlief safejn id-detentur ta’ dik il-kariga
jkun espressament dikjarat b’xi ligi li ma jkunx suggett
ghad-direzzjoni ta’ jew kontroll minn xi persuna jew
awtorita  ohra, il-Ministru responsabbli ghal dak ix-
xoghol jew dipartiment tal-Gvern ikollu s-setgha,
ukoll jekk imfissra li hija ezercitabbli fid-diskrezzjoni
(sew assoluta jew xort’ohra) tad-detentur ta’ dik il-
kariga, li jaghti dik id-direzzjoni bil-miktub dwar l-
ezercizzju ta’ dik is-setgha (maghduda direzzjoni li
tkun tordna t-tnehhija ta’ decizjoni) hekk kif dak il-
Ministru jista’ jidhirlu xieraq;
(d) meta dak l-Att jaghti setgha ghall-eghmil ta’ xi regoli,
regolamenti jew bye-laws, is-setgha ghandha, kemm-il
darba ma jkunx jidher hsieb kuntrarju, tiftiehem li
  4      KAP. 249. h        INTERPRETAZZJONI
tinkludi setgha, ezercitabbli bl-istess mod u suggetta
ghall-istess kunsens u kondizzjonijiet, jekk ikun
hemm, ghar-rexissjoni, revoka, emenda, jew bdil tar-
regoli, regolamenti jew bye-laws, u dik is-setgha tkun
ezercitabbli minghajr hsara ghall-eghmil ta’ regoli,
regolamenti jew bye-laws godda.
L-ezercizzju ta’ 
setghat moghtija 
b’ligi bejn il-
moghdija u l-bidu 
fis-sehh ta’ l-Att.
7. Meta Att li jkun ghadda wara l-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att
ma ghandux jibda jsehh minnufih malli jghaddi, u jaghti s-setgha li
tigi stabbilita xi haga jew issir xi nomina, jew li jsir l-eghmil, l-
ghoti jew il-hrug ta’ xi ordni, warrant, skema, regoli, regolamenti,
bye-laws, avviz jew dokument iehor, jew li jinghataw avvizi, li jigu
preskritti formuli, jew li ssir kull haga ohra ghall-ghan ta’ l-Att, dik
is-setgha tista’, kemm-il darba ma jkunx jidher hsieb kuntrarju, tigi
ezercitata f’kull zmien wara li jghaddi l-Att, safejn ikun mehtieg
jew spedjenti sabiex jibda jahdem l-Att fid-data tal-bidu fis-sehh
tieghu, bir-restrizzjoni, li kull dokument maghmul taht dik is-
setgha ma ghandux, kemm-il darba fl-Att ma jidhirx hsieb
kuntrarju, jew kemm-il darba ikun mehtieg xort’ohra sabiex jibda
jsehh l-Att, jibda jsehh qabel ma jibda jsehh l-Att; u d-
disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu ghandhom japplikaw ghal kull
haga maghmula taht jew dwar Atti mghoddija qabel il-bidu fis-sehh
ta’ dan l-Att kif japplikaw ghal hwejjeg maghmula taht jew dwar
Atti mghoddija wara dak il-bidu fis-sehh.
Ftehim ta’ 
legislazzjoni 
sussidjarja. 
8. Meta Att, sew jekk ikun ghadda qabel jew wara l-bidu fis-
sehh ta’ dan l-Att, jaghti s-setgha ghall-eghmil, l-ghoti jew il-hrug
ta’ xi ordni, warrant, skema, regoli, regolamenti, bye-laws jew
dokument iehor, espressjonijiet uzati f’kull dokument bhal dak
maghmul wara l-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att ghandhom, kemm-il
darba ma jidhirx hsieb kuntrarju, ikollhom l-istess tifsir kif
rispettivament ikollhom fl-Att li jaghti s-setgha.
Il-legislazzjoni 
sussidjarja tista’ 
tkun retroattiva. 
9. Kull ligi maghmula wara l-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att bis-
sahha ta’ setgha moghtija b’xi Att mghoddi qabel jew wara l-bidu
fis-sehh ta’ dan l-Att tista’, kemm-il darba ma jkunx jidher hsieb
kuntrarju fl-Att li jaghti dik is-setgha, tkun retroattiva ghal kull
data li ma tkunx qabel il-bidu fis-sehh ta’ dak l-Att jew, meta
disposizzjonijiet differenti tieghu jkunu jibdew isehhu f’dati
differenti, li ma tkunx qabel il-bidu fis-sehh tad-disposizzjoni li
bis-sahha taghha ssir il-ligi sussidjarja:
Izda ebda persuna ma tehel xi piena dwar xi haga li tkun
saret jew li naqset milli ssir qabel il-bidu fis-sehh tal-ligi
sussidjarja. 
Il-ligijiet 
sussidjarji jkunu 
validi f’kaz ta’ 
riferenza hazina 
ghas-sahha tas-
setghat.
10. Meta bis-sahha ta’ xi Att, mghoddi qabel jew wara l-bidu
fis-sehh ta’ dan l-Att, tinghata setgha li jsiru ligijiet sussidjarji, kull
ligi sussidjarja li tista’ legalment issir bis-sahha tieghu tkun valida
u jkollha effett sew jekk turi jew jekk ma turix li qed issir bis-sahha
ta’ dawk is-setghat u wkoll jekk turi li qed issir bis-sahha ta’
setghat ohra.
Legislazzjoni 
sussidjarja 
titqieghed fuq il-
Mejda tal- Kamra.
11. (1) Meta Att tal-Parlament jew Att iehor mghoddi mill-
Legislatura ta’ Malta jew Ordinanza taghti setgha ghall-eghmil ta’
regoli jew regolamenti jew legislazzjoni sussidjarja ohra ta’ din ix
  INTERPRETAZZJONIg K AP. 249.    5
xorta, kull legislazzjoni bhal dik li ssir bis-sahha ta’ dawk is-
setghat wara l-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att ghandha titqieghed fuq il-
Mejda tal-Kamra u jekk, fi zmien tmienja u ghoxrin jum wara li
hekk titqieghed, il-Kamra tirrizolvi li ghandha tigi annullata jew
emendata, din ghandha minnufih tieqaf mis-sehh jew tigi hekk
emendata, skond il-kaz, izda bla hsara ghall-validita  ta’ kull haga li
qabel tkun saret bis-sahha taghha jew ghall-eghmil ta’ regoli,
regolamenti jew legislazzjoni sussidjarja ohra ta’ dik ix-xorta.
(2) Fil-kalkolu ghall-finijiet tas-subartikolu (1) u ta’ kull zmien
ta’ tmienja u ghoxrin jum imsemmi fihom, ma ghandu jitqies ebda
zmien li matulu l-Kamra tad-Deputati ma tkunx qed tiltaqa’ jew li
matulu tkun aggornata ghal iktar minn sebat ijiem.
(3) B’dak kollu li jinsab fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan
l-artikolu, meta l-ligi principali li taghti s-setgha li ssir
legislazzjoni sussidjarja tipprovdi b’mod differenti dwar l-
imsemmija hwejjeg, dawk id-disposizzjonijiet ghandhom japplikaw
ghal kull legislazzjoni sussidjarja maghmula bis-sahha ta’ dawk is-
setghat minflok id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu dwar dawk il-
hwejjeg.
Effetti ta’ thassir 
f’Atti fil-futur u 
emendi f’kull Att.
12. (1) Meta xi Att mghoddi wara l-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att
ihassar xi ligi ohra, kemm-il darba ma jidhirx hsieb kuntrarju, t-
thassir m’ghandux - 
(a) jerga’ jgib fis-sehh xi haga li ma tkunx fis-sehh jew li
ma tkunx tezisti fiz-zmien li fih isehh it-thassir;
(b) jolqot it-thaddim ta’ xi ligi qabel ma kienet hekk
imhassra jew xi haga maghmula jew li thalliet issir taht
xi ligi hekk imhassra;
(c) jolqot xi dritt, privilegg jew responsabbilta  miksuba
jew mehuda taht xi legislazzjoni hekk imhassra jew li
gejja minn xi legislazzjoni bhal dik;
(d) jolqot xi penali, konfiska jew piena li wiehed seta’
jehel dwar xi reat li jkun sar kontra xi ligi hekk
imhassra, jew xi responsabbilta  ghal xi penali,
konfiska jew piena bhal dawk;
(e) jolqot kull stharrig, procedimenti legali, jew rimedju
dwar xi dritt, privilegg, obbligazzjoni, responsabbilta ,
penali, konfiska, jew piena kif intqal qabel,
u kull stharrig, procedimenti legali, jew rimedju bhal dawk jistghu
jinbdew, jitkomplew, jew jigu nforzati, u kull penali, konfiska jew
piena bhal dawk jistghu jigu mposti, bhallikieku l-Att li jhassar ma
jkunx ghadda.
(2) Meta Att, sew jekk mghoddi qabel jew wara l-bidu fis-sehh
ta’ dan l-Att, jemenda xi Att iehor mghoddi qabel jew wara l-bidu
fis-sehh ta’ dan l-Att, jew xi disposizzjoni ta’ xi Att iehor bhal dak,
l-Att jew id-disposizzjoni hekk emendati kif ukoll kull haga li saret
tahthom jew bis-sahha taghhom, ghandhom, kemm-il darba ma
jkunx jidher hsieb kuntrarju, jkomplu li jkollhom effett shih, u
ghandhom hekk jibqghu jsehhu kif emendati, u suggetti ghat-tibdil
maghmul, bl-Att li jemenda.
  6      KAP. 249. h        INTERPRETAZZJONI
(3) Ghall-finijiet tas-subartikolu (2) "emenda" tfisser u tinkludi
kull emenda, modifika, tibdil, alterazzjoni, zieda jew thassir tkun
liema tkun l-ghamla jew il-mod li bihom isiru u jkunu kif ikunu
mfissra, u tinkludi wkoll disposizzjoni li biha Att jew disposizzjoni
tieghu jkunu sostitwiti jew rimpjazzati, jew imhassra u sostitwiti
jew imhassra u minflokhom issir disposizzjoni differenti.
Reati minn ghaqda 
ta’ persuni.
13. Meta xi reat taht jew kontra xi disposizzjoni li tinsab f’xi
Att, li jkun ghadda sew qabel jew wara dan l-Att, isir minn korp
jew ghaqda ta’ persuni, sew jekk tkun persuna guridika jew le, kull
persuna li, fil-hin ta’ l-eghmil tar-reat, kienet direttur, manager,
segretarju jew ufficjal iehor simili tal-korp jew ghaqda, jew kienet
tidher li qed tagixxi f’dik il-kariga, tkun hatja ta’ dak ir-reat kemm
il-darba ma tippruvax li r-reat ikun sar minghajr it-taghrif taghha u
li tkun ezercitat id-diligenza kollha xierqa biex tevita l-eghmil tar-
reat:
Izda, hlief dwar reati taht jew kontra xi disposizzjoni li
tinsab f’Att li fih hemm disposizzjoni li tixbah id-disposizzjoni ta’
dan l-artikolu, id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu ghandhom
japplikaw biss ghal reati li jkunu saru wara il-bidu fis-sehh ta’ dan
l-Att.
Ilsien tal-ligijiet.  14. Bla hsara ghad-disposizzjonijiet ta’ kull legislazzjoni ohra,
Att tal-Parlament mghoddi wara l-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att jista’
jsir, ghal kollox jew f’parti, bil-Malti jew bl-Ingliz biss jekk l-
abbozz ta’ dak l-Att tal-Parlament, jew parti minn dak l-abbozz,
ikun ipprezentat lill-Iskrivan tal-Kamra u ppubblikat f’ilsien
wiehed biss minn dawk it-tnejn u jekk l-Att meta jghaddi jkun fih
disposizzjoni li tawtorizza li jsir, jew, skond il-kaz, li parti wahda
jew iktar minnu jsiru, b’dak l-ilsien biss.
Emenda jew thassir 
ta’ Att fl-istess 
sessjoni.
15. Kull Att tal-Parlament jista’ jigi mibdul, emendat jew
imhassar fl-istess sessjoni tal-Parlament; u d-disposiz-zjonijiet ta’
dan l-artikolu ghandhom japplikaw ghal kull haga maghmula dwar
xi legislazzjoni qabel il-bidu fis-sehh ta’ dan l-Att kif japplikaw
ghal kull haga maghmula dwar Att tal-Parlament wara dak il-bidu
fis-sehh.
Pubblikazzjoni 
elettronika.
Mizjud:
IX. 2003.47.
16. Meta xi att jew dokument ikun mehtieg li jigi ppubblikat
fil-Gazzetta, ikun bizzejjed li dak l-att jew dokument jigi pubblikat
f’format elettroniku fuq CD Rom jew li jintghamel disponibbli fuq
website li tkun pubblikament accessibbli fuq l-internet u li jigi
pubblikat avviz fil-Gazzetta dwar dik il-pubblikazzjoni f’format
elettroniku fuq CD Rom jew li d-dokument ikun disponibbli fuq
website:
Izda meta att jew dokument jigi hekk pubblikat f’format
elettroniku fuq CD Rom jew jintghamel hekk disponibbli fuq
website li tkun pubblikament accessibbli fuq l-internet, ghandu
jkun hemm kopja ta’ dak id-dokument li tkun disponibbli ghall-
ispezzjon pubbliku matul il-hinijiet normali tax-xoghol
f’dipartiment jew ufficcju tal-Gvern u ghandu jigi wkoll pubblikat
avviz dwar dik id-disponibbilta  fil-Gazzetta.
