  INTERPRETAZZJONI[ K AP. 249.    1
KAPITOLU 249
ATT DWAR L-INTERPRETAZZJONI
Biex jipprovdi dwar it-tiswir u l-applikazzjoni ta’ Atti tal-Parlament u
ta’ dokumenti o]ra li g]andhom is-sa]]a ta’ li[i u dwar l-ilsien li jintu\a
fihom.
4 ta’ Frar, 1975
L-ATT VII ta’ l-1975, kif emendat bl-Atti: XLIX ta’ l-1981, XXXV ta’ l-
1990, I ta’ l-2001 u IX ta’ l-2003.
Titolu fil-qosor. 
Interpretazzjoni.
Tifsir.
te]tie[x xort’o]ra - 
"Att" tfisser Att tal-Parlament u kull Att ie]or mg]oddi mill-
Le[islatura ta’ Malta u tinkludi kull kodi`i, ordinanza, proklama,
ordni, regola, regolament, bye-law , avvi\ jew dokument ie]or li
g]andu sa]]a ta’ li[i f’Malta barra minn kull dokument li g]alih
japplika l-Att tal-Parlament tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u ta’
l-Irlanda ta’ Fuq imsejja] "The Interpretation Act, 1889";
 "jg]addi", u kliem [ejjin minnha, u\ati dwar il-kelma Att,
jinkludu l-eg]mil ta’ kull dokument li g]andu s-sa]]a ta’ li[i.
(2) Ebda disposizzjoni ta’ dan l-Att li tillimita l-applikazzjoni
tag]ha, jew l-applikazzjoni ta’ xi wa]da mid-disposizzjonijiet
tieg]u, g]al `erti Atti ma g]andha tiftiehem li Atti o]ra, jew xi
disposizzjoni tag]hom jew xi espressjoni li tinsab fihom,
g]andhom ji[u mfissra, mifhuma jew applikati xort’o]ra milli kif
provdut f’dan l-Att.
Tifsir. 
Emendat: 
XLIX. 1981.6;
I. 2001.2.
3. (1) F’dan l-Att, u f’kull Att mg]oddi wara l-bidu fis-se]]
ta’ dan l-Att, kemm-il darba ma jkunx jidher ]sieb kuntrarju -
"Att tal-Parlament" tfisser kull li[i mag]mula mill-Parlament; 
"dokument" tfisser kull ]a[a mfissra jew deskritta fuq xi materjal
permezz ta’ ittri, figuri jew marki, jew permezz ta’ iktar minn mezz
wie]ed minn dawn, ma]suba li jintu\aw jew li jistg]u jintu\aw
biex jin\amm record ta’ dik il-]a[a;
"funzjoni" tinkludi setg]a u dmir;
"Gazzetta" tfisser il-Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta jew kull [urnal
uffi`jali ie]or sostitwit g]aliha u pubblikat b’ordni tal-Gvern; 
"Gvern" tfisser il-Gvern ta’ Malta;
"isem" u\ata dwar individwu tinkludi kunjom; 
"jikser" tinkludi nuqqas ta’ t]aris;
"Kamra" tfisser il-Kamra tad-Deputati ta’ Malta; 
  2      KAP. 249. ]        INTERPRETAZZJONI
"kitba" tinkludi stampat, litografija, dattilografija, fotografija u
kull mezz ie]or li jirrappre\enta jew jirriprodu`i kliem f’forma li
tidher;
"kliem" tinkludi figuri u simboli; 
"Kostituzzjoni" tfisser il-Kostituzzjoni ta’ Malta; 
"le[islazzjoni" tfisser li[i miktuba jew xi disposizzjoni tag]ha; 
"li[i" tinkludi kull dokument li jkollu sa]]a ta’ li[i u kull regola
ta’ li[i mhux miktuba, u "skond il-li[i" u "legalment" g]andhom
jiftiehmu f’dan is-sens;
"Parlament" tfisser il-Parlament ta’ Malta; 
"temenda" tinkludi t]assar, i\\id jew tibdel;
"t]assar" u\ata dwar li[i tinkludi tirrexindi, tirrevoka, t]assar u
tissostitwixxi.
(2) F’dan l-Att, u f’kull Att mg]oddi qabel jew wara l-bidu fis-
se]] ta’ dan l-Att, "Malta" tfisser il-G\ira ta’ Malta, il-G\ira ta’
G]awdex u l-g\ejjer l-o]ra ta’ l-Ar`ipelagu Malti, mag]duda l-
ib]ra territorjali tag]hom.
(3) Riferenza f’le[islazzjoni, mg]oddija qabel jew wara l-bidu
fis-se]] ta’ dan l-Att, g]al taqsima, artikolu jew skeda g]andha,
kemm-il darba ma jkunx jidher ]sieb kuntrarju, tinqara b]ala
riferenza g]al taqsima, artikolu jew skeda ta’ dik il-le[islazzjoni; u
riferenzi f’kull le[islazzjoni b]al dik g]al subartikolu, paragrafu
jew sub-paragrafu g]andhom, kemm-il darba ma jkunx jidher ]sieb
kuntrarju, jinqraw b]ala riferenza g]al subartikolu, paragrafu jew
sub-paragrafu ta’ l-artikolu, subartikolu jew paragrafu, skond il-
ka\, fejn tkun tinsab dik ir-riferenza.
(4) (a) Kull riferenza f’xi li[i g]al ''dritt internazzjonali'' jew
''li[i internazzjonali'' g]andha tinftiehem b]ala
riferenza g]ad-dritt internazzjonali kif interpretat fejn
me]tie[ skond dawk l-istrumenti internazzjonali, jekk
ikun hemm, li Malta tista’ minn \mien g]al \mien tkun
parti fihom.
(b) Kull riferenza f’xi li[i g]all-obbligazzjonijiet
internazzjonali ta’ Malta g]andha tinftiehem b]ala
riferenza g]all-obbligazzjonijiet li Malta tassumi ta]t
id-dritt internazzjonali.l
(`) Il-fra\ijiet ''delitti kontra l-umanità '', ''delitti kontra d-
dritt internazzjonali'' u ''reat politiku'' g]andu jkollhom
l-istess tifsira b]alma hu mog]ti lilhom ta]t id-dritt
internazzjonali konswetudinarju b’mod [enerali u fi
strumenti internazzjonali li Malta tista’ tkun parti
fihom b’mod partikolari.
Tibdil 
grammatikali, 
[ens, numru, e``.
4. F’dan l-Att u f’kull Att ie]or mg]oddi qabel jew wara l-
bidu fis-se]] ta’ dan l-Att, kemm il-darba ma jkunx jidher ]sieb
kuntrarju -
(a) it-tifsira ta’ kull kelma jew espressjoni g]andha
tapplika g]al kull tibdil grammatikali u espressjonijiet
  INTERPRETAZZJONI[ K AP. 249.    3
imnissla mill-kelma jew mill-espressjoni hekk
imfissra;
(b) kliem li juru [ens maskil jinkludu l-[ens femminil; 
(`) kliem fis-singular jinkludu l-plural, u kliem fil-plural
jinkludu s-singular;
(d) l-espressjoni "persuna" tinkludi g]aqda jew korp ie]or
ta’ persuni, sew jekk dik l-g]aqda jew dak il-korp
ikunu persuna [uridika jew jekk le.
Bidu fis-se]].
fis-se]] ta’ dan l-Att, l-espressjoni "bidu fis-se]]", meta w\ata
b]ala riferenza g]al-Att, tfisser i\-\mien li fih l-Att jibda jse]].
(2) Meta Att tal-Parlament mg]oddi wara l-bidu fis-se]] ta’
dan l-Att, jew meta xi ordni, warrant, skema, regola, regolament,
bye-law , avvi\ jew dokument ie]or, mag]mula, mog]tija jew
ma]ru[a wara l-bidu fis-se]] ta’ dan l-Att bis-sa]]a ta’ xi Att,
mg]oddi qabel jew wara l-bidu fis-se]] ta’ dan l-Att, tkun imfissra
li tibda sse]] f’xi jum partikolari, din g]andha tiftiehem li tibda
sse]] minnufih malli jispi``a l-jum ta’ qabel.
Kif jiftiehmu 
disposizzjonijiet 
dwar l-e\er`izzju 
ta’ setg]at u 
dmirijiet.
Emendat: 
XXXV. 1990.2. 
6. F’kull Att, mg]oddi qabel jew wara l-bidu fis-se]] ta’ dan
l-Att - 
(a) meta dak l-Att jag]ti setg]a jew jimponi dmir, kemm-
il darba ma jkunx jidher ]sieb kuntrarju, is-setg]a
tista’ ti[i e\er`itata u d-dmir g]andu jsir minn \mien
g]al \mien kif ikun hemm ]tie[a;
(b) meta dak l-Att jag]ti setg]a lil, jew jimponi dmir fuq,
detentur ta’ kariga, b]ala tali, kemm-il darba ma jkunx
jidher ]sieb kuntrarju, is-setg]a tista’ ti[i e\er`itata u
d-dmir g]andu jsir mid-detentur ta’ dik il-kariga g]al
dak i\-\mien;
(`) meta xi Att b]al dak jag]ti setg]a lil detentur ta’
kariga, u dik is-setg]a tkun dwar xi xog]ol tal-Gvern,
jew hija e\er`itabbli b]ala parti mix-xog]ol ta’
dipartiment tal-Gvern, li r-responsabbilità  g]alih tkun
[iet assenjata lil Ministru skond il-Kostituzzjoni, dik
is-setg]a g]andha tkun e\er`itabbli mid-detentur ta’
dik il-kariga, u ]lief safejn id-detentur ta’ dik il-kariga
jkun espressament dikjarat b’xi li[i li ma jkunx su[[ett
g]ad-direzzjoni ta’ jew kontroll minn xi persuna jew
awtorità  o]ra, il-Ministru responsabbli g]al dak ix-
xog]ol jew dipartiment tal-Gvern ikollu s-setg]a,
ukoll jekk imfissra li hija e\er`itabbli fid-diskrezzjoni
(sew assoluta jew xort’o]ra) tad-detentur ta’ dik il-
kariga, li jag]ti dik id-direzzjoni bil-miktub dwar l-
e\er`izzju ta’ dik is-setg]a (mag]duda direzzjoni li
tkun tordna t-tne]hija ta’ de`i\joni) hekk kif dak il-
Ministru jista’ jidhirlu xieraq;
(d) meta dak l-Att jag]ti setg]a g]all-eg]mil ta’ xi regoli,
regolamenti jew bye-laws, is-setg]a g]andha, kemm-il
darba ma jkunx jidher ]sieb kuntrarju, tiftiehem li
  4      KAP. 249. ]        INTERPRETAZZJONI
tinkludi setg]a, e\er`itabbli bl-istess mod u su[[etta
g]all-istess kunsens u kondizzjonijiet, jekk ikun
hemm, g]ar-rexissjoni, revoka, emenda, jew bdil tar-
regoli, regolamenti jew bye-laws, u dik is-setg]a tkun
e\er`itabbli ming]ajr ]sara g]all-eg]mil ta’ regoli,
regolamenti jew bye-laws [odda.
L-e\er`izzju ta’ 
setg]at mog]tija 
b’li[i bejn il-
mog]dija u l-bidu 
fis-se]] ta’ l-Att.
7. Meta Att li jkun g]adda wara l-bidu fis-se]] ta’ dan l-Att
ma g]andux jibda jse]] minnufih malli jg]addi, u jag]ti s-setg]a li
ti[i stabbilita xi ]a[a jew issir xi nomina, jew li jsir l-eg]mil, l-
g]oti jew il-]ru[ ta’ xi ordni, warrant, skema, regoli, regolamenti,
bye-laws, avvi\ jew dokument ie]or, jew li jing]ataw avvi\i, li ji[u
preskritti formuli, jew li ssir kull ]a[a o]ra g]all-g]an ta’ l-Att, dik
is-setg]a tista’, kemm-il darba ma jkunx jidher ]sieb kuntrarju, ti[i
e\er`itata f’kull \mien wara li jg]addi l-Att, safejn ikun me]tie[
jew spedjenti sabiex jibda ja]dem l-Att fid-data tal-bidu fis-se]]
tieg]u, bir-restrizzjoni, li kull dokument mag]mul ta]t dik is-
setg]a ma g]andux, kemm-il darba fl-Att ma jidhirx ]sieb
kuntrarju, jew kemm-il darba ikun me]tie[ xort’o]ra sabiex jibda
jse]] l-Att, jibda jse]] qabel ma jibda jse]] l-Att; u d-
disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu g]andhom japplikaw g]al kull
]a[a mag]mula ta]t jew dwar Atti mg]oddija qabel il-bidu fis-se]]
ta’ dan l-Att kif japplikaw g]al ]wejje[ mag]mula ta]t jew dwar
Atti mg]oddija wara dak il-bidu fis-se]].
Ftehim ta’ 
le[islazzjoni 
sussidjarja. 
8. Meta Att, sew jekk ikun g]adda qabel jew wara l-bidu fis-
se]] ta’ dan l-Att, jag]ti s-setg]a g]all-eg]mil, l-g]oti jew il-]ru[
ta’ xi ordni, warrant, skema, regoli, regolamenti, bye-laws jew
dokument ie]or, espressjonijiet u\ati f’kull dokument b]al dak
mag]mul wara l-bidu fis-se]] ta’ dan l-Att g]andhom, kemm-il
darba ma jidhirx ]sieb kuntrarju, ikollhom l-istess tifsir kif
rispettivament ikollhom fl-Att li jag]ti s-setg]a.
Il-le[islazzjoni 
sussidjarja tista’ 
tkun retroattiva. 
9. Kull li[i mag]mula wara l-bidu fis-se]] ta’ dan l-Att bis-
sa]]a ta’ setg]a mog]tija b’xi Att mg]oddi qabel jew wara l-bidu
fis-se]] ta’ dan l-Att tista’, kemm-il darba ma jkunx jidher ]sieb
kuntrarju fl-Att li jag]ti dik is-setg]a, tkun retroattiva g]al kull
data li ma tkunx qabel il-bidu fis-se]] ta’ dak l-Att jew, meta
disposizzjonijiet differenti tieg]u jkunu jibdew ise]]u f’dati
differenti, li ma tkunx qabel il-bidu fis-se]] tad-disposizzjoni li
bis-sa]]a tag]ha ssir il-li[i sussidjarja:
I\da ebda persuna ma te]el xi piena dwar xi ]a[a li tkun
saret jew li naqset milli ssir qabel il-bidu fis-se]] tal-li[i
sussidjarja. 
Il-li[ijiet 
sussidjarji jkunu 
validi f’ka\ ta’ 
riferenza ]a\ina 
g]as-sa]]a tas-
setg]at.
10. Meta bis-sa]]a ta’ xi Att, mg]oddi qabel jew wara l-bidu
fis-se]] ta’ dan l-Att, ting]ata setg]a li jsiru li[ijiet sussidjarji, kull
li[i sussidjarja li tista’ legalment issir bis-sa]]a tieg]u tkun valida
u jkollha effett sew jekk turi jew jekk ma turix li qed issir bis-sa]]a
ta’ dawk is-setg]at u wkoll jekk turi li qed issir bis-sa]]a ta’
setg]at o]ra.
Le[islazzjoni 
sussidjarja 
titqieg]ed fuq il-
Mejda tal- Kamra.
11. (1) Meta Att tal-Parlament jew Att ie]or mg]oddi mill-
Le[islatura ta’ Malta jew Ordinanza tag]ti setg]a g]all-eg]mil ta’
regoli jew regolamenti jew le[islazzjoni sussidjarja o]ra ta’ din ix
  INTERPRETAZZJONI[ K AP. 249.    5
xorta, kull le[islazzjoni b]al dik li ssir bis-sa]]a ta’ dawk is-
setg]at wara l-bidu fis-se]] ta’ dan l-Att g]andha titqieg]ed fuq il-
Mejda tal-Kamra u jekk, fi \mien tmienja u g]oxrin jum wara li
hekk titqieg]ed, il-Kamra tirri\olvi li g]andha ti[i annullata jew
emendata, din g]andha minnufih tieqaf mis-se]] jew ti[i hekk
emendata, skond il-ka\, i\da bla ]sara g]all-validità  ta’ kull ]a[a li
qabel tkun saret bis-sa]]a tag]ha jew g]all-eg]mil ta’ regoli,
regolamenti jew le[islazzjoni sussidjarja o]ra ta’ dik ix-xorta.
(2) Fil-kalkolu g]all-finijiet tas-subartikolu (1) u ta’ kull \mien
ta’ tmienja u g]oxrin jum imsemmi fihom, ma g]andu jitqies ebda
\mien li matulu l-Kamra tad-Deputati ma tkunx qed tiltaqa’ jew li
matulu tkun a[[ornata g]al iktar minn sebat ijiem.
(3) B’dak kollu li jinsab fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan
l-artikolu, meta l-li[i prin`ipali li tag]ti s-setg]a li ssir
le[islazzjoni sussidjarja tipprovdi b’mod differenti dwar l-
imsemmija ]wejje[, dawk id-disposizzjonijiet g]andhom japplikaw
g]al kull le[islazzjoni sussidjarja mag]mula bis-sa]]a ta’ dawk is-
setg]at minflok id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu dwar dawk il-
]wejje[.
Effetti ta’ t]assir 
f’Atti fil-futur u 
emendi f’kull Att.
12. (1) Meta xi Att mg]oddi wara l-bidu fis-se]] ta’ dan l-Att
i]assar xi li[i o]ra, kemm-il darba ma jidhirx ]sieb kuntrarju, t-
t]assir m’g]andux - 
(a) jer[a’ j[ib fis-se]] xi ]a[a li ma tkunx fis-se]] jew li
ma tkunx te\isti fi\-\mien li fih ise]] it-t]assir;
(b) jolqot it-t]addim ta’ xi li[i qabel ma kienet hekk
im]assra jew xi ]a[a mag]mula jew li t]alliet issir ta]t
xi li[i hekk im]assra;
(`) jolqot xi dritt, privile[[ jew responsabbiltà  miksuba
jew me]uda ta]t xi le[islazzjoni hekk im]assra jew li
[ejja minn xi le[islazzjoni b]al dik;
(d) jolqot xi penali, konfiska jew piena li wie]ed seta’
je]el dwar xi reat li jkun sar kontra xi li[i hekk
im]assra, jew xi responsabbiltà  g]al xi penali,
konfiska jew piena b]al dawk;
(e) jolqot kull st]arri[, pro`edimenti legali, jew rimedju
dwar xi dritt, privile[[, obbligazzjoni, responsabbiltà ,
penali, konfiska, jew piena kif intqal qabel,
u kull st]arri[, pro`edimenti legali, jew rimedju b]al dawk jistg]u
jinbdew, jitkomplew, jew ji[u nforzati, u kull penali, konfiska jew
piena b]al dawk jistg]u ji[u mposti, b]allikieku l-Att li j]assar ma
jkunx g]adda.
(2) Meta Att, sew jekk mg]oddi qabel jew wara l-bidu fis-se]]
ta’ dan l-Att, jemenda xi Att ie]or mg]oddi qabel jew wara l-bidu
fis-se]] ta’ dan l-Att, jew xi disposizzjoni ta’ xi Att ie]or b]al dak,
l-Att jew id-disposizzjoni hekk emendati kif ukoll kull ]a[a li saret
ta]thom jew bis-sa]]a tag]hom, g]andhom, kemm-il darba ma
jkunx jidher ]sieb kuntrarju, jkomplu li jkollhom effett s]i], u
g]andhom hekk jibqg]u jse]]u kif emendati, u su[[etti g]at-tibdil
mag]mul, bl-Att li jemenda.
  6      KAP. 249. ]        INTERPRETAZZJONI
(3) G]all-finijiet tas-subartikolu (2) "emenda" tfisser u tinkludi
kull emenda, modifika, tibdil, alterazzjoni, \ieda jew t]assir tkun
liema tkun l-g]amla jew il-mod li bihom isiru u jkunu kif ikunu
mfissra, u tinkludi wkoll disposizzjoni li biha Att jew disposizzjoni
tieg]u jkunu sostitwiti jew rimpjazzati, jew im]assra u sostitwiti
jew im]assra u minflokhom issir disposizzjoni differenti.
Reati minn g]aqda 
ta’ persuni.
13. Meta xi reat ta]t jew kontra xi disposizzjoni li tinsab f’xi
Att, li jkun g]adda sew qabel jew wara dan l-Att, isir minn korp
jew g]aqda ta’ persuni, sew jekk tkun persuna [uridika jew le, kull
persuna li, fil-]in ta’ l-eg]mil tar-reat, kienet direttur, manager,
segretarju jew uffi`jal ie]or simili tal-korp jew g]aqda, jew kienet
tidher li qed ta[ixxi f’dik il-kariga, tkun ]atja ta’ dak ir-reat kemm
il-darba ma tippruvax li r-reat ikun sar ming]ajr it-tag]rif tag]ha u
li tkun e\er`itat id-dili[enza kollha xierqa biex tevita l-eg]mil tar-
reat:
I\da, ]lief dwar reati ta]t jew kontra xi disposizzjoni li
tinsab f’Att li fih hemm disposizzjoni li tixbah id-disposizzjoni ta’
dan l-artikolu, id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu g]andhom
japplikaw biss g]al reati li jkunu saru wara il-bidu fis-se]] ta’ dan
l-Att.
Ilsien tal-li[ijiet.  14. Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ kull le[islazzjoni o]ra,
Att tal-Parlament mg]oddi wara l-bidu fis-se]] ta’ dan l-Att jista’
jsir, g]al kollox jew f’parti, bil-Malti jew bl-Ingli\ biss jekk l-
abbozz ta’ dak l-Att tal-Parlament, jew parti minn dak l-abbozz,
ikun ippre\entat lill-Iskrivan tal-Kamra u ppubblikat f’ilsien
wie]ed biss minn dawk it-tnejn u jekk l-Att meta jg]addi jkun fih
disposizzjoni li tawtorizza li jsir, jew, skond il-ka\, li parti wa]da
jew iktar minnu jsiru, b’dak l-ilsien biss.
Emenda jew t]assir 
ta’ Att fl-istess 
sessjoni.
15. Kull Att tal-Parlament jista’ ji[i mibdul, emendat jew
im]assar fl-istess sessjoni tal-Parlament; u d-disposiz-zjonijiet ta’
dan l-artikolu g]andhom japplikaw g]al kull ]a[a mag]mula dwar
xi le[islazzjoni qabel il-bidu fis-se]] ta’ dan l-Att kif japplikaw
g]al kull ]a[a mag]mula dwar Att tal-Parlament wara dak il-bidu
fis-se]].
Pubblikazzjoni 
elettronika.
Mi\jud:
IX. 2003.47.
16. Meta xi att jew dokument ikun me]tie[ li ji[i ppubblikat
fil-Gazzetta, ikun bi\\ejjed li dak l-att jew dokument ji[i pubblikat
f’format elettroniku fuq CD Rom jew li jintg]amel disponibbli fuq
website li tkun pubblikament a``essibbli fuq l-internet u li ji[i
pubblikat avvi\ fil-Gazzetta dwar dik il-pubblikazzjoni f’format
elettroniku fuq CD Rom jew li d-dokument ikun disponibbli fuq
website:
I\da meta att jew dokument ji[i hekk pubblikat f’format
elettroniku fuq CD Rom jew jintg]amel hekk disponibbli fuq
website li tkun pubblikament a``essibbli fuq l-internet, g]andu
jkun hemm kopja ta’ dak id-dokument li tkun disponibbli g]all-
ispezzjon pubbliku matul il-]inijiet normali tax-xog]ol
f’dipartiment jew uffi``ju tal-Gvern u g]andu ji[i wkoll pubblikat
avvi\ dwar dik id-disponibbiltà  fil-Gazzetta.
