PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 1
KAPITOLU 445
ATT DWAR IL-PATRIMONJU KULTURALI
Biex jipprovdi minflok l-Att dwar il-Protezzjoni ta’ l-Antikitajiet, Kap. 54, g]as-
sovrintendenza, konservazzjoni u amministrazzjoni tal-patrimonju kulturali f’Malta u dwar
]wejje[ ancillari g]al dan jew li g]andhom x’jaqsmu ma’ dan.
3 ta’ Mejju, 2002
15 ta’ Awissu, 2002
1 ta’ Jannar, 2003
L-ATT VI ta’ l-2002, kif emendat bl-Att XVIII ta’ l-2002.
Arran[ament ta’ l-Att
Artikolu
TAQSIMA I Preliminari 1-3
TAQSIMA II Prin`ipji u Dmirijiet {enerali 4-6
TAQSIMA III Kostituzzjoni, Kompo\izzjoni u Funzjonijiet ta’ l-
Entitajiet
7-16
TAQSIMA IV Disposizzjonijiet Amministrattivi u dwar il-Persunal 17-19
TAQSIMA V Disposizzjonijiet Finanzjarji 20-30
TAQSIMA VI Professjonisti fil-Konservazzjoni 31-39
TAQSIMA VII Poteri Spe`jali ta’ l-Istat 40-51
TAQSIMA VIII Patrimonju Kulturali Reli[ju\ 52
TAQSIMA IX Reati 53-54
TAQSIMA X Regolamenti 55
TAQSIMA XI Mixxellanji 56-57
SKEDA Rata ta’ Dazju ta’ Esportazzjoni
2 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
TAQSIMA I 
PRELIMINARI
Titolu fil-qosor u 
bidu fis-se]].
1. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att hu Att dwar il-Patrimonju
Kulturali.
Tifsir. 2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma tkunx
te]tie[ xort’o]ra:
"A[enzija" tfisser l-A[enzija Operattiva mwaqqfa ta]t l-artikolu
8;
"avvi\ ta’ sospensjoni" g]andha t-tifsira mog]tija lilha bl-
artikolu 46;
Kap. 356. "Awtorità  ta’ l-Ippjanar" tfisser l-Awtorità  mwaqqfa ta]t l-Att
dwar l-Ippjanar ta’ l-I\vilupp;
"~entru" tfisser i`-~entru Malti g]ar-Restawr imsemmi fl-
artikolu 10;
"detentur" tfisser min ikollu fi\ikament g]andu o[[ett kulturali
f’isem terzi;
"dritt ta’ preferenza" tfisser il-jedd mog]ti lis-Sovrintendent bi u
skond l-artikolu 40;
"Entitajiet" tfisser is-Sovrintendenza, l-A[enzija, i`-~entru, il-
Kumitat u l-Fond, u Entità  g]andha tiftiehem skond hekk;
"esplorazzjoni" tfisser attività  fuq l-art u fl-ib]ra territorjali jew
fi\-\ona kontigwa, mag]mula bil-g]an li tiskopri informazzjoni
[dida li tirrigwarda l-patrimonju kulturali, u li tista’ tirri\ulta fis-
sejbien ta’ o[[etti mobbli jew immobbli ta’ valur g]all-patrimonju
kulturali li g]adhom mhux dokumentati fl-inventarju nazzjonali ta’
proprjetà  kulturali;
"Fond" tfisser il-Fond dwar il-Patrimonju Kulturali mwaqqaf bl-
artikolu 16;
"Forum" tfisser il-Forum Nazzjonali g]all-Patrimonju Kulturali
mwaqqaf fl-artikolu 15;
"funzjoni" tinkludi kull responsabbiltà , poter u dmir;
Kap. 226. "ib]ra territorjali" g]andha t-tifsira mog]tija lilha fl-Att dwar l-
Ib]ra Territorjali u \-|ona Kontigwa, u tinkludi l-ib]ra kollha li
jinsabu bejn il-linji ba\i hemm imsemmija u l-kosta;
"investigazzjoni" tfisser kull attività  g]all-fini li tinkiseb u ti[i
re[istrata informazzjoni li jkollha x’taqsam mal-patrimonju
kulturali u tinkludi kull xog]ol g]all-finijiet li ji[u identifikati,
skoperti, skavati, mikxufa, rkuprati u mne]]ija kull o[[ett jew
materjal li jkunu sitwati fi, fuq jew ta]t xi proprjetà  kulturali;
"jikkoordina" tfisser l-iskambju ta’ veduti bil-fomm jew bil-
miktub, qabel ma tittie]ed xi de`i\joni jew titwettaq xi azzjoni, bil-
g]an li ji[u evitati konflitti, ]ela u \balji jew sabiex jinsab rimedju
g]alihom;
"konservatur-restawratur" tfisser persuna kwalifikata
professjonalment li tkun detentur ta’ warrant ta]t dan l-Att;
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 3
"konservazzjoni" tfisser attività  me]tie[a biex kemm jista’ jkun
tkabbar ir-re\istenza jew tnaqqas id-deterjorament ta’ proprjetà
kulturali, u tinkludi l-e\ami, ttestjar, kkurar, re[istrazzjoni u
preservazzjoni ta’ kull tali proprjetà  kulturali jew xi parti minnha;
"konservazzjoni integrata" tfisser dik il-firxa s]i]a ta’ mi\uri li
g]andhom l-iskop li jassiguraw it-tkomplija [ejjiena tal-patrimonju
kulturali, li dan jin\amm hekk li jag]mel parti minn ambjent adatt,
sew jekk mag]mul mill-bniedem sew jekk naturali, l-utilizzazzjoni
tieg]u u l-adattament tieg]u g]all-]ti[iet tas-so`jetà . Dak l-g]an
g]andu jinkiseb permezz ta’ l-g]oti ta’ ]ajja mill-[did u ta’ l-
integrazzjoni tal-patrimonju kulturali fi ]dan l-ambjent fi\iku tas-
so`jetà  tal-lum u bl-assenjazzjoni ta’ funzjoni so`jali g]al dak il-
patrimonju kulturali li jkun kompatibbli mad-dinjità  tieg]u u mal-
qag]da li jkollu;
"il-Kumitat" tfisser il-Kumitat ta’ Garanzija mwaqqaf bl-artikolu
14;
Kap. 363.
il-Kunsilli Lokali;
"kurazija" u "att ta’ kurazija" g]andu jkollhom it-tifsira
rispettivament mog]tija lilhom fl-artikolu 48;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli g]all-patrimonju
kulturali, u tinkludi, fil-limitu ta’ kull awtorità  mog]tija, kull min
ikun spe`ifikament awtorizzat mill-Ministru g]al xi wie]ed mill-
g]anijiet ta’ dan l-Att;
"missjoni" tfisser l-g]an u l-iskop ta’ organizzazzjoni;
"mu\ew" tfisser istituzzjoni permanenti fis-servizz ta’ so`jetà  u
ta’ l-i\vilupp tag]ha, u miftu]a g]all-pubbliku, li takkwista, ti[bor,
tikkonserva, tag]mel ri`erka, tiddokumenta, tikkomunika u
tesibixxi g]all-fini ta’ studju, edukazzoni u tgawdija tal-patrimonju
kulturali u informazzjoni asso`jata ta’ l-umanità  u ta’ l-ambjent
relattiv g]all-benefi``ju pubbliku;
"ordni ta’ konservazzjoni u protezzjoni" g]andu jkollha t-tifsira
mog]tija lilha fl-artikolu 47;
"patrimonju kulturali" tfisser o[[etti mobbli jew immobbli ta’
importanza artistika, arkitettonika, storika, arkeolo[ika,
etnografika, paleontolo[ika u [eologika u tinkludi informazzjoni
jew data relattivi g]all-patrimonju kulturali li jappartjeni lil Malta
jew lil xi pajji\ ie]or. Dan jinkludi wkoll siti jew depo\iti
arkeolo[i`i, paleontolo[i`i jew [eolo[i`i, paesa[[, gruppi ta’ bini,
kif ukoll kollezzjonijiet xjentifi`i, kollezzjonijiet ta’ o[[etti
artisti`i, manuskritti, kotba, materjal ippubblikat, arkivji, materjal
awdjo-vi\iv u riproduzzjonijiet ta’ xi wa]da minn dawn hawn qabel
imsemmija, jew kollezzjonijiet ta’ valur storiku, kif ukoll assi
kulturali intan[ibbli li jinkludi l-arti, it-tradizzjonjiet, id-drawwa u
l-]iliet li jintu\aw fl-arti dimostrattiva, fl-arti applikata u fl-
arti[[janat u assi intan[ibbli o]ra li g]andhom valur storiku,
artistiku jew etnografiku;
"preskritt" tfisser preskritt ta]t dan l-Att;
"proprjetà  kulturali" tfisser proprjetà  mobbli jew immobbli li
4 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
tag]mel parti mill-patrimonju kulturali;
"pussessur" tfisser min fi\ikament ikollu l-o[[ett kulturali
f’ismu proprju;
"restawr" tfisser attività  ta’ spe`jalizzazzjoni g]olja g]all-
konservazzjoni ta’ l-integrità  tal-patrimonju kulturali, li to]ro[ il-
valuri u ttejjeb il-mod kif jinqara l-istat, il-forma u d-disinn
ori[inali, fil-parametri ta’ materjal li jkun g]adu je\isti. Dik l-
attività  g]andha tkun imsejsa fuq pro`ess kritiku u storiku ta’
valutazzjoni u mhux fuq kon[ettura;
"sena finanzjarja" tfisser il-perjodu ta’ tnax-il xahar li jtemm fit-
tletin jum ta’ Settembru ta’ kull sena:
I\da l-ewwel sena finanzjarja g]ar-rigward ta’ xi Entità
tkun tikkonsisti fil-perjodu li jibda g]addej fid-data tad-d]ul fis-
se]] ta’ l-artikoli relattivi ta’ dan l-Att li jkunu jirreferu g]al dik l-
Entità , u li jtemm fit-tletin jum ta’ Settembru tas-sena ta’ wara;
"sid" dwar proprjetà  kulturali tinkludi directus dominus,  sub
directus dominus, enfitewta, sub-enfitewta, min ikollu l-proprjetà
nuda u u\ufruttwarju;
"sorveljanza" tfisser attività  mis-Sovrintendenza li tkun tinkludi
attività  li jkollha x’taqsam mal-kontroll, direzzjoni, sorveljar,
regolament,  investigazzjoni u re[istrar tal-patrimonju kulturali, u
tinkludi kull attività  li jkollha x’taqsam ma’ dan;
"Sovrintendenza" tfisser is-Sovrintendenza tal-Patrimonju
Kulturali mwaqqfa bl-artikolu 7 u "Sovrintendent" tfisser is-
Sovrintendent tal-Patrimonju Kulturali msemmi fl-istess l-artikolu;
"uffi`jal" u "impjegat" tinkludi uffi`jal pubbliku mqabbad jaqdi
dmirijiet f’xi Entità , Kumitat jew korp imwaqqaf ta]t dan l-Att;
"uffi`jal pubbliku" g]andha l-istess tifsira mog]tija lilha bl-
artikolu 124 tal-Kostituzzjoni;
"warrant" tfisser warrant li jing]ata skond it-Taqsima VI ta’ dan
l-Att, u detentur ta’ warrant g]andha tiftiehem skond hekk;
Kap. 226. "\ona kontigwa" g]andha t-tifsira kif mog]tija lilha bl-Att dwar
l-Ib]ra Territorjali u \-|ona Kontigwa;
Kap. 356. "\vilupp" g]andha t-tifsira mog]tija lilha fl-Att dwar l-Ippjanar
ta’ l-I\vilupp.
O[[etti li dwarhom 
japplikaw id-
disposizzjonijiet 
ta’ dan l-Att.
3. G]all-finijiet ta’ dan l-Att, o[[ett ma jitqiesx li jkun
jag]mel parti mill-patrimonju kulturali kemm-il darba dan ma
jkunx e\ista f’Malta, inklu\i l-ib]ra territorjali tag]ha, jew f’xi
pajji\ ie]or, g]al ]amsin sena, jew kemm-il darba ma jkunx o[[ett
ta’ valur kulturali, artistiku, storiku, etnografiku, xjentifiku jew
industrijali, ukoll jekk kontemporanju, li g]andu ji[i preservat.
TAQSIMA  II
PRIN~IPJI U DMIRIJIET {ENERALI
Prin`ipji u 
dmirijiet.
4. (1) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli li [ejjin ta’ dan l-
artikolu u ta’ l-artikoli l-o]ra ta’ din it-Taqsima m’g]andhomx
ikunu esegwibbli f’xi qorti tal-[ustizzja, madankollu l-prin`ipji li
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 5
jinsabu fiha huma fondamentali g]all-protezzjoni tal-patrimonju
kulturali u tkun il-mira ta’ l-Istat li japplikhom u li jiggwida ru]u
bihom.
(2) Kull `ittadin ta’ Malta kif ukoll kull min ikun pre\enti
f’Malta g]andu jkollu d-dmir li jipprote[i l-patrimonju kulturali kif
ukoll id-dritt li jibbenefika minn dan il-patrimonju kulturali
permezz tat-tag]lim u tat-tgawdija. Il-patrimonju kulturali huwa
assi ta’ valur spiritwali, kulturali, so`jali u ekonomiku li ma jistax
ji[i mibdul, u l-protezzjoni u l-promozzjoni tieg]u huma
indispensabbli g]al ]ajja bilan`jata u kompluta.
(3) L-Istat Malti jkollu d-dmir jistabbilixxi u j\omm strutturi
amministrattivi u regolatorji ta’ sovrintendenza sabiex ji\gura li
dan il-patrimonju ikun protett u konservat, kif ukoll ja]seb g]al
dawk l-istrutturi l-o]ra li jkunu me]tie[a g]all-amministrazzjoni
tal-kura, espo\izzjoni u apprezzament ta’ dan il-patrimonju.
(4) Id-dmir li tipprote[i jinkludi d-dmir li tiddokumenta,
tikkonserva, tag]mel manutenzjoni, tirrestawra u jinkludi d-dmir
ta’ intervent meta jitqies li jkun hekk me]tie[, inklu\i f’`irkostanzi
ta’ u\u mhux kif imiss, nuqqas ta’ konservazzjoni jew
applikazzjoni ta’ metodi ta’ konservazzjoni mhux kif g]andhom
ikunu. Dak id-dmir li tipprote[i jinkludi wkoll id-dmir ta’
inkora[[iment ta’ l-u\u sostenibbli u \-\amma fi stat tajjeb tar-
ri\orsa ta’ patrimonju kulturali, skond il-prin`ipji ta’
konservazzjoni integrata, inklu\:
(a) l-inkora[[iment ta’ l-integrazzjoni ta’ pratki ta’
konservazzjoni u ta’ tmexxija g]ar-rigward tal-
patrimonju kulturali f’kull livell ta’ gvern, gvern
lokali, is-settur privat u tal-volontarjat;
(b) l-a``ertament li l-konservazzjoni, it-tmexxija u
inizjattivi o]ra li jolqtu l-patrimonju kulturali jkunu
jqisu kull politika ta’ inklu\joni so`jali;
(`) l-a``ertament li l-konservazzjoni, l-ippjanar ta’ l-art u
inizjattivi o]ra li jkunu jolqtu n]awi ta’ patrimonju
kulturali jkunu jqisu n-nis[a so`jali ta’ komunitajiet
e\istenti u jkunu j]abirku biex itejbu l-kondizzjonijiet
ta’ g]ajxien g]al kull livell tas-so`jetà . Dawk l-
inizjattivi g]andhom ji\guraw, fejn ikun possibbli, li
ma jwasslux g]al bidliet negattivi fin-nis[a so`jali tal-
popolazzjoni ta’ xi lokalità , tkun liema tkun, fejn isir
xi intervent;
(d) il-promozzjoni ta’ g]arfien pubbliku dwar ir-rikkezza
u l-firxa ta’ patrimonju kulturali b]ala parti intrinsika
mill-ambjent tal-bniedem, u tal-b\onn li ssir ]idma
biex ma jitbaxxewx dawk l-istess assi ta’ patrimonju
kulturali li fuqhom tkun tiddependi l-kwalità  ta’ dak l-
istess ambjent, kif ukoll tar-ra[unijiet kulturali,
ekonomi`i u so`jali li jkunu ji[[ustifikaw il-
protezzjoni relattiva;
(e) il-konsiderazzjoni ta’ problemi spe`jali tal-
konservazzjoni, manutenzjoni u tmexxija tal-
patrimonju kulturali f’politika dwar dak kollu li
6 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
jirrigwarda t-tni[[is ta’ l-ambjent;
(f) il-promozzjoni ta’ politika fiskali u finanzjarja li
tinkora[[ixxi sidien ta’ patrimonju kulturali li j\ommu
fi stat tajjeb, jikkonservaw, jipprote[u u jag]mlu u\u
kif imiss ta’ dik il-proprjetà .
(5) Id-dmir li tag]mel a``essibbli jinkludi d-dmir li tesibbixxi,
tag]mel ri`erka, tirrendi a``essibbli g]al ri`erka, studju u tgawdija,
il-patrimonju kulturali u li jin[ieb ’il quddiem l-g]arfien, l-
apprezzament u l-konoxxenza ta’ dan il-patrimonju fil-parametri
tal-prin`ipju ta’ inklu\joni so`jali. Il-jedd ta’ a``ess g]al u
benefi``ju minn dan il-patrimonju kulturali ma jappartjenix
unikament g]all-[enerazzjoni pre\enti. Kull [enerazzjoni jkollha
d-dmir li tipprote[i dan il-patrimonju u li tag]mlu a``essibbli g]al
[enerazzjonijiet fil-[ejjieni u g]all-umanità  kollha.
Kondizzjonijiet. 5. Fit-twettiq ta’ dmirijietu l-Istat jista’ jiddelega kull dmir
minn dawk stipulati fl-artikolu 4 lil Entitajiet li jkunu di[à  je\istu,
jew lil entitajiet o]ra pubbli`i jew mhux statali li jistg]u jkunu
mwaqqfa g]al dak l-iskop, i\da l-Istat g]andu:
(a) jippubblika l-kondizzjonijiet li ta]thom dik id-delega
tkun mog]tija;
(b) jirriserva l-proprjetà  pubblika ta’ dak kollu li
jitqieg]ed f’fedekommess b’dik id-delega;
(`) jirriserva l-jedd ta’ sovrintendenza.
Prjorità  lill-
patrimonju 
kulturali.
6. Il-protezzjoni u l-promozzjoni tal-patrimonju kulturali u l-
a``essibilità  g]alih g]andhom jing]ataw prjorità  g]olja ]afna meta
tkun qed ti[i de`i\a xi tkun il-politika pubblika f’kull qasam ta’
attività  f’Malta.
TAQSIMA  III
KOSTITUZZJONI, KOMPO|IZZJONI U FUNZJONIJIET 
TA’ L-ENTITAJIET
Sovrintendenza. 7. (1) Ikun hemm Sovrintendenza tal-Patrimonju Kulturali,
ta]t ir-responsabbiltà  u l-amministrazzjoni tas-Sovrintendent tal-
Patrimonju Kulturali. Il-missjoni tas-Sovrintendenza tkun li
twettaq id-dmirijiet ta’ l-Istat dwar il-protezzjoni tal-patrimonju
kulturali u l-a``essibilità  g]alih, kif imfisser f’dan l-Att.
Personalità  
[uridika u 
rappre\entanza 
legali.
(2) Is-Sovrintendenza tkun korp mag]qud li jkollu personalità
[uridika distinta u li tkun tista’, bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’
dan l-Att, tag]mel kuntratti, tikseb, i\\omm u tiddisponi minn kull
xorta ta’ proprjetà  g]all-finijiet tal-funzjonijiet tag]ha, jew li
t]arrek jew li ti[i m]arrka, u li tag]mel dawk l-affarijiet kollha u li
tag]mel dawk l-operazzjonijiet kollha li huma in`identali jew li
jwasslu g]all-eser`izzju jew it-twettiq tal-funzjonijiet tag]ha ta]t
dan l-Att.
(3) Ir-rappre\entanza legali u [udizzjarja tas-Sovrintendenza
tvesti fis-Sovrintendent i\da s-Sovrintendent jista’ ja]tar lil xi
]add, inklu\ xi uffi`jal jew impjegat wie]ed jew iktar tas-
Sovrintendenza, biex jidher f’isimha u g]aliha f’kull pro`ediment
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 7
[udizzjarju u fuq kull att, kuntratt, istrument jew dokument ie]or
ta’ liema xorta jkun.
}atra ta’ 
Sovrintendent.
(4) Is-Sovrintendent jin]atar mill-Ministru g]al perjodu ta’
mhux i\jed minn ]ames snin ta]t dawk il-pattijiet u kondizzjonijiet
kif stabbilit fl-ittra tal-]atra tieg]u. Meta jag]lqilha \-\mien tal-
kariga persuna tista’ ter[a tin]atar g]al perjodu jew perjodi
ulterjuri.
Funzjonijiet u 
dmirijiet tas-
Sovrintendenza.
(5) Tkun il-funzjoni tas-Sovrintendenza:
(a) li tistabbilixxi, ta[[orna, tamministra u, meta jidhrilha
xieraq, tippubblika, jew ti\gura li ssir il-kompilazzjoni
ta’, inventarju nazzjonali ta’ dik il-proprjetà  kulturali
li tkun tappartjeni:
(i) lill-Istat jew istituzzjonijiet ta’ l-Istat,
(ii) lill-Knisja Kattolika u lil denominazzjonijiet
reli[ju\i o]ra,
(iii) lil Fondazzjonijiet stabbiliti f’dawn il-g\ejjer,
(iv) lil persuni fi\i`i u [uridi`i meta l-proprjetà
kulturali tkun saret a``essibbli g]all-pubbliku,
jew meta  dawk il-persuni jkunu taw il-kunsens
tag]hom g]al dak l-g]an;
(b) li twettaq sorveljanza fuq il-protezzjoni,
konservazzjoni, restawr, manutenzjoni, esibizzjoni u
a``essibilità  ta’ proprjetà  kulturali;
(`) li tippromwovi ri`erka fil-qasam tal-patrimonju
kulturali u li tag]mel skavi u investigazzjonijiet o]ra li
jistg]u jkunu me]tie[a sabiex ji[u skoperti, jing]ataw
attenzjoni u jkunu apprezzati o[[etti jew aspetti tal-
patrimonju kulturali;
(d) li tawtorizza skavi, kif ukoll li tissorvelja l-iskavi
b’hekk li ti\gura li dawk l-iskavi, id-dokumentazzjoni
tag]hom u l-esibizzjoni tar-ri\ultati relattivi jkunu
skond metodi xjentifi`i u li tintu\a l-a]jar teknolo[ija
possibbli;
(e) li ti\gura li tin\amm u ti[i arkivjata dokumentazzjoni
adegwata dwar l-iskavar, l-esplorazzjoni u t-tfittxija
g]all-antikitajiet, il-konservazzjoni ta’ proprjetà
kulturali u skoperti li jirri\ultaw minn stimi ta’ l-
impatt fuq l-ambjent;
(f) li tippromwovi u tassigura l-a]jar politika, livelli u
pratka g]all-konservazzjoni u l-pre\entazzjoni ta’
artefatti, kollezzjonijiet, mu\ewijiet, bini, monumenti
u siti;
(g) li tag]ti parir u tikkoordina flimkien ma’ l-Awtorità  ta’
l-Ippjanar kull azzjoni g]as-salvagwardja tal-
patrimonju kulturali meta jkunu qeg]din ji[u
kkunsidrati applikazzjonijiet g]al xi permessi ta’ l-
ippjanar li jkollhom x’jaqsmu ma’ \vilupp li jkun
jolqot o[[etti, siti, bini jew paesa[[ li jag]mlu parti
mill-patrimonju  kulturali;
8 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
(h) li tag]ti parir lill-Ministru dwar il-koperazzjoni ma’
gvernijiet u organizzazzjonijiet internazzjonali o]ra
fil-qasam tal-protezzjoni tal-patrimonju kulturali;
Kap. 88.
(i) wara li tikkonsulta lill-Kumitat, li tag]ti parir lill-
Ministru dwar il-]tie[a li ji[u infurzati xog]lijiet
ur[enti ta’ tiswija jew konservazzjoni skond l-artikolu
42, kif ukoll dwar il-]tie[a g]all-akkwist m[ieg]el ta’
siti jew bini mill-Gvern skond l-Ordinanza dwar l-
Akkwist ta’ Artijiet g]al Skopijiet Pubbli`i, g]all-
a]jar protezzjoni tal-patrimonju kulturali;
(j) b’mod [enerali biex tag]ti pariri lill-Ministru fuq kull
kwistjoni g]ar-rigward tal-patrimonju kulturali u l-
proprjetà  kulturali;
(k) biex taqdi kull funzjoni o]ra b]al dawk ta]t din il-li[i
jew kull li[i o]ra kif ukoll dawk il-funzjonijiet l-o]ra
kollha li l-Ministru jista’ minn \mien g]al \mien
jassenjalha.
A[enzija 
operattiva.
8. (1) Ikun hemm a[enzija operattiva hawnhekk i\jed ’il
quddiem f’dan l-Att imsemmija l-A[enzija li tkun mag]rufa b]ala
"Patrimonju Malta". Il-missjoni ta’ l-A[enzija tkun li ti\gura li
dawk l-elementi tal-patrimonju kulturali fdati lilha jkunu protetti u
jisru a``essibbli g]all-pubbliku, kif provdut f’dan l-Att.
(2) L-A[enzija tkun korp mag]qud li jkollu personalità
[uridika distinta u tkun tista’, bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’
dan l-Att, tag]mel kuntratti, takkwista, i\\omm u tne]]i kull xorta
ta’ proprjetà  g]all-finijiet tal-funzjonijiet tag]ha, jew li t]arrek u
ti[i m]arrka, u li tag]mel dawk l-affarijiet kollha kif ukoll dawk l-
operazzjonijiet li huma in`identali jew li jwasslu g]all-eser`izzju
jew it-twettiq tal-funzjonijiet tag]ha ta]t dan l-Att.
Rappre\entanza 
legali u 
[udizzjarja.
(3) Ir-rappre\entanza legali u [udizzjarja ta’ l-A[enzija tvesti
fil-President, i\da l-President jista’ ja]tar lill-Uffi`jal Ewlieni
Esekuttiv jew xi wie]ed jew iktar mill-uffi`jali jew impjegati ta’ l-
A[enzija, biex jidher f’isimha u g]aliha f’kull pro`ediment
[udizzjarju u fuq kull att, kuntratt, istrument jew dokument ie]or
ta’ liema xorta jkun.
Funzjonijiet ta’ l-
A[enzija.
(4) Tkun il-funzjoni ta’ l-A[enzija:
(a) li ti\gura li mu\ewijiet, kollezzjonijiet, siti, bini u
proprjetà , mobbli jew immobbli, li jifformaw parti
mill-patrimonju kulturali,  li jkunu proprjetà  tag]ha
jew inkella amministrati minnha, jkunu konservati,
restawrati, amministrati, immexxija, operati, imqeg]da
fis-suq, studjati u ppre\entati g]all-esibizzjoni, bl-
a]jar mod possibbli;
(b) li takkwista bi proprjetà  jew b]ala o[[etti fdati
f’idejha, kollezzjonijiet ta’ o[[etti, siti, bini, g]all-
mu\ewijiet, kollezzjonijiet, siti u bini;
(`) li twettaq, f’kull ka\ ta]t is-sorveljanza tas-
Sovrintendent, jew tikkummissjona r-restawr jew
konservazzjoni, ta’ proprjetà  kulturali li tkun proprjetà
jew xort’o]ra mi\muma jew amministrata minnha;
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 9
(d) li tikkoordina ma’ l-Awtorità  dwar it-Turi\mu ta’
Malta, ma’ l-Awtorità  ta’ l-Ippjanar u ma’ korpi o]ra
involuti, mi\uri li jitqiesu me]tie[a sabiex o[[etti, siti
u bini ta’ patrimonju kulturali jkunu protetti u jsiru
a``essibbli permezz ta’ kull konservazzjoni,
manutenzjoni, restawr, esibizzjoni u promozzjoni
me]tie[a;
(e) li tippromwovi konoxxenza, edukazzjoni,
apprezzament u tgawdija pubblika tal-patrimonju
kulturali;
(f) b’koordinament mas-Sovrintendenza tikkonsulta mal-
kunsilli lokali fil-]arsien tal-patrimonju kulturali fil-
lokalità  tag]hom; u 
(g) li twettaq dawk il-funzjonijiet l-o]ra li l-Ministru jista’
minn \mien g]al \mien jassenjalha.
(5) (a) Bil-g]an li ji[u \gurati l-a]jar konservazzjoni, restawr,
tmexxija, amministrazzjoni, marketing, esibizzjoni,
pre\entazzjoni jew studju ta’ xi qasam partikolari tal-
patrimonju kulturali, l-A[enzija tista’, bl-
approvazzjoni bil-miktub tal-Ministru, u
f’konsultazzjoni mas-Sovrintendent, jew tiddelega l-
funzjonijiet tag]ha lil xi enti e\istenti jew lil xi enti li
g]ad trid ti[i mwaqqfa, sew pubblika sew privata, jew
lil xi so`jetà  msie]ba mag]ha, kif ikun me]tie[, u
f’kull ka\ ta]t dawk il-kondizzjonijiet kif stabbiliti
mis-Sovrintendent u approvati u ppubblikati mill-
Ministru fil-Gazzetta, b’dana però  illi fejn id-delega
fuq imsemmija tkun tikkonsisti f’att ta’ kurazija
g]andhom ji[u segwiti d-disposizzjoniijiet ta’ l-
artikolu 48.
(b) L-A[enzija tista’, meta jkun adatt, twettaq ukoll il-
funzjonijiet tag]ha direttament permezz tar-ri\orsi
tag]ha nnifisha.
(6) L-A[enzija g]andha tag]ti lis-Sovrintendent kull
informazzjoni li huwa jista’ je]tie[ sabiex ikun jista’ jwettaq il-
funzjonijiet tieg]u ta]t dan l-Att.
Bord tad-Diretturi.
mag]mul minn mhux inqas minn ]ames membri u mhux iktar minn
disa’ membri, li wie]ed minnhom ikun il-President, ie]or il-Vi`i
President, u ie]or nominat mill-Ministru responsabbli g]al
G]awdex.
(2) Il-membri tal-Bord jin]atru mill-Ministru g]al perjodu ta’
mhux inqas minn tliet snin imma mhux i\jed minn ]ames snin kif
jista’ jkun de`i\ fl-ittra tal-]atra tag]hom. Membri tal-Bord
jistg]u, meta jiskadi \-\mien tal-kariga tag]hom, jer[g]u ji[u
ma]tura.
(3) Il-funzjonijiet tal-Bord ikunu:
(a) li jidde`iedi l-politka u l-istrate[ija ta’ l-A[enzija;
(b) li jimpjega u jmexxi r-ri\orsi umani me]tie[a biex
10 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
jikseb il-miri ta’ l-A[enzija;
(`) li ji\gura l-amministrazzjoni finanzjarja xierqa ta’ l-
A[enzija;
(d) li ji\gura l-kollaborazzjoni mal-korpi lokali u barranin
li tkun me]tie[a sabiex jinkisbu l-miri ta’ l-A[enzija.
(4) Il-Bord g]andu ja]tar Uffi`jal Ewlieni Esekuttiv li jkun
responsabbli lejn il-President u l-Bord u li jkun ma]tur g]al
perjodu ta’ mhux inqas minn tliet snin ta]t dawk il-pattijiet u
kundizzjonijiet kif stabbiliti fl-ittra tal-]atra tieg]u. Meta
jag]lqilha \-\mien tal-kariga, persuna tista’ ter[a tin]atar g]al
perjodu jew perjodi ulterjuri.
(5) Is-seduti tal-Bord jitlaqqg]u mill-President, sew fuq
inizjattiva tieg]u sew fuq talba ta’ xi tnejn mill-membri l-o]ra.
(6) Nofs l-g]add ta’ membri li f’dak il-waqt jikkostitwixxu l-
Bord jag]mlu quorum.   Id-de`i\jonijiet ikunu adottati waqt seduta
li fiha jkun hemm quorum b’ma[[oranza sempli`i tal-membri
presenti u votanti.   Il-President g]andu jkollu vot b]al kul]add u,
f’ka\ ta’ voti ndaqs, vot de`i\iv.
(7) Membru li jkollu xi interess dirett jew indirett f’xi kuntratt
jew f’xi azzjoni o]ra mag]mulin jew proposti li jsiru mill-
A[enzija, meta jkun hemm tali interess, g]andu ji\vela ix-xorta ta’
l-interess tieg]u fl-ewwel seduta tal-Bord wara li jkun sar jaf bil-
fatti rilevanti.   Dak il-kxif g]andu jitni\\el fil-minuti tas-seduta, u
tali membru g]andu jirtira minn seduta filwaqt li dik il-kwistjoni
tkun qeg]da ti[i diskussa jew de`i\a mill-Bord.
(8) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, il-Bord jista’
jirregola l-pro`eduri tieg]u nnifsu.
(9) Dokument li j[ieg]lek ta]seb li jkun istrument mag]mul
jew ma]ru[ mill-A[enzija u ffirmat mill-President f’isimha g]andu
ji[i ri`evut bi prova u g]andu, sakemm ma tin[iebx prova
kuntrarja, jitqies b]ala istrument mag]mul jew ma]ru[ mill-
A[enzija.
~entru Malti g]ar-
Restawr.
10. (1) (a) I`-~entru Malti g]ar-Restawr imwaqqaf mill-
Ministru responsabbli g]all-Edukazzjoni flimkien
ma’ l-Università  ta’ Malta qieg]ed b’dan jer[a’
ji[i mwaqqaf u rikostitwit b]ala korp mag]qud
b’personalità  [uridika distinta li jista’, bla ]sara
g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jag]mel
kuntratti, jikseb, i\omm u jiddisponi minn kull
xorta ta’ proprjetà  g]all-finijiet tal-funzjonijiet
tieg]u, li j]arrek u ji[i m]arrek, u li jag]mel dawk
l-affarijiet kollha u li jag]mel dawk l-
operazzjonijiet li jkunu in`identali jew li jwasslu
g]all-eser`izzju jew it-twettiq tal-funzjonijiet
tieg]u ta]t dan l-Att.
(b) Il-missjoni ta`-~entru hi li dan isir `entru ta’
e``ellenza g]at-tag]lim, ta]ri[, ri`erka u prattika
tal-konservazzjoni, restawr, manutenzjoni,
tmexxija u pre\entazzjoni tal-patrimonju kulturali,
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 11
u biex jipprovdi servizzi u konsultazzjoni, dwar il-
konservazzjoni u restawr skond ma jista’ jkun
me]tie[ minn korpi o]ra, kemm pubbli`i u kemm
privati.
(2) Ir-rappre\entanza legali u [uridika ta`-~entru tvesti fil-
President, i\da l-President jista’ ja]tar lid-Direttur jew lil xi wie]ed
jew iktar mill-uffi`jali jew impjegati ta`-~entru, biex jidher
f’isimha u g]aliha f’kull pro`ediment [udizzjarju u fuq kull att,
kuntratt, istrument jew dokument ie]or ta’ liema xorta jkun.
(3) I`-~entru jkun regolat minn Bord ta’ Gvernaturi (hawnhekk
i\jed ’il quddiem f’dan l-artikolu msejja] il-Bord) mag]mul minn
mhux inqas minn ]ames u mhux iktar minn disa’ membri, li jkun
mag]mul kif [ej:
(i) President u membru wie]ed ie]or li jin]atar
mill-Kunsill ta’ l-Università  ta’ Malta;
(ii) \ew[ membri li jin]atru mill-Ministru;
(iii) membru li jin]atar mill-Ministru responsabbli
g]all-ambjent;
(iv) sa erba’ membri nominati mill-Bord, minn fost l-
istituzzjonijiet li jikkoperaw ma`-~entru, u
ma]tura mill-Ministru flimkien ma’ l-Università
ta’ Malta.
Il-President u l-membri tal-Bord, g]andhom jin]atru jew
jintg]a\lu, skond il-ka\, g]al perjodu ta’ tliet snin li ji[[edded g]al
perjodi o]ra ta’ tliet snin kull wie]ed.
(4) Il-funzjonijiet tal-Bord ikunu -
(a) li jidde`iedi l-politka u l-istrate[ija ta`-~entru;
(b) li jimpjega u jmexxi ir-ri\orsi umani me]tie[a biex
jinkisbu l-miri ta`-~entru;
(`) li ji\gura l-amministrazzjoni finanzjarja xierqa ta`-
~entru;
(d) li ji\gura kollaborazzjoni ma’ korpi lokali u barranin,
me]tie[a biex jinkisbu l-miri ta`-~entru.
(5) Il-Bord g]andu ja]tar Direttur ta`-~entru li jkun l-Uffi`jal
Ewlieni Esekuttiv ta`-~entru u li jkun responsabbli lejn il-
President u l-Bord.
(6) Is-seduti tal-Bord jitlaqqg]u mill-President kemm
b’inizjattiva tieg]u kemm fuq talba ta’ xi tnejn mill-membri l-o]ra.
(7) Tliet membri tal-Bord jag]mlu quorum fis-seduti tieg]u.
Id-de`i\jonijiet ikunu adottati waqt seduta li fiha jkun hemm
quorum b’ma[[oranza sempli`i tal-membri presenti u votanti.  Il-
President, jew persuna o]ra li tkun qed tippresjedi s-seduta, g]andu
jkollhom vot b]al kul]add u, f’ka\ ta’ voti ndaqs, vot de`i\iv.
(8) Membru li jkollu xi interess dirett jew indirett f’xi kuntratt
jew f’xi azzjoni o]ra mag]mula jew proposta li ssir mi`-~entru,
g]andu ji\vela x-xorta ta’ l-interess tieg]u fl-ewwel seduta tal-
Bord wara li jkun sar jaf bil-fatti rilevanti. Dak il-kxif g]andu
jitni\\el fil-minuti tas-seduta u tali membru g]andu jirtira minn
12 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
seduta waqt li dak il-kuntratt ikun qieg]ed ji[i diskuss jew de`i\
mill-Bord.
(9) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u g]al dawk
il-pro`eduri li jistg]u ji[u preskritti, il-Bord jista’ jirregola l-
pro`eduri tieg]u nnifsu.
(10) Dokument li j[ieg]lek ta]seb li jkun istrument mag]mul
jew ma]ru[ mi`-~entru u ffirmat mill-President f’ismu jista’
jin[ieb bi prova u g]andu, sakemm ma tin[iebx prova kuntrarja,
jitqies b]ala istrument mag]mul jew ma]ru[ mi`-~entru.
Funzjonijiet ta`-
~entru.
11. Il-miri u l-funzjonijiet ta`-~entru jkunu:
(a) li jag]milha ta’ a[enzija nazzjonali g]all-
konsultazzjoni sew g]all-pubbliku sew g]al setturi
privati fuq kull kwistjoni li g]andha x’taqsam mal-
konservazzjoni u r-restawr;
(b) li jag]ti pariri, wara konsultazzjoni mas-
Sovrintendenza, lill-Gvern dwar politika ta’
konservazzjoni u restawr li tkun tkopri l-g\ejjer ta’
Malta u jidentifika l-prijoritajiet u l-b\onnijiet
spe`jali;
(`) li jag]ti pariri u jirran[a g]ar-restawr barra minn
Malta ta’ dawk l-artefatti li ma jistg]ux ji[u restawrati
lokalment;
(d) li jid]ol g]al pro[etti ta’ konservazzjoni f’Malta u
barra mill-pajji\ u jipprovdi servizzi ta’
amministrazzjoni g]al pro[etti ta’ konservazzjoni u
restawr lil klijenti fis-settur kemm pubbliku kemm
privat sew f’Malta sew barra l-pajji\;
(e) li jistabbilixxi u jmantni kull sistema me]tie[a,
spe`jalment databases dwar il-konservazzjoni,
me]tie[a g]all-organizzazzjoni, ppjanar,
koordinament, kontroll, sorveljar u b’mod [enerali li
jid]ol g]al pro[etti ta’ restawr;
(f) li jag]mel ri`erka u ji\viluppa metodolo[ija ta’
amministrazzjoni ta’ pro[etti ta’ restawr;
(g) li jistabbilixxi u jmantni laboratorji xjentifi`i
djanjosti`i;
(h) li jistabbilixxi u jmantni dipartiment ta’
dokumentazzjoni fejn ti[i fdata d-dokumentazzjoni
xjentifika ta’ pro[etti ta’ konservazzjoni;
(i) li jippromwovi, jistabbilixxi, u jmantni fa`ilitajiet ta’
tag]lim g]at-ta]ri[ ta’ studenti sa livelli professjonali
rikonoxxuti internazzjonalment fl-arti u x-xjenzi tal-
konservazzjoni u r-restawr;
(j) li jippromwovi u jikkoordina l-kisba ta’ ta]ri[
interdixxiplinari f’livelli professjonali, tekni`i u
arti[janali  f’kull aspett ta’ konservazzjoni u restawr;
L.S.343.26
(k) li jippromwovi u jorganizza l-attivitajiet ta’ tag]lim u
`ertifikazzjoni tieg]u fil-parametri tar-Regolamenti
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 13
dwar Kwalifiki Professjonali u Vokazzjonali ta’ Malta,
b’mod li jippermettu progrediment minn livelli
vokazzjonali g]al dawk professjonali; u
(l) li jidentifika ]iliet me]tie[a fis-settur kollu tal-
patrimonju kulturali u l-mezzi kif dawn il-]iliet jistg]u
jkunu \viluppati, waqt li jinkora[[ixxi u jg]in ukoll
\vilupp professjonali kontinwu g]al dawk il-persuni li
ja]dmu f’kull qasam tas-settur.
Strate[ija 
Nazzjonali dwar il-
Patrimonju 
Kulturali.
12. (1) Il-Ministru g]andu jipprepara dokument ta’ politika li
jkun jag]ti ]jiel fuq Strate[ija Nazzjonali g]all-Patrimonju
Kulturali. Fit-t]ejjija ta’ dak id-dokument il-Ministru g]andu
jikkonsulta l-Entitajiet kollha mwaqqfa ta]t dan l-Att u dawk l-
a[enziji l-o]ra, sew pubbli`i sew xort’o]ra, li l-Ministru jista’ jqis
li g]andhom ji[u kkonsultati. Il-Ministru g]andu jpo[[i dan id-
dokument fuq il-Mejda tal-Kamra hekk kif ikun lest, u l-Kamra
g]andha tiddedika seduta wa]da g]ad-diskussjoni.
(2) Il-Ministru g]andu jirrevedi dik l-istrate[ija kull meta jista’
jkun me]tie[, u f’kull ka\ i\da mhux inqas minn darba kull ]ames
snin:
I\da l-ewwel Dokument ta’ Strate[ija g]andu ji[i abbozzat
fi \mien tnax-il xahar mid-d]ul fis-se]] ta’ dan l-Att.
Relazzjonijiet mal-
Ministru.
(3) Fl-eser`izzju tal-funzjonijiet tag]hom ta]t dan l-Att, is-
Sovrintendenza, l-A[enzija u `-~entru g]andhom:
(a) jag]tu effett, kemm jista’ jkun malajr, lil xi ordni, li
ma tkunx inkonsistenti ma’ xi disposizzjoni ta’ dan l-
Att li l-Ministru jista’ jag]ti lis-Sovrintendenza, l-
A[enzija u `-~entru Malti g]ar-Restawr dwar il-
politka li g]andha ti[i segwita minnhom fit-twettiq tal-
funzjonijiet, u dwar kull ]a[a li l-Ministru jkun
jidhirlu li taffettwa l-patrimonju kulturali;
(b) jipprovdu lill-Ministru fa`ilitajiet g]all-ksib ta’
informazzjoni g]ar-rigward tal-proprjetà  u l-attivitajiet
tas-Sovrintendenza, l-A[enzija u `-~entru u g]al dan
l-g]an is-Sovrintendenza, l-A[enzija u `-~entru
g]andhom kull wie]ed jg]addi lill-Ministru prospetti,
kontijiet u kull informazzjoni o]ra dwar il-funzjonijiet
tag]hom, u jipprovdu fa`ilitajiet g]all-verifika ta’ kull
informazzjoni mog]tija, b’dak il-mod u f’dawk il-
perjodi li l-Ministru jista’ je]tie[.
E\enzjoni minn xi 
taxxi.
13. Is-Sovrintendenza, l-A[enzija u `-~entru jkunu e\enti mir-
responsabbiltà  li j]allsu kull taxxa, minbarra d-dazju tad-dwana
jew tas-sisa, jew taxxa fuq l-income jew fuq id-dokumenti li f’dak
il-waqt ikunu fis-se]] f’Malta.
Il-Kumitat ta’ 
Garanzija.
14. (1) Ikun hemm Kumitat ta’ Garanzija, li jkun mag]mul
hekk:
(a) President li jkun ma]tur mill-Ministru;
(b) persuna ma]tura mill-Ministru responsabbli g]at-
turismu;
14 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
(`) persuna ma]tura mill-Minstru responsabbli g]all-
ambjent;
(d) persuna ma]tura mill-Ministru responsabbli g]al
G]awdex;
(e) is-Sovrintendent ex officio;
(f) il-President ta’ l-A[enzija ex officio;
(g) il-President ta`-~entru ex officio;
(h) i`-Chairman ta’ l-Awtorità  ta’ l-Ippjanar ex officio;
(i) membru tal-Kummissjoni g]all-Patrimonju Kulturali
Kattoliku msemmija fl-artikolu 52 li jin]atar mill-
awtorità  ekklesjastika lokali kompetenti;
(j) tliet persuni o]ra ma]tura mill-Ministru minn fost
persuni li ja]dmu fil-qasam tal-patrimonju kulturali u
f’organizzazzjonijiet mhux governattivi ddedikati
g]all-patrimonju kulturali u persuna o]ra attiva fil-
qasam kummer`jali.
(2) Il-President tal-Kumitat u l-membri msemmija fis-
subartikolu (1)(i) jin]atru g]al perjodu ta’ tliet snin u jistg]u
jer[g]u ji[u ma]tura g]al iktar perjodi kull wie]ed ta’ tliet snin.
(3) Il-Kumitat jiltaqa’ ta’ l-inqas darba kull xahrejn. Is-seduti
jitlaqqg]u mill-President kemm b’inizjattiva tieg]u kemm fuq talba
ta’ xi tlieta mill-membri l-o]ra.
(4) }ames membri jag]mlu quorum u d-de`i\jonijiet ikunu
adottati b’ma[[oranza sempli`i tal-membri kollha tal-Kumitat. Il-
President g]andu jkollu vot b]al kul]add u f’ka\ ta’ voti ndaqs, vot
de`i\iv.
(5) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u g]al dawk
il-pro`eduri li jistg]u ji[u preskritti, l-Kumitat g]andu jirregola l-
pro`eduri tieg]u nnifsu.
Funzjonijiet tal-
Kumitat.
(6) Il-Kumitat g]andu:
(a) ming]ajr pre[udizzju g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-
Att, jikkoordina l-Entitajiet imwaqqfa ta]t l-artikoli 7,
8 u 10;
(b) ji\gura li jkun hemm, u jiffa`ilita l-kollaborazzjoni
bejn l-a[enziji differenti li jkollhom responsabbiltà
diretta jew indiretta g]all-protezzjoni u l-
amministrazzjoni tas-settur tal-patrimonju kulturali;
(`) jag]ti pariri lill-Gvern fuq l-Istrate[ija Nazzjonali
g]all-Patrimonju Kulturali, u sussegwentement
jissorvelja u jsegwi l-implimentazzjoni ta’ l-istrate[ija
kif adottata mill-Gvern u skond id-direzzjoni tal-
Ministru;
(d) ji[bed l-attenzjoni tal-Gvern jew ta’ xi organizzazzjoni
jew persuna dwar xi azzjoni ur[enti li tista’ tkun
me]tie[a fil-qasam tal-patrimonju kulturali;
(e) jiltaqa’ regolarment u jikkonsulta, mill-inqas, kull
erba’ xhur, ma’ l-organizzazzjonijiet mhux
governattivi li jkunu qeg]din joperaw fil-qasam tal-
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 15
patrimonju kulturali u ma’ dawk li joperaw fis-settur
kummer`jali;
(f) jag]ti pariri lill-Ministru fuq kull ]a[a li tori[ina mid-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u fuq kull ]a[a o]ra li
ti[i lilu riferita mill-Ministru.
(7) Membru li jkollu xi interess dirett jew indirett f’xi kuntratt
jew f’xi azzjoni o]ra mag]mula jew proposta li ssir mill-Kumitat,
g]andu ji\vela x-xorta ta’ l-interess tieg]u fl-ewwel seduta tal-
Kumitat wara li jkun sar jaf bil-fatti rilevanti. Dawk il-kxif g]andu
jitni\\el fil-minuti tas-seduta u tali membru g]andu jirtira mis-
seduta waqt li dak il-kuntratt jew azzjoni tkun qed ti[i diskussa jew
de`i\a mill-Kumitat.
Fond dwar il-
Patrimonju 
Kulturali.
15. (1) Ikun hemm Fond li jkun mag]ruf b]ala l-Fond dwar il-
Patrimonju Kulturali, li jkunu korp mag]qud b’personalità  [uridika
distinta, u li jir`ievi u jamministra l-ammonti ta’ flus kollha
mog]tija ta]t id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew ta’ xi Att ie]or,
kif ukoll flejjes o]ra jew o[[etti o]ra mobbli jew immobbli li
jistg]u ji[u mog]tijin b’rigal minn sorsi mhux governattivi.
(2) Il-Fond ikun amministrat mill-Kumitat ta’ Garanzija.
(3) L-ammonti ta’ flus fil-Fond jistg]u unikament jintu\aw
g]al skopijiet ta’ ri`erka, konservazzjoni jew restawr tal-
patrimonju kulturali.
(4) G]andha ti[i ppre\entata lill-Ministru dikjarazzjoni
annwali ta’ l-amministrazzjoni tal-Fond li titqieg]ed minnu fuq il-
Mejda tal-Kamra.
Forum nazzjonali.
Nazzjonali g]all-Patrimonju Kulturali fejn jistieden il-
parte`ipazzjoni fiha tas-Sovrintendenza, l-A[enzija, i`-~entru, l-
Kumitat, il-Kummissjoni g]all-Patrimonju Kulturali Kattoliku, l-
Kummissjonijiet g]all-Patrimonju Kulturali Reli[ju\, jekk ikun
hemm, dipartimenti u entitajiet o]ra tal-Gvern, is-Sindki ta’ kull
Kunsill Lokali jew organizzazzjonijiet mhux governattivi li jkunu
qeg]din jirrappre\entawhom li jkunu re[istrati mas-Sovrintendenza
b]ala organizzazzjonijiet li g]andhom b]ala skop il-protezzjoni tal-
patrimonju kulturali, l-Università  ta’ Malta, istituzzjonijiet
edukattivi o]ra, spe`jalisti, konsulenti, rappre\entanti tas-settur
kummer`jali, u kull parti o]ra li turi lill-Ministru bil-miktub li
g]andha interess.
(2) Il-President tal-Forum jin]atar mill-Ministru.
(3) Il-Forum jiddiskuti l-istat tal-patrimonju kulturali b’mod
[enerali wara li jisma rapport dwaru li jit]ejja mis-Sovrintendent.
(4) Il-Ministru g]andu jirregola l-pro`eduri tal-Forum.
(5) Il-pro`eduri tal-Forum g]andhom ikunu ppubblikati u
mibg]uta lill-Ministru u lill-Kumitat ta’ Garanzija;
(6) Il-Ministru g]andu jag]ti avvi\ pubbliku bil-quddiem xahar
qabel ma jiltaqa’ l-Forum.
16 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
TAQSIMA IV
DISPOSIZZJONIJIET AMMINISTRATTIVI
U DWAR IL-PERSUNAL
}atriet ta’ 
persunal.
17. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni u ta’
kull li[i o]ra inklu\ dan l-Att li tapplika dwar dan, il-]atra ta’
uffi`jali u ta’ impjegati o]ra ta’ Entitajiet g]andha ssir mis-
Sovrintendent fil-ka\ tas-Sovrintendenza, mill-President tal-Bord
ta’ Diretturi fil-ka\ ta’ l-A[enzija, mill-President tal-Bord ta’
Gvernaturi fil-ka\ ta`-~entru, u mill-President tal-Kumitat fil-ka\
tal-Kumitat jew tal-Fond. Il-pattijiet u l-kondizzjonijiet ta’ l-
impieg g]andhom ikunu de`i\i minn kull Entità  bl-approvazzjoni
tal-Ministru.
}atrqa u 
funzjonijiet ta’ l-
uffi`jali u l-
impjegati.
(2) Kull Entità  g]andha ta]tar u timpjega, b’dik ir-
rimunerazzjoni u b’dawk il-pattijiet u l-kondizzjonijiet b]alma
tista’ skond subartikolu (1) tidde`iedi, lil dawk l-uffi`jali u
impjegati li jistg]u minn \mien g]al \mien ikunu me]tie[a g]at-
twettiq kif dovut u effi`jenti tal-funzjonijiet tag]ha.
Trasferiment ta’ 
uffi`jali pubbli`i.
18. (1) Il-Prim Ministru jista’, fuq talba ta’ xi Entità , minn
\mien g]al \mien jordna li uffi`jal pubbliku ji[i mqabbad jaqdi
dmirijiet ma’ l-Entità  f’dik il-kariga u minn dik id-data li tista’
tkun spe`ifikata fl-ordni.
(2) Il-perjodu li matulu ordni kif hawn aktar qabel imsemmi
g]andu japplika g]al xi uffi`jal spe`ifikat fiha g]andu, kemm-il
darba l-uffi`jal ma jirtirax mis-servizz pubbliku, jew jekk xort’o]ra
jtemm milli jibqa’ fil-kariga f’data li ti[i qabel, jkun dak li jista’
ji[i spe`ifikat fl-ordni, kemm-il darba l-ordni ma ti[ix revokata
qabel mill-Prim Ministru.
Status ta’ uffi`jali 
pubbli`i.
(3) Meta xi uffi`jal ji[i mqabbad jaqdi dmirijiet ma’ xi Entità
skond dan l-Artikolu, dak l-uffi`jal g]andu fi\-\mien li matulu dak
l- ordni ikollu effett dwaru, jkun ta]t l-awtorità  amministrattiva u l-
kontroll ta’ l-Entità  imma g]al kull skop ie]or g]andu jibqa’ u
jitqies u jkun ittrattat b]ala uffi`jal pubbliku.
(4) Ming]ajr pre[udizzju g]all-[eneralità  ta’ dak hawn qabel
imsemmi, uffi`jal pubbliku mqabbad jaqdi dmirijiet kif hawn aktar
qabel imsemmija -
(a) m’g]andux filwaqt li dak l-uffi`jal ikun hekk
imqabbad jag]mel -
(i) ikun preklu\ milli japplika g]al trasferiment
g]al xi dipartiment tal-Gvern skond il-pattijiet u
l-kondizzjonijiet ta’ servizz marbuta mal-]atra
mal-Gvern li dak l-uffi`jal pubbliku kellu f’data
meta jkun [ie mqabbad jaqdi dmirijiet; jew
(ii) ikun hekk impjegat li r-rimunerazzjoni u l-
kondizzjonijiet ta’ servizz jkunu inqas
favorevoli minn dawk marbuta mal-]atra mal-
Gvern li kellu dak l-uffi`jal pubbliku fid-data
meta jkun [ie mqabbad jaqdi dmirijiet kif hawn
aktar qabel imsemmi jew li kienu jkunu marbuta
ma’ dik il-]atra, matul il-perjodu msemmi, li
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 17
kieku dak l-uffi`jal ma jkunx [ie mqabbad jaqdi
dmirijiet ma’ l-Entità ; u 
Kap. 93.
Kap. 58.
(b) ikollu jedd li jkollu s-servizz tieg]u ma’ l-Entità
meqjus b]ala servizz mal-Gvern g]all iskop ta’ kull
pensjoni, gratwità  jew benefi``ju ta]t l-Ordinanza
dwar il-Pensjonijiet, u l-Att dwar il-Pensjonijiet lil
Nisa Romol u Tfal Iltiema, u ta’ kull dritt jew
privile[[ ie]or li dak l-uffi`jal pubbliku jkun intitolat
g]alih, u jkun responsabbli g]al dak kollu li jkun
responsabbli g]alih, ]lief g]all-fatt li jkun qieg]ed jigi
mqabbad jaqdi dmirijiet ma’ l-Entità .
(5) Meta ssir applikazzjoni kif hemm provdut fis-subartikolu
(4)(a)(i), g]andha ting]ata l-istess konsiderazzjoni g]al dan
daqslikieku l-applikant ma kienx [ie mqabbad jaqdi dmirijiet ma’ l-
Entità .
(6) Kull Entità  g]andha t]allas lill-Gvern, fejn dan japplika,
dawk il-kontribuzzjonijiet li jistg]u minn \mien g]al \mien ji[u
de`i\i mill-Ministru responsabbli g]all-finanzi dwar in-nefqa tal-
pensjonijiet u gratwitajiet li jinqalg]u minn uffi`jal imqabbad jaqdi
dmirijiet ma’ dawk l-Entitajiet kif hawn aktar qabel imsemmija
matul il-perjodu li fih dak l-uffi`jal ikun hekk imqabbad jag]mel.
Offerti ta’ impieg 
permanenti lil 
uffi`jali pubbli`i 
mqabbda jaqdu 
dmirijiet ma’ l-
Entitajiet.
19. (1) Kull Entità  tista’, bl-approvazzjoni tal-Prim Ministru,
toffri lil xi uffi`jal mqabbad jaqdi dmirijiet ma’ dawk l- Entitajiet
ta]t xi disposizzjoni ta’ l-artikolu 18 impieg permanenti mag]ha
b’dik ir-rimunerazzjoni u b’dawk il-pattijiet u l-kondizzjonijiet li
ma jkunux inqas favorevoli minn dawk gawduti minn dak l-uffi`jal
fid-data ta’ dik l-offerta.
(2) Il-pattijiet u l-kondizzjonijiet li jkun hemm f’xi offerta
mag]mula kif hawn aktar qabel imsemmi m’g]andhomx ikunu
hekk li jitqiesu li jkunu inqas favorevoli g]aliex biss ma jkunux
f’kull rigward identi`i ma’ jew superjuri g]al dawk gawduti mill-
uffi`jal involut fid-data ta’ dik l-offerta, jekk dawk il-pattijiet u l-
kondizzjonijiet, kollha flimkien, fil-fehma tal-Prim Ministru jkunu
joffru benefi``ji sostanzjalment ekwivalenti jew ikbar.
Kap. 93.
Kap. 58.
(3) Kull uffi`jal li ja``etta impieg permanenti ma’ xi Entità ,
ta]t id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), g]andu g]all-finijiet
kollha li ma jkunx dawk ta’ l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet, u l-
Att dwar il-Pensjonijiet lil Nisa Romol u Tfal Iltiema, jitqies li jkun
temm li jkun fis-servizz tal-Gvern u li jkun da]al g]as-servizz ma’
l-Entità  fid-data ta’ dik l-a``ettazzjoni u g]all-finijiet ta’ l-
imsemmija Ordinanza u ta’ l-imsemmi Att, sakemm dawn
japplikaw g]al dak l-uffi`jal, servizz ma’ dik l-Entità  g]andu
jitqies li jkun servizz mal-Gvern fil-parametri tat-tifsiriet tag]hom
rispettivament.
(4) Kull tali uffi`jal kif hawn aktar qabel imsemmi li minnufih
qabel ma ja``etta impieg permanenti ma’ l-Entità  kellu jedd li
jibbenefika ta]t l-Att dwar il-Pensjonijiet lil Nisa Romol u Tfal
Iltiema, g]andu jibqa’ hekk intitolat li jibbenefika kif hawn iktar
qabel indikat g]al kull fini b]allikieku s-servizz ma’ l-Entitajiet
kien servizz mal-Gvern.
18 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
(5) Kull Entità  g]andha t]allas lill-Gvern dawk il-
kontribuzzjonijiet li jistg]u minn \mien g]al \mien ikunu de`i\i
mill-Ministru responsabbli g]all-finanzi dwar in-nefqa ta’
pensjonijiet u gratwitajiet li jinqalg]u minn uffi`jal li jkun a``etta
impieg permanenti mag]ha kif hawn aktar qabel imsemmi matul il-
perjodu li jibda g]addej fid-data meta dak l-uffi`jal ja``etta.
(6) (a) G]all-finijiet ta’ dan l-artikolu l-karigi u gradi ta’
salarji ma’ l-Entitajiet g]andhom ikun kklassifikati fil-
gradi li l-aktar jikkorrispondu fil-vi`in u livelli
inkrimentali fis-servizz mal-Gvern ta’ Malta
b’riferenza g]al job description, kapa`itajiet,
responsabbiltajiet u fatturi o]ra analogi.
(b) Il-klassifikazzjoni msemmija fil-paragrafu (a) g]andha
ssir mill-Bord mag]mul minn President  ma]tur mill-
Ministru responsabbli g]all-finanzi u \ew[ membri
o]ra, wie]ed ma]tur mill-Ministeru responsabbli
`entralment g]all-politka dwar il-persunal fis-servizz
pubbliku u l-ie]or ma]tur mill-Entità  rilevanti. Il-
klassifikazzjoni tkun bla ]sara g]all-approvazzjoni
finali tal-Ministru responsabbli g]all-finanzi.
(`) Dik il-klassifika g]andha ssir fi \mien tliet xhur minn
kull a[[ustament ta’ salarji ta’ l-impjegati fis-servizz
tal-Gvern, u, jew , ta’ l-impjegati ta’ xi Entità .
(d) Ebda kariga m’g]andha tkun ikklassifikata fi grad
og]la minn dak ta’ grad 3 fis-servizz tal-Gvern jew dak
il-grad ie]or li l-Ministru responsabbli g]all-finanzi
jista’ minn \mien g]al \mien b’avvi\ fil-Gazzetta
jidde`iedi.
(e) Ming]ajr pre[udizzju g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 113 tal-Kostituzzjoni, ]add ma jista’,
min]abba fi klassifikazzjoni kif hawn aktar qabel
imsemmi, jkun intitolat g]al drittijiet ta]t l-imsemmija
Ordinanza dwar il-Pensjonijiet li jkunu inqas
favorevoli minn dawk li dwarhom dik il-persuna kienet
tkun intitolata qabel dik il-klassifikazzjoni.
TAQSIMA V
DISPOSIZZJONIJIET FINANZJARJI
L-Entitajiet i]allsu 
l-infieq mid-d]ul.
20. (1) Ming]ajr pre[udizzju g]al dawn id-disposizzjonijiet li
[ejjin ta’ dan l-artikolu, l-Entitajiet g]andhom hekk imexxu l-
affarijiet tag]hom li n-nefqa me]tie[a g]at-twettiq adatt tal-
funzjonijiet tag]hom g]andha, skond kemm ikun prattiku, tit]allas
mid-d]ul tag]hom.
(2) G]al dak l-g]an kull Entità  g]andha ti[bor dawk id-
drittijiet, rati u ]lasijiet o]ra preskritti jew li jitqiesu li jkun
preskritti minn jew ta]t dan l-Att jew kull li[i o]ra.
(3) Kull Entità  g]andha wkoll tit]allas ming]and il-Gvern
mill-Fond Konsolidat dawk l-ammonti ta’ flus li l-Kamra tista’
minn \mien g]al \mien tawtorizza li g]andhom ji[u approprjati
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 19
biex minnhom jit]allsu l-ispejje\ ta’ xi xog]lijiet spe`ifikati sabiex
dawn jitkomplew jew xort’o]ra jsiru minnha, li jkunu xog]lijiet ta’
infrastruttura jew ta’ xorta kapitali simili, jew biex minnhom
tit]allas kull spi\a li jista’ jkollha u li ma tkunx tista’ t]allas mid-
d]ul tag]ha.
(4) Kull e``ess ta’ d]ul fuq l-infieq g]andu, bla ]sara g]al
dawk id-direttivi li l-Ministru, wara li jikkonsulta lill-Ministru
responsabbli g]all-finanzi, jista’ minn \mien g]al \mien jag]ti,
jkun applikat minn kull Entità  g]al kull formazzjoni ta’ fondi ta’
riserva li ji[u u\ati g]all-finijiet tag]ha, u ming]ajr pre[udizzju
g]all-[eneralità  tal-poteri mog]tija lill-Ministru b’dan is-
subartikolu, kull ordni mog]tija mill-Ministru kif hawn aktar qabel
imsemmi tista’ tordna t-trasferiment lill-Gvern, jew l-applikazzjoni
b’dak il-mod kif jista’ jkun spe`ifikat fl-ordni, ta’ xi parti  tad-
drittijiet, rati u ]lasijiet o]ra mi[bura skond subartikolu (2) jew xi
e``ess b]al dak kif hawn aktar qabel imsemmi.
(5) Il-fondi ta’ xi Entità  li ma jkunux minnufih me]tie[a biex
minnhom issir in-nefqa jistg]u jkunu investiti b’dak il-mod li jista’
minn \mien g]al \mien ikun approvat mill-Ministru.
Poter ta’ self ta’ 
kapital.
21. (1) G]all-finijiet ta’ kull ]tie[a ta’ xorta kapitali, Entità
tista’, bl-approvazzjoni bil-miktub tal-Ministru f’konsultazzjoni
mal-Ministru responsabbli g]all-finanzi, tissellef jew tikseb flus
b’dak il-mod, ming]and dik il-persuna, korp jew awtorità , u ta]t
dawk il-pattijiet u kondizzjonijiet li l-Ministru, wara konsultazzjoni
kif hawn aktar qabel imsemmi, jista’ japprova bil-miktub.
(2) Entità  tista’ wkoll minn \mien g]al \mien tissellef,
b’overdraft jew xort’o]ra, dawk l-ammonti li tista’ te]tie[ g]at-
twettiq tal-funzjonijiet tag]ha ta]t dan l-Att:
I\da g]al kull ammont li je``edi l-]amsin elf lira, ten]tie[
l-approvazzjoni tal-Ministru bil-miktub.
Flus li jing]ataw 
bil-quddiem mill-
Gvern.
22. Il-Ministru responsabbli g]all-finanzi jista’, wara li
jikkonsulta lill-Ministru, jg]addi flus bil-quddiem lil xi Entità  ta’
dawk l-ammonti li l-Ministru responsabbli g]all-finanzi jista’
jaqbel li jkunu me]tie[a minn dik l-Entità  g]at-twettiq ta’ xi
funzjoni tag]ha ta]t dan l-Att, u jista’ jg]addi dawk il-flus bil-
quddiem b’dawk il-pattijiet u kondizzjonijiet li l-Ministru
responsabbli g]all-finanzi jista’, wara konsultazzjoni kif hawn
aktar qabel imsemmi, jidhirlu li jkun xieraq.   Kull flus hekk
mg]oddija bil-quddiem jistg]u ji[u ordnati mill-Ministru
responsabbli g]all-finanzi mill-Fond Konsolidat, u ming]ajr ebda
approprjazzjoni ulterjuri ]lief g]al dan l-Att, b’warrant, li
jawtorizza lill-Accountant General li jg]addi dawk il-flus bil-
quddiem.
Tislif ming]and il-
Gvern.
23. (1) Il-Ministru responsabbli g]all-finanzi jista’, g]al kull
]tie[a ta’ xorta kapitali ta’ xi Entità , jikkuntratta jew jag]mel flus
disponibbli, jew jid]ol f’passiv,  g]al dawk il-perjodi u b’dawk il-
pattijiet u kondizzjonijiet li l-Ministru responsabbli g]all-finanzi
jista’ jqis li jkunu xierqa; u kull ammont dovut dwar jew
f’konnessjoni ma’ xi tali self jew passività  jkun nefqa fuq il-Fond
Konsolidat.
20 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
(2) Avvi\ dwar kull self, passività  jew flus li jing]ataw bil-
quddiem, li jsiru jew ji[u mag]mulin ta]t id-disposizzjonijiet tas-
subartikolu (1) g]andhom ji[u mog]tija mill-Ministru lill-Kamra
kemm jista’ jkun malajr.
(3) Sakemm isir disponibbli xi self b]al dak imsemmi fis-
subartikolu (1), jew bil-g]an li Entità  ti[i pprovduta b’kapital attiv,
il-Ministru responsabbli g]all-finanzi jista’, b’ordni, u ming]ajr
ebda approprjazzjoni ulterjuri ]lief g]al dan l-Att, jawtorizza lill-
Accountant General li jg]addilha flus bil-quddiem mit-Treasury
Clearance Fund ta]t dawk il-pattijiet li jistg]u jkunu spe`ifikati
mill-Ministru malli dan isir.
(4) Ir-rikavat ta’ xi self li jsir disponibbli g]all-finijiet li
jing]ataw flus bil-quddiem lil xi Entità  u kull ammont ta’ flus ie]or
li jkun se jing]adda lil xi Entità  ta]t dan l-artikolu, g]andu jit]allas
lil dak il-Fond.
(5) Ammonti ta’ flus  li l-Accountant General jir`ievi
ming]and xi Entità  dwar flus li jing]atawlha bil-quddiem ta]t
subartikolu (3) g]andhom jit]allsu, dwar xi ammonti li ji[u ri`evuti
b]ala ]las lura fit-Treasury Clearance Fund u, dwar ammonti li
ji[u ri`evuti b]ala mg]ax fil-Fond Konsolidat.
Estimi ta’ l-
Entitajiet.
24. (1) Kull Entità  g]andha tara li ti[i m]ejjija f’kull sena
finanzjarja, u m’g]andhiex iktar tard minn tmien [img]at qabel
tmiem kull sena finanzjarja tadotta, estimi tad-d]ul u nfieq tag]ha
g]as-sena finanzjarja li ti[i minnufih wara:
I\da l-estimi ta’ xi Entità  g]all-ewwel sena finanzjarja
tag]ha g]andu jit]ejja u ji[i adottat f’dak i\-\mien li l-Ministru
jista’ b’avvi\ bil-miktub jispe`ifika lill-Entità .
(2) Fit-t]ejjija ta’ dawk l-estimi, Entità  g]andha tqis kull fond
u flus o]ra li jistg]u jkunu dovuti li jit]allsu lilha mill-Fond
Konsolidat matul is-sena finanzjarja rilevanti, jew bis-sa]]a ta’ dan
l-Att jew ta’ Att ta’ approprjazzjoni jew ta’ kull li[i o]ra;  u
g]andha hekk t]ejji dawl l-estimi b’mod li ti\gura li kull d]ul totali
tag]ha jkun mill-inqas suffi`jenti biex minnu jin]ar[u l-ammonti
ta’ flus kollha li g]andhom jit]allsu kif dovut fil-kont tad-d]ul
tag]ha inklu\i, imma ming]ajr pre[udizzju g]all-[eneralità  ta’ dik
il-fra\i, id-deprezzament.
(3) L-estimi g]andhom isiru f’dawk is-suriet u jkun fihom dik
l-informazzjoni u dawk il-paraguni ma’ l-estimi ta’ qabel hekk kif
il-Ministru jista’ jordna.
(4) Kopja ta’ l-estimi g]andha, meta dawn ji[u adottati minn
Entità , jintbag]tu minnufih mill-Entità  lill-Ministru u lill-Ministru
responsabbli g]all-finanzi.
(5) Il-Ministru g]andu, ma’ l-ewwel opportunità  li jkollu u
mhux iktar tard minn sitt [img]at wara li jkun ir`ieva kopja ta’ l-
estimi ta’ l-Entitajiet, jew, jekk ji[ri li l-Kamra ma tkunx qeg]da
f’sessjoni, fi \mien sitt [img]at mill-bidu tas-sessjoni li ti[i
minnufih wara, jara li dawk l-estimi li jkun qieg]ed quddiem il-
Kamra flimkien ma’ mozzjoni li l-Kamra tapprova dawk l-estimi.
M’g]andhiex ting]ata iktar minn seduta wa]da biex isir dibattitu
fil-Kamra dwar dik il-mozzjoni u sew il-mozzjoni sew l-
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 21
approvazzjoni ta’ l-estimi mill-Kamra jista’ jkun fihom jew ma
jkunx fihom emendi g]all-estimi.
In-nefqa skond l-
estimi approvati.
25. (1) M’g]andha ssir jew ti[[arrab ebda nefqa minn Entità
kemm-il darba din ma tkunx [iet approvata mill-Kamra kif provdut
fl-artikolu 24.
(2) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) -
(a) sa l-iskadenza ta’ sitt xhur mill-bidu ta’ xi sena
finanzjarja, jew sakemm issir l-approvazzjoni ta’ l-
estimi g]al dik is-sena mill-Kamra, skond liema data
ti[i l-ewwel, Entità  tista’ tag]mel jew i[[arrab in-
nefqa g]at-twettiq tal-funzjonijiet tag]ha ta]t dan l-
Att f’ammont li b’kollox ikun ta’ mhux i\jed minn
nofs l-ammont approvat g]as-sena finanzjarja li ti[i
minnufih qabel;
(b) in-nefqa approvata g]ar-rigward ta’ xi kap jew sotto-
kap ta’ l-estimi tista’, bl-approvazzjoni tal-Ministru,
ti[[arrab dwar xi kap jew sotto-kap ie]or ta’ l-estimi;
(`) dwar l-ewwel sena finanzjarja, Entità  tista’ tag]mel
jew i[[arrab in-nefqa sakemm l-approvazzjoni ta’ l-
estimi g]al dik is-sena mill-Kamra f’dak li ammont li
b’kollox ma ikun ta’ mhux i\jed minn kemm il-
Ministru responsabbli g]all-finanzi jista’, wara li
jikkonsulta lill-Ministru, jippermetti;
(d) jekk dwar xi sena finanzjarja jinsab li l-ammont
approvat mill-Kamra ma jkunx suffi`jenti, jew jekk
tqum ne`essità  li ssir nefqa g]al xi g]and li ma jkunx
hemm provdut dwarha fl-estimi, Entità  tista’ tadotta
estimi supplementari g]all-approvazzjoni tal-Kamra u
sakemm ting]ata dik l-approvazzjoni, dik l-Entità
tista’ f’`irkostanzi spe`jali u bl-approvazzjoni tal-
Ministru, i[[arrab in-nefqa relattiva jew parti minnha
kif dak il-Ministru jista’ hekk japprova, u f’kull ka\
b]al dak id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att li japplikaw
g]all-estimi g]andhom, skond kemm ikun prattiku,
japplikaw g]all-estimi supplimentari.
Publikazzjoni ta’ l-
estimi approvati.
26. Kull estimi u estimi supplementari approvati mill-Kamra
g]andhom, kemm jista’ jkun malajr, ji[u ppubblikati fil-Gazzetta .
Kontijiet u 
verifika.
27. (1) Kull Entità  g]andha tara li jin\ammu kotba ta’
kontijiet u re[istrazzjonijiet o]ra kif imiss dwar l-operazzjonijiet
tag]ha u g]andu jara li tit]ejja dikjarazzjoni ta’ kontijiet dwar kull
sena finanzjarja.
(2) Il-kontijiet ta’ kull Entità  g]andhom ikun verifikati minn
awditur jew awdituri li jin]atru minnha u li jkunu approvati mill-
Ministru:
I\da l-Ministru responsabbli g]all-finanzi jista’ je]tie[ li l-
kotba u re[istrazzjonijiet o]ra ta’ xi Entità  ji[u verifikati jew
e\aminati mill-Awditur {enerali li g]al dan l-g]an ikollu poter li
jag]mel diki il-verifika fi\ika u kull verifika o]ra, u jista’ jkun
je]tie[ dik l-informazzjoni, hekk kif l-Awditur {enerali jista’ jqis
22 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
li tkun me]tie[a.
(3) Wara tmiem kull sena finanzjarja, fl-istess ]in li kopja ta’ l-
estimi ta’ xi Entità  tintbag]at lill-Ministru ta]t l-artikolu 24, l-
Entità  g]andha tara li kopja tad-dikjarazzjoni ta’ kontijiet
verifikata kif imiss tkun mibg]uta lill-Ministru u lill-Ministru
responsabbli g]all-finanzi flimkien mal-kopja ta’ kull rapport
mag]mul mill-awditur jew awdituri dwar dik id-dikjarazzjoni jew
dwar il-kontijiet ta’ l-Entità .
(4) Il-Ministru g]andu jara li kopja ta’ kull dikjarazzjoni u
rapport b]al dawk jitqeg]du quddiem il-Kamra flimkien mal-
mozzjoni li titqieg]ed quddiem il-Kamra ta]t l-artikolu 24(5).
Depo\itu ta’ kull 
d]ul u ]las mill-
Entitajiet.
28. (1) Il-flejjes kollha ta’ xi Entità  g]andhom jitqeg]du
f’bank jew banek li jin]atru bankiera minnha.   Dawk il-flejjes
g]andhom, skond kemm ikun prattiku, jitqeg]du fil-banek minn
jum g]all-ie]or, ]lief g]al dak l-ammont li l-Entità  tista’ te]tie[ li
\\omm biex t]allas minnha nefqiet \g]ar u ta’ minnufih.
(2) Il-]lasijiet kollha li jsiru mill-fondi ta’ kull Entità , ]lief
g]al nefqiet \g]ar ta’ mhux i\jed minn dak l-ammont li jista’ jkun
iffissat minn kull Entità  rispettiva bl-approvazzjoni tal-Ministru,
g]andhom isiru minn dak l-uffi`jal jew uffi`jali ta’ dik l-Entità  li
jistg]u ji[u ma]tura jew imsemmija g]al dak l-iskop.
(3) ~ekkijiet li jirrigwardaw u rtirat ta’ flejjes minn xi kont tal-
bank ta’ xi Entità  g]andhom ikunu ffirmati minn dak l-uffi`jal ta’
dik l-Entità  li jista’ ji[i  ma]tur jew imsemmi minn dik l-Entità
g]al dak l-g]an u g]andu j[ib il-kontrofirma tal-membru jew
uffi`jal awtorizzat ta’ dik l-Entità  kif jista’ jkun awtorizzat minn
dik l-Entità  g]al dak l-g]an.
(4) Kull Entità  g]andha wkoll tipprovdi dwar -
(a) il-mod li bih u l-uffi`jal jew uffi`jali li g]andhom
jawtorizzaw jew japprovaw il-]lasijiet;
(b) it-titolu ta’ xi kont li jin\amm fil-bank jew banek fejn
g]andhom jit]allsu l-flejjes tag]ha, u t-trasferiment ta’
fondi minn kont g]all-ie]or;
(`) il-metodu li g]andu ji[i adottat biex isiru ]lasijiet
mill-fond tag]ha; u
(d) b’mod [enerali g]ar-rigward ta’ kull ]a[a li hija
rilevanti g]a\-\amma kif imiss u l-kontroll tal-
kontijiet, kotba u records o]ra u l-kontroll tal-finanzi
tag]ha.
Kuntratti ta’ 
provvista u ta’ 
xog]lijiet.
29. Entità  m’g]andhix tid]ol f’xi kuntratt g]all-provvista ta’
o[[etti jew materjal jew g]all-esekuzzjoni ta’ xog]ol jew g]all-
g]oti ta’ servizzi lil jew g]all-benefi``ju ta’ l-Entità , li hija tistma
li jkun jinvolvi nefqa ta’ i\jed minn tliet elef lira, ]lief wara li
tag]ti avvi\ dwar l-intenzjoni li jkollha li tag]mel dak il-kuntratt
ikun [ie ppubblikat u jkunu n]ar[u sej]iet g]al offerti kompetittivi.
Rapport annwali. 30. Kull Entità  g]andha, mhux iktar tard minn sitt [img]at
wara tmiem kull sena finanzjarja, tag]mel u tg]addi lill-Ministru u
lill-Ministru responsabbli g]all-finanzi rapport li jkun jittratta
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 23
b’mod [enerali dwar l-attivitajiet tag]ha matul dik is-sena
finanzjarja u li jkun fih dik l-informazzjoni g]ar-rigward tal-
pro`edimenti u l-politka tag]ha hekk kif xi wie]ed mill-imsemmija
Ministri jista’ minn \mien g]al \mien je]tie[.   Il-Ministru g]andu
jara li kopja ta’ rapport b]al dak jitqieg]ed fuq il-Mejda tal-Kamra
flimkien ma’ l-estimi kif provduti dwar dan fl-artikolu 24.
TAQSIMA VI
PROFESSJONISTI FIL-KONSERVAZZJONI
Kwalifiki g]all-
warrant.
31. (1) }add ma g]andu jeser`ita l-professjoni ta’
konservatur-restawratur kemm-il darba ma jkunx id-detentur ta’
warrant ta]t l-artikolu 33.
(2) Persuna ma tikkwalifikax g]all-g]oti ta’ warrant kemm-il
darba - 
(a) ma tkunx `ittadin ta’ Malta jew xort’o]ra jkollha
permess li ta]dem f’Malta ta]t xi li[i o]ra;
(b) ma jkollhiex kondotta tajba;
(`) ma jkollhiex kapa`ità  legali s]i]a; u
(d) ma tissodisfax lill-Bord li - 
(i) ikollha kwalifiki akkademi`i miksuba wara t-
tkomplija b’su``ess ta’ kors ta’ studju ta’ durata
ta’ mill-anqas tliet snin full-time jew durata
ekwivalenti part-time f’università  jew
istituzzjoni akkademika kif tista’ tkun
rikonoxxuta mill-Bord imsemmi fl-artikolu 34, u
li jkun kors li jkun fih dawk is-su[[etti
prin`ipali fil-qasam tal-konservazzjoni u restawr
li l-Ministru jista jippreskrivi;
(ii) g]al perjodu ta’ mhux inqas minn sentejn wara li
tikseb il-kwalifiki akkademi`i msemmija fis-
subparagrafu (i), tkun t]ar[et f’Malta ta]t is-
supervi\joni ta’ xi detentur ta’ warrant
prattikanti, skond dawk il-linji direttivi li l-
Ministru jista’ jippreskrivi:
I\da meta l-kwalifiki akkademi`i
imsemmija fis-subparagrafu (i) ikunu miksuba
wara korsijiet akkademi`i full-time ta’ durata
b’kollox ta’ mill-anqas sitt snin, u li jikkontjenu
dak il-livell ta’ ta]ri[ prattiku kif jista’ ji[i
approvat mill-Bord, il-kondizzjoni g]al ta]ri[
ta]t supervi\joni titqies li tkun [iet imwettqa:
I\da wkoll, bl-approvazzjoni ta’ l-
imsemmi Bord dak it-ta]ri[ jista’, g]al perjodu
ta’ mhux i\jed minn sena, fl-imsemmi perjodu
ta’ sentejn, isir f’xi Stat barra minn Malta ma’ xi
professjonist f’dixxiplini relatati li jkun
kwalifikat kif imiss biex jeser`ita f’dak l-Istat;
(iii) tkun [iet e\aminata u approvata kif imiss mill-
Bord f’e\ami jew e\amijiet g]al dak l-iskop,
24 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
hekk kif il-Ministru jista’ jippreskrivi:
I\da l-Bord jista’ je\enta lil xi persuna li
tkun kisbet il-kwalifiki akkademi`i mill-
Università  ta’ Malta jew minn xi Università  jew
istituzzjoni akkademika o]ra b]al dik approvata
mill-imsemmi Bord, sew mill-e\ami kollu jew l-
e\amijiet kollha sew minn xi parti minnu jew
minnhom.
~irkostanzi 
spe`jali.
32. Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 31, persuna tista’
ting]ata warrant jekk ikollha:
(a) il-kwalifiki elenkati fl-artikolu 31(2)(a), (b) u (`) u
tkun, qabel l-ewwel ta’ Jannar, 2000, pprattikat ta’
konservatur-restawratur  f’Malta jew barra minn Malta
g]al perjodu ta’ mhux inqas minn ]mistax-il sena, u
jkollha fil-fehma tal-Bord imsemmi fl-artikolu 34 il-
kompetenza u l-abbiltà  akkademika me]tie[a;  jew 
(b) il-kwalifiki elenkati fl-artikolu 31(2)(a), (b), (`) u
(d)(ii) u (iii) u jkollha kwalifiki akkademi`i li tkun
kisbet wara kors kif imsemmi fil-paragrafu (d)(i) i\da
li ma kienx fih dawk is-su[[etti prin`ipali minimi
kollha fil-qasam tal-konservazzjoni u restawr kif
imsemmija fl-istess subparagrafu i\da tkun g]addiet
b’su``ess mill-provi li l-Bord imsemmi fl-artikolu 34
jista’ jqis me]tie[a skond il-ka\ biex jag]mel tajjeb
g]al dak in-nuqqas.
Warrant ta’ 
prattika b]ala 
konservatur 
professjonali.
33. (1)  Il-warrant biex persuna tipprattika l-professjoni ta’
konservatur-restawratur jing]ata mill-Ministru bir-
rakkomandazzjoni tal-Bord imsemmi fl-artikolu 34 lil kull min
jissodisfa l-]ti[iet ta’ l-artikoli 31 jew 32.
(2) Detentur ta’ warrant jista’ ju\a t-titolu Konservatur-
Restawratur flimkien ma’ ismu.
Regolamenti dwar 
rikonoxximent 
re`iproku ta’ 
kwalifiki.
Mi\jud:
XVIII. 2002.10.
Kap. 450.
33A.  Il-Ministru jista’ jag]mel regolamenti biex i[ib fis-se]] id-
disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar ir-Rikonoxximent Re`iproku ta’
Kwalifiki u r-regolamenti kollha mag]mulin ta]tu, dwar ir-
rikonoxximent re`iproku ta’ kwalifiki ta’ konservatur-restawratur.
Bord tal-Warrant 
tar-Restawraturi.
34. (1) Ikun hemm Bord, li jkun mag]ruf b]ala Bord tal-
Warrant tar-Restawraturi (hawnhekk i\jed ’il quddiem f’dan l-
artikolu imsemmi l-Bord) li jkun mag]mul minn:
(a) President li jkun  ma]tur mill-Ministru minn fost
persuni li jkunu jew kienu kwalifikati li jkunu ma]tura
m]allfin f’Malta;
(b) \ew[ membri ma]tura mill-Ministru minn fost persuni
li fil-fehma tieg]u g]andhom it-tag]rif u l-esperjenza
me]tie[a u li wie]ed minnhom ikun minn fost il-
membri akkademi`i ta’ l-istaff ta’ l-Università  ta’
Malta u l-ie]or minn fost persuni akkreditati ta]t dan
l-Att;
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 25
(`) is-Sovrintendent jew rappre\entant tieg]u;
(d) membru appuntat mill-Bord tal-Gvernaturi ta`-~entru
minn fost persuni li fil-fehma ta’ l-istess Bord tal-
Gvernaturi jkollhom it-tag]rif u l-esperjenza me]tie[a.
(2) Il-President ji[i ma]tur g]al \mien tliet snin u ta]t dawk il-
kondizzjonijiet li jistg]u ji[u stipulati fl-ittra tal-]atra tieg]u.
(3) Il-membri l-ma]tura l-o]ra tal-Bord g]andhom jibqg]u fil-
kariga g]al \mien sentejn, u ta]t dawk il-kondizzjonijiet li jistg]u
ji[u stipulati fl-ittra tal-]atra tag]hom.
(4) Meta jkun hemm xi vakanza fil-Bord, il-Ministru g]andu
kemm jista’ jkun malajr, fil-ka\ tal-President, jew membru  ma]tur
minnu, ja]tar lil xi persuna o]ra biex timla dik il-vakanza; fil-ka\
ta’ membru  ma]tur  mi`-~entru, jitlob li`-~entru ja]tar lil xi
persuna o]ra biex timla dik il-vakanza.
(5) L-g]add ta’ membri me]tie[a biex jag]mlu quorum ikun ta’
tlieta, imma, sakemm ikun hemm quorum, il-Bord jista’ ja[ixxi
minkejja kull vakanza fost il-membri tieg]u.
(6) Il-Ministru jista’ wkoll jiddelega uffi`jal pubbliku biex
jag]milha ta’ segretarju tal-Bord, u dak is-segretarju ma jkollux
vot.
(7) }lief kif hawn aktar qabel imsemmi, il-Bord jista’ jag]mel
ir-regoli tieg]u nnifsu u xort’o]ra jirregola l-pro`edura tieg]u
nnifsu.
(8) Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, g]al perjodu
ta’ sena mid-data tad-d]ul fis-se]] ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att,
l-ewwel Bord li jkun ma]tur ikun mag]mul minn:
(a) President li jkun  ma]tur mill-Ministru minn fost
persuni li jkunu jew li kienu kwalifikati li jkunu
ma]tura m]allfin f’Malta;  u 
(b) \ew[ persuni o]ra, ma]tura mill-Ministru u li ma
jkunux huma nfushom persuni li g]ad japplikaw g]al
warrant, u li fil-fehma tieg]u ikollhom il-kompetenza
li jiflu l-ewwel applikanti g]all-warrant.
Funzjonijiet tal-
Bord.
35. (1) Il-funzjonijiet tal-Bord huma li -
(a) jikkonsidra applikazzjonijiet g]all-]ru[ ta’ warrant, u
li jag]mel ir-rakkomandazzjonijiet tieg]u dwar dan
lill-Ministru;
(b) jorganizza u jirregola, u jidde`iedi talbiet g]al
e\enzjonijiet mill-e\ami g]al warrant professjonali
skond l-artikoli 31 u 32;
(`) jirregola l-kondizzjonijiet ta’ ta]ri[ prattiku barra
mill-pajji\ skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 31;
(d) japprova universitajiet jew istituzzjonijiet akkademi`i
skond l-artikolu 31;
(e) jorganizza u jirregola kull prova li tidhirlu xierqa u l-
perjodi ta’ ta]ri[ prattiku, kif provdut dwarhom fl-
artikolu 32;
26 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
(f) biex jikkonsidra u jiddetermina applikazzjonijiet minn
detenturi ta’ warrant, professjonisti o]ra u persuni
o]ra fil-qasam ta’ konservazzjoni u restawr biex ji[u
akkreditati biex ikunu jistg]u jag]mlu xog]lijiet,
interventi u pro`eduri partikolari in konnessjoni ma’
proprjetà  kulturali, u biex tag]ti jew ti`]ad dik l-
akkreditazzjoni;
(g) biex jirredi[i kodi`i ta’ etika u linji gwida g]al
prattika g]al detenturi ta’ warrant u persuni
akkreditati ta]t dan l-artikolu;
(h) jinkora[[ixxi inizjattivi li jassiguraw programm ta’
ta]ri[ u \vilupp professjonali kontinwu g]ad-detenturi
ta’ warrant u persuni akkreditati ta]t dan l-artikolu; u
(i) jag]ti parir lill-Ministru f’dak li g]andu x’jaqsam ma’
kull ]a[a g]ar-rigward tal-professjoni ta’ Konservatur-
Restawratur u ta’ l-akkreditazzjoni.
(2) Fl-eser`izzju tal-funzjonijiet tieg]u l-Bord jista’ wkoll
jikkonsulta lil dawk il-persuni li jistg]u jitqiesu xierqa u jista’
wkoll ja]tar kumitati, li l-president tag]hom ikun membru tal-
Bord, g]at-twettiq ta’ dawk id-dmirijiet jew xog]ol ie]or li l-Bord
jista’ jassenjalhom.
(3) Il-Bord g]andu j\omm re[istru ta’ detenturi ta’ warrant u
g]andu, mhux aktar tard minn tliet xhur wara tmiem kull sena,
jippubblika fil-Gazzetta lista ta’ persuni li, fil-31 ta’ Di`embru ta’
dik is-sena, kienu re[istrati b]ala detenturi ta’ warrant ma]ru[ ta]t
dan l-Att.
(4) Il-Bord g]andu j\omm re[istru ta’ persuni akkreditati ta]t
dan l-artikolu u jindika dwar kull persuna re[istrata fih, ix-xog]ol,
interventi jew pro`eduri li g]alih dik il-persuna tkun akkreditata, u
g]andu mhux aktar tard minn tliet xhur wara tmiem kull sena
jippubblika fil-Gazzetta lista ta’ persuni li, fil-31 ta’ Di`embru ta’
dik is-sena, kienu akkreditati u jindika dwar kull persuna x-xog]ol,
interventi jew pro`eduri li g]alihom ikun akkreditat.
(5) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 36 sa 38 g]andhom
japplikaw mutatis mutandis dwar akkreditazzjoni ta]t dan l-
artikolu kif japplikaw dwar warrant, u g]andhom japplikaw
mutatis mutandis dwar persuna akkreditata kif japplikaw dwar
detentur ta’ warrant.
Sospensjoni jew 
revoka ta’ warrant.
36. (1) Il-Ministru jista’, b’ordni bil-miktub, jissospendi,
jirrevoka jew i]assar warrant jekk id-detentur ta’ warrant:
(a) ikun instab ]ati, wara inkjesta mill-Bord imsemmi fl-
artikolu 34 ta’ dawn l-atti jew ommissjonijiet li [ejjin:
(i) di\onestà , m[ieba ]a\ina jew negli[enza gravi
fl-eser`izzju tal-professjoni tieg]u;
(ii) m[ieba li tmur kontra l-kodi`i ta’ etika u linji
gwida ta’ prattika li hemm provvediment
dwarhom fl-artikolu 35(1)(g);
(iii) nuqqas milli j]ares ir-regolamenti dwar il-livelli
jew il-prattika professjonali;  jew
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 27
(iv) nuqqas milli j]ares xi kondizzjoni marbuta ma’
warrant ma]ru[ ta]t id-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 38, jew 
(b) ikun instab ]ati minn qorti kompetenti ta’ reat ta]t id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew ta’ regolamenti
mag]mulin ta]tu; jew
(`) ikun instab ]ati minn qorti kompetenti ta’ xi reat li
jolqot il-fidu`ja pubblika jew frodi jew li jkun
xjentement ir`ieva proprjetà  miksuba minn serq jew
frodi.
Kap. 12.
(2) De`i\joni tal-Bord ta]t is-subartikolu (1)(a) ikun jista’ jsir
appell minnha quddiem il-Qorti ta’ l-Appell mag]mul kif provdut
fl-artikolu 41(6) tal-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u Pro`edura ~ivili.
(3) Il-Ministru responsabbli g]all-[ustizzja jista’ jag]mel
regolamenti li jippreskrivu d-drittijiet li g]andhom jit]allsu fir-
re[istru tal-qorti f’dak li g]andu x’jaqsam ma’ l-appelli ta]t dan l-
artikolu:
I\da sakemm i\-\mien li ji[u hekk preskritti d-drittijiet
mill-Ministru responsabbli g]all-[ustizzja, d-drittijiet li jit]allsu
dwar xi appell lil dik il-qorti jkunu dawk li japplikaw g]all-Qorti
tal-Ma[istrati (Malta).
(4) Il-Bord imwaqqaf ta]t l-artikolu 29 tal-Kodi`i ta’
Organizzazzjoni u Pro`edura ~ivili g]andu jag]mel regoli li jkunu
jistabbilixxu kif g]andhom ikunu dawk l-appelli, t-terminu li fih
g]andhom ji[u ppre\entati u b’mod [enerali kull ]a[a ohra g]ar-
rigward ta’ dawk l-appelli.
Effetti ta’ revoka 
jew sospensjoni ta’ 
warrant.
37. Meta warrant ta]t dan l-Att ji[i irtirat, sospi\ jew revokat,
il-persuna li lilha jkun in]are[ dak il-warrant m’g]andhiex tibqa’
detentur ta’ dak il-warrant, jew tkun sospi\a mill-eser`izzju tal-
professjoni tag]ha skond il-ka\ u g]andha ttemm milli tibqa’ tu\a
t-titolu Konservatur-Restawratur.
Il-Ministru jista’ 
jo]ro[ warrant 
[did.
38. Il-Ministru, li ja[ixxi bir-rakkomandazzjoni tal-Bord
imsemmi fl-artikolu 34 jista’, wara li tg]addi sena mid-data tar-
revoka jew tne]]ija ta’ warrant, jo]ro[ warrant [did bla ]sara g]al
dawk il-kondizzjonijiet li l-Ministru bir-rakkomandazzjoni tal-
Bord jista’ jqis li jkunu me]tie[a.
Tekniku ta’ 
Konservazzjoni.
39. (1) Il-Bord imsemmi fl-artikolu 34 g]andu j\omm re[istru
bid-dettalji ta’ kull persuna li ta]dem ta]t is-surpervi\joni ta’
detentur ta’ warrant u li tkun persuna li g]andha ta]ri[ u
esperjenza fi pro`essi spe`ifi`i ta’ konservazzjoni jew li g]andha
esperjenza f’aspetti spe`ifi`i ta’ konservazzjoni preventiva u li
jkollha `ertifikat ta’ tekniku ta’ konservazzjoni miksub ta]t
regolamenti li jistabbilixxu standards u livelli dwar kwalifiki
professjonali u vokazzjonali.
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-Att -
(a) persuna m’g]andhiex titqies li tipprattika l-professjoni
ta’ konservatur-restawratur jekk hija tag]milha ta’
impjegat ta’, jew assistent ma’, u ta]t is-supervi\joni
ta’ detentur ta’ warrant u ma jippre\enta ebda
28 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
`ertifikazzjoni ta’ xorta li turi li jkun konservatur-
restawratur;
(b) sa dak il-limitu li jista’ ji[i preskritt, ]add m’g]andu
jitqies li jeser`ita l-professjoni ta’ detentur ta’ warrant
jekk ikun f’tali impieg jew ikollu jew ja[ixxi f’dik il-
kariga jew iwettaq biss dak ix-xog]ol, servizzi, atti
jew funzjonijiet li jistg]u ji[u preskritti;
L.S.343.26
(`) konservatur-restawratur g]andu madankollu jag]mel
mill-a]jar biex ji\gura li kull assistent impjegat
mieg]u jew imqabbad minnu g]andu jkun temm
b’su``ess ta]ri[ sa dawk il-livelli li huma jew jistg]u
jkunu preskritti fir-Regolamenti dwar Kwalifiki
Professjonali u Vokazzjonali ta’ Malta.
TAQSIMA VII
POTERI SPE~JALI TA’  L-ISTAT
Dritt ta’ 
preferenza.
40. (1) Fil-ka\ ta’ bejg], esportazzjoni, skambju, kon`essjoni
enfitewtika jew self ta’ xi o[[ett ta’ proprjetà  kulturali s-
Sovrintendent g]andu jkollu l-jedd, bl-approvazzjoni tal-Ministru
f’konsultazzjoni mal-Kumitat li jakkwista dawk l-istess o[[etti, bi
preferenza fuq l-o]rajn kollha u b’kondizzjonijiet indaqs inklu\ il-
]las ta’ korrispettiv b]al dak li soltu jsir bejn il-partijiet:
I\da fil-ka\ ta’ l-esportazzjoni ta’ xi o][ett ta’ proprjetà
kulturali il-Gvern g]andu jakkwista dawk l-o[[etti b’titolu ta’
bejg].
(2) Dan id-dritt ta’ preferenza jista’ jkun eser`itat mhux iktar
tard minn xahrejn minn meta ji[i ri`evut l-avvi\ ta’ tali  bejg],
esportazzjoni, skambju, trasferiment jew self  minn kull parti
involuta, jew mid-data meta s-Sovrintendent isir jaf b’tali bejg],
esportazzjoni, skambju, trasferiment jew self, skond liema ji[i l-
ewwel.
(3) Fl-eser`izzju tal-jedd ta’ preferenza, meta l-korrispettiv tat-
trasferiment ma jkunx jista’ ji[i xort’o]ra stabbilit il-valur tal-
proprjetà  kulturali inkwistjoni g]andu jkun stabbilit skond id-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 55.
Kontroll ta’ l-
esportazzjoni u ri-
esportazzjoni.
41. (1) }add ma jista’ jesporta jew jer[a’ jesporta proprjetà
kulturali ming]ajr il-permess bil-miktub tas-Sovrintendent.
(2) L-esportazzjoni u esportazzjoni mill-[did, meta permessi
g]andhom ikunu bla ]sara g]all-]las tad-dazju ad valorem kif
stipulat fl-Iskeda li tinsab ma’ dan l-Att u g]andha tkun bla ]sara
g]al dawk il-kondizzjonijiet l-o]ra li jistg]u jkunu imposti mis-
Sovrintendent.
(3) Permess g]all-esportazzjoni u esportazzjoni mill-[did tista’
ting]ata g]al \mien limitat u ming]ajr il-]las tad-dazju msemmi
fis-subartikolu (2) g]al skop ta’ restawr, esibizzjoni jew studju.  Is-
Sovrintendent jista’, meta jkun qed jag]ti tali  permess jimponi
garanziji g]ar-ritorn tal-proprjetà  kulturali li ti[i hekk esportata
jew esportata mill-[did f’dak l-ammont li ji[i stabbilit mis-
Sovrintendent.
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 29
(4) Il-valur ta’ l-o[[etti g]all-finijiet tal-]las tad-dazju
msemmi fis-subartikolu (2) ji[i stabbilit minn espert wie]ed jew
iktar ma]tura bi qbil bejn il-Ministru u l-esportatur jew, fin-nuqqas
ta’ qbil, mill-Qorti ta’ l-Appell ({urisdizzjoni Inferjuri) fuq it-talba
ta’ l-esportatur, li ssir b’rikors.  In-nefqa tal-valutazzjoni g]andha
tit]allas mill-esportatur.
(5) Minflok il-]las ta’ dazju, l-esportatur jista’, bil-kunsens
tas-Sovrintendent, jag]ti lill-Gvern b]ala datio in solutum, xi
o[[ett wie]ed jew aktar ta’ valur ekwivalenti g]ad-dazju dovut.
(6) Il-Gvern jista’ jakkwista kull o[[ett li jkun propost li ji[i
esportat, b’dak il-prezz li jista’ ji[i stabbilit bil-mod stipulat f’dan
l-artikolu fi \mien xahrejn minn meta ssir il-valutazzjoni msemmija
f’dan l-artikolu u wara li jing]ata avvi\ ta’ l-esportazzjoni inti\a
lis-Sovrintendent. L-ispejje\ kollha li g]andhom x’jaqsmu mal-
valutazzjoni g]andhom, f’dawk il-ka\ijiet, jit]allsu mill-Gvern.
Tiswija u restawr 
mill-Gvern.
42. Is-Sovrintendent jista’, wara li jikkonsulta lill-Kumitat,
b’avvi\ jg]arraf lil kull min ikun is-sid, detentur jew pussessur ta’
proprjetà  kulturali li dik il-proprjetà  kulturali, tkun te]tie[ tiswija
jew restawr ur[enti u g]andu f’dak l-avvi\ jistabbilixxi terminu li
fih g]andhom isiru tali tiswija jew restawr, u fin-nuqqas li jsir dan,
is-Sovrintendent, jista’ jag]mel dawk ix-xog]lijiet bi spejje\ ta’
dik il-persuna.
Dritt esklu\iv 
g]all-iskavar.
43. (1) Skavi u esplorazzjonijiet arkeolo[i`i jew
paleontolo[i`i fuq l-art, kif ukoll fl-ib]ra territorjali jew fi\-\ona
kontigwa ta’ Malta jistg]u jsiru biss mis-Sovrintendent, jew bil-
permess bil-miktub tas-Sovrintendent u skond kull kondizzjoni
annessa mieg]u.
I\da bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 45(4), is-
Sovrintendent jista’ jag]mel, jew jordna li jsiru, skavi g]all-finijiet
ta’ dan l-Att f’kull parti ta’ Malta, kull meta dawn l-iskavi huma
me]tie[a u skond regolamenti ma]ru[a bis-sa]]a ta’ l-artikolu
55(d).
(2) Kull min, ukoll jekk a``identalment, jiskopri xi o[[ett, sit
jew bini li dwarhom japplika dan l-Att skond ma hemm fl-artikolu
3, g]andu minnufih jg]arraf lis-Sovrintendent, i\omm l-o[[ett
misjub in situ, u m’g]andux g]al perjodu ta’ sitt ijiem tax-xog]ol
wara li jg]arraf lis-Sovrintendent ikompli g]addej b’xog]ol fuq il-
post fejn ikun [ie skopert l-o[[ett ta’ proprjetà  kulturali.
(3) Is-Sovrintendent g]andu jispezzjona l-post fejn tkun saret l-
iskoperta matul dawk is-sitt ijiem tax-xog]ol u jista’ jordna lil min
ikun responsabbli li ma jag]milx iktar xog]ol fuq il-post jew f’xi
parti minnu billi jag]tih avvi\ biex jieqaf mix-xog]ol.
(4) Kull min wara li jing]ata avvi\ biex jieqaf mix-xog]ol
isofri danni min]abba fil-waqfien tax-xog]lijiet g]andu jkollu d-
dritt li ji[i kkumpensat g]al dawk id-danni mis-Sovrintendent.
Kap. 88.
(5) Fi \mien tliet xhur minn xi avvi\ biex jitwaqqfu x-
xog]lijiet il-Gvern g]andu jibda pro`eduri biex jikseb is-sit skond
l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet g]al Skopijiet Pubbli`i, jew
inkella s-Sovrintendent g]andu jillibera s-sit. Malli jinbdew il-
pro`edimenti li jakkwista s-sit kif hawn aktar qabel imsemmi ma
30 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
jkun dovut ebda kumpens ie]or skond is-subartikolu (4).
(6) Kull o[[ett mobbli li jifforma parti mill-patrimonju
kulturali li ji[i skopert x’imkien Malta,  fl-ib]ra territorjali tag]ha,
u fi\-\ona kontigwa sew jekk jinsab fi skavi awtorizzati jew illegali
jew waqt esplorazzjoni jew a``identalment filwaqt li jkun qed isir
xi xog]ol sew b’kull mod ie]or ikun jappartjenti lill-Istat.
(7) Kull record ori[inali jew kopja s]i]a dwar il-progress ta’ l-
iskavar jew l-esplorazzjoni, jekk dawn isiru skond dan l-artikolu
jew xort’o]ra, g]andu jing]ata lis-Sovrintendent minn min ikun
responsabbli g]al dak l-iskavar jew dik l-esplorazzjoni. 
Permess g]al 
\vilupp u proprjetà  
kulturali.
Kap. 356.
44. (1) Is-Sovrintendent jista’ jirrikmanda g]al skedar lill-
Awtorità  ta’ l-Ippjanar tali siti u bini li jkun iqis li g]andhom ikunu
skedati fl-ambitu tat-tifsira ta’ l-Att dwar l-Ippjanar ta’ l-I\vilupp.
(2) Is-Sovrintendent g]andu jag]mel u\u mil-lista tal-proprjetà
skedata g]all-fini ta’ l-inventarju ta]t l-artikolu 7(5).
Permess g]all-
interventi 
f’proprjetà  
kulturali.
(3) Ebda persuna ma g]andha tag]mel interventi f’dik il-
proprjetà  kulturali jew klassi ta’ proprjetà  kulturali ming]ajr ma
jkollha minn qabel permess g]aldaqshekk mis-Sovrintendnet kif
jista’ ji[i preskritt f’regolamenti ma]ru[a ta]t dan l-Att.
(4) Qabel ma jiddetermina applikazzjoni ta]t is-subartikolu (3)
is-Sovrintendent jista’ jitlob dik l-informazzjoni inklu\ ir-ri\ultati
ta’ dawk l-e\ami, anali\i jew spezzjoni minn dawk il-persuni
akkreditati ta]t dan l-Att g]al dak il-g]an kif jista’ ji[i mitlub mis-
Sovrintendent, u dik ir-ri`erka fuq l-istorja, kompo\izzjoni
provenjenza jew aspetti o]ra tal-proprjetà  kulturali relevanti kif hu
jista’ jikkonsidra me]tie[a g]al dak l-g]an.
(5) Ma’ l-g]oti ta’ permess b]al dak is-Sovrintendent jista’
jimponi dawk il-kundizzjonijiet li jista’ jidhirlu xierqa, inklu\ bla
pre[udizzju g]all-[eneralità  ta’ dan qabel li x-xog]ol jew xi parti
minnu g]andu ji[i mwettaq skond dak il-protokoll kif jista’ jkun
preskritt jew anness mal-permess, li x-xog]ol u l-fa\ijiet diversi
tieg]u ji[u fotografati jew xort’o]ra dokumentati jew rekordjati, li
jing]ata lis-Sovrintendent rapport fuq ix-xog]ol f’dawk i\-
\minijiet kif imsemmi fil-permess, u li x-xog]ol jew dik il-parti
minnu kif jista’ ji[i msemmi fil-permess isir, minn jew ta]t is-
supervi\joni kif jing]ad fil-permess, ta’ dak id-detentur ta’ warrant,
professjonist jew persuna akkreditata ta]t dan l-Att g]al dak ix-
xog]ol.
Setg]a ta’ d]ul u 
ta’ spezzjon.
45. (1) Kull uffi`jal jew impjegat tas-Sovrintendenza
awtorizzat bil-miktub kif imiss mis-Sovrintendent jista’ jid]ol f’xi
area, proprjetà , sit ta]t investigazzjoni jew bini jekk is-
Sovrintendent iqis li jkun me]tie[ li jsir dan fit-twettiq ta’ xi
funzjoni ta]t dan l-Att jew jekk ikun iqis li jkun hemm ra[unijiet
validi biex jissusspetta li jkun sar jew se jsir xi reat kontra dan l-Att
jew kontra xi regolament, kondizzjoni ta’ li`enza jew
kondizzjonijiet mag]mula ta]thom.
(2) Meta d-d]ul isir g]all-fini ta’ spezzjon jew
dokumentazzjoni, s-Sovrintendent g]andu jinnotifika avvi\ bil-
miktub lill-okkupant ta’ proprjetà  kulturali li huwa jkun bi ]siebu
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 31
jid]ol, u malli dan l-uffi`jal jew impjegat awtorizzat kif hawn aktar
qabel imsemmi g]andu jit]alla jid]ol f’dik il-proprjetà  kulturali
fejn ikunu qed isiru tali konservazzjoni, restawr jew \vilupp.
(3) Is-Sovrintendent g]andu jara li ssir spezzjoni f’ka\ijiet
meta jsiru rapporti ta’ skoperti ta’ proprjetà  kulturali sabiex ti[i
stabbilita il-]tie[a ta’ preservazzjoni jew xog]lijiet ta’ skavar.
(4) Is-Sovrintendent g]andu jkollu l-jedd jid]ol u jokkupa
proprjetà  kulturali sabiex hemm jag]mel skavi arkeolo[i`i i\da:
(a) g]andu ji[i notifikat avvi\ bil-miktub lill-okkupant
jew lis-sid tal-proprjetà  kulturali inkwistjoni mill-
inqas tliet ijiem qabel ma jinbdew dawk l-iskavi;
(b) i\-\mien g]al kemm iddum l-okkupazzjoni g]andu ji[i
dikjarat fl-avvi\, u g]andu jing]ata avvi\ ie]or ta’
mill-inqas tliet ijiem ta’ kull estensjoni ta\-\mien ta’ l-
okkupazzjoni;
(`) is-sidien jew l-okkupant ta’  proprjetà  kulturali
okkupata skond dan l-artikolu g]andu jkollhom jedd
g]al kumpens g]al kull telf ta’ profitt, danni m[arrba
matul l-iskavi arkeolo[i`i jew it-tqeg]id ta’ arei
skavati lura g]al li kienu.
(5) Dawk l-iskoperti li jsiru matul \mien ta’ okkupazzjoni mis-
Sovrintendent ikunu proprjetà  tal-Gvern.
(6) Bil-g]an li jeser`ita kull dritt li g]andu ta]t dan l-artikolu
is-Sovrintendent jista’ jitlob l-g]ajnuna tal-Pulizija.
Avvi\i ta’ 
sospensjoni.
46. (1) Meta jkun qed isir xi \vilupp jew xog]ol ie]or dwar
proprjetà  kulturali bi ksur ta’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att, jew
persuna li jkollha li`enza biex tag]mel skavi arkeolo[i`i ta]t dan l-
Att ma tkunx konformi ma’ xi kondizzjoni marbuta ma’ dik il-
li`enza, is-Sovrintendent jista’ jinnotifika avvi\ ta’ sospensjoni lis-
sid, il-pussessur jew id-detentur tal-proprjetà  kulturali jew lil kull
persuna o]ra li tkun qed twettaq ix-xog]lijiet ta’ \vilupp jew
skavar u malli dan, il-persuna notifikata bl-ordni g]andha
tissospendi kull attività  f’dak li g]andu x’jaqsam max-xog]ol ta’
\vilupp jew l-iskavar.
(2) Is-Sovrintendent jista’ jirrevoka kull tali Avvi\ ta’
Sospensjoni sew b’mod assolut sew kif so[[ett g]al dawk il-
kondizzjonijiet li s-Sovrintendent iqis li jkunu xierqa.
Ordni ta’ 
konservazzjoni u 
protezzjoni.
47. (1) Is-Sovrintendent jista’ fil-ka\ ta’ xi ksur ta’ xi
disposizzjoni ta’ dan l-Att jew ta’ regolamenti mag]mulin ta]tu
jinnotifika ordni ta’ konservazzjoni u protezzjoni lis-sid jew
okkupant jew pussessur ta’ proprjetà  kulturali, li tkun te]tie[ tali
azzjoni b]alma tista’ tkun spe`ifikata fl-avvi\, inklu\ li ma
jitkompliex isir dak li jkun qed isir jew jitwettaq, li g]andha
tittie]ed f’dak i\-\mien li jista’ jkun spe`ifikat fl-ordni.
(2) Meta azzjoni me]tie[a li tittie]ed minn ordni ta’
konservazzjoni u protezzjoni ma tkunx ittie]det fi\-\mien
spe`ifikat fl-Ordni, is-Sovrintendent g]andu jkollu l-jedd jid]ol
[ol-proprjetà  kulturali u jista’ g]al dak l-g]an jitlob l-g]ajnuna tal-
Korp tal-Pulizija u jie]u l-azzjoni me]tie[a,  fejn dan japplika
32 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
g]as-spejje\ tas-sid jew ta’ l-okkupant jew tal-pussessur.
Kap. 319. (3) Salvi d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni
jew ta’ l-artikolu 4 ta’ l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea, ebda
mandat kawtelatorju ma jista’ jin]are[  minn xi qorti li tkun
i\\omm lis-Sovrintendent milli jo]ro[ Ordni ta]t dan l-artikolu jew
milli jag]mel xi ]a[a li jkun awtorizzat jag]mel b’dan l-artikolu.  
Kurazija. 48. (1) Is-Sovrintendent jista’ bl-awtorità  bil-miktub tal-
Ministru, bi ftehim mal-Ministru responsabbli g]all-artijiet,
jag]mel permezz ta’ att pubbliku, att ta’ kurazija ma’ kunsill lokali
jew ma’ organizzazzjoni mhux governattiva li bih il-kustodja u l-
amministrazzjoni ta’ proprjetà  kulturali immobbli ti[i mg]oddija
g]al g]and il-Kunsill Lokali jew organizzazzjoni mhux
governattiva, skond il-ka\ u skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att
u ta’ tali  regolamenti li jistg]u ji[u preskritti u skond dawk il-
kondizzjonijiet li ma jkunux inkonsistenti mag]hom kif jista’ jkun
hemm f’dak l-att.  Kull att ta’ kurazija g]andu jiddikjara g]al
kemm \mien dan ikun qieg]ed isir, liema terminu ta’ \mien ji[i
stabbilit mis-Sovrintendent kull ka\ g]alih, wara li ji[u konsidrati
bir-reqqa l-possibilità  li dan ji[i attwat u l-iskala ta’ kull proposta.
(2) Il-Ministru g]andu, madankollu, fi \mien erba’ [img]at
wara l-pubblikazzjoni ta’ l-att, jew inkella jekk il-Kamra ma tkunx
qeg]da f’sessjoni, fi \mien erba’ [img]at mid-data meta  l-Kamra
ter[a’ tiltaqa’, jqieg]ed kopja ta’ l-att fuq il-Mejda tal-Kamra, u l-
att ta’ kurazija jkun so[[ett g]all-kondizzjoni li jekk fuq mozzjoni
intavolata mhux iktar tard minn tmienja u g]oxrin [urnata wara t-
tqeg]id fuq il-Mejda tal-Kamra ta’ kopja ta’ l-att ta’ kurazija, il-
Kamra tirrisolvi li l-att ta’ kurazija g]andu jkun rexiss, l-att g]andu
jkun awtomatikament rexiss malli tg]addi r-risoluzzjoni.
(3) Qabel ma jawtorizza lis-Sovrintendent jag]mel att ta’
kurazija l-Ministeru g]andu jara xi tkun il-fehma tal-Kumitat dwar
il-kondizzjonijiet li g]andhom ikunu inklu\i fl-att ta’ kurazija;
dawk il-kondizzjonijiet g]andhom b’mod partikolari jittrattaw dan
li [ej:
(a) il-mi\uri protettivi li g]andhom jittie]du sabiex ti[i
m]arsa l-proprjetà  kulturali so[[etta g]all-att ta’
kurazija; u
(b) il-pjan ta’ konservazzjoni u amministrazzjoni li
g]andu x’jaqsam mal-proprjetà  kulturali, u l-
arran[amenti organizzattivi, operattivi u finanzjarji
konnessi ma’ dan, u r-ri\orsi organizzattivi, operattivi
u finanzjarji li jkunu mog]tijin g]aldaqstant.
(4) Att ta’ kurazija m’g]andu jkun ta’ ebda pre[udizzju g]all-
poteri ta’ xi Entità  ta]t dan l-Att g]ar-rigward tal-proprjetà
kulturali so[[etta g]all-att ta’ kurazija.
(5) Il-proprjetà  kulturali so[[etta g]all-att ta’ kurazija g]andha
tibqa’ proprjetà  tal-Gvern.
(6) Il-Ministru jista’, wara li jikkonsulta lis-Sovrintendent u
lill-Kumitat, f’kull waqt b’Ordni fil-Gazzetta jirrexxindi att ta’
kurazija jekk xi kondizzjoni stipulata fih jew xi d-disposizzjoni ta’
dan l-Att jew ta’ regolamenti mag]mulin ta]tu ma jkunux im]arsa
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 33
mill-parti l-o]ra.
(7) Mhux iktar tard minn sitt [img]at wara kull anniversarju
ta’ xi att ta’ kurazija, il-parti li fil-kustodja tag]ha titqieg]ed il-
proprjetà  kulturali g]andha tibg]at lill-Ministru, lis-Sovrintendent
u lill-Kumitat rapport ta’ l-attivitajiet tag]ha dwar il-proprjetà
kulturali u dwar kif tkun esegwiet l-att ta’ kurazija matul is-sena ta’
qabel. Il-kopja ta’ dak ir-rapport g]andu jitqieg]ed fuq il-Mejda
tal-Kamra mill-Ministru.
(8) Il-Ministru jista’ jag]mel regolamenti li jkunu b’mod
[enerali jippreskrivu regoli dwar il-kurazija.
Konvenzjonijiet 
internazzjonali, 
e``.
49. Il-poteri u d-dmirijiet ta]t dan l-Att g]andhom ikunu
eser`itati b’mod konformi ma’ kull konvenzjoni, trattat, qbil jew
istrument internazzjonali li jirrigwardaw l-u\u u l-konservazzjoni
kif imiss ta’ proprjetà  kulturali nazzjonali jew tad-dinja li Malta
tista’ tkun parti fihom.
Tre[[ig] lura ta’ 
proprjetà  kulturali 
misruqa u esportata 
kontra l-li[i.
50. (1) Il-Gvern qieg]ed b’dan ji[i awtorizzat jirratifika u jsir
parti fil-Unidroit Convention on Stolen or Illegally Exported
Cultural Objects (Rome, June 1995).
(2) Il-Ministru jista’, wara li jikkonsulta lill-Kumitat,
b’regolamenti jippreskrivi regoli li jag]tu se]] g]al xi jew kull
disposizzjoni tal-Konvenzjoni msemmija u d-disposizzjonijiet ta’
regolamenti b]al dawk g]andu jkollhom se]] minkejja l-
provvedimenti ta’ kull li[i o]ra li tkun tg]id il-kuntrarju.
Dritt ta’ appell.
Sovrintendent ta]t l-artikoli 40 sa 42, 46 u 47 jkollha dritt ta’
appell kif jista’ ji[i preskritt ta]t l-artikolu 55. Appell m’g]andux,
]lief kif jista’ ji[i preskritt, jissospendi d-de`i\joni appellata.
TAQSIMA VIII
PATRIMONJU KULTURALI RELI{JU|
Disposizzjonijiet 
dwar patrimonju 
kulturali reli[ju\.
52. (1) Bla ]sara g]al xi li[i o]ra li tista’ tkun fis-se]], u sa
dak i\-\mien li jista’ jkun hemm ftehim bejn l-awtoritajiet
kompetenti `ivili u dawk ekklesjasti`i, proprjetà  kulturali li tkun
tappartjeni lill-Knisja Kattolika inklu\ lill-Ordnijiet Reli[ju\i
Kattoli`i u inti\a jew u\ata g]al finijiet reli[ju\i g]andha taqa’ ta]t
ir-regolament u s-sovrintendenza esklu\ivi tal-Kummissjoni g]all-
Patrimonju Kulturali Kattoliku li tkun ma]tura kull sentjen mill-
President tal-Konferenza Episkopali Maltija, u tkun mag]mula
minn mhux inqas minn ]ames esperti li wie]ed minnhom g]andu
jkun hekk ma]tur wara konsultazzjoni mal-Ministru.
(2) Proprjetà  kulturali li tkun tappartjeni lil u hi inti\a jew
u\ata g]al finijiet reli[ju\i ta’ xi denominazzjoni o]ra apparti dik
imsemmija fis-subartikolu (1) tista’ titqieg]ed mill-awtorità
reli[ju\a rilevanti u kompetenti ta]t ir-regolament u s-
sovrintendenza esklu\ivi ta’ kummissjoni g]all-patrimonju
kulturali reli[ju\. Kull tali kummissjoni g]all-patrimonju kulturali
reli[ju\ g]andha tin]atar kull sentejn mill-awtorità  reli[ju\a
rilevanti u kompetenti, u tkun mag]mula minn tliet esperti li
wie]ed minnhom g]andu jkun hekk ma]tur wara konsultazzjoni
34 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
mal-Ministru.
(3) Il-kummissjonijiet msemmija fis-subartikoli (1) u (2)
g]andu jkollhom l-istess poteri u dmirijiet g]ar-rigward tal-
proprjetà  kulturali ta]t is-sovrintendenza tag]hom daqskemm
ikollu s-Sovrintendent, u g]andhom jag]tu rapport dwar il-]idma
tag]hom lill-Forum:
I\da meta tali kummissjonijiet ma jkunux [ew hekk
ma]tura, ir-regolament u s-sovrintendenza tal-proprjetà  kulturali li
taqa’ ta]t il-kompetenza tag]hom tkun tvesti fis-Sovrintendent.
(4) Il-Ministru, wara konsultazzjoni s]i]a mal-President tal-
Konferenza Episkopali Maltija msemmi fis-subartikolu (1) jew ma’
l-awtorità  reli[ju\a rilevanti u kompetenti msemmija fis-
subartikolu (2), jista’ jag]mel regolamenti biex jirregola s-setg]at
u d-dmirjiet ta’, u l-pro`eduri u l-prattika li g]andhom ji[u segwiti
mill-kummissjonijiet imsemmija fis-subartikoli (1) u (2).
TAQSIMA IX
REATI
}sara volontarja 
jew qerda ta’ `ertu 
proprjetà .
53. (1) Kull min:
(a) xjentement, jew b’negli[enza, nuqqas ta’ ]ila jew ta’
osservanza ta’ regolamenti jikka[una dannu lil jew
jeqred proprjetà  kulturali sew jekk tali  proprjetà
kulturali tkun sew jekk ma tkunx re[istrata f’xi
inventarju skond dan l-Att, u kemm jekk is-sid ta’ tali
proprjetà  ta’ patrimonju kulturali jkun il-persuna li
tkun ikka[unat il-]sara jew il-qerda, kemm dik il-
persuna tkun qeg]da tamministraha b’mod le[ittimu;
(b) jag]mel xi attività  jew inkella ja[ixxi bi ksur tad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew ta’ regolamenti
mag]mulin ta]tu jew tal-kondizzjonijiet ta’ li`enza
jew permess ma]ru[ ta]t dan l-Att jew jonqos milli
jag]mel xi ]a[a li jkun me]tie[ li jag]mel ta]t dan l-
Att, regolament jew li`enza; jew
(`) jag]milha ta’ konservatur-restawratur meta  ma
jkollux warrant ta]t it-Taqsima VI ta’ dan l-Att; jew
(d) jonqos milli jimxi skond xi avvi\ ta’ sospensjoni
ma]ru[ skond l-artikolu 46 jew skond ordni ta’
konservazzjoni jew protezzjoni mag]mul skond l-
artikolu 47; jew 
(e) jir`ievi jew jiddetjeni proprjetà  kulturali filwaqt li
jkun jaf li din tkun tne]]iet illegalment f’Malta jew li
tkun [iet illegalment esportata minn xi pajji\ ie]or;
jew 
(f) jimpedixxi, jostakola, jimmolestja jew jinda]al lil, jew
jittanta jimpedixxi, jostakola, jimmolestja jew jinda]al
lil xi uffi`jal jew impjegat tas-Sovrintendenza, jew ta’
l-A[enzija, jew ta`-~entru, jew tal-Kumitat jew lil xi
uffi`jal tal-pulizija, fl- esekuzzjoni tad-dmirijiet li
hemm provdut dwarhom f’dan l-Att, jew jonqos milli
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 35
j]ares xi ordni le[ittima minn xi tali uffi`jal jew
impjegat jew uffi`jal tal-pulizija kif hawn aktar qabel
imsemmija, jew xjentement jag]ti lil dak l-uffi`jali
jew impjegat informazzjoni qarrieqa jew jittraskura
jew ji`]ad milli jag]ti informazzjoni me]tie[a minn
jew ta]t dan l-Att; jew 
(g) jag]mel dikjarazzjoni g]al kull fini ta’ dan l-Att li
tkun falza, qarrieqa jew mhux korretta f’xi aspett
materjali,
ikun ]ati ta’ reat kontra dan l-Att u je]el, meta jinsab ]ati, multa ta’
mhux anqas minn 500 lira u ta’ mhux i\jed minn 50,000 liri, jew
pri[unerija g]al \mien mhux i\jed minn sitt snin, jew dik il-multa u
pri[unerija flimkien:
I\da, bla ]sara g]all-og]la multa hawn aktar qabel
imsemmija, l-inqas multa li ]ati jista’ je]el ta]t dan l-artikolu
m’g]andhiex tkun inqas mill-valur ta’ xi xog]ol me]tie[ biex
jirrimedja l-effetti tar-reat.
(2) Ir-responsabbiltà  ta’ ]ati ta]t subartikolu (1) g]andha tkun
ming]ajr pre[udizzju g]ar-responsabbiltà  tal-]ati li j]allas lis-
Sovrintendent kull nefqa li ssir g]ar-reintegrazzjoni, jew ir-restawr
tal-proprjetà  kulturali min]abba fl-g]emil tar-reat, jew li j]allas
[ol-Fond il-valur tal-proprjetà  kulturali meqruda jew danne[[ata
meta dik il-proprjetà  ma tkun tista’ la ti[i reintegrata u lanqas
restawrata. Dak il-]las jista’ jin[abar permezz ta’ kaw\a `ivili li
ssir mis-Sovrintendent kontra l-]ati jew l-eredi tieg]u.
(3) Il-Qorti g]andha, minbarra li tag]ti l-piena msemmija f’dan
l-artikolu, tordna lill-persuni misjubin ]atja li jne]]u dak kollu li
jkun qed jikka[una r-reat u li jre[[g]u lura g]al li kienet kull ]a[a
li tkun saret ming]ajr ebda permess me]tie[ ta]t dan l-Att jew biex
i]ares il-kondizzjonijiet imposti f’tali permess, skond il-ka\, fi
\mien suffi`jenti g]al dak l-iskop u f’kull ka\ ta’ mhux i\jed minn
tliet xhur mid-data tas-sentenza u, jekk il-]ati jonqos milli j]ares xi
ordni b]al dik f’dak i\-\mien li ji[i hekk stabbilit, jista’ je]el ukoll
multa ta’ mhux inqas minn ]amsa u g]oxrin lira u mhux i\jed minn
]amsin lira, kif il-qorti tista’ tistabbilixxi, g]al kull [urnata li
jkompli n-nuqqas wara li jiskadi \-\mien imsemmi.
Poteri ta’ 
prosekuzzjoni u ta’ 
assistenza lill-
Pulizija u lil 
uffi`jali o]ra.
54. (1) Fi prosekuzzjonijiet g]al reati kontra dan l-Att jew
kontra regolamenti ta]t dan l-Att, uffi`jali tas-Sovrintendenza
g]andu jkollhom il-jedd jassistu lill-pulizija, u li jag]mluha ta’
prosekuturi fil-Qorti tal-Magistrati.
(2) Uffi`jali tas-Sovrintendenza jistg]u jassistu lill-Pulizija,
lid-Dwana jew kull korp ie]or tal-Gvern, meta dawn ikunu qeg]din
jeser`itaw poteri mog]tija ta]t kull li[i o]ra,  fl-eser`izzju ta’ kull
poter biex jipprevjenu l-kummissjoni ta’ reat kontra dan l-Att jew
biex ikollhom disponibbli provi li jirrigwardaw xi reat b]al dak.
36 KAP. 445. ] PATRIMONJU KULTURALI
TAQSIMA X
REGOLAMENTI
Poteri li jsiru 
regolamenti.
55. Il-Ministru jista’ jag]mel regolamenti biex jag]ti se]] lil
kull disposizzjoni ta’ dan l-Att, jew biex jirregola jew xort’o]ra
jipprovdi dwar kull ]a[a g]ar-rigward ta’ l-attivitajiet li jaffettwaw
il-proprjetà  kulturali, u tista’ b’mod partikolari, imma ming]ajr
pre[udizzju g]all-[eneralità  ta’ dak hawn qabel imsemmi, jag]mel
regolamenti g]al kull g]an minn dawn li [ejjin:
(a) biex ji[i stabbilit kull dritt u ]las li jistg]u ikollhom
jin[abru minn jew ta]t, jew g]as-servizzi mog]tija
konformi mad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att;
(b) biex jigi \gurat l-a]jar twettiq tal-funzjonijiet ta’ l-
Entitajiet;
(`) biex tigi regolata l-]atra ta’ uffi`jali u impjegati ma’
kull Entità ;
(d) biex ji[i regolat kull skavar u esplorazzjoni;
(e) biex ji[u stabbiliti linji direttivi g]all-a]jar pratka ta’
konservazzjoni u ta’ restawr;
(f) biex ji[i pprovdut dwar kull formola jew pro`edura li
jistg]u jkunu me]tie[a jew spedjenti u li dwarhom ma
jkun hemm ebda pro`edura spe`ifika li tinsab f’dan l-
Att;
(g) biex ji[i regolat l-bejg] ta’, u l-kummer` fi proprjetà
kulturali;
(h) biex jigi regolat `-`aqlieq ta’ proprjetà  kulturali;
(i) biex ji[u preskritti regoli li jag]tu se]] lil kull
konvenzjoni internazzjonali li tirrigwarda l-
protezzjoni tal-patrimonju kulturali, ratifikata mill-
Gvern ta’ Malta; jew biex ikun hemm konformità  ma’
kull obbligi internazzjonali li fiha jid]ol il-Gvern ta’
Malta dwar il-patrimonju;
(j) meta ma jkunx xort’o]ra pprovdut f’dan l-Att, biex
ji[u preskritti regoli li jirregolaw is-setg]at u d-
dmirijiet ta’, u l-pro`eduri li g]andhom ji[u segwiti
minn, dik l-enti, kummissjoni, kumitat jew bord
imwaqqfa f’dan l-Att jew ta]tu;
(k) biex jistabblilixxi u jippubblika r-rekwi\iti g]all-
akkreditazzjoni kif stabbilit mill-artikolu 35;
(l) biex ji[u stabbiliti l-parametri li fihom, u t-tipi ta’
proprjetà  kulturali li dwarhom, g]andhom ji[u
e\er`itati l-poteri ta]t l-artikoli 40 u 41;
(m) biex jag]tu lill-persuni li j]ossuhom aggravati minn xi
e\er`izzju tal-poteri skond id-disposizzjoni ta’ l-
artikoli 40 sa 42, 46 u 47 mezz biex jikkontestaw dak
l-e\er`izzju u biex jottjenu rimedju jekk ikollhom
ra[un;
(n) biex ji[i stabbilit bord ta’ appell u biex jirregola kull
PATRIMONJU KULTURALI [ KAP. 445. 37
pro`edura dwar l-istess, g]at-twettiq ta’ dak preskritt
fil-paragrafu pre`edenti;
(o) biex jipprovdi dwar il-forma u pro`edura dwar
applikazzjonijiet u g]oti ta’ permessi g]all-interventi
fi proprjetà  kulturali ta]t l-artikolu 44, u biex jipprovdi
dwar appelli mid-de`i\joni tas-Sovrintendent dwar l-
istess;
(p) biex tigi preskritta kull ]a[a o]ra li tista’ jew li
g]andha tkun preskritta ta]t dan l-Att.
TAQSIMA XI
MIXXELLANJI
Riserva.
Protezzjoni ta’ l-Antikitajiet, revokat b’dan l-Att, g]andhom
jibqg]u ise]]u u jkollhom effett b]allikieku mag]mulin ta]t dan l-
Att, u jistg]u ji[u emendati jew im]assra skond hekk, u d-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att g]andhom japplikaw g]al kull ksur
ta’ dawk ir-regolamenti b]allikieku jkunu saru ta]t dan l-Att.
SKEDA
(Artikolu 41)
RATA TA’ DAZJU TA’ ESPORTAZZJONI
Valur ta’ l-o[[ett Dazju ta’ 
Esportazzjoni
Fuq l-ewwel Lm 100 jew parti minnhom 10 fil-mija.
Fuq it-tieni Lm 100 jew parti minnhom 20 fil-mija.
Fuq it-tielet Lm 100 jew parti minnhom 30 fil-mija.
Fuq ir-raba’ Lm 100 jew parti minnhom 40 fil-mija.
Fuq kull valur ie]or 50 fil-mija.
