FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    1
KAPITOLU 220
ATT DWAR IL-FORZI ARMATI TA’ MALTA
Biex jipprovdi sabiex jitwaqqfu u jin\ammu forzi armati f’Malta u biex jipprovdi dwar
]wejje[ li g]andhom x’jaqsmu ma’ hekk u an`illari g]al hekk.
22 ta’ Settembru, 1970
1 ta’ Frar, 1982
L-ATT XXVII ta’ l-1970, kif emendat bl-Atti: XXXV u LVIII ta’ l-1974, XIII ta’ l-1975; bl-
Avvi\ Legali 148 ta’ l-1975; bl-Atti: XVIII u XXII ta’ l-1976, XI ta’ l-1977, XX ta’ l-1980, VIII
u XV ta’ l-1990, XXIV ta’ l-1995, X u XII ta’ l-2000 u XV ta’ l-2002.
TAQSIM TA’ L-ATT
Artikoli 
Taqsima I.  Preliminari  1-2 
Taqsima II.  Kif Forza Armata Tin\amm u Titmexxa  3-36
Titolu I. Disposizzjonijiet {enerali  3-4 
Setg]a li titwaqqaf, tin\amm u ti[i regolata forza 
armata  3-4 
Titolu II. Il-Forza Regolari  5-18
Inga[[  5-6 
Nomina f’korp u trasferiment minn korp g]al ie]or  7
|mien, kondizzjonijiet u estensjoni tas-servizz  8-10 
}all mis-servizz u trasferiment g]ar-riserva  11-15
Disposizzjonijiet mixxellanji u supplimentari  16-18
Titolu III.  Il-Forza Territorjali  19-30 
Inga[[ u ]all mis-servizz  19-24 
Ta]ri[  25 
Mobilizzazzjoni  26-30
Titolu IV.  Il-Forza ta’ Riserva  31-36 
Il-forza ta’ riserva  31 
Sej]a ta’ riservi 32-35 
Ta]ri[  36
Taqsima III.  Reati Militari  37-75 
Tradiment, kodardja u reati li jo]ro[ minn servizz 
militari  37-43 
Ammutinament u insubordinazzjoni  44-49 
Artikoli 
Di\erzjoni, assenza ming]ajr permess, e``.  50-54
Simulazzjoni ta’ mard u sokor  55-56 
  2      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  TA’MALTA
Reati dwar proprjetà   57-59 
Reati dwar, u minn, persuni f’kustodja  60-63 
Reati dwar qrati marzjali 64-65 
Reati mixxellanji  66-74 
Reati `ivili  75
Taqsima IV.  Pro`ess u Pieni g]al Reati Militari  76-142
Pieni  76-79 
Arrest  80-81 
Investigazzjoni u trattament sommarju ta’ akku\i  82-89
Qorti Marzjali: Disposizzjonijiet [enerali  90-97 
Qorti Marzjali: Disposizzjonijiet dwar pro`ess  98-106
Reati: Pro`edura  107 
Konferma, revi\joni u konsiderazzjoni mill-[did 
ta’ pro`ediment ta’ qrati marzjali  108-115 
Appelli minn qrati marzjali  116-120 
Revi\joni ta’ de`i\jonijiet sommarji u ’awards’  121
De`i\joni li l-akku\at huwa mi[nun  122 
Dmirijiet ta’ l-Avukat {enerali dwar qrati marzjali  123 
Il-bidu, sospensjoni u tul ta’ sentenzi 124-126 
Esekuzzjoni ta’ sentenzi ta’ mewt, pri[unerija 
u detenzjoni  127-129 
Pro`essi kontra persuni li ma jibqg]ux su[[etti 
g]all-li[i militari u \-\mien li fih g]andhom isiru 
l-pro`essi  130-131
Relazzjonijiet bejn li[i militari u qrati `ivili u finalità  
ta’ pro`essi  132-133 
Inkjesti  134-136 
Disposizzjonijiet mixxellanji  137-142
Taqsima V.  Telf u Tnaqqis u Imposizzjoni ta’ Responsabbiltajiet
ta’ Manteniment  143-151 
Taqsima VI. Ranges, Ta]ri[ u D]ul bla Jedd  152-159
U\u ta’ artijiet u ib]ra b]ala ranges  152-153 
U\u ta’ art g]al ta]ri[ tal-forza 154-158 
D]ul bla jedd fuq art mi\muma mill-forza 159
Taqsima VII.  Disposizzjonijiet {enerali  160-177 
Rimedju g]al ilmenti  l60-161 
Disposizzjonijiet dwar di\erturi u assenti ming]ajr
permess  162-165 
Artikoli 
Reati dwar ]wejje[ militari punibbli minn qrati
`ivili  166-171 
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    3
Disposizzjonijiet dwar provi  172-174 
Disposizzjonijiet mixxellanji  175-177
Taqsima VIII.  Applikazzjoni ta’ l-Att u Disposizzjonijiet 
Supplimentali  178-184 
Persuni su[[etti g]al-li[i militari  178-180
Disposizzjonijiet supplimentali  181-183 
Ri\ervi  184
  4      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  TA’MALTA
TAQSIMA I 
PRELIMINARI
Titolu.  1. It-titolu ta’ dan l-Att hu l-Att dwar il-Forzi Armati ta’
Malta. 
Tifsir.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
2. (1) F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma
te]tie[x xort’o]ra jew ma jkunx espressament provdut xort’o]ra - 
"arrest" tinkludi arrest fil-miftu]; 
"awtorità  superjuri xierqa" g]andha t-tifsir mog]ti lilha bl-
artikolu 83(1) u bl-artikolu 88(2);
"di\erzjoni" g]andha tiftiehem skond l-artikolu 50(2);
"field officer" tfisser uffi`jal, li ma jkunx uffi`jal [eneral, ta’ kull
rank ’il fuq mir-rank ta’ kaptan;
"Gvern" tfisser il-Gvern ta’ Malta; 
"[urament" tinkludi affermazzjoni, u riferenzi g]al te]id ta’
[urament g]andhom jiftehmu skond hekk;
"]sara" tinkludi distruzzjoni, u riferenzi g]al eg]mil ta’ ]sara
g]andhom jiftehmu skond hekk;
"g]adu" tinkludi l-persuni kollha inga[[ati f’operazzjonijiet
armati kontra kwalunkwe forza armata ta’ Malta u kwalunkwe
forza li tg]inhom u tinkludi wkoll kull xewwiexa armati, ribelli
armati, rioters armati u pirati;
"il-forza" tfisser il-forza regolari u territorjali u tinkludi l-forza
ta’ ri\erva;
"il-forza regolari" tfisser kull forza armata mwaqqfa skond dan l-
Att li ma tkunx il-forza ta’ ri\erva jew il-forza territorjali; 
"il-forza ta’ ri\erva" tfisser il-korpijiet imsemmija l-artikolu
31(2), u "ri\erva" g]andha tiftiehem skond hekk;
"il-forza territorjali" tfisser il-forza armata territorjali mwaqqfa,
jew meqjusa li hi mwaqqfa, skond dan l-Att li ma tkunx ir-ri\erva
ta’ dik il-forza;
"il-Gazzetta" tfisser il-Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta; 
"il-Kamra" tfisser il-Kamra tad-Deputati ta’ Malta;
"in[enju ta’ l-ajru" tinkludi kull makna g]at-titjir, kemm jekk
tit]adem b’mezzi mekkani`i kemm jekk le, u tinkludi kull xorta ta’
balloon;
Kap. 9.
"jisraq" g]andha l-istess tifsir b]al ]ati ta’ serq g]all-finijiet tal-
Kodi`i Kriminali;
"korp" tfisser kull korp tal-forza li ji[i minn \mien g]al \mien
dikjarat b’ordni tal-President ta’ Malta li huwa korp g]all-finijiet
ta’ dan l-Att;
"kundanna sommarja" tfisser misjub ]ati mill-qorti `ivili
kompetenti;
"Malta" g]andha l-istess tifsir kif mog]ti lilha bl-artikolu 124
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    5
tal-Kostituzzjoni ta’ Malta;
"materjal ta’ in[enju ta’ l-ajru" tinkludi -
(a) partijiet ta’, u komponenti ta’ jew a``essorji g]al,
in[enju ta’ l-ajru, kemm jekk ikunu f’dak i\-\mien
f’in[enju ta’ l-ajru kemm jekk ma jkunux;
(b) makni, armamenti, munizjon u bombi u missili o]ra ta’
kull xorta f’in[enju ta’ l-ajru jew g]all-u\u f’in[enju
ta’ l-ajru;
(`) kull tag]mir, apparat jew strumenti o]ra f’in[enju ta’
l-ajru, jew g]all-u\u f’in[enju ta’ l-ajru;
(d) kull apparat u\at in konnessjoni mat-tluq g]al titjira
jew in\ul l-art ta’ in[enju ta’ l-ajru jew biex ji[i
mag]ruf il-moviment ta’ in[enji ta’ l-ajru; u
(e) kull fuel u\at g]at-t]addim ta’ in[enju ta’ l-ajru u kull
materjal u\at b]ala lubrikant g]al in[enji ta’ l-ajru jew
g]all-materjal ta’ in[enji ta’ l-ajru;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli g]ad-difi\a u tinkludi
kull persuna jew awtorità  awtorizzata mill-imsemmi Ministru g]al
hekk jew kif jista’ ji[i preskritt;
"pajji\ tal-Commonwealth" tfisser pajji\ li g]alih japplika l-
artikolu 28 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta;
"persuni su[[etti g]al-li[i militari" g]andha tiftiehem skond l-
artikolu 178;
"preskritt" ]lief fit-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att, tfisser
preskritt jew disposizzjoni dwar hekk mag]mula bi jew ta]t
regolamenti jew ordnijiet skond l-artikolu 4;
"proprjetà  pubblika" tfisser kull proprjetà  ta’ kwalunkwe
dipartiment tal-Gvern mi\muma g]all-finijiet ta’ kull dipartiment
b]al dak;
"provost officer" tfisser provost marshal jew uffi`jal nominat
biex je\er`ita x-xog]lijiet mog]tija b’dan jew ta]t dan l-Att lil
provost officers;
"qorti `ivili" tfisser qorti ta’ [urisdizzjoni kriminali ordinarja
f’Malta;
"qorti marzjali" tfisser qorti marzjali skond dan l-Att; 
"quddiem l-g]adu", dwar persuna, tfisser li hi qeg]da f’azzjoni
kontra l-g]adu jew qeg]da biex tmur f’azzjoni kontra l-g]adu, jew
tkun ta]t attakk jew mina``a ta’ attakk imminenti mill-g]adu; 
"ra[el" dwar il-forza tinkludi warrant officer, uffi`jal bla
kummissjoni u suldat;
"rank temporanju" tfisser rank ta’ kull xorta (ikun imsejja] kif
ikun) hekk li ta]t dawk id-disposizzjonijiet li jistg]u ji[u preskritti
uffi`jal kmandant ikollu s-setg]a li jordna d-detentur tieg]u li ma
jibqax f’dak ir-rank, u "warrant officer temporanju" u "uffi`jal bla
kummissjoni temporanju" g]andhom jiftehmu skond hekk;
"reat `ivili" tfisser att jew nuqqas punibbli bil-li[i ta’ Malta jew
  6      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  TA’MALTA
li, jekk isir f’Malta, ikun punibbli b’dik il-li[i;
"Regoli ta’ Pro`edura" tfisser ir-Regoli ta’ Pro`edura mag]mula
ta]t l-artikolu 107;
"servizz" tfisser servizz fil-forza u, meta l-kelma "service" fit-
test Ingli\ tintu\a b]ala a[[ettiv, u l-kliem "tas-servizz" fit-test
Malti, ifissru li tkun ta’ jew li jkollha x’taqsam mal-forza jew xi
parti minnha;
"servizz attiv" g]andha tiftie]em skond l-artikolu 183;
"sinjal ta’ l-ajru" tfisser kull messa[[, sinjal jew indikazzjoni
mog]tija, bi kwalunkwe mezz ikun liema jkun, b]ala gwida lil
in[enji ta’ l-ajru jew lil in[enju ta’ l-ajru partikolari;
"stoppages" tfisser il-[bir lura, bi tnaqqis mill-paga ta’ min
jag]mel ir-reat, ta’ somma spe`ifikata b]ala kumpens g]al xi spi\a,
telf jew dannu li jsir bir-reat;
"uffi`jal kmandant" tfisser l-uffi`jal li jikkmanda l-unità  li ra[el
ikun parti minnha jew qieg]ed mag]ha, i\da dwar persuna akku\ata
b’reat g]andha t-tifsir mog]ti lilha bl-artikolu 88;
"uffi`jal ta’ l-inga[[" g]andha t-tifsir mog]ti lilha bl-artikolu 5;
"vapur" tinkludi kull xorta ta’ bi``a tal-ba]ar. 
(2) Fit-Taqsima II ta’ dan l-Att -
"awtorità  militari kompetenti" tfisser il-kmandant jew xi uffi`jal
preskritt;
"data tal-konferma" dwar xi persuna tfisser id-data li fiha
tiffirma d-dikjarazzjoni msemmija fl-artikolu 17(1) u li fiha tie]u l-
[urament li ji[i preskritt;
"l-anqas età  xierqa" g]andha t-tifsir mog]ti lilha bl-artikolu 6.
(3) Fit-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att -
"]abs `ivili" tfisser ]abs f’Malta li fih persuna kkundannata
minn qorti `ivili g]al pri[unerija tkun tista’ f’dak i\-\mien
tin\amm; 
"preskritt" tfisser preskritt jew disposizzjoni dwar hekk
mag]mula bi jew ta]t ir-Regoli ta’ Pro`edura jew ta]t regolamenti
mag]mula skond l-artikolu 141;
"stabbiliment militari" tfisser ]abs militari jew kull stabbiliment
ie]or ta]t il-kontroll tal-Ministru fejn persuni jistg]u jkunu
me]tie[a li jiskontaw sentenzi militari ta’ pri[unerija jew
detenzjoni;
riferenzi g]al sentenza militari ta’ pri[unerija huma riferenzi
g]al sentenza ta’ pri[unerija mog]tija minn qorti marzjali;
riferenzi g]al sentenza militari ta’ detenzjoni huma riferenzi g]al
sentenza ta’ detenzjoni mog]tija minn qorti marzjali jew mog]tija
mill-uffi`jal kmandant ta’ min jag]mel ir-reat;
"uffi`jal li jsejja] qorti marzjali" dwar qorti marzjali tfisser l-
uffi`jal li jsejja] dik il-qorti marzjali u tinkludi lis-su``essur tieg]u
jew kull persuna li f’dak i\-\mien tkun qed te\er`ita l-funzjonijiet
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    7
tieg]u jew tas-su``essur tieg]u.
(4) Riferenzi fit-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att g]al warrant
officers ma jinkludux riferenzi g]al warrant officers temporanji,
i\da riferenzi fl-imsemmija Taqsimiet ta’ dan l-Att g]al uffi`jali
bla kummissjoni jinkludu riferenzi g]al uffi`jali bla kummissjoni
temporanji u wkoll g]al warrant officers temporanji.
(5) Kull setg]a mog]tija b’dan l-Att g]al eg]mil ta’
disposizzjoni b’regolamenti, b’regoli, b’ordnijiet jew b’att ie]or
tinkludi setg]a g]all-eg]mil ta’ dik id-disposizzjoni g]al ka\ijiet
spe`ifi`i jew klassijiet ta’ ka\ijiet, u g]all-eg]mil ta’ disposizzjoni
differenti g]al klassijiet differenti ta’ kazijiet, u g]all-fini ta’ kull
att b]al dak klassijiet ta’ ka\ijiet jistg]u ji[u mfissra b’riferenza
g]al kull `irkostanza spe`ifikata fl-att.
(6) Kull setg]a mog]tija b’dan l-Att g]al eg]mil ta’
regolamenti, regoli jew ordnijiet jew g]all-]ru[ ta’ avvi\i tinkludi
s-setg]a, e\er`itabbli bl-istess mod u su[[etta g]all-istess
disposizzjoni, g]at-tibdil jew g]at-t]assir ta’ kull regolament,
regola, ordni jew avvi\ tali, bla ]sara g]all-eg]mil ta’ regolament,
regola jew ordni [did jew g]all-]ru[ ta’ avvi\ [did.
TAQSIMA II
KIF FORZA ARMATA TIN|AMM U TITMEXXA
 TITOLU I - DISPOSIZZJONIJIET {ENERALI
Setg]a li titwaqqaf, tin\amm u ti[i regolata forza armata
Setg]a biex forza 
armata tin\amm u 
titmexxa. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
3. (1) Ikun fis-setg]a tal-President ta’ Malta li jwaqqaf
b’inga[[ volontarju u j\omm forza armata, li tkun mag]mula minn
forza regolari u territorjali jew minn xi wa]da minn dawk il-forzi
(inklu\a r-ri\erva ta’ dawk il-forzi), u mag]mula minn dawk l-
unitajiet ta’ kull arma u su[[etti g]all-g]oti ta’ dak l-isem li ji[i
preskritt jew li l-President ta’ Malta jordna.
(2) L-infieq me]tie[ sabiex titwaqqaf u tin\amm il-forza
g]andu jit]allas minn somom ta’ flus provduti g]al hekk fl-estimi
ta’ kull sena ta’ d]ul u nfieq g]al Malta kif approvat mill-Kamra.
Setg]a g]all-
eg]mil ta’ 
regolamenti jew 
ordnijiet.
Emendat: 
LVIII. 1974.68; 
XX. 1980.2;
XII. 2000.2;
XV. 2002.5.
4. (1) Ikun fis-setg]a tal-President ta’ Malta li jag]mel
regolamenti jew ordnijiet dwar it-twaqqif, tmexxija, u dixxiplina
tal-forza, jew ta’ xi parti jew unità  tag]ha, il-paga, l-allowances, il-
pensjonijiet u l-gratifikazzjonijiet li g]andhom jit]allsu lil u l-
inga[[, i\-\mien, il-kondizzjonijiet u l-estensjonijiet ta’ servizz u
l-]all mis-servizz u t-ta]ri[ ta’, membri tal-forza jew ta’ xi parti
jew unità  tag]ha, u dwar il-]wejje[ l-o]ra kollha li g]andhom
x’jaqsmu mal-forza, inklu\a kull ]a[a awtorizzata b’dan l-Att li
ti[i perskritta jew li jing]ad li tkun su[[etta g]al regolamenti jew
ordnijiet; u jista’ jag]mel regolamenti jew ordnijiet differenti jew
jag]mel disposizzjoni differenti dwar il-forza regolari u l-forza
territorjali.
  8      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  TA’MALTA
(2) Bla ]sara g]all-[eneralità  tas-setg]at mog]tija b’dan l-
artikolu, regolamenti jew ordnijiet mag]mula ta]t dan l-artikolu
jistg]u -
(a) jipprovdu dwar il-persuni li lilhom il-kmand fuq il-
forza, jew fuq xi parti jew membru tag]ha, g]andu
jing]ata u dwar i`-`irkostanzi li fihom dak il-kmand
kif intqal qabel g]andu ji[i e\er`itat;
(b) jipprovdu g]all-formazzjoni ta’ uffi`jali u r[iel tal-
forza f’unitajiet u g]all-]atra, trasferiment, stazzjonar,
ippustjar jew trattament ie]or ta’ uffi`jali u r[iel tali;
(`) jirregolaw l-g]oti ta’ kummissjonijiet fil-forza;
(d) jirregolaw in-nomina, ir-rank, id-dmirijiet u n-numru
ta’ uffi`jali u r[iel tal-forza;
(e) jipprovdu g]at-twaqqif u tmexxija ta’ ri\erva tal-forza
regolari u territorjali;
u, dwar il-forza territorjali -
(f) jipprovdu g]all-kostituzzjoni ta’ staff permanenti;
(g) ibiddlu jew jiddispensaw minn kwalunkwe disposiz-
zjoni ta’ dan l-Att dwar it-ta]ri[ tal-forza territorjali
safejn japplikaw g]ar-ri\erva ta’ dik il-forza.
(3) Il-President ta’ Malta jista’ b’ordni jag]ti s-setg]a lil kull
membru tal-forza li je\er`ita, b’\ieda mal-funzjonijiet, setg]at u
dmirijiet li g]andu b]ala membru ta’ dik il-forza, dawk il-
funzjonijiet, setg]at u dmirijiet kollha, jew u]ud minnhom, li b’li[i
huma vestiti f’membru tal-Korp tal-Pulizija ta’ Malta u f’uffi`jal
tad-Dwana.
(4) B’dak kollu li hemm fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan
l-artikolu -
(a) regolamenti jew ordnijiet mag]mula ta]t dan l-artikolu
ma g]andhomx jolqtu jew itawwlu \-\mien li g]alih, u
l-area li fiha, ra[el tal-forza territorjali jista’ ji[i
m[ieg]el li jaqdi jew, jekk mhux provdut xort’o]ra
b’dan jew ta]t dan l-Att, jawtorizzaw ra[el tal-forza
territorjali li jkun jappartjeni g]al wie]ed mill-korpi li
ji[i trasferit, ming]ajr il-kunsens tieg]u, g]al korp
ie]or;
(b) meta ra[el tal-forza territorjali kien inga[[a qabel id-
data ta’ xi regolament jew ordni mag]mul ta]t dan l-
artikolu, ebda ]a[a f’dak ir-regolament jew ordni ma
tista’ [[ieg]lu li ji[i ming]ajr il-kunsens tieg]u
nominat, trasferit jew ippustjat f’xi korp li fih ma
setg]ax, ming]ajr il-kunsens tieg]u, ji[i nominat,
trasferit jew ippustjat li kieku l-imsemmi regolament
jew ordni ma kienx sar;
(`) g]all-g]anijiet ta’ kull regolament li jsir ta]t dan l-
artikolu f’dak li g]andu x’jaqsam mal-pensjonijiet u l-
gratifikazzjonijiet li g]andhom jit]allsu lill-membri
tal-forza, meta s-servizz ta’ xi membru ta’ l-Air Traffic
Control Corps jew ta’ l-Airport Company jew ta’ xi
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    9
parti o]ra tal-Forza li l-Ministru jista’ b’ordni minn
\mien g]al \mien jispe`ifika g]all-iskopijiet ta’ dan l-
artikolu, jintemmu bl-approvazzjoni tal-Kmandant
sabiex jid]ol f’impjieg full time ma’ Malta
International Airport p.l.c. jew ma’ xi enti o]ra li l-
Ministru jista’ b’ordni minn \mien g]al \mien
japprova g]all-iskopjiet ta’ dan l-artikolu, l-impjieg
ta’ dak il-membru tal-Forza ma’ l-imsemmija Malta
International Airport p.l.c. jew enti o]ra g]andu jitqies
b]ala servizz fil-Forza, u dak il-membru jkollu jedd
g]al pensjoni jew gratifikazzjoni, skond il-ka\, ta]t
dawk ir-regolamenti meta huwa jtemm is-servizz
tieg]u ma’ l-imsemmija Malta International Airport
p.l.c. jew enti o]ra b]allikieku dak is-servizz kien
servizz mal-Forza:
I\da meta dak it-tmiem ta’ dak is-servizz mal-
Malta International Airport p.l.c. jew enti o]ra jkun
dovut g]ax-xoljiment ta’ dik il-kumpannija jew enti
sew jekk dan ikun wie]ed volontarju jew xort’o]ra,
dak it-tmiem g]andu jitqies b]allikieku kien dovut
g]at-tne]]ija tal-kariga:
I\da wkoll, id-disposizzjonijiet ta’ dan il-
paragrafu m’g]andhomx ikunu japplikaw kemm-il
darba ma jsirx Ordni mill-Prim Ministru li fih ji[i
indikat li Malta International Airport p.l.c. jew l-enti l-
o]ra skond il-ka\ kellha tintrabat mal-Gvern biex
tikkontribwixxi g]al g]and il-Gvern id-differenza bejn
in-nefqa tal-pensjoni jew gratifikazzjoni li g]andhom
jit]allsu filwaqt ta’ l-irtir minn mal-Malta
International Airport p.l.c. jew mill-enti l-o]ra skond
il-ka\ u n-nefqa tal-pensjoni jew gratifikazzjoni, skond
il-ka\, kif tin]adem fil-waqt tat-tmiem tas-servizz
mal-Gvern g]all-imsemmija ra[uni ta’ impjieg full
time ma’ Malta International Airport p.l.c. jew ma’ dik
l-enti l-o]ra;
(d) g]all-g]anijiet tal-paragrafu (`), il-]lasijiet
pensjonabbli ta’ dawk il-persuni tal-Forza meta
jirtiraw g]andhom jitqiesu li jkunu l-]lasijiet
pensjonabbli li jit]allsu lill-membru tal-Forza fi grad u
f’livell inkrementali li jikkorrispondu g]all-kariga u l-
livell inkrementali li fih dik il-persuna tirtira mill-
Malta International Airport p.l.c. jew mill-enti l-o]ra
skond il-ka\;
(e) g]all-g]anijiet tal-paragrafu (d), karigi u gradi ta’
salarju mal-Malta International Airport p.l.c. jew ma’
dik l-enti l-o]ra g]andhom ikunu klassifikati fil-gradi
u livelli inkrementali li l-aktar jikkorrispondu g]all-
gradi u livelli inkrementali fil-Forzi Armati ta’ Malta
b’riferenza g]all-job description, ]ila f’xi seng]a,
responsabbiltajiet u fatturi o]ra simili;
(f) il-klassifika msemmija fil-paragrafu (e) g]andha ssir
minn bord mag]mul minn chairman li jin]atar mill-
  10      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
Ministeru responsabbli g]all-finanzi u minn \ew[
membri o]ra, wie]ed ma]tur mill-Ministeru
b’responsabbiltà  `entrali g]al policies li jirrigwardaw
il-persunal fis-servizzi pubbli`i u wie]ed ma]tur mill-
Malta International Airport p.l.c. jew l-enti l-o]ra
skond il-ka\. Il-klassifika g]andha tkun su[[etta
g]all-approvazzjoni finali tal-Ministru responsabbli
g]all-finanzi;
(g) dik il-klassifika g]andha ssir fi \mien tliet xhur minn
kull a[[ustament ta’ salarji ta’ membri tal-Forza u,
jew, ta’ impjiegi tal-Malta International Airport p.l.c.
jew ta’ dik 1-enti l-o]ra skond il-ka\;
(h) ma g]andha ti[i kklassifikata ebda kariga fi grad og]la
minn dak ta’ Grad 3 fis-servizz tal-Gvern jew dak il-
grad ie]or li l-Ministru responsabbli g]all-finanzi
jista’ minn \mien g]al \mien jistabbilixxi b’avvi\ fil-
Gazzetta;
(i) bla pre[udizzju g]all-artikolu 113 tal-Kostituzzjoni,
]add ma jista’, wara li tkun saret il-klassifika b]alma
hi msemmija hawn aktar qabel, ikollu xi jedd ta]t l-
imsemmija regolamenti li jkun inqas favorevoli minn
dawk li kieku kien ikollu jedd qabel dik il-klassifika;
(j) il-Ministru jista’ minn \mien g]al \mien b’ordni
jiddikjara li d-disposizzjonijiet tal-paragrafi (`) sa (i)
g]andhom japplikaw g]al dawk il-membri tal-Forza li
kienu tterminaw is-servizz tag]hom skond id-
disposizzjonijiet tal-paragrafu (`) sabiex ji[u
impjegati mal-Malta International Airport p.l.c. jew
ma’ dik l-enti l-o]ra skond il-ka\ b]allikieku dawk il-
persuni waqt li ssir dik l-Ordni, kienu membri tal-
Forza.
(5) Kull regolament jew ordni mag]mul ta]t dan l-artikolu
g]andu jitqieg]ed quddiem il-Kamra minnufih wara li jsir, u jekk,
fi \mien tmienja u g]oxrin [urnata wara li jitqieg]ed hekk
quddiemha, il-Kamra tirri\olvi li g]andu ji[i annullat jew emendat,
ir-regolament jew l-ordni g]andu minn dak il-]in ma jibqax ise]]
jew g]andu jigi hekk emendat, skond il-ka\, i\da bla ]sara g]all-
validità  ta’ kull ]a[a li tkun saret qabel bis-sa]]a tieg]u jew g]all-
eg]mil ta’ regolament jew ordni [did.
(6) Fil-kalkolu g]all-fini tas-subartikolu (5) ta’ kull perijodu
tali ta’ tmienja u g]oxrin [urnata, ma g]andux jing]add kull \mien
li matulu l-Kamra ma kenitx qed tiltaqa’ jew li matulu kienet
a[[ornata g]al i\jed minn sebat ijiem.
TITOLU II - IL-FORZA REGOLARI
Inga[[ 
Uffi`jali ta’ l-
inga[[. 
5. Rekluti fil-forza regolari g]andhom ji[u inga[[ati minn
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    11
dawk il-persuni (li g]andhom ikunu mag]rufa b]ala, u li f’dan l-
Att huma msej]a, uffi`jali ta’ l-inga[[) b’dak il-mod u skond dawk
ir-regolamenti li ji[u preskritti.
Inga[[.
ting]ata avvi\ fil-forma preskritta li turi l-mistoqsijiet li g]andha
twie[eb g]alihom mal-konferma u li turi l-kondizzjonijiet [enerali
ta’ l-inga[[ li dik il-persuna tkun ser tid]ol g]alihom; u uffi`jal ta’
l-inga[[ ma g]andu jinga[[a lil ebda persuna fil-forza regolari jekk
ma jkunx sodisfatt li dik il-persuna tkun ing]atat dak l-avvi\, li
tifhmu u li tixtieq tinga[[a.
(2) Il-pro`edura g]all-inga[[ ta’ persuna fil-forza regolari
g]andha tkun dik li ti[i preskritta.
(3) Uffi`jal ta’ l-inga[[ ma g]andux jinga[[a persuna ta]t l-
anqas età  xierqa kemm-il darba ma jkunx ing]ata permess bil-
miktub g]all-inga[[ minn missier dik il-persuna jew, jekk dik il-
persuna ma tkunx su[[etta g]as-setg]a tal-missier, mill-omm jew
minn dik il-persuna li ta]t il-]arsien tag]ha (kemm jekk bil-li[i jew
fil-fatt) il-persuna li tkun qed toffri li tinga[[a tkun qeg]da.
(4) F’din it-Taqsima ta’ dan l-Att l-espressjoni "l-anqas età
xierqa" tfisser l-età  ta’ sbatax-il sena u sitt xhur.
Nomina f’korp u trasferiment minn korp g]al ie]or
Inga[[ g]al servizz 
[enerali jew korp u 
trasferiment bejn 
korp.
7. (1) Rekluti jistg]u, skond regolamenti mag]mula ta]t l-
artikolu 4, jinga[[aw g]al servizz f’korp partikolari, i\da ]lief kif
ji[i provdut b’dawk ir-regolamenti rekluti g]andhom ji[u inga[[ati
g]al servizz [enerali.
(2) L-awtorità  militari kompetenti g]andha malajr kemm ikun
prattikabbli tinnomina rekluta, jekk inga[[a g]al servizz f’korp,
f’dak il-korp, u jekk inga[[a g]al servizz [enerali, f’dak il-korp kif
l-awtorità  militari kompetenti jidhrilha xieraq:
I\da rekluta li jkun inga[[a g]al servizz [enerali qabel ma
jkun la]aq l-età  ta’ tmintax-il sena jista’ ma ji[ix nominat f’korp
sakemm jil]aq dik l-età .
(3) Ra[el tal-forza regolari jista’ f’kull \mien ji[i trasferit
b’ordni ta’ l-awtorità  militari kompetenti minn korp g]al ie]or:
I\da ]lief jekk ikun hemm stat ta’ gwerra bejn Malta u xi
qawwa barranija, jew jekk ir-ri\erva tissejja] g]al servizz
permanenti, ordni ta]t dan l-artikolu ma g]andux isir jekk mhux bl-
approvazzjoni tal-Ministru kemm-il darba l-persuna li dwarha
jing]ata l-ordni ma tag]tix il-kunsens g]at-trasferiment.
(4) Meta skond l-a]]ar subartikolu qabel dan ra[el tal-forza
regolari ji[i trasferit g]al korp differenti minn dak li hu qabel kien
qed iservi fih, l-awtorità  militari kompetenti tista’ b’ordni tibdel il-
kondizzjonijiet tieg]u tas-servizz sabiex ji[u jaqblu mal-
kondizzjonijiet [enerali tal-korp li fih ikun [ie trasferit.
  12      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
|mien, kondizzjonijiet u estensjoni tas-servizz
|mien u 
kondizzjonijiet tas-
servizz. 
8. (1) I\-\mien u l-kondizzjonijiet ta’ servizz li g]alihom
persuna tista’ tinga[[a fil-forza regolari g]andhom ikunu dak i\-
\mien u dawk il-kondizzjonijiet ta’ servizz li ji[u preskritti, u
g]andhom ikunu su[[etti g]al dawk it-tibdiliet u estensjonijiet li
ji[u preskritti.
(2) Ra[el tal-forza regolari jkun su[[ett g]al servizz
universali. 
T]ollija g]al wara 
f’`erti ka\ijiet ta’ 
]all mis-servizz 
jew trasferiment 
g]al ri\erva.
9. (1) Meta f’xi \mien li fih apparti minn dan l-artikolu ra[el
tal-forza regolari kien intitolat li ji[i ma]lul mis-servizz jew ikun
imissu ji[i trasferit g]ar-ri\erva, stat ta’ gwerra jkun je\isti bejn
Malta u xi qawwa barranija, jew ir[iel tar-ri\erva jissej]u g]al
servizz permanenti, jew hu jkun qed iservi barra minn Malta, hu
jista’ jin\amm fis-servizz g]al dak il-perijodu msemmi hawn i\jed
’il quddiem, u s-servizz tieg]u jista’ ji[i mtawwal skond hekk.
(2) Ebda persuna ma tista’ ti[i mi\muma fis-servizz bis-sa]]a
ta’ dan l-artikolu g]al aktar minn tnax-il xahar wara d-data li
apparti minn dan l-artikolu hi kienet tkun intitolata li ti[i ma]lula
mis-servizz.
(3) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-a]]ar subartikolu
qabel dan, persuna li apparti minn dan l-artikolu tkun intitolata li
ti[i ma]lula mis-servizz tista’ ti[i mi\muma fis-servizz g]al dak il-
perijodu kif il-Ministru jista’ jordna.
(4) Bla ]sara kif intqal qabel, persuna li apparti minn dan l-
artikolu tkun imissha ti[i trasferita g]ar-ri\erva tista’ ti[i mi\muma
fis-servizz g]al dak il-perijodu, li jispi``a mhux aktar tard minn
tnax-il xahar wara d-data li fiha apparti minn dan l-artikolu kien
imissha ti[i trasferita g]ar-ri\erva, kif il-Ministru jista’ jordna jew
g]al kull perijodu jew perijodu ie]or li matulu l-ir[iel tar-ri\erva
jkomplu msej]a g]al servizz permanenti.
(5) Jekk fil-waqt li ra[el ikun qed jin\amm fis-servizz bis-
sa]]a ta’ dan l-artikolu jkun jidher lill-awtorità  militari kompetenti
li jistg]u jg]addu ming]ajr is-servizz tieg]u, hu jkun intitolat li ji[i
ma]lul mis-servizz jew trasferit g]ar-ri\erva skond il-ka\.
(6) Meta, f’xi \mien li fih skond id-disposizzjonijiet ta’ qabel
ta’ dan l-artikolu ra[el ikun intitolat li ji[i ma]lul mis-servizz jew
trasferit g]ar-ri\erva, ikun je\isti stat ta’ gwerra bejn Malta u xi
qawwa barranija, hu jista’, b’dikjarazzjoni mag]mula fil-forma
preskritta quddiem l-uffi`jal kmandant tieg]u jaqbel li jkompli fis-
servizz sakemm ikun g]ad hemm dak l-istat ta’ gwerra; u jekk l-
awtorità  militari kompetenti tapprova hu jista’ hekk ikompli
b]allikieku l-perijodu li bih i\-\mien tas-servizz jista’ ji[i
mtawwal skond d-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu kien
perijodu li jkompli sakemm jibqa’ l-istat ta’ gwerra:
I\da jekk ikun hekk spe`ifikat fid-dikjarazzjoni hu jkun
intitolat li ji[i ma]lul mis-servizz jew trasferit g]ar-ri\erva, skond
il-ka\, meta jag]lqu tliet xhur wara avvi\ li hu jkun ta lill-uffi`jal
kmandant tieg]u.
(7) Relattivament g]al ir[iel fil-forza regolari li jkunu qed
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    13
iservu barra minn Malta riferenzi f’dan l-artikolu g]al ikun intitolat
li ji[i trasferit g]ar-ri\erva g]andhom jinftehmu b]ala riferenzi
g]al ikun intitolat li jintbag]at Malta bl-aktar ]effa konvenjenti
sabiex ji[i trasferit g]ar-ri\erva.
Is-servizz ikompli 
f’perikolu 
nazzjonali 
imminenti.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
10. (1) Jekk ikun jidher lill-President ta’ Malta li hemm
perikolu nazzjonali imminenti jew li nqalg]et emer[enza kbira, hu
jista’ b’ordni mg]arraf bil-firma tal-Ministru, jipprovdi li r[iel li
kieku ma kienx [ara hekk ikun imisshom ji[u trasferiti g]ar-ri\erva
jkomplu fis-servizz; u minn dak il-]in l-a]]ar artikolu ta’ qabel dan
g]andu japplika g]al dawk l-ir[iel kif japplika g]al ir[iel li jissej]u
g]al servizz permanenti.
(2) Meta jkun sar ordni skond is-subartikolu (1), dik il-[rajja
g]andha minnufih ti[i komunikata lill-Kamra.
(3) Ordni li jkun fis-se]] skond is-subartikolu (1) jista’ ji[i
m]assar mill-President ta’ Malta b’ordni iffirmat kif intqal f’dak
is-subartikolu.
}all mis-servizz u trasferiment g]ar-ri\erva
}all mis-servizz.
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
11. (1) }lief kif hawnhekk i\jed ’il quddiem provdut kull
ra[el tal-forza regolari, malli jsir intitolat li jkun ma]lul mis-
servizz, g]andu ji[i ma]lul mis-servizz bil-]effa kollha
konvenjenti i\da sakemm ji[i ma]lul mis-servizz hu jibqa’ su[[ett
g]al-li[i militari.
(2) Meta ra[el tal-forza regolari jkun, meta jsir intitolat li ji[i
ma]lul mis-servizz, iservi barra minn Malta, g]andu -
(a) jekk jitlob li ji[i ma]lul mis-servizz f’Malta,
jintbag]at hemm ming]ajr ]las bil-]effa kollha
konvenjenti u ji[i ma]lul mis-servizz hemm jew, jekk
ikun jaqbel li dan isir wara, fi \mien sitt xhur mill-
wasla tieg]u; i\da
(b) jekk fuq talba tieg]u ji[i ma]lul mis-servizz fil-post
fejn ikun qed iservi hu ma jkollu ebda dritt li
jintbag]at Malta jew post ie]or.
(3) }lief skond sentenza ta’ qorti marzjali, ra[el tal-forza
regolari ma g]andux ji[i ma]lul mis-servizz jekk il-]all mis-
servizz tieg]u ma jkunx [ie awtorizzat mill-awtorità  militari
kompetenti jew b’awtorizzazzjoni li ti[i direttament ming]and il-
President ta’ Malta; u f’kull ka\ il-]all mis-servizz ta’ ra[el tal-
forza regolari g]andu jsir b’dak il-mod li ji[i preskritt.
(4) Kull ra[el tal-forza regolari g]andu jing]ata malli ji[i
ma]lul mis-servizz `ertifikat ta’ ]all mis-servizz li jkun fih dawk
il-partikolaritajiet li ji[u preskritti.
Trasferiment g]ar-
ri\erva. 
12. (1) Meta jkun imissu ji[i trasferit g]ar-ri\erva, kull ra[el
tal-forza regolari g]andu ji[i trasferit g]ar-ri\erva i\da sakemm
ji[i hekk trasferit hu jibqa’ su[[ett g]al-li[i militari.
(2) Meta ra[el tal-forza regolari, meta jkun imissu ji[i trasferit
g]ar-ri\erva, ikun qed iservi barra minn Malta hu g]andu
jintbag]at Malta ming]ajr ]las bl-akbar ]effa konvenjenti u g]andu
  14      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
mal-wasla tieg]u hemm ji[i trasferit g]ar-ri\erva jew, jekk jag]ti l-
kunsens li t-trasferiment tieg]u isir wara, fi \mien sitt xhur mill-
wasla tieg]u:
I\da jekk huwa hekk jitlob ikun jista’ ji[i trasferit g]ar-
ri\erva ming]ajr ma ji[i m[ieg]el li jmur lura Malta.
}all mis-servizz 
jew trasferiment 
jit]allew g]al wara 
li jispi``aw il-
pro`edimenti g]al 
reati.
13. (1) B’dak kollu li hemm f’din it-Taqsima ta’ dan l-Att,
ra[el tal-forza regolari ma jkunx intitolat li ji[i ma]lul mis-servizz
jew trasferit g]ar-ri\erva fi\-\mien li jkun su[[ett, b]ala persuna
su[[etta g]all-li[i militari, li ji[i pro`essat g]al xi reat kontra xi
disposizzjoni ta’ dan l-Att:
I\da jekk ji[i de`i\ li g]al dak ir-reat ma g]andux ji[i
pro`essat minn qorti marzjali dan is-subartikolu ma g]andux
ikompli japplika.
(2) B’dak kollu li hemm f’din it-Taqsima ta’ dan l-Att, ra[el
tal-forza regolari li jkun barra minn Malta u li jkun qed jiskonta
sentenza ta’ pri[unerija jew detenzjoni mog]tija minn qorti
marzjali ta]t dan l-Att, ma jkunx intitolat li ji[i ma]lul mis-servizz
jew trasferit g]ar-ri\erva waqt li jkun qed jiskonta s-sentenza.
Dritt tar-rekluta li 
jixtri l-]all mis-
servizz.
14. (1) Rekluta jkun intitolat li jitlob li ji[i ma]lul mis-servizz
qabel ma jg]addi l-perijodu ta’ tliet xhur li jibda mid-data tal-
konferma tieg]u, u jekk jag]mel dik it-talba hu g]andu mal-]las
tas-somma ta’ g]oxrin lira jew ta’ dik is-somma i\g]ar li ti[i
preskritta ji[i ma]lul mis-servizz bil-]effa kollha konvenjenti:
I\da -
(a) jekk regolamenti mag]mula skond l-artikolu 4 hekk
jipprovdu, id-dritt mog]ti b’dan is-subartikolu ma
jkunx e\er`itabbli minn rekluta qabel ma jg]addi dak
il-perijodu (li ma jkunx itwal minn xahrejn) li jibda
mill-imsemmija data kif jista’ ji[i preskritt; u
(b) jekk issir talba skond dan is-subartikolu minn rekluta
fi \mien li fih ir[iel tal-forza regolari jkunu b’ordni
skond l-artikolu 10 me]tie[a li jkomplu fis-servizz, hu
ma jkunx intitolat li ji[i ma]lul mis-servizz sakemm
huma jkunu hekk me]tie[a li jkomplu fis-servizz.
(2) F’dan l-artikolu "rekluta" tfisser persuna inga[[ata fil-forza
regolari skond id-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att li
ma tkunx [iet qabel hekk inga[[ata.
Drittijiet tal-
warrant officer 
g]all-]all mis-
servizz jekk ji[i 
mni\\el g]ar-
ranks.
15. Warrant officer tal-forza regolari li ji[i mni\\el g]ar-ranks
jista’ meta ji[ri dan jitlob li ji[i ma]lul mis-servizz kemm-il darba
ma jkunx je\isti stat ta’ gwerra bejn Malta u xi qawwa barranija
jew ir[iel tar-ri\erva ma jkunux issejj]u g]al servizz permanenti.
Disposizzjonijiet mixxellanji u supplimentari
Telf ta’ servizz 
g]al min ja]rab u 
g]oti lura tas-
servizz mitluf.
16. (1) Meta ra[el tal-forza regolari jinsab ]ati ta’ di\erzjoni
minn qorti marzjali, il-perijodu tas-servizz tieg]u li dwaru hu jkun
instab ]ati li kien di\ertur g]andu jintilef.
(2) Meta xi servizz ta’ ra[el jintilef id-disposizzjonijiet ta’ din
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    15
it-Taqsima ta’ dan l-Att (]lief dawk li jittrattaw dwar il-]all mis-
servizz b’xiri) g]andhom japplikaw g]alih, u hu jkun obbligat
iservi, bl-istess mod daqslikieku d-data xierqa kienet id-data tal-
konferma u hu kien, fid-data xierqa, inga[[at biex iservi g]al
\mien b]al dak (kemm dwar it-tul ta’ \mien kif ukoll dwar l-
obbligu g]as-servizz u l-obbligu li jservi fir-ri\erva) li hu kien fil-
fatt qed iservi fi\-\mien li hu kien misjub ]ati:
I\da meta fid-data li fiha r-ra[el instab ]ati hu kien qed
iservi \mien li jispi``a meta jag]laq perijodu li jibda mid-data li
fiha jil]aq l-età  ta’ tmintax-il sena u hu kien la]aq dik l-età  meta
kien misjub ]ati (kemm jekk kien la]aqha meta kien sar ir-reat
kemm jekk le) it-tul ta’ \mien li hu jkun obbligat iservi g]andu
jkun daqs dak il-perijodu u \-\mien li hu jkun me]tie[ iservi
g]andu jitnaqqas skond hekk.
(3) Fl-a]]ar subartikolu qabel dan l-espressjoni "id-data
xierqa" -
(a) jekk b]ala konsegwenza tas-subartikolu (1) u sentenza
ta’ qorti marzjali ta]t it-Taqsima III ta’ dan l-Att is-
servizz tieg]u ta’ qabel g]andu jintilef kollu, tfisser
id-data li fiha instab ]ati;
(b) jekk b]ala konsegwenza ta’ l-imsemmi subartikolu (1)
jew ta’ dak is-subartikolu u sentenza ta’ qorti marzjali
parti biss mis-servizz tieg]u ta’ qabel g]andu jintilef,
tfisser data li tkun aktar kmieni minn dik id-data bi\-
\mien ta’ servizz li ma kienx mitluf.
(4) Jekk jing]ata dritt lil ra[el tal-forza regolari biex itemm s-
servizz full time tieg]u f’xi \mien kif ji[i preskritt jew li ji[i
trasferit f’xi \mien b]al dak g]ar-ri\erva, dak id-dritt ma jkunx
e\er`itabbli, b]ala konsegwenza tat-telf ta’ servizz, fi \mien li jkun
qabel dak li fih kien ikun e\er`itabbli kieku ma kienx g]al dak it-
telf ta’ servizz.
(5) Kull servizz mitluf ta]t dan l-artikolu jista’ jing]ata lura
min]abba servizz tajjeb jew g]al xi ra[unijiet o]ra li ji[[ustifikaw
l-g]oti lura tas-servizz mitluf kif ji[i preskritt u b’dak il-mod u
su[[ett g]al dawk il-kondizzjonijiet u e``ezzjonijiet li ji[u
preskritti.
Validità  tal-
konferma u inga[[.
17. (1) Meta persuna tkun iffirmat id-dikjarazzjoni murija fil-
karta tal-konferma dwar il-verità  tat-twe[ibiet mog]tija g]all-
mistoqsijiet murija fil-karta tal-konferma, u tkun wara dan ir`eviet
il-paga b]ala ra[el tal-forza regolari -
(a) ma tistax titqajjem kwistjoni dwar il-validità  ta’ l-
inga[[ tag]ha min]abba f’xi \ball jew nuqqas fil-karta
tal-konferma tag]ha;
(b) jekk wara tliet xhur mid-data li fiha tkun iffirmat l-
imsemmija dikjarazzjoni tippretendi li l-inga[[ tag]ha
huwa invalidu min]abba xi nuqqas ta’ t]aris tal-]ti[iet
ta’ dan l-Att jew ta’ xi regolamenti mag]mula bis-
sa]]a tieg]u dwar l-inga[[ jew il-konferma, jew g]al
xi ra[uni o]ra tkun liema tkun (li ma tkunx \ball jew
  16      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
nuqqas fil-karta tal-konferma tag]ha) li min]abba fiha
apparti minn dan is-subartikolu l-validità  ta’ l-inga[[
tag]ha kienet tista’ ti[i kontestata, il-pretensjoni
g]andha ti[i sottomessa kemm jista’ jkun malajr lill-
Kmandant, u jekk il-pretensjoni tkun ba\ata fuq ra[uni
tajba l-Kmandant g]andu j[ieg]el li ti[i me]lusa mis-
servizz bil-]effa kollha konvenjenti;
(`) bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-a]]ar paragrafu
qabel dan, hi g]andha titqies malli jg]addu l-
imsemmija tliet xhur li kienet [iet inga[[ata
validament minkejja kull nuqqas ta’ t]aris jew
ra[unijiet o]ra kif intqal qabel;
(d) minkejja kull nuqqas ta’ t]aris jew xi ra[unijiet o]ra
kif intqal qabel, jew is-sottomissjoni ta’ pretensjoni
skond il-paragrafu (b), hi g]andha titqies li hi ra[el
tal-forza regolari sakemm ti[i me]lusa mis-servizz.
(2) F’ka\ ta’ persuna li meta tkun iffirmat dik id-dikjarazzjoni
ma tkunx la]qet l-anqas età  xierqa, il-paragrafu (b) tas-subartikolu
(1) g]andu jkollu effett daqslikieku minflok il-kelma "tippretendi"
jid]lu il-kliem "hi, jew xi persuna o]ra li kien me]tie[ il-kunsens
tag]ha g]all-inga[[ skond l-artikolu 6(3) i\da li ma tatx il-kunsens
kif imiss, tippretendi".
(3) Meta persuna tkun ir`iviet il-paga b]ala ra[el tal-forza
regolari ming]ajr ma tkun qabel iffirmat id-dikjarazzjoni
imsemmija fis-subartikolu (1), allura -
(a) hi g]andha titqies li tkun ra[el tal-forza regolari sa
kemm ti[i me]lusa mis-servizz;
(b) hi tkun tista’ titlob f’kull \mien li ti[i me]lusa mis-
servizz, u jekk tag]mel hekk it-talba g]andha ti[i
sottomessa kemm jista’ jkun malajr lill-Kmandant, li
g]andu j[ieg]el li ti[i me]lusa mis-servizz bil-]effa
kollha konvenjenti.
(4) Ebda ]a[a fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu
ma g]andha tiftihem li tippre[udika d-de`i\joni fuq kwalunkwe
kwistjoni dwar it-tul ta’ \mien li g]alih persuna tkun inga[[at jew
li timpedixxi li persuna li ma tkunx talbet dan ti[i me]lusa mis-
servizz.
Twe[ibiet foloz fil-
karta tal-konferma. 
18. (1) Jekk persuna li tidher quddiem l-uffi`jal ta’ l-inga[[
biex issir il-konferma tag]ti bid-dehen twe[iba falza g]al xi
mistoqsija li tkun tinsab fil-karta tal-konferma u li tkun saritilha
minn jew bl-ordni ta’ l-uffi`jal ta’ l-inga[[, hi tista’ te]el wara
kundanna sommarja pri[unerija g]al mhux aktar minn tliet xhur
jew multa ta’ mhux i\jed minn g]oxrin lira.
(2) Jistg]u jsiru pro`edimenti kontra persuna skond dan l-
artikolu wkoll jekk minn dak i\-\mien ’il hawn saret su[[etta g]al-
li[i militari.
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    17
TITOLU III - IL-FORZA TERRITORJALI 
Inga[[ u ]all mis-servizz
Inga[[ u 
konferma. 
19. Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 5, 6, 17 u 18 g]andhom
japplikaw g]all-forza territorjali bil-modifiki li [ejjin, ji[ifieri:
(a) minflok ir-riferenzi g]all-forza regolari g]andhom
jid]lu r-riferenzi g]all-forza territorjali;
(b) minflok ir-riferenzi g]al ra[el tal-forza regolari
g]andhom jid]lu r-riferenzi g]al ra[el tal-forza
territorjali; u 
(`) ir-riferenzi fl-artikolu 17 g]ar-ri`eviment tal-paga
g]andhom jit]allew barra.
|mien u 
kondizzjonijiet tas-
servizz.
20. (1) Kull persuna inga[[ata fil-forza territorjali g]andha
ti[i inga[[ata biex isservi g]al \mien, li jibda mad-data tal-
konferma tag]ha, li ma jkunx aktar minn erba’ snin kif ji[i
miftiehem waqt il-konferma, u tista’, waqt il-perijodu ta’ tnax-il
xahar li jag]laq mat-tmiem ta\-\mien ta’ servizz li fih tkun dak i\-
\mien qed isservi, ti[i inga[[ata mill-[did g]al \mien, li jibda mit-
tmiem ta\-\mien ta’ qabel, ta’ mhux aktar minn erba’ snin, kif ji[i
miftiehem fl-inga[[ mill-[did, u hekk minn \mien g]al ie]or.
(2) Kull ra[el tal-forza territorjali g]andu ji[i inga[[at g]al
servizz u ji[i pustjat f’dak il-korp li hu jista’ jag]\el.
(3) }lief kif provdut fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu, il-kondizzjonijiet tas-servizz ta’ ra[el tal-forza territorjali
g]andhom ikunu kif ji[i preskritt.
Area ta’ servizz. 
li jservu f’kull parti ta’ Malta, i\da ma jistg]ux ikunu me]tie[a li
jservu barra minn Malta.
L-Att jibqa’ 
japplika sal-]all 
mis-servizz. 
22. Ra[el tal-forza territorjali g]andu, sakemm ji[i ma]lul
mis-servizz kif imiss bil-mod preskritt, jibqa’ su[[ett g]ad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att li japplikaw g]alih b]ala ra[el tal-
forza territorjali.
}all mis-servizz.
i\jed ’il quddiem provdut, ikun intitolat li ji[i ma]lul mis-servizz,
qabel ma jispi``a \-\mien tieg]u kurrenti ta’ servizz jekk i]ares il-
kondizzjonijiet li [ejjin:
(a) jekk jag]ti avvi\ bil-miktub ta’ tliet xhur lill-uffi`jal
kmandant tieg]u, jew dak l-avvi\ aqsar li ji[i preskritt,
li hu jkun jixtieq li ji[i ma]lul mis-servizz; u
(b) jekk i]allas lill-uffi`jal kmandant tieg]u s-somma ta’
]ames liri jew dik is-somma i\g]ar li ti[i preskritta; u 
(`) jekk jag]ti lura fi stat tajjeb, bl-e``ezzjoni ta’
deprezzament [ustifikat, l-armi, il-]wejje[ u t-tag]mir
kollu li jkun ing]ata lilu, jew, f’ka\ijiet fejn min]abba
ra[uni tajba u bi\\ejjed l-g]oti lura tal-proprjetà  li
ssemmiet qabel ikun impossibli, jekk i]allas il-valur
tag]ha:
  18      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
I\da jkun fis-setg]a ta’ l-awtorità  militari kompetenti,
f’kull ka\ fejn ikun jidher li r-ra[unijiet li g]alihom il-]all mis-
servizz ikun [ie mitlub ikunu serji bi\\ejjed, li tag]ti dispensa g]al
kollox jew in parti mill-kondizzjonijiet ta’ hawn fuq kollha jew
bi``iet minnhom.
(2) Ra[el tal-forza territorjali jista’ ji[i ma]lul mis-servizz
mill-uffi`jal kmandant tieg]u min]abba nuqqas ta’ ubbidjenza ta’
ordnijiet mog]tija lilu fil-waqt li jkun qed jag]mel dmirijiet
militari, jew min]abba li jittraskura milli jaqdi dak id-dmir, jew
g]al kondotta ]a\ina tieg]u b]ala ra[el tal-forza territorjali, jew
min]abba xi kaw\a o]ra xierqa, u jkun l-uffi`jal kmandant li
jidde`idi jekk dik il-kaw\a te\istix u hijiex xierqa:
I\da ra[el li jkun hekk ma]lul mis-servizz ikollu d-dritt li
jappella lill-Kmandant li jista’ jag]ti dawk l-ordnijiet f’kull ka\
b]al dak kif jidhirlu [ust u xieraq.
Posponiment ta’ 
]all mis-servizz 
matul l-
inkorporament jew 
servizz spe`jali.
24. Meta \-\mien li fih ra[el tal-forza territorjali kien ikun
intitolat li ji[i ma]lul mis-servizz jag]laq matul xi perijodu li fih
ikun fis-se]] ordni li jordna li l-forza territorjali jew xi parti
minnha tissejja] fuq servizz permanenti jew matul il-perijodu li fih
hu jkun imsejja] g]al servizz spe`jali, hu jista’ jkun me]tie[ li
jtawwal is-servizz tieg]u g]al dak i\-\mien itwal, li ma jkunx iktar
minn tnax il-xahar, kif il-Ministru jista’ jordna; u ra[el tal-forza
territorjali ma jkunx matul kull perijodu b]al dak intitolat li ji[i
ma]lul mis-servizz ta]t l-artikolu 23(1).
Ta]ri[ 
Ta]ri[.  25. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, kull
ra[el tal-forza territorjali g]andu, b]ala ta]ri[ ta’ kull sena, ji[i
m]arre[ g]al mhux inqas minn tmint ijiem u mhux i\jed minn
]mistax-il [urnata kull sena f’dawk i\-\minijiet u f’dawk il-
postijiet f’Malta kif ji[i ordnat mill-awtorità  militari kompetenti, u
jista’ g]al dak il-fini ji[i msejja] darba jew aktar minn darba
f’sena.
(2) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, kull
ra[el tal-forza territorjali g]andu jattendi dak in-numru ta’ drillijiet
u joqg]od g]al dawk il-kondizzjonijiet l-o]ra dwar it-ta]ri[ li ji[u
preskritti.
(3) Il-]ti[iet tas-subartikoli (1) u (2) jistg]u ji[u dispensati,
g]al kollox jew f’parti -
(a) dwar il-forza territorjali jew parti minn dik il-forza,
mill-Kmandant;
(b) dwar ra[el individwali tal-forza territorjali mill-
uffi`jal kmandant tieg]u bla ]sara g]al kull ordni
[enerali tal-Kmandant.
(4) Il-Ministru jista’ b’ordni jordna illi \-\mien ta’ ta]ri[ ta’
kull sena tal-forza kollha jew ta’ parti minnha jew ta’ xi ra[el
tag]ha ji[i f’xi sena mtawwal g]al dak i\-\mien li ma jkunx aktar
minn tletin [urnata kif ji[i spe`ifikat fl-ordni.
(5) Ebda ]a[a f’dan l-Att ma g]andha tiftiehem li ra[el ma
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    19
jistax, bil-kunsens tieg]u, ji[i msejja] fuq dmir, istruzzjoni jew
ta]ri[, kemm f’Malta kif ukoll barra minn Malta, b]ala parti minn
jew b’\ieda ma’ xi ta]ri[ ie]or, skond regolamenti jew ordnijiet
mag]mula skond dan l-Att.
(6) Meta ra[el tal-forza, li ma jkunx ing]ata leave bil-mod
xieraq, jew mhux min]abba mard jew sku\a o]ra ra[onevoli kif
jista’ ji[i permess bil-mod preskritt, jonqos li jattendi fil-]in u fil-
post stabbililt g]at-ta]ri[, jew jonqos li jattendi n-numru ta’
drillijiet jew li j]ares dawk il-kondizzjonijiet l-o]ra dwar it-ta]ri[
li ji[u preskritti, jista’ je]el wara kundanna sommarja ammenda ta’
mhux i\jed minn ]ames liri.
Mobilizzazzjoni 
Inkorporament. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
26. (1) Jekk jidher lill-President ta’ Malta li perikolu
nazzjonali jkun imminenti jew li tkun inqalg]et emer[enza kbira
jew li jkun hemm bi\a’ ta’ inva\joni jew attakk, hu jista’ b’ordni
mg]arraf bil-firma tal-Ministru, jordna li l-forza territorjali
tissejja] g]al servizz permanenti, u minnufih wara u bis-sa]]a tal-
]ru[ ta’ dak l-ordni l-Kmandant g]andu jag]ti, u meta jkun ta
j]assar jew jibdel, dawk id-direttivi li jidhirlu li jkunu me]tie[a
jew xierqa g]all-inkorporament tal-forza territorjali jew xi parti
minnha.
(2) Meta direttivi ta]t dan l-artikolu jkunu g]al dak i\-\mien
jordnaw l-inkorporament ta’ xi parti mill-forza territorjali, kull
uffi`jal jew ra[el li jkun wie]ed minn dik il-parti g]andu jattendi
fil-]in u fil-post stabbilit b’dawk id-direttivi u wara dak il-]in
g]andhom jitqiesu li [ew inkorporati; u dawk l-uffi`jali jew ir[iel
huma f’dan l-Att imsej]a inkorporati jew il-parti jew partijiet
inkorporati tal-forza territorjali.
(3) Ma’ l-inkorporament, il-forza territorjali jew il-parti jew
partijiet tag]ha inkorporati g]andhom, sakemm jitne]]a l-
inkorporament, jaqg]u ta]t id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u ta]t
kull regolament jew ordni mag]mul bis-sa]]a tieg]u kif japplikaw
g]all-forza regolari safejn jistg]u ji[u applikati g]alihom.
(4) Meta jkun sar ordni ta]t is-subartikolu (1), dik il-[rajja
g]andha ti[i kommunikata minnufih lill-Kamra.
Tne]]ija ta’ l-
inkorporament. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
27. (1) Il-President ta’ Malta jista’ b’ordni mg]arraf bil-firma
tal-Ministru, jordna li l-forza territorjali ma tibqax inkorporata; u
wara dan il-Kmandant g]andu jag]ti dawk id-direttivi kif jidhirlu
me]tie[a u xierqa biex ise]] l-ordni.
(2) Sakemm jo]ro[ ordni ta]t is-subartikolu (1), il-Kmandant
jista’ minn \mien g]al \mien kif jidhirlu spedjent jag]ti dawk id-
direttivi li jidhirlu li huma me]tie[a jew xierqa biex ine]]i mill-
inkorporament xi parti inkorporata tal-forza territorjali u biex
jinkorpora xi parti tal-forza territorjali li ma tkunx inkorporata,
kemm jekk dik il-parti kienet qabel inkorporata kemm jekk ma
kenitx.
(3) Wara d-data stabbilita bid-direttivi g]at-tne]]ija mill-
inkorporament ta’ xi parti mill-forza territorjali, l-uffi`jali u l-ir[iel
  20      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
ta’ dik il-parti g]andhom ikunu fil-posizzjoni ta’ uffi`jali u r[iel
tal-forza territorjali meta ma hix inkorporata kemm-il darba jew
sakemm ma jkunux re[g]u [ew inkorporati.
Sej]a g]al servizz 
spe`jali.
28. (1) Kull uffi`jal u ra[el tal-forza territorjali li jkun bil-
miktub fuq il-formula preskritta qabel li dan l-artikolu g]andu
japplika g]alih jew li hu jkun jista’ jissejja] g]al servizz spe`jali
ikun jista’ jissejja] g]al servizz spe`jali minkejja li l-forza
territorjali, jew il-parti minnha li jkun jag]mel mag]ha, ma tkunx
[iet inkorporata.
(2) Ikun fil-jedd tal-Ministru, f’kull \mien meta jkun jidhirlu li
l-okka\joni hekk te]tie[, li jag]ti, u meta jkun ta li j]assar jew
jibdel, dawk id-direttivi li jidhirlu xierqa biex isejja] g]al servizz
spe`jali skond id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) lil kull
uffi`jal jew ra[el tal-forza territorjali li bis-sa]]a ta’ dawk id-
disposizzjonijiet ikun jista’ ji[i hekk imsejja]; u kull uffi`jal jew
ra[el imsejja] bid-direttivi g]andu jattendi fil-post u fil-]in
stabbilit mid-direttivi, u minn wara dak il-]in g]andu jitqies li
ssejja] g]al servizz spe`jali.
(3) Meta l-Ministru jkun ta xi direttivi skond l-a]]ar
subartikolu qabel dan hu jista’ f’kull \mien wara jag]ti dawk id-
direttivi li jidhirlu xierqa dwar it-temm ta’ servizz ta]t is-
subartikolu (1) ta’ kull uffi`jal jew ra[el imsejja] bid-direttivi
mog]tija ta]t is-subartikolu (2), i\da ming]ajr pre[udizzju g]as-
setg]a tal-Ministru, billi jag]ti direttivi o]ra ta]t is-subartikolu (2),
li jsejja] g]al servizz itwal kull uffi`jal jew ra[el li s-servizz tieg]u
jkun intemm bid-direttivi mog]tija ta]t dan is-subartikolu.
(4) Jekk, fil-waqt li uffi`jal jew ra[el tal-forza territorjali
msejja] b’direttivi mog]tija ta]t is-subartikolu (2) jkun qed iservi
ta]t is-subartikolu (1), jing]ataw direttivi skond dan l-Att g]all-
inkorporament tal-forza territorjali jew ta’ parti minnha li hu jkun
jag]mel mag]ha, dak l-uffi`jal jew ra[el g]andu wara dan jitqies li
hu inkorporat u s-servizz tieg]u skond is-subartikolu (1) ma
jkomplix.
Ministru jew 
Kmandant jista’ 
ja[ixxi permezz ta’ 
uffi`jali jew 
subordinati. 
29. Bis-sa]]a tas-setg]at mog]tija lilhom bl-artikoli 26, 27 u
28, il-Ministru jew il-Kmandant, skond il-ka\, jistg]u ja[ixxu
permezz ta’ l-uffi`jali jew tas-subordinati tag]hom; u kull direttiva,
avvi\ jew ordni mog]ti ta]t l-awtorità  tal-Ministru jew tal-
Kmandant, skond il-ka\, g]andu jkollu l-istess sa]]a u effett ta’
direttiva, avvi\ jew ordni mog]ti mill-Ministru jew mill-Kmandant,
skond il-ka\.
Setg]at 
addizzjonali g]al 
trasferiment u 
pustjar matul l-
inkorporament jew 
is-servizz spe`jali.
30. (1) Ra[el tal-forza territorjali jista’, b’ordni ta’ l-awtorità
militari kompetenti, f’kull \mien li matulu l-parti tal-forza
territorjali li jag]mel mag]ha tkun inkorporata jew waqt li jkun qed
iservi ta]t l-artikolu 28(1), ji[i trasferit jew ippustjat fi kwalunkwe
korp ming]ajr il-kunsens tieg]u.
(2) Meta ra[el tal-forza territorjali li [ie trasferit jew ippustjat
bis-sa]]a ta’ dan l-artikolu jkompli fis-servizz, allura, jekk ikun
hekk jixtieq, g]andhom jittie]du, malajr kemm ikun konvenjenti
wara li jispi``a \-\mien ta’ l-inkorporament jew, skond il-ka\ tas-
servizz tieg]u skond l-artikolu 28 (1), dawk il-passi kollha li jkunu
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    21
me]tie[a biex hu jkun jista’ jer[a’ jservi f’dak il-korp li hu kien
iservi fih fi\-\mien li hu kien [ie g]all-ewwel darba trasferit jew
ippustjat.
(3) L-a]]ar subartikolu qabel dan g]andu japplika g]al ra[el li
bis-sa]]a ta’ l-artikolu 28(4) huwa meqjus li hu inkorporat
b]allikieku l-kliem "jew, skond il-ka\, tas-servizz tieg]u skond l-
artikolu 28(1)" t]allew barra.
TITOLU IV - IL-FORZA TA’ RI|ERVA 
Il-forza ta’ ri\erva
Il-forza ta’ ri\erva.
dawk il-korpijiet imsemmija fis-subartikolu (2) kif ji[i stabbilit
minn \mien g]al \mien skond dan l-Att.
(2) Il-korpijiet imsemmija fis-subartikolu (1) huma -
(a) ir-ri\erva tal-forza regolari; 
(b) ir-ri\erva tal-forza territorjali.
(3) Il-forza ta’ ri\erva g]andha tkun regolata minn dawk id-
disposizzjonijiet li ji[u preskritti u mid-disposizzjonijiet li [ejjin
ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att; u disposizzjonijiet differenti jistg]u
ji[u preskritti g]al korpijiet differenti tal-forza tar-ri\erva.
Sej]a tar-ri\ervi
Sej]a tar-ri\ervi 
f’ka\ ta’ perikolu 
nazzjonali, e``.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
32. (1) Jekk jidher lill-President ta’ Malta li perikolu
nazzjonali huwa imminenti jew li tkun inqalg]et emer[enza kbira,
hu jista’, bla ]sara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, b’ordni
mg]arraf bil-firma tal-Ministru, jawtorizza s-sej]a ta’ kwalunkwe
forza ta’ ri\erva fuq servizz permanenti.
(2) Meta jsir ordni skond is-subartikolu (1) l-[rajja ta’ dan
g]andha minnufih ti[i mg]arrfa lill-Kamra.
(3) Ordni li jkun fis-se]] skond is-subartikolu (1) jista’
jit]assar b’ordni tal-President ta’ Malta mg]arraf kif fih imsemmi;
i\da t-t]assir ma g]andux jeffettwa l-obbligu g]as-servizz ta’ kull
persuna li tkun issej]et g]as-servizz bis-sa]]a ta’ l-ordni fi\-\mien
tat-t]assir tag]ha.
Avvi\i ta’ sej]a.
ikun jawtorizza s-sej]a ta’ forza ta’ ri\erva, kull membru ta’ dik il-
forza (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsejja] "ri\ervist") jista’
jissejja] g]as-servizz mill-Ministru b’avvi\ bil-miktub.
(2) Avvi\ skond is-subartikolu (1) (i\jed ’il quddiem f’dan l-
Att imsejja] "avvi\ ta’ sej]a") g]andu jispe`ifika l-]in u l-post li
fih ri\ervist g]andu jippre\enta lilu nnifsu; u avvi\ ta’ sej]a g]andu
jitqies li [ie notifikat lir-ri\ervist jekk ji[i konsenjat lilu
personalment jew mibg]ut lilu bil-posta registrata fl-a]]ar indirizz
tieg]u mag]ruf mill-awtoritajiet militari kompetenti.
  22      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(3) Avvi\ ta’ sej]a jista’ ji[i m]assar jew mibdul mill-Ministru
b’avvi\ ie]or bil-miktub, u l-a]]ar subartikolu qabel dan g]andu
japplika g]an-notifika ta’ dak l-avvi\ kif japplika g]an-notifika ta’
avvi\ ta’ sej]a.
(4) Meta ri\ervist li jkun su[[ett li jissejja] fis-servizz b’avvi\
ta’ sej]a -
(a) jattendi personalment f’dak il-post li ji[i preskritt; u 
(b) jippre\enta lilu nnifsu g]as-servizz g]and dik l-
awtorità  li ti[i preskritta; u
(`) ikun informat minn dik l-awtorità  li bis-sa]]a ta’ dan
is-subartikolu huwa a``ettat g]as-servizz,
hu g]andu jitqies li [ie notifikat b’avvi\ ta’ sej]a, li jispe`ifika
b]ala l-]in u l-post imsemmi fis-subartikolu (2) l-]in li fih hu jkun
informat u l-post li fih hu jattendi kif intqal qabel; u kull avvi\ ta’
sej]a ma]ru[ lilu qabel g]andu jieqaf mis-se]], ming]ajr ]sara
g]al kull responsabbiltà  li to]ro[ min-nuqqas tieg]u li j]ares l-
avvi\ qabel ma jattendi kif intqal qabel.
Kemm idum is-
servizz ta’ 
ri\ervisti msej]a 
g]al servizz 
permanenti. 
34. }lief kif preskritt xort’o]ra, membru tal-forza ta’ ri\erva li
jkun imsejja] g]al servizz permanenti jkollu jservi sakemm is-
servizzi tieg]u ma jkunux aktar me]tie[a jew sakemm jag]laq i\-
\mien tieg]u ta’ servizz f’dik ir-ri\erva skond liema minnhom ji[ri
l-ewwel.
Tmiem ta’ servizz 
ta]t avvi\ ta’ sej]a. 
35. F’kull ka\ meta - 
(a) is-servizz ta’ persuna msej]a g]as-servizz b’avvi\ ta’
sej]a ma jkunx aktar me]tie[; jew
(b) il-persuna tkun fis-servizz bis-sa]]a ta’ avvi\ ta’ sej]a
meta jag]laq i\-\mien tas-servizz li hi obbligata
tag]mel,
hi tkun intitolata li ti[i me]lusa mis-servizz whole-time bil-mod
preskritt bil-]effa kollha konvenjenti.
Ta]ri[ 
Ta]ri[ tal-forza ta’ 
ri\erva. 
36. (1) Membru tal-forza ta’ ri\erva jista’, skond dawk id-
disposizzjonijiet li ji[u preskritti, jissejja] fi kwalunkwe sena g]al
ta]ri[ - 
(a) g]al perijodu wie]ed ta’ mhux i\jed minn ]mistax-il
[urnata; u
(b) g]al dawk il-perijodi l-o]ra li ji[u preskritti, li ebda
wie]ed minnhom ma g]andu jkun ta’ i\jed minn sitta u
tletin sieg]a ming]ajr il-kunsens tal-persuna in
kwistjoni,
u jista’ wkoll waqt li jkun hekk imsejja] ji[i ippustjat u m]arre[
ma’ kwalunkwe korp tal-forza.
(2) Meta ra[el tal-forza ta’ ri\erva, li ma jkunx ing]ata leave
bil-mod xieraq, jew mhux min]abba mard jew sku\a o]ra
ra[onevoli kif jista’ ji[i permess bil-mod preskritt, jonqos li
jattendi fil-]in u fil-post stabbilit g]at-ta]ri[, jista’ je]el wara
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    23
kundanna sommarja ammenda ta’ mhux i\jed minn ]ames liri.
TAQSIMA III 
REATI MILITARI
Tradiment, kodardja u reati li jo]or[u minn servizz militari
G]ajnuna lill-
g]adu.
Emendat:
X. 2000.2.
37. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li bil-]sieb li
tg]in lill-g]adu -
(a) tabbanduna jew i``edi xi post jew posizzjoni li jkun
id- dmir tag]ha li tiddefendi, jew i[[ieg]el lil xi
persuna li tabbanduna jew i``edi xi post jew
posizzjoni li jkun fid-dmir ta’ dik il-persuna li
tiddefendi; jew
(b) tag]mel xi att li jkun ma]sub li jipperikola l-
operazzjonijiet tal-forza, jew ta’ xi forzi li jikkoperaw
mag]ha jew ta’ xi parti minn dawk il-forzi; jew
(`) wara li tkun ittie]det pri[unier tal-gwerra taqdi jew
tg]in lill-g]adu fit-tmexxija ta’ ostilitajiet jew ta’
mi\uri ma]suba biex jinfluwenza il-moral, jew b’xi
mod ie]or ikun liema jkun li ma jkunx awtorizzat mill-
u\anzi internazzjonali; jew
(d) tforni lill-g]adu b’armi jew b’munizzjon jew bi
provvisti ta’ kull xorta jew b’xi ]a[a o]ra li x’aktarx
tg]inu (kemm jekk tkun tixba] il-]wejje[ imsemmija
qabel kemm jekk le); jew
(e) tag]ti kenn jew tipprote[i g]adu li ma jkunx pri[unier
tal-gwerra; jew
(f) tag]ti xi sinjal ta’ l-ajru falz jew tibdel jew tfixkel xi
sinjal ta’ l-ajru jew xi apparat li jag]ti sinjali ta’ l-ajru;
jew
(g) meta tkun ordnata mill-uffi`jal superjuri tag]ha, jew
b’mod ie]or ta]t ordnijiet, biex tag]mel xi operazzjoni
ta’ gwerra fl-ajru tonqos li tag]mel l-a]jar li tista’ biex
tesegwixxi dawk l-ordnijiet; jew
(h) tkun kaw\a tal-qbid jew tad-distruzzjoni mill-g]adu
ta’ xi in[enju ta’ l-ajru tal-forza jew ta’ in[enju ta’ l-
ajru ta’ xi forza li tkun qed tikkopera mal-forza,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
g]omorha jew xi piena o]ra provduta minn dan l-Att.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li bid-dehen u
ming]ajr sku\a xierqa tag]mel xi wie]ed mill-atti msemmija fil-
paragrafi (a) sa (e) ta’ l-a]]ar subartikolu qabel dan, meta ma ji[ix
pruvat li dak li g]amlet g]amlitu bil-]sieb li tg]in lill-g]adu, tista’
te]el meta tinsab ]atja minn qorti marzjali pri[unerija jew piena
o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
  24      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(3) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li bi traskura[ni
tkun il-kaw\a tal-qbid jew tad-distruzzjoni mill-g]adu ta’ xi
in[enju ta’ l-ajru tal-forza jew ta’ in[enju ta’ l-ajru ta’ xi forza li
tkun qed tikkopera mal-forza, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali,
tista’ te]el pri[unerija jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Komunikazzjoni 
ma’ l-g]adu u 
rivelazzjoni li [[ib 
]sara.
Emendat:
X. 2000.2.
38. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li bil-]sieb li
tg]in lill-g]adu tikkomunika ma’ jew tag]ti informazzjoni lill-
g]adu tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija
g]al g]omorha jew xi piena o]ra provduta b’dan l-Att.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li ming]ajr awtorità
tikkomunika ma’ jew tag]ti informazzjoni sigrieta lill-g]adu tista’
te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija jew piena
o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
(3) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li ming]ajr awtorità
tikxef, kemm bil-fomm, bil-miktub, b’sinjal jew b’xi mezz ie]or
ikun liema jkun, xi informazzjoni li hi jew li tidher li tkun
informazzjoni utili g]all-g]adu tista’, meta tinsab ]atja minn qorti
marzjali, te]el pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed minn sentejn
jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
(4) F’dan l-artikolu l-espressjonijiet "informazzjoni" u
"informazzjoni utili g]all-g]adu" ifissru informazzjoni li hi jew li
tidher li hi informazzjoni dwar kwalunkwe ]a[a hekk li
informazzjoni fuqha tkun jew tista’ tkun direttament jew
indirettament utili g]all-g]adu, u b’mod partikolari (i\da ming]ajr
]sara g]all-[eneralità  tad-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is-
subartikolu) dwar xi ]a[a msemmija fil-paragrafi li [ejjin, li tkun
]a[a li informazzjoni dwarha tkun jew tista’ tkun utili kif intqal
qabel, ji[ifieri - 
(a) in-numru, id-deskrizzjoni, l-armament, it-tag]mir, id-
disposizzjoni, il-moviment jew il-kondizzjoni ta’ xi
parti tal-forza jew ta’ xi forza li jkunu qed jikkoperaw
mag]ha, jew ta’ xi vapuri jew in[enji ta’ l-ajru tal-
forza jew ta’ vapuri jew in[enji ta’ l-ajru ta’ dik il-
forza li tkun qed tikkopera;
(b) kwalunkwe operazzjonijiet jew operazzjonijiet
ippjanati ta’ xi forzi, vapuri jew in[enji ta’ l-ajru kif
intqal qabel;
(`) xi code, cipher, sinjal ta’ sej]a, password jew kontro-
sinjal;
(d) xi mi\uri g]ad-difi\a jew fortifikazzjoni ta’ xi post;
(e) in-numru, id-deskrizzjoni jew il-lokalità  ta’ xi
pri[unieri tal-gwerra;
(f) munizzjon tal-gwerra.
Im[ieba kodarda. 39. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li meta tkun
quddiem l-g]adu - 
(a) t]alli l-posizzjoni, lokal jew post ie]or li hu dmir
tag]ha li tkun fih; jew
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    25
(b) tarmi l-armi, il-munizzjon jew l-g]odda tag]ha; jew 
(`) tag]mel xi wie]ed mill-atti msemmija fl-artikolu 37
(1)(f) sa (h),
b’mod li turi kodardja, jew b’mod ie]or i[[ib ru]ha b’mod li turi
kodardja, tkun ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li meta tkun
quddiem l-g]adu [[ieg]el lil persuni o]ra su[[etti g]al-li[i militari
u li jkunu quddiem l-g]adu biex jag]mlu reat ta]t l-a]]ar
subartikolu qabel dan tkun ]atja ta’ reat ta]t dan l-artikolu.
(3) Kull persuna ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’ te]el,
meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija jew piena o]ra
i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Reati kontra l-
moral.
40. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li - 
(a) ixxerred (kemm bil-fomm, bil-miktub, b’sinjal, jew
b’mod ie]or) rapporti dwar l-operazzjonijiet tal-forza,
jew ta’ xi forza li tikkopera mag]ha, jew ta’ xi parti
minn dawk il-forzi, li jkunu rapporti ma]suba biex
jo]olqu qtug] ta’ qalb jew allarm bla me]tie[; jew
(b) meta tkun quddiem l-g]adu tu\a kliem ma]suba biex
jo]olqu qtug] ta’ qalb jew allarm bla me]tie[,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija jew
piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Waqa’ ta’ pri[unier 
tal-gwerra, 
min]abba nuqqas 
ta’ ubbidjenza jew 
g]ax trid; u min 
jonqos li jer[a’ 
jing]aqad mal-
forza.
41. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, min]abba
nuqqas ta’ ubbidjenza ta’ ordnijiet jew min]abba li tonqos g]ax trid
milli taqdi d-dmirijiet tag]ha, tinqabad mill-g]adu tkun ]atja ta’
reat kontra dan l-artikolu.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, meta tinqabad
mill-g]adu, tonqos li tie]u, jew ma t]allix jew tiskora[[ixxi lil xi
persuna o]ra hekk maqbuda mill-g]adu li tie]u, xi passi xierqa li
jkunu g]ad-disposizzjoni tag]ha, jew skond il-ka\, tal-persuna l-
o]ra biex ter[a’ ting]aqad mal-forza tkun ]atja ta’ reat kontra dan
l-artikolu.
(3) Kull persuna ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’, meta
tinsab ]atja minn qorti marzjali te]el pri[unerija jew piena o]ra
i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Reati minn jew 
dwar g]assiesa, 
e``.
42. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li tkun qed
tag]milha ta’ sentinella - 
(a) torqod waqt li tkun qed tag]mel g]assa; jew
(b) meta ma tkunx qed tag]mel g]assa, tkun rieqda f’]in li
fih hi ma jkollhix permess torqod; jew
(`) tkun fis-sakra; jew
(d) titlaq il-posizzjoni tag]ha ming]ajr ma tkun [iet
regolarment me]lusa jew b’mod ie]or titlaq minn xi
post li jkun id-dmir tag]ha li tkun fih,
tkun ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
  26      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-artikolu persuna g]andha titqies li hi
fis-sakra jekk min]abba l-influwenza ta’ alkohol jew xi droga, sew
wa]edhom sew flimkien ma’ xi `irkostanzi o]ra, ma tkunx fi stat li
ti[i fdata li taqdi d-dmirijiet tag]ha.
(3) Kull persuna su[[etta g]all-li[i militari li tag]ti xi daqqa lil
jew tu\a forza fuq xi persuna li tkun qed tag]milha ta’ sentinella, li
tkun membru tal-forza jew ta’ xi forza li tkun qed tikkopera
mag]ha, jew b’theddid ta’ forza [[ieg]el lil xi persuna tali li t]alli
lilha jew lil xi persuna o]ra tg]addi, tkun ]atja ta’ reat kontra dan l-
artikolu.
(4) Kull persuna ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’, meta
tinsab ]atja minn qorti marzjali, te]el pri[unerija jew piena o]ra
i\g]ar provduta b’dan l-Att:
I\da jekk ir-reat ma jkunx mag]mul waqt servizz attiv hi
ma g]andhiex te]el pri[unerija g]al aktar minn sentejn.
(5) Riferenzi f’dan l-artikolu g]al persuna li tkun qed
tag]milha ta’ sentinella huma riferenzi g]al persuna li - 
(a) tkun ippustjata jew ordnata li tag]mel ir-ronda, jew 
(b) tkun membru ta’ guard jew xi party ie]or li jkun [ie
ffurmat jew ordnat li jag]el ir-ronda,
sabiex ji[u m]arsa xi persuni, bini jew post.
(6) Id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu g]andhom
japplikaw g]al persuni ippustjati jew ordnati li jag]mlu r-ronda,
jew membri ta’ party li jkun [ie ffurmat jew ordnat li jag]mel ir-
ronda, sabiex ma j]allux jew jikkontrollaw id-d]ul jew il-]ru[
minn xi bini jew post, jew sabiex jirregolaw it-traffiku fuq it-triq,
jew b’ferrovija jew in-navigazzjoni interna, kif japplikaw g]al
persuni li jkunu qed jag]mluha ta’ sentinella.
Looting.  43. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li - 
(a) tisraq minn, jew bil-]sieb li tisraq tfittex lil, persuna
ta’ xi ]add maqtul jew ferut fil-kors ta’ operazzjonijiet
ta’ gwerra; jew
(b) tisraq xi proprjetà  li tkun t]alliet esposta jew mhux
im]arsa min]abba operazzjonijiet ta’ gwerra; jew
(`) tie]u g]al xi ra[uni li ma tkunx dik ta’ servizz
pubbliku xi vettura, tag]mir jew stores abbandunati
mill-g]adu, 
tkun ]atja ta’ serq u tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti
marzjali, pri[unerija jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Ammutinament u insubordinazzjoni
Ammutinament.
Emendat:
X. 2000.2.
44. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) tie]u sehem f’xi ammutinament li jinvolvi l-u\u ta’
vjolenza jew it-theddid ta’ l-u\u ta’ vjolenza, jew li l-
g]an jew wie]ed mill-g]anijiet tag]ha jkun ir-rifjut
jew l-evitar ta’ xi dmir jew servizz kontra, jew li
g]andu x’jaqsam ma operazzjonijiet kontra, l-g]adu,
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    27
jew it-tfixkil ta’ l-eg]mil ta’ xi dmir jew servizz b]al
dak; jew
(b) t]e[[e[ xi persuna su[[etta g]al-li[i militari li tie]u
sehem f’ammutinament b]al dak, kemm jekk isir jew
ikun ma]sub,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
g]omorha jew xi piena o]ra provduta b’dan l-Att.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, f’ka\ li ma
jaqg]ax ta]t l-a]]ar subartikolu qabel dan, tie]u sehem
f’ammutinament, jew t]e[[e[ lil xi persuna su[[etta g]al-li[i
militari li tie]u sehem f’ammutinament, kemm jekk isir jew
ma]sub, tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali,
pri[unerija jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
(3) F’dan l-Att l-espressjoni "ammutinament" tfisser ftehim
bejn \ew[ persuni jew i\jed su[[etti g]al-li[i militari, jew bejn
persuni li g]all-anqas tnejn minnhom ikunu su[[etti g]all-li[i
militari - 
(a) sabiex jwaqqg]u jew jirre\istu awtorità  le[ittima fil-
forza jew f’xi forzi li jikkoperaw mag]ha jew f’xi
parti mill-imsemmija forzi; jew
(b) sabiex ma jobdux dik l-awtorità  f’`irkostanzi tali li
jag]mlu n-nuqqas ta’ ubbidjenza ta’ tfixkil g]ad-
dixxiplina, jew bil-]sieb li ji[i evitat xi dmir jew
servizz kontra, jew li g]andu x’jaqsam ma’
operazzjonijiet kontra, l-g]adu; jew
(`) sabiex ifixklu l-eg]mil ta’ xi dmir jew servizz fil-forza
jew f’xi forza li tikkopera mag]ha jew f’xi parti mill-
imsemmija forzi.
Nuqqas ta’ tra\\in 
ta’ ammutinament. 
Emendat:
X. 2000.2.
45. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, jekk tkun taf li
jkun qed isir jew hu ma]sub ammutinament - 
(a) tonqos li tag]mel dak kollu li tista’ biex tra\\nu jew
ma t]allihx isir; jew
(b) tonqos li tirraporta ming]ajr telf ta’ \mien li jkun qed
isir jew jkun ma]sub ammutinament,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali -
(i) jekk ir-reat ikun sar bil-]sieb li jg]in lill-g]adu,
pri[unerija g]al g]omorha jew xi piena o]ra
provduta b’dan l-Att;
(ii) f’kull ka\ ie]or, pri[unerija jew piena o]ra
i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Im[ieba ta’ 
insubordinazzjoni.
46. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) tag]ti xi daqqa jew b’mod ie]or tu\a vjolenza fuq, jew
toffri vjolenza lil, uffi`jal superjuri tag]ha; jew
(b) tu\a kliem ta’ theddid jew insubordinazzjoni ma’ l-
uffi`jal superjuri tag]ha,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija jew
  28      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att:
I\da ma te]ilx pri[unerija g]al aktar minn sentejn jekk ir-
reat ma jkunx sar waqt servizz attiv u ma jkunx jinvolvi l-g]oti ta’
daqqa jew u\u ie]or ta’ vjolenza, jew l-offerta ta’ vjolenza, lil
uffi`jal superjuri li jkun qed je\er`ita awtorità  b]ala tali.
(2) Fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu l-
espressjoni "uffi`jal superjuri", dwar xi persuna, tfisser uffi`jal,
warrant officer jew uffi`jal bla kummissjoni tal-forza regolari, jew
uffi`jal b]al dak tal-forza territorjali fil-waqt li jkun su[[ett g]al-
li[i militari, li ikun ta’ rank superjuri u jinkludi uffi`jal, warrant
officer jew uffi`jal bla kummissjoni kif intqal qabel li jkun ta’ l-
istess rank i\da jkun aktar anzjan fil-waqt li jkun qed je\er`ita l-
awtorità  b]ala s-superjur ta’ l-imsemmija persuna.
Nuqqas ta’ 
ubbidjenza ta’ 
ordnijiet 
partikolari. 
47. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, b’mod li turi
sfida volontarja ta’ l-awtorità , ma tobdix xi kmand le[ittimu
mog]ti jew mibg]ut lilha personalment tista’, meta tinsab ]atja
minn qorti marzjali, te]el pri[unerija jew piena o]ra i\g]ar
provduta b’dan l-Att.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, kemm
volontarjament jew bi traskura[ni, ma tobdix kmand le[ittimu tista’
te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija jew piena
o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att:
I\da jekk dak ir-reat ma jsirx waqt servizz attiv hi ma te]ilx
pri[unerija g]al aktar minn sentejn.
Tfixkil lil provost 
officers.
48. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) tfixkel; jew
(b) meta tkun mitluba, tirrifjuta li tg]in,
xi persuna li hi tkun taf li tkun provost officer, jew li tkun persuna
(kemm jekk su[[etta g]al-li[i militari kemm jekk le) li tkun qed
te\er`ita b’mod le[ittimu awtorità  ta]t jew f’isem provost officer,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att.
Nuqqas ta’ 
ubbidjenza ta’ 
ordnijiet 
permanenti.
49. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li tmur kontra
jew li tonqos li t]ares xi disposizzjoni ta’ ordnijiet li g]alihom
japplika dan l-artikolu, li tkun disposizzjoni li hi tkun taf biha, jew
li hi ra[onevolment mistennija li tkun taf, tista’ te]el, meta tinsab
]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed
minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
(2) Dan l-artikolu japplika g]al ordnijiet permanenti jew
ordnijiet o]ra ta’ rutina ta’ natura kontinwa mag]mula g]al xi
formazzjoni jew unità  jew korp ta’ truppi, jew g]al xi kmand jew
area o]ra, gwarni[jon jew post, jew g]al xi vapur, ferrovija jew
in[enju ta’ l-ajru.
Di\erzjoni, assenza ming]ajr permess e``. 
Di\erzjoni. 50. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    29
(a) tiddi\erta; jew
(b) tipperswadi jew tipprokura li xi persuna su[[etta g]al
li[i militari li tiddi\erta,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija jew
piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att:
I\da persuna ma te]ilx pri[unerija g]al aktar minn sentejn
kemm-il darba -
(i) jekk ir-reat kien kontra l-paragrafu (a), hi ma
kenitx fuq servizz attiv jew ta]t ordnijiet g]al
servizz attiv fi\-\mien li jkun sar; jew
(ii) jekk ir-reat kien reat kontra l-paragrafu (b), il-
persuna li dwarha jkun sar ma kenitx fuq servizz
attiv jew ta]t ordnijiet g]al servizz attiv f’dak
i\-\mien.
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-Att persuna tiddi\erta jekk - 
(a) titlaq is-servizz tal-forza jew, meta jkun id-dmir
tag]ha li tag]mel hekk, tonqos li ting]aqad jew ter[a’
ting]aqad ma’ dak is-servizz, bil-]sieb (f’kull ka\),
e\istenti fil-]in li titlaq jew li tonqos jew iffurmat
wara, li tibqa’ assenti permanentement mid-dmirijiet
tag]ha; jew
(b) fil-ka\ li tkun uffi`jal, tinga[[a jew tid]ol f’xi parti
tal-forza ming]ajr qabel ma tkun irri\enjat il-
kummissjoni tag]ha, jew fil-ka\ li tkun ra[el tal-forza
tinga[[a jew jid]ol f’xi parti tal-forza ming]ajr qabel
ma tkun [iet me]lusa mill-inga[[ tag]ha ta’ qabel; jew
(`) tassenti ru]ha ming]ajr permess bil-]sieb li tevita li
sservi f’xi post barra minn Malta, meta tkun obbligata
li hekk isservi, jew li tevita servizz jew xi servizz
partikolari meta tkun quddiem l-g]adu; jew
(d) fil-ka\ li tkun uffi`jal jew ra[el tal-forza territorjali
tonqos li tippre\enta ru]ha fil-]in u fil-post stabbilit
g]al-laqg]a ma’ l-inkorporament jew skond il-ka\, fil-
]in u fil-post stabbilit li fih tkun imsej]a g]al servizz
spe`jali skond direttivi mog]tija ta]t l-artikolu 26 jew
l-artikolu 28, bil-]sieb, e\istenti fil-]in li tonqos jew
iffurmat wara, li tibqa’ assenti permanentement mid-
dmirijiet tag]ha,
u riferenzi f’dan l-Att g]al di\erzjoni g]andhom jiftehmu skond
hekk.
(3) B’\ieda g]al jew minflok xi piena awtorizzata bis-
subartikolu (1), il-qorti marzjali li tkun sabet ra[el tal-forza
regolari ]ati ta’ di\erzjoni tista’ tordna li s-servizz tieg]u kollu jew
parti minnu li jkun qabel il-perijodu li dwaru jkun misjub ]ati g]al
di\erzjoni g]andu jintilef.
Assenza ming]ajr 
permess.
51. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) tassenti ru]ha ming]ajr permess; jew
  30      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(b) tipperswadi jew tipprokura li xi persuna su[[etta g]al
li[i militari tassenti ru]ha ming]ajr permess,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att.
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-Att, nuqqas minn uffi`jal jew ra[el
tal-forza territorjali li jirraporta fil-]in u fil-post stabbilit g]al-
laqg]a ma’ l-inkorporament jew, skond il-ka\, fil-]in u fil-post
stabbilit meta jissejja] g]al servizz spe`jali, skond direttivi
mog]tija ta]t l-artikolu 26 jew l-artikolu 28, g]andha, jekk dak in-
nuqqas ikun ming]ajr permess mog]ti kif imiss jew mard jew
ra[uni o]ra tajba kif tista’ ti[i permessa bil-mod preskritt, titqies li
assentiet ru]ha ming]ajr permess fis-sens tas-subartikolu (1), u dan
l-Att g]andu japplika g]al, jew dwar, dik il-persuna skond hekk.
G]ajnuna u ]abi 
ta’ di\erzjoni jew 
assenza ming]ajr 
permess. 
52. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) bid-dehen tg]in lil xi persuna su[[etta g]al-li[i
militari li tiddi\erta jew tassenti ru]ha ming]ajr
permess; jew
(b) meta tkun taf li persuna su[[etta g]al-li[i militari tkun
iddi\ertat jew assentiet ru]ha ming]ajr permess, jew
tkun qed tipprova li tiddi\erta jew tassenti ru]ha
ming]ajr permess, tonqos li tirrapporta l-fatt ming]ajr
telf ta’ \mien, jew tonqos li tie]u xi passi li tkun tista’
tie]u biex dik il-persuna tkun tista’ tinqabad,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att.
Te]id jew titwil ta’ 
leave bil-qerq. 
53. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li sabiex tie]u l-
leave jew ittawwal il-leave tag]ha bid-dehen tag]mel dikjarazzjoni
falza lil xi awtorità  militari, lil membru tal-korp tal-Pulizija jew lil
xi persuna awtorizzata minn jew ta]t direttivi tal-Kmandant biex
ta[ixxi sabiex tikseb titwil ta’ leave tista’ te]el, meta tinsab ]atja
minn qorti marzjali, pri[unerija g]al-\mien ta’ mhux i\jed minn
sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Nuqqas ta’ eg]mil 
ta’ dmirijiet 
militari. 
54. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li ming]ajr sku\a
tajba tonqos li tattendi g]al xi parata jew g]al xi dmir ie]or militari
ta’ kull xorta jew titlaq minn parata jew dmir kif intqal qabel
ming]ajr ma tkun ing]atat permess li tag]mel hekk tista’ te]el,
meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al \mien ta’
mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-
Att.
Simulazzjoni ta’ mard u sokor
Simulazzjoni ta’ 
mard.
55. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) b’qerq tag]mel ta’ bir-ru]ha li tkun qed tbati minn
marda jew li tkun inkapa`itata; jew
(b) tferi lilha nnifisha bil-]sieb li b’hekk tirrendi ru]ha
mhux tajba g]al servizzi, jew i[[ieg]el li hi ti[i ferita
minn xi persuna b’dak il-]sieb; jew
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    31
(`) tferi lil persuna su[[etta g]al-li[i militari, fuq talba ta’
dik il-persuna, bil-]sieb li b’hekk tirrendi lil dik il-
persuna mhux tajba g]al servizz; jew
(d) bil-]sieb li tirrendi jew i\\omm lilha nnifisha mhux
tajba g]al servizz, tag]mel jew tonqos li tag]mel xi
]a[a (kemm jekk fil-]in ta’ l-eg]mil jew tan-nuqqas
tkun qeg]da fi sptar kemm jekk le) li biha [[ib jew
ittawwal jew taggrava, xi marda jew inkapa`ità ,
tkun ]atja ta’ simulazzjoni ta’ mard u tista’ te]el, meta tinsab ]atja
minn qorti marzjali, pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed minn
sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
(2) F’dan l-artikolu l-espressjoni "mhux tajba" tinkludi mhux
tajba temporanjament.
Sokor. 
sokor, kemm waqt li tkun fuq dmirha kemm jekk le, tista’ te]el,
meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al \mien ta’
mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-
Att:
I\da meta reat isir minn ra[el tal-forza li la jkun fuq servizz
attiv u lanqas fuq dmiru s-sentenza li ting]atalu ma g]andiex tkun
i\jed minn detenzjoni g]al \mien ta’ sitt xhur.
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-artikolu persuna tkun ]atja ta’ sokor
jekk min]abba l-influwenza ta’ alkohol jew ta’ xi droga, sew
wa]edhom kemm flimkien ma’ xi `irkostanzi o]ra, ma tkunx tajba
li ti[i afdata bi dmirha jew b’xi dmir ie]or li tista’ ting]ata
x’tag]mel, jew i[[ib ru]ha b’mod di\ordinat li x’aktarx jitfa’ dell
ikrah fuq is-servizz.
Reati dwar proprjetà
Reati dwar 
proprjetà  pubblika 
u tas-servizz.
57. (1) Persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) tisraq jew indebitament tapproprja ru]ha minn xi
proprjetà  pubblika jew tas-servizz, jew tkun imda]]la
fi jew t]alli jsir serq jew approprjazzjoni indebita ta’
proprjetà  jew pubblika jew tas-servizz; jew
(b) tir`ievi, jew tintrabat jew tg]in fit-ti\mim, tne]]ija,
disponiment jew bejg] minn jew g]all-benefi``ju ta’
persuna o]ra ta’, ]wejje[ misruqa jew approprjati
indebitament meta tkun taf li dawn [ew misruqa jew
approprjati indebitament, meta dawk il-]wejje[ ikunu
proprjetà  pubblika jew tas-servizz; jew
(`) tag]mel ]sara, g]ax trid, jew tkun imda]]la fi ]sara
bir-rieda ta’, xi proprjetà  pubblika jew tas-servizz,
inklu\i in[enji ta’ l-ajru jew materjal ta’ in[enji ta’ l-
ajru; jew
(d) bi traskura[ni bir-rieda tag]mel ]sara bi ]ruq lil xi
proprjetà  pubblika jew tas-servizz; jew
(e) bi traskura[ni bir-rieda tag]mel ]sara lil, jew i[[ib it-
telf ta’ xi proprjetà  pubblika jew tas-servizz li tkun
  32      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
in[enju ta’ l-ajru jew materjal ta’ l-in[enju ta’ l-ajru,
jew
(f) ming]ajr awtorità  xierqa tiddisponi minn xi proprjetà
pubblika jew tas-servizz li tkun in[enju ta’ l-ajru jew
materjal ta’ in[enju ta’ l-ajru,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija jew
piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, matul stat ta’
gwerra, bir-rieda jew ming]ajr okka\joni tajba jew bi traskura[ni
twassal g]as-sekwestru minn jew ta]t l-awtorità  ta’ stat newtrali
jew g]ad-distruzzjoni fi stat newtrali ta’ xi in[enju ta’ l-ajru tal-
forza tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija
jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att:
I\da jekk dak li tkun g]amlet ma tkunx g]amlitu g]ax
riedet jew bi traskura[ni bir-rieda ma tistax te]el pri[unerija g]al
\mien ta’ i\jed minn sentejn.
Reati dwar 
proprjetà  ta’ 
membri tal-forza.
58. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) tisraq jew indebitament tapproprja ru]ha minn xi
proprjetà  ta’ persuna su[[etta g]al-li[i militari, jew
tkun imda]]la fi jew t]alli li jsir serq jew
approprjazzjoni indebita ta’ dik il-proprjetà ; jew
(b) tir`ievi, jew tintrabat jew tg]in fit-ti\mim, tne]]ija,
disponiment jew bejg] minn jew g]all-benefi``ju ta’
persuna o]ra ta’ xi ]wejje[ misruqa jew ta’ ]wejje[
approprjati indebitament meta tkun taf li dawn [ew
misruqa jew approprjati indebitament meta dawk il-
]wejje[ kienu proprjetà  ta’ persuna su[[etta g]al-li[i
militari; jew
(`) tag]mel ]sara g]ax trid, jew tkun imda]]la fi ]sara
bir-rieda ta’ xi proprjetà  ta’ persuna su[[etta g]al-li[i
militari,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att.
Reati mixxellanji 
dwar proprjetà .
59. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) titlef jew bi traskura[ni tag]mel ]sara lil xi proprjetà
pubblika jew tas-servizz li tag]ha tkun responsabbli
jew li tkun [iet mog]tija lilha biex tie]u ]siebha jew li
tkun parti minn proprjetà  li tag]ha tkun responsabbli
jew li tkun [iet mog]tija lilha biex tie]u ]siebha; jew
(b) bi traskura[ni titlef jew tag]mel ]sara lil proprjetà
pubblika jew tas-servizz li tkun in[enju ta’ l-ajru jew
materjal ta’ in[enju ta’ l-ajru; jew
(`) tkun ]atja ta’ xi eg]mil jew traskura[ni li x’aktarx
jag]mel ]sara lil, jew i[[ib it-telf ta’, xi proprjetà
pubblika jew tas-servizz li tkun in[enju ta’ l-ajru jew
materjal ta’ in[enju ta’ l-ajru; jew
(d) bi traskura[ni tag]mel ]sara bi ]ruq lil xi proprjetà
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    33
pubblika jew tas-servizz; jew
(e) titlef jew bi traskura[ni tag]mel ]sara lil, xi ]wejje[,
armi, munizzjon jew xi tag]mir ie]or ma]ru[ lilha
g]all-u\u tag]ha g]al finijiet militari; jew
(f) ma tie]ux ]sieb tajjeb ta’ xi annimal jew tjur u\at fis-
servizz pubbliku li g]alih tkun responsabbli; jew
(g) tiddisponi minn (billi tirhan, tbieg], tiddistru[[i jew
b’kull mod ie]or) xi dekorazzjoni mog]tija lilha jew xi
]wejje[, armi, munizzjon jew tag]mir ie]or ma]ru[
lilha g]all-u\u tag]ha g]all-finijiet militari,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att:
I\da tkun difi\a g]al kull persuna akku\ata ta]t dan l-
artikolu li tkun tilfet xi proprjetà , ]wejje[, armi, munizzjon jew
tag]mir ie]or jekk hi tkun ]adet il-passi xierqa biex tie]u ]siebhom
u tippreservahom.
Reati dwar, u minn, persuni f’kustodja
Arrest u detenzjoni 
irregolari.
60. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, meta
persuna o]ra su[[etta g]al dik il-li[i tkun ta]t arrest -
(a) ming]ajr ]tie[a ddum ma tie]u dawk il-passi li jkunu
fid-dmir tag]ha li tie]u biex tinvestiga l-akku\i kontra
dik il-persuna l-o]ra jew biex l-akku\i kontra dik il-
persuna l-o]ra ji[u investigati mill-uffi`jal kmandant
tag]ha jew mill-awtorità  superjuri xierqa jew, skond
il-ka\, biex tg]addi qorti marzjali; jew
(b) ma tilliberax, jew ma [[ieg]elx li ti[i liberata, dik il-
persuna l-o]ra meta jkun id-dmir tag]ha li tag]mel
hekk,
tkun ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li tkun qeg]det
persuna (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsej]a "il-pri[unier") fil-
kustodja ta’ provost officer jew ta’ uffi`jal ie]or, jew xi warrant
officer jew uffi`jal bla kummissjoni, tonqos ming]ajr ra[uni xierqa
li tag]ti -
(a) fil-]in tat-tqeg]id, jew
(b) jekk ma jkunx prattikabbli li tag]mel hekk fil-]in tat-
tqeg]id, fi \mien erbg]a u g]oxrin sieg]a minn dak il-
]in,
lill-persuna li fil-kustodja tag]ha l-pri[unier ikun intqieg]ed
rapport iffirmat minnha nnifisha tar-reat li bih il-pri[unier hu
akku\at li g]amel, tkun ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(3) Meta xi persuna (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsej]a "il-
pri[unier") titqieg]ed fil-kustodja ta’ persuna su[[etta g]al-li[i
militari li tkun fil-kmand ta’ g]assa, allura jekk ming]ajr ra[uni
xierqa dik il-persuna, kif ti[i me]lusa mill-g]assa tag]ha u minn
kull dmir ie]or, jew, jekk ma tkunx [iet me]lusa qabel, fi \mien
  34      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
erbg]a u g]oxrin sieg]a minn mindu l-pri[unier ikun tqieg]ed fil-
kustodja tag]ha, ma tag]tix lill-uffi`jal li hu d-dmir tag]ha li lilu
tirrapporta -
(a) dikjarazzjoni bil-miktub li jkun fiha, safejn tkun taf hi,
l-isem tal-pri[unier u r-reat allegat u l-isem u r-rank
jew deskrizzjoni o]ra ta’ l-uffi`jal jew tal-persuna l-
o]ra li minnha l-pri[unier [ie allegat li g]amel ir-reat,
u
(b) jekk hi tkun ir`evietu, ir-rapport me]tie[ bl-a]]ar
subartikolu qabel dan,
tkun ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(4) Kull persuna ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’, meta
tinsab ]atja minn qorti marzjali, te]el pri[unerija g]al \mien ta’
mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-
Att.
Min i]alli lil min 
ja]rab u ]elsien bla 
jedd ta’ pri[unieri.
61. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li g]ax trid
t]alli li ta]rab lil xi persuna li tkun qeg]da fil-kustodja tag]ha jew
li hu d-dmir tag]ha li tg]asses, tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn
qorti marzjali, pri[unerija jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-
Att.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) ming]ajr awtorità  xierqa tillibera xi persuna li tkun
qeg]da fil-kustodja tag]ha; jew
(b) ming]ajr ra[uni xierqa t]alli li ta]rab xi persuna li
tkun qeg]da fil-kustodja tag]ha, jew li hu dmir tag]ha
li tg]asses,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att.
Re\istenza ta’ 
arrest.
62. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, meta jkollha
x’taqsam f’xi [lieda jew di\ordni, tirrifjuta li tobdi xi uffi`jal li
jordna l-arrest tag]ha, jew tag]ti xi daqqa jew b’mod ie]or tu\a
vjolenza fuq, jew toffri vjolenza lil, xi uffi`jal b]al dak, tkun ]atja
ta’ reat kontra dan l-artikolu kemm jekk l-uffi`jal ikun superjur
tag]ha kemm jekk le.
(2) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li tag]ti xi daqqa lil
jew b’mod ie]or tu\a vjolenza fuq, jew toffri vjolenza lil,
kwalunkwe persuna, kemm jekk tkun su[[etta g]al-li[i militari
kemm jekk le, li jkun d-dmir tag]ha li taqbdu jew li jkollha l-
kustodja tag]ha tkun ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu.
(3) Kull persuna ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’, meta
tinsab ]atja minn qorti marzjali, te]el pri[unerija g]al \mien ta’
mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-
Att.
Min ja]rab minn 
arrest. 
63. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li ta]rab minn
arrest, ]abs jew xi kustodja legali o]ra (kemm tal-militar kemm
jekk le) tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali,
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    35
pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra
i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Reati dwar qrati marzjali
Reati dwar qrati 
marzjali.
64. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) meta tkun imsej]a jew ordnata li tattendi b]ala xhud
quddiem qorti marzjali, tonqos li t]ares is-sej]a jew l-
ordni; jew
(b) tirrifjuta li tie]u [urament meta tkun hekk me]tie[a
mill-qorti marzjali; jew
(`) tirrifjuta li tipprodu`i xi dokument fil-kustodja jew
ta]t il-kontroll tag]ha li qorti marzjali tkun talbet
le[ittimament biex hi tipprodu`i; jew
(d) meta tkun xhud, tirrifjuta li twie[eb g]al xi mistoqsija
li qorti marzjali tkun le[ittimament talbitha biex
twie[eb; jew
(e) tinsulta g]ax trid lil xi persuna, li tkun membru ta’
qorti marzjali jew xhud jew xi persuna o]ra li d-dmir
tag]ha jkun li taqdi lil jew tattendi quddiem il-qorti,
meta dik il-persuna tkun qed tag]milha ta’ membru
tal-qorti, jew tkun hekk qed taqdi jew tattendi, jew
tinsulta g]ax trid lil xi persuna msemmija qabel fil-
waqt li dik il-persuna tkun sejra jew tkun [ejja mill-
pro`edimenti tal-qorti; jew
(f) tfixkel g]ax trid il-pro`edimenti ta’ qorti marzjali jew
b’mod ie]or ma [[ibx ru]ha sewwa quddiem il-qorti,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, li ma tkunx l-
istess qorti li dwarha r-reat ikun sar, pri[unerija g]al \mien ta’
mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-
Att.
(2) B’dak kollu li hemm fl-a]]ar subartikolu qabel dan, meta
reat kontra l-paragrafu (e) jew (f) ta’ dak is-subartikolu jsir dwar
qorti marzjali mi\muma skond dan l-Att dik il-qorti, jekk tkun tal-
fehma li hu spedjent li min jag]mel ir-reat ji[i pro`essat
sommarjament mill-qorti minflok li ji[i pro`essat quddiem qorti
marzjali o]ra, tista’ b’ordni ffirmat mill-president tordna lil min
jag]mel ir-reat li ji[i arrestat g]al \mien ta’ mhux i\jed minn
wie]ed u g]oxrin [urnata, jew fil-ka\ ta’ ra[el tal-forza, jew li ji[i
arrestat g]al perijodu b]al dak jew jin\amm f’detenzjoni g]al dak
il-perijodu.
Xiehda falza. 
ing]atat il-[urament kif imiss b]ala xhud jew b]ala interpretu fi
pro`edimenti quddiem qorti marzjali jew quddiem bord jew
persuna li jkollha s-setg]a bis-sa]]a ta’ dan l-Att li tamministra
[uramenti, tag]mel dikjarazzjoni ta’ sustanza f’dawk il-
pro`edimenti li hi tkun taf li tkun falza jew li ma ta]sibx li tkun
vera tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija
g]al \mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar
provduta b’dan l-Att.
  36      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(2) Persuna ma tistax ti[i misjuba ]atja ta’ reat kontra dan l-
artikolu fuq prova biss ta’ xhud wie]ed dwar il-falzita ta’ xi
dikjarazzjoni li ting]ad li hi falza.
Reati mixxellanji
Dikjarazzjoni falza 
ma’ l-inga[[. 
66. Kull persuna li, meta tkun quddiem l-uffi`jal ta’ l-inga[[
biex ti[i konfermata skond it-Taqsima II ta’ dan l-Att, bid-dehen
tag]ti twe[iba falza g]al xi mistoqsija li tkun tinsab fil-karta tal-
konferma u li tkun saritilha minn jew bl-ordni ta’ l-uffi`jal ta’ l-
inga[[ tista’ te]el, jekk minn dak i\-\mien tkun saret u baqg]et
su[[etta g]al-li[i militari, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, l-
istess pri[unerija b]al persuna kundannata sommarjament g]al reat
kontra l-artikolu 18 jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Eg]mil ta’ 
dokumenti foloz.
67. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li -
(a) tag]mel, tiffirma jew tag]mel d]ul f’xi rapport,
prospett, lista tal-pagi jew `ertifikat uffi`jali tas-
servizz jew xi dokument ie]or tas-servizz, li jkun
dokument jew d]ul li hi tkun taf li hu falz f’xi
partikular ta’ sustanza; jew
(b) tibdel xi rapport, prospett, lista tal-pagi jew `ertifikat
tas-servizz jew dokument ie]or tas-servizz, jew tibdel
d]ul f’xi dokument tali, hekk li tkun taf li d-dokument
jew id-d]ul hu falz f’xi partikular ta’ sustanza, jew
ta]bi, t]assar jew tiddistru[[i xi dokument jew d]ul
b]al dak li jkun id-dmir tag]ha li tikkonserva jew
tipprodu`i; jew
(`) bil-]sieb li tqarraq, ma tag]milx xi d]ul f’xi dokument
b]al dak; jew
(d) tg]in, tassisti, tikkmanda, tag]ti parir, tipprokura jew
t]alli li jsir minn xi persuna o]ra su[[etta g]al-li[i
militari reat kontra dan l-artikolu (kemm jekk tkun taf
x’ikun ix-xorta tad-dokument li dwaru dak ir-reat ikun
ser isir kemm jekk le),
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att.
Reati kontra l-
popolazzjoni `ivili.
68. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li, f’xi pajji\ jew
territorju barra minn Malta, tag]mel xi reat kontra l-persuna jew
proprjetà  ta’ xi membru tal-popolazzjoni `ivili tista’ te]el, meta
tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al \mien ta’ mhux
i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Im[ieba 
skandalu\a ta’ 
uffi`jal.
69. Kull uffi`jal su[[ett g]al-li[i militari li j[ib ru]u b’mod
skandalu\, li ma jixraqx il-karattru ta’ uffi`jal u ta’ [entlom,
g]andu meta jinsab ]ati minn qorti marzjali, ji[i cashiered.
Trattament ]a\in 
ta’ uffi`jal u r[iel 
ta’ rank inferjuri.
70. Jekk -
(a) xi uffi`jal su[[ett g]al-li[i militari jag]ti xi daqqa jew
b’mod ie]or jittratta ]a\in xi uffi`jal su[[ett g]al dik
il-li[i ta’ rank inferjuri jew ta’ anzjanità  anqas jew xi
ra[el tal-forza su[[ett g]al-li[i militari; jew
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    37
(b) xi warrant officer jew uffi`jal bla kummissjoni su[[ett
g]al-li[i militari jag]ti xi daqqa jew b’xi mod ie]or
jittratta ]a\in xi persuna su[[etta g]al-li[i militari, li
tkun warrant officer jew uffi`jal bla kummissjoni ta’
rank inferjuri jew ta’ anzjanità  anqas jew xi ra[el ie]or
tal-forza,
jista’ je]el, meta jinsab ]ati minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux anqas minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att.
Im[ieba 
di\onorevoli. 
71. Persuna su[[etta g]al-li[i militari li tkun ]atja ta’ m[ieba
di\onorevoli li tkun ta’ xorta kattiva, indi`enti jew mhux naturali
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att.
Akku\a falza e``.
(a) tag]mel xi akku\a kontra xi uffi`jal jew ra[el tal-forza
su[[ett g]al-li[i militari, li tkun taf li tkun falza jew
ma tkunx temmen li tkun vera; jew
(b) meta tag]mel ilment li tkun [iet trattata ]a\in, tag]mel
dikjarazzjoni li tolqot il-karattru ta’ uffi`jal jew ra[el
tal-forza su[[ett g]al-li[i militari, li hi tkun taf li hi
falza jew ma tkunx temmen li tkun vera, jew bir-rieda
ta]bi xi fatti ta’ sustanza,
tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti marzjali, pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew piena o]ra i\g]ar provduta
b’dan l-Att.
Attentat ta’ eg]mil 
ta’ reati militari.
Emendat:
X. 2000.3.
73. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li tipprova tag]mel
xi reat kontra xi wa]da mid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din it-
Taqsima ta’ dan l-Att tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti
marzjali, l-istess piena b]al dik li tapplika g]al dak ir-reat.
Kondotta ta’ 
detriment g]ad-
dixxiplina militari.
74. Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li tkun ]atja ta’ xi
eg]mil, kondotta jew nuqqas li tkun g]ad-detriment tal-bon’ordni
tad-dixxiplina militari tista’ te]el, meta tinsab ]atja minn qorti
marzjali, pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed minn sentejn jew
piena o]ra i\g]ar provduta b’dan l-Att.
Reati `ivili
Reat `ivili. 
`ivili barra minn Malta tkun ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu. 
(2) F’dan l-Att l-espressjoni "ir-reat `ivili korrispondenti"
tfisser ir-reat `ivili li l-eg]mil tieg]u jikkostitwixxi r-reat kontra
dan l-artikolu.
(3) Kull persuna misjuba ]atja minn qorti marzjali ta’ reat
kontra dan l-artikolu tista’ te]el dik il-piena jew dawk il-pieni li
qorti `ivili tista’ tag]ti g]al reat `ivili korrispondenti, jekk isir
f’Malta, li tkun piena jew ikunu pieni provduti b’dan l-Att, jew dik
il-piena, li tkun anqas mill-massimu li qorti `ivili tkun tista’ tag]ti,
kif hekk provdut:
  38      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
I\da meta qorti `ivili ma tkunx hekk tista’ tag]ti
pri[unerija, persuna hekk misjuba ]atja tista’ te]el dik il-piena, li
tkun inqas minn cashiering fil-ka\ ta’ uffi`jal, jew detenzjoni fil-
ka\ ta’ ra[el tal-forza, kif hekk provdut.
TAQSIMA IV
PRO~ESS U PIENI G}AL REATI MILITARI
Pieni 
Piena g]al uffi`jali.
Emendat:
X. 2000.4.
76. (1) Il-pieni li jistg]u jing]ataw lil uffi`jal b’sentenza ta’
qorti marzjali skond dan l-Att huma, bla ]sara tal-limitazzjonijiet
hawnhekk i\jed ’il quddiem mog]tija bis-setg]at ta’ `erti qrati
marzjali, dawk murija fl-iskala li [ejja; u dwar uffi`jal riferenzi
f’dan l-Att g]al pieni provduti b’dan l-Att huma riferenzi g]al
dawk il-pieni.
(2) L-imsemmija skala hija: 
(a) pri[unerija g]al g]omorha;
(b) pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed minn ]amsa u
g]oxrin sena;
(`) cashiering;
(d) tke``ija mis-servizz;
(e) telf bil-mod preskritt tar-rank ta’ anzjanità ; 
(f) multa;
(g) `anfira severa jew `anfira;
(h) meta r-reat ikun [ab xi spi\a, telf jew ]sara, stoppages.
(3) G]all-finijiet tat-Taqsima III u ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-
Att piena spe`ifikata f’xi paragrafu ta’ l-imsemmija skala g]andha
titqies li hi i\g]ar mill-pieni spe`ifikati fil-paragrafi ta’ qabel, u
ikbar minn dawk spe`ifikati fil-paragrafi ta’ wara, ta’ l-iskala.
(4) }lief kif provdut espressament f’dan l-Att, qorti marzjali
ma g]andiex tag]ti aktar minn piena wa]da g]al reat wie]ed.
(5) Stoppages jistg]u jing]ataw fuq ordni ta’ qorti marzjali jew
b’\ieda ma’ jew ming]ajr piena o]ra.
(6) ~anfira severa jew `anfira tista’ ting]ata minn qorti
marzjali b’\ieda mat-telf ta’ l-anzjanità  ta’ rank jew ma’ multa.
(7) Meta uffi`jal ikun ikkundannat minn qorti marzjali g]al
pri[unerija hu g]andu ji[i wkoll ikkundannat li ji[i cashiered: 
I\da jekk il-qorti marzjali ma tikkundannahx li ji[i
cashiered, is-sentenza ta’ pri[unerija ma tkunx invalida i\da
g]andha titqies li tinkludi sentenza g]al cashiering.
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    39
Piena g]al ranks 
o]ra.
Emendat:
X. 2000.4.
77. (1) Il-pieni li jistg]u jing]ataw lil ra[el tal-forza
b’sentenza tal-qorti marzjali skond dan l-Att huma, bla ]sara g]al-
limitazzjonijiet hawnhekk i\jed ’il quddiem mog]tija lis-setg]at ta’
`erti qrati marzjali, dawk murija fl-iskala li [ejja; u dwar ra[el tal-
forza riferenzi f’dan l-Att g]al pieni provduti b’dan l-Att huma
riferenzi g]al dawk il-pieni.
(2) L-imsemmija skala hija: 
(a) pri[unerija g]al g]omorha;
(b) pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed minn ]amsa u
g]oxrin sena;
(`) tke``ija bid-di\unur mis-servizz; 
(d) tke``ija mis-servizz;
(e) detenzjoni g]al \mien ta’ mhux i\jed minn sentejn;
(f) meta min jag]mel ir-reat ikun fuq servizz attiv fid-data
tas-sentenza, field punishment g]al \mien ta’ mhux
i\jed minn disg]in [urnata;
(g) fil-ka\ ta’ warrant officer jew uffi`jal bla
kummissjoni, tni\\il g]ar-ranks jew xi tnaqqis i\g]ar
fir-rank;
(h) fil-ka\ ta’ warrant officer jew uffi`jal bla
kummissjoni, telf bil-mod preskritt ta’ l-anzjanità  tar-
rank;
(i) meta r-reat ikun di\erzjoni, telf ta’ servizz;
(j) meta min jag]mel ir-reat ikun fuq servizz attiv fid-data
tas-sentenza, telf ta’ paga g]al \mien li jibda mill-
[urnata tas-sentenza u li ma jkunx iktar minn disg]in
[urnata;
(k) multa;
(l) fil-ka\ ta’ warrant officer jew uffi`jal bla
kummissjoni, `anfira severa jew `anfira;
(m) meta r-reat ikun [ab xi spi\a, telf jew ]sara, stoppages.
 (3) G]all-finijiet tat-Taqsima III u ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-
Att piena spe`ifikata f’xi paragrafu ta’ l-imsemmija skala g]andha
titqies li hi i\g]ar mill-pieni spe`ifikati fil-paragrafi ta’ qabel, u
akbar minn dawk spe`ifikati fil-paragrafi ta’ wara, ta’ l-iskali:
I\da detenzjoni ma g]andhiex titqies li hi piena i\g]ar minn
pri[unerija jekk i\-\mien tad-detenzjoni ma jkunx itwal mi\-\mien
tal-pri[unerija.
(4) }lief kif provdut espressament f’dan l-Att, qorti marzjali
ma g]andhiex tag]ti aktar minn piena wa]da g]al reat wie]ed.
(5) Ra[el tal-forza ikkundannat minn qorti marzjali g]al
pri[unerija jista’ b’\ieda ji[i kundannat g]at-tke``ija mis-servizz
bid-di\unur jew g]at-tke``ija mis-servizz.
(6) Ra[el tal-forza kkundannat minn qorti marzjali g]al
tke``ija mis-servizz jista’ b’\ieda ji[i kkundannat g]al detenzjoni.
(7) Meta warrant officer jew uffi`jal bla kummissjoni ji[i
  40      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
kkundannat minn qorti marzjali g]al pri[unerija, detenzjoni jew
field punishment, hu g]andu ji[i kkundannat ukoll li jitni\\el g]ar-
ranks:
I\da jekk il-qorti marzjali ma tikkundannahx li ji[i hekk
imni\\el, is-sentenza ma tkunx invalida i\da g]andha titqies li
tinkludi sentenza g]al tni\\il g]ar-ranks.
(8) Fil-ka\ ta’ warrant officer jew uffi`jal bla kummissjoni
`anfira severa jew `anfira tista’ ting]ata minn qorti marzjali
b’\ieda mat-telf ta’ l-anzjanità  ta’ rank jew ma’ multa.
(9) Jekk min jag]mel ir-reat ikun fuq servizz attiv meta
ting]ata s-sentenza tal-qorti marzjali, jista’ jing]ata telf tal-paga
b’\ieda ma’ field punishment u, fil-ka\ li dan ikun warrant officer
jew uffi`jal bla kummissjoni, `anfira severa jew `anfira tista’
ting]ata b’\ieda mat-telf ta’ paga.
(10) Stoppages jistg]u jing]ataw fuq ordni ta’ qorti marzjali jew
b’\ieda ma’ jew ming]ajr xi piena o]ra.
(11) Meta min jag]mel ir-reat ikun ikkundannat g]al detenzjoni
minn qorti marzjali skond dan l-Att, jekk imbag]ad hu ji[i
kkundannat g]al pri[unerija minn qorti marzjali skond dan l-Att
kull parti tas-sentenza ta’ detenzjoni li ma tkunx [iet skuntata
g]andha ti[i ma]fura bis-sa]]a ta’ dan is-subartikolu.
(12) Bla ]sara tal-validità  ta’ kull sentenza, min jag]mel ir-reat
ma g]andux jin\amm f’detenzjoni kontinwa ta]t dan l-Att g]al
aktar minn sentejn.
Field punishment.  78. (1) Field punishment g]andu jkun mag]mul minn dawk
id-dmirijiet jew drillijiet, b’\ieda ma’ dawk li min jag]mel ir-reat
ikun me]tie[ li jag]mel li kieku ma kienx qed ji[i kastigat, u minn
dak in-nuqqas ta’ privile[[i, kif jista’ ji[i provdut minn jew skond
regoli mag]mula mill-Ministru jew, jekk ma jkunx hemm regoli
b]al dawk, kif jista’ ji[i ordnat mill-uffi`jal kmandant jew mill-
uffi`jal nominat biex jikkontrolla l-esekuzzjoni ta’ field
punishment, u jistg]u jinkludu g]eluq f’dak il-post u bil-mod kif
jista’ ji[i provdut jew ordnat kif intqal qabel u dawk ir-
restrizzjonijiet tal-persuna li jistg]u jkunu me]tie[a biex ma
jit]allix li min jag]mel ir-reat ja]rab u kif jista’ ji[i provdut kif
intqal qabel.
(2) Regoli mag]mula skond dan l-artikolu jista’ jkun fihom
disposizzjonijiet in`identali u supplementari kif jidher lill-Ministru
li jkun me]tie[ g]all-finijiet ta’ dawk ir-regoli.
Multi. 79. (1) L-ammont ta’ multa li tista’ ting]ata minn qorti
marzjali skond dan l-Att b]ala piena g]al reat -
(a) ]lief fil-ka\ ta’ reat kontra l-artikolu 75, ma g]andux
ikun i\jed mill-paga ta’ tmienja u g]oxrin [urnata ta’
min jag]mel ir-reat; u
(b) fil-ka\ hawn fuq e``ettwat, meta r-reat `ivili li
jikkostitwixxi r-reat kontra dak l-artikolu jkun
punibbli b’multa jew ammenda minn qorti `ivili
f’Malta, ma g]andux ikun i\jed mill-massimu ta’ dik
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    41
il-multa jew ammenda.
(2) L-ammont ta’ multa li tista’ ting]ata b]ala piena g]al reat
meta, skond dan l-Att, akku\a ti[i trattata sommarjament- 
(a) ]lief fil-ka\ ta’ reat kontra l-imsemmi artikolu 75, ma
g]andux ikun i\jed mill-paga ta’ erbatax-il [urnata ta’
min jag]mel ir-reat; u
(b) fil-ka\ hawn fuq e``ettwat -
(i) f’ebda ka\, ma g]andux jkun i\jed mill-ammont
imsemmi fil-paragrafu ta’ qabel dan;
(ii) meta r-reat `ivili li jikkostitwixxi r-reat kontra
dak l-artikolu jkun punibbli minn qorti `ivili
f’Malta b’multa jew ammenda li l-massimu
tag]ha jkun anqas mill-ammont hekk imsemmi,
ma g]andux ikun i\jed minn dak il-massimu.
(3) G]all-finijiet ta’ dan l-artikolu [urnata paga g]andha, dwar
persuna misjuba ]atja ta’ reat, titqies li tkun il-paga s]i]a li hi, jew
tkun (kieku ma kienx g]al xi telf), ma]ru[a g]al dik il-persuna fil-
[urnata li fiha ting]ata l-piena dwar ir-reat.
(4) Ebda ]a[a fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu
ma g]andha titqies li teffettwa l-ammont tal-multa li tista’ ting]ata
bis-sa]]a ta’ l-artikolu 179 (3)(a) jew (b) lil persuna li g]aliha
japplikaw it-Taqsima III u din it-Taqsima ta’ dan l-Att bis-sa]]a ta’
dak l-artikolu.
Arrest 
Setg]a g]all-arrest 
ta’ min jag]mel ir-
reat. 
80. (1) Kull persuna su[[etta g]al-li[i militari li tinsab li qed
tag]mel reat kontra xi disposizzjoni ta’ dan l-Att, jew li jing]ad li
g]amlet jew hi ra[onevolment suspettata li g]amlet xi reat b]al
dak, tista’ ti[i arrestata skond id-disposizzjonijiet li [ejjin ta’ dan l-
artikolu.
(2) Uffi`jal jista’ ji[i arrestat minn uffi`jal tal-forza regolari ta’
rank superjuri, jew, jekk ikun imda]]al f’xi [lieda jew di\ordni,
minn uffi`jal tali ta’ kwalunkwe rank.
(3) Ra[el tal-forza jista’ ji[i arrestat minn kull uffi`jal,
warrant officer jew uffi`jal bla kummissjoni tal-forza regolari:
I\da persuna ma tistax ti[i arrestata bis-sa]]a ta’ dan is-
subartikolu ]lief minn persuna ta’ rank superjuri.
(4) Provost officer, jew xi uffi`jal, warrant officer, uffi`jal bla
kummissjoni jew persunal ie]or militari li jkun qed je\er`ita
legalment awtorità  ta]t provost officer jew f’ismu, jista’ jarresta
kwalunkwe uffi`jal jew ra[el tal-forza:
I\da uffi`jal ma ji[ix arrestat bis-sa]]a ta’ dan is-
subartikolu hlief fuq ordni ta’ uffi`jal ie]or.
(5) Is-setg]a g]all-arrest mog]tija lil kull persuna b’dan l-
artikolu tista’ (bla ]sara tad-disposizzjonijiet ta’ regolamenti jew
ordnijiet mag]mula taht l-artikolu 4) ti[i e\er`itata jew
personalment jew billi ji[i ordnat l-arrest tal-persuna li g]andha
ti[i arrestata jew billi jing]ataw ordnijiet li dik il-persuna ti[i
  42      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
arrestata.
Disposizzjoni biex 
ji[i evitat dewmien 
wara arrest.
Emendat:
LVIII. 1974.68.
81. (1) L-allegazzjonijiet kontra xi persuna su[[etta g]al-li[i
militari li tkun ta]t arrest g]andhom ji[u investigati kif imiss
ming]ajr dewmien mhux me]tie[, u kemm jista’ jkun malajr jew
jibdew il-pro`eduri biex ting]ata piena g]ar-reat tag]ha jew ti[i
liberata.
(2) Kull meta persuna su[[etta g]al-li[i militari, li tkun
ittie]det ta]t kustodja militari, tibqa’ ta]t arrest g]al \mien ta’ iktar
minn tmint ijiem ming]ajr ma jkun tlaqqg]et qorti marzjali g]all-
pro`ess tag]ha, rapport spe`jali g]all-]tie[a ta’ aktar dewmien
g]andu jsir bil-mod preskritt mill-uffi`jal kmandant tag]ha lill-
uffi`jal li jkun responsabbli li jlaqqa’ l-qorti marzjali g]all-pro`ess
tal-persuna ta]t arrest u lill-Avukat {enerali, u rapport b]al dan
g]andu jing]ata lil dawk l-awtoritajiet u bl-istess mod kull tmint
ijiem sakemm titlaqqa’ l-qorti marzjali jew sakemm ir-reat ji[i
trattat sommarjament jew hi ti[i liberata:
I\da fil-ka\ ta’ persuna li tkun fuq servizz attiv it-t]aris ta’
dan is-subartikolu ma jkunx me]tie[ sakemm ma jkunx
ra[onevolment prattikabbli meta jittie]du in konsiderazzjoni l-
e\i[enzi ta’ l-operazzjonijiet militari.
(3) G]all-finijiet ta’ l-artikolu 60(1), il-kwistjoni dwar jekk
kienx hemm dewmien bla me]tie[ biex jittie]du xi passi g]all-
investigazzjoni ta’ allegazzjonijiet kontra persuna ta]t arrest
g]andha ti[i stabbilita ming]ajr ma jittie]du in konsiderazzjoni d-
disposizzjonijiet ta’ l-a]]ar subartikolu qabel dan.
Investigazzjoni u trattament sommarju ta’ akku\i
Investigazzjoni ta’ 
akku\i mill-uffi`jal 
kmandant. 
82. Qabel ma allegazzjoni kontra persuna su[[etta g]al-li[i
militari (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsej]a "l-akku\at") li tkun
g]amlet reat kontra xi disposizzjoni tat-Taqsima III ta’ dan l-Att
titkompla, l-allegazzjoni g]andha ti[i rappurtata, f’forma ta’
akku\a, lill-uffi`jal kmandant ta’ l-akku\at u l-uffi`jal kmandant
g]andu jinvestiga l-akku\a bil-mod preskritt.
Akku\i ji[u trattati 
sommarjament jew 
minn qorti 
marzjali.
83. (1) Wara investigazzjoni, akku\a kontra uffi`jal li jkun
ta]t ir-rank ta’ tenent kurunell jew kontra warrant officer tista’,
jekk awtorità  g]andha setg]a skond id-disposizzjonijiet li [ejjin ta’
din it-Taqsima ta’ dan l-Att li titrattaha sommarjament, ti[i hekk
trattata minn dik l-awtorità  (f’dan l-Att imsej]a "l-awtorità
superjuri xierqa") skond dawk id-disposizzjonijiet.
(2) Wara investigazzjoni, akku\a kontra ra[el tal-forza li ma
jkunx warrant officer tista’ ti[i trattata sommarjament mill-uffi`jal
kmandant tieg]u, bla ]sara ta’ u skond id-disposizzjonijiet li [ejjin
ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att.
(3) Kull akku\a li ma ti[ix trattata sommarjament kif intqal
qabel g]andha wara l-investigazzjoni tintbag]at biex ti[i de`i\a
minn qorti marzjali.
(4) B’dak kollu li jinsab fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan
l-artikolu, meta -
(a) l-uffi`jal kmandant ikun investiga akku\a kontra xi
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    43
uffi`jal jew warrant officer, jew
(b) l-uffi`jal kmandant ikun investiga akku\a kontra ra[el
tal-forza li ma jkunx warrant officer u li ma tkunx
akku\a li tista’ ti[i trattata sommarjament,
l-uffi`jal kmandant jista’ jillibera l-akku\at jekk hu jkun tal-fehma
li ma g]andu jsir xejn aktar dwar l-akku\a.
(5) Riferenzi f’dan l-Att g]al trattazzjoni sommarja ta’ akku\a
huma riferenzi g]at-te]id mill-awtorità  superjuri xierqa jew mill-
uffi`jal kmandant ta’ l-akku\at, skond il-ka\, ta’ l-azzjoni li [ejja,
ji[ifieri, jistabbilixxi jekk l-akku\at hux ]ati, u skond ir-ri\ultat
jillibera l-akku\at jew jirre[istra li nstab ]ati u l-g]oti ta’ piena.
Pro`edimenti o]ra 
fuq akku\i kontra 
uffi`jali bla 
kummissjoni u 
suldati. 
Emendat: 
XIII. 1975.2.
84. (1) Id-disposizzjonijiet li [ejjin ta’ dan l-artikolu g]andu
jkollhom effett meta l-uffi`jal kmandant ikun investiga akku\a
kontra uffi`jal bla kummissjoni jew suldat.
(2) Jekk -
(a) l-akku\a ma tkunx wa]da li tista’ ti[i trattata
sommarjament u l-uffi`jal kmandant ma jkunx illibera
l-akku\at; jew
(b) l-akku\a tkun wa]da li tista’ ti[i trattata
sommarjament i\da l-uffi`jal kmandant ikun tal-fehma
li ma g]andhiex ti[i hekk trattata,
hu g]andu jie]u l-passi preskritti sabiex l-akku\a tkun tista’ ti[i
trattata minn qorti marzjali.
(3) F’kull ka\ ie]or l-uffi`jal kmandant g]andu jmexxi sabiex
jittratta l-akku\a sommarjament; u jekk hu jirre[istra de`i\joni ta’
]tija hu g]andu jag]ti wa]da jew i\jed minn dawn il-pieni li [ejjin,
ji[ifieri:
(a) jekk l-akku\at ikun suldat, detenzjoni g]al \mien ta’
mhux i\jed minn tmienja u g]oxrin [urnata jew jekk l-
akku\at ikun fuq servizz attiv, field punishment g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn tmienja u g]oxrin [urnata;
(b) jekk l-akku\at ikun suldat li jkun fuq servizz attiv fil-
[urnata tas-sentenza, telf ta’ paga g]al \mien li jibda
mill-[urnata tas-sentenza u li ma jkunx i\jed minn
tmienja u g]oxrin [urnata;
(`) multa;
(d) jekk l-akku\at ikun uffi`jal bla kummissjoni, `anfira
severa jew `anfira;
(e) meta r-reat ikun [ab xi spi\a, telf jew ]sara, stoppages;
(f) kull wa]da minn dawn il-pieni i\g]ar li [ejjin,
ji[ifieri:
(i) twissija;
(ii) g]assa \ejda g]al mhux aktar minn tliet darbiet; 
(iii) ti\mim [ol-barracks barra l-]inijiet normali tax-
xog]ol sa massimu ta’ ]ames sig]at f’kull
[urnata g]al perijodu ta’ mhux aktar minn
  44      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
erbatax-il [urnata; jew
(iv) kull piena o]ra \g]ira li tkun f’dak i\-\mien
preskritta:
I\da ebda telf ta’ paga, multa jew piena i\g]ar ma ting]ata
g]al reat li g]alih tkun ing]atat detenzjoni, u ebda multa ma
g]andha ting]ata g]al reat li g]alih ikun ing]ata field punishment
jew telf ta’ paga.
(4) Meta l-akku\at ikun lance-kapural jew lance-bumbardier, u
l-uffi`jal kmandant isibu ]ati, l-uffi`jal kmandant jista’, jekk ma
jag]ti ebda piena o]ra jew ma jag]ti ebda piena o]ra hlief
stoppages, jordna li l-akku\at jitni\\el g]ar-ranks.
(5) Meta l-akku\at ikun a[ent warrant officer jew a[ent uffi`jal
bla kummissjoni, u l-uffi`jal kmandant isibu ]ati, l-uffi`jal
kmandant jista’, jekk ma jag]ti ebda piena o]ra jew ma jag]ti ebda
piena o]ra ]lief stoppages, jordna li l-akku\at jer[a’ jie]u r-rank
permanenti tieg]u jew jie]u acting rank aktar baxx minn dak li
kellu qabel i\da og]la mir-rank permanenti tieg]u jew, meta r-rank
permanenti tieg]u huwa ta’ lance-kapural jew lance-bumbardier,
jitlef l-acting rank tieg]u u jitni\\el g]ar-ranks.
(6) B’dak kollu li hemm fis-subartikolu (3), meta l-uffi`jal
kmandant ikun idde`ieda li l-akku\at huwa ]ati u jekk l-akku\a ti[i
trattata sommarjament hu jag]ti piena li ma tkunx multa jew
stoppages li ma jil]qux i\jed minn paga ta’ sebat ijiem, `anfiera
severa, `anfira jew piena i\g]ar, jew meta de`i\joni ta’ ]tija (tkun
liema tkun il-piena mog]tija) tinvolvi tnaqqis tal-paga g]al aktar
minn sebat ijiem, l-uffi`jal kmandant ma g]andux jirre[istra
de`i\joni qabel ma jag]ti lill-akku\at l-opportunità  biex jag]\el
jekk iridx ji[i pro`essat minn qorti marzjali; u jekk l-akku\at hekk
jag]\el u jekk wara ma jibdilx l-g]a\la tieg]u, l-uffi`jal kmandant
ma g]andux jirre[istra d-de`i\joni tieg]u i\da g]andu jie]u l-passi
preskritti sabiex l-akku\a ti[i trattata minn qorti marzjali.
(7) Meta l-akku\a tkun wa]da li tista’ ti[i trattata
sommarjament, i\da l-uffi`jal kmandant ikun ]a l-passi sabiex ti[i
trattata minn qorti marzjali, kull awtorità  og]la li lilha tkun
mibg]uta l-akku\a tista’ tibg]at dik l-akku\a lura lill-uffi`jal
kmandant biex ti[i trattata sommarjament; u meta jsir hekk l-a]]ar
erba’ subartikoli qabel dan g]andhom japplikaw b]allikieku l-
uffi`jal kmandant kien ori[inarjament tal-fehma li l-akku\a
g]andha ti[i trattata sommarjament:
I\da akku\a ma g]andhiex tintbag]at lura meta l-akku\at
ikun g]a\el li ji[i pro`essat minn qorti marzjali u ma jkunx irtira l-
g]a\la tieg]u.
Pro`edimenti o]ra 
fuq akku\i kontra 
uffi`jali u warrant 
officers. 
Emendat: 
XIII. 1975.3.
85. (1) Wara li jinvestiga akku\a kontra uffi`jal jew warrant
officer, l-uffi`jal kmandant g]andu, kemm-il darba ma jkunx
illibera l-akku\at jew il-ka\ ikun wie]ed fejn ikollu s-setg]a, u
jkun bi ]siebu, li jordna pro`ess b’qorti marzjali li tkun field
general court martial, jissottomettiha bil-mod preskritt lil awtorità
og]la; u imbag]ad g]andu ji[i stabbilit minn dik l-awtorità  kif l-
akku\a g]andha titkompla skond i\-\ew[ subartikoli li [ejjin.
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    45
(2) Jekk l-akku\a tkun wa]da li tista’ ti[i trattata
sommarjament, tista’ tinbag]at lill-awtorità  superjuri xierqa.
(3) Jekk l-akku\a ma tkunx hekk mibg]uta, il-passi preskritti
g]andhom jittie]du sabiex ti[i trattata minn qorti marzjali.
(4) Meta l-akku\a tinbag]at lil awtorità  superjuri xierqa, l-
awtorità  g]andha tinvestiga l-akku\a bil-mod preskritt u
tistabbilixxi jekk l-akku\at hux ]ati ta’ dik l-akku\a u skond ir-
ri\ultat tillibera l-akku\at jew tirre[istra de`i\joni ta’ ]tija:
I\da jekk fil-kors ta’ l-investigazzjoni ta’ l-akku\a l-
awtorità  tidde`iedi li l-akku\a g]andha ti[i trattata minn qorti
marzjali, il-passi preskritti g]andhom jittie]du sabiex ti[i hekk
trattata.
(5) Jekk l-awtorità  superjuri xierqa tirre[istra de`i\joni ta’
]tija l-awtorità  tista’ tag]ti piena wa]da jew i\jed mill-pieni li
[ejjin, ji[ifieri:
(a) telf bil-mod preskritt ta’ l-anzjanità  tar-rank; 
(b) multa;
(`) `anfira severa jew `anfira;
(d) meta r-reat ikun [ab xi spi\a, telf jew ]sara, stoppages,
i\da ma tistax tag]ti telf ta’ anzjanità  tar-rank u multa flimkien.
(6) B’dak kollu li hemm fis-subartikolu (4), meta l-awtorità
superjuri xierqa tkun idde`idiet li l-akku\at ikun ]ati u jekk l-
akku\a ti[i trattata sommarjament hi tag]ti telf ta’ l-anzjanità ,
multa jew stoppages li jil]qu i\jed minn paga ta’ sebat ijiem, jew
jekk id-de`i\joni tinvolvi telf ta’ paga ta’ aktar minn sebat ijiem, l-
awtorità  ma g]andhiex tirre[istra de`i\joni qabel ma tag]ti lill-
akku\at l-opportunità  li jag]\el jekk iridx ji[i pro`essat minn qorti
marzjali; u jekk l-akku\at hekk jag]\el l-awtorità  ma g]andhiex
tirre[istra de`i\joni i\da g]andha tie]u l-passi preskritti sabiex l-
akku\a ti[i trattata minn qorti marzjali.
Twaqqif ta’ akku\i 
ji[i mibg]ut lil 
awtorità  superjuri.
86. (1) B’dak kollu li hemm fl-a]]ar \ew[ artikoli qabel dan,
meta akku\a - 
(a) tkun [iet mibg]uta lil awtorità  superjuri sabiex ti[i
trattata minn qorti marzjali; jew
(b) tkun [iet sottomessa lil awtorità  superjuri biex ji[i
de`i\ kif g]andha ti[i trattata,
dik l-awtorità  tista’, bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-
artikolu, tibg]at lura l-akku\a lill-uffi`jal kmandant ta’ l-akku\at
b’ordni li l-akku\at ji[i liberat u f’kull ka\ b]al dak l-uffi`jal
kmandant g]andu jillibera l-akku\at.
(2) Il-fatt li akku\a tintbag]at lura skond dan l-artikolu g]andu
jkun bla ]sara g]all-eg]mil ta’ akku\a o]ra jekk l-awtorità
superjuri hekk tordna jew jekk l-uffi`jal kmandant jidhirlu hekk
xieraq.
Stqarrija ta’ 
di\erzjoni minn 
ra[el tal-forza.
87. (1) Meta b’dak il-mod li jista’ ji[i preskritt jew kif il-
Kmandant jista’ japprova ra[el tal-forza regolari jiffirma stqarrija
  46      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
bil-miktub li jkun ]ati ta’ di\erzjoni, l-uffi`jal kmandant tieg]u
jista’, b’dan kollu li hemm fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din it-
Taqsima ta’ dan l-Att, jissottometti l-istqarrija g]all-
konsiderazzjoni tal-Kmandant jew ta’ dak l-uffi`jal l-ie]or li ma
jkunx ta]t ir-rank ta’ kurunell kif jista’ ji[i preskritt.
(2) Wara li jikkunsidra xi stqarrija b]al dik il-Kmandant jew
dak l-uffi`jal l-ie]or kif intqal qabel jista’ jordna li dak ir-reat ma
ji[ix trattat minn qorti marzjali jew ma ji[ix trattat sommarjament
mill-awtorità  superjuri xierqa jew mill-uffi`jal kmandant, u jekk
jing]ata dak l-ordni i\-\mien tas-servizz tieg]u li dwaru jkun
g]amel l-istqarrija ta’ di\erzjoni jintilef.
(3) Ordni skond l-a]]ar subartikolu qabel dan jista’ jipprovdi
wkoll li s-servizz kollu jew parti mis-servizz ta’ min jag]mel ir-reat
li jkun qabel dak li dwaru jkun g]amel stqarrija kif intqal qabel
g]andu jintilef ukoll.
(4) L-artikolu 16(2) sa (5) g]andhom japplikaw dwar it-telf ta’
servizz bis-sa]]a ta’ dan l-artikolu bla ]sara tal-modifiki li [ejjin:
(a) minflok ir-riferenzi g]al sentenza ta’ telf ta’ servizz
minn qorti marzjali g]andhom jid]lu riferenzi g]all-
ordni;
(b) minflok riferenzi g]ad-data li fiha min jag]mel ir-reat
ikun instab ]ati g]andhom jid]lu riferenzi g]ad-data li
fiha l-ordni jkun mog]ti.
Uffi`jali li 
g]andhom ja[ixxu 
b]ala uffi`jali 
kmandanti u 
awtoritajiet 
superjuri xierqa. 
88. (1) F’dan l-Att l-espressjoni "uffi`jal kmandant", dwar
persuna li tkun akku\ata b’reat, tfisser dak l-uffi`jal li jkollu s-
setg]a ta’ kmand fuq dik il-persuna kif jista’ ji[i preskritt.
(2) Il-persuni li [ejjin jistg]u ja[ixxu b]ala awtorità  superjuri
xierqa dwar persuna li tkun akku\ata b’reat, ji[ifieri - 
(a) il-Kmandant;
(b) fin-nuqqas tal-Kmandant, id-deputat Kmandant; 
(`) dawk l-uffi`jali l-o]ra kif jista’ ji[i preskritt.
(3) Setg]a mog]tija b’dan l-Att li tippreskrivi dwar ]wejje[
imsemmija f’dan l-artikolu g]andha tinkludi s-setg]a li ting]ata lil
uffi`jali, jew xi klassi ta’ uffi`jali, awtorizzati biex je\er`itaw id-
dmirijiet ta’ uffi`jal kmandant is-setg]a li jiddelegaw dawk id-
dmirijiet, f’dawk il-ka\ijiet u fil-limiti li jistg]u ji[u preskritti, lil
uffi`jali ta’ klassi kif jista’ ji[i preskritt.
Limitazzjoni ta’ 
setg]at biex akku\i 
ji[u trattati 
sommarjament.
89. (1) L-akku\i li jistg]u ji[u trattati sommarjament mill-
uffi`jal kmandant, u l-akku\i li jistg]u ji[u trattati sommarjament
minn awtorità  superjuri xierqa, g]andhom ikunu dawk kif jista’ ji[i
preskritt.
(2) F’dawk il-ka\ijiet li jistg]u ji[u preskritti, is-setg]at ta’
uffi`jal kmandant jew awtorità  superjuri xierqa li tag]ti piena
g]andhom ikunu bla ]sara g]al dawk il-limitazzjonijiet kif jistg]u
ji[u preskritti.
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    47
Qorti marzjali: Disposizzjonijiet [enerali
Pro`ess g]andu jsir 
minn qorti marzjali 
[enerali jew 
distrettwali, jew 
f’`erti ka\ijiet 
minn field general 
court-martial.
90. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
akku\a li ti[i trattata minn qorti marzjali g]andha ti[i trattata jew
minn qorti marzjali [enerali jew qorti marzjali distrettwali.
(2) Meta l-uffi`jal kmandant ta’ korp tal-forza li jkun fuq
servizz attiv - 
(a) li jkun uffi`jal li lilu skond l-artikolu 85(1) akku\a
tkun [iet sottomessa biex jidde`iedi kif g]andha ti[i
trattata; jew
(b) li jkun l-uffi`jal kmandant ta’ l-akku\at li jkun
investiga akku\a li ma tistax ti[i trattata
sommarjament jew li fil-fehma tieg]u ma g]andhiex
ti[i hekk trattata; jew
(`) li jkun l-uffi`jal kmandant ta’ l-akku\at jew l-awtorità
superjuri xierqa li tkun investigat akku\a li dwarha l-
akku\at ikun g]a\el li ji[i pro`essat minn qorti
marzjali,
ikun tal-fehma li ma hux possibbli ming]ajr ]sara serja g]as-
servizz pubbliku li l-akku\a ti[i trattata minn qorti marzjali
[enerali jew distrettwali, l-uffi`jal jista’ (ikun awtorizzat jew le li
jsejja] qorti marzjali [enerali) jordna li l-akku\a ti[i trattata minn
qorti marzjali li tkun field general court-martial.
Setg]at ta’ diversi 
xorta ta’ qorti 
marzjali. 
Emendat:
X. 2000.6.
91. (1) Qorti marzjali [enerali jkollha s-setg]a li tippro`essa
persuna su[[etta g]al-li[i militari dwar kull reat li skond dan l-Att
g]andu ji[i trattat minn qorti marzjali, u li tag]ti dwar kull reat
b]al dak piena awtorizzata b’dan l-Att dwar dak ir-reat.
(2) Qorti marzjali distrettwali jkollha dawk is-setg]at ta’ qorti
marzjali [enerali ]lief li hi ma g]andhiex tippro`essa uffi`jal u
lanqas tikkundanna warrant officer g]al pri[unerija, tke``ija bid-
di\unur, tke``ija jew detenzjoni, u ma g]andhiex tag]ti piena ta’
pri[unerija g]al \mien ta’ i\jed minn sentejn.
(3) Field general court-martial ikollha s-setg]a ta’ qorti
marzjali [enerali, ]lief li meta l-qorti tkun mag]mula minn inqas
minn tliet uffi`jali s-sentenza ma g]andhiex tkun i\jed minn
pri[unerija g]al \mien ta’ sentejn.
Uffi`jali li 
g]andhom setg]a li 
jlaqqg]u qrati 
marzjali.
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
92. (1) Qorti marzjali [enerali tista’ titlaqqa’ minn kull
uffi`jal awtorizzat mill-President ta’ Malta b’mandat iffirmat
minnu biex ilaqqa’ qrati marzjali [enerali jew dik il-qorti marzjali,
jew minn uffi`jal ta]t il-kmand ta’ uffi`jal awtorizzat kif intqal
qabel li lilu l-uffi`jal l-a]]ar imsemmi jkun, bis-sa]]a tas-setg]a
mog]tija bil-mandat ma]ru[ lilu, iddelega s-setg]a tieg]u li jlaqqa’
qorti marzjali [enerali.
(2) Qorti marzjali distrettwali tista’ titlaqqa’ minn uffi`jal
awtorizzat li jlaqqa’ qorti marzjali [enerali jew minn xi persuna
ta]t il-kmand ta’ dak l-uffi`jal li lilu dak l-uffi`jal ikun awtorizza
biex ilaqqa’ qorti marzjali.
(3) Field general court-martial tista’ titlaqqa’ mill-uffi`jal li
jkun ordna li l-akku\a g]andha ti[i trattata minn qorti marzjali li
  48      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
tkun field general court-martial.
(4) Kull mandat skond dan l-artikolu, jew kull awtorizzazzjoni
skond dan l-artikolu li titlaqqa’ qorti marzjali - 
(a) jistg]u jsiru b]ala su[[etti g]al restrizzjonijiet,
ri\ervi, e``ezzjonijiet jew kondizzjonijiet;
(b) jistg]u ji[u ndirizzati lil uffi`jali b’isimhom jew
indikati bil-grad tal-kariga tag]hom, u jistg]u jin]ar[u
jew jing]ataw lil uffi`jal imsemmi b’ismu jew indikat,
lil uffi`jal imsemmi b’ismu jew indikat u lil persuna li
dak i\-\mien tkun qed tag]mel id-dmirijiet tal-kariga
tieg]u, lil uffi`jal imsemmi b’ismu jew indikat u lis-
su``essuri tieg]u f’dik il-kariga jew lil uffi`jal
imsemmi b’ismu jew indikat u lil persuna u su``esuri
b]al dawk;
(`) jistg]u jinbidlu jew jit]assru, jew g]al kollox jew
f’parti, b’mandat sussegwenti tal-President ta’ Malta
jew, skond il-ka\, mill-uffi`jal li minnu jkun ng]ata
jew mis-su``essuri tieg]u fil-kariga.
Kostituzzjoni ta’ 
qorti marzjali 
[enerali.
93. (1) Qorti marzjali [enerali g]andha tkun mag]mula minn
president u minn mhux anqas minn erba’ uffi`jali o]ra.
(2) Uffi`jal ma jistax ji[i nominat membru ta’ qorti marzjali
[enerali jekk ma jkunx wie]ed mill-forza, su[[ett g]al-li[i militari
u kellu kummissjoni fil-forza jew f’xi wa]da mill-forzi ta’ pajji\
tal-Commonwealth g]al \mien ta’ mhux anqas minn tliet snin jew
g]al \minijiet li flimkien ma jkunux anqas minn tliet snin.
(3) Mhux anqas minn erba’ membri ta’ qorti marzjali [enerali
g]andhom ikunu ta’ rank ta’ mhux anqas minn kaptan.
(4) Il-president ta’ qorti marzjali [enerali ji[i nominat b’ordni
ta’ l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti u ma g]andux ikun ta]t il-grad ta’
field officer meta jkun prattikabbli li ji[i nominat uffi`jal b]al dak
jew ]lief meta fil-fehma ta’ l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti field officer
li jkollu kwalifiki xierqa ma jkunx, meta jittie]ed in
konsiderazzjoni s-servizz pubbliku, disponibbli; u f’kull ka\ il-
president ta’ qorti marzjali [enerali ma g]andux jkun ta]t ir-rank
ta’ kaptan.
(5) Il-membri ta’ qorti marzjali [enerali, barra mill-president,
g]andhom ji[u nominati b’ordni ta’ l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti jew
b’dak il-mod l-ie]or li jista’ ji[i preskritt.
(6) Uffi`jal ta]t ir-rank ta’ kaptan ma jistax ikun membru ta’
qorti marzjali [enerali g]all-pro`ess ta’ uffi`jal fuq ir-rank ta’
kaptan.
Kostituzzjoni ta’ 
qorti marzjali 
distrettwali. 
94. (1) Qorti marzjali distrettwali g]andha tkun mag]mula
minn president u mhux anqas minn \ew[ uffi`jali o]ra.
(2) Uffi`jal ma jistax ji[i nominat membru ta’ qorti marzjali
distrettwali jekk ma jkunx wie]ed mill-forza, su[[ett g]al-li[i
militari u kellu kummissjoni fil-forza jew f’xi wa]da mill-forzi ta’
pajji\ tal-Commonwealth g]al \mien ta’ mhux anqas minn sentejn
jew g]al \minijiet li flimkien ma jkunux anqas minn sentejn.
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    49
(3) Il-president ta’ qorti marzjali distrettwali ji[i nominat
b’ordni ta’ l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti u ma g]andux ikun ta]t ir-
rank ta’ field officer meta jkun prattikabbli li ji[i nominat uffi`jal
b]al dak jew ]lief meta fil-fehma ta’ l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti field
officer li jkollu kwalifiki xierqa ma jkunx, meta jittie]ed in
konsiderazzjoni s-servizz pubbliku, disponibbli; u f’kull ka\ il-
president ta’ qorti marzjali distrettwali ma g]andux ikun ta]t ir-
rank ta’ kaptan.
(4) Il-membri ta’ qorti marzjali distrettwali, barra mill-
president, g]andhom ji[u nominati b’ordni ta’ l-uffi`jal li jlaqqa’ l-
qorti jew b’dak il-mod l-ie]or li jista’ ji[i preskritt.
Kostituzzjoni ta’ 
field general court-
martial.
95. (1) Field general court-martial g]andha tkun mag]mula
mill-president u minn mhux anqas minn \ew[ uffi`jali o]ra, jew,
jekk l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti jkun tal-fehma li ma hemmx tliet
uffi`jali li g]andhom kwalifiki xierqa li huma disponibbli ming]ajr
]sara g]as-servizz pubbliku, g]andu jkun mag]mul mill-president
u minn uffi`jal ie]or.
(2) Il-membri ta’ field general court-martial g]andhom ikunu
persuni li huma fil-forza u su[[etti g]al-li[i militari.
(3) Il-president ta’ field general court-martial g]andu jkun
uffi`jal nominat mill-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti u ma g]andux ikun
ta]t ir-rank ta’ kaptan.
(4) Il-membri ta’ field general court-martial, barra mill-
president, g]andhom ji[u nominati b’ordni ta’ l-uffi`jal li jlaqqa’ l-
qorti jew b’dak il-mod l-ie]or kif jista’ ji[i preskritt.
Disposizzjonijiet 
supplementari 
dwar il-
kostituzzjoni ta’ 
qrati marzjali. 
96. (1) L-uffi`jal li jkun laqqa’ l-qorti marzjali ma jistax ikun
membru ta’ dik il-qorti marzjali:
I\da jekk fil-ka\ ta’ field general court-martial ma jkunx
prattikabbli fil-fehma ta’ l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti li ji[i nominat
uffi`jal ie]or b]ala president, hu stess jista’ jkun president tal-qorti
marzjali.
(2) Uffi`jal li f’xi \mien bejn id-data li fiha l-akku\at [ie
akku\at bir-reat u d-data tal-pro`ess kien l-uffi`jal kmandant ta’ l-
akku\at, u kull uffi`jal ie]or li jkun investiga l-akku\a kontra l-
akku\at, jew li skond dan l-Att ikun g]amel, jew ikun wie]ed mill-
persuni li jkunu g]amlu, inkjesta fuq ]wejje[ li g]andhom
x’jaqsmu ma’ l-o[[ett ta’ l-akku\a kontra l-akku\at, ma g]andux
jag]milha ta’ membru ta’ qorti marzjali [enerali jew distrettwali
jew jag]milha ta’ avukat im]allef f’dik il-qorti marzjali.
(3) Meta - 
(a) l-uffi`jal li laqqa’ qorti marzjali [enerali jew
distrettwali jinnomina kaptan biex ikun president, jew
min]abba li ma jkunx prattikabbli li ji[i nominat field
officer jew min]abba li jkun tal-fehma li field officer li
jkollu l-kwalifiki xierqa ma jkunx, meta jittie]ed in
konsiderazzjoni s-servizz pubbliku, disponibbli; jew
(b) uffi`jal jordna li min jag]mel ir-reat ji[i pro`essat
minn field general court-martial, g]ax ikun tal-fehma
  50      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
li ma jkunx possibbli ming]ajr ]sara kbira lis-servizz
pubbliku li min jag]mel ir-reat ji[i pro`essat minn
qorti marzjali [enerali jew distrettwali, jew l-uffi`jal li
jlaqqa’ field general court-martial, jinnomina \ew[
uffi`jali biss biex ikunu membri tal-qorti, g]ax ikun
tal-fehma li tliet uffi`jali li g]andhom kwalifiki xierqa
ma humiex, ming]ajr ]sara kbira lis-servizz pubbliku,
disponibbli, jew jinnomina lilu nnifsu b]ala president,
g]ax ikun tal-fehma li ma jkunx prattikabbli li
jinnomina uffi`jal ie]or b]ala president,
l-ordni li jlaqqa’ qorti marzjali g]andu jkun fih dikjarazzjoni ta’ l-
imsemmija ra[uni jew fehma, u dik id-dikjarazzjoni g]andha tkun
konklu\iva.
Post fejn tin\amm 
qorti marzjali.
97. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
qorti marzjali tin\amm f’dak il-post (kemm f’Malta jew barra minn
Malta) kif jista’ ji[i spe`ifikat fl-ordni li jlaqqa’ l-qorti; u l-uffi`jal
li jlaqqa’ l-qorti jista’ jlaqqag]ha f’post li jkun barra mil-limiti tal-
kmand tieg]u.
(2) Qorti marzjali li tin\amm f’xi post g]andha jekk l-uffi`jal li
jlaqqa’ l-qorti jordna li tin\amm f’xi post ie]or, u tista’ ming]ajr
dak l-ordni jekk ikun jidher lill-qorti li jkun me]tie[ fl-interess tal-
[ustizzja li tin\amm f’xi post ie]or, ta[[orna sabiex tin\amm f’dak
il-post l-ie]or.
Qorti marzjali: Disposizzjonijiet dwar pro`ess
O[[ezzjonijiet 
mill-akku\at. 
98. (1) Akku\at li jkun ser ji[i pro`essat minn qorti marzjali
jkun intitolat li jo[[ezzjona, g]al kull ra[uni tajba, g]al
kwalunkwe membru tal-qorti, kemm jekk nominat ori[inarjament
kif ukoll jekk nominat minflok uffi`jal ie]or.
(2) Sabiex l-akku\at ikun jista’ ju\a d-dritt mog]ti lilu bl-a]]ar
subartikolu qabel dan, l-ismijiet tal-membri tal-qorti g]andhom
jinqraw fil-pre\enza ta’ l-akku\at qabel ma jing]ataw il-[urament,
u hu g]andu ji[i mistoqsi jekk jo[[ezzjonax g]al xi ]add minn
dawk l-uffi`jali.
(3) Kull o[[ezzjoni li jag]mel akku\at g]al uffi`jal g]andha
ti[i kunsidrata mill-uffi`jali l-o]ra nominati b]ala membri tal-
qorti. 
(4) Jekk issir o[[ezzjoni g]all-president u mhux anqas minn
terz tal-membri l-o]ra tal-qorti jilqg]uha, il-qorti g]andha ta[[orna
u l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti g]andu jinnomina president ie]or.
(5) Jekk issir o[[ezzjoni g]al membru tal-qorti li ma jkunx il-
president u mhux anqas minn nofs il-membri li jkollhom dritt li
jivvotaw jilqg]uha, il-membru li tkun saritlu l-o[[ezzjoni g]andu
jirtira u l-post tieg]u jista’, u jekk ma jsirx hekk in-numru ta’
membri jitnaqqas g]al ta]t il-minimu legali g]andu, ji[i mimli bil-
mod preskritt minn uffi`jal ie]or.
G]oti ta’ 
[urament. 
99. (1) {urament g]andu jing]ata lil kull membru ta’ qorti
marzjali u lil kull persuna li tkun qeg]da taqdi lil qorti marzjali
b]ala avukat im]allef, uffi`jal ta]t direttivi, stenografu jew
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    51
interpretu.
(2) Kull xhud quddiem qorti marzjali g]andu ji[i e\aminat ta]t
[urament:
I\da meta tifel jew tifla ta’ età  \g]ira li jissej]u b]ala xhud
ma jkunux fil-fehma tal-qorti jifhmu x’inhu [urament, ix-xiehda
tag]hom g]andha ti[i milqug]a, g]alkemm ma tkunx mog]tija ta]t
[urament, jekk fil-fehma tal-qorti jkollhom intelli[enza bi\\ejjed li
ti[[ustifika li ti[i milqug]a x-xiehda tag]hom u jkunu jifhmu d-
dmir li g]andhom jg]idu l-verità , hekk i\da li meta x-xiehda
ting]ata g]af-favur tal-prosekuzzjoni l-akku\at ma g]andux ji[i
misjub ]ati kemm-il darba ma tkunx korroborata minn xi prova
o]ra materjali b’sustenn tag]ha li timplika lill-akku\at.
(3) {urament li g]andu jing]ata skond dan l-artikolu g]andu
jkun fil-forma preskritta u g]andu jing]ata fil-]in preskritt u mill-
persuna preskritta u bil-mod preskritt.
Qrati marzjali 
jiltaqg]u fil-
miftu].
100. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
qorti marzjali g]andha titlaqqa’ fil-miftu] u fil-presenza ta’ l-
akku\at.
(2) Ebda ]a[a fl-a]]ar subartikolu qabel dan ma g]andha
tfixkel is-setg]a lil qorti marzjali li tiltaqa’ in camera min]abba r-
ra[uni li jkun me]tie[ jew spedjent fl-interess ta’ l-
amministrazzjoni tal-[ustizzja li tag]mel hekk; u ming]ajr ]sara
g]al dik is-setg]a qorti marzjali tista’ tordna li, salvi dawk l-
e``ezzjonijiet li l-qorti tista’ tispe`ifika, il-pubbliku g]andu jit]alla
barra mill-pro`eduri kollha tal-qorti jew parti minnhom jekk ikun
jidher lill-qorti li xi xiehda li tkun ser ting]ata jew dikjarazzjoni li
tkun ser issir fil-kors tal-pro`eduri jew ta’ dik il-parti, skond il-ka\,
jistg]u altrimenti iwasslu g]all-kxif ta’ xi informazzjoni li tkun jew
tista’ tkun utili g]all-g]adu direttament jew indirettament.
(3) Qorti marzjali g]andha tiltaqa’ fil-mag]luq meta tkun qed
tikkunsidra d-de`i\joni jew is-sentenza tag]ha fuq xi akku\a.
(4) Qorti marzjali tista’ tiltaqa’ fil-mag]luq meta jkollha xi
diskussjoni o]ra bejn il-membri.
(5) Meta qorti marzjali tkun qed tiltaqa’ fil-mag]luq ebda
persuna ma g]andha tit]alla hemm ]lief il-membri tal-qorti u dawk
il-persuni l-o]ra kif jista’ ji[i preskritt.
Xoljiment ta’ qorti 
marzjali. 
101. (1) Meta, kemm qabel kif ukoll wara li jkun beda il-
pro`ess, ikun jidher lill-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti li jkun me]tie[ jew
spedjent fl-interess ta’ l-amministrazzjoni tal-[ustizzja li qorti
marzjali g]andha ti[i xolta, l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti g]andu
b’ordni jxolji l-qorti.
(2) Ming]ajr ]sara g]all-[eneralità  ta’ l-a]]ar subartikolu
qabel dan, jekk wara li jkun beda l-pro`ess qorti marzjali ti[i,
min]abba l-mewt ta’ xi wie]ed mill-membri jew g]al xi ra[uni
o]ra, imnaqqsa g]al anqas mill-minimu legali, g]andha ti[i xolta.
(3) Jekk wara li jkun beda l-pro`ess il-president imut jew g]al
xi ra[uni o]ra ma jkunx jista’ jattendi u l-qorti ma tkunx mnaqqsa
ta]t il-minimu legali, allura -
  52      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(a) jekk il-membru l-aktar anzjan tal-qorti jkun tar-rank
ta’ kaptan jew ta’ rank og]la, l-uffi`jal li jlaqqa’ l-
qorti jista’ jinnominah president u l-pro`ess g]andu
jitkompla skond hekk; i\da
(b) jekk ma jkunx, il-qorti g]andha ti[i xolta.
(4) Ming]ajr ]sara g]all-[eneralità  tas-subartikolu (1), jekk
wara li jkun beda l-pro`ess l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti ji[i nfurmat li
min]abba mard jew inkapa`ità  o]ra ta’ l-akku\at ma jkunx
prattikabbli meta jittie]du in konsiderazzjoni `-`irkostanzi kollha li
jitkompla l-pro`ess fi \mien ra[onevoli, l-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti
jista’ jxolji l-qorti.
(5)Meta qorti marzjali tkun xolta skond id-disposizzjonijiet ta’
qabel ta’ dan l-artikolu l-akku\at jista’ ji[i pro`essat minn qorti
o]ra.
De`i\jonijiet ta’ 
qorti marzjali.
Emendat:
X. 2000.7.
102. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
kull kwistjoni li g]andha ti[i de`i\a fi pro`ess minn qorti marzjali
g]andha ti[i de`i\a b’ma[[oranza tal-voti tal-membri tal-qorti.
(2) Fil-ka\ ta’ voti ndaqs dwar de`i\joni, il-qorti g]andha
tillibera lill-akku\at.
(3) De`i\joni ta’ ]ati meta l-unika piena li l-qorti tkun tista’
tag]ti tkun pri[unerija g]al g]omor bniedem ma g]andux ikollha
effett jekk ma tkunx intla]qet bil-ftehim tal-membri kollha tal-
qorti; u meta de`i\joni tali tkun intla]qet b’ma[[oranza tal-membri
u ma jkunx hemm dak il-ftehim, il-qorti g]andha ti[i xolta u l-
akku\at jista’ ji[i pro`essat minn qorti o]ra.
(4) Meta akku\at jinsab ]ati u l-qorti jkollha s-setg]a li
tikkundannah jew g]all-pri[unerija g]al g]omor bniedem jew g]al
xi piena anqas, ma g]andhiex ting]ata kundanna g]all-pri[unerija
g]al g]omor bniedem ming]ajr il-ftehim tal-membri kollha tal-
qorti.
(5) Fil-ka\ ta’ voti ndaqs dwar is-sentenza, jew dwar xi
kwistjoni li tinqala’ wara li jkun beda l-pro`ess, ]lief fuq de`i\joni
dwar il-]tija, il-president ikollu vot ie]or jew vot de`i\iv.
De`i\joni u 
sentenza. 
103. (1) Ming]ajr ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu
100, id-de`i\joni ta’ qorti marzjali fuq kull akku\a g]andha
ting]ata fil-miftu].
(2) De`i\joni ta’ ]ati g]andha tkun, u g]andha ti[i mog]tija
b]ala, su[[etta g]al konferma.
(3) Kull sentenza tal-qorti marzjali, flimkien ma’ kull
rakkomandazzjoni g]al klemenza, g]andha ting]ata fil-miftu], u
sentenza ta’ qorti marzjali g]andha tkun, u g]andha ti[i mog]tija
b]ala, su[[etta g]al konferma.
Setg]a li ssib ]ati 
ta’ reat li ma jkunx 
dak ta’ l-akku\a.
104. (1) Akku\at li ji[i akku\at quddiem qorti marzjali b’reat
skond dan l-Att jista’ fin-nuqqas ta’ prova li reat ikun sar ta]t
`irkostanzi li jinvolvu grad og]la ta’ piena, jinsab ]ati tar-reat
b]ala li jkun sar ta]t `irkostanzi li jinvolvu grad anqas ta’ piena.
(2) Akku\at li ji[i akku\at quddiem qorti marzjali b’reat ta]t
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    53
dan l-Att jista’ jinsab ]ati ta’ attentat li jag]mel dak ir-reat jew ir-
reat `ivili korrispondenti; u jekk akku\at ji[i akku\at b’attentat li
g]amel reat ta]t dan l-Att hu jista’ ji[i misjub ]ati ta’ dik l-akku\a
wkoll jekk ji[i pruvat li hu fil-fatt ikun g]amel ir-reat jew ir-reat
`ivili korrispondenti.
(3) Meta dwar reat skond dan l-Att ji[i preskritt li persuna
akku\ata quddiem qorti marzjali b’dak ir-reat tista’ tinsab ]atja ta’
reat ie]or li huwa preskritt b’riferenza g]alih, persuna akku\ata kif
intqal qabel tista’ tinsab ]atja ta’ reat ie]or preskritt kif intqal
qabel b’riferenza g]al reat li bih huwa akku\at.
 Regoli dwar provi.
pro`edimenti quddiem qorti marzjali g]andhom, bla ]sara g]al xi
disposizzjoni ta’ dan l-Att jew g]al xi regolamenti mag]mula
ta]tha, ikunu l-istess b]al dawk im]arsa fi qrati `ivili f’Malta, u
ebda persuna ma tkun me]tie[a fi pro`eduri quddiem qorti marzjali
li twie[eb xi mistoqsija jew tipprodu`i xi dokument li hi mhix
me]tie[a li twie[eb jew tipprodu`i fi pro`edimenti simili quddiem
qorti `ivili f’Malta.
Kap. 9.
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-artikolu investigazzjoni li ssir skond
dan l-Att dwar akku\a g]andha titqies b]ala kompilazzjoni dwar
reat mi\muma skond il-Kodi`i Kriminali.
(3) Qorti marzjali g]andha tikkunsidra [udizzjarjament il-
]wejje[ kollha ta’ notorjetà , inklu\i l-]wejje[ kollha li l-qorti tkun
taf bihom g]ax [eneralment mag]rufa fis-servizz, u dawk il-
]wejje[ l-o]ra kollha li ji[u kunsidrati [udizzjarjament minn qorti
`ivili f’Malta.
Reati minn nies 
`ivili dwar qrati 
marzjali. 
Emendat: 
VIII. 1990.3. 
106. Meta f’Malta xi persuna li ma tkunx su[[etta g]al-li[i
militari - 
(a) li tkun imsej]a biex tattendi b]ala xhud quddiem qorti
marzjali, tonqos li t]ares dik is-sej]a; jew
(b) tirrifjuta li tie]u [urament meta tkun hekk me]tie[a li
tag]mel minn qorti marzjali; jew
(`) tirrifjuta li tipprodu`i xi dokument li jkun fil-kustodja
jew ta]t il-kontroll tag]ha li qorti marzjali
le[ittimament tkun talbitha biex tipprodu`i; jew
(d) meta tkun xhud, tirrifjuta li twie[eb xi mistoqsija li
qorti marzjali le[ittimament talbitha biex twie[eb; jew 
(e) tinsulta g]ax trid xi persuna, li tkun membru ta’ qorti
marzjali jew xhud jew xi persuna o]ra li d-dmir tag]ha
jkun li taqdi lil jew tattendi quddiem il-qorti, fil-waqt
li dik il-persuna kienet membru ta’ dik il-qorti jew
tkun qeg]da hekk taqdi jew tattendi, jew tinsulta g]ax
trid xi persuna b]al dik kif intqal qabel fil-waqt li dik
il-persuna tkun sejra jew [ejja lura mill-pro`edimenti
tal-qorti; jew
(f) tfixkel g]ax trid il-pro`eduri ta’ qorti marzjali jew
b’mod ie]or ma [[ibx ru]ha sewwa quddiem il-qorti;
jew
  54      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(g) tag]mel xi ]a[a li, kieku l-qorti marzjali kienet qorti li
kellha s-setg]a li twa]]al g]al disprezz, kienet tkun
disprezz ta’ dik il-qorti,
il-president tal-qorti marzjali jista’ ji``ertifika bil-firma tieg]u r-
reat ta’ dik il-persuna lill-Qorti tal-Ma[istrati, u dik il-qorti
g]andha imbag]ad tordna li to]ro[ akku\a kontra l-persuna
msemmija fi`-`ertifikat u tag]mel dak li g]andha tag]mel dwar dik
il-persuna dwar ir-reat li jing]ad li jkun g]amlet daqs li kieku r-reat
kien dak ta’ disprezz ta’ l-imsemmija qorti.
Reati: Pro`edura
Regoli ta’ 
pro`edura.
107. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il-
Ministru jista’ jag]mel regoli (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsej]a
Regoli ta’ Pro`edura) dwar il-pro`edura li g]andha ti[i m]arsa fi, u
dwar kull ]a[a o]ra li g]andha x’taqsam ma’, l-investigazzjoni ta’
u l-pro`edimenti dwar, u l-g]oti ta’ piena g]al, reati fil-kompetenza
ta’ qrati marzjali, uffi`jali kmandanti u awtoritajiet superjuri xierqa
u l-konferma u revi\joni ta’, u appelli minn, de`i\jonijiet u sentenzi
ta’ qrati marzjali, kif ukoll dwar kull ]a[a li bit-Taqsima III jew
b’din it-Taqsima ta’ dan l-Att hi me]tie[a jew awtorizzata li ti[i
preskritta:
I\da meta r-regoli jipprovdu g]as-setg]a li ji[u emendati
akku\i r-regoli g]andhom ji\guraw li l-akku\at ma ji[ix b’hekk
pre[udikat fid-difi\a tieg]u u s-setg]a msemmija qabel ma tkunx
e\er`itabbli minn qorti marzjali (]lief sabiex jissewwa \ball fl-isem
jew fid-deskrizzjoni ta’ l-akku\at jew \ball jew nuqqas li jista’
jag]mel skrivan) jekk ma jkunx hemm pre\enti waqt il-pro`ess
avukat im]allef.
(2) Regoli ta’ Pro`edura jistg]u jipprovdu wkoll dwar l-
e\er`izzju minn avukat im]allef tad-dmirijiet tieg]u fil-
pro`edimenti ta’ qorti marzjali u, bla ]sara tal-[eneralità  tad-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu, jistg]u jipprovdu -
(a ) dwar l-effett tal-parir jew de`i\jonijiet mog]tija lil
qorti minn avukat im]allef fuq punti ta’ li[i (liema
espressjoni f’dan is-subartikolu tinkludi kwistjonijiet
dwar l-g]aqda ta’ akku\i u dwar jekk persuni
g]andhomx ji[u pro`essati flimkien jew
separatament);
(b) biex je]tie[u jew jawtorizzaw lill-president ta’ qorti
marzjali, f’dawk il-ka\ijiet li jistg]u ji[u spe`ifikati
fir-regoli, li jordna li punti ta’ li[i g]andhom ji[u
de`i\i minn avukat im]allef fl-assenza tal-president u
ta’ membri o]ra tal-qorti u ta’ xi uffi`jali ta]t l-
istruzzjoni, u biex ji[u applikati g]all-avukat im]allef
u l-pro`edimenti tieg]u dwar xi de`i\joni b]al din
dawk id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar il-qorti
jew il-membri tag]ha u l-pro`edimenti tag]ha li ji[u
spe`ifikati fir-regoli.
(3) Regoli ta’ Pro`edura jistg]u jistabbilixxu l-ka\ijiet li fihom
u l-limiti safejn qorti marzjali tista’, fis-sentenza tag]ha kontra l-
akku\at g]al xi reat li g]alih jkun [ie kundannat, fuq it-talba ta’ l-
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    55
akku\at tie]u in konsiderazzjoni reati o]ra kontra dan l-Att
mag]mula minnu, u jag]tu s-setg]a lill-qorti, f’ka\ijiet b]al dawn,
li tordna li jsir dak it-tnaqqis mill-paga ta’ l-akku\at kif il-qorti
kien ikollha s-setg]a li tordna li kieku hu kien misjub ]ati tar-reati
jew reati li jittie]du in konsiderazzjoni kif ukoll tar-reat li tieg]u
fil-fatt instab ]ati.
(4) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 4(4) u (5) g]andhom
japplikaw g]al regoli mag]mula ta]t dan l-artikolu kif japplikaw
g]al regolamenti jew ordnijiet mag]mula ta]t dak l-artikolu bis-
sostituzzjoni ta’ riferenzi g]al Regoli ta’ Pro`edura minflok
riferenzi g]al regolamenti jew ordnijiet mag]mula ta]t l-imsemmi
artikolu.
Konferma, revi\joni u konsiderazzjoni mill-[did ta’ pro`edimenti 
ta’ qrati marzjali
Konferma ta’ 
pro`edimenti ta’ 
qrati marzjali. 
108. (1) Meta qorti marzjali ssib lill-akku\at ]ati fuq xi
akku\a, il-pro`ess tal-qorti marzjali g]andu jintbag]at lill-uffi`jal
li g]andu l-jedd li jikkonferma g]all-konferma tad-de`i\joni u tas-
sentenza tal-qorti dwar dik l-akku\a.
(2) De`i\joni ta’ ]ati jew sentenza ta’ qorti marzjali ma
g]andhomx jitqiesu b]ala de`i\joni jew sentenza tal-qorti sakemm
ji[u konfermati:
I\da dan is-subartikolu ma jfixkilx li l-akku\at jin\amm
f’kustodja sakemm ting]ata konferma jew li joperaw i\-\ew[
artikoli li ji[u wara dan jew id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar
konferma jew approvazzjoni.
Petizzjonijiet 
kontra de`i\joni 
jew sentenza. 
109. F’kull \mien wara li qorti marzjali tkun tat sentenza kontra
akku\at, jew tkun sabet lill-akku\at mhux fi stat li ji[i pro`essat
jew li ma hux ]ati min]abba [enn, i\da mhux aktar tard mi\-\mien
preskritt wara li ssir il-konferma, l-akku\at jista’ bil-mod preskritt
jippre\enta petizzjoni kontra d-de`i\joni jew is-sentenza jew kontra
t-tnejn.
Revi\joni ta’ 
de`i\jonijiet ta’ 
qrati marzjali.
110. (1) Uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma jista’ jordna li
qorti marzjali tirrevedi xi de`i\joni ta’ ]ati li l-qorti tkun waslet
g]aliha f’kull ka\ jekk ikun jidhirlu -
(a) li d-de`i\joni kienet kontra l-pi\ tal-provi; jew
(b) li xi punt tal-li[i de`i\ fil-pro`ess u li kien rilevanti
g]ad-de`i\joni kien de`i\ ]a\in.
(2) Kull ordni b]al dan g]andu jkollu mieg]u l-ordnijiet
me]tie[a biex il-qorti ter[a’ tiltaqa’, u g]andu jkun fih
dikjarazzjoni tar-ra[unijiet g]all-ordni.
(3) Kull meta de`i\joni ti[i riveduta l-qorti g]andha ter[a’
tikkunsidra d-de`i\joni, u (kemm-il darba l-qorti ma tibqax ta’ l-
istess fehma) tista’ tibdel minflokha jew de`i\joni ta’ mhux ]ati
jew xi de`i\joni o]ra li l-qorti setg]at ori[inarjament waslet
g]aliha fil-pro`ess minflok id-de`i\joni li tkun qed ti[i riveduta.
(4) Kull meta ssir xi revi\joni tali l-qorti ma jkollhiex is-setg]a
li tisma’ aktar provi.
  56      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(5) Kull meta ssir xi revi\joni tali, jekk il-qorti jew tibqa’ ta’ l-
istess fehma fuq id-de`i\joni ori[inali jew tibdel minflokha
de`i\joni ta’ ]ati g]al xi reat ie]or, jew ta’ l-istess reat
f’`irkostanzi differenti, il-qorti tista’ tag]ti sentenza differenti
minflok is-sentenza ori[inali:
I\da l-qorti ma jkollhiex is-setg]a li tag]ti sentenza ta’
piena akbar minn dik il-piena jew l-akbar wa]da mill-pieni
mog]tija bis-sentenza ori[inali, jew li tag]ti sentenza li fil-fehma
tal-qorti tkun aktar severa mis-sentenza ori[inali.
(6) L-uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma ma jkollux s-
setg]a li jordna r-revi\joni ta’ kull de`i\joni sostitwita li tkun
waslet g]aliha l-qorti fuq ordni pre`edenti ta’ l-uffi`jal li g]andu l-
jedd li jikkonferma, jew ir-revi\joni tad-de`i\joni ori[inali jekk il-
qorti tkun baqg]et ta’ l-istess fehma fuqha fuq ordni pre`edenti
b]al dak; i\da bla ]sara ta’ dak li ntqal qabel dan l-Att g]andu
japplika g]all-pro`edimenti tal-qorti fuq xi revi\joni b]al dik kif
japplika fuq deliberazzjonijiet tag]ha dwar id-de`i\joni jew is-
sentenza ori[inali, u kull de`i\joni jew sentenza sostitwita g]andha
titqies g]all- finijiet kollha b]ala de`i\joni jew sentenza ori[inali
tal-qorti:
I\da d-de`i\joni tal-qorti fuq ir-revi\joni ma tkunx
me]tie[a li ting]ata fil-miftu].
Setg]at ta’ uffi`jal 
li g]andu l-jedd li 
jikkonferma.
111. (1) Bla ]sara tad-disposizzjonijiet ta’ l-a]]ar artikolu
qabel dan u tad-disposizzjonijiet ta’ wara ta’ dan l-artikolu, uffi`jal
li g]andu l-jedd li jikkonferma g]andu dwar id-de`i\joni jew is-
sentenza ta’ qorti marzjali, jew i\omm il-konferma, jekk ikun tal-
fehma li d-de`i\joni tal-qorti tkun ta]t i`-`irkostanzi kollha tal-ka\
mhux soda jew mhux sodisfa`enti jew li tinvolvi de`i\joni ]a\ina
dwar punt ta’ li[i jew li kien hemm irregolarità  sostanzjali fil-kors
tal-pro`ess, jew jikkonferma d-de`i\joni jew is-sentenza jew
jibg]at id-de`i\joni jew is-sentenza, jew it-tnejn, g]all-konferma
minn awtorità  superjuri li g]andha l-jedd li tikkonferma:
I\da l-uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma jista’, ukoll
jekk fil-fehma tieg]u li kieku ma kienx g]al dan il-proviso hu kien
i\omm il-konferma tad-de`i\joni, jikkonferma d-de`i\joni jekk hu
jidhirlu li fil-fatt ma kienx hemm nuqqas ta’ [ustizzja.
(2) Minflok li j\omm konferma ta’ de`i\joni ta’ qorti marzjali,
uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma jista’, jekk -
(a) xi de`i\joni o]ra ta’ ]ati setg]at ting]ata validament
minn qorti marzjali dwar akku\a quddiemha, u
(b) ikun tal-fehma li l-qorti marzjali kellha tkun sodisfatta
bil-fatti me]tie[a biex ti[i [ustifikata d-de`i\joni l-
o]ra,
jissostitwixxi minflokha dik id-de`i\joni l-o]ra, u jekk jag]mel
hekk g]andu jikkunsidra b’liema mod, jekk ikun il-ka\, is-setg]at
mog]tija bis-subartikolu (4) g]andhom ji[u e\er`itati, jew uffi`jal
li g]andu l-jedd li jikkonferma jista’, jekk ikun tal-fehma li l-ka\
ma jkunx wie]ed li dwaru kellu jkun hemm de`i\joni ta’ mhux ]ati,
i\da li kellu jkun hemm de`i\joni li l-akku\at ma kienx fi stat li ji[i
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    57
pro`essat, jissostitwixxi de`i\joni li l-akku\at ma kienx fi stat li
ji[i pro`essat.
(3) Meta jkun jidher lil uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma
li sentenza ta’ qorti marzjali tkun invalida, hu jista’ minflok li
j\omm il-konferma tas-sentenza jibdel minflokha sentenza ta’ xi
piena jew pieni li setg]u jing]ataw mill-qorti, li ma tkunx piena
akbar mill-piena jew l-akbar wa]da mill-pieni mog]tija mill-qorti u
li fil-fehma tieg]u ma jkunux aktar severi minn dik il-piena jew
dawk il-pieni.
(4) Meta jikkonferma sentenza ta’ qorti marzjali, uffi`jal li
g]andu l-jedd li jikkonferma jista’ -
(a) ja]fer g]al kollox jew f’parti xi piena mog]tija mill-
qorti; jew
(b) jibdel xi piena b]al dik g]al xi piena jew pieni o]ra
provduti b’dan l-Att, li jkunu anqas mill-piena
mibdula.
(5) Meta jikkonferma xi sentenza, uffi`jal li g]andu l-jedd li
jikkonferma jista’ jipposponi l-esekuzzjoni tas-sentenza g]al dak
i\-\mien li jidher spedjent, u uffi`jal li g]andu l-jedd li
jikkonferma jista’ jtawwal jew iwaqqaf kull posponiment ordnat
skond dan is-subartikolu.
(6) De`i\joni jew sentenza sostitwita minn uffi`jal li g]andu l-
jedd li jikkonferma, jew xi sentenza li tie]u effett wara li l-uffi`jal
li g]andu l-jedd li jikkonferma jkun ]afer jew bidel, il-piena,
g]andha titqies g]all-finijiet kollha b]ala de`i\joni jew sentenza
tal-qorti b]ala konfermata kif imiss.
(7) Il-konferma ta’ de`i\joni jew sentenza ma g]andhiex titqies
li hi finali sakemm id-de`i\joni jew is-sentenza ti[i promulgata; u
fil-ka\ ta’ xi sostituzzjoni, ma]fra jew tibdil kif intqal qabel id-
de`i\joni jew is-sentenza g]andha ti[i promulgata kif ikollha effett
wara s-sostituzzjoni, il-ma]fra jew it-tibdil.
(8) Meta l-uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma jidde`iedi li
j\omm konferma, dik d-de`i\joni g]andha ti[i promulgata u
g]andu jkollha effett mill-]in tal-promulgazzjoni tag]ha.
Uffi`jal li g]andu 
l-jedd li 
jikkonferma.
112. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
dawn li [ejjin ikollhom is-setg]a li jikkonfermaw id-de`i\joni jew
is-sentenza ta’ kull qorti marzjali, ji[ifieri:
(a) l-uffi`jal li jkun laqqa’ l-qorti marzjali jew kull
uffi`jal superjuri fil-kmand g]al dak l-uffi`jal;
(b) is-su``essur ta’ kull uffi`jal jew uffi`jal superjuri b]al
dak, jew kull persuna li f’dak i\-\mien tkun qed
te\er`ita d-dmirijiet ta’ kull uffi`jal jew uffi`jal
superjuri b]al dak;
(`) fin-nuqqas ta’ xi uffi`jal b]al dak imsemmi qabel, kull
persuna nominata mill-Ministru biex tag]milha ta’
uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma, kemm g]al ka\
partikolari kif ukoll g]al klassi spe`ifikata ta’ ka\ijiet.
(2) Dawn li [ejjin ma jkollhomx is-setg]a li jikkonfermaw
  58      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
de`i\joni jew sentenza ta’ qorti marzjali, ji[ifieri:
(a) kull uffi`jal li kien membru tal-qorti marzjali; jew
(b) kull persuna li b]ala uffi`jal kmandant ta’ l-akku\at
investigat l-allegazzjonijiet kontrih jew li tkun fi\-
\mien l-uffi`jal kmandant ta’ l-akku\at; jew
(`) kull persuna li b]ala awtorità  superjuri xierqa tkun
investigat l-allegazzjonijiet kontra l-akku\at:
I\da persuna esklu\a mid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan
is-subartikolu tista’ tag]milha ta’ uffi`jal li g]andu jedd li
jikkonferma dwar field general court-martial, jekk altrimenti
jkollha dik is-setg]a, meta tkun tal-fehma li ma jkunx prattikabbli,
meta jittie]ed in konsiderazzjoni s-servizz pubbliku, li ttawwal il-
ka\ sabiex jintbag]at quddiem uffi`jal ie]or li g]andu l-jedd li
jikkonferma.
(3) Mandat jew awtorizzazzjoni li tag]ti s-setg]a biex titlaqqa’
qorti marzjali [enerali jew distrettwali tista’ tirri\erva g]all-
konferma minn awtorità  superjuri de`i\jonijiet jew sentenzi jew it-
tnejn f’dawk i`-`irkostanzi kif jista’ ji[i spe`ifikat minn jew ta]t
il-mandat jew awtorizzazzjoni, u s-setg]at mog]tija bis-subartikolu
(1) g]andhom ikunu e\er`itabbli bla ]sara g]al kull ri\erva b]al
dik.
Rakkomandazzjoni 
mill-qorti marzjali 
meta tag]ti 
sentenza ta’ 
pri[unerija g]al 
g]omor bniedem. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
Sostitwit:
X. 2000.8.
113. Wara li l-qorti marzjali tkun tat sentenza ta’ pri[unerija
g]al ghomor bniedem, din tista’ tirrakkomanda bil-miktub lill-
Ministru fi \mien erbg]a w g]oxrin sieg]a x’ikun l-inqas perijodu
li fil-fehma tag]ha jkollu jg]addi qabel ma l-pri[unier jin]eles
mill-]abs. Dik ir-rakkomandazzjoni g]andha tintg]amel
disponibbli g]all-persuna ssentenzjata, u g]andha tin\amm kopja
tag]ha mill-Kmandant.
Revi\joni ta’ 
de`i\jonijiet u 
sentenza ta’ qrati 
marzjali.
Emendat: 
LVIII. 1974.68;
A.L. 148 ta’ l-
1975.
114. (1) De`i\joni jew sentenza li tkun [iet konfermata tista’
f’kull \mien ti[i riveduta minn awtorità  ta’ revi\joni, u jekk wara
konferma ta’ de`i\joni jew sentenza ti[i pre\entata petizzjoni
skond l-artikolu 109 kontra d-de`i\joni jew sentenza allura, bla
]sara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, id-de`i\joni jew is-
sentenza g]andha ti[i hekk riveduta kemm jista’ jkun malajr wara
li ti[i pre\entata l-petizzjoni u wara li ji[i kunsidrat dak li jing]ad
fiha.
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-Att l-awtoritajiet ta’ revi\joni huma
dawn li [ejjin:
(a) il-President ta’ Malta;
(b) m]allef nominat g]al dan l-iskop mill-President ta’
Malta.
(3) Jekk isir appell lill-Qorti ta’ l-Appell Kriminali, dik il-parti
tas-subartikolu (1) li te]tie[ ir-revi\joni ta’ de`i\joni jew sentenza
li kontriha jkun sar appell g]andha malli jsir appell ma tkomplix
tapplika g]ad-de`i\joni li dwarha jkun sar appell u g]as-sentenza
mog]tija b]ala konsegwenza ta’ dik id-de`i\joni.
(4) Meta ssir revi\joni skond dan l-artikolu l-awtorità  ta’
revi\joni tista’ -
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    59
(a) safejn ir-revi\joni tkun ta’ de`i\joni, tannulla d-
de`i\joni u, jekk is-sentenza tkun dwar id-de`i\joni
annullata biss, tannulla s-sentenza;
(b) meta r-revi\joni tkun ta’ sentenza, tannulla s-sentenza;
(`) f’kull ka\ te\er`ita l-istess setg]at, li tissostitwixxi
de`i\jonijiet, tissostitwixxi sentenzi validi minflok
sentenzi mhux validi, u ta]fer jew tbiddel piena kif
mog]tija lil uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma bl-
artikolu 111(2) sa (4),
u kull de`i\joni jew sentenza sostitwita, jew sentenza li jkollha
effett wara l-ma]fra jew it-tibdil ta’ piena, g]andha titqies g]all-
finijiet kollha li tkun de`i\joni jew sentenza tal-qorti konfermata
kif imiss.
(5) Meta awtorità  ta’ revi\joni te\er`ita xi wa]da mis-setg]at
mog]tija lilha bl-a]]ar subartikolu qabel dan, id-de`i\joni ta’ l-
awtorità  g]andha ti[i promulgata u g]andha tibda sse]] mill-
promulgazzjoni tag]ha.
Kap. 9. 
g]andhom japplikaw dwar revi\joni minn awtorità  ta’ revi\joni
skond dan l-artikolu kif japplikaw dwar appell lill-Qorti ta’ l-
Appell Kriminali, b’dawk il-modifiki u adattamenti kif imsemmija
fl-artikolu 116.
Konsiderazzjoni 
mill-[did ta’ 
sentenzi ta’ 
pri[unerija u 
detenzjoni. 
115. Sentenzi ta’ pri[unerija u detenzjoni jistg]u ji[u kunsidrati
mill-[did mill-Kmandant f’kull \mien wara l-konferma; u jekk
wara dik il-kunsiderazzjoni mill-[did ikun jidher li l-im[ieba ta’
min ikun g]amel ir-reat minn mindu jkun instab ]ati tkun hekk li
ti[[ustifika l-ma]fra tas-sentenza, g]al kollox jew f’parti, din is-
sentenza g]andha ti[i ma]fura skond hekk.
Appelli minn qrati marzjali
Qorti ta’ Appell 
Kriminali tkun 
qorti ta’ l-appell.
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
Kap. 9.
116. (1) Il-Qorti ta’ l-Appell Kriminali (hawnhekk i\jed ’il
quddiem imsej]a "il-Qorti ta’ l-Appell") kostitwita kif provdut fl-
artikolu 498(2) tal-Kodi`i Kriminali g]andha, b’\ieda mal-
[urisdizzjoni mog]tija lilha bl-imsemmi Kodi`i, jkollha
[urisdizzjoni li tisma’ u tidde`iedi appelli minn qrati marzjali.
(2) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, id-
disposizzjonijiet ta’ l-imsemmija Kodi`i dwar il-Qorti ta’ l-Appell
u dwar appelli mag]mula lil dik il-qorti ta]t it-Titolu V tat-Taqsima
I tat-Tieni Ktieb ta’ dak il-Kodi`i g]andhom japplikaw g]all-Qorti
ta’ l-Appell fl-e\er`izzju tal-[urisdizzjoni tag]ha skond dan l-Att u
g]al appelli mag]mula ta]t dan l-Att, u d-disposizzjonijiet relattivi
g]all-pro`ess mill-[did ordnat mill-imsemmija qorti g]andhom,
safejn jirriferixxu g]all-Qorti Kriminali, japplikaw g]all-qorti
marzjali meta jsir dak il-pro`ess mill-[did, i\da g]andhom hekk
japplikaw b’dawk il-modifiki u adattamenti li jkunu me]tie[a biex
ise]hu d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u b’mod partikolari, i\da
ming]ajr ]sara g]all-[eneralità  ta’ dak li ntqal qabel, bis-
sostituzzjoni ta’ riferenzi g]al qorti marzjali minflok riferenzi g]al
[urija jew Qorti Kriminali, ta’ riferenzi g]al akku\a minflok
riferenzi g]al att ta’ akku\a u ta’ riferenzi g]al de`i\joni minflok
  60      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
riferenzi g]al verdett.
Jedd g]al appell. 117. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna
misjuba ]atja minn qorti marzjali tkun tista’ tappella lill-Qorti ta’ l-
Appell kontra d-de`i\joni ta’ ]ati jew, ]lief meta s-sentenza tkun
wa]da stabbilita bil-li[i, kontra s-sentenza mog]tija meta tinsab
]atja.
(2) Bla ]sara g]al dak li intqal qabel, persuna ma tkunx tista’
te\er`ita l-jedd tag]ha ta’ appell -
(a) kemm-il darba dik il-persuna ma tkunx -
(i) fi \mien erbg]in [urnata wara l-[urnata li fiha d-
de`i\joni tal-qorti marzjali tkun [iet promulgata,
jekk il-qorti marzjali kienet saret f’Malta; jew
(ii) f’kull ka\ ie]or, fi \mien sittin [urnata wara l-
[urnata li fiha d-de`i\joni tal-qorti tkun [iet
promulgata,
ippre\entat petizzjoni kontra d-de`i\joni jew is-
sentenza jew it-tnejn skond l-artikolu 109; u 
(b) sakemm jew jg]addi \-\mien ta’ tletin [urnata (li jibda
mill-[urnata li fiha l-petizzjoni ti[i pre\entata) jew ti[i
notifikata mill-Kmandant li l-petizzjoni tag]ha ma
tkunx [iet milqug]a, skond liema minnhom ji[ri l-
ewwel.
(3) Jekk persuna tippre\enta petizzjoni g]all-finijiet tas-
subartikolu (2)(a), i\da ma tag]milx hekk fi\-\mien fih spe`ifikat,
u wara dan tag]mel rikors lill-Qorti ta’ l-Appell g]al permess biex
tappella, il-Qorti ta’ l-Appell tista’ tordna li dik il-persuna ti[i
meqjusa b]ala li ma tilfitx il-jedd tag]ha ta’ appell jekk tkun tal-
fehma li jkun hemm ra[uni tajba g]ax naqset u li jkun fl-interessi
tal-[ustizzja li ti[i hekk meqjusa.
Mod u \mien biex 
isir appell. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
118. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
appell mag]mul ta]t din it-Taqsima ta’ dan l-Att g]andu jin[ieb
quddiem il-Qorti ta’ l-Appell b’rikors pre\entat fi \mien tletin
[urnata wara l-[urnata li fiha jew i\-\mien imsemmi fl-artikolu
117(2)(b) ikun g]adda jew li l-persuna tkun notifikata kif provdut
fl-imsemmi paragrafu, skond liema minnhom ji[ri l-ewwel.
(2) Il-Qorti ta’ l-Appell tista’ ttawwal i\-\mien li fih jista’
jsirilha appell, kemm jekk i\-\mien ikun g]adda kemm jekk le.
(3) Kopja tar-rikors g]andha ti[i notifikata lill-Avukat {enerali
mill-anqas g]axart ijiem qabel id-data stabbilita g]as-smig] ta’ l-
appell, kemm-il darba l-Qorti ta’ l-Appell f’xi ka\ ta’ ur[enza ma
tordnax notifika b’inqas \mien.
Pro`edimenti tal-
qorti marzjali. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68;
XXIV. 1995.362.
119. (1) Meta jsir appell skond din it-Taqsima ta’ dan l-Att, ir-
Re[istratur tal-Qrati (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsejja] "ir-
re[istratur") g]andu jitlob lill-Avukat {enerali biex jag]tih il-
pro`ess tal-qorti marzjali u kull petizzjoni pre\entata mill-appellant
skond l-artikolu 109.
(2) Wara li appell ji[i de`i\ finalment jew ji[i de\ert, ir-
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    61
re[istratur g]andu, bla ]sara ta’ xi ordni li l-Qorti ta’ l-Appell tista’
tag]ti, jag]ti lura l-pro`ess tal-qorti marzjali u kull petizzjoni lill-
Avukat {enerali.
(3) F’kull \mien wara li jkun sar l-appell kif intqal qabel l-
appellant jista’, bla ]sara tas-subartikolu (5), jikseb ming]and ir-
re[istratur kopji ta’ kull dokument li jkun fil-pussess tieg]u g]all-
finijiet ta’ l-appell.
(4) Dawk il-kopji g]andhom jing]ataw mir-re[istratur lill-
appellant mal-]las g]alihom ta’ dawk id-drittijiet ra[onevoli kif ir-
re[istratur jista’ jistabbilixxi, jew, jekk l-appellant ikun ing]ata
g]ajnuna legali b’xejn, ming]ajr ]las; i\da ebda ]a[a f’dan l-
artikolu ma te]tie[ lir-re[istratur li jag]ti ming]ajr ]las xi kopja ta’
dokument li fil-fehma tieg]u ma tkunx me]tie[a g]all-finijiet ta’ l-
appell.
(5) Jekk il-Ministru ji``ertifika li min]abba ra[unijiet ta’
sigurtà  il-pro`ess kollu tal-qorti marzjali jew parti minnu jew
dokument ie]or, jew xi esibit jew ]a[a o]ra, ma g]andhomx ji[u
murija ]lief lill-Qorti ta’ l-Appell, jew g]andhom ji[u murija biss
ta]t dawk il-kondizzjonijiet li hu jista’ jispe`ifika, ir-re[istratur
g]andu j]alli lil min jarahom jew jag]ti kopji tag]hom biss skond
ordni tal-Qorti ta’ l-Appell u ta]t dawk l-kondizzjonijiet, jekk ikun
hemm, kif dik il-qorti tista’ tordna.
Appell minn 
de`i\joni ta’ [enn 
u li persuna ma 
tkunx fi stat li ti[i 
pro`essata.
120. (1) Persuna li tkun [iet pro`essata minn qorti marzjali
g]al reat u tkun instabet mhux ]atja min]abba [enn tista’ tappella
lill-Qorti ta’ l-Appell kontra dik id-de`i\joni; u d-disposizzjonijiet
ta’ l-a]]ar erba’ artikoli qabel dan g]andhom japplikaw g]al kull
appell b]al dak.
(2) Persuna misjuba minn qorti marzjali li ma tkunx fi stat li
ti[i pro`essata tista’ tappella lill-Qorti ta’ l-Appell kontra d-
de`i\joni u, bla ]sara tas-subartikoli li [ejjin, id-disposizzjonijiet
ta’ l-a]]ar erba’ artikoli qabel dan g]andhom japplikaw g]al kull
appell b]al dak.
(3) Meta l-kwistjoni jekk l-akku\at kienx fi stat li ji[i pro`essat
tkun [iet de`i\a minn qorti marzjali fi \mien wara li jkun deher
quddiem il-qorti, l-appell jista’ ji[i milqug] (ukoll jekk id-
de`i\joni tkun intla]qet bil-mod xieraq) jekk il-Qorti ta’ l-Appell
tkun tal-fehma li l-ka\ kien wie]ed li dwaru l-qorti kien imissha
qabel dak i\-\mien sabitu mhux ]ati.
(4) Jekk il-Qorti ta’ l-Appell tkun ta’ dik il-fehma, hi g]andha
tissostitwixxi minflokha de`i\joni ta’ mhux ]ati (i\da mhux
de`i\joni ta’ mhux ]ati min]abba [enn) u l-appellant imbag]ad ma
jkunx jista’ ji[i pro`essat minn qorti marzjali jew minn xi qorti
o]ra g]ar-reat li bih hu kien [ie akku\at.
(5) Meta l-appell ji[i milqug] u l-Qorti ta’ l-Appell ma
tissostitwix de`i\joni ta’ mhux ]ati, l-appellant jista’ ji[i pro`essat
kif imiss g]all-imsemmi reat; u jekk hu f’dak i\-\mien ikun qed
ji[i mi\mum g]al ra[unijiet ta’ sa]]a mentali l-qorti tista’ tag]ti
dak l-ordni li jidhrilha li jkun me]tie[ jew spedjent sakemm isir
dak il-pro`ess dwar id-detenzjoni tieg]u.
  62      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
Revi\joni ta’ de`i\jonijiet sommarji u awards
Revi\joni ta’ 
de`i\jonijiet 
sommarji u 
awards.
121. (1) Meta akku\a tkun [iet trattata sommarjament, ]lief
meta l-akku\at ikun [ie liberat, kull uffi`jal superjuri fil-kmand
g]al dak l-uffi`jal li jkun ittratta l-akku\a sommarjament jista’
f’kull \mien jirrevedi d-de`i\joni jew l-award.
(2) Meta fuq revi\joni skond dan l-artikolu jkun jidher lill-
uffi`jal li jag]mel ir-revi\joni spedjent li jag]mel hekk min]abba
xi \ball ta’ li[i fil-pro`eduri tat-trattazzjoni sommarja ta’ l-akku\a
jew min]abba xi ]a[a f’dawk il-pro`eduri li fil-fehma ta’ l-uffi`jal
li jag]mel ir-revi\joni kienet tinvolvi in[ustizzja sostanzjali, l-
imsemmi uffi`jal jista’ jannulla d-de`i\joni.
(3) Jekk de`i\joni f’xi pro`edimenti ti[i annullata skond l-
a]]ar subartikolu qabel dan u l-award mog]ti f’dawk il-
pro`edimenti jkun biss dwar id-de`i\joni annullata l-uffi`jal li
jag]mel ir-revi\joni g]andu jannulla wkoll l-award; u jekk l-award
jkun ukoll dwar xi de`i\joni o]ra u jkun jidher lill-imsemmi
uffi`jal li l-award ma kienx [ustifikat skond dan l-Att dwar dik id-
de`i\joni l-o]ra, hu jista’ jibdel l-award billi jissostitwixxi dik il-
piena jew dawk il-pieni kif jidhirlu xieraq, li jkunu piena jew pieni
li kienu setg]u [ew inklu\i fl-award ori[inali dwar dik id-de`i\joni
l-o]ra, u li ma jkunux fil-fehma ta’ l-uffi`jal li jag]mel ir-revi\joni
aktar ]orox mill-piena jew pieni inklu\i fl-award ori[inali.
(4) Meta fuq revi\joni skond dan l-artikolu jkun jidher lill-
uffi`jal li jag]mel ir-revi\joni li xi piena mog]tija kienet mhux
valida, jew ]arxa \-\ejjed, jew, meta l-award kien jinkludi \ew[
pieni jew i\jed, li dawk il-pieni jew u]ud minnhom ma setg]ux
jing]ataw flimkien b’mod validu, jew ikunu, me]udin flimkien,
]orox i\-\ejjed, hu jista’ jibdel l-award billi jissostitwixxi dik il-
piena jew dawk il-pieni kif jidhirlu xieraq, li jkunu piena jew pieni
li setg]u [ew inklu\i fl-award ori[inali u li ma jkunux fil-fehma ta’
l-uffi`jal li jag]mel ir-revi\joni aktar ]orox mill-piena jew pieni
inklu\i fl-award ori[inali.
De`i\jonijiet li l-akku\at huwa mi[nun
Disposizzjonijiet 
fuq meta akku\at 
jinsab li jkun 
mi[nun.
Emendat: 
XVIII. 1976.52;
X. 2000.9. 
Kap. 262.
122. (1) Meta, fuq pro`ess kontra persuna minn qorti marzjali,
ikun jidher lill-qorti li l-akku\at ma jkunx fi stat li ji[i pro`essat, il-
qorti g]andha hekk tidde`idi; u jekk id-de`i\joni ti[i konfermata
skond id-disposizzjonijiet li [ejjin ta’ dan l-artikolu l-akku\at
g]andu jin\amm ta]t kustodja fl-Isptar Monti Karmelu sabiex
hemmhekk jibqa’ ta]t kustodja u mi\mum skond id-
disposizzjonijiet tat-Taqsima IV ta’ l-Att dwar is-Sa]]a Mentali
jew skond xi disposizzjoni ta’ li[i jew le[islazzjoni o]ra
applikabbli g]all-ka\, u dawk id-disposizzjonijiet g]andhom
japplikaw g]all-akku\at skond hekk. G]all-finijiet ta’ dan is-
subartikolu "mhux fi stat li ji[i pro`essat" tfisser mhux fi stat li ji[i
pro`essat min]abba [enn.
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    63
Kap. 262.
(2) Meta, fuq pro`ess kontra persuna minn qorti marzjali jkun
jidher lill-qorti li l-provi huma hekk li, apparti minn kwistjoni ta’
[enn, ti[[ustifika de`i\joni li l-akku\at kien ]ati ta’ xi reat, i\da li
fil-]in ta’ l-atti jew nuqqasijiet li jikkostitwixxu r-reat l-akku\at
kien fi stat ta’ [enn, il-qorti g]andha tidde`iedi li l-akku\at ma
kienx ]ati ta’ dak ir-reat min]abba [enn, u malli jsir hekk l-akku\at
g]andu jin\amm ta]t kustodja fl-Isptar Monti Karmelu sabiex
hemmhekk jibqa’ ta]t kustodja u mi\mum skond id-
disposizzjonijiet tat-Taqsima IV ta’ l-Att dwar is-Sa]]a Mentali
jew skond xi disposizzjoni ta’ li[i jew le[islazzjoni o]ra li tapplika
g]all-ka\, u dawk id-disposizzjonijiet g]andhom japplikaw g]all-
akku\at skond hekk.
(3) De`i\joni skond is-subartikolu (1) ma g]andux ikollha
effett kemm-il darba u sakemm id-de`i\joni ti[i konfermata minn
uffi`jal li kien ikollu s-setg]a li jikkonferma de`i\joni ta’ ]ati li
g]aliha tkun waslet il-qorti marzjali in kwistjoni u ti[i promulgata.
(4) Meta, fil-pro`ess kontra persuna minn qorti marzjali,
tinqala’ l-kwistjoni (fuq talba tad-difi\a jew xort’o]ra) dwar jekk l-
akku\at kienx fi stat li ji[i pro`essat, g]andhom japplikaw id-
disposizzjonijiet li [ejjin:
(a) il-qorti, jekk meta tikkunsidra x-xorta ta’ l-inkapa`ità
li jing]ad li jkun hemm tkun tal-fehma li jkun spedjent
li tag]mel hekk u fl-interess ta’ l-akku\at, tista’
tipposponi l-konsiderazzjoni tal-kwistjoni g]al kull
\mien sakemm tibda d-difi\a u jekk qabel ma l-
kwistjoni tasal biex ti[i de`i\a, l-qorti ssib lill-akku\at
mhux ]ati ta’ l-akku\a jew ta’ kull wa]da mill-akku\i
li g]alihom qed ji[i pro`essat, il-kwistjoni ma
g]andhiex ti[i de`i\a;
(b) bla ]sara tal-paragrafu (a) ta’ hawn fuq, il-kwistjoni
g]andha ti[i de`i\a meta tinqala’;
(`) meta l-akku\at jinsab mhux fi stat li ji[i pro`essat, il-
pro`ess ma g]andux isir jew jitkompla, i\da jekk il-
kwistjoni ti[i de`i\a f’xi \mien li jkun wara li tinqara
l-akku\a l-uffi`jal li g]andu jedd li jikkonferma jew l-
awtorità  ta’ revi\joni jistg]u jissostitwixxu de`i\joni
ta’ mhux ]ati (li ma tkunx de`i\joni ta’ mhux ]ati
min]abba [enn), jekk ikunu tal-fehma li l-qorti
jmissha qabel dak i\-\mien waslet g]al dik id-
de`i\joni.
(5) Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar revi\joni, konferma
jew revi\joni (u b’mod partikolari d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att
li jag]tu s-setg]a g]as-sostituzzjoni minflok xi de`i\joni ta’
de`i\joni o]ra li setg]et waslet g]aliha b’qorti marzjali in
kwistjoni) japplikaw g]al dawk id-de`i\jonijiet kif hemm provdut
g]alihom bis-subartikolu (2) kif dawk id-disposizzjonijiet
japplikaw g]al de`i\jonijiet ta’ ]ati.
(6) Meta l-uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma jew l-
awtorità  ta’ revi\joni tissostitwixxi minflok de`i\joni ta’ mhux ]ati
min]abba [enn de`i\joni ta’ ]ati ta’ reat, l-uffi`jal li g]andu l-jedd
li jikkonferma jew l-awtorità  ta’ revi\joni jkollha l-istess setg]a li
  64      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
tikkundanna lill-akku\at u s-setg]at l-o]ra kif kien ikollha qorti
marzjali li waslet g]al de`i\joni ta’ ]ati, u kull sentenza mog]tija
g]andha ti[i promulgata u jkollha effett kif kien ikollha sentenza
sostitwita kif imiss mill-uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma jew
mill-awtorità  ta’ revi\joni minflok sentenza ta’ qorti marzjali.
(7) Meta in e\ekuzzjoni ta’ de`i\joni ta’ mhux ]ati min]abba
[enn persuna ti[i detenuta g]al ra[unijiet ta’ sa]]a mentali, u l-
awtorità  ta’ revi\joni tannulla d-de`i\joni (ming]ajr ma
tissostitwixxi de`i\joni o]ra) allura, jekk l-awtorità  ta’ revi\joni
tkun tal-fehma -
(a) li l-persuna in kwistjoni tkun qed tbati minn di\ordni
mentali ta’ natura jew grad li ji[[ustifika li ti[i
detenuta fi sptar g]all-osservazzjoni (b’kura medika
jew ming]ajrha) g]al mill-anqas \mien limitat; u
(b) li hi g]andha ti[i hekk detenuta fl-interess tas-sa]]a
jew tas-sigurtà  tag]ha stess jew bil-]sieb ta’ ]arsien
ta’ persuni o]ra,
l-awtorità  ta’ revi\joni g]andha tag]mel ordni biex dik il-persuna
tkompli detenuta; u l-ordni jkun awtorità  bi\\ejjed biex hi tibqa’
detenuta, u dik il-persuna g]andha tibqa’ hekk detenuta skond id-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu daqslikieku d-
de`i\jonijiet ma’ [ewx im]assra.
Dmirijiet ta’ l-Avukat {enerali dwar qrati marzjali
Dmirijiet ta’ l-
Avukat {enerali 
dwar qrati 
marzjali.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
123. Regolamenti jew regoli mag]mula bis-sa]]a ta’ dan l-Att u
regolamenti mag]mula mill-Ministru bis-sa]]a ta’ dan l-artikolu
jistg]u jag]tu lill-Avukat {enerali dawk il-funzjonijiet li
jikkunsidra u jirrapporta fuq pro`edimenti ta’ qrati marzjali u dawk
il-funzjonijiet l-o]ra dwar dawk il-qrati kif l-awtorità  li tag]mel ir-
regolamenti jew ir-regoli jidhrilha xieraq u ebda ]a[a fid-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att ma
g]andha tkun ta’ pre[udizzju ta’ dawk id-dmirijiet.
Il-bidu, sospensjoni u tul ta’ sentenzi
Il-bidu ta’ sentenzi. 124. (1) Sentenza militari ta’ pri[unerija jew detenzjoni jew
sentenza ta’ field punishment g]andha, bla ]sara tad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, tibda tg]odd mill-bidu tal-
[urnata li fiha sentenza tkun ing]atat ori[inarjament mill-qorti
marzjali li tkun ippro`essat lil min g]amel ir-reat, jew, skond il-ka\
li ng]atat ori[inarjament mill-uffi`jal kmandant tieg]u.
(2) Sentenza ta’ pri[unerija jew detenzjoni mog]tija minn qorti
marzjali lil ra[el tal-forza li tkun sospi\a skond l-artikolu 126 qabel
ma jkun mibg]ut il-]abs jew stabbiliment ie]or ma g]andhiex tibda
tg]odd qabel il-bidu tal-[urnata li fiha s-sentenza ma tibqax aktar
sospi\a:
I\da meta sentenza ti[i sospi\a minn uffi`jal li g]andu l-
jedd li jikkonferma u l-awtorità  ta’ revi\joni twaqqaf s-sospensjoni,
l-awtorità  ta’ revi\joni tista’ tordna li s-sentenza tibda tg]odd minn
dik id-data anterjuri, li ma tkunx qabel il-[urnata li fiha s-sentenza
kienet ori[inarjament mog]tija mill-qorti marzjali, kif l-awtorità
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    65
ta’ revi\joni tista’ tispe`ifika.
Tul ta’ sentenza ta’ 
pri[unerija u 
detenzjoni.
125. (1) Meta ra[el tal-forza jkun [ie ikkundannat g]al
pri[unerija jew detenzjoni minn qorti marzjali, u s-sentenza ti[i
sospi\a skond l-artikolu li ji[i minnufih wara dan wara li hu jkun
intbag]at il-]abs jew stabbiliment ie]or, id-dekorriment tas-
sentenza g]andu ji[i sospi\ mill-bidu tal-[urnata li tkun l-g]ada
tal-[urnata li fiha jkun [ie me]lus skond id-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu li ji[i minnufih wara dan sal-bidu tal-[urnata li fiha s-
sentenza ma tibqax aktar sospi\a.
(2) Meta xi persuna li tkun qed tiskonta sentenza ta’ pri[unerija
jew detenzjoni tkun illegalment in libertà  waqt li s-sentenza tkun
g]addejja, allura, biex ji[i kalkulat i\-\mien li hi g]andha tibqa’ fi
pri[unerija jew detenzjoni skond is-sentenza, ma g]andux jing]add
i\-\mien li jg]addi matul il-perijodu li jibda mill-[urnata li fiha
kienet in libertà  u li jispi``a fil-[urnata li fiha, b]ala persuna li
tkun illegalment in libertà  titqieg]ed f’kustodja militari jew
kustodja ta’ awtorità  `ivili jew (jekk ma titte]idx hekk f’kustodja)
li ter[a’ lura fil-post li fih kienet qed tin\amm fi pri[unerija jew
detenzjoni qabel ma kienet illegalment in libertà :
I\da kull \mien, matul i\-\mien imsemmi l-a]]ar li matulu
hi tipprova li kienet ta]t kustodja ta’ awtorità  `ivili jew ta’ xi
awtorità  o]ra li dwarha jkunu saru arran[amenti skond l-artikolu
129 ta dan l-Att, g]andu jing]add fil-kalkolu tal-perijodu li g]alih
kellha tin\amm fi pri[unerija jew detenzjoni skond is-sentenza
militari.
(3) Bla ]sara tas-subartikolu (2), meta persuna li tkun qed
tiskonta sentenza militari ta’ pri[unerija jew detenzjoni tkun [iet
legalment liberata temporanjament g]al ra[unijiet ta’ kompassjoni,
allura fil-kalkolu tal-perijodu li g]alih hi g]andha tibqa’ fi
pri[unerija jew detenzjoni skond is-sentenza, ma g]andux jitnaqqas
i\-\mien li jg]addi matul il-perijodu li jibda mill-[urnata li ti[i
wara dik li fiha hi tkun liberata u li jispi``a fil-[urnata li fiha hi
tkun me]tie[a li ter[a’ lura ta]t kustodja.
(4) Persuna li g]al xi perijodu ti[i liberata kif issemma fl-a]]ar
subartikolu qabel dan jew li b’mod ie]or tit]alla legalment barra
minn xi stabbiliment militari jew stabbiliment ie]or jew b’mod
ie]or mhux ta]t kustodja g]al xi perijodu jew ta]t xi kondizzjoni
g]andha, jekk tonqos li ter[a’ lura meta jg]addi l-perijodu jew li
t]ares il-kondizzjoni, titqies g]all-finijiet tas-subartikolu (2) li tkun
illegalment in libertà .
Sospensjoni ta’ 
sentenzi.
126. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 111(5),
meta jikkonferma sentenza ta’ pri[unerija jew detenzjoni mog]tija
minn qorti marzjali lil ra[el tal-forza, l-uffi`jal li g]andu l-jedd li
jikkonferma jista’ jordna li dik is-sentenza ti[i sospi\a; u kull
sentenza tali li ma tkunx f’dak i\-\mien sospi\a tista’, fuq revi\joni
jew kunsiderazzjoni mill-[did tas-sentenza, ti[i sospi\a b’ordni ta’
l-awtorità  li tkun qed tirrevedi jew tikkunsidra mill-[did is-
sentenza.
(2) Is-sospensjoni ta’ kull sentenza b]al dik tista’ (ming]ajr ma
ji[i pre[udikat is-sospensjoni tag]ha g]al darb’o]ra) ti[i terminata
  66      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
mar-revi\joni jew mal-kunsiderazzjoni mill-[did tas-sentenza
b’ordni ta’ l-imsemmija awtorità  li tikkommetti l-persuna
kundannata g]al pri[unerija jew detenzjoni, skond il-ka\.
(3) Meta fil-waqt li xi sentenza b]al dik tkun sospi\a, il-
persuna kundannata ti[i kundannata minn qorti marzjali g]al
pri[unerija jew detenzjoni g]al reat ie]or allura (kemm-il darba
dak li jkun fadal mis-sentenza ta’ qabel ma jkunx ma]fur bis-sa]]a
ta’ l-artikolu 77(11)) -
(a) il-qorti tista’ tittermina s-sospensjoni tas-sentenza ta’
qabel b’ordni li jikkommetti l-persuna kundannata
g]al pri[unerija jew detenzjoni, skond il-ka\, u jekk
tag]mel hekk il-qorti g]andha tg]id jekk i\-\ew[
kundanni g]andhomx ji[u skuntati flimkien jew wa]da
wara l-o]ra;
(b) jekk il-qorti ma te\er`itax is-setg]at mog]tija bl-a]]ar
paragrafu qabel dan, l-uffi`jal li g]andu l-jedd li
jikkonferma jista’ je\er`ita dawk is-setg]at mal-
konferma ta’ l-a]]ar sentenza;
(`) jekk la l-qorti u lanqas l-uffi`jal li g]andu l-jedd li
jikkonferma ma je\er`itaw l-imsemmija setg]at,
awtorità  ta’ revi\joni tista’ te\er`ita dawk is-setg]at
mar-revi\joni ta’ l-a]]ar sentenza;
(d) meta l-imsemmija setg]at ji[u e\er`itati (mill-qorti,
mill-uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma jew mill-
awtorità  ta’ revi\joni) kull setg]a ta’ sospensjoni jew
ma]fra e\er`itabbli dwar is-sentenza ta’ wara g]andha
tkun e\er`itabbli wkoll dwar is-sentenza ta’ qabel:
I\da dan is-subartikolu g]andu jkollu effett bla ]sara tad-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 77(12). 
(4) Bla ]sara g]al sospensjoni o]ra tas-sentenza ta’ qabel,
ordni skond l-a]]ar subartikolu qabel dan li jordna li s-sospensjoni
ta’ dik is-sentenza g]andha ti[i terminata ma g]andux ji[i mfixkel
billi s-sentenza ta’ wara ma tkunx [iet konfermata jew billi tkun
[iet annullata.
(5) Meta s-sentenza ta’ persuna ta]t kustodja ti[i sospi\a, hi
g]andha malli jsir hekk ti[i liberata.
Esekuzzjoni ta’ sentenzi ta’ pri[unerija u detenzjoni
Esekuzzjoni ta’ 
sentenzi ta’ mewt.
Emendat: 
XI. 1977.2. 
M]assar: X.2000.10.
Regoli dwar 
pri[unerija u 
detenzjoni.
128. (1) Il-Ministru jista’ jag]mel regoli (f’dan l-Att imsej]a
Regoli dwar Pri[unerija u Detenzjoni) dwar il-]wejje[ kollha li
[ejjin jew u]ud minnhom:
(a) il-postijiet li fihom u l-istabbilimenti jew xorta ta’
kustodja (militari jew m’humiex) li fihom persuni
jistg]u jkunu me]tie[a li jiskontaw is-sentenzi militari
ta’ pri[unerija jew detenzjoni jew parti minnhom li
jing]ataw lilhom;
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    67
(b) li jintbag]tu persuni ta]t sentenzi militari ta’
pri[unerija jew detenzjoni fl-istabbiliment xieraq jew
ta]t xorta ta’ kustodja xierqa, it-tne]]ija minn pajji\
jew post g]al ie]or u minn stabbiliment jew xorta ta’
kustodja g]al o]ra u l-]elsien meta jispi``a \-\mien
ta’ pri[unerija jew detenzjoni;
(`) il-provvediment, il-klassifika, it-tmexxija u l-
amministrazzjoni ta’ stabbilimenti militari;
(d) il-klassifika, it-trattament, l-impieg, id-dixxiplina u l-
kontroll ta’ persuni li jkunu qed jiskontaw sentenzi
militari ta’ pri[unerija jew detenzjoni fi stabbilimenti
militari jew xort’o]ra f’kustodja militari;
(e) il-liberazzjoni temporanja g]al ra[unijiet ta’
kompassjoni ta’ persuni li jkunu qed jiskontaw dawk
is-sentenzi f’dawk l-istabbilimenti jew ta]t dik il-
kustodja kif intqal qabel, il-ka\ijiet li fihom, il-
perijodi li g]alihom u l-kondizzjonijiet li ta]thom
huma jistg]u jit]allew barra minn xi stabbiliment b]al
dak jew ma jibqg]ux ta]t dik il-kustodja u l-ma]fra ta’
xi parti minn dik is-sentenza g]al im[ieba tajba jew
xog]ol tajjeb;
(f) in-nomina, is-setg]at u d-dmirijiet ta’ spetturi,
vi\itaturi u gvernaturi, u ta’ uffi`jali u membri o]ra
tal-persunal, ta’ stabbilimenti militari.
(2) Sakemm isiru r-Regoli dwar Pri[unerija u Detenzjoni
sentenza ta’ pri[unerija skond dan l-Att g]andha ti[i skontata fil-
}abs ~ivili, u sentenza ta’ detenzjoni skond dan l-Att g]andha ti[i
skontata f’barrack ta’ detenzjoni jew f’kustodja militari i\da mhux
f’]abs.
(3) Bla ]sara ta’ xi disposizzjoni li tinsab fir-Regoli dwar
Pri[unerija u Detenzjoni, pri[unier militari g]andu, fil-waqt li jkun
f’]abs `ivili, ikun mi\mum u dwar ]wejje[ o]ra trattat bl-istess
mod b]ala pri[unier `ivili li jkollu sentenza ta’ pri[unerija b]al
tieg]u.
(4) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 4(5) u (6) g]andhom
japplikaw g]ar-Regoli dwar Pri[unerija u Detenzjoni kif japplikaw
g]al regolamenti u ordnijiet mag]mula skond dak l-artikolu.
Arran[amenti biex 
sentenzi ji[u 
skuntati barra minn 
Malta.
129. (1) Il-Ministru jista’ minn \mien g]al \mien jag]mel
arran[amenti ma’ l-awtoritajiet ta’ kwalunkwe pajji\ jew territorju
barra minn Malta li bihom sentenzi militari ta’ pri[unerija jew
detenzjoni jkunu jistg]u skond ir-Regoli dwar Pri[unerija u
Detenzjoni jew skond xi arran[amenti b]al dawk ji[u skuntati g]al
kollox jew f’parti fi stabbilimenti ta]t il-kontroll ta’ dawk l-
awtoritajiet.
(2) Is-setg]at mog]tija lill-Ministru bl-artikolu 128 g]andhom
japplikaw wkoll g]all-eg]mil ta’ dak il-provvediment li jidhirlu
me]tie[ jew spedjent biex ise]]u kwalunkwe arran[amenti
mag]mula ta]t l-a]]ar subartikolu qabel dan.
  68      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
Pro`essi kontra persuni li ma jibqg]ux su[[etti g]al-li[i militari u 
\-\mien li fih g]andhom isiru l-pro`essi
Pro`ess u piena 
g]al reati ta]t li[i 
militari ukoll jekk 
min jag]mel ir-reat 
ma jkunx baqa’ 
su[[ett g]al-li[i 
militari.
130. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu li  ji[i
minnufih wara dan, meta reat li skond dan l-Att g]andu ji[i trattat
minn qorti marzjali ji[i kommess jew ikun ra[onevolment ma]sub
li [ie kommess, minn xi persuna fil-waqt li tkun su[[etta g]al-li[i
militari, allura dwar dak ir-reat hi g]andha ti[i trattata, g]all-
finijiet tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar l-arrest, t-ti\mim
f’kustodja, l-investigazzjoni ta’ akku\i, il-pro`ess u piena minn
qorti marzjali (inklu\i konferma, revi\joni, kunsiderazzjoni mill-
[did u sospensjoni) u l-esekuzzjoni ta’ sentenzi b]ala li baqg]et
su[[etta g]al-li[i militari minkejja li ma tkunx f’xi \mien baqg]et
hekk su[[etta.
(2) Meta, fil-waqt li persuna tkun ta]t kustodja militari bis-
sa]]a ta’ dan l-artikolu (kemm qabel, matul jew wara l-pro`ess) hi
tag]mel, jew tkun ra[onevolment ma]suba li g]amlet, xi reat li
kieku kienet su[[etta g]al-li[i militari kien ikun reat skond dan l-
Att li g]andu ji[i trattat minn qorti marzjali, allura dwar dak ir-reat
jew ir-reat ma]sub hi g]andha ti[i trattata, g]all-finijiet tad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att imsemmija fl-a]]ar subartikolu qabel
dan u tad-disposizzjonijiet tieg]u dwar trattazzjoni sommarja ta’
akku\i, b]ala li kienet su[[etta g]al-li[i militari meta kien sar jew
kien ma]sub li sar ir-reat u b]ala li baqg]et su[[etta g]al-li[i
militari wara dan.
(3) Meta bis-sa]]a ta’ xi wie]ed mill-a]]ar \ew[ subartikoli
qabel dan persuna titqies li tkun f’xi \mien su[[etta g]al-li[i
militari g]all-finijiet ta’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att, dik id-
disposizzjoni g]andha tapplika g]aliha -
(a) jekk ikollha xi rank militari, b]al ma tapplika g]al
persuna li jkollha dak ir-rank;
(b) f’kull ka\ ie]or b]al ma tapplika g]al persuna li
jkollha r-rank li kellha qabel meta l-a]]ar kienet
su[[etta g]al-li[i militari:
I\da dwar kull \mien wara li tkun [iet kundannata g]ar-reat
in kwistjoni u l-kundanna tkun [iet konfermata l-imsemmija
disposizzjoni g]andha tapplika g]aliha (f’kull ka\) b]al ma
tapplika g]al suldat.
(4) Meta apparti minn dan is-subartikolu xi disposizzjoni ta’
dan l-Att kienet tkun skond l-a]]ar subartikolu qabel dan tapplika
g]al persuna, dwar reati differenti, kif tapplika g]al persuna
b’ranks differenti, g]andha tapplika g]aliha b]ala persuna li
jkollha l-inqas minn dawk ir-ranks.
Limitazzjoni ta’ 
\mien g]al 
pro`essi ta]t li[i 
militari.
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
131. (1) Ebda persuna ma g]andha ti[i pro`essata minn qorti
marzjali g]al reat, li ma jkunx wie]ed kontra l-artikolu 44 jew 45
jew di\erzjoni, kemm-il darba l-pro`ess ma jinbedix fi \mien tliet
snin wara li jsir ir-reat, i\da g]andu ji[i injorat kull \mien li matulu
hi kienet pri[unier tal-gwerra u kull \mien li matulu kienet nieqsa
illegalment:
I\da -
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    69
(a) fil-ka\ ta’ reat kontra l-artikolu 75 meta pro`edimenti
g]al xi reat `ivili korrispondenti g]andhom, bis-sa]]a
ta’ xi li[i, jinbdew fi \mien limitat, dak il-limitu ta’
\mien g]andu japplika g]all-pro`ess dwar ir-reat
skond l-imsemmi artikolu 75 minflok id-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu;
(b) bla ]sara ta’ kull limitu ta’ \mien b]al dak imsemmi
fl-a]]ar paragrafu qabel dan, persuna tista’ ti[i
pro`essata minn qorti marzjali g]al reat `ivili minkejja
li jkun mag]mul aktar minn tliet snin qabel ma jibda l-
pro`ess, jekk l-Avukat {enerali jag]ti l-kunsens g]al
dak il-pro`ess.
(2) Meta persuna li tkun ikkommettiet reat ta’ di\erzjoni, li ma
jkunx di\erzjoni waqt servizz attiv, tkun wara l-eg]mil tar-reat
serviet b]ala membru tal-forza regolari kontinwament b’mod
e\emplari g]al mhux inqas minn tliet snin, hi ma g]andhix ti[i
pro`essata g]al dak ir-reat.
(3) Persuna ma tistax ti[i pro`essata bis-sa]]a tas-subartikolu
(1) ta’ l-a]]ar artikolu qabel dan ]lief jekk il-pro`ess tag]ha
jinbeda fi \mien tliet xhur wara li ma tkunx baqg]et su[[etta g]al-
li[i militari jew jekk il-pro`ess tag]ha jkun g]al reat `ivili u l-
Avukat {enerali jag]ti l-kunsens tieg]u g]all-pro`ess:
I\da dan is-subartikolu ma g]andux japplika g]al reat
kontra l-artikolu 44 jew 45 jew g]al di\erzjoni.
(4) Persuna ma g]andhiex ti[i arrestata jew mi\muma ta]t
kustodja bis-sa]]a tas-subartikolu (1) ta’ l-a]]ar artikolu qabel dan
g]al reat fi kwalunkwe \mien wara li ma tkunx baqg]et li tista’ ti[i
pro`essata g]ar-reat.
Relazzjonijiet bejn li[i militari u qrati `ivili u finalità  ta’ pro`essi 
{urisdizzjoni ta’ 
qrati `ivili. 
132. (1) Meta persuna su[[etta g]al-li[i militari -
(a) tkun [iet pro`essata g]al reat minn qorti marzjali jew
kellha reat li hi tkun g]amlet li [ie me]ud in
konsiderazzjoni minn qorti marzjali meta
ikkundannatha; jew
(b) tkun [iet akku\ata b’reat skond dan l-Att u l-akku\a
kienet [iet trattata sommarjament mill-uffi`jal
kmandant tag]ha jew mill-awtorità  superjuri xierqa,
qorti `ivili ma tkunx tista’ wara tippro`essaha g]al reat li
sostanzjalment ikun l-istess b]al dak ir-reat, i\da ]lief kif intqal
qabel ebda ]a[a f’dan l-Att ma g]andha tiftiehem li tnaqqas il-
[urisdizzjoni ta’ xi qrati `ivili li tippro`essa persuna su[[etta g]al
dan l-Att g]al reat.
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-artikolu -
(a) persuna ma g]andhiex titqies li [iet pro`essata minn
qorti marzjali jekk ti[i mi\muma l-konferma ta’
de`i\joni tal-qorti marzjali li dik il-persuna hija ]atja
tar-reat, jew ta’ de`i\joni ta’ qorti marzjali li ma hix
]atja tar-reat min]abba [enn;
  70      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(b) persuna ma g]andhiex titqies li kellha reat li ttie]ed in
konsiderazzjoni minn qorti marzjali meta
ikkundannatha jekk il-konferma tas-sentenza ti[i
mi\muma jew is-sentenza ti[i annullata;
(`) ka\ g]andu jitqies li [ie trattat sommarjament mill-
uffi`jal kmandant jew mill-awtorità  superjuri xierqa
minkejja li d-de`i\joni ta’ dak l-uffi`jal jew ta’ dik l-
awtorità  tkun [iet annullata, jew is-sentenza ta’ dak l-
uffi`jal jew ta’ dik l-awtorità  tkun [iet annullata jew
mibdula, meta [iet riveduta.
Persuni ma ji[ux 
pro`essati skond 
dan l-Att g]al reati 
di[à  maqtug]in.
133. (1) Meta persuna su[[etta g]al-li[i militari -
(a) tkun [iet pro`essata g]al reat minn qorti `ivili
kompetenti, tkun fejn tkun, jew minn qorti marzjali;
jew 
(b) kellha reat li tkun g]amlet me]ud in konsiderazzjoni
meta [iet kundannata minn qorti marzjali jew minn xi
qorti `ivili kif intqal qabel; jew
(`) tkun [iet akku\ata b’reat skond dan l-Att u tkun [iet
liberata, jew kienet instabet ]atja tar-reat, mill-uffi`jal
kmandant tag]ha jew mill-awtorità  superjuri xierqa;
jew
(d) kellha reat ma]fur mill-uffi`jal kmandant tag]ha,
ma tkunx su[[etta, dwar dak ir-reat li ti[i pro`essata minn qorti
marzjali jew li l-ka\ tag]ha ji[i trattat sommarjament mill-uffi`jal
kmandant tag]ha jew mill-awtorità  superjuri xierqa.
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-artikolu -
(a) persuna ma g]andhiex titqies li [iet pro`essata minn
qorti marzjali jekk ti[i mi\muma l-konferma ta’
de`i\joni ta’ qorti marzjali li dik il-persuna tkun ]atja
tar-reat jew ta’ de`i\joni ta’ qorti marzjali li hi ma
tkunx ]atja tar-reat min]abba [enn;
(b) persuna ma g]andhiex titqies li kellha reat li ttie]ed in
konsiderazzjoni minn qorti marzjali meta [iet
ikkundannata jekk il-konferma tas-sentenza ti[i
mi\muma jew is-sentenza ti[i annullata;
(`) ka\ g]andu jitqies li [ie trattat sommarjament mill-
uffi`jal kmandant jew mill-awtorità  superjuri xierqa
minkejja li d-de`i\joni ta’ dak l-uffi`jal jew ta’ dik l-
awtorità  tkun [iet annullata, jew is-sentenza ta’ dak l-
uffi`jal jew ta’ dik l-awtorità  tkun [iet annullata jew
mibdula, meta [iet riveduta;
(d) reat g]andu jitqies li jkun [ie ma]fur mill-uffi`jal
kmandant dwar persuna akku\ata bir-reat jekk, u biss
jekk, dak l-uffi`jal jew xi uffi`jal awtorizzat minnu
biex jag]mel dak li hu me]tie[ dwar ir-reat ikun bit-
tag]rif ta`-`irkostanzi kollha rilevanti g]arrafha li ma
tkunx ser ti[i akku\ata b’dak ir-reat;
(e) persuna ordnata ta]t l-artikolu 64(2) li ti[i impri[unata
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    71
jew li tin\amm ta]t detenzjoni g]al reat kontra dak l-
artikolu g]andha titqies li [iet pro`essata minn qorti
marzjali g]ar-reat.
(3) Meta l-konferma ta’ de`i\joni ta’ ]ati ta’ reat jew de`i\joni
ta’ mhux ]ati ta’ reat min]abba [enn ti[i mi\muma l-akku\at ma
g]andux ji[i pro`essat darb’o]ra minn qorti marzjali g]al dak ir-
reat ]lief jekk l-ordni li jlaqqa’ l-qorti ta’ l-a]]ar ji[i ma]ru[ mhux
aktar tard minn tmienja u g]oxrin [urnata wara l-promulgazzjoni
tad-de`i\joni li tin\amm il-konferma.
(4) }lief kif provdut fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu, pro`edimenti g]al reati kontra dan l-Att (kemm quddiem
uffi`jal kmandant jew awtorità  superjuri xierqa jew quddiem qorti
marzjali) ma g]andhomx ji[u esklu\i min]abba ma]fra.
Inkjesti 
Bord ta’ inkjesta. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
134. (1) Bla ]sara ta’ u skond id-disposizzjonijiet ta’ regoli
mag]mula skond dan l-artikolu (hawnhekk i\jed ’il quddiem
imsej]a "Regoli dwar Bord ta’ Inkjesta"), il-Kmandant jew xi
uffi`jal tal-forza mog]ti s-setg]a minn jew skond dawk ir-regoli li
jag]mel hekk jista’ jlaqqa’ bord ta’ inkjesta biex jinvestiga u
jirrapporta fuq fatti dwar -
(a) l-assenza ta’ xi persuna su[[etta g]al-li[i militari; 
(b) il-qbid ta’ xi persuna b]al dik mill-g]adu;
(`) il-mewt ta’ xi persuna fi stabbiliment militari meta ma
tkunx me]tie[a li ssir inkjesta fuq il-mewt minn xi
awtorità  `ivili;
(d) kull ]a[a’o]ra ta’ klassi spe`ifikata f’dawk ir-regoli
jew riferita g]al dak il-bord mill-Kmandant jew minn
xi uffi`jal kif intqal qabel,
u bord ta’ inkjesta g]andu, jekk ji[i ordnat li jag]mel hekk, jag]ti
l-fehma tieg]u fuq xi kwistjoni li tinqala’ minn kwalunkwe ]a[a
riferita lill-bord.
(2) Bord ta’ inkjesta g]andu jkun mag]mul minn president, li
jkun uffi`jal li ma jkunx ta]t il-grad ta’ kaptan u li jkun su[[ett
g]al-li[i militari u minn mhux anqas minn \ew[ membri o]ra li
kull wie]ed minnhom jew ikun persuna su[[etta g]al-li[i militari
jew persuna li ma tkunx hekk su[[etta li tkun fis-servizz tal-Gvern
ta’ Malta.
(3) Bla ]sara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, regoli
dwar bord ta’ inkjesta jistg]u jipprovdu dwar il-laqg]a, il-
kostituzzjoni u l-pro`eduri ta’ bord ta’ inkjesta u, bla ]sara tal-
[eneralità  ta’ dak li ntqal qabel, jistg]u, jipprovdu dwar kull ]a[a
jew xi ]a[a minn dan li [ej:
(a) ir-regoli dwar provi li g]andhom ji[u m]arsa minn
bord ta’ inkjesta u s-smig] ta’ provi quddiem bord
b]al dawk, hekk i\da li r-regoli g]andhom jipprovdu
biex tittie]ed ix-xiehda bil-[urament jew
b’dikjarazzjoni ]lief f’dawk i`-`irkostanzi li jekk ix-
xiehda kellha tittie]ed f’qorti marzjali l-[urament kien
  72      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
jista’ ji[i dispensat;
(b) bla ]sara tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu li ji[i
minnufih wara dan, ir-re[istrar fil-kotba tas-servizz ta’
de`i\jonijiet tal-bord ta’ inkjesta f’dawk il-ka\ijiet li
jistg]u ji[u provduti bir-regoli;
(`) dawk il-]wejje[ in`identali u supplimentari kif jidher
li jkunu me]tie[a g]all-fini tar-regoli.
(4) Regoli dwar Bord ta’ Inkjesta g]andhom jipprovdu biex ji[i
\gurat li kull xhud jew persuna o]ra li tista’ ti[i effettwata mid-
de`i\joni ta’ bord ta’ inkjesta jkollha l-opportunità  li tkun pre\enti,
u rappre\entata, fis-seduti tal-bord jew f’parti minnhom kif jista’
ji[i spe`ifikat minn jew skond ir-regoli.
(5) Xiehda mog]tija quddiem bord ta’ inkjesta ma g]andhiex
ti[i milqug]a kontra kwalunkwe persuna fi pro`edimenti quddiem
qorti marzjali, uffi`jal kmandant jew awtorità  superjuri xierqa, li
ma jkunux pro`ediment g]al reat kontra l-artikolu 65 jew g]al reat
kontra l-artikolu 75 meta r-reat `ivili korrispondenti jkun sper[ur.
(6) Is-setg]a g]all-eg]mil ta’ Regoli dwar Bord ta’ Inkjesta
g]andha ti[i e\er`itata mill-Ministru; u d-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 4(5) u (6) g]andhom japplikaw g]al dawk ir-regoli kif
japplikaw g]al regolamenti u ordnijiet mag]mula ta]t dak l-
artikolu.
Inkjesti dwar 
assenza. 
135. (1) Meta bord ta’ inkjesta li jkun qed jist]arre[ l-assenza
ta’ uffi`jal jew ra[el tal-forza jirrapporta li jkun assenta ru]u
ming]ajr leave jew ming]ajr ra[uni xierqa g]al perijodu spe`ifikat
fir-rapport, li ma jkunx anqas minn wie]ed u g]oxrin [urnata,
re[istrazzjoni tar-rapport g]andha skond ir-Regoli dwar Bord ta’
Inkjesta titni\\el fil-kotba tas-servizz.
(2) Re[istrazzjoni mni\\la skond l-a]]ar subartikolu qabel dan
g]andha, kemm-il darba l-assenti ma jer[ax lura sussegwentement,
jew ma ji[ix arrestat, jew ir-rapport tal-bord ta’ inkjesta, ma ji[ix
annullat mill-kmandant jew minn bord ie]or ta’ inkjesta ikollha l-
istess effett b]al kundanna minn qorti marzjali g]al di\erzjoni.
Inkjesti 
re[imentali. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
136. (1) Uffi`jal tal-forza awtorizzat f’dak is-sens minn jew
skond regolamenti mag]mula mill-Ministru ta]t dan l-artikolu
jista’ j[ieg]el li inkjesta tin\amm f’dak il-mod u minn dik il-
persuna jew dawk il-persuni kif jista’ ji[i spe`ifikat minn jew
stabbilit skond dawk ir-regolamenti (li tkun persuna jew ikunu
persuni li kull wa]da minnhom tkun jew su[[etta g]al-li[i militari
jew, jekk ma tkunx hekk su[[etta, tkun fis-servizz tal-Gvern ta’
Malta), dwar kull ]a[a hekk spe`ifikata jew stabbilita:
I\da ma g]andhiex issir inkjesta skond dan l-artikolu dwar:
(a) l-assenza ta’ persuna li tkun su[[etta g]al-li[i militari;
jew
(b) il-qbid ta’ xi persuna b]al dik mill-g]adu.
(2) Regolamenti skond dan l-artikolu jistg]u jipprovdu dwar
regoli dwar provi li g]andhom ji[u m]arsa fl-inkjesti mi\muma
skond dan l-artikolu u dwar kif tittie]ed ix-xiehda f’dawk l-
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    73
inkjesti, u jistg]u jawtorizzaw is-smig] ta’ xiehda bil-[urament jew
b’dikjarazzjoni, u l-g]oti ta’ [uramenti, f’dawk il-ka\ijiet li jistg]u
ji[u spe`ifikati minn jew skond ir-regolamenti.
(3) L-artikolu 134(4) u (5) g]andhom japplikaw g]al inkjesti
mi\muma bis-sa]]a ta’ dan l-artikolu bis-sostituzzjoni ta’ riferenzi
g]al regolamenti skond dan l-artikolu minflok riferenzi g]al Regoli
dwar Bord ta’ Inkjesta u ta’ riferenzi g]al inkjesta mi\muma bis-
sa]]a ta’ dan l-artikolu minflok riferenzi g]al bord ta’ inkjesta; u l-
artikolu 4(5) u (6) g]andhom japplikaw g]al regolamenti
mag]mula skond dan l-artikolu kif japplikaw g]al regolamenti
mag]mula skond dak l-artikolu.
Disposizzjonijiet mixxellanji
Nomina ta’ avukati 
m]allfin. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
137. In-nomina ta’ persuna biex tag]milha ta’ avukat im]allef
f’xi qorti marzjali g]andha ssir mill-Avukat {enerali jew f’ismu u,
f’ka\ijiet meta ma jkunx prattikabbli g]alih li jag]mel hekk, tista’
ssir mill-uffi`jal li jlaqqa’ l-qorti.
Promulgazzjoni. 
me]tie[a b’dan l-Att li ti[i promulgata g]andha ti[i promulgata
jew billi ti[i komunikata lill-akku\at jew b’dak il-mod l-ie]or kif
jista’ ji[i preskritt jew kif uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma
jew l-awtorità  ta’ revi\joni, skond il-ka\, jistg]u jordnaw.
Kustodja tal-
pro`essi ta’ qrati 
marzjali u dritt ta’ 
l-akku\at g]al 
kopja tag]hom. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
139. (1) Il-pro`ess ta’ qorti marzjali g]andu jin\amm fil-
kustodja ta’ l-Avukat {enerali g]al mhux inqas minn sitt snin, li
jkun \mien bi\\ejjed biex ji[u \gurat li d-drittijiet mog]tija bi\-
\ew[ subartikoli li ji[u wara dan ikunu jistg]u ji[u e\er`itati.
(2) Bla ]sara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, kull
persuna pro`essata minn qorti marzjali jkollha d-dritt li tikseb
ming]and l-Avukat {enerali fuq talba fi kwalunkwe \mien li jkun
matul i\-\mien rilevanti u billi t]allas g]aliha skond ir-rata kif
tista’ ti[i preskritta kopja tal-pro`ess tal-qorti.
(3) Meta persuna pro`essata minn qorti marzjali tmut matul i\-
\mien rilevanti l-eredi tag]ha, jew kull persuna li fil-fehma ta’ l-
Avukat {enerali g]andha titqies g]all-finijiet ta’ dan is-subartikolu
b]ala l-eredi tag]ha jkollhom bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’
dan l-artikolu, id-dritt li jiksbu ming]and l-Avukat {enerali fuq
talba fi kwalunkwe \mien li jkun matul i\-\mien ta’ tnax-il xahar
mill-mewt u billi t]allas g]aliha skond ir-rata preskritta kopja tal-
pro`ess tal-qorti.
(4) Jekk, fuq applikazzjoni skond xi wie]ed mill-a]]ar \ew[
subartikoli qabel dan g]al kopja ta’ xi pro`ess, il-Ministru
ji``ertifika li jkun me]tie[ g]al ra[unijiet ta’ sigurtà  li l-pro`ess
jew xi parti minnu ma g]andux jinkixef, l-applikant ma jkollux
dritt g]al kopja tal-pro`ess jew parti tal-pro`ess li g]alihom i`-
`ertifikat jirriferixxi.
(5) F’dan l-artikolu "i\-\mien rilevanti", dwar persuna
pro`essata minn qorti marzjali, tfisser il-perijodu ta’ ]ames snin li
jibda mid-data tal-liberazzjoni tag]ha jew, meta tkun misjuba ]atja,
tal-promulgazzjoni tad-de`i\joni u sentenza jew, meta de`i\joni ta’
]ati ma tkunx konfermata, tal-promulgazzjoni tat-ti\mim tal-
  74      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
konferma:
I\da meta l-pro`edimenti jkunu dwar \ew[ akku\i jew i\jed
u l-akku\at kien liberat fuq akku\a wa]da jew i\jed u misjub ]ati
fuq o]ra jew o]rajn, i\-\mien rilevanti g]andu jkun il-perijodu ta’
]ames snin li jibda mid-data tal-promulgazzjoni tad-de`i\joni jew
de`i\jonijiet ta’ ]ati u s-sentenza dwarha jew it-ti\mim tal-
konferma ta’ dik id-de`i\joni jew dawk id-de`i\jonijiet.
(6) Kull riferenza f’dan l-artikolu g]all-pro`ess ta’ qorti
marzjali tinkludi riferenza g]al pro`ess dwar il-konferma jew ir-
revi\joni ta’ de`i\jonijiet u sentenza tal-qorti marzjali.
Indennizz g]al 
uffi`jali tal-]abs 
e``.
140. Ma tista’ tittie]ed ebda azzjoni dwar xi ]a[a mag]mula
minn kwalunkwe persuna in esekuzzjoni ta’ sentenza militari ta’
pri[unerija jew detenzjoni jekk l-eg]mil tag]ha kien ikun legali li
ma kienx g]al difett f’xi mandat jew att ie]or mag]mul g]all-
finijiet ta’ dik is-sentenza.
Regolamenti 
addizzjonali. 
141. (1) Meta xi ]a[a awtorizzata jew me]tie[a bit-Taqsima
III jew b’din it-Taqsima ta’ dan l-Att li ti[i preskritta ma tkunx
tista’ ti[i preskritta b’mod xieraq jew konvenjenti bir-Regoli ta’
Pro`edura, kull ]a[a b]al dik tista’ ti[i preskritta b’regolamenti
ta]t dan l-artikolu.
(2) Regolamenti ta]t dan l-artikolu jistg]u jsiru mill-Ministru,
u d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 4(5) u (6) g]andhom japplikaw
g]al dawn ir-regolamenti kif japplikaw g]al re[olamenti mag]mula
ta]t dak l-artikolu.
Restituzzjoni jew 
kumpens dwar 
serq, e``.
142. (1) Id-disposizzjonijiet li [ejjin g]andhom ikollhom
effett meta persuna tkun instabet ]atja minn qorti marzjali ta’ reat
kontra l-artikolu 43, 57(1) jew 58, jew ta’ reat `ivili korrispondenti
ta]t l-artikolu 75, jew ta’ ksib illegali xort’o]ra ta’ xi proprjetà .
(2) Jekk xi proprjetà  li tinkiseb illegalment kif intqal qabel
tinstab fil-pussess ta’ min jag]mel ir-reat, jista’ ji[i ordnat li ti[i
konsenjata jew im]allsa lill-persuna li tidher li tkun is-sid tag]ha.
(3) Jekk tinstab fil-pussess ta’ min jag]mel ir-reat xi proprjetà
(li ma tkunx flus) li tidher li tkun miksuba minnu billi jkun bidel
jew partat xi proprjetà  miksuba illegalment kif intqal qabel, jista’
ji[i ordnat li l-proprjetà  ti[i konsenjata lill-persuna li tidher li tkun
is-sid tal-proprjetà  miksuba illegalment.
(4) Meta flus jinsabu fil-pussess ta’ min jag]mel ir-reat, kemm
jekk ikun jidher li jkunu miksuba kif intqal qabel kemm jekk le,
jista’ jsir ordni li jkollha tit]allas minn dawk il-flus lill-persuna li
tidher li tkun is-sid tal-proprjetà  miksuba illegalment dik is-somma
kif jista’ ji[i spe`ifikat fl-ordni b]ala kumpens jew b]ala parti mill-
kumpens tat-telf kaw\at lill-imsemmija persuna bir-reat, safejn ma
tkunx kumpensata xort’o]ra skond dan l-Att jew bil-ksib lura tal-
proprjetà  miksuba illegalment.
(5) Meta xi proprjetà  li tkun [iet miksuba illegalment kif intqal
qabel tkun [iet mibjug]a jew mog]tija b’rahan lil xi persuna o]ra li
f’dak i\-\mien ma kenitx taf li kienet [iet miksuba illegalment,
jista’ jsir ordni li, bil-kondizzjoni li l-proprjetà  mibjug]a jew
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    75
mog]tija kif intqal qabel ti[i restitwita lil sidha, g]andha tit]allas
lill-imsemmija persuna l-o]ra, mill-flus li jinstabu fil-pussess ta’
min jag]mel ir-reat (kemm jekk ikun jidher li l-flus ikunu r-rikavat
tal-bejg] jew ta’ l-g]oti b’rahan), dik is-somma kif jista’ ji[i
spe`ifikat fl-ordni b]ala kumpens jew b]ala parti tal-kumpens
g]at-telf kaw\at lilha b]ala konsegwenza tal-bejg] jew ta’ l-g]oti
b’rahan.
(6) Meta xi parti mill-proprjetà  miksuba illegalment kif intqal
qabel tkun ing]atat bi tpartit lil xi persuna o]ra li f’dak i\-\mien
ma kenitx taf li kienet [iet miksuba illegalment, jista jsir ordni li,
bil-kondizzjoni li l-proprjetà  mog]tija kif intqal qabel ti[i
restitwita lil sidha, g]andha ting]ata lura lill-imsemmija persuna l-
o]ra l-proprjetà  li tkun ittie]det bi tpartit mal-proprjetà  miksuba
illegalment.
(7) Ordni ta]t dan l-artikolu jista’ jsir mill-qorti marzjali li ssib
lill-akku\at ]ati, mill-uffi`jal li g]andu l-jedd li jikkonferma, jew
minn awtorità  ta’ revi\joni; u f’dan l-artikolu l-espressjoni "ikun
jidher" tfisser li jkun jidher lill-qorti, uffi`jal jew awtorità  li
tag]mel l-ordni.
(8) Ordni ta]t dan l-artikolu mag]mul minn qorti marzjali ma
g]andux ikollu effett sakemm ji[i konfermat mill-uffi`jal li g]andu
l-jedd li jikkonferma; u d-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ta’
dan l-Att dwar konferma u revi\joni tal-pro`edimenti ta’ qrati
marzjali g]andhom japplikaw g]al ordni ta]t dan l-artikolu kif
japplikaw g]al sentenza.
(9) L-esekuzzjoni ta’ ordni skond dan l-artikolu g]andha ti[i
sospi\a -
(a) f’kull ka\, sakemm jg]addi \-\mien li fih appell jista’
jsir ta]t din it-Taqsima ta’ dan l-Att lill-Qorti ta’ l-
Appell Kriminali;
(b) jekk isir appell b]al dak, sakemm l-appell ji[i de`i\
jew de\ert,
u meta l-esekuzzjoni ta’ dak l-ordni kif intqal qabel ti[i sospi\a ta]t
dan l-artikolu -
(i) ma jkollux effett jekk il-kundanna ti[i annullata
fl-appell;
(ii) il-Qorti ta’ l-Appell tista’ b’ordni tannulla jew
tibdel l-ordni g]alkemm il-kundanna ma tkunx
[iet annullata;
(iii) g]andhom jittie]du dawk il-passi g]all-kustodja,
matul il-perijodu li matulu l-esekuzzjoni ta’ l-
ordni tkun sospi\a, tal-proprjetà  ordnata li
ting]ata lura jew konsenjata jew tal-flus li
g]alihom l-ordni jkun japplika kif jista’ ji[i
preskritt jew kif il-Qorti ta’ l-Appell tista’
tordna.
(10) Minkejja kull ]a[a li tinsab fl-a]]ar subartikolu qabel dan,
ordni ta]t dan l-artikolu ma g]andux, safejn ikun dwar il-konsenja
ta’ proprjetà  lill-persuna li tidher li tkun is-sid tag]ha, ji[i sospi\
  76      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
jekk il-qorti, l-uffi`jal jew l-awtorità  li tag]mel l-ordni tordna l-
kuntrarju f’xi ka\ li fih, fil-fehma tal-qorti, ta’ l-uffi`jal jew ta’ l-
awtorità , it-titolu g]all-proprjetà  ma jkunx kontestat.
(11) Ordni ta]t dan l-artikolu ma jeskludix id-dritt ta’ xi
persuna, ]lief min jag]mel ir-reat jew l-aventi kaw\a tag]ha, li
tikseb lura xi proprjetà  konsenjata jew im]allsa skond ordni b]al
dak ming]and il-persuna li lilha tkun [iet konsenjata jew im]allsa.
TAQSIMA V
TELF U TNAQQIS U IMPOSIZZJONI TA’ RESPONSABBILTAJIET TA’ 
MANTENIMENT
Disposizzjonijiet 
[enerali. 
143. (1) Ebda telf mill-paga ta’ uffi`jal jew ta’ ra[el tal-forza
regolari ma g]andu ji[i impost jekk ma jkunx awtorizzat minn jew
skond dan l-Att jew xi li[i o]ra.
(2) Minkejja kull tnaqqis mill-paga ta’ uffi`jal jew ra[el tal-
forza regolari, hu g]andu (bla ]sara ta’ xi telf ) jibqa’ jir`ievi paga
li ma tkunx anqas minn l-anqas rata li tista’ ti[i preskritta b’ordni
tal-Ministru.
(3) Minkejja li telf tal-paga ta’ persuna g]al xi perijodu jkun
[ie ordnat skond dan l-Att, hi tista’ tibqa’ tir`ievi paga b’dik l-
anqas rata kif intqal qabel, i\da l-ammont ir`evut g]al dak il-
perijodu jista’ jin[abar lura minn g]andha bi tnaqqis mill-paga.
(4) Kull ammont awtorizzat li jitnaqqas mill-paga ta’ uffi`jal
jew ra[el tal-forza regolari jista’ jitnaqqas minn kull bilan` (ta’
paga jew xort’o]ra) li jista’ jkun dovut lilu, u riferenzi f’dan l-Att
g]al tnaqqis mill-paga g]andhom jiftehmu skond hekk.
Telf mill-paga 
min]abba assenza 
mid-dmirijiet.
144. (1) Il-paga ta’ uffi`jal jew ta’ ra[el tal-forza regolari
tista’ tintilef -
(a) g]al kull [urnata ta’ assenza f’dawk i`-`irkostanzi li
jikkostitwixxu reat skond l-artikolu 50 jew 51 jew,
jekk il-Kmandant jew uffi`jal awtorizzat minnu hekk
jordna, ta’ assenza o]ra ming]ajr permess;
(b) g]al kull [urnata ta’ pri[unerija, detenzjoni jew field
punishment mog]tija skond dan l-Att minn qorti
marzjali jew mill-uffi`jal kmandant, jew ta’
pri[unerija jew detenzjoni li je]el b’sentenza ta’ qorti
`ivili;
(`) meta jinsab ]ati (minn qorti marzjali jew mill-awtorità
superjuri xierqa jew mill-uffi`jal kmandant tieg]u) ta’
reat skond dan l-Att, g]al kull [urnata (sew jekk tkun
qabel kemm jekk tkun wara li jinsab ]ati) li fiha jkun
fi sptar min]abba mard jew korriment `ertifikat mit-
tabib xieraq li [ie kaw\at mir-reat.
(2) Il-paga ta’ uffi`jal jew ra[el tal-forza regolari tista’ tintilef
g]al kull [urnata ta’ assenza min]abba li jkun inqabad pri[unier
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    77
tal-gwerra jekk il-Kmandant jew uffi`jal ie]or awtorizzat minnu
jkun sodisfatt -
(a) li jkun inqabad pri[unier tal-gwerra min]abba nuqqas
ta’ ubbidjenza ta’ ordnijiet jew g]ax ikun naqas
volontarjament milli jaqdi d-dmirijiet tieg]u; jew
(b) li wara li jkun inqabad pri[unier tal-gwerra ma jkunx
]a l-passi ra[onevoli li seta jie]u biex jer[a’ jing]aqad
mas-servizz; jew
(`) li wara li jkun inqabad pri[unier tal-gwerra jkun qeda
jew g]in lill-g]adu fil-prosekuzzjoni ta’ ostilitajiet jew
f’mi\uri ma]suba biex jinfluwenzaw il-moral jew
b’kull mod ie]or ikun liema jkun li ma jkunx
awtorizzat mill-u\u internazzjonali,
u ebda ]a[a fil-paragrafu (a) ta’ l-a]]ar subartikolu qabel dan ma
g]andha tapplika g]al assenza min]abba qbid b]ala pri[unier tal-
gwerra.
(3) G]all-finijiet tad-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu n-numru ta’ [ranet ta’ assenza ta’ persuna jew li fihom
tkun l-isptar g]andu ji[i kalkulat kif [ej:
(a) in-numru ta’ [ranet g]andu ji[i kalkulat minn meta l-
assenza jew, skond il-ka\, i\-\mien li jag]mel fl-isptar
jibdew;
(b) kull perijodu ta’ erbg]a u g]oxrin sieg]a g]andu
jitqies b]ala [urnata u, ]lief kif provdut hawnhekk
i\jed ’il quddiem, parti minn [urnata g]andha titqies
b]ala [urnata s]i]a;
(`) meta l-perijodu totali ta’ assenza jew ta\-\mien li
jag]mel fl-isptar ikun inqas minn sitt sig]at, dan ma
g]andux jing]add ]lief jekk il-persuna kienet,
min]abba l-assenza tag]ha jew li kienet fl-isptar,
imfixkla milli tag]mel xi dmir militari li min]abba
f’hekk kellu jsir minn xi persuna o]ra.
Tnaqqis g]all-]las 
ta’ pieni `ivili.
145. Meta persuna kkundannata jew ordnata minn qorti `ivili
(f’Malta jew barra minn Malta) biex t]allas somma b]ala multa jew
ammenda, penali, danni, kumpens jew spejje\ min]abba li tkun [iet
akku\ata quddiem il-qorti b’reat tkun fi\-\mien tal-kundanna jew
ta’ l-ordni, jew sussegwentement issir membru tal-forza regolari,
allura jekk dik is-somma kollha jew parti minnha tit]allas minn jew
f’isem xi awtorità  militari, l-ammont tal-]las jista’ jitnaqqas mill-
paga tag]ha.
Kumpens g]al telf 
kaw\at b’g]emil 
]a\in jew bi 
traskura[ni.
146. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar l-
imposizzjoni ta’ stoppages b]ala piena, meta, wara dik l-
investigazzjoni kif tista’ ti[i preskritta jkun jidher lill-Kmandant
jew lil uffi`jal awtorizzat minnu li xi telf ta’, jew ]sara lil,
proprjetà  pubblika jew tas-servizz ikun [ie kaw\at minn xi eg]mil
]a\in jew minn xi traskura[ni ta’ uffi`jal jew ra[el tal-forza
regolari (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsejja] "il-persuna
responsabbli"), il-Kmandant jew l-uffi`jal awtorizzat jista’, bla
]sara g]ad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2), jordna lill-persuna
  78      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
responsabbli (kemm jekk tkun kif ukoll jekk ma tkunx membru tal-
forza regolari fi\-\mien ta’ l-eg]mil ta’ l-ordni) li t]allas b]ala
kumpens jew parti mill-kumpens g]at-telf jew ]sara, dik is-somma
li tista’ ti[i spe`ifikata fl-ordni; u kull somma b]al dik, jekk ma
tit]allasx xort’o]ra mill-persuna responsabbli, tista’ titnaqqas mill-
paga tag]ha.
(2) Ma g]andu jsir ebda ordni skond l-a]]ar subartikolu qabel
dan, jekk fi pro`edimenti quddiem qorti marzjali, l-awtorità
superjuri xierqa jew l-uffi`jal kmandant tal-persuna responsabbli,
dik il-persuna -
(a) tkun [iet liberata f’`irkostanzi li jinvolvu de`i\joni li
hi ma kenitx ]atja ta’ l-eg]mil ]a\in jew tat-
traskura[ni in kwistjoni; jew
(b) tkun we]let stoppages dwar l-istess telf jew ]sara,
i\da bla ]sara ta’ dak li ntqal qabel, il-fatt li xi pro`edimenti b]al
dawk ikunu n[iebu dwar l-eg]mil ]a\in jew it-traskura[ni in
kwistjoni ma jfixkilx l-eg]mil ta’ ordni jew it-tnaqqis skond l-
a]]ar subartikolu qabel dan.
Tnaqqis dwar ]sara 
tal-barrack. 
147. (1) Meta ssir ]sara lil xi post fejn unità  jew i\jed minn
unità  wahda tal-forza regolari jew xi parti minn dawk l-unitajiet
jkunu allo[[jati jew billetted, jew xi mpjanti, g]amara jew o[[etti
f’dak jew li jkunu ta’ dak il-post issirilhom ]sara jew jintilfu, allura
jekk ikun jidher wara dik l-investigazzjoni li tista’ ti[i preskritta li
l-]sara jew it-telf ikun sar b’eg]mil ]a\in jew bi traskura[ni ta’
persuni li jkunu parti minn xi wa]da minn dawk l-unitajiet jew parti
ta’ unitajiet li jkunu qed jokkupaw il-post u jkun sar fi \mien meta
kienu hekk qed jokkupawh, i\da li l-imsemmija persuni ma jistg]ux
ji[u identifikati, kull persuna li tappartjeni lill-imsemmija unitajiet
jew parti ta’ unitajiet tista’ tkun me]tie[a li tikkontribwixxi b]ala
sehem mill-kumpens g]all-]sara jew telf dak l-ammont li jista’ bil-
mod preskritt ji[i stabbilit li jkun [ust, u l-ammont jista’ jitnaqqas
mill-paga tag]ha.
(2) L-a]]ar subartikolu qabel dan japplika wkoll g]al
bastimenti, ferroviji u in[enji ta’ l-ajru li fihom ikunu qed jin[arru
unitajiet jew parti ta’ unitajiet tal-forza regolari, u riferenzi g]al
postijiet, allo[[i u okkupazzjoni g]andhom jiftehmu skond hekk.
Ma]fra ta’ telf u 
tnaqqis. 
148. Kull telf jew tnaqqis impost skond l-a]]ar erba’ artikoli
qabel dan jistg]u jin]afru mill-Kmandant jew b’dak il-mod u minn
dik l-awtorità  kif jista’ ji[i preskritt.
Ordnijiet ta’ 
manteniment u ta’ 
filjazzjoni ji[u 
infurzati bi tnaqqis 
mill-paga.
149. (1) Meta bis-sa]]a ta’ sentenza, digriet jew ordni ie]or li
jista’ ji[i esegwit f’Malta jkun sar ordni kontra xi persuna (hawn
hekk i\jed ’il quddiem imsej]a "il-konvenut") g]all-]las ta’ xi
somma perjodika jew xi somma o]ra spe`ifikata fih g]al jew dwar -
(a) il-manteniment tal-mara, ulied jew axxendent tieg]u;
jew
(b) l-ispejje\ li jsiru fil-pro`edimenti dwar kull ordni b]al
dak minn jew f’isem il-persuna li favur tag]ha l-ordni
jkun sar,
u l-konvenut ikun uffi`jal jew ra[el tal-forza regolari, allura (kemm
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    79
jekk kien kif ukoll jekk ma kienx membru ta’ dik il-forza meta l-
imsemmi ordni jkun sar) il-Kmandant jew xi uffi`jal ie]or
awtorizzat minnu jista’ jordna li dik is-somma g]andha titnaqqas
mill-paga tal-konvenut u approprjata b]ala ]las jew b]ala parti
mill-]las tal-ammont dovut skond l-ordni tal-qorti kif il-Kmandant
jew l-uffi`jal jidhirlu xieraq.
Kap. 12.
(2) Meta qorti li tag]mel ordni skond l-artikolu 381(3) tal-
Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u Pro`edura ~ivili, jew li tibdel jew
t]assar xi ordni b]al dak tkun taf, li l-konvenut ikun uffi`jal jew
ra[el tal-forza regolari l-qorti g]andha [[ieg]el lir-re[istratur tal-
qorti li jibg]at kopja ta’ l-ordni lill-Kmandant jew lill-uffi`jal
awtorizzat minnu.
(3) Il-Kmandant jew l-uffi`jal awtorizzat minnu jista’ b’ordni
jibdel jew i]assar kull ordni li jkun [ie mag]mul qabel bis-sa]]a
ta’ dan l-artikolu, u jista’ jqis kull ordni mag]mul skond dan l-
artikolu b]ala sospi\ f’kull \mien fil-waqt li l-persuna li kontriha
jkun sar l-ordni tkun nieqsa kif imsemmi fl-artikolu l44 (1)(a).
Tnaqqis mill-paga 
g]all-manteniment 
tal-mara jew ta’ l-
ulied.
150. (1) Meta l-Kmandant jew xi uffi`jal awtorizzat minnu
jkun sodisfatt li uffi`jal jew ra[el tal-forza regolari jkun qed
jittraskura, ming]ajr ra[uni [usta, li jmantni lill-martu jew lil xi
]add minn uliedu ta]t it-tmintax-il sena l-Kmandant jew l-uffi`jal
jista’ jordna li dik is-somma titnaqqas mill-paga tieg]u u ti[i
approprjata g]all-manteniment ta’ martu jew uliedu kif il-
Kmandant jew l-uffi`jal jidhirlu xieraq.
(2) Jekk fuq applikazzjoni mag]mula lill-Kmandant jew lill-
uffi`jal awtorizzat minnu g]al ordni bis-sa]]a ta’ l-a]]ar
subartikolu qabel dan, il-Kmandant jew l-uffi`jal ikun sodisfatt li
prima facie ikun hemm ka\ g]all-eg]mil ta’ ordni b]al dak, jista’
jag]mel ordni interim g]al dak it-tnaqqis u approprjazzjoni kif
imsemmi fl-a]]ar subartikolu qabel dan li jse]] sakemm il-ka\
jitkompla ji[i e\aminat.
(3) Meta ordni jkun fis-se]] bis-sa]]a tas-subartikolu (1) ta’ l-
a]]ar artikolu qabel dan g]at-tnaqqis favur xi persuna mill-paga ta’
uffi`jal jew ra[el tal-forza regolari, ebda tnaqqis mill-paga tieg]u
favur l-istess persuna ma jista’ ji[i ordnat bis-sa]]a tad-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu.
(4) Il-Kmandant jew l-uffi`jal awtorizzat minnu jista’ b’ordni
jibdel jew i]assar kull ordni li jkun mag]mul qabel bis-sa]]a ta’
dan l-artikolu, u jista’ jqis kull ordni mag]mul skond dan l-artikolu
b]ala sospi\ f’kull \mien fil-waqt li l-persuna li kontriha jkun sar l-
ordni tkun nieqsa kif imsemmi fl-artikolu 144(1)(a) .
Limitu ta’ tnaqqis 
skond l-artikoli ta’ 
qabel u effett fuq 
telf mill-paga.
151. (1) Is-somma mnaqqsa bis-sa]]a ta’ l-a]]ar \ew[ artikoli
qabel dan ma g]andhomx flimkien ikunu i\jed minn - 
(a) fil-ka\ ta’ uffi`jal, minn tlieta sebg]a tal-paga tieg]u;
(b) fil-ka\ ta’ warrant officer jew uffi`jal bla kummissjoni
mhux ta]t ir-rank ta’ sur[ent, \ew[ terzi tal-paga
tieg]u;
(`) fil-ka\ ta’ xi ra[el ie]or tal-forza, tliet kwarti mill-
paga tieg]u.
  80      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(2) Meta xi tnaqqis ikun ordnat skond xi wie]ed mill-a]]ar
\ew[ artikoli qabel dan mill-paga ta’ persuna u (kemm qabel jew
wara li t-tnaqqis ikun ordnat) din te]el telf ta’ paga minn jew b]ala
konsegwenza ta’ de`i\joni jew sentenza ta’ qorti marzjali jew ta’
de`i\joni jew award ta’ l-awtorità  superjuri xierqa jew ta’ l-uffi`jal
kmandant tieg]u, it-telf ta’ paga g]andu japplika biss g]al dik il-
parti li tibqa’ mill-paga wara li jsir it-tnaqqis.
(3) G]all-finijiet tas-subartikolu (1)(b) u (`) persuna li jkollha
rank temporanju g]andha titqies li tkun ta’ dak ir-rank.
TAQSIMA VI
RANGES, TA}RI{ U D}UL BLA JEDD
 U\u ta’ artijiet u ib]ra b]ala ranges
Regolamenti dwar 
l-u\u ta’ artijiet 
jew ib]ra u\ati 
b]ala ranges u g]al 
skopijiet o]ra b]al 
dawn.
152. (1) Meta xi art proprjetà  tal-Gvern jew amministrata mill-
Gvern (mi\muma mill-Gvern jew mhix) jew mi\muma mill-Gvern
ta]t kull titolu jkun liema jkun, jew meta xi area tal-ba]ar fl-ib]ra
territorjali jew interni ta’ Malta, li ma jkunux il-Port il-Kbir, il-Port
ta’ Marsamxett u l-Port ta’ Marsaxlokk, jew meta kemm art b]al
dik u kemm area ta’ ba]ar b]al dik flimkien, ji[u destinati g]al
weapon firing range jew g]al ta]ri[ jew g]al e\er`itazzjoni fl-u\u
ta’ xi armi tal-gwerra jew g]al esperimenti li g]andhom x’jaqsmu
ma’ armi ta’ gwerra, il-Ministru jista’ jag]mel regolamenti g]all-
u\u ta’ dik l-art jew dak il-ba]ar g]all-finijiet li g]alihom [ew
approprjati u biex jassiguraw il-pubbliku mill-perikolu li ji[i minn
dak l-u\u.
(2) Regolamenti mag]mula skond dan l-artikolu jistg]u
jipprojbixxu d-d]ul fl-imsemmija artijiet jew ib]ra u t-tfixkil ta’ l-
imsemmi u\u tag]hom; i\da ebda projbizzjoni ta’ l-u\u tal-ba]ar
skond dan l-artikolu ma g]andha ti[i ordnata g]al aktar jew
xort’o]ra milli jkun me]tie[ g]all-iskop li g]alih dik l-area tal-
ba]ar hija approprjata jew b’mod li tfixkel bla b\onn id-drittijiet
tal-pubbliku.
(3) Meta skond jew ta]t xi regolament mag]mul bis-sa]]a ta’
dan l-artikolu jing]ata permess lill-pubbliku li ju\a xi artijiet
imsemmija, regolamenti skond dan l-artikolu jistg]u jipprovdu
wkoll dwar it-tre[ija ta’ dawk l-artijiet u r-regolazzjoni ta’ l-u\u
tag]hom meta hekk u\ati mill-pubbliku, il-manutenzjoni tal-bon
ordni u sabiex jimpedixxu inkonvenjenti, xkiel, akkampamenti u
u\urpazzjonijiet kif ukoll ]sarat fihom.
(4) Ebda ]a[a f’xi regolament mag]mul skond dan l-artikolu
ma tista’ tillimita l-e\er`izzju liberu minn xi persuna tal-jeddijiet
tag]ha ta’ proprjetà  jew ta’ u\u fuq immobbli, jew ta’ jeddijiet o]ra
mag]qudin ma’ l-immobbli.
(5) F’dan l-artikolu l-espressjoni "drittijiet tal-pubbliku" tfisser
dritt g]al navigazzjoni, irmi[[, tlug] l-art, sajd, g]awm, qsim, mixi
jew rekreazzjoni.
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    81
(6) Kull persuna li tmur kontra xi disposizzjoni ta’ regolamenti
mag]mula skond dan l-artikolu tista’ te]el meta tinsab ]atja
ammenda ta’ mhux i\jed minn g]axar liri.
(7) L-artikolu 4(5) u (6) g]andhom japplikaw g]al regolamenti
mag]mula skond dan l-artikolu kif japplikaw g]al regolamenti
mag]mula skond dak l-artikolu.
Jedd ta’ kumpens. 
artikolu qabel dan il-jeddijiet privati ta’ xi persuna ji[u danne[[ati
jew imfixkla, g]andu jit]allas kumpens xieraq mill-Gvern, u dak il-
kumpens g]andu, f’ka\ li ma jintla]aqx ftehim, ji[i stabbilit mill-
qorti kompetenti.
U\u ta’ art g]al ta]ri[ tal-forza
Avvi\ ta’ ta]ri[. 
Gazzetta jiddikjara li ta]ri[ jew ta]ri[ flimkien tal-forza jew ta’
parti mill-forza jkun ser isir f’Malta.
(2) Kull avvi\ b]al dak g]andu ji[i pubblikat mill-anqas sitt
ijiem s]a] qabel jibda t-ta]ri[ u g]andu jkun fih il-partikolaritajiet
li [ejjin:
(a) id-distrett jew id-distretti tal-pulizija u l-parro``a jew
il-parro``i (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsej]a "l-
area ta’ ta]ri[") li fihom ikun ser isir it-ta]ri[;
(b) il-perijodu ta’ \mien li fih it-ta]ri[ ikun ser isir;
(`) l-ismijiet ta’ l-ir]ula li jkunu qeg]din fl-area ta’ ta]ri[;
(d) kull post jew area li tkun fl-area ta’ ta]ri[ li tkun
projbita g]all-u\u tal-membri tal-forza inga[[ati fit-
ta]ri[;
(e) dawk il-partikolaritajiet l-o]ra dwar ix-xtajta, it-toroq
u l-mog]dijiet li g]andhom ji[u u\ati fil-kors tat-
ta]ri[ li jidhru lill-Ministru me]tie[a sabiex jag]ti lill-
persuni li jistg]u jbatu danni jew ]sara min]abba, jew
waqt, jew b]ala konsegwenza ta’ dak it-ta]ri[ `ertezza
ra[onevoli dwar l-area ta’ ta]ri[.
Jedd tal-membri 
tal-forza li ju\aw 
art.
155. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u ta’
kull regolamenti mag]mula ta]t l-artikolu 158 tieg]u, fil-kors jew
g]all-]abta tal-kors ta’ xi ta]ri[ li avvi\ tieg]u jkun ing]ata skond
l-a]]ar artikolu qabel dan, membri tal-forza jistg]u liberalment
jin\lu l-art mill-ba]ar fuq, jid]lu u jg]addu u jer[g]u jg]addu minn
fuq u j]affru trin`ieri fi u jibnu difi\i jew xog]lijiet fuq art f’kull
area ta’ ta]ri[ spe`ifikata fl-imsemmi avvi\; i\da ma g]andhomx
jid]lu, jg]addu jew jer[g]u jg]addu minn fuq, i]affru trin`ieri fi
jew jibnu xi difi\i jew xog]lijiet o]ra fuq -
(a) xi post ta’ abitazzjoni, post ta’ qima, skola, ]anut,
]anut tax-xog]ol, im]a\en jew postijiet o]ra u\ati f’xi
kummer` jew negozju (barra ta’ agrikoltura), razzett,
[nien, [nien tal-frott, mixtla, `imiteru jew xi art li
tag]mel parti mill-konfini ta’ xi post ta’ qima jew
skola;
  82      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(b) xi post jew proprjetà  dikjarata bl-avvi\ imsemmi qabel
b]ala projbita g]all-forza.
(2) L-isparar li jista’ jsir waqt dak it-ta]ri[ ikun in bjank.
Kumpens g]al u 
tiswija ta’ ]sara. 
156. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u ta’
kull regolamenti mag]mula skond l-artikolu 158 tieg]u, g]andu
jit]allas mill-Gvern kumpens xieraq dwar kull ]sara jew dannu
kaw\ati fil-kors, jew min]abba, jew b]ala konsegwenza ta’ xi
ta]ri[ li jsir skond l-a]]ar \ew[ artikoli qabel dan.
(2) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-a]]ar subartikolu
qabel dan, meta jintemm kwalunkwe ta]ri[ il-membri tal-forza
g]andhom jimlew kull trin`ieri li jkunu ]affru waqt dak it-ta]ri[ u
jne]hu d-difi\i kollha u x-xog]lijiet l-o]ra mibnija waqt it-ta]ri[, u
jer[g]u j]allu l-art u\ata g]al dawk it-trin`ieri, difi\i u xog]lijiet
kemm jista’ jkun kif kienet qabel dak l-u\u.
(3) }lief kif intqal qabel, ebda azzjoni dwar d]ul bla jedd,
]sara jew dannu ma tista’ tittie]ed dwar xi ]a[a li tkun saret jew li
naqset milli ssir min]abba, jew matul, jew b]ala konsegwenza ta’
xi ta]ri[ li jkun ing]ata avvi\ tieg]u skond l-artikolu 154.
Projbizzjoni ta’ 
tfixkil.
157. Ebda persuna ma g]andha tostakola jew tfixkel lil xi
membru tal-forza matul xi ta]ri[ kif intqal qabel; u kull persuna li
tmur kontra dan l-artikolu tista’ te]el il-pieni stabbiliti g]al
kontravenzjonijiet.
Regolamenti dwar 
ta]ri[ tal-forza.
158. (1) Il-Ministru jista’ jag]mel regolamenti biex jag]ti
effett lil kwalunkwe wa]da mid-disposizzjonijiet ta’ l-a]]ar erba’
artikoli qabel dan u, bla ]sara g]all-[eneralità  ta’ dak li ntqal
qabel, jista’ b’dawk ir-regolamenti -
(a) je]tie[ li l-]las tal-kumpens skond l-artikolu 156 isir
fuq talbiet sottomessi kif imiss;
(b) jirregola l-mod li bih u \-\mien li fih talbiet g]al
kumpens g]andhom ji[u sottomessi, u l-provi u l-
informazzjoni l-o]ra li g]andhom jing]ataw minn min
jag]mel it-talba;
(`) jirregola l-mod li bih u l-awtoritajiet li minnhom
talbiet g]al kumpens ji[u trattati u, f’ka\ li ma
jintla]aqx ftehim, kif tinqata’ l-kwistjoni;
(d) je]tie[ jew jawtorizza l-]tie[a li membri tal-korp tal-
Pulizija jakkompanjaw membri tal-forza matul it-
ta]ri[, u jippreskrivi d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta’
dawk l-uffi`jali tal-Pulizija;
(e) jimmodifika kwalunkwe wa]da mid-disposizzjonijiet
ta’ l-a]]ar erba’ artikoli qabel dan safejn japplikaw
g]al forzi vi\itatri`i skond l-Att ta’ l-1966 dwar il-
Forzi Vi\itatri`i,* u jag]mel disposizzjonijiet
differenti f’regolamenti mag]mula bis-sa]]a ta’ dan l-
artikolu dwar kwalsijasi forza vi\itatri`i;
(f) jipprovdi dwar dawk il-]wejje[ in`identali u
*Revokat bl-Att IX ta’ l-1982.
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    83
supplementari kif jidhru me]tie[a g]all-finijiet tar-
regolamenti.
(2) L-artikolu 4(5) u (6) g]andhom japplikaw g]al regolamenti
mag]mula skond dan l-artikolu kif japplikaw g]al regolamenti
mag]mula skond dak l-artikolu.
D]ul bla jedd fuq art mi\muma mill-forza
D]ul bla jedd huwa 
kontravenzjoni.
159. (1) Jekk xi persuna, ming]ajr awtorità , tid]ol jew tinsab
f’xi jew fuq xi post, li jkun mi\mum minn xi awtorità  tal-forza
g]all-finijiet tal-forza, jew li d-d]ul fih mill-pubbliku jkun f’dak
i\-\mien projbit mill-Ministru b’avvi\ fil-Gazzetta, dik il-persuna
tkun ]atja ta’ kontravenzjoni u tista’, ming]ajr mandat jew awtorità
o]ra, tinqabad u ti[i detenuta minn kull uffi`jal tal-Pulizija.
(2) Fin-nuqqas ta’ uffi`jal tal-Pulizija jkun fis-setg]a ta’
uffi`jal tal-forza jew ra[el tal-forza mhux ta]t ir-rank ta’ lance
kapural jew lance bumbardier, li jkun liebes l-uniformi tar-rank
tieg]u li jaqbad u j\omm lil dik il-persuna, jekk isib li jkun me]tie[
li jag]mel hekk biex dik il-persuna ti[i identifikata mill-Pulizija, u
g]al \mien mhux itwal milli me]tie[ g]al dak l-iskop.
TAQSIMA VII 
DISPOSIZZJONIJIET {ENERALI
Rimedju g]al ilmenti
Ilmenti minn 
uffi`jali.
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
160. (1) Jekk uffi`jal ja]seb li saret xi ]a[a ]a\ina dwaru
minn uffi`jal jew awtorità  superjuri u meta japplika g]and l-uffi`jal
kmandant tieg]u ma jiksibx ir-rimedju li hu ja]seb li jkollu dritt
g]alih, hu jista’ jag]mel ilment dwar dik il-]a[a lill-Kmandant.
(2) Meta jir`ievi dak l-ilment il-Kmandant ikollu d-dmir li
jinvestiga l-ilment u li jag]ti dak ir-rimedju li jidhirlu li jkun
me]tie[ jew, jekk l-ilment ikun hekk je]tie[, il-Kmandant g]andu
permezz tal-Ministru jag]mel rapport ta’ l-ilment lill-President ta’
Malta sabiex jir`ievi d-direttivi tal-President ta’ Malta.
Ilmenti minn ir[iel 
tal-forza.
161. (1) Jekk ra[el tal-forza ja]seb li saret xi ]a[a ]a\ina
dwaru minn xi uffi`jal li ma jkunx l-uffi`jal kmandant tieg]u jew
ra[el tal-forza, hu jista’ jag]mel ilment dwar dik il-]a[a lill-
uffi`jal kmandant tieg]u.
(2) Jekk ra[el tal-forza ja]seb li saret xi ]a[a ]a\ina dwaru
mill-uffi`jal kmandant tieg]u, jew min]abba li ma jing]atax
rimedju g]as-sodisfazzjon tieg]u g]al ilment skond l-a]]ar
subartikolu qabel dan jew g]al xi ra[uni o]ra, hu jista’ jag]mel
ilment dwar dan lill-Kmandant.
(3) Ikun id-dmir tal-Kmandant jew ta’ l-uffi`jal kmandant li
meta jir`ievi xi ilment skond dan l-artikolu jinvestigah u jie]u
dawk il-passi g]ar-rimedju ta’ dak li dwaru sar l-ilment li jidhirlu li
jkunu me]tie[a.
  84      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
Disposizzjonijiet dwar di\erturi u assenti ming]ajr permess 
Arrest ta’ di\erturi 
u assenti ming]ajr 
permess.
Emendat: 
VIII. 1990.3. 
162. (1) Uffi`jal tal-Pulizija jista’ jarresta kull persuna li hu
jkollu ra[uni tajba li ja]seb li tkun uffi`jal jew ra[el tal-forza
regolari li jkun iddi\erta jew li jkun assenti ming]ajr permess.
(2) Meta ma jkunx hemm uffi`jal tal-Pulizija, kull uffi`jal jew
ra[el tal-forza regolari jew kull persuna o]ra, jistg]u jarrestaw kull
persuna li jkollhom ra[uni tajba ja]sbu li tkun kif intqal qabel.
(3) Kull Ma[istrat, jekk fuq xiehda bil-[urament ikun sodisfatt
li hemm, jew ikun ra[onevolment suspettat li hemm fil-
[urisdizzjoni tieg]u uffi`jal jew ra[el tal-forza regolari li jkunu
iddi\erta jew li jkun assenti ming]ajr permess jew ikun
ra[onevolment suspettat li jkun iddi\erta jew li jkun assenti
ming]ajr permess, jista’ jo]ro[ mandat li jawtorizza l-arrest tieg]u.
(4) Kull persuna f’kustodja skond dan l-artikolu g]andha
titressaq quddiem il-Qorti tal-Ma[istrati fi \mien tmienja u erbg]in
sieg]a li ti[i arrestata.
Pro`edimenti 
quddiem qorti 
`ivili meta persuni 
jkunu suspettati 
b’assenza illegali. 
Emendat: 
VIII. 1990.3.
163. (1) Meta persuna titressaq quddiem Qorti tal-Ma[istrati
ti[i akku\ata li tkun uffi`jal jew ra[el tal-forza regolari li iddi\erta
jew li jkun assenti ming]ajr permess, g]andhom ise]]u d-
disposizzjonijiet li [ejjin.
(2) Jekk jammetti li huwa assenti illegalment mill-forza
regolari u l-qorti tkun sodisfatta mill-verità  ta’ l-ammissjoni,
allura-
(a) kemm-il darba ma jkunx f’kustodja g]al xi ra[uni o]ra
l-qorti g]andha, u
(b) minkejja li jkun f’kustodja g]al xi ra[uni o]ra, il-qorti
tista’,
minnufih jew i[[ieg]el li ji[i mog]ti f’kustodja militari b’dak il-
mod kif il-qorti ta]seb xieraq jew tibg]atu f’xi ]abs, jew g]assa
tal-Pulizija jew post ie]or provdut biex fih jin\ammu persuni
f’kustodja, jew li jin\amm hemm g]al dak i\-\mien ra[onevoli kif
il-qorti tista’ tispe`ifika (li ma jkunx i\jed minn dak i\-\mien li
jidher lill-qorti ra[onevolment me]tie[ sabiex hu jkun jista’
jing]ata f’kustodja militari) jew sakemm jing]ata qabel f’dik il-
kustodja:
I\da kull \mien spe`ifikat mill-qorti jista’ ji[i mtawwal
mill-qorti minn \mien g]al \mien kif ikun jidher lill-qorti
ra[onevolment me]tie[ li tag]mel hekk g]all-finijiet imsemmija
qabel.
(3) Jekk hi ma tammettix li tkun assenti illegalment kif intqal
qabel, jew jekk il-qorti ma tkunx sodisfatta mill-verità  ta’ l-
ammissjoni, il-qorti g]andha tikkonsidra l-provi u kull
dikjarazzjoni ta’ l-akku\at, u jekk tkun sodisfatta li hu su[[ett
g]al-li[i militari u jekk tkun tal-fehma li ma hemmx provi bi\\ejjed
biex ji[[ustifikaw li ji[i pro`essat ta]t dan l-Att g]al reat ta’
di\erzjoni jew assenza ming]ajr permess allura, kemm-il darba ma
jkunx f’kustodja g]al xi ra[uni o]ra, il-qorti g]andha i[[ieg]el li
jing]ata f’kustodja militari jew jintbag]at il-]abs kif intqal qabel,
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    85
i\da altrimenti g]andha tilliberah:
I\da jekk ikun f’kustodja g]al xi ra[uni o]ra l-qorti jkollha
s-setg]a, i\da ma tkunx me]tie[a, li ta[ixxi skond dan is-
subartikolu.
Di\erturi u min 
jonqos ming]ajr 
permess li jag]ti 
ru]u lill-Pulizija. 
Emendat: 
VIII. 1990.3. 
164. (1) Meta persuna tag]ti ru]ha lil uffi`jal tal-Pulizija g]ax
tkun assenti illegalment mill-forza regolari, l-uffi`jal tal-Pulizija
g]andu (kemm-il darba ma tag]tix ru]ha f’g]assa tal-Pulizija)
je]odha f’g]assa tal-Pulizija.
(2) L-uffi`jal tal-Pulizija inkarigat mill-g]assa tal-Pulizija li
fiha persuna tag]ti ru]ha kif intqal qabel, jew li fiha persuna li tkun
hekk tat ru]ha tittie]ed, g]andu minnufih jist]arre[ il-ka\, u jekk
ikun jidher lil dak l-uffi`jal li l-imsemmija persuna tkun assenti
illegalment kif intqal qabel hu g]andu j[ieg]el li dik il-persuna
ting]ata f’kustodja militari ming]ajr ma tin[ieb quddiem il-Qorti
tal-Ma[istrati jew jista’ j[ibha quddiem dik il-qorti.
~ertifikati ta’ 
arrest jew dwar 
min jag]ti ru]u li 
jkun di\ertur jew 
assenti. 
Emendat:
VIII. 1990.3. 
165. (1) Meta Qorti tal-Ma[istrati bis-sa]]a ta’ l-artikolu 163
tie]u passi dwar persuna b]ala li tkun assenti illegalment, allura
meta dik il-persuna ting]ata f’kustodja militari g]andu jing]ata
mag]ha `ertifikat iffirmat mill-ma[istrat sedenti li jkun fih il-
partikolaritajiet dwar l-arrest jew l-g]oti tag]ha nnifisha u l-
pro`edimenti quddiem il-qorti.
(2) Meta skond l-a]]ar artikolu qabel dan persuna ting]ata
f’kustodja militari ming]ajr ma tin[ieb quddiem qorti, g]andu
jing]ata mag]ha `ertifikat iffirmat mill-uffi`jal tal-Pulizija li
j[ieg]el li ting]ata f’kustodja militari li jkun fih il-partikolaritajiet
dwar kif tat ru]ha.
(3) F’kull pro`edimenti dwar reat ta]t l-artikolu 50 jew 51 -
(a) dokument li juri li jkun `ertifikat skond xi wie]ed mi\-
\ew[ subartikoli qabel dan u li jkun iffirmat kif
me]tie[, ikun prova ta’ dak li jkun fih id-dokument;
(b) meta l-pro`edimenti jkunu kontra persuna li tkun
ing]atat f’kustodja militari fuq arrest jew g]ax tat
ru]ha, `ertifikat li juri li hu iffirmat minn provost
officer jew minn xi uffi`jal inkarigat ta’ guardroom
jew post ie]or fejn dik il-persuna kienet maqfula meta
ttie]det f’kustodja, li juri l-fatt, id-data, il-]in u l-post
ta’ l-arrest jew fejn tat ru]ha jkun prova ta’ dak li jkun
fih i`-`ertifikat.
Reati dwar ]wejje[ militari punibbli minn qrati `ivili
Piena g]al min juri 
ru]u b]ala di\ertur. 
166. Kull persuna li b’qerq turi ru]ha lil xi awtorità  militari jew
`ivili b]ala di\ertur mill-forza regolari tista’ te]el fuq kundanna
sommarja multa ta’ mhux i\jed minn ]amsin lira jew pri[unerija
g]al \mien ta’ mhux i\jed minn tliet xhur jew dik il-multa u
pri[unerija flimkien.
Piena g]al min 
jipprokura jew 
jg]in di\erzjoni.
167. Kull persuna li f’Malta jew barra minn Malta -
(a) tipprokura jew tipperswadi lil xi uffi`jal jew ra[el tal-
forza regolari li jiddi\erta jew li jassenti ru]u ming]ajr
  86      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
permess; jew
(b) meta tkun taf li xi uffi`jal jew ra[el b]al dak ikun ser
jiddi\erta jew jassenti ru]u ming]ajr permess, tg]inu
li jag]mel hekk; jew
(`) meta tkun taf li xi persuna tkun di\ertur jew assenti
ming]ajr permess mill-forza regolari, tipprokura jew
tipperswadi jew tg]in lil dik il-persuna li tibqa hekk
di\ertur jew assenti, jew tg]inha biex ta]rab mill-
kustodja,
tista’ te]el fuq kundanna sommarja multa ta’ mhux i\jed minn
]amsin lira jew pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed minn tliet
xhur, jew dik il-multa u pri[unerija flimkien.
Piena g]al min 
jostakola lil 
membri tal-forza 
regolari fil-qadi ta’ 
dmirijithom. 
168. Kull persuna li g]ax trid tostakola jew tfixkel lil xi uffi`jal
jew ra[el tal-forza regolari li jkun qed jaqdi dmirijietu tista’ te]el
fuq kundanna sommarja multa ta’ mhux i\jed minn ]amsin lira jew
pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed minn tliet xhur, jew dik il-
multa u pri[unerija flimkien.
Piena g]al min 
jg]in simulazzjoni 
ta’ mard.
169. Kull persuna li, f’Malta jew barra minn Malta -
(a) i[[ib f’uffi`jal jew f’ra[el tal-forza regolari xi mard
jew debilità ; jew
(b) tag]ti lilu jew g]alih xi droga jew preparazzjoni
ma]suba biex jew li x’aktarx tirrendih, jew i[[ieg]el
lil min ja]seb li jkun, mhux tajjeb g]as-servizz
permanentement jew temporanjament,
bil-]sieb biex hu jkun jista’ je]les minn servizz militari, jew
permanentement jew temporanjament, tista’ te]el fuq kundanna
sommarja multa ta’ mhux i\jed minn mitt lira jew pri[unerija g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sitt xhur, jew dik il-multa u pri[unerija
flimkien.
Att ]a\in ta’ bejg] 
e`` ta’ proprjetà  
pubblika. 
Emendat: 
VIII. 1990.3.
170. Kull persuna li tie]u, tbig], tag]ti b’rahan, jew b’mod
ie]or tiddisponi minn, jew bla jedd tiddistru[[i jew tag]mel ]sara
lil jew bi traskura[ni titlef, kwalunkwe ]a[a ma]ru[a g]aliha b]ala
uffi`jal jew ra[el tal-forza territorjali, jew bla jedd tirrifjuta jew
titraskura li tag]ti fuq talba kwalunkwe ]a[a ma]ru[a g]aliha
b]ala uffi`jal jew ra[el tal-forza territorjali, tista’ te]el, fuq
kundanna sommarja, multa ta’ mhux i\jed minn g]oxrin lira; u l-
Qorti tal-Ma[istrati g]andha, fuq talba tal-Kummissarju tal-
Pulizija, tordna lill-persuna kundannata kif intqal qabel li t]allas il-
valur ta’ kull ]a[a li dwarha tkun [iet ikkundannata -
(a) jekk tkun qed isservi fil-forza fi\-\mien tal-kundanna
tag]ha lill-uffi`jal kmandant tag]ha; jew
(b) jekk ma tkunx qed isservi fil-forza fi\-\mien
imsemmi, lill-uffi`jal li dak i\-\mien ikun fil-kmand
ta’ l-unità  li hi l-a]]ar kienet isservi fih,
u kull ordni kif intqal qabel g]andu ikollu l-istess effett b]ala
de`i\joni ta’ dik il-qorti fil-[urisdizzjoni `ivili tag]ha.
Xiri e``., illegali 
ta’ o[[etti militari.
171. (1) Kull persuna li, f’Malta jew barra minn Malta,
takkwista xi o[[etti militari jew t]ajjar jew tipprokura lil xi
persuna li tiddisponi minn xi stores militari, jew ta[ixxi f’isem xi
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    87
persuna fid-disponiment ta’ stores militari, tkun ]atja ta’ reat
kontra dan l-artikolu kemm-il darba ma tippruvax jew -
(a) li ma kenitx taf, u ma tistax ra[onevolment tkun
mistennija li taf, li l-o[[etti in kwistjoni kienu stores
militari, jew
(b) li dawk l-o[[etti kienu (bit-transazzjoni li hi tkun
akku\ata dwarha jew b’xi transazzjoni o]ra qabel) [ew
disponuti b’ordni jew bil-kunsens tal-Kmandant jew
ta’ xi persuna jew awtorità  li kellha, jew li hi kellha
ra[un ta]seb li kellha, is-setg]a li tag]ti l-ordni jew il-
kunsens, jew
(`) li dawk l-o[[etti kienu saru l-propjetà  ta’ uffi`jal li
kien irtira jew li spi``a minn uffi`jal, jew ta’ ra[el tal-
forza li kien [ie me]lus mis-servizz, jew ta’ l-eredi
jew tal-legatarji ta’ persuna li tkun mietet.
(2) Persuna ]atja ta’ reat kontra dan l-artikolu tista’ te]el fuq
kundanna sommarja multa ta’ mhux i\jed minn mitt lira jew
pri[unerija g]al \mien ta’ mhux i\jed minn tliet xhur, jew dik il-
multa u pri[unerija flimkien.
(3) F’dan l-artikolu -
"takkwista" tfisser tixtri, tie]u bi tpartit, tie]u b’rahan jew b’mod
ie]or tir`ievi (kemm jekk apparti minn dan l-artikolu r-ri`ezzjoni
tkun legali kemm jekk le);
"tiddisponi" tfisser tbig], tag]ti bi tpartit, tag]ti b’rahan jew
b’mod ie]or tikkonsenja (kemm jekk apparti minn dan l-artikolu l-
konsenja tkun legali kemm jekk le);
"stores militari" tfisser kull ]a[a ta’ kwalunkwe deskrizzjoni ta’
proprjetà  tal-Gvern li tkun ma]ru[a g]all-u\u g]al skopijiet
militari jew tkun ma]\una biex ti[i hekk ma]ru[a meta jkun
me]tie[, u tinkludi kull ]a[a li kienet proprjetà , u li kienet
ma]ru[a jew mi\muma, kif intqal qabel f’xi \mien qabel.
Disposizzjonijiet dwar provi
Disposizzjonijiet 
[enerali dwar 
provi.
172. (1) Id-disposizzjonijiet li [ejjin g]andhom japplikaw
dwar provi fi pro`edimenti skond dan l-Att, kemm jekk quddiem
qorti marzjali, qorti `ivili jew xort’o]ra.
(2) Dokument li juri li jkun kopja tal-karta ta’ konferma
iffirmata minn xi persuna u li jkun i``ertifikat b]ala kopja vera
minn persuna msemmija fi`-`ertifikat b]ala li g]andha l-kustodja
tal-karta ta’ konferma jkun prova ta’ l-inga[[ tal-persuna attestata.
(3) Karta ta’ konferma li turi li tkun iffirmata minn persuna
ma’ l-inga[[ tag]ha tkun prova li hi tkun wie[bet il-mistoqsijiet li
jkun hemm re[istrat fiha li hi tat.
(4) Ittra, prospett jew dokument ie]or li jg]id li xi persuna-
(a) kienet jew ma kenitx isservi f’xi \mien spe`ifikat jew
matul xi perijodu spe`ifikat f’xi parti tal-forza jew
kienet spi``at minn xi parti tal-forza f’xi jew qabel xi
\mien spe`ifikat; jew
  88      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
(b) kellha jew ma kellhiex f’xi \mien spe`ifikat xi rank
jew nomina f’xi parti tal-forza, jew kienet f’xi jew
qabel xi \mien spe`ifikat, parti minn, ippustjata jew
trasferita f’xi parti tal-forza, jew f’xi \mien spe`ifikat
jew matul xi perjodu spe`ifikat kienet jew ma kenitx
isservi jew kellha jew ma kellhix xi rank jew nomina
f’xi pajji\ jew post partikolari,
g]andhom, jekk juru li jkunu ma]ru[a minn jew f’isem il-
Kmandant, jew minn persuna awtorizzata minnu jkunu prova ta’
dak li jing]ad fid-dokument.
(5) Re[istrazzjoni mag]mula f’kull ktieb tas-servizz jew
f’dokument ie]or, li tkun re[istrazzjoni skond dan l-Att jew skond
xi regolamenti, regoli jew ordnijiet mag]mula bis-sa]]a tieg]u,
jew xort’o]ra skond id-dmir militari, u li turi li hi iffirmata mill-
uffi`jal kmandant jew minn xi persuna li d-dmir tag]ha jkun li
tag]mel ir-re[istrazzjoni tkun prova ta’ dak li jing]ad fiha; u kopja
ta’ re[istrazzjoni (li tinkludi l-firma tag]ha) f’kull ktieb jew
dokument ie]or b]al dawk kif issemma qabel, li turi li hi
i``ertifikata b]ala kopja vera minn persuna msemmija fi`-`ertifikat
li jkollha l-kustodja tal-ktieb jew tad-dokument l-ie]or tkun prova
tar-re[istrazzjoni.
(6) Dokument li juri li kien ma]ru[ b’ordni tal-Kmandant u li
jkun fih istruzzjonijiet jew ordnijiet mog]tija mill-Kmandant ikun
prova ta’ l-g]oti ta’ l-istruzzjonijiet jew ta’ l-ordnijiet u ta’ dak li
jkun fihom.
(7) ~ertifikat li juri li hu iffirmat minn uffi`jal kmandant ta’
persuna jew minn xi uffi`jal awtorizzat minnu biex jag]ti `-
`ertifikat, u li jag]ti l-kontenut ta’, jew xi parti minn, ordnijiet
permanenti jew ordnijiet o]ra ta’ natura kontinwa mag]mula g]al -
(a) xi formazzjoni jew unità  jew korp ta’ truppi jew xi
area, garrison jew post, jew
(b) xi vapur, ferrovija jew in[enju ta’ l-ajru,
g]andu fi pro`edimenti kontra l-imsemmija persuna jkun prova ta’
dak li jing]ad fi`-`ertifikat.
Prova dwar kif 
jispi``a pro`ess 
`ivili.
Emendat:
XXIV. 1995.360.
173. (1) Meta persuna su[[etta g]al-li[i militari tkun [iet
pro`essata minn qorti `ivili (kemm jekk fi\-\mien tal-pro`ess
kienet su[[etta g]al-li[i militari kemm jekk ma kenitx), `ertifikat
iffirmat mir-re[istru tal-qorti li jg]id il-]wejje[ kollha li [ejjin jew
kwalunkwe wa]da minnhom - 
(a) li l-imsemmija persuna tkun [iet pro`essata quddiem
il-qorti g]al reat spe`ifikat fi`-`ertifikat;
(b) ir-ri\ultat tal-pro`ess;
(`) x’de`i\joni jew x’ordni kien ing]ata mill-qorti;
(d) li reati l-o]ra spe`ifikati fi`-`ertifikat kienu [ew
kunsidrati fil-pro`ess,
g]andu g]all-finijiet ta’ dan l-Att ikun prova ta’ dak li jing]ad fi`-
`ertifikat.
(2) Ir-re[istratur tal-qorti g]andu, jekk ikun me]tie[ mill-
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    89
uffi`jal kmandant tal-persuna in kwistjoni jew minn xi uffi`jal
ie]or, jag]ti `ertifikat skond dan l-artikolu.
(3) Dokument li juri li jkun `ertifikat skond dan l-artikolu u li
jkun iffirmat mir-re[istratur tal-qorti g]andu, sakemm ma ji[ix
pruvat il-kuntrarju, jitqies li jkun dak i`-`ertifikat.
Kap. 12.
(4) Referenza f’dan l-artikolu g]ar-re[istratur tal-qorti tinkludi
referenza g]al kull uffi`jal ie]or imsemmi fl-artikolu 57(2)(a) tal-
Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u Pro`edura Civili.
Prova ta’ 
pro`edimenti ta’ 
qorti marzjali. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68;
XXIV. 1995.360. 
174. (1) Il-pro`ess ori[inali ta’ qorti marzjali li juri li jkun
iffirmat mill-president tal-qorti u li jkun fil-kustodja ta’ l-Avukat
{enerali jew ta’ xi persuna li jkollha l-kustodja le[ittima tieg]u
jkun ammissibbli b]ala prova meta ji[i prodott minn dik il-
kustodja.
(2) Dokument li juri li jkun kopja tal-pro`ess ori[inali ta’ qorti
marzjali jew ta’ parti minnu u li jkun i``ertifikat mill-Avukat
{enerali jew minn xi persuna awtorizzata minn, jew minn xi
persuna o]ra li jkollha l-kustodja le[ittima tal-pro`ess, b]ala kopja
vera jkun prova ta’ dak li jinsab fil-pro`ess jew tal-parti li g]aliha
jirreferixxi d-dokument, skond il-ka\.
(3) Dan l-artikolu japplika g]al provi mi[juba quddiem
kwalunkwe qorti f’Malta, kemm `ivili jew kriminali.
Disposizzjonijiet mixxellanji
Restrizzjonijiet 
dwar tni\\il mir-
rank ta’ warrant 
officers u ta’ 
uffi`jali bla 
kummissjoni. 
175. (1) Warrant officer jew uffi`jal bla kummissjoni tal-forza
regolari (barra minn lance kapural jew lance bumbardier) ma
g]andux ji[i mni\\el mir-rank ]lief b’de`i\joni ta’ qorti marzjali
skond dan l-Att jew b’ordni tal-Kmandant.
(2) G]all-finijiet ta’ dan l-artikolu tni\\il mir-rank ma
jinkludix river\joni minn rank temporanju.
Ri`eviment 
temporanju 
f’kustodja `ivili ta’ 
persuni ta]t skorta.
176. Meta persuna tkun f’kustodja militari meta ti[i akku\ata
bi, jew bil-]sieb li ti[i akku\ata b’reat kontra t-Taqsima III ta’ dan
l-Att, ikun id-dmir tad-Direttur tal-}abs ~ivili jew tal-persuna
inkarigata minn g]assa tal-Pulizija jew minn post ie]or li fih
pri[unieri jistg]u jin\ammu legalment, malli ti[i konsenjata lilhom
ordni bil-miktub li juri li hu iffirmat mill-uffi`jal kmandant tal-
persuna f’kustodja li jir`ievu lil dik il-persuna f’kustodja g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sebag]t ijiem.
Setg]a ta’ `erti 
uffi`jali li jie]du 
affidavit u 
dikjarazzjonijiet. 
177. (1) Uffi`jal tal-forza regolari ta’ rank ta’ mhux inqas
minn ma[[ur (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsejja] "uffi`jal
awtorizzat") jista’, f’kull post barra minn Malta, jie]u affidavits u
dikjarazzjonijiet ming]and kull persuna su[[etta g]al-li[i militari
u ming]and kull persuna o]ra kif il-Ministru jista’ b’ordni
jispe`ifika.
(2) Dokument li juri li jkollu fuqu l-firma ta’ uffi`jal
awtorizzat b]ala xhud ta’ affidavit jew ta’ dikjarazzjoni li tkun
saret quddiemu skond dan l-artikolu u li jkun fih fil- jurat jew fil-
konferma dikjarazzjoni tad-data li fiha u tal-post li fih l-affidavit
jew id-dikjarazzjoni tkun saret u l-isem s]i] u r-rank ta’ dak l-
  90      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
uffi`jal g]andu jkun ammess b]ala prova ming]ajr ma ji[i pruvat li
l-firma tkun il-firma ta’ dak l-uffi`jal jew tal-fatti dikjarati.
TAQSIMA VIII
APPLIKAZZJONI TA’ L-ATT U DISPOSIZZJONIJIET 
SUPPLIMENTALI 
Persuni su[[etti g]al-li[i militari
Persuni su[[etti 
g]al-li[i militari: 
disposizzjoni 
[enerali.
178. (1) Il-persuni li [ejjin huma su[[etti g]al-li[i militari:
(a) kull uffi`jal detentur ta’ kummissjoni (li ma tkunx
kummissjoni fil-forza territorjali) u li f’dak i\-\mien
ikun impjegat, jew jer[a jkun imsejja] g]all-impieg,
fis-servizz fi kwalunkwe kariga li fiha jista’ ji[i
me]tie[ li ji[i impjegat b]ala d-detentur tal-
kummissjoni tieg]u;
(b) kull uffi`jal kif intqal qabel li f’dan i\-\mien ma jkunx
impjegat, jew mhux impjegat kif imsemmi fil-
paragrafu (a), i\da li jkun jista’ (barra minn
f’`irkostanzi spe`ifikati biss) jer[a’ jissejja] g]al
servizz militari;
(`) kull uffi`jal, mhux su[[ett g]al-li[i militari skond id-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu, li waqt li
jkun detentur ta’ kummissjoni kif intqal qabel ikun
impjegat fis-servizz tal-Gvern f’impieg li fih tkun
kondizzjoni espressa li matul dak l-impieg huwa
g]andu jkun su[[ett g]al-li[i militari;
(d) kull uffi`jal, mhux su[[ett g]al-li[i militari skond id-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu, li, bl-
approvazzjoni tal-Ministru mog]tija su[[etta g]al
kondizzjoni espressa li matul dak l-impieg hu g]andu
jkun su[[ett g]al-li[i militari, jkun impjegat mhux fis-
servizz tal-Gvern;
(e) kull uffi`jal detentur ta’ kummissjoni fil-forza
territorjali li jkun fuq il-lista attiva (kif imfissra bir-
regolamenti g]al jew li japplikaw g]all-forza
territorjali) jew ikun wie]ed mill-persunal permanenti
tal-forza territorjali, jew li ma jkunx fuq l-imsemmija
lista i\da jkun imsejja] fuq servizz permanenti jew
ikun qed iservi xort’o]ra (kemm jekk skond
obbligazzjoni kemm jekk le) ma’ korp ta’ truppi li
f’dak i\-\mien ikun su[[ett g]al-li[i militari;
(f) kull ra[el tal-forza regolari;
(g) kull ra[el tar-ri\erva meta msejja] fuq servizz
permanenti jew meta jkun qed jag]mel ta]ri[ annwali
jew xort’o]ra (kemm jekk skond obbligazzjoni kemm
jekk le), jew meta jkun mod ie]or impjegat fis-servizz
tal-Gvern kif imsemmi fil-paragrafu (`);
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    91
(h) kull ra[el tal-forza territorjali meta jkun inkorporat
jew imsejja] fuq servizz spe`jali, meta jkun qed
jag]mel ta]ri[ jew ikun qed jattendi drillijiet jew
parati (kemm jekk skond obligazzjoni kemm jekk le),
jew meta jkun wie]ed mill-persunal permanenti tal-
forza territorjali;
(i) kull persuna li tkun qed tir`ievi pensjoni g]al servizz
fil-forza regolari, jew g]al dak is-servizz u servizz
ie]or, hi tkun impjegata fis-servizz tal-Gvern kif
imsemmi fil-paragrafu (`).
(2) G]al finijiet tal-paragrafu (d) ta’ l-a]]ar subartikolu qabel
dan `ertifikat tal-Ministru li approvazzjoni ta’ impieg ta’ persuna
tkun ing]atat bil-kondizzjoni msemmija f’dak il-paragrafu jkun
prova konklu\iva dwar il-fatti imsemmija fi`-`ertifikat.
(3) Riferenzi f’dan l-artikolu g]al uffi`jal detentur ta’
kummissjoni jinkludu riferenzi g]al persuna li tkun intitolata li
kummissjoni ti[i ma]ru[a lilha.
Applikazzjoni ta l-
Att g]al persuni 
`ivili.
179. (1) Bla ]sara g]all-modifiki hawnhekk i\jed ’il quddiem
spe`ifikati, meta xi korp tal-forza regolari jkun fuq servizz attiv, it-
Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att g]andhom japplikaw g]al kull
persuna li tkun impjegata fis-servizz ta’ dak il-korp tal-forza jew
kwalunkwe parti jew membru tieg]u, jew li tkun qed takkompanja
l-imsemmi korp jew xi parti minnu, u li ma tkunx su[[etta g]al-li[i
militari apparti minn dan l-artikolu, kif l-imsemmija Taqsimiet III u
IV japplikaw g]al persuni su[[etti g]al-li[i militari.
(2) Bla ]sara g]all-modifiki hawnhekk i\jed ’il quddiem
spe`ifikati, it-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att g]andhom f’kull
\mien japplikaw g]al persuna li tkun taqa’ ta]t deskrizzjoni kif
preskritt f’ordni mag]mul skond l-artikolu 4 li tkun fil-limiti tal-
kmand ta’ xi uffi`jal li jikkmanda korp tal-forza regolari barra
minn Malta, u ma tkunx su[[etta g]al-li[i militari apparti minn dan
l-artikolu, kif l-imsemmija Taqsimiet III u IV japplikaw g]al
persuni su[[etti g]al-li[i militari:
I\da ebda wa]da mid-disposizzjonijiet li jinsabu fl-artikoli
37 sa l-74 ma g]andha tapplika g]al persuna bis-sa]]a biss ta’ dan
is-subartikolu ]lief l-artikolu 42(3), l-artikoli 48 u 49, l-artikoli 62
sal-65, u l-artikolu 73 safejn jirriferixxi g]al dak is-subartikolu u
g]al dawk l-artikoli.
(3) L-imsemmija modifikazzjonijiet huma dawn li [ejjin:
(a) il-pieni li jistg]u jing]ataw minn qorti marzjali ma
g]andhom jinkludu ebda piena anqas minn pri[unerija,
]lief multa;
(b) il-piena li tista’ ting]ata meta akku\a ti[i trattata
sommarjament g]andha, f’ka\ ta’ xi reat, tkun multa
ta’ mhux i\jed minn ]amsa u g]oxrin lira, i\da ebda
piena o]ra;
(`) id-disposizzjoni li [ejja g]andha tapplika minflok is-
l-artikolu 80(2) sa (4), ji[ifieri li persuna tista’ ti[i
arrestata minn provost officer,  minn kull warrant
  92      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
officer jew uffi`jal bla kummissjoni li legalment ikun
qed je\er`ita awtorità  ta]t provost officer jew f’ismu,
jew b’ordni ta’ xi uffi`jal tal-forza regolari;
(d) meta akku\a tkun qed ti[i trattata sommarjament u
jkun [ie de`i\ li l-akku\at ikun ]ati, ma g]andhiex ti[i
re[istrata de`i\joni sakemm l-akku\at ikun ing]ata l-
oppurtunità  li jag]\el li ji[i pro`essat minn qorti
marzjali, u jekk l-akku\at hekk jag]\el ma g]andhiex
ti[i re[istrata de`i\joni i\da g]andhom jittie]du dawk
il-passi sabiex l-akku\a ti[i pro`essata minn qorti
marzjali kif jista’ ji[i preskritt mir-Regoli ta’
Pro`edura;
(e) id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att dwar investigazzjoni
u trattazzjoni sommarja ta’ reati g]andhom, ]lief kif
provdut espressament xort’o]ra, japplikaw kif
japplikaw g]al uffi`jali u warrant officers;
(f) minflokk ir-riferenzi fl-artikoli 130 u 131 g]al li jkun,
li jkompli, jew ma jibqax su[[ett g]al-li[i militari
g]andhom jid]lu riferenzi g]al li jkun, li jkompli jew
li ma jibqax f’dawk i`-`irkostanzi li fihom japplikaw
it-Taqsimiet III u IV, u l-artikolu 130(3) ma g]andux
japplika.
(4) Kull multa mwa]]la bis-sa]]a ta’ dan l-artikolu kemm jekk
minn qorti marzjali jew mill-awtorità  superjuri xierqa, tkun tista’
tin[abar f’Malta b]ala dejn `ivili dovut lill-Gvern.
Applikazzjoni ta’ 
`erti Taqsimiet ta’ 
l-Att g]all-forza ta’ 
ri\erva u 
territorjali.
180. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu,
riferenzi fit-Taqsimiet III sa VII ta’ dan l-Att g]all-forza regolari
g]andhom jinkludu riferenzi g]al dawn il-persuni li [ejjin, ji[ifieri:
(a) uffi`jali ta’ kull ri\erva ta’ uffi`jali fil-waqt li jkunu
su[[etti g]al-li[i militari, u uffi`jali li jkunu rtiraw
i\da li jkunu f’dak i\-\mien su[[etti g]al-li[i militari,
u
(b) uffi`jali detenturi ta’ kummissjonijiet fil-forza
territorjali waqt li l-parti tal-forza territorjali li g]aliha
jappartienu tkun inkorporata jew waqt li huma jkunu
msej]a g]al servizz spe`jali jew waqt li jkunu qed
jag]mlu ta]ri[, u
(`) ir[iel tar-ri\erva u tal-forza territorjali waqt li jkunu
su[[etti g]al-li[i militari,
u riferenzi g]al uffi`jali, warrant officers, uffi`jali bla kummissjoni
jew suldati, jew g]al ir[iel, jew g]al membri jew korp, tal-forza
regolari jew g]al assenza illegali minn dik il-forza g]andhom
jiftehmu skond hekk.
(2) L-artikolu 16(1) u (5) g]andhom japplikaw g]al ir[iel tar-
ri\erva u tal-forza territorjali kif japplikaw g]al ir[iel tal-forza
regolari.
(3) Is-setg]a mog]tija bl-artikolu 50(3) u bl-artikolu 87(3) li
ji[i ordnat li s-servizz pre`edenti ta’ min ikun g]amel reat jintilef
ma tistax ti[i e\er`itata dwar ir[iel tar-ri\erva jew tal-forza
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    93
territorjali.
(4) L-artikolu 50(2)(b), l-artikoli mill-149 sal-151, u ]lief
safejn jistg]u ji[u applikati b’regolamenti mag]mula skond dan l-
Att, id-disposizzjonijiet tat-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att dwar
stoppages u d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli mill-143 sal-148, ma
g]andhomx japplikaw - 
(a) g]al uffi`jali ta’ kull ri\erva ta’ uffi`jali li ma jkunux
attwalment fis-servizz;
(b) g]al ir[iel ta’ l-armata ta’ ri\erva ]lief meta jkunu
msej]a fuq servizz permanenti;
(`) g]al uffi`jali u r[iel tal-forza territorjali ]lief meta l-
parti tal-forza territorjali li jappartjenu g]aliha tkun
inkorporata jew ikunu msej]a g]al servizz spe`jali.
(5) Fl-a]]ar subartikolu qabel dan l-espressjoni "attwalment
fis-servizz", dwar uffi`jal ta’ ri\erva ta’ uffi`jali, tfisser li hu jkun
qed iservi (]lief meta jkun qed jag]mel ta]ri[) ma’ korp tal-forza
regolari, jew ta’ l-armata ta’ ri\erva meta jkun imsejja] g]al
servizz permanenti, jew ma’ membri tal-forza territorjali skond xi
regolamenti mag]mula skond l-artikolu 4.
(6) Fil-ka\ ta’ uffi`jal bla kummissjoni jew ta’ suldat tal-forza
territorjali misjub ]ati ta’ reat minn qorti marzjali jew mill-uffi`jal
kmandant tieg]u, it-Taqsimiet III u IV ta’ dan l-Att g]andhom
japplikaw daqslikieku fl-iskala murija fl-artikolu 77(2) minnufih
qabel il-paragrafu (g) tag]ha kien hemm imda]]al il-paragrafu li
[ej:
"(ff) tke``ija mill-forza territorjali",
u daqslikieku l-pieni spe`ifikati fl-artikolu 84(3) kienu jinkludu
tke``ija mill-forza territorjali:
I\da jekk l-uffi`jal kmandant jag]ti dik it-tke``ija ma
g]andux jag]ti piena o]ra.
Disposizzjonijiet supplimentali
{urisdizzjoni. 
pro`essati minn qorti marzjali jew ji[u trattati xort’o]ra kif provdut
b’dan l-Att kemm jekk isiru f’Malta kemm jekk isiru barra minn
Malta, u l-[urisdizzjoni u s-setg]at mog]tija b’dan l-Att lil qorti
marzjali, uffi`jali u awtoritajiet (barra minn qorti `ivili) dwar dawk
ir-reati jistg]u ji[u e\er`itati kemm f’Malta kif ukoll barra minn
Malta.
(2) F’Malta qorti `ivili li jkollha [urisdizzjoni fil-post fejn min
jag]mel ir-reat ikun qieg]ed dak i\-\mien ikollha [urisdizzjoni li
tippro`essah ta’ reat skond dan l-Att li jista’ ji[i pro`essat minn
qorti `ivili g]alkemm r-reat ikun sar barra mill-[urisdizzjoni tal-
qorti jew g]alkemm min jag]mel ir-reat ma jkunx jirrisjedi f’dik il-
[urisdizzjoni.
Esekuzzjoni ta’ 
ordnijiet, atti, e``.
182. }lief kif espressament provdut b’xi regolament, regoli jew
ordnijiet skond dan l-Att kull ordni jew determinazzjoni me]tie[a
jew awtorizzata li ssir skond dan l-Att minn xi uffi`jal jew awtorità
  94      KAP. 220. ]          FORZIARMATI  ’MALTA
militari tista’ ti[i iffirmata minn kull uffi`jal awtorizzat g]al hekk;
u kull att li jkun ordni jew determinazzjoni u li juri li hu iffirmat
minn uffi`jal imsemmi fih li jkun hekk awtorizzat g]andu jitqies,
sakemm ma ji[ix pruvat kontrarju li hu iffirmat minn uffi`jal hekk
awtorizzat.
Disposizzjonijiet 
dwar servizz attiv.
183. (1) F’dan l-Att l-espressjoni "fuq servizz attiv" dwar il-
forza jew dwar parti tal-forza tfisser li tkun qed tag]mel ]idma
kontra g]adu jew tkun qed tag]mel x’imkien barra minn Malta
]idma g]at-t]aris ta’ ]ajja jew ta’ propjetà  ta’ jew (bla ]sara g]ad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att) tkun f’okkupazzjoni militari ta’
pajji\ jew territorju barrani, u dwar persuna tfisser li hi tkun qed
isservi fil-forza jew mal-forza jew ma’ parti tal-forza li tkun fuq
servizz attiv.
(2) Meta xi parti tal-forza tkun qed isservi barra minn Malta u
jkun jidher lill-Kmandant li, min]abba servizz attiv imminenti jew
min]abba servizz attiv ri`enti, jkun me]tie[ g]as-servizz pubbliku
li l-imsemmija parti tal-forza g]andha titqies li tkun fuq servizz
attiv, hu jista’ jiddikjara li g]al dak il-perijodu, li ma jkunx i\jed
minn tliet xhur, li jibda mill-bidu fis-se]] tad-dikjarazzjoni kif
jista’ ji[i spe`ifikat fiha, dik it-taqsima tal-forza g]andha titqies li
tkun fuq servizz attiv.
(3) Meta jkun jidher lill-Kmandant li jkun me]tie[ g]as-
servizz pubbliku li l-perijodu spe`ifikat f’dikjarazzjoni skond l-
a]]ar subartikolu qabel dan g]andu jittawwal jew, jekk ikun
ittawwal qabel skond dan is-subartikolu, g]andu jer[a ji[i
mtawwal, hu jista’ jiddikjara li l-imsemmi perijodu g]andu ji[i
mtawwal b’dak i\-\mien, li ma jkunx aktar minn tliet xhur, kif
jista’ ji[i spe`ifikat fid-dikjarazzjoni skond dan is-subartikolu.
(4) Jekk f’xi \mien waqt li xi parti tal-forza - 
(a) tkun fuq servizz attiv g]ar-ra[uni biss li tkun
f’okkupazzjoni militari ta’ xi pajji\ jew territorju
barrani; jew
(b) titqies li tkun fuq servizz attiv bis-sa]]a tad-
disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu,
ikun jidher lill-Kmandant li ma jkunx hemm ]tie[a li l-imsemmija
parti tal-forza titkompla titqies li tkun fuq servizz attiv, hu jista’
jiddikjara li minn meta tibda sse]] id-dikjarazzjoni il-forza ma
tkomplix, jew ma tkomplix titqies li tkun fuq servizz attiv.
(5) Qabel ma ssir xi dikjarazzjoni skond dan l-artikolu, il-
Kmandant g]andu jikseb il-kunsens tal-Ministru g]ad-
dikjarazzjoni.
(6) Dikjarazzjoni skond dan l-artikolu g]andha se]] mhux biss
dwar il-membri tal-forza li g]aliha tkun tirriferixxi i\da wkoll g]al
persuni o]ra li g]alihom l-applikazzjoni ta’ xi disposizzjonijiet ta’
dan l-Att tiddependi minn jekk dik il-forza tkunx fuq servizz attiv.
(7) Kull dikjarazzjoni jew direttiva skond dan l-artikolu
g]andhom jibdew ise]]u malli ji[u pubblikati fl-ordnijiet [enerali. 
FORZIARMATI  TA’MALTA[ K AP. 220.    95
Ri\ervi
Ri\ervi.* Ir-regolamenti u l-Avvi\i tal-Gvern kollha mag]mula
skond l-Ordinanza dwar il-Postijiet g]al Tiri ta’ Kanuni, Azzarini u
Torpedini** jew skond l-Ordinanza dwar id-D]ul bla jedd f’Artijiet
Navali, Militari jew tal-Forza ta’ l-Ajru# u li jkunu fis-se]] fid-data
tal-bidu fis-se]] ta’ dan l-g]andhom jibqg]u fis-se]] u g]andhom
jitqiesu li jkunu regolamenti mag]mula jew avvi\i ma]ru[a skond
dan l-Att g]all-finijiet ta’ xi emenda jew t]assir tag]hom.
*Dan l-artikolu ori[inarjament kien jikkonsisti fi tliet subartikoli. Parti minn dan
l-artikolu kif ori[inarjament promulgat [ie m]olli barra ta]t l-Att ta’ l-1980 dwar
ir-Revi\joni tal-Li[ijiet Statutarji.
#Revokata b’dan l-Att.
