POSTIJIET TA’ }SARA G}AS-SA}}A [ K AP. 103.
KAPITOLU 103
ORDINANZA DWAR POSTIJIET TA’ }SARA 
G}AS-SA}}A 
Biex tipprovdi g]at-tibdil ta’ postijiet ta’ ]sara g]as-sa]]a.
 (7 ta’ Lulju, 1939)*
Saret li[i bl-ORDINANZA XXXV ta’ 1-1939, u [iet emendata bl-
Ordinanza VI ta' l-1959; bl-Avvi\ Legali 4 ta’ l-1963; u bl-Atti: LVIII ta’
l-1974, XLIX ta’ l-1981 u VIII ta’ l-1990.
Titolu fil-qosor. 
ta’ }sara g]as-Sa]]a.
Tifsir.
fil-kelma "bini" jid]lu dar, kapanna, tinda jew forma o]ra ta’
kenn temporanju jew permanenti;
fil-kelmiet "difetti sanitarji" jid]lu n-nuqqas ta’ arja, ta’ wisa’
jew ta’ ventilazzjoni, id-dlam, l-umdità, in-nuqqas ta’ fornitura ta’
ilma bi\\ejjed u fil-qabda jew ta’ kumditajiet sanitarji jew ta’
kumditajiet o]ra;
fil-kelma "triq" jid]lu bit]a, sqaq, passa[[, pjazza jew post ie]or
ta’ mog]dija.
Il-President jista’ 
jiddikjara mhix 
sanitarja area ta’ 
tbattil.
Emendat: 
LVIII. 1974. 68.
3. Meta l-President ta’ Malta hu sodisfatt dwar area f’Malta
jew G]awdex -
(a) illi d-djar f’dik l-area min]abba nuqqas ta’ tiswijiet
jew min]abba difetti sanitarji mhumiex tajba g]all-
abitazzjoni tan-nies, jew min]abba t-tqassim ]a\in
tag]hom, jew id-dieq jew it-tqassim ]a\in tat-toroq,
huma perikolu\i jew ta’ ]sara g]as-sa]]a ta’ l-abitanti
ta’ dik l-area, u li l-bini l-ie]or fl-area, jekk ikun
hemm, huwa g]all-istess ra[uni perikolu\ jew ta’
]sara g]as-sa]]a ta’ dawk l-abitanti; u
(b) illi l-a]jar mod sabiex l-area ma tibqax hekk, huwa li
jin]att il-bini kollu fl-area,
il-President ta’ Malta jordna li dik l-area ti[i deskritta fuq mappa
b’mod illi jit]alla barra mill-area kull bini, li huwa ma jkunx
jidhirlu, g]al xi wa]da mir-ra[unijiet fuq imsemmija, li mhux
tajjeb g]all-abitazzjoni tan-nies jew li huwa perikolu\ jew ta’ ]sara
g]as-sa]]a, u, bi Proklama, jiddikjara l-area hekk deskritta b]ala
area ta’ tbattil, ji[ifieri area li g]andha titbattal mill-bini kollu
skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza:
I\da qabel ma jiddikjara area b]ala area ta’ tbattil, il-
President ta’ Malta g]andu jkun sodisfatt illi hemm jew g]ad ikun
hemm post adattat g]an-nies li jkollhom jitilqu min]abba t-tbattil
ta’ area qabel ma jsir l-ispustament li minn \mien g]al ie]or ikun
*Ara Proklama Nru. XXXIII tas-7 ta’ Lulju, 1939.
 2      KAP. 103.]    POSTIJIET TA’ }SARA G}AS-SA}}A
jin]tie[ matul il-]att tal-bini f’dik l-area, jew f’partijiet differenti
tag]ha.
L-awtorità 
kompetenti 
g]andha tie]u 
]sieb tbattal l-area 
tat-tbattil. 
Emendat: 
VI.1959.3.
4. (1) Mill-aktar fis li jista’ jkun wara li area tkun [iet
iddikjarata b]ala area ta’ tbattil, l-awtorità kompetenti g]andha,
skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, tibda tbattal l-area
bil-mod il-wie]ed jew l-ie]or kif sejjer jing]ad hawn jew parti bil-
mod il-wie]ed u parti bl-ie]or, ji[ifieri -
(a) billi tordna l-]att ta’ bini fl-area; jew
(b) billi tixtri bini li jkun jinsab [ewwa l-area u
tesegwixxi, jew b’mod ie]or ti\gura, il-]att totali jew
parzjali ta’ dak il-bini.
(2) L-awtorità kompetenti biex tordna l-]att ta’ bini f’area ta’
tbattil huwa d-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i, u l-awtorità
kompetenti biex tixtri bini li jinsab [ewwa l-area huwa l-
Accountant General.
Ordni g]all-]att. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
5. (1) Meta dwar area iddikjarata area ta’ tbattil, id-Direttur
tax-Xog]lijiet Pubbli`i jidde`idi li jordna l-]att ta’ bini f’dik l-
area, huwa g]andu jag]mel u jressaq quddiem il-President ta’
Malta sabiex ji[i mwettaq minnu, ordni (f’din l-Ordinanza msejja]
"ordni g]all-]att") li bih jordna l-]att ta’ dak il-bini.
(2) L-ordni g]all-]att g]andu jkun fil-forma stabbilita u
g]andu jiddeskrivi l-bini li g]alih jirreferixxi, u jiffissa \-\mien li
fih id-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i jrid li l-bini fl-area ji[i
mbattal g]all-]att u g]al dak il-fini huwa jista’ jiffissa \minijiet
differenti dwar bini differenti.
(3) Qabel ma jressaq l-ordni quddiem il-President ta’ Malta, id-
Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i g]andu - 
(a) jo]ro[ fil-Gazzetta tal-Gvern avvi\ li bih ig]arraf li
[ie mag]mul dak l-ordni; u
(b) jinnotifika lis-sid jew sidien, u lill-kerrej jew detentur,
tal-bini msemmi fl-ordni, b’avvi\ li juri x’inhu l-iskop
ta’ dan l-ordni u li dan l-ordni sejjer ji[i mressaq
quddiem il-President ta’ Malta sabiex ji[i mwettaq
minnu, u jispe`ifika \-\mien, li ma g]andux ikun
anqas minn wie]ed u g]oxrin [urnata, li fih tista’ ssir
oppo\izzjoni g]al dak l-ordni:
Kap. 12.
I\da, jekk is-sid, jew xi wie]ed jew xi w]ud mis-sidien, ma
jkunux mag]rufa jew ikunu in`erti jew assenti jew minuri jew
inkapa`i u mhux legalment rappre\entati, l-avvi\ hawn fuq
imsemmi g]andu ji[i nnotifikat lill-kuraturi ma]tura mill-
Prim’Awla tal-Qorti ~ivili biex jirrappre\entaw dak is-sid jew
dawk is-sidien skond il-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u Pro`edura
~ivili.
(4) Kull sid u kull persuna o]ra li jkollhom jeddijiet ipotekarji
jew jeddijiet reali fuq il-bini, jistg]u, fi \mien wie]ed u g]oxrin
[urnata mill-]ru[ ta’ l-ordni g]all-]att, jag]mlu oppo\izzjoni g]al
dak l-ordni lill-Bord imsemmi fis-subartikolu ta’ wara dan,
min]abba li l-bini mhux ]a\in g]all-abitazzjoni tan-nies g]ar
POSTIJIET TA’ }SARA G}AS-SA}}A [ K AP. 103.
ra[unijiet imsemmijin fl-artikolu 3 ta’ din l-Ordinanza, jew li jista’,
bi spi\a ra[onevoli, isir hekk tajjeb g]all-abitazzjoni tan-nies li ma
jkunx hemm perikolu jew ]sara g]as-sa]]a tan-nies li joqog]du
f’dak il-bini.
(5) Jekk ma ssirx oppo\izzjoni minn ebda wa]da mill-persuni
hawn fuq imsemmija, jew jekk kull oppo\izzjoni li tkun saret ti[i
rtirata, il-President ta’ Malta jista’ jwettaq l-ordni b’xi tibdil jew
ming]ajr tibdil; i\da f’kull ka\ ie]or, qabel ma jwettaq l-ordni,
jordna li ssir investigazzjoni minn bord (f’din l-Ordinanza msemmi
"il-Bord") u jikkunsidra kull oppo\izzjoni li ma tkunx [iet irtirata u
r-rapport tal-Bord, u mbag]ad wara jista’ jwettaq l-ordni, b’xi
tibdil jew ming]ajr tibdil, jew ma jwettaqx dak l-ordni.
Kap. 88. 
(6) Meta ordni g]all-]att ma ji[ix imwettaq dwar bini
partikolari, dak l-ordni ma jitqiesx li jg]odd g]al dak il-bini: i\da
kull bini b]al dan jista’ ji[i akkwistat imqar kontra r-rieda tas-sid
ta]t id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet
g]al Skopijiet Pubbli`i.
(7) Meta, fil-fehma tal-Bord, bini li ma jkunx fih innifsu ]a\in
g]as-sa]]a, u li jkun mi\mum tajjeb, ji[i mda]]al f’area ta’ tbattil
min]abba l-kondizzjonijiet ]\iena g]as-sa]]a li [[ib ir-rassa ta’
bini f’dik l-area, jew min]abba biss it-tqassim ]a\in ta’ dak il-bini
tieg]u relattivament g]al bini ie]or, jew min]abba d-dieq jew it-
tqassim ]a\in tat-toroq, il-Bord jista’ jirrikmanda li dak il-bini jkun
intitolat g]al indennizz spe`jali skond id-disposizzjonijiet tas-
subartikolu (3) ta’ l-artikolu 9 ta’ din l-Ordinanza; u, meta jwettaq
l-ordni, il-President ta’ Malta jista’ g]all-finijiet tal-]las ta’
indennizz jiddikjara dan il-bini intitolat g]al kumpens spe`jali.
(8) Il-Bord g]andu jkun fih mhux anqas minn tliet persuni
ma]tura mill-President ta’ Malta: wa]da minnhom g]andha tkun
persuna li jkollha d-diploma tas-sa]]a pubblika, persuna li te\er`ita
l-professjoni ta’ avukat, u o]ra li ter\er`ita l-professjoni ta’ arkitett
u in[inier `ivili. I`-Chairman tal-Bord ji[i ma]tur mill-President
ta’ Malta.
(9) Mill-aktar fis li jista’ jkun wara li mill-President ta’ Malta
ji[i mwettaq ordni g]all-]att, id-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i
g]andu jo]ro[ avvi\ fil-Gazzetta tal-Gvern li jg]arraf li l-ordni [ie
mwettaq u jinnotifika bl-istess avvi\ lil kull persuna illi, wara li
tkun tat avvi\ ta’ l-oppo\izzjoni tag]ha g]all-ordni, tkun dehret
biex issostni l-oppo\izzjoni tag]ha fl-investigazzjoni li tkun saret
mill-Bord.
(10) L-ordni g]all-]att jibda jse]] mid-data li fiha jkun [ie
mg]arraf it-twettiq tieg]u fil-Gazzetta tal-Gvern.
E\ekuzzjoni ta’ 1-
ordni g]all-]att u 
pieni g]al min 
jiksru.
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
VIII.1990.3.
6. (1) Meta ordni g]all-]att jibda jse]], il-kerrejja jew id-
detenturi ta’ bini li g]alih ig]odd l-ordni g]andhom jo]or[u minn
dak il-bini fi \mien sitt [img]at minn dak l-ordni jew f’dak i\-
\mien itwal li jag]ti d-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i, u s-sid jew
is-sidien g]andhom i]ottu dak il-bini qabel ma jag]lqu sitt [img]at
mid-data li fiha l-bini jitbattal, jew qabel ma jag]laq dak i\-\mien
itwal li, skond i`-`irkostanzi, id-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i
jidhirlu xieraq li jag]ti, u, jekk il-bini ma ji[ix ma]tut qabel ma
 4      KAP. 103.]    POSTIJIET TA’ }SARA G}AS-SA}}A
jag]laq dak i\-\mien, id-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i jista’
jid]ol u j]ott il-bini u jbig] il-materjal tieg]u.
(2) Il-bini ma jitqiesx li [ie ma]tut mis-sid jew mis-sidien
tieg]u sakemm il-materjal ma ji[ix imne]]i mill-area ta’ tbattil:
I\da d-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i jista’ jag]ti permess
bil-miktub sabiex dak il-materjal jew bi``a minnu jibqa’ fil-post
wara li l-bini jit]att jew sabiex tit]att bi``a biss mill-bini, jekk ikun
sodisfatt li dak il-materjal jew il-bi``a mhix ma]tuta ta’ dak il-bini
ma jfixklux l-i\vilupp ta’ l-area skond il-pro[ett approvat mill-
Ministru responsabbli g]ax-xog]lijiet pubbli`i, u ta]t il-
kundizzjoni espressa illi kemm-il darba l-Gvern jag]mel u\u ’1
quddiem minn dak il-materjal jew mill-bi``a mhix ma]tuta ta’ dak
il-bini, dan ma jag]tix jedd lis-sid g]al indennizz.
(3) L-ispejje\ li jag]mel id-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i
ta]t is-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu ji[u mnaqqsa mill-ammont,
jekk ikun hemm, li j[ib il-bejg] tal-materjal i\da ebda somma o]ra
ma tista’ tintalab lis-sid jew sidien tal-bini g]all-ispejje\ tal-]att.
(4) Is-somma li tibqa’ f’idejn id-Direttur tax-Xog]lijiet
Pubbli`i wara li mill-prezz tal-bejg] tal-materjal jitnaqqsu l-
ispejje\ tal-]att, ting]ata lis-sid jew sidien tal-bini.
(5) Jekk persuna li taf li hemm ise]] ordni g]all-]att u li dan l-
ordni japplika g]al xi bini, tu\a dan il-bini kontra l-ordni, jew t]alli
li hekk ji[i w\at, te]el, meta tinsab ]atja, mill-Qorti tal-Ma[istrati,
multa ta’ mhux i\jed minn g]axar liri, u, barra minn dan, penali ta’
lira g]al kull [urnata, jew parti ta’ [urnata, illi tu\a dak il-bini, jew
t]alli li jkun hekk u\at wara li hija tkun [iet misjuba hekk ]atja.
Bini fuq area ta’ 
tbattil. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ 1-1963; 
XLIX. 1981.6. 
Kap. 10.
7. Meta ordni g]all-]att jibda jse]], ebda art li g]aliha jkun
ig]odd l-ordni ma tista’ ti[i w\ata g]al skop ta’ bini jew xort’o]ra
\viluppata ]lief skond il-pro[ett approvat mill-Ministru
responsabbli g]ax-xog]lijiet pubbli`i skond id-disposizzjonijiet
tal-Kodi`i tal-Pulizija:
I\da xejn f’dan l-artikolu ma g]andu jitqies li jillimita jew
inaqqas is-setg]a tal-Ministru responsabbli g]ax-xog]lijiet
pubbli`i li, f’kull \mien li jkun, jiddikjara area b]ala li hija area, li
taqa’ ta]t il-pro[ett ta]t id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 16 ta’ dak
il-Kodi`i.
Ordni ta xiri 
obbligatorju. 
Emendat: 
VI. 1959.3; 
LVIII. 1974.68. 
Kap. 88.
8. (1) Meta d-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i jidhirlu li
mhux spedjent li jordna l-]att ta’ bini li jkun jinsab f’area ta’
tbattil, huwa g]andu jg]arraf b’dan lill-Accountant General, u l-
Accountant General meta jkun [ie hekk img]arraf g]andu jressaq
g]at-twettieq quddiem il-President ta’ Malta ordni ta’ xiri
obbligatorju, li bih jiddikjara li dak il-bini jin]tie[ li jinxtara g]all-
finijiet ta’ din l-Ordinanza u kull ordni b]al dan g]andu l-istess
effett, g]all-finijiet ta’ pro`edimenti ta’ esproprjazzjoni, b]ad-
dikjarazzjoni msemmija fl-artikolu 3 ta’ l-Ordinanza dwar l-
Akkwist ta’ Proprjetà g]al Skopijiet Pubbli`i.
(2) Qabel ma jressaq ordni ta’ xiri obbligatorju quddiem il-
President ta’ Malta, l-Accountant General g]andu j]ares id-
disposizzjonijiet tas-subartikoli (2) sal-(10) inklu\ivament ta’ l-
POSTIJIET TA’ }SARA G}AS-SA}}A [ K AP. 103.
artikolu 5 ta’ din l-Ordinanza (dwar l-ordni tal-]att) u d-
disposizzjonijiet ta’ dawk is-subartikoli jg]oddu g]all-ordni ta’ xiri
obbligatorju daqs li kieku minflok il-kelmiet "ordni tal-]att" u
"Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i", fejn jid]lu f’dawk is-subartikoli,
kien hemm il-kelmiet "ordni ta’ xiri obligatorju" u "Accountant
General" rispettivament.
Indennizz. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
Kap. 88.
9. (1) L-indenniz li g]andu jit]allas g]al bini li jkun jinsab
f’area ta’ tbattil u li dwaru jkun hemm ise]] ordni ta’ xiri
obbligatorju, ikun il-valur, fi\-\mien ta’ meta ssir l-istima, ta’ l-art,
b]ala sit imbattal mill-bini u lest biex jista’ ji[i \viluppat, u g]andu
jikkomprendi l-valur tal-materjal wara li titnaqqas l-ispi\a tal-]att;
u, bla ]sara ta’ din il-limitazzjoni, dan il-kumpens ji[i likwidat
mill-Bord ta’ Arbitra[[ dwar Artijiet skond id-disposizzjonijiet ta’
l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet g]al Skopijiet Pubbli`i.
(2) Meta bini akkwistat obbligatorjament ta]t id-
disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza ji[i ma]tut f’parti biss mill
awtorità kompetenti u meta l-parti mhix ma]tuta tal-bini ti[i w\ata
mill-awtorità kompetenti fit-tlug] ta’ bini [did, kompri\i l-
pedamenti, il-kumpens hawn fuq imsemmi g]andu jikkomprendi l-
ispi\a tal-kostruzzjoni ta’ dik il-parti tal-bini e\istenti li ma tkunx
[iet ma]tuta.
(3) Meta bini huwa intitolat g]al kumpens spe`jali skond
dikjarazzjoni tal-President ta’ Malta ta]t is-subartikolu (7) ta’ l-
artikolu 5 ta’ din l-Ordinanza, il-Bord ta’ Arbitra[[ dwar Artijiet
g]andu - 
(a) fil-ka\ ta’ bini kompri\ f’ordni tal-]att, jag]ti
kumpens f’dak il-proporzjon mal-valur li kien ji[i
likwidat g]al dak il-bini, li kieku ma [iex kompri\ fl-
ordni tal-]att, skond ma l-Bord ta’ Arbitra[[ dwar
Artijiet jidhirlu xieraq;
(b) fil-ka\ ta’ bini kompri\ f’ordni ta’ xiri obbligatorju,
jag]ti, barra l-valur ta’ l-art u tal-materjal skond is-
subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu, kumpens f’dak il-
proporzjon mal-valur li kien ji[i likwidat g]al dak il-
bini, li kieku ma [iex kompri\ fl-ordni ta’ xiri
obbligatorju, skond ma l-Bord ta’ Arbitra[[ dwar
Artijiet jidhirlu xieraq.
Kap. 88.
(4) B’dak kollu li jing]ad f’dan l-artikolu, id-disposizzjonijiet
ta’ dan l-artikolu m’g]andhomx effett fil-ka\ ta’ bini li dwaru ma
jkunx [ie milqug] mill-President ta’ Malta, ordni tal-]att jew ordni
ta’ xiri obbligatorju, u jg]oddu g]al dan il-bini ming]ajr ebda
limitazzjoni d-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’
Artijiet g]al Skopijiet Pubbli`i.
Kumpens g]all 
ispejje\ tal-[arr. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
10. (1) Il-Ministru resposabbli g]ax-xog]lijiet pubbli`i jista’
jawtorizza l-]las lil kull persuna li jkollha titlaq minn bini li g]alih
ig]odd l-ordni tal-]att jew l-ordni ta’ xiri obbligatorju, ta’ somma
ra[onevoli li jidhirlu sewwa g]all-ispejje\ tal-[arr minn dak il-bini,
u lil kull persuna li ta]dem xi seng]a jew ikollha negozju f’dak il-
bini, il-]las ukoll ta’ somma ra[onevoli li jidhirlu sewwa g]at-telfa
li, fil-fehma tal-Ministru responsabbli g]ax-xog]lijiet pubbli`i,
 6      KAP. 103.]    POSTIJIET TA’ }SARA G}AS-SA}}A
hija tista’ tbati min]abba t-tfixkil li j[ib fis-seng]a jew fin-negozju
tag]ha l-]ru[ minn dak il-bini.
(2) Meta l-]att jew xiri obbligatorju ta’ bini li jkun jinsab
f’area ta’ tbattil ikun, fi`-`irkostanzi partikolari, ta’ ]sara
e``ezzjonali lis-sid jew lis-sidien, il-Ministru responsabbli g]ax-
xog]lijiet pubbli`i jista’ jawtorizza l-]las ta’ somma ex gratia lis-
sid jew sidien barra kull kumpens ie]or li g]alih is-sid jew sidien
jistg]u jkunu xort’o]ra intitolati ta]t is-subartikoli (1), (2) u (3) ta’
l-artikolu 9 ta’ din l-Ordinanza.
Setg]a tal-Ministru 
responsabbli g]ax-
xog]lijiet pubbli`i 
li jag]mel 
regolamenti.
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
11. Il-Ministru responsabbli g]ax-xog]lijiet pubbli`i jista’,
b’regolamenti - 
(a) jistabbilixxi l-formula ta’ l-ordnijiet tal-]att u ta’ l-
ordnijiet ta’ xiri obbligatorju;
(b) jag]ti setg]at lill-Bord ma]tur g]all-finijiet ta’ din l-
Ordinanza, u jistabbilixxi l-pro`eduri tieg]u;
(`) jiffissa d-drittijiet li g]andhom jit]allsu g]al pro`eduri
quddiem il-Bord;
(d) jistabbilixxi l-mod li bih id-Direttur tax-Xog]lijiet
Pubbli`i jista’ jbig] jew jiddisponi minn materjal ta’
bini wara l-]att tieg]u; u
(e) in [enerali jag]mel disposizzjonijiet biex ji[u esegwiti
d-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza.
