QSIMTAL-WIRT  [KAP. 308.   1
KAPITOLU 308
ATT LI JIRREGOLA L-QSIM TA’ WIRT
Biex jag]mel disposizzjonijiet [odda g]al-likwidazzjoni u g]all-qsim
ta’ wirt u biex jipprovdi g]al ]wejje[ li g]andhom x’jaqsmu mieg]u u
in`identali g]alih.
(27 ta’ Lulju, 1984)*
Sar li[i bl-ATT XIII ta’ l-1984, kif emendat bl-Att XXIV ta’ l-1995.
Titolu fil-qosor. 
Tifsir.
Emendat: 
XXIV.1995.362.
2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma te]tie[x
xort’o]ra -
Kap. 16. 
"beni" tfisser kull ]a[a jew jedd kif imsemmija fit-Titolu I tat-
Taqsima I tat-Tieni Ktieb tal-Kodi`i ~ivili;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli g]all-[ustizzja; 
"preskritt" tfisser preskritt b’regolamenti mag]mula ta]t dan l-
Att;
"Re[istratur" tfisser ir-Re[istratur tal-Qrati; 
"Tribunal" tfisser it-Tribunal ta’ Arbitra[[ dwar il-Qsim ta’ Wirt
stabbilit bl-artikolu 4 ta’ dan l-Att;
"uffi`jal pubbliku" u "servizz pubbliku" g]andhom l-istess tifsir
kif mog]ti lilhom bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni.
Qsim ta’ beni 
komuni. 
3. (1) Meta \ew[ persuni jew aktar ikollhom xi beni komuni
li ji[u g]andhom minn wirt, dawk il-beni jistg]u jkunu su[[etti li
jinqasmu skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att fuq talba
mag]mula kif provdut fis-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu:
I\da ma g]andha ssir ebda talba b]al dik ]lief wara li jkunu
g]addew tliet snin mill-ftu] tas-su``essjoni.
(2) Dik it-talba tista’ ssir b’rikors lit-Tribunal minn wie]ed jew
aktar mill-komproprjetarji li fi\-\mien tal-ftu] tas-su``essjoni jew
ikollhom bejniethom mhux inqas minn ]amsin fil-mija ta’ l-ishma
tal-beni hekk komuni jew flimkien jikkostitwixxu mhux inqas minn
]amsin fil-mija tan-numru tal-komproprjetarji kollha.
Kap. 16.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu jkunu bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 906
tal-Kodi`i ~ivili.
(4) I\da meta l-azzjoni tin[ieb quddiem it-Tribunal jew
tintbag]at lilu skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, it-Tribunal
ikollu sakemm dik l-azzjoni hija pendenti quddiemu, l-
[urisdizzjoni esklu\iva dwar l-o[[ett ta’ dik l-azzjoni u ebda
*Ara s-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 1 ta’ l-Att kif ori[inarjament promulgat, liema
subartikolu [ie m]olli barra ta]t l-Att ta’ l-1980 dwar ir-Revi\joni tal-Li[ijiet
Statutarji, u l-Avvi\ Legali 34 ta’ l-1984.
 2      KAP. 308.]      QSIMTAL-WIRT 
azzjoni o]ra dwar l-istess talba ma g]andha tin[ieb quddiem xi
qorti ta’ l-ewwel grad.
Tribunal ta’ 
Arbitra[[. 
4. (1) Qed ji[i b’dan stabbilit tribunal li jkun mag]ruf b]ala
t-Tribunal ta’ Arbitra[[ dwar il-Qsim ta’ Wirt.
(2) It-Tribunal g]andu jisma’ u jidde`iedi kull talba li tin[ieb
quddiemu skond dan l-Att u kull regolamenti mag]mula bis-sa]]a
tieg]u.
Kostituzzjoni tat-
Tribunal. 
Emendat:
XXIV.1995.362.
5. (1) It-Tribunal ikun mag]mul minn arbitru wie]ed jew
minn tliet arbitri li jkunu ma]tura u li g]andhom iservu skond id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. }lief meta l-komproprjetarji kollha
jaqblu li t-Tribunal g]andu jkun mag]mul minn tliet arbitri, it-
Tribunal ikun mag]mul minn arbitru wie]ed.
(2) Arbitru jkun wie]ed minn panel  ta’ persuni ma]tura mill-
President tar-Repubblika li ja[ixxi skond il-parir tal-Prim Ministru
minn fost persuni li fil-fehma tal-Prim Ministru jkunu idonei li
jaqdu d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta’ arbitri g]all-finijiet ta’ dan l-
Att.
(3) Persuna tkun skwalifikata milli tin]atar jew li sservi b]ala
arbitru sakemm tkun membru tal-Kamra tad-Deputati.
(4) L-arbitri joqog]du fuq it-Tribunal jew skond min imissu
jew skond dak it-tqassim ta’ dmirijiet u skond dawk id-
disposizzjonijiet dwar min ma jistax iservi u `irkostanzi o]ra, kif
il-Ministru jista’ jistabbilixxi jew kif jista’ ji[i preskritt.
(5) Qabel ma jibda jisma’ xi rikors mi[jub quddiem it-
Tribunal, l-arbitru, jekk ma jkollux kariga [udizzjarja, g]andu
jie]u [urament li je\amina u jidde`iedi r-rikors fedelment,
b’imparzjalità u skond dan l-Att; u dak il-[urament jittie]ed
quddiem il-Qorti ta’ l-Appell.
Kap. 12.
(6) Il-Ministru g]andu jinnomina uffi`jal pubbliku biex ikun
Segretarju tat-Tribunal, u jista’ wkoll iqabbad uffi`jali pubbli`i
o]ra biex jg]inu lis-Segretarju fil-qadi ta’ dmirijietu. Is-Segretarju
tat-Tribunal ikollu mutatis mutandis dawk is-setg]at u d-dmirijiet li
bil-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u Pro`edura ~ivili huma vestiti fir-
Re[istratur tal-Qrati.
(7) Ir-Re[istru tal-Qrati Superjuri jkun ir-Re[istru tat-Tribunal,
u l-pro`essi kollha tat-Tribunal jin\ammu f’dak ir-Re[istru ta]t il-
]arsien tar-Re[istratur.
Funzjonijiet ta’ 
arbitri.
6. (1) Persuna ma]tura fuq il-panel ta’ arbitri g]andha sservi
g]all-perijodu spe`ifikat fil-]atra tag]ha li jkun perijodu ta’ mhux
inqas minn tliet snin u jekk ma ji[i spe`ifikat ebda perijodu b]al
dak g]andha sservi g]al perijodu ta’ tliet snin.
(2) Arbitru jista’ jitne]]a mill-kariga matul il-perijodu tal-
]atra tieg]u biss fl-istess `irkostanzi u bl-istess mod b]al im]allef
tal-qrati superjuri.
(3) Arbitru filwaqt li jkun qieg]ed iservi f’ka\ partikolari
g]andu, minkejja li jkun intemm il-perijodu tal-]atra tieg]u,
ikompli hekk iservi fil-pro`edimenti li fihom ikun qed iservi b]ala
QSIMTAL-WIRT  [KAP. 308.   3
arbitru sakemm jintemmu dawk il-pro`edimenti u wara g]all-fini
ta’ l-interpretazzjoni, korrezzjoni u biex i\id dak li jkun t]alla barra
f’xi de`i\joni mog]tija f’dawk il-pro`edimenti.
Rikors g]al 
arbitra[[. 
7. Rikors lit-Tribunal mag]mul kif provdut fl-artikolu 3 ta’
dan l-Att g]andu ji[i ppre\entat fir-Re[istru tat-Tribunal b’dak il-
mod, bil-]las ta’ dawk id-drittijiet u flimkien ma’ dawk id-
dokumenti kif jista’ ji[i preskritt.
Notifika ta’ rikors 
lill-intimati. 
8. (1) Kopja tar-rikors flimkien mad-dokumenti u n-noti
ppre\entati mieg]u g]andhom ji[u notifikati lil kull wie]ed mill-
komproprjetarji intimati.
(2) L-intimati g]andhom fi \mien g]oxrin jum tax-xog]ol min
notifika tar-rikors jippre\entaw risposta g]alih li fiha jg]idu l-punti
kollha li fuqhom ma jaqblux ma’ dak li jkun jinsab fir-rikors jew
fid-dokumenti ppre\entati mieg]u.
Pro`essi tal-qorti 
jintbag]tu lit-
Tribunal. 
9. (1) Fejn ikun hemm pendenti quddiem qorti ta’ l-ewwel
grad azzjoni g]all-qsim ta’ beni ereditarji, il-parti jew il-partijiet li
bejniethom jistg]u, kieku l-kaw\a ma kenitx hekk pendenti,
jag]mlu rikors skond l-artikolu 3 ta’ dan l-Att, jistg]u b’nota jew
b’noti ppre\entati fir-re[istru tal-qorti li quddiemha tkun pendenti
l-kaw\a jitolbu lill-qorti biex tibg]at il-kaw\a quddiem it-Tribunal,
u l-qorti g]andha ma’ dan tordna li l-pro`ess tal-kaw\a jintbag]at
lit-Tribunal.
(2) Il-pre\entata ta’ dik in-nota jew ta’ dawk in-noti, skond il-
ka\, titqies li tkun irtir ta’ l-azzjoni mill-[urisdizzjoni ta’ dik il-
qorti, u rikors lit-Tribunal g]al de`i\joni fuq it-talba li tkun tinsab
fl-att li bih ikunu nbdew il-pro`edimenti quddiem il-qorti:
I\da ma jit]allsu ebda drittijiet tar-Re[istru g]ax dik l-
azzjoni ma tkunx tkompliet.
(3) It-Tribunal g]andu jisma’ u jidde`iedi l-kwistjoni mibg]uta
lilu kif intqal qabel fil-limiti tat-talba, ta’ l-e``ezzjonijiet g]aliha u
ta’ kull kontra-talba li tkun saret u fuq il-provi ppre\entati skond il-
li[i, sew jekk ikunu saru jew [ew ippre\entati quddiem il-qorti sew
quddiem it-Tribunal.
Pro`edimenti 
quddiem it-
Tribunal. 
10. (1) Ir-rikors, jew l-azzjoni mibg]uta lit-Tribunal ta]t l-
artikolu 9, g]andha titqieg]ed g]as-smig] f’data kmieni.
(2) It-Tribunal g]andu j\omm is-seduti tieg]u u jag]ti d-
de`i\joni tieg]u, mag]duda kull de`i\joni preliminari jew parzjali,
fil-pubbliku, kemm-il darba l-partijiet kollha ma jiftehmux
xort’o]ra.
Kap. 12. 
(3) It-Tribunal g]andu jisma’ r-rikorsi skond ir-regoli stabbiliti
fil-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u Pro`edura ~ivili safejn dawn
ikunu applikabbli g]all-pro`edimenti quddiem it-Tribunal u li ma
jkunux kontra d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
Kap. 16.
(4) It-Tribunal g]andu jidde`iedi kull kwistjoni quddiemu
skond id-disposizzjonijiet tal-Kodi`i ~ivili dwar il-qsim ta’ wirt u
ta’ kull li[i o]ra safejn tkun applikabbli g]all-kwistjoni quddiem
it-Tribunal, u g]andu jidde`iedi l-ispejje\ skond dan. Dawk l-
ispejje\ g]andhom jinkludu l-ispejje\ li jkunu saru minn kull parti
 4      KAP. 308.]      QSIMTAL-WIRT 
quddiem il-qorti ta’ l-ewwel grad f’kull kaw\a li tintbag]at lit-
Tribunal skond id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
(5) Kull de`i\joni g]andha tkun iffirmata mill-arbitru, u meta
jkun hemm tliet arbitri, minn kull wie]ed mill-arbitri:
I\da arbitru li ma jaqbilx m’g]andux g]alfejn jiffirma d-
de`i\joni, imma dan il-fatt g]andu jissemma mill-arbitri l-o]ra.
(6) Id-de`i\joni mog]tija mit-Tribunal tkun finali u
konklu\iva.
(7) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu  (6) ta’ dan l-
artikolu, it-Tribunal g]andu s-setg]a li f’kull \mien jag]ti, fuq it-
talba ta’ kull wa]da mill-partijiet, interpretazzjoni tad-de`i\joni
jew ta’ xi punti de`i\i fiha, u jikkore[i kull \ball f’xi de`i\joni jew
i\id dak li jkun t]alla barra mid-de`i\joni.
Dehra quddiem it-
Tribunal. 
11. Il-partijiet jistg]u jidhru quddiem it-Tribunal sew huma
nfushom jew jistg]u jkunu rappre\entati kif imiss minn persuna
o]ra.
|mien g]all-g]oti 
ta’ de`i\joni. 
12. (1) Kemm-il darba l-partijiet kollha fil-pro`edimenti ta’
arbitra[[ ma jiftehmux xort’o]ra, it-Tribunal g]andu jag]ti d-
de`i\joni mhux iktar tard minn sitt xhur mill-jum li fih l-intimati
jkunu ppre\entaw ir-risposta tag]hom jew mill-jum li fih ikun
g]alaq i\-\mien g]all-pre\entata tar-risposta, skond liema jkun l-
ewwel.
(2) Meta d-de`i\joni ma tkunx tista’ ting]ata fi\-\mien
imsemmi fis-subartikolu ta’ qabel dan, dak i\-\mien jista’ ji[i
mtawwal g]al perijodi o]ra, li kull wie]ed minnhom ma jkunx
itwal minn sitt xhur, fuq it-talba tar-rikorrenti jew mit-Tribunal
f’`irkostanzi e``ezzjonali li g]andhom jing]adu espressament u
jitni\\lu fil-pro`ess ta’ l-arbitra[[.
Kap. 12.
(3) Meta xi perijodu msemmi fis-subartikoli ta’ qabel ta’ dan l-
artikolu ma jkunx g]al xi ra[uni m[edded kif hemmhekk provdut,
il-pro`edimenti g]andhom jitqiesu li [ew differiti sine die u d-
disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 964 u 965 tal-Kodi`i ta’
Organizzazzjoni u Pro`edura ~ivili g]andhom, mutatis mutandis,
japplikaw g]al dawk il-pro`edimenti; u f’kull ka\ b]al dak il-
perijodu msemmi fis-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu g]andu jibda
jg]odd mid-data meta l-kaw\a ter[a’ ti[i appuntata.
Setg]at [enerali 
tat-Tribunal. 
Kap. 12.
13. (1) It-Tribunal ikollu dawk is-setg]at li bil-Kodi`i ta’
Organizzazzjoni u Pro`edura ~ivili huma vestiti fil-Prim’Awla tal-
Qorti ~ivili.
(2) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu,
it-Tribunal ikollu s-setg]a li j]arrek xhieda u li jag]ti l-[urament, li
ja]tar esperti biex jirrapportaw fuq ]wejje[ ta’ xorta teknika li jkun
hemm fil-kwistjoni, u li je]tie[ lil kull persuna li fil-fehma tieg]u
jkollha tag]rif spe`jali fuq xi ]a[a rilevanti, jew fuq xi wa]da mill-
kwistjonijiet li jirreferi g]alihom ir-rikors, jew tal-kwistjoni
mibg]uta lit-Tribunal, li tag]ti bil-miktub jew xort’o]ra u li
tikkonferma bil-[urament, dik il-fehma u dawk il-partikolaritajiet
dwar ir-rikors, mag]dud il-qsim f’ishma ta’ kull beni mobbli jew
QSIMTAL-WIRT  [KAP. 308.   5
immobbli, kif it-Tribunal jista’ je]tie[, u jista’ jawtorizza lil kull
persuna li tag]ti l-[urament g]al dak l-g]an.
Funzjoni tat-
Tribunal. 
14. (1) It-Tribunal g]andu jag]mel dak li jista’ biex iwassal
lill-partijiet g]al ftehim fuq il-]wejje[ li dwarhom ikun hemm
kwistjoni.
(2) Meta jintla]aq ftehim it-Tribunal g]andu jag]mel  procès
verbal tieg]u u g]andu jda]]al il-ftehim fid-de`i\joni wara li dak
il-procès verbal ji[i ffirmat mill-partijiet jew mir-rappre\entanti
legali tag]hom jew xort’o]ra jkun a``ettat u jkun hemm qbil dwaru
b’att li jkun iffirmat u ppre\entat b’nota fir-Re[istru tat-Tribunal.
Astensjoni jew 
riku\a ta’ arbitri.
Kap. 12. 
15. L-arbitru jista’ ji[i riku\at, jew jista’ jastjeni, milli
joqg]od fit-Tribunal f’kull wa]da mi`-`irkostanzi msemmija fl-
artikolu 734 tal-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u Pro`edura ~ivili; u
f’kull ka\ b]al dak id-disposizzjonijiet tas-Sub-Titolu II tat-Titolu
II tat-Tielet Ktieb ta’ dak il-Kodi`i g]andhom japplikaw safejn
ikunu applikabbli u bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet l-o]ra ta’ dan
l-Att.
Effetti ta’ 
de`i\jonijiet tat-
Tribunal. 
Kap. 12. 
16. (1) L-esekuzzjoni tad-de`i\jonijiet tat-Tribunal g]andha
titwettaq bil-mod preskritt fil-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u
Pro`edura ¬ivili, u ti[i vestita fit-Tribunal innifsu.
(2) Meta d-de`i\joni tkun te]tie[ att pubbliku, it-Tribunal
g]andu ja]tar nutar biex jippubblika l-att u kuraturi biex
jirrappre\entaw dawk li jonqsu li jidhru fuq l-att, u g]andu
jistabbilixxi l-post, id-data u l-]in g]all-pubblikazzjoni ta’ l-att.
Drittijiet ta’ arbitri 
u ta’ esperti. 
Kap. 12. 
17. Id-drittijiet li g]andhom jit]allsu lill-arbitri u lil kull
esperti nominati minnhom g]andhom ikunu dawk stabbiliti g]al
periti legali u periti o]ra ta]t il-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u
Pro`edura ~ivili, u d-disposizzjonijiet ta’ dak il-Kodi`i applikabbli
g]all-periti g]andhom japplikaw g]al dawk l-arbitri jew esperti:
I\da dawk id-drittijiet ma jit]allsux lill-arbitri li jkollhom
kariga [udizzjarja jew li jkunu mag]\ula mis-servizz pubbliku.
Setg]a g]all-
eg]mil ta’ 
regolamenti.
18. Il-Ministru jista’ minn \mien g]al \mien jag]mel
regolamenti li jirregolaw il-pro`edura tat-Tribunal u bla ]sara
g]all-[eneralità ta’ dak li ntqal qabel, jista’ jag]mel regolamenti
li- 
(a) jippreskrivu x’g]andu jkun fihom ir-rikors lit-
Tribunal, ir-risposta g]alih, u kull att ie]or bil-miktub
ta’ pro`ediment quddiem it-Tribunal, il-mod kif ji[i
ppre\entat kull att b]al dak, u d-dokumenti li
g]andhom ji[u ppre\entati mag]hom;
(b) jippreskrivu l-pro`edura g]an-notifika ta’ kull att lill-
parti l-o]ra;
(`) jippreskrivu l-pro`edura kif ti[i stabbilita mit-Tribunal
id-data tas-smig] tar-rikors u g]all-g]oti ta’ l-avvi\ ta’
dik id-data lill-partijiet kon`ernati;
(d) jippreskrivu d-drittijiet, barra minn dawk provdut
g]alihom fl-artikolu 17, ]lasijiet u spejje\ li
 6      KAP. 308.]      QSIMTAL-WIRT 
g]andhom jit]allsu dwar kull pro`ediment quddiem it-
Tribunal, mag]duda d-drittijiet tar-Re[istru g]ad-
de`i\joni jew biex ma tkomplix il-kaw\a;
(e) jippreskrivu d-drittijiet li g]andhom jit]allsu lil
persuna dwar id-dehra jew l-assistenza lil parti fil-
pro`edimenti quddiem it-Tribunal; 
(f) jippreskrivu d-dritt li g]andu jit]allas lir-Re[istru
g]all-]ru[ ta’ xi kopji uffi`jali ta’ de`i\joni jew
dokument fil-pro`ess tat-Tribunal;
(g) jippreskrivu kull ]a[’o]ra li tkun me]tie[a sabiex
jitwettqu a]jar il-funzjonijiet tat-Tribunal.
