PRO{ETT DWAR IL-MANIFATTURA
U TQASSIM TA’ GASS - PRO{ETT NRU. 11 [ L.S.343.09 1
LE{ISLAZZJONI SUSSIDJARJA 343.09
PRO{ETT DWAR IL-MANIFATTURA
U TQASSIM TA’ GASS - PRO{ETT NRU. 11
24 ta’ Novembru, 1953
In-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 634 ta’ l-1953, kif emendata bin-
Notifikazzjoni tal-Gvern 217 ta’ l-1957, bl-Att XLIV ta’ l-1965, u bl-Avvi\i
Legali 32 ta’ l-1967, 119 ta’ l-1969, 47 u 77 ta’ l-1970, 124 ta’ l-1976, 61
u 86 ta’ l-1967, 51 ta’ l-1978 u 80 ta’ l-1979.
Titolu.
Tqassim ta’ Gass - Pro[ett Nru. 11.
Tifsir.
Kap. 343.
2. F’dan il-pro[ett, ]lief jekk il-kontest ma jitlobx xort’o]ra,
il-kliem u l-espressjonijiet u\ati g]andhom l-istess tifsiriet b]al
dawk mog]tijin lilhom fl-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Ta]ri[.
Applikabilità .
gass ma’ Enemalta (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsej]a "l-
prin`ipal"), impieg li hawnhekk huwa msejja] b]ala seng]a skond
it-tifsira u g]all-finijiet ta’ l-Att imsemmi.
Impieg b]ala 
apprendista.
Emendat:
XLIV. 1965.4.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 51 ta’ l-1978.
4. Ebda persuna ma tista’ ti[i mpjegata b]ala apprendista ta]t
dan il-pro[ett kemm-il darba ma ji[ix muri g]as-sodisfazzjon tad-
Direttur li dik il-persuna tkun spi``at ir-raba’ sena ta’ Skola
Sekondarja jew il-kors kollu ta’ l-Iskola tas-Snajja’.
Pro`essi.
g]andu jintrabat li jg]allimhom u li jag]tihom il-fa`ilitajiet li
jitg]allmu dawn il-pro`essi:
(1) {enerali - |armar, armar u tqeg]id ta’ partijiet fissi u
li ja]dmu ta’ arlo[[i u strumenti tal-gass inklu\ l-
immarkar, segar u titqib bl-idejn, `ippjar bl-iskarpell,
limar fin, `anfrinar u counterboring; u\u tal-g]odda
adatti u strumenti tal-qies u gej[ijiet; kif jinsabu difetti
fl-arlo[[i u fl-istrumenti.
(2) Tqeg]id tal-pipes prin`ipali - Tqeg]id tal-mains tal-
gass; ]ru[ ta’ connections u fittings g]al syphons u
valves; g]eluq ta’ joints bit-tqallit; g]eluq ta’ flanges u
qtug] ta’ kamini.
(3) Fittings ta’ [ewwa - Tqeg]id ta’ pipes tal-gass mill-
main u konnessjoni tag]hom ma’ l-arlo[[i, k`ejjen,
geysers, heaters u apparati o]ra tad-dar, inklu\ il-
qtug] ta’ pipes, g]emil ta’ joints, g]eluq ta’ flanges u
qtug] ta’ kamini.
(4) Prekawzjonijiet ta’ sigurtà .
(5) Matul l-a]]ar sena ta’ tag]lim il-prin`ipal jista’
j[ieg]el lill-apprendista jispe`jalizza jew fit-tiswija ta’
l-arlo[[i, fit-tqeg]id ta’ pipes prin`ipali jew fit-
twa]]il ta’ fittings interni.
2 L.S.343.09 ]
PRO{ETT DWAR IL-MANIFATTURA
U TQASSIM TA’ GASS - PRO{ETT NRU. 11
|mien ta’ 
apprendistat.
Emendat:
XLIV. 1965.4;
A.L. 119 ta’ l-
1969.
6. I\-\mien tat-ta]ri[ g]andu jkun ta’ sitt snin:
I\da g]andhom jitnaqqsu sitt xhur mi\-\mien imsemmi ta’
sitt snin, sa tnaqqis b’kollox ta’ mhux i\jed minn sentejn, g]al kull
sena s]i]a ta’ attendenza mill-apprendista prospettiv, wara li jkun
g]alaq l-età  ta’ tnax-il sena, f’xog]ol tal-metall tal-kors ta’ l-
in[inerija mekkanika fi skola teknika tal-Gvern ta’ bin-nhar, jekk
din l-attendenza tkun `ertifikata b]ala sodisfa`enti mid-direttur ta’
l-iskola li tkun:
I\da dwar dawk il-kuntratti ta’ ta]ri[ li jsiru wara l-ewwel
ta’ Jannar, 1970, minflok il-kliem "sitt snin" kull fejn jinsabu f’dan
l-artikolu g]andhom jid]lu l-kliem "erba’ snin".
Pagi.
Emendat:
N.G. 217 ta’ l-
1957.
Sostitwit:
A.L. 32 ta’ l-1967;
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 124 ta’ l-
1976;
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 80 ta’ l-1979.
7. Il-pagi li jit]allsu lil apprendisti fis-snajja’ li g]alihom
japplika dan il-pro[ett g]andhom ikunu kif [ej:
}inijiet ta’ xog]ol.
Emendat:
N.G. 217 ta’ l-
1957;
XLIV. 1965.4.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 47 ta’ l-1970.
8. (1) Il-]inijiet ta’ xog]ol ta’ apprendisti mpjegati ta]t dan
il-pro[ett ma g]andhomx ikunu iktar minn disa’ sig]at f’kull
[urnata:
I\da l-prin`ipali jistg]u j]addmu apprendisti bis-sahra bl-
approvazzjoni tad-Direttur, li jista’ jimponi dawk il-kondizzjonijiet
li jidhirlu xierqa, bir-rati ta’ ]las li [ejjin:
(a) g]al kull ]in ta’ xog]ol i\jed minn disa’ sig]at kuljum
- ]in u nofs;
(b) g]al kull ]in ta’ xog]ol i\jed minn ]amsa u erbg]in
sieg]a f’kull [img]a, esklu\ kull ]in im]allas b’rata
ta’ sahra - ]in u nofs;
(`) g]al kull ]in ta’ xog]ol fil-}dud u fil-vaganzi tas-
soltu - ]in doppju.
(2) Apprendisti ta]t l-età  ta’ 16-il sena ma jistg]ux ji[u
m]addma bejn il-11 p.m. ta’ [urnata u s-6 a.m. tal-[urnata ta’ wara.
|mien ta’ mistrie].
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 80 ta’ l-1979.
9. Apprendisti g]andhom jing]ataw [urnata s]i]a ta’ mistrie]
f’kull [img]a kalendarja.
Leave ta’ vaganza.
Mi\jud:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
Sostitwit:
A.L. 77 ta’ l-1970;
A.L. 86 ta’ l-1977.
10. L-apprendisti jkollhom dritt, f’kull sena kalendarja, g]al -
(a) il-vaganzi tas-soltu kollha b’paga s]i]a, u
(b) wara tliet xhur fl-impieg, leave ta’ vaganza ta’ dak in-
numru ta’ [ranet tax-xog]ol b’paga s]i]a li jkun daqs
in-numru ta’ [ranet tax-xog]ol li dak l-apprendist
partikolari normalment ikollu jattendi g]ax-xog]ol
matul perijodu ta’ erba’ [img]at:
I\da -
(a) l-apprendisti kollha li jkun ilhom fl-impieg g]al anqas
Sena Pagi fil-[img]a
L-Ewwel Lm 10.55,0
It-Tieni Lm 13.22,0
It-Tielet Lm 15.90,0
Ir-Raba’ Lm 18.57,0.
PRO{ETT DWAR IL-MANIFATTURA
U TQASSIM TA’ GASS - PRO{ETT NRU. 11 [ L.S.343.09 3
minn sena jkollhom dritt g]al dik il-parti ta’ l-
imsemmi leave ta’ vaganza li tkun bi proporzjon g]an-
numru ta’ xhur fl-impieg, u
(b) leave ta’ vaganza ma jistax normalment jittie]ed f’xi
[urnata li fiha l-apprendist ikun me]tie[ jattendi skola
g]al tag]lim teoriku.
Permess g]al mard 
b’paga s]i]a.
Mi\jud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Kap. 318.
11. (1) Wara li jag]lqu u l-ewwel sitt xhur ta’ ta]ri[, l-
apprendisti jkunu intitolati g]al g]oxrin [urnata permess g]all-
mard b’paga s]i]a f’kull sena kalendarja nieqes kull benefi``ju
g]all-mard li g]alih huma jista’ jkollhom dritt skond l-Att dwar is-
Sigurtà  So`jali:
I\da g]andu ji[i pre\entat `ertifikat mediku li ji``ertifika
inkapa`ità  g]ax-xog]ol li jkopri l-perijodu ta’ assenza lill-prin`ipal
li jista’ je]tie[ lit-tabib tieg]u li je\amina lill-apprendista.
(2) L-apprendisti ma jkunu intitolati g]al ebda ]las ta’ paga
g]all-ewwel tliet ijiem ta’ kull perijodu ta’ permess g]all-mard:
I\da n-numru ta’ [ranet bla ]las ta’ permess g]all-mard ma
g]andux jitnaqqas mid-dritt ta’ permess g]all-mard bi ]las.
Permess bi ]las fil-
ka\ ta’ mewt.
Mi\jud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
12. L-apprendisti jkollhom jumejn permess bi ]las fil-ka\ tal-
mewt ta’ xi wie]ed minn dawn li [ejjin: il-mara, ir-ra[el, l-omm, il-
missier (jew il-persuna li f’dak i\-\mien kienet fil-fatt qeg]da
tag]milha ta’ omm jew ta’ missier) iben, bint, ]u u o]t l-
apprendista.
Festi tas-soltu.
Mi\jud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Emendat:
A.L. 124 ta’ l-
1976.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977.
Kap. 252.
13. F’dan il-pro[ett "festi tas-soltu" tfisser il-[ranet (barra l-
}add) dikjarati g]al dak i\-\mien b]ala btajjel pubbli`i skond jew
ta]t l-Att dwar il-Jum Nazzjonali u Btajjel Pubbli`i o]ra.
Leave g]al 
korriment.
Mi\jud:
A.L. 80 ta’ l-1979.
Kap. 318.
14. Apprendist ikun intitolat g]al sena leave g]al korriment
b’paga s]i]a, nieqes l-ammont s]i] ta’ kull benefi``ju g]al
korriment li g]alih apprendist ikollu dritt skond l-Att dwar is-
Sigurtà  So`jali, jekk ikorri waqt il-qadi attwali ta’ dmirijietu u dak
il-korriment ma jkunx min]abba negli[enza kontributorja minn
na]a tieg]u jew min]abba li jkun kiser regoli ta’ ]arsien mill-
periklu stabbiliti mill-management.
