OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 1
KAPITOLU 413
ATT DWAR OPPORTUNITAJIET INDAQS 
(PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
10 ta’ Frar, 2000
1 ta’ Ottubru, 2000
L-Att I ta’ l-2000.
TAQSIMA I
PRELIMINARI
Titolu fil-qosor.
Opportunitajiet Indaqs g]al Persuni b’Di\abilità .
Tifsir.
xort’o]ra -
"a[enzija ta’ impieg" tfisser kull min jew kull korp li, sew jekk
bi ]las sew le, jassisti lil persuni jsibu impieg jew xog]ol ie]or jew
li jkun jassisti lil prin`ipali jsibu impjegati jew ]addiema, u
tinkludi kull attività  mwettqa f’Malta g]ar-rekluta[[ ta’ persuni
biex ji[u impjegati f’Malta jew barra minn Malta;
"akkomodazzjoni" tinkludi akkomodazzjoni residenzjali jew
kummer`jali, u adattament strutturali jew bidliet f’bini e\istenti;
"awtorità  edukattiva" tfisser korp jew persuna li jkunu qed
jamministraw istituzzjoni edukattiva;
"di\abilità " tfisser nuqqas fi\iku jew mentali li jillimita b’mod
sostanzjali xi attività  vitali ma[[uri wa]da jew iktar minn wa]da
ta’ dik il-persuna;
"età  pensjonabbli", g]ar-rigward ta’ persuna, tfisser kull età  li
matulha din il-persuna jkollha jedd g]al pensjoni g]al min jirtira
skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar is-Sigurtà  So`jali; 
"età  ta’ skola obbligatorja", g]ar-rigward ta’ persuna, tfisser l-
età  meta dik il-persuna tkun su[[etta g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-
Att dwar l-Edukazzjoni sal-limitu li dawn ikunu jirrelataw g]al dik
l-età ;
"impieg" tfisser impieg b’kuntratt ta’ servizz;
"istituzzjoni edukattiva" tfisser kindergarten, skola, kulle[[,
università  jew istituzzjoni o]ra li fihom ji[u provduti edukazzjoni
jew ta]ri[;
"Kummissjoni" tfisser il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni
b’Di\abilità  mwaqqfa skond ma hemm fl-artikolu 21 ta’ dan l-Att,
u tinkludi lil kull uffi`jal tal-Kummissjoni minnha debitament
awtorizzat biex ja[ixxi f’isimha g]al xi g]an spe`ifiku jew
kategorija ta’ g]anijiet ta]t dan l-Att;
"kuntratt ta’ servizz" tfisser ftehim ta’ impieg bejn \ew[ persuni,
jew bejn persuna u korp ta’ persuni, sew bil-miktub, bil-fomm jew
mifhum, li bih l-impjegat ikollu obbligu li jag]ti servizzi lill-
prin`ipal g]al g]add ta’ sig]at stabbiliti, fuq ba\i sew ta’ full-time
jew ta’ part-time, sew temporanja, b’paga, salarju, rimunerazzjoni
2 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
bi ]las jew kull benefi``ju jew privile[[ ie]or hekk kif kollha
stabbiliti bla ]sara g]all-jedd li jkollu l-prin`ipal li jikkontrolla,
jissorvelja, imexxi u jie]u kull g]amla ta’ azzjoni dixxiplinarja fuq
l-impjegat skond kif dak iwettaq dmirijietu;
"membru tal-familja", g]ar-rigward ta’ individwu,
tinkludi -
(a) il-[enituri;
(b) il-mara jew ir-ra[el;
(`) l-iben, il-bint, ]u jew o]t, li jkollhom tmintax-il sena
jew aktar; u
(d) tutur legali jew kuratur, ta’ dak l-individwu;
"Ministru" tfisser il-Ministru responsabbli g]all-]arsien so`jali u
l-i\vilupp ta’ dan il-qasam, u tinkludi kull persuna li tkun
debitament awtorizzata mill-Ministru msemmi biex ta[ixxi f’ismu
g]al g]an spe`ifiku jew kategorija ta’ g]anijiet ta]t dan l-Att;
"nuqqas", fil-kuntest ta’ di\abilità , tfisser kull telfien,
restrizzjoni jew anormalità  ta’ funzjoni psikolo[ika, fi\jolo[ika jew
struttura anatomika;
"g]ajnuna aw\iljarja" tfisser kull mezz palljattiv (li jtaffi) jew
terapewtiku, kull g]ajnuna prostetika, jew kull mezz ie]or jew
g]ajnuna o]ra li jistg]u jin]tie[u minn persuna b’di\abilità  b’mod
spe`ifiku min]abba f’dik id-di\abilità ;
"persuna b’di\abilità  kwalifikata" tfisser -
(a) g]ar-rigward ta’ xi impieg b]al dak imsemmi fit-
Titolu I tat-Taqsima III ta’ dan l-Att, persuna
b’di\abilità  li jkollha iktar mill-età  ta’ skola
obbligatorja i\da li tkun g]adha ma la]qitx l-età
pensjonabbli, u li, sew jekk ikollha sew jekk ma
jkollhiex xi akkomodazzjoni skond it-Titolu msemmi
qabel, tkun tista’ twettaq il-funzjonijiet essenzjali tal-
kariga fl-impieg li jkollha jew li tapplika g]aliha jew li
jista’ jkollha jew li tista’ tapplika g]aliha; u
(b) g]ar-rigward tal-provvediment ta’ o[[etti, fa`ilitajiet
jew servizzi kif imsemmi fit-Titolu 4 tat-Taqsima III
ta’ dan l-Att, persuna b’di\abilità  li jkollha l-]ti[iet ta’
eli[ibiltà  essenzjali g]all-provvediment ta’ dawk l-
o[[etti, fa`ilitajiet jew servizzi jew sabiex hija
tipparte`ipa f’dawk il-programmi jew attivitajiet
b]alma jistg]u ji[u provduti minn xi persuna jew korp
skond it-Taqsima qabel imsemmija ta’ dan l-Att.
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 3
TAQSIMA II
TIFSIRA TA’ DISKRIMINAZZJONI MIN}ABBA 
F’DI|ABILITÀ
Diskriminazzjoni 
min]abba 
f’di\abilità  dovuta 
g]al xi trattaament 
inqas favorevoli.
3. (1) Persuna tkun qieg]da tiddiskrimina kontra persuna
o]ra min]abba f’di\abilità  f’`irkostanzi relevanti g]all-g]anijiet
ta’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att jekk - 
(a) f’`irkostanzi li huma simili jew li m’humiex
materjalment differenti, hija tittratta jew tipproponi li
tittratta persuna b’di\abilità  b’mod inqas favorevoli
milli tittratta jew kieku tittratta persuna li ma jkollhiex
di\abilità  b]al dik; jew 
(b) hija tittratta jew tipproponi li tittratta persuna b’mod
inqas favorevoli min]abba f’xi karatteristika li soltu
jkollhom persuni li jkollhom dik id-di\abilità  jew
karatteristika mist]ajla li soltu tkun fuq persuni li
jkollhom di\abilità  b]al dik.
(2) G]all-g]anijiet tal-paragrafu (a) tas-subartikolu (1) ta’ dan
l-artikolu, il-fatt li l-persuna b’di\abilità  tista’ te]tie[
akkomodazjoni differenti u, jew, servizzi differenti, m’g]andu
f’ebda ka\ jitqies b]ala li jkun qed jikkostitwixxi `irkostanzi li
huma materjalment differenti.
Diskriminazzjoni 
min]abba 
f’di\abilità  dovuta 
g]al xi nuqqas ta’ 
konformità  ma xi 
]tie[a jew 
kondizzjoni.
4. Persuna tkun qieg]da tiddiskrimina ma’ persuna o]ra
min]abba f’di\abilità  jekk dik il-persuna l-o]ra ten]tie[ li
tikkonforma ma’ xi ]tie[a jew kondizzjoni li mag]ha
jikkonformaw jew ikunu jistg]u jikkonformaw il-ma[[oranza ta’
persuni li ma jkollhomx dik id-di\abilità , u
(a) li ma tkunx ra[onevoli fi`-`irkostanzi tal-ka\; u
(b) li mag]ha dik il-persuna l-o]ra ma tkunx tikkonforma
jew ma tkunx tista’ tikkonforma.
Diskriminazzjoni 
min]abba 
f’di\abilità  dovuta 
g]al kull g]ajnuna 
aw\iljarja.
5. Persuna tkun qieg]da tiddiskrimina ma’ persuna o]ra
min]abba f’di\abilità  jekk hija tittratta, jew tipproponi li tittratta,
lil dik il-persuna l-o]ra b’mod inqas favorevoli milli tittratta jew
kieku tittratta lil persuni o]rajn li ma jkollhomx dik id-di\abilità
min]abba fil-fatt li dik il-persuna l-o]ra tkun akkumpanjata bi jew
ikollha g]ajnuna aw\iljarja li tintu\a minn dik il-persuna l-o]ra jew
min]abba f’kull ]a[a li jkollha x’taqsam ma’ dak il-fatt, sew jekk
tkun sew jekk ma tkunx il-prattika li tittratta b’mod hekk inqas
favorevoli lil xi persuna li tkun akkumpanjata bi jew li jkollha xi
g]ajnuna aw\iljarja b]al dik.
Diskriminazzjoni 
min]abba 
f’di\abilità  dovuta 
g]al xi assistenza.
6. Persuna tkun qeg]da tiddiskrimina ma’ persuna o]ra
min]abba f’di\abilità  jekk hija tittratta, jew tipproponi li tittratta,
lil dik il-persuna l-o]ra b’mod inqas favorevoli milli tittratta jew
kieku tittratta lil persuni o]rajn li ma jkollhomx dik id-di\abilità
min]abba fil-fatt li dik il-persuna l-o]ra tkun akkumpanjata minn -
(a) interpretu; jew
(b) qarrej; jew
(`) assistent; jew
4 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
(d) persuna li tie]u ]siebha,
li jipprovdi servizzi ta’ interpretazzjoni, qari jew servizzi o]ra lil
dik il-persuna l-o]ra min]abba fid-di\abilità  ta’ dik il-persuna l-
o]ra jew min]abba f’kull ]a[a li jkollha x’taqsam ma’ dak il-fatt,
sew jekk tkun sew jekk ma tkunx il-prattika li tittratta b’mod inqas
favorevoli lil xi persuna li tkun akkumpanjata minn interpretu,
qarrej, assistent jew persuna li tie]u ]sieb, skond il-ka\.
TAQSIMA III
PROJBIZZJONI TA’ DISKRIMINAZZJONI MIN}ABBA 
F’DI|ABILITÀ
TITOLU I - IMPIEG
7. (1) Ebda prin`ipal ma jista jiddiskrimina min]abba
f’di\abilità  kontra persuna b’di\abilità  kwalifikata g]ar-rigward
ta’-
(a) pro`eduri li jkollhom x’jaqsmu ma’ applikazzjonijiet
g]al impieg;
(b) l-inga[[, promozzjoni jew tke``ija ta’ impjegati;
(`) il-kumpens li jing]ata lil impjegat;
(d) ta]ri[ f’xi okkupazzjoni; u
(e) kull patt, kondizzjoni u privile[[ ie]or li g]andu
x’jaqsam ma’ impieg.
(2) G]all-g]anijiet tas-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu u
ming]ajr pre[udizzju g]all-[eneralità  tat-Taqsima II ta’ dan l-Att,
prin`ipal jitqies li jkun qed jiddiskrimina min]abba f’di\abilità
kontra persuna kif hemm imsemmi, jekk dak il-prin`ipal b’mod li
mhux ra[onevoli -
(a) jillimita, jissegrega jew jikklassifika lil dik il-persuna
b’mod li dan itellef  l-opportunitajiet jew il-grad ta’
dik il-persuna; jew
(b) jipparte`ipa f’xi kuntratt, jew arran[ament ie]or jew
relazzjoni o]ra, li t-twettiq tag]hom ikollu l-effett li
jag]mel lil dik il-persuna su[[etta g]al
diskriminazzjoni; jew
(`) ju\a livelli, kriterji jew metodi ta’ amministrazzjoni li
jkollhom effett kuntarju g]all-opportunitajiet, grad
jew benefi``ji ta’ dik il-persuna; jew
(d) jonqos milli jipprovdi bdil ra[onevoli g]ad-di\abilità
ta’ dik il-persuna, ]lief jekk il-prin`ipal jista’ j[ib
prova li l-bdil me]tie[ ser jippre[udika b’mod mhux
xieraq, it-t]addim tas-seng]a jew tan-negozju li dak il-
prin`ipal ji[[estixxi; jew
(e) ji`]ad opportunitajiet ta’ impieg lil dik il-persuna meta
dik i`-`a]da tkun fondata fuq il-]tie[a tal-prin`ipal li
jipprovdi bdil ra[onevoli g]ad-dizabilità  ta’ dik il-
persuna; jew
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 5
(f) ju\a livelli ta’ kwalifika, provi dwar l-impieg, jew
kriterji ta’ g]a\la o]ra li jaqtg]u ’l barra jew jistg]u
jaqtg]u ’l barra lil xi persuna jew klassi ta’ persuni li
jkollhom xi di\abilità  kemm-il darba l-prin`ipal ma
j[ibx prova li l-livelli, provi jew kriterji ta’ g]a\la
o]ra jkunu kwalifika jew ]tie[a essenzjali g]all-kariga
li tkun; jew 
(g) jonqos milli jag]\el u jag]mel provi dwar xi impieg
bil-mod l-iktar effettiv sabiex ji\gura li, meta ssir il-
prova fuq dik il-persuna, u dik il-persuna tinzerta
jkollha di\abilità  li tnaqqas il-kapa`itajiet tag]ha ta’
kif t]oss, tu\a jdejha jew titkellem, ir-ri\ultati ta’
dawk il-provi jkunu jirriflettu b’mod pre`i\ il-
kapa`itajiet jew ix-xe]tiet ta’ dik il-persuna.
(3) Meta prin`ipal jeskludi minn xi impieg jew tkomplija ta’
impieg lil xi persuna li jkollha l-kwalifiki li ting]ata dak l-impieg
jew li tkompli f’dak l-impieg jew xort’o]ra jillimita l-
opportunitajiet, grad jew benefi``ji ta’ dik il-persuna min]abba fid-
di\abilità  ta’ persuna o]ra li mag]ha dik il-persuna tkun mag]rufa
jew suspetta li jkollha relazzjoni jew asso`jazzjoni, dik l-esklu\joni
jew limitazzjoni g]andhom, g]all-g]anijiet ta’ dan l-artikolu,
jitqiesu b]allikieku kienu diskriminazzjoni min]abba f’di\abilità
kontra persuna b]alma hemm imsemmi fis-subartikolu (1) ta’ dan l-
artikolu.
(4) G]all-g]anijiet tal-paragrafu (d) tas-subartikolu (2) ta’ dan
l-artikolu, il-fatturi li g]andhom jitqiesu sabiex ji[i stabbilit jekk
tibdil ikunx se jippre[udika b’mod mhux xieraq it-t]addim ta’
seng]a jew negozju [estit mill-prin`ipal g]andhom ikunu
jinkludu;-
(a) ix-xorta u n-nefqa tat-tibdil;
(b) ir-ri\orsi finanzjarji totali tal-post tax-xog]ol involuti
fl-g]emil tat-tibdil;
(`) l-g]add ta’ impjegati fuq il-post tax-xog]ol li jkunu
je]tie[u tibdil;
(d) l-effett fuq l-ispejje\ u r-ri\orsi u l-impatt li t-tibdil
me]tie[ se jkollu fuq it-t]addim tal-post tax-xog]ol;
(e) ir-ri\orsi finanzjarji totali tal-prin`ipal;
(f) il-qies totali tan-negozju tal-prin`ipal inklu\ l-g]add
ta’ impjegati, u l-g]add u t-tip tal-postijiet tax-xog]ol
u fejn dawn ikunu jinsabu;
(g) it-tip ta’ kull ]idma li jag]mel il-prin`ipal, inklu\i l-
g]amla, l-istruttura u l-funzjonijiet ta’ dawk li ja]dmu
u x-xog]ol li jag]mlu; u
(h) kemm ikunu jistg]u jing]ataw flus minn fondi
pubbli`i biex itaffu n-nefqa li ssir g]al xi tibdil.
(5) G]all-g]anijiet ta’ dan l-artikolu, il-fra\i "jipprovdi tibdil
ra[onevoli" tinkludi -
(a) li fa`ilitajiet e\istenti li jintu\aw mill-impjegati jsiru
b’mod li jkunu fa`ilment a``essibbli g]al, u jkunu
6 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
jistg]u jintu\aw minn persuni li jkollhom
di\abilitajiet; u
(b) ristrutturar ta’ impiegi, it-tnedija ta’ sistemi ta’ xog]ol
part-time jew skeda ta’ xog]ol modifikata, it-tqassim
mill-[did ta’ karigi battala, l-akkwist jew il-modifika
ta’ tag]mir jew mezzi, l-a[[ustament jew tibdil xieraq
ta’ e\amijiet jew materjal ta’ ta]ri[ jew policies, il-
provvediment ta’ qarrejja jew interpreti, u l-g]emil ta’
kull tibdil ie]or simili g]al persuna b’di\abilità .
E\amijiet medi`i. 8. (1) Salv kif hemm provdut fis-subartikoli (2) u (3) ta’ dan
l-artikolu, prin`ipal m’g]andux imexxi jew jesi[i xi e\ami mediku
jew xort’o]ra jitkixxef dwar min japplika g]al xi impieg mieg]u
jew xi impjegat tieg]u dwar jekk min ikun applika jew l-impjegat
tieg]u jkunx persuna b’di\abilità  jew dwar ix-xorta jew il-gravità
ta’ dik l-inkapa`ità  ]lief biex ja``erta ru]u mill-kapa`ità  li jwettaq
`erti funzjonijiet li jkollhom x’jaqsmu max-xog]ol tieg]u jew
sabiex jag]raf xi tkun in-nefqa li se jkollu jag]mel fit-tibdiliet li
jistg]u jen]tie[u b’ri\ultat ta’ dik id-di\abilità .
(2) Wara li ssir offerta ta’ impieg lil min japplika sabiex dan
ji[i impjegat u qabel ma dak l-impieg fil-fatt jibda jse]], prin`ipal
jista’ jipprovdi g]all-g]emil ta’ e\ami mediku, jew jesi[i li dan
isir, jew inkella jag]mel l-offerta ta’ dak l-impieg kondizzjonata
mir-ri\ultati ta’ dak l-e\ami biss jekk kull min japplika g]al din l-
istess g]amla ta’ impieg ikunu wkoll su[[etti g]al dak l-e\ami.
(3)Meta ji[ri li fil-fatt isir e\ami b]al dak imsemmi fis-
subartikolu (1) u (2) ta’ dan l-artikolu, kull tag]rif li jinkiseb dwar
il-kondizzjoni u l-istorja medika ta’ min japplika dwar id-di\abilità
li jkollu g]andu -
(a) jin[abar u jibqa’ jin\amm fuq formoli separati;
(b) jin\ammu f’files medi`i separati; u
(`) jitqies b]ala notament mediku konfidenzjali.
(4) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3) ta’ dan l-
artikolu, jekk min japplika ji[i sussegwentement impjegat, ebda
]a[a m’g]andha \\omm lill-prin`ipal tieg]u milli jg]arraf,  jekk
iqis li jkun hekk xieraq, lil
(a) supervisors u managers fi ]dan l-istess stabbiliment
dwar kull restrizzjoni me]tie[a fuq ix-xog]ol jew id-
dmirijiet ta’ dik il-persuna li tkun applikat u kull tibdil
li jista’ jin]tie[ u,
(b) persunal li jag]ti l-ewwel g]ajnuna u jie]u ]sieb l-
inkolumità  ta’ l-impjegati dwar kull kura ta’
emer[enza li tkun tista’ ten]tie[ dik il-persuna li tkun
applikat min]abba fid-di\abilità  tag]ha jew dwar kull
prekawzjoni spe`jali li tista’ tkun me]tie[a min]abba
f’dik id-di\abilità .
(5) B’\ieda mad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta’ dan l-
artikolu, i\da bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet tas-subartikoli (3) u
(4) ta’ dan l-artikolu, prin`ipal jista’ jitlob li jsiru e\amijiet medi`i
fuq ba\i volontarji, inklu\ il-[bir ta’ kull storja medika b’mod
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 7
volontarju, li jkunu jag]mlu sehem minn programm ta’ sa]]a g]all-
impjegati.
(6) G]all-g]anijiet ta’ dan l-artikolu, kull e\ami mediku
b]alma hemm imsemmi fih g]andu jinkludi kull e\ami mediku u,
jew, psikolo[iku li jista’ jsir fi`-`irkostanzi tal-ka\.
Trade Unions.
Kap. 452.
9. Organizzazzjoni re[istrata skond l-Att dwar l-Impiegi u r-
Relazzjonijiet Industrijali jew kumitat tat-tmexxija jew membru
tal-kumitat tat-tmexxija ta’ organizzazzjoni re[istrata b]al dik ma
jistg]ux jiddiskriminaw kontra -
(a) persuna, min]abba fid-di\abilità  ta’ dik il-persuna jew
id-di\abilità  ta’ xi wie]ed mill-membri tal-familja ta’
dik il-persuna -
(i) billi ji`]du jew jonqsu milli ja``ettaw l-
applikazzjoni tag]ha g]as-s]ubija; jew
(ii) fil-patti jew kondizzjonijiet li bihom dik l-
organizzazzjoni tkun lesta li ta``etta l-
applikazzjoni tag]ha g]as-s]ubija; u, jew 
(b) membru ta’ organizzazzjoni re[istrata b]al dik,
min]abba fid-di\abilità  ta’ dak il-membru jew id-
di\abilità  ta’ xi membru tal-familja ta’ dak il-membru
billi -
(i) ji`]adlu l-jedd g]al xi benefi``ju provdut mill-
organizzazzjoni jew jillimitalu l-jedd tieg]u
g]al dak il-benefi``ju; jew
(ii) ine]]ilu s-s]ubija mill-organizzazzjoni; jew
jibdillu l-kundizzjonijiet ta’ dik is-s]ubija.
A[enzija ta’ l-
impieg.
10. (1) A[enzija ta’ l-impieg ma tistax tiddiskrimina kontra
persuna min]abba fid-di\abilità  tag]ha jew id-di\abilità  ta’ xi
wie]ed mill-membri tal-familja tag]ha -
(a) billi ti`]ad milli tipprovdi lil dik il-persuna xi servizz
li l-a[enzija tag]ti; jew
(b) fil-patti jew kondizzjonijiet li l-a[enzija toffri li
tipprovdi lil dik il-persuna bis-servizzi tag]ha; jew
(`) fil-mod kif l-a[enzija tipprovdi lil dik il-persuna xi
servizz li tag]ti.
(2) G]all-iskop ta’ dan l-artikolu a[enzija ta’ l-impieg ma
g]andhiex titqies li qed tiddiskrimina kontra persuna min]abba fid-
di\abilità  tag]ha jekk, meta jkun ikkunsidrat it-ta]ri[ ta’ dik il-
persuna, il-kwalifiki u l-esperjenza rilevanti g]ax-xog]ol li hija
tkun qieg]da tfittex, u l-fatturi rilevanti l-o]ra kollha li g]andhom
ra[onevolment jitqiesu, dik il-persuna ma tkunx kapa`i, min]abba
fid-di\abilità  tag]ha, li twettaq il-]ti[iet ne`essarji tax-xog]ol li
tkun qed tfittex.
TITOLU 2 - EDUKAZZJONI
Edukazzjoni.
artikolu, awtorità  jew istituzzjoni edukattiva ma tistax
tiddiskrimina kontra -
8 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
(a) min japplika biex jidda]]al b]ala student min]abba
f’xi di\abilità  tieg]u jew xi di\abilità  ta’ xi wie]ed
mill-membri tal-familja tieg]u -
(i) billi ti`]adlu jew tonqos milli tilqa’ l-
applikazzjoni tieg]u g]al dak id-d]ul, jew
(ii) fil-patti jew kondizzjonijiet li bihom dik l-
awtorità  jew istituzzjoni edukattiva tkun lesta li
dda]]lu b]ala student; u, jew,
(b) student min]abba f’xi di\abilità  tieg]u jew xi
di\abilità  ta’ xi wie]ed mill-membri tal-familja tieg]u
billi -
(i) ti`]adlu l-jedd g]al xi benefi``ju provdut minn
dik l-awtorità  jew istituzzjoni edukattiva jew
tillimitalu l-jedd tieg]u g]al dak il-benefi``ju;
jew
(ii) tke``ih mill-istituzzjoni edukattiva fejn huwa
jkun qieg]ed jattendi.
(2) Meta awtorità  jew istituzzjoni edukattiva jkunu [ew g]al
kollox jew primarjament imwaqqfa g]al studenti li jkollhom xi
di\abilità  partikolari jew spe`ifika, dik l-awtorità  jew istituzzjoni
edukattiva jistg]u jag]mlu restrizzjoni ta’ d]ul f’dik l-istituzzjoni
biss g]al persuni li jkollhom dik id-di\abilità  partikolari jew
spe`ifika u ji`]du d-d]ul lil persuni o]ra li ma jkollhomx dik id-
di\abilità  partikolari jew spe`ifika i\da jkollhom di\abilità  o]ra.
(3) Meta d-d]ul ta’ persuna b’di\abilità  b]ala student
f’istituzzjoni edukattiva jkun jen]tie[ l-g]oti ta’ servizzi jew
fa`ilitajiet li ma jkunux me]tie[a minn studenti li ma jkollhomx
di\abilità , l-awtorità  jew istituzzjoni edukattiva involuta tista’
ti`]ad jew tonqos milli t]alli li jsir id-d]ul b]ala student ta’ dik il-
persuna f’dik l-istituzzjoni edukattiva jekk dik l-awtorità  jew
istituzzjoni [[ib prova li d-d]ul ta’ dik il-persuna f’dik l-
istituzzjoni jkun je]tie[ servizzi jew fa`ilitajiet li l-g]oti tag]hom
jimponi pi\ mhux [ustifikat fuq l-istituzzjoni jew awtorità
edukattiva involuta.
TITOLU 3 - D}UL
D]ul [ewwa 
postijiet.
12. (1) Salv kif provdut fis-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu,
]add ma jista’ jiddiskrimina kontra persuna o]ra min]abba fid-
di\abilità  ta’ dik il-persuna l-o]ra jew f’di\abilità  ta’ xi wie]ed
mill-membri tal-familja  ta’ dik il-persuna l-o]ra - 
(a) billi ji`]ad milli j]alli lil dik il-persuna l-o]ra milli
tid]ol [ewwa jew tu\a xi post, jew xi fa`ilitajiet li
jkunu jinsabu f’dak il-post, li l-pubbliku jew settur tal-
pubbliku jkollhom jedd jew permess biex jid]lu fih
jew ju\awh (sew bi ]las sew le); jew
(b) fil-patti jew kondizzjonijiet li bihom dik il-persuna
tkun lesta t]alli lil dik il-persuna l-o]ra li tid]ol
[ewwa, jew li tu\a dak il-post jew dawk il-fa`ilitajiet;
jew
(`) g]ar-rigward ta’ l-g]oti ta’ mezzi ta’ d]ul f’dak il-post
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 9
inklu\ kull tibdil me]tie[ f’dak il-post jew fa`ilitajiet
sabiex id-d]ul ikun possibbli; jew
(d) billi j[ieg]el lil dik il-persuna l-o]ra li titlaq minn dak
il-post jew li tieqaf milli tibqa’ tu\a dawk il-fa`ilitajiet
jew li jag]mel restrizzjonijiet mhux [ustifikati b’kull
mod li jkun fuq l-u\u tag]hom.
(2) Meta -
(a) il-post jew fa`ilitajiet imsemmija qabel f’dan l-
artikolu jkunu mfasslin jew mibnija b’tali mod li
persuna b’di\abilità  ma tkunx tista’ tid]ol fihom
b’mod fa`li; u
(b) it-tibdil li jsir f’dak il-post jew fa`ilitajiet jimponi pi\
mhux [ustifikat fuq kull min jista’ jkun me]tie[ li
jipprovdi dak id-d]ul,
ma jkunx kontra l-li[i li dik il-persuna tiddiskrimina kontra persuna
b’di\abilità  billi ti`]adlu d-d]ul [ewwa, jew l-u\u ta’ xi post jew
fa`ilitajiet b]al dawk imsemmija fil-paragrafu (a) tas-subartikolu
(1) ta’ dan l-artikolu jew li ti`]ad li twettaq xi tibdil f’dak il-post
jew fa`ilitajiet li kieku xort’o]ra jag]mlu d-d]ul [ewwa dak il-post
jew f’dawk il-fa`ilitajiet possibbli g]al persuna b’di\abilità .
TITOLU 4 - G}OTI TA’ O{{ETTI, FA~ILITAJIET JEW 
SERVIZZI
G]oti ta’ o[[etti u 
servizzi lil persuni 
b’di\abilità  
kwalifikata.
13. (1) Salv kif provdut fis-subartikolu (3) ta’ dan l-artikolu,
ebda persuna b’di\abilità  kwalifikat m’g]andha, min]abba
f’di\abilità , tkun esklu\a milli tipparte`ipa fi jew ti``a]]ad mill-
benefi``ji tal-programmi jew attivitajiet ta’ xi persuna jew korp
g]ar-rigward ta’ l-o[[etti, fa`ilitajiet  jew servizzi li dan l-artikolu
japplika g]alihom jew li ssir diskriminazzjoni kontriehom minn xi
persuna jew korp li jkunu jipprovdu dawn l-o[[etti, fa`ilitajiet jew
servizzi li l-persuna kwalifikata tkun qieg]da tfittex li tikseb jew li
tu\a.
(2) Dan l-artikolu japplika g]all-g]oti (sew bi ]las sew le) ta’
o[[etti, fa`ilitajiet u servizzi lill-pubbliku jew lil xi settur tal-
pubbliku u jinkludi b’mod partikolari, i\da ming]ajr pre[udizzju
g]all-[eneralità  ta’ dak imsemmi qabel -
(a) id-d]ul [ewwa u l-u\u ta’ kull post li fih jit]allew
jid]lu l-membri tal-pubbliku jew settur tal-pubbliku;
(b) l-g]oti ta’ jeddijiet dwar il-proprjetà  u d-djar;
(`) l-akkomodazzjoni f’lukanda, dar ta’ allo[[ jew
stabbiliment simili;
(d) fa`ilitajiet bankarji jew g]al assigurazzjoni jew g]al
g]otjiet, self, kreditu, jew finanzi;
(e) parte`ipazzjoni fi skemi okkupazzjonali u skemi o]ra
ta’ pensjoni;
(f) fa`ilitajiet edukattivi;
(g) fa`ilitajiet g]al divertiment, sports jew rikreazzjoni;
(h) fa`ilitajiet g]al trasport jew ivvja[[ar fuq l-art, bil-
10 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
ba]ar jew bl-ajru;
(i) is-servizzi ta’ xi professjoni jew seng]a, jew ta’ xi
awtorità  lokali jew awtorità  o]ra pubblika;
(j) is-s]ubija f’asso`jazzjonijiet, clubs jew organizzaz-
zjonijiet o]ra;
(k) tgawdija ta’ jeddijiet `ivi`i u twettiq ta’ dmirijiet
`ivi`i; u
(l) dawk il-fa`ilitajiet u servizzi o]ra li l-Ministru jista’
jippreskrivi b’regolamenti li jsiru bis-sa]]a ta’ dan l-
Att.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli (1) u (2) ta’ dan l-
artikolu m’g]andhomx ikunu japplikaw meta t-t]aris ta’ dawk id-
disposizzjonijiet li jkollhom x’jaqsmu ma’ persuna b’di\abilità
kwalifikata ma jkunx prattiku jew inkolumi u ma jkunx jista’ jsir
prattiku jew inkolumi permezz ta’ bdil ra[onevoli fir-regoli,
prin`ipji ta’ e\ekuzzjoni jew prattika, jew bit-tne]]ija ta’ ostakoli
arkitettoni`i, ta’ komunikazzjoni jew fit-trasport jew l-g]oti ta’
kull g]ajnuna jew servizzi aw\iljarji.
TITOLU 5 - AKKOMODAZZJONI
Akkomodazzjoni. 14. (1) Salv kif provdut fis-subartikoli (2) u (3) ta’ dan l-
artikolu ebda persuna, sew jekk prin`ipal sew jekk a[ent, ma
g]andha tiddiskrimina kontra persuna o]ra min]abba fid-di\abilità
ta’ dik il-persuna l-o]ra jew f’di\abilità  ta’ xi wie]ed mill-membri
tal-familja ta’ dik il-persuna l-o]ra -
(a) billi ji`]ad applikazzjoni li ssir minn dik il-persuna l-
o]ra g]all-akkomodazzjoni; jew 
(b) fil-patti jew kondizzjonijiet li bihom ti[i offerta l-
akkomodazzjoni lil dik il-persuna l-o]ra; jew
(`) billi tiddiferixxi l-applikazzjoni ta’ dik il-persuna l-
o]ra g]all-akkomodazzjoni jew billi tag]ti lil dik il-
persuna l-o]ra ordni ta’ pre`edenza inqas f’xi lista ta’
applikanti g]al dik l-akkomodazzjoni; jew 
(d) billi ti`]ad id-d]ul lil dik il-persuna l-o]ra, jew
tillimita d-d]ul ta’ dik il-persuna l-o]ra, g]al kull
benefi``ju li jkollu x’jaqsam ma’ akkomodazzjoni
okkupata minn dik il-persuna l-o]ra; jew
(e) billi tke``i lil dik il-persuna l-o]ra minn kull
akkomodazzjoni li tkun okkupata minn dik il-persuna
l-o]ra; jew
(f) billi tikkondizzjona lil dik il-persuna l-o]ra g]al xi
detriment ie]or f’dak li g]andu x’jaqsam ma’ l-
akkomodazzjoni okkupata minn dik il-persuna l-o]ra;
jew
(g) billi ti`]ad milli t]alli lil dik il-persuna l-o]ra li
tag]mel bdil ra[onevoli f’akkomodazzjoni okkupata
minn dik il-persuna l-o]ra jekk - 
(i) dik il-persuna l-o]ra tkun qablet li tre[[à  lura l-
akkomodazzjoni bi spejje\ tag]ha g]all-
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 11
kondizzjoni li kienet tinsab fiha qabel il-bdil
malli hija titlaq mill-akkomodazzjoni, u x-
xog]ol me]tie[ biex jer[a’ j[ib lura l-
akkomodazzjoni g]all-kondizzjoni li kellha
qabel il-bdil ikun fil-fatt prattiku li jsir;
(ii) il-bdil ma jkunx jinvolvi l-bdil ta’ postijiet o]ra
okkupati minn persuni o]ra.
(2) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu
ma japplikawx jekk -
(a) il-persuna li tipprovdi jew tipproponi li tipprovdi l-
akkomodazzjoni jew qarib vi`in ta’ dik il-persuna,
tkun toqg]od u tkun bi ]siebha tkompli toqg]od f’dak
il-post; u
(b) l-akkomodazzjoni provduta f’dak il-post ma tkunx
abitabbli minn iktar minn erba’ persuni.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu ma
japplikawx ukoll jekk l-g]oti ta’ akkomodazzjoni f’postijiet fejn
ikunu jen]tie[u servizzi jew fa`ilitajiet spe`jali mill-persuna
b’di\abilità  jkunu jimponu pi\ mhux [ustifikat fuq il-persuna li
tkun qed tipprovdi jew tipproponi li tipprovdi l-akkomodazzjoni
sew b]ala prin`ipal sew b]ala a[ent.
TITOLU 6 - E|ENZJONIJIET
Diskriminazzjoni 
po\itiva.
15. Ebda ]a[a ta]t dan l-Att m’g]andha b’xi mod tinftiehem
b]ala li tipprojbixxi xi g]amla ta’ azzjoni li tista’ tittie]ed fi`-
`irkostanzi tal-ka\ minn xi persuna, awtorità  jew istituzzjoni sabiex
ti\gura li persuni li jkollhom di\abilità  b’xi mod jew ie]or
jing]ataw -
(a) opportunitajiet indaqs ma’ persuni o]ra li ma
jkollhomx di\abilità ; jew
(b) trattament spe`jali li jkun konformi mal-]ti[iet
spe`jali tag]hom fl-g]oti ta’ o[[etti, fa`ilitajiet,
servizzi jew opportunitajiet sabiex ji[u sodisfatti dawk
il-]ti[iet spe`jali; jew
(`) g]otjiet, benefi``ji jew programmi, sew diretti sew
indiretti, sabiex ji[u sodisfatti l-]ti[iet spe`jali
tag]hom,
bil-g]an li dawk il-persuni ji[u integrati ma’ persuni o]ra li ma
jkollhomx di\abilità  fi ]wejje[ li jkollhom x’jaqsmu ma’ impieg,
edukazzjoni, akkomodazzjoni, l-g]oti ta’ o[[etti, servizzi u
fa`ilitajiet, l-amministrazzjoni ta’ li[ijiet u l-kapa`ità  tag]hom li
jg]ixu ]ajja indipendenti fi ]dan il-komunità  kollha kemm hi.
Protezzjoni 
permezz ta’ 
assigurazzjoni.
16. (1) Minkejja kull disposizzjoni o]ra ta’ qabel ta’ dan l-
Att, persuna ma g]andhiex titqies li qed tiddiskrimina kontra
persuna o]ra min]abba f’di\abilità  ta’ dik il-persuna l-o]ra billi
ti`]ad milli toffri lil dik il-persuna l-o]ra jew billi toffri lil dik il-
persuna l-o]ra patti jew kondizzjonijiet diskriminatorji g]al
protezzjoni permezz ta’   assigurazzjoni, b’dan illi -
(i) de`i\joni b]al dik tkun ba\ata fuq ba\i ta’
12 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
tag]rif statistiku jew ta’ attwarju li jkun
ra[onevolment rilevanti g]al kalkolu tar-riskju
li jkun ser ji[i assigurat; u
(ii) meta dak it-tag]rif statistiku jew ta’ attwarju ma
jkunx disponibbli u ma jkunx jista’ jinkiseb
ra[onevolment, dik id-de`i\joni tkun wa]da
ra[onevoli wara li jitqiesu l-fatturi kollha
rilevanti g]al kalkolu tar-riskju li jkun ser ji[i
assigurat.
(2) G]al fini ta’ dan l-artikolu biss, persuna tista’ titlob
ming]and persuna o]ra li titlob polza ta’ assigurazzjoni, kull
informazzjoni o]ra li tkun rilevanti g]all-kalkolu tar-riskju li ser
ikun assigurat.
Atti mag]mula 
b’awtorità .
17. Ebda ]a[a mag]mula bis-sa]]a ta’ dan l-Att m’g]andha
b’xi mod tinftiehem b]ala li tipprojbixxi lil xi persuna, awtorità
jew istituzzjoni milli t]ares xi ordni jew de`izjoni ta’ qorti jew
tribunal.
Mard infettiv. 18. Ebda ]a[a f’dan l-Att m’g]andha b’xi mod tinftiehem
b]ala li tipprojbixxi lil xi persuna, awtorità  jew istituzzjoni milli
tiddiskrimina kontra persuna min]abba fid-di\abilità  tag]ha jekk -
(a) dik id-di\abilità  tkun tikkonsisti f’marda infettiva jew
li tittie]ed; u 
(b) id-diskriminazzjoni kif hawn aktar kmieni msemmija
titqies mill-awtoritajiet tas-sa]]a b]ala xi ]a[a li trid
issir ta’ bil-fors fl-interess tas-sa]]a pubblika.
E\enzjonijiet g]al 
Filantropija.
19. Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att m’g]andhomx jolqtu xi
disposizzjoni f’xi att filantropiku li jag]ti benefi``ji filantropi`i,
jew li jag]milha possibbli li jing]ataw benefi``ji filantropi`i, g]al
kollox jew f’parti minnhom biss, lil persuni b’di\abilità  jew b’xi
di\abilità  partikolari.
TAQSIMA IV
E|AMI LI JIDDETERMINA X’INHU RA{ONEVOLI
E\ami li 
jiddetermina 
x’inhu ra[onevoli.
20. (1) G]all-g]anijiet ta’ dan l-Att, sabiex ji[i stabbilit
x’inhu ra[onevoli -
(a) f’kull bdil fir-regoli, prin`ipji ta’ e\ekuzzjoni jew kull
prattika; jew
(b) fit-tne]]ija ta’ ostakoli arkitettoni`i, ta’
komunikazzjoni jew ta’ trasport; jew
(`) fl-g]oti ta’ kull g]ajnuna aw\iljarja jew servizzi,
g]andu jitqies kemm dawk l-azzjonijiet ikunu jistg]u jitwettqu
ming]ajr ma j[ibu pi\ mhux [ustifikat.
(2) Il-fatturi li jitqiesu sabiex ji[i stabbilit jekk dawk l-
azzjonijiet jistg]ux jitwettqu ming]ajr ma j[ibu pi\ mhux [ustifikat
g]andhom jinkludu -
(a) ix-xorta u n-nefqa ta’ l-azzjonijiet involuti;
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 13
(b) ir-ri\orsi finanzjarji totali tal-persuna, korp, awtorità
jew istituzzjoni involuti u l-effett fuq l-ispejje\ u r-
ri\orsi jew l-impatt ta’ dawk l-azzjonijiet fuq il-
]idmiet ta’ dik il-persuna, korp, awtorità  jew
istituzzjoni; u
(`) id-disponibilità  ta’ g]otjiet minn fondi pubbli`i biex
minnhom jit]allsu l-ispejje\ ta’ dawk l-azzjonijiet.
TAQSIMA V
KUMMISSJONI NAZZJONALI PERSUNI B’DI|ABILITÀ
}atra u g]amla tal-
Kummissjoni 
Nazzjonali Persuni 
b’Di\abilità .
21. (1) Il-Prim Ministru g]andu fuq parir tal-Ministru ja]tar
Kummissjoni, li tissejja] il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni
b’Di\abilità  (hawnhekk i\jed ’il quddiem imsemmija "il-
Kummissjoni") li tkun mag]mula minn mhux inqas minn erbatax-il
membru.  Seba’ membri jin]atru minn fost dawk il-persuni li l-
Prim Ministru jkun jidhirlu li l-aktar jirrappre\entaw lill-Ministeri
responsabbli g]all-Affarijiet tal-Familja, il-}arsien So`jali, ix-
Xog]ol, is-Sa]]a, l-Edukazzjoni, d-Djar u l-Ippjanar Ekonomiku.
Seba’ membri o]ra jin]atru minn fost dawk il-persuni li, fil-fehma
tal-Prim Ministru, ikunu l-a]jar jirrappre\entaw organizzazzjonijiet
volontarji li ja]dmu fil-qasam tad-di\abilità . 
(2) Mill-inqas nofs l-g]add totali tal-membri tal-Kummissjoni
g]andhom ikunu persuni b’di\abilità  jew membri tal-familja ta’
persuni b’di\abilità  mentali u sa fejn ikun possibbli, g]andu jkun
hemm rappre\entanza bilan`jata ta’ nisa u r[iel.
(3) Il-Prim Ministru g]andu ja]tar Chairman u Vi`i Chairman
minn fost il-membri tal-Kummissjoni, u wie]ed minnhom ikun hu
nnifsu persuna b’di\abilità  jew membru tal-familja ta’ persuna
b’di\abilità  mentali.
Funzjonijiet tal-
Kummissjoni.
22. Il-Kummissjoni, filwaqt li tag]ti attenzjoni spe`jali g]al
b\onnijiet differenti ta’ tfal, nisa u r[iel b’di\abilità , g]andha -
(a) tidentifika, tistabbilixxi u ta[[orna kull prin`ipju ta’
e\ekuzzjoni nazzjonali li sew direttament sew
indirettament ikollu x’jaqsam ma’ affarijiet ta’
di\abilità ;
(b) tidentifika l-]ti[iet ta’ persuni b’di\abilità , tal-familji
tag]hom u ta’ korpi volontarji li jkunu ja]dmu fil-
qasam tad-di\abilità  u tie]u dawk il-passi kollha
me]tie[a jew tipproponi mi\uri xierqa sabiex kemm
jista’ jkun tipprovdi g]al dawk il-]ti[iet;
(`) ti\gura li kull programm tal-Gvern li jkun jolqot l-
affarijiet u l-interessi ta’ persuni b’di\abilità , tal-
familji tag]hom u ta’ korpi volontarji li jkunu ja]dmu
fil-qasam tad-di\abilità , jitwettaq skond il-prin`ipji ta’
e\ekuzzjoni nazzjonali dwar affarijiet li jkollhom
x’jaqsmu mad-di\abilità ;
(d) ti\gura li jkun hemm il-ko-ordinazzjoni me]tie[a bejn
id-dipartimenti u a[enziji kollha tal-Gvern fit-twettiq
ta’ mi\uri, servizzi jew inizjattivi li ji[u proposti mill-
14 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
Gvern jew mill-Kummissjoni minn \mien g]al \mien;
(e) i\\omm kuntatt dirett u kontinwu ma’ korpi lokali u
barranin li ja]dmu fil-qasam tad-di\abilità , u ma’
gruppi, a[enziji jew individwi o]ra skond il-]tie[a;
(f) tissorvelja l-g]oti ta’ servizzi offruti mill-Gvern jew l-
a[enziji tieg]u jew minn kull persuna jew grupp ta’
persuni o]ra, meta l-klijenti ta’ dawk is-servizzi jkunu
persuni b’di\abilità ;
(g) ta]dem biex titne]]a kull diskriminazzjoni kontra
persuni b’di\abilità ;
(h) twettaq investigazzjonijiet [enerali bil-g]an li
tistabbilixxi jekk id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att
ikunux qeg]din jit]arsu;
(i) tinvestiga dawk l-ilmenti li jistg]u isirulha dwar xi
nuqqas ta’ t]aris ta’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att f’xi
ka\ individwali u, meta dan ikun jista’ jsir, tikkon`ilja
g]ar-rigward ta’ dawk l-ilmenti;
(j) tid]ol fil-mertu ta’ kwistjonijiet, u tidde`iedi
dwarhom, meta dawn ji[u lilha riferiti mill-Ministru;
(k) tipprovdi g]ajnuna, skond i`-`irkostanzi, inklu\a
g]ajnuna legali u finanzjarja lil persuni b’di\abilità
fil-ksib ta’ jeddijiethom bis-sa]]a ta’ dan l-Att;
(l) tibqa’ tissorvelja t-t]addim ta’ dan l-Att u, meta l-
Kummissjoni jkun hekk jidhrilha jew hekk tin]tie[ li
tag]mel mill-Ministru, tabbozza u tissottometti lill-
Ministru proposti g]al emendi fl-Att;
(m) te\amina li[ijiet, u (meta l-Ministru hekk jitlobha li
tag]mel) tipproponi li[ijiet, bil-g]an li ta``erta jekk il-
li[ijiet attwali jew proposti jkunux jew jistg]ux ikunu
inkonsistenti ma’ l-g]anijiet ta’ dan l-Att jew imorru
kontriehom, u jwasslu rapport lill-Ministru dwar ir-
ri\ultati ta’ kull anali\i simili;
(n) tipprovdi dawk is-servizzi kollha li jistg]u jin]tie[u
jew jintalbu mill-Kummissjoni sabiex din tkun tista’
til]aq l-g]anijiet tag]ha;
(o) ti[bor, tanalizza u tippubblika statistika dwar il-qasam
tal-persuni b’di\abilità  li, fost ]wejje[ o]ra, tkun turi
l-livell nazzjonali mil]uq fil-politika dwar l-
inklu\joni.
Status legali tal-
Kummissjoni.
23. (1) Malli l-Prim Ministru ja]tar l-ewwel membri, il-
Kummissjoni jkollha personalità  [uridika g]aliha u r-
rappre\entanza legali u [uridika tag]ha ti[i vestita fi`-Chairman
jew fil-Vi`i Chairman, b’dan illi l-Kummissjoni tista’ ta]tar lil xi
membru wie]ed jew iktar jew lil xi funzjonarju jew impjegat
wie]ed jew iktar biex jidhru f’isimha u g]aliha f’kull pro`ediment
[udizzjarju u fuq kull att, kuntratt, ftehim jew dokument ie]or li
jkun.
|mien ta’ kariga tl-
membri tal-
Kummissjoni.
24. (1) Kull membru tal-Kummissjoni jibqa’ fil-kariga g]al
\mien sentejn u jista’ jer[a’ jin]atar fi tmiem dak iz-\mien ta’
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 15
kariga.
(2) Il-Prim Ministru jista’ jtemm il-]atra ta’ membru tal-
Kummissjoni jekk ikun sodisfatt li -
(a) ming]ajr il-kunsens tal-Kummissjoni, huwa naqas
milli jattendi l-laqg]at tal-Kummissjoni matul \mien
kontinwu ta’ sitt xhur;
(b) ikun fallut, jew ikun g]amel arran[ament mal-
kredituri tieg]u, jew ikun insolventi jew ikun instab
]ati ta’ xi delitt volontarju kontra l-persuna;
(`) ma jkunx kapa`i jwettaq dmirijietu;
(d) jekk, billi jkun membru mag]\ul min]abba fl-istat
rappre\entattiv tieg]u, huwa jtemm milli jibqa’ jkollu
dak l-istat rappre\entattiv.
Pro`ediment u 
xog]ol tal-
Kummissjoni.
25. (1) Il-quorum tal-Kummissjoni jkun ta’ ]ames membri, li
wie]ed minnhom ikun i`-Chairman jew il-Vi`i Chairman.
(2) Il-validità  ta’ kull pro`ediment tal-Kummissjoni
m’g]andhiex tintlaqat b’xi vakanza fost il-membri tal-
Kummissjoni jew b’xi difett fil-]atra ta’ xi membru.
(3) Id-de`izjonijiet tal-Kummissjoni jittie]du b’ma[[oranza
tal-voti tal-membri pre\enti.  I`-Chairman jew, fin-nuqqas tieg]u,
il-Vi`i Chairman, ikollhom ukoll casting vote.
(4) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u tar-
regolamenti kollha mag]mula bis-sa]]a tieg]u, il-Kummissjoni
tista’ ta]tar sotto-kummissjonijiet u, b’mod [enerali, tirregola l-
pro`edimenti tag]ha nnifisha.
Uffi`jali u 
impjegati tal-
Kummissjoni.
26. (1) Il-Kummissjoni g]andha ti[i amministrata minn
Direttur E\ekuttiv full-time li jokkupa l-kariga b’dawk il-patti u l-
kondizzjonijiet li l-Kummissjoni, bi ftehim mal-Ministru, tista’
tistabbilixxi.  Meta d-Direttur E\ekuttiv ikun uffi`jal pubbliku
sekondat minn mal-Gvern, huwa jkollu l-jedd, malli jtemm milli
jibqa’ sekondat, illi jer[a’ lura g]all-post li kien jokkupa qabel
ming]ajr ma jitlef il-po\izzjoni jew l-anzjanità  tieg]u.
(2) Il-Kummissjoni tista’ ta]tar, wara li tikkonsulta lill-
Ministru, dawk l-uffi`jali li jidhrilha li g]andu jkollha, skond l-
approvazzjoni tal-Ministru g]al dak li hu l-g]add u rimunerazzjoni
u patti u kondizzjonijiet tas-servizz o]ra.
(3) Il-Kummissjoni g]andha tittratta b]ala kunfidenzjali, id-
dokumenti kollha u kull informazzjoni o]ra li tkun fil-pussess jew
ta]t il-kontroll tag]ha, jew li b’xi mod ti[i g]all-attenzjoni tag]ha,
u li jkunu jikkon`ernaw persuni b’di\abilità  flimkien ma’ kull
kwistjoni jew ]wejje[ o]ra relatati ma’ l-imsemmija persuni
b’di\abilità , u l-obbligu tall-kunfidenzjalità  hekk imqieg]ed fuq il-
Kummissjoni g]andu jestendi g]all-membri kollha tal-
Kummissjoni, id-Direttur E\ekuttiv u l-uffi`jali u l-impjegati tal-
Kummissjoni.
Allokazzjoni ta’ 
uffi`jali pubbli`i 
g]al xog]ol mal-
Kummissjoni.
27. (1) Il-Prim Ministru jista’, fuq talba tal-Kummissjoni,
minn \mien g]al \mien jordna li xi uffi`jal pubbliku jkun allokat
g]al xog]ol mal-Kummissjoni f’dik il-kariga u b’effett minn dik
16 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
id-data li tista’ ti[i spe`ifikata fl-ordni.
(2) Il-perijodu li matulu ordni kif intqal qabel g]andu japplika
g]al kull uffi`jal spe`ifikat fih, kemm-il darba l-uffi`jal ma jirtirax
mis-servizz pubbliku, jew xort’o]ra ma jtemmx qabel milli j\omm
kariga, jew kemm-il darba ma tkunx spe`ifikata fl-ordni data
differenti, g]andu jtemm malli sse]] xi wa]da mill-[rajjiet li
[ejjin, ji[ifieri -
(a) l-a``ettazzjoni minn dak l-uffi`jal ta’ offerta ta’
trasferiment g]as-servizz ta’, u impieg permanenti
mal-Kummissjoni li ssir skond is-subartikolu (8) ta’
dan l-artikolu; jew
(b) ir-revoka mill-Prim Ministru ta’ xi ordni mag]mul
minnu ta]t dan l-artikolu dwar dak l-uffi`jal.
(3) Meta ordni dwar xi uffi`jal kif imsemmi qabel ikun revokat
mill-Prim Ministru, il-Prim Ministru jista’, b’ordni ie]or, jalloka lil
dak l-uffi`jal biex jag]mel xog]ol mal-Kummissjoni, f’dik il-
kariga u b’effett minn dik id-data li tista’ tkun spe`ifikata fl-ordni
l-ie]or, u d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu
g]andhom japplikaw sakemm idum ise]] l-ordni l-iehor dwar dak
l-uffi`jal.
(4) Meta uffi`jal pubbliku jkun allokat g]al xog]ol mal-
Kummissjoni skond xi wa]da mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-
artikolu, dak l-uffi`jal g]andu, matul i\-\mien li fih l-ordni jkollu
effett dwaru, ikun ta]t l-awtorità  amministrattiva u l-kontroll tal-
Kummissjoni, i\da g]andu g]all-finijiet u effetti o]ra jibqa’, u
jitqies u ji[i trattat b]ala uffi`jal pubbliku.
(5) Bla ]sara g]all-[eneralità  ta’ dak li msemmi qabel, uffi`jal
allokat g]al xog]ol kif ing]ad qabel -
(a) m’g]andux matul i\-\mien li dwaru jkun hekk
allokat-
(i) ikun preklu\ milli japplika g]al trasferiment
g]al Dipartiment tal-Gvern skond il-pattijiet u l-
kondizzjonijiet ta’ servizz annessi mal-]atra
tieg]u li kellu mal-Gvern fid-data li fiha jkun
[ie allokat g]al xog]ol; jew
(ii) ikun hekk impjegat li r-rimunerazzjoni u l-
kondizzjonijiet tas-servizz tieg]u jkunu anqas
vanta[[ju\i minn dawk annessi mal-]atra tieg]u
li kellu mal-Gvern fid-data li fiha jkun [ie
allokat g]al xog]ol kif imsemmi qabel jew li
kienu jkunu annessi ma’ dik il-]atra, matul dak
il-perijodu, kieku dak l-uffi`jal ma kienx allokat
g]al xog]ol mal-Kummissjoni; u
Kap. 93.
Kap. 58.
(b) ikollu l-jedd li s-servizz tieg]u mal-Kummissjoni
jitqies b]ala servizz mal-Gvern g]all-fini ta’ kull
pensjoni, gratifikazzjoni ta]t Ordinanza dwar il-
Pensjonijiet u l-Att dwar il-Pensjonijiet lil Nisa Romol
u Tfal Iltima, u ta’ kull jedd jew privile[[ ie]or li
g]alih kien ikollu dritt, u su[[ett g]al kull
responsabilità  li g]aliha kien ikun su[[ett, kieku mhux
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 17
g]all-fatt li hu kien allokat g]al xog]ol mal-
Kummissjoni.
(6) Meta ssir applikazzjoni kif provdut fis-subparagrafu (i) tal-
paragrafu (a) tas-subartikolu (5) ta’ dan l-artikolu, din g]andha
ting]ata l-istess konsiderazzjoni b]allikieku l-applikant ma kienx
allokat g]al xog]ol mal-Kummissjoni.
(7) Il-Kummissjoni g]andha t]allas lill-Gvern dawk il-
kontribuzzjonijiet li jistg]u minn \mien g]al \mien ikunu stabbiliti
mill-Ministru responsabbli g]all-Finanzi g]al kemm jiswew il-
pensjonijiet u l-gratifikazzjonijiet dovuti lil uffi`jal allokat g]al
xog]ol mal-Kummissjoni kif imsemmi qabel matul il-perijodu li fih
ikun hekk allokat.
(8) Il-Kummissjoni tista’, bl-approvazzjoni tal-Prim Ministru,
toffri lil kull uffi`jal pubbliku allokat g]al xog]ol mal-
Kummissjoni ta]t is-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu impieg
permanenti mal-Kummissjoni b’rimunerazzjoni u b’pattijiet u
kondizzjonijiet spe`ifikati fl-offerta.
Kap. 93.
Kap. 58.
(9) Kull uffi`jal pubbliku li ja``etta impieg permanenti mal-
Kummissjoni li jkun offrut lilu ta]t dan l-artikolu g]andu, g]all-
finijiet kollha, barra dawk ta’ l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet u ta’
l-Att dwar il-Pensjonijiet lil Nisa Romol u Tfal Iltiema, jitqies li
temm milli jkun fis-servizz tal-Gvern u jid]ol fis-servizz tal-
Kummissjoni b’se]] mid-data li fiha jkun a``etta l-offerta jew dik
id-data aktar tard miftiehma bejnu u l-Kummissjoni; u g]all-finijiet
ta’ l-imsemmi Ordinanza u ta’ l-imsemmi Att, servizz mal-
Kummissjoni jitqies servizz mal-Gvern skond it-tifsir relattiv:
I\da g]all-g]anijiet ta’ l-imsemmija Ordinanza dwar il-
Pensjonijiet, l-emolumenti pensjonabbli ta’ dak l-uffi`jal meta
jirtira g]andhom jitqiesu li jkunu l-emolumenti pensjonabbli li
jit]allsu lil xi uffi`jal fis-servizz tal-Gvern fi grad u f’livell
inkrementali li jikkorrispondi g]all-kariga u livell inkrementali li
jkollu l-uffi`jal meta jirtira minn mal-Kummissjoni.
Iffinanzjar tal-
Kummissjoni..
28. Mill-anqas xahrejn qabel tmiem is-sena finanzjarja tag]ha,
il-Kummissjoni g]andha tissottometti lill-Ministru pjan ta’ azzjoni
(inklu\ pjan finanzjarju) li jkun ikopri l-attivitajiet proposti tal-
Kummissjoni matul is-sena finanzjarja li tkun tmiss.  Jekk dak il-
pjan ta’ azzjoni u l-pjan finanzjarju ji[u approvati mill-Ministru kif
ukoll mill-Ministru tal-Finanzi, dawn isiru l-estimi approvati tal-
Kummissjoni.
Kontijiet u 
verifika.
29. (1) Il-Kummissjoni g]andha \\omm kontijiet sew tad-
d]ul u l-]ru[ tag]ha u g]andha t]ejji u tibg]at lill-Ministru
dikjarazzjonijiet li juru l-kontijiet tag]ha g]al kull sena finanzjarja.
(2) Il-kontijiet tal-Kummissjoni g]andhom ji[u vverifikati
minn awditur jew awdituri li jin]atru minnha u li ji[u approvati
mill-Ministru:
I\da l-Ministru responsabbli g]all-Finanzi jista’ jordna li l-
kotba u kull dokumentazzjoni o]ra tal-Kummissjoni ji[u vverifikati
jew spezzjonati mid-Direttur tal-Verifika li g]al dan l-g]an ikollu
s-setg]a li jag]mel kull verifika materjali u verifika o]ra, u jista’
jitlob u jakkwista dak it-tag]rif li huwa jista’ jqis li jkun xieraq.
18 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
(3) Is-sena finanzjarja tal-Kummissjoni tkun ta’ tnax-il xahar
li jintemmu fil-31 ta’ Di`embru, b’dan illi l-ewwel sena finanzjarja
tal-Kummissjoni g]andha tibda fid-data li fiha dan l-Att ji[i fis-
se]] u tispi``a fil-31 ta’ Di`embru tas-sena li ti[i immedjatament
wara.
Rapport Annwali. 30. (1) Kemm jista’ jkun malajr wara t-tmiem ta’ kull sena
kalendarja, i\da f’kull ka\ mhux aktar tard mill-31 ta’ Marzu tas-
sena li ti[i minnufih wara, il-Kummissjoni g]andha tag]mel
rapport lill-Ministru dwar l-attivitajiet tag]ha matul is-sena, hawn
i\jed ’il quddiem imsejja] "Rapport Annwali".
(2) Kull Rapport Annwali g]andu jinkludi rapport [enerali ta’
kull \vilupp li jkun se]] matul il-perjodu li jkun jirreferi g]alih
g]ar-rigward ta’ dawk l-affarijiet li jaqg]u fl-ambitu tad-dmirijiet
tal-Kummissjoni u g]andu jinkludi wkoll l-attivitajiet u inizjattivi
me]uda biex je\aminaw u, jew, jipprovdu g]al b\onnijiet ta’ tfal,
nisa u r[iel b’di\abilità .
(3) Il-Ministru g]andu jara, kemm jista’ jkun malajr i\da
f’ebda ka\ iktar tard minn xahrejn wara li jasallu ming]and il-
Kummissjoni, li kopja ta’ dak ir-rapport flimkien ma’ kopji tal-pjan
ta’ azzjoni u tal-pjan finanzjarju korrenti tal-Kummissjoni,
jitqieg]du fuq il-Mejda tal-Kamra tad-Deputati.
E\enzjoni minn 
taxxa tad-d]ul.
31. Il-Kummisjoni tkun e\enti mid-dover li t]allas taxxa fuq
id-d]ul.
TAQSIMA VI
ILMENTI, INVESTIGAZZJONIJIET U TWETTIQ
Ilmenti u 
investigazzjonijiet.
32. (1) Il-Kummissjoni tista’ hi nnifisha tibda
investigazzjonijiet dwar kull ]a[a li tkun tinvolvi att li
allegatament jikser xi wa]da mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
(2) Il-Kummissjoni tista’ wkoll tibda investigazzjonijiet wara
li tkun ir`eviet ilment bil-miktub li jkun jallega li xi persuna tkun
g]amlet xi att li jikser xi wa]da mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.
Dak l-ilment ikun jista’ jsir lill-Kummissjoni minn -
(a) kull min i]oss ru]u aggravat b’dak l-att; jew
(b) kull min ikun il-[enitur, jew kuratur legali jew
membru tal-familja ta’ persuna b’di\abilità  mentali.
(3) Jekk il-Kummissjoni jidhrilha li persuna tkun tixtieq
tag]mel ilment bis-sa]]a tas-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu u li
dik il-persuna tkun te]tie[ l-g]ajnuna biex tifformola dak l-ilment
bil-fomm u, jew, bil-miktub, ikun id-dmir tal-Kummissjoni li tie]u
passi ra[onevoli biex tipprovdi g]ajnuna xierqa lil dik il-persuna.
Pro`eduri 
investigattivi.
33. (1) G]ar-rigward ta’ investigazzjonijiet [enerali jew ta’
investigazzjonijiet ta’ ilmenti li l-Kummissjoni tag]mel, il-
Ministru g]andu permezz ta’ regolamenti jippreskrivi -
(a) il-pro`edura li biha l-Kummissjoni tista’ [[ieg]el
persuna tag]tiha xi tag]rif kif ikun me]tie[ sabiex
isiru l-investigazzjonijiet imsemmija qabel f’dan l-
OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ ) [ KAP. 413. 19
artikolu, u \-\mien li fih, il-mod kif u l-g]amla li biha
dak it-tag]rif g]andu jing]ata;
(b) il-pro`eduri li jkollhom ji[u segwiti meta persuna
tonqos milli tag]ti dak it-tag]rif;
(`) i`-`irkostanzi li bihom, wara li jsiru dawk l-
investigazzjonijiet imsemmija, il-Kummissjoni tkun
tista’ tie]u azzjoni legali xierqa.
(2) Kull regolament li jsir bis-sa]]a tas-subartikolu (1) ta’ dan
l-artikolu g]andu jippreskrivi, fil-ka\ ta’ diskriminazzjoni allegata
ta’ persuna kontra persuna o]ra, l-arran[amenti li bihom il-
Kummissjoni tista’ hi nnifisha tirriferixxi l-kwistjoni lill-Prim’
Awla tal-Qorti ~ivili:
I\da ebda riferiment simili m’g]andu j\omm lil xi
individwu li jkollu interess legali milli jressaq pretenzjoni ta’
diskriminazzjoni b]ala l-mertu ta’ azzjoni, inklu\a azzjoni g]ad-
danni quddiem dik il-Qorti.
Pro`edimenti 
`ivili.
34. Meta ssir pretenzjoni minn persuna li jkollha interess legali
fi kwistjoni, sew jekk din issir personalment kif ukoll jekk issir
permezz tar-rappre\entant legali tieg]u jew tag]ha, li xi persuna
o]ra tkun wettqet xi att illegali ta’ diskriminazzjoni kontrieh jew
kontrieha skond kif hemm provdut ta]t dan l-Att, din g]andha ti[i
trattata b’azzjoni `ivili l-istess b]alma ti[i trattata kull pretenzjoni
o]ra g]ad-danni; u d-danni li jing]ataw min]abba f’att illegali ta’
diskriminazzjoni jistg]u ukoll jinkludu kumpens g]al danni morali
sew jekk dawn jinkludu sew ma jinkludux kumpens ta]t xi kap
ie]or, sa massimu ta’ mitejn lira hekk kif il-qorti tista’ tiddikjara.
TAQSIMA VII
MIXELLANJI
Regolamenti.
sabiex jag]ti se]] lid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, u t-twettiq
tieg]u, u b’mod partikolari, i\da ming]ajr pre[udizzju g]all-
[eneralità  ta’ dak imsemmi qabel -
(a) sabiex jipprovdi dwar kull ]a[a li ten]tie[ jew li tkun
awtorizzata b’dan l-Att li ti[i provduta; u, jew,
(b) g]all-e\enzjoni ta’ kull persuna, jew kategorija ta’
persuni jew korp, minn xi ]tie[a tat-Taqsima III ta’
dan l-Att hekk kif ji[i spe`ifikat fir-regolamenti
msemmija qabel; i\da kull e\enzjoni b]al dik g]andha
ti[i biss iddikjarata mill-Ministru wara konsultazzjoni
mal-Kummissjoni, b’dan illi dik l-e\enzjoni g]andha
tkun g]al perijodu ta’ \mien spe`ifiku li jista’
ji[[edded mill-Ministru wara konsultazzjoni mal-
Kummissjoni.
(2) Kull regolament mag]mul bis-sa]]a ta’ dan l-artikolu jista’
jispe`ifika \minijiet ta’ e\enzjoni differenti g]ar-rigward ta’ -
(a) l-g]oti ta’ o[[etti, fa`ilitajiet jew servizzi differenti;
(b) persuni jew korpi differenti; jew
20 KAP. 413. ] OPPORTUNITAJIET INDAQS (PERSUNI B’DI|ABILITÀ )
(`) kategoriji ta’ persuni jew korpi differenti.
