PRO{ETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA|-|RABEN - PRO{ETT NRU. 12 [ L.S.343.10 1
LE{ISLAZZJONI SUSSIDJARJA 343.10
PRO{ETT DWAR L-INDUSTRIJA
TAL-MANIFATTURA TA|-|RABEN
- PRO{ETT NRU. 12
11 ta’ Mejju, 1954
In-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 194 ta’ l-1954, kif emendata bin-
Notifikazzjoni tal-Gvern 218 ta’ l-1957, bl-Att XLIV ta’ l-1965, u bl-Avvi\i
Legali 32 ta’ l-1967, 119 ta’ l-1969, 47 u 77 ta’ l-1970, 124 ta’ l-1976, 61
u 86 ta’ l-1967, 51 ta’ l-1978 u 80 ta’ l-1979.
Titolu.
Manifattura ta\-|raben - Pro[ett Nru. 12.
Tifsir.
Kap. 343.
2. F’dan il-pro[ett, ]lief jekk il-kontest ma jitlobx xort’o]ra,
il-kliem u l-espressjonijiet u\ati g]andhom l-istess tifsiriet b]al
dawk mog]tijin lilhom fl-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Ta]ri[.
Applikabilità .
ta\-\raben li tit]addem fi stabbilimenti li jipprodu`u \raben
prin`ipalment jew g]al kollox bil-makni u g]as-snajja’ ta’ dawk li
jag]mlu l-u`uh ta\-\raben u ta’ skarpan rispettivament fi
stabbilimenti li jipprodu`u \raben prin`ipalment jew g]al kollox
b’metodu ta’ l-idejn sew g]all-ordni jew xort’o]ra.
Impieg b]ala 
apprendista.
Emendat:
XLIV. 1965.4.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 51 ta’ l-1978.
4. Ebda persuna ma tista’ ti[i mpjegata b]ala apprendista ta]t
dan il-pro[ett kemm-il darba ma ji[ix muri g]as-sodisfazzjon tad-
Direttur li dik il-persuna tkun spi``at ir-raba’ sena ta’ Skola
Sekondarja jew il-kors kollu ta’ l-Iskola tas-Snajja’.
Pro`essi.
g]andhom jintrabtu li jg]allmuhom u li jag]tuhom il-fa`ilitajiet li
jitg]allmu dawn il-pro`essi:
A. }addiema li ja]dmu \-\raben:
(1) L-apprendisti g]andhom jg]addu l-ewwel erba’
[img]at tal-perijodu tag]hom ta’ prova jitg]allmu
b’mod [enerali l-pro`essi wara xulxin tal-produzzjoni
fid-dipartimenti kollha msemmijin hawn ta]t.
(2) Imbag]ad jitqieg]du f’xi wie]ed minn dawn id-
dipartimenti biex jitg]allmu l-pro`essi deskritti, li
huma:
(a) Dipartiment tal-qtug] ta’ l-irkaptu
(i) Karatteristi`i u identifikazzjoni tat-tipi
prin`ipali ta’ [ilda u ta’ materjali u\ati
g]al barra u g]all-inforra.
(ii) Qtug] tal-partijiet ta’ barra ta’ l-inforra
bis-sikkina jew bil-pressa tal-qtug].
(iii) Prekawzjonijiet ta’ sigurtà  fil-ma]\en tax-
xog]ol.
(b) Dipartiment tal-preparazzjoni u ta’ l-irkaptu tal-
qig]an
2 L.S.343.10 ]
PRO{ETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA|-|RABEN - PRO{ETT NRU. 12
(i) Karatteristi`i u identifikazzjoni tat-tipi
prin`ipali ta’ ng]al g]all-qig]an u
materjali o]ra u\ati g]all-qig]an.
(ii) Qtug] ta’ ng]al tal-qig]an u tkaken.
(iii) Tondjar u formar ta’ qig]an maqtug]in;
in[ustar u xikkatura ta’ qig]an; twaqqif ta’
tkaken.
(iv) Prekawzjonijiet ta’ sigurtà  fil-ma]\en tax-
xog]ol.
(`) Dipartiment ta’ l-Immontar
(i) Titqieg] tas-sullatura fuq il-forma; furmar.
(ii) Twa]]il tan-ng]al tal-qig]an mas-
sullatura; twaqqif tat-tkaken.
(iii) Prekawzjonijiet ta’ sigurtà  fil-ma]\en tax-
xog]ol.
(d) Dipartiment ta’ l-Irfinar
(i) Irfinar ta’ ng]al tal-qig]an u tkaken.
(ii) Irfinar tat-truf.
(iii) |ebg]a u lustrar tal-qig]an.
(iv) Prekawzjonijiet ta’ sigurtà  fil-ma]\en tax-
xog]ol.
B. }addiema ta’ l-U`uh ta\-|raben
(1) Karatteristi`i u identifikazzjoni tat-tipi prin`ipali ta’
[ilda u ta’ materjali u\ati g]as-sallatura ta’ barra u ta’
l-inforra.
(2) Tifsil tas-sullatura g]all-partijiet ta’ barra u ta’ l-
inforra billi tintu\a s-sikkina.
(3) Skarnar tat-trufijiet; simentjar u tini tat-trufijiet; titqib
tas-sullatura; ]jata bil-makna tal-partijiet ta’ barra u
ta’ [ewwa flimkien u g]eluq ta’ l-istess; `attjar tal-
]jata; titqib g]all-anelli u g]all-buttuni u twaqqif ta’
buttuni.
(4) Prekawzjonijiet ta’ sigurtà  fil-ma]\en tax-xog]ol.
~. Skarpar
(1) Karatteristi`i u identifikazzjoni tat-tipi prin`ipali tal-
[ild tal-qieg] u materjal ie]or u\at g]all-qieg].
(2) Tifsil ta’ ng]al tal-qig]an, tkaken u partijiet o]ra biex
isiru \arbun.
(3) Tlestija tal-materjal tal-qig]an g]at-twa]]il; twaqqif
ta’ tkaken.
(4) Pari[[ar ta’ l-u`uh mill-partijiet tal-materjal tal-
qig]an; titlieg] tas-sullatura fuq il-forma; furmar;
twa]]il tal-qig]an mas-sullatura; twaqqif ta’ tkaken.
(5) Irfinar ta’ ng]al tal-qig]an u tkaken; irfinar tat-truf;
\ebg]a u lustrar tal-qig]an; tindif ta’ l-u`uh.
(6) Prekawzjonijiet ta’ sigurtà  fil-ma]\en tax-xog]ol.
PRO{ETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA|-|RABEN - PRO{ETT NRU. 12 [ L.S.343.10 3
|mien ta’ 
apprendistat.
Emendat:
XLIV. 1965.4;
A.L. 119 ta’ l-
1969.
6. (1) I\-\mien tat-tag]lim f’kull wa]da mis-snajja’ ta’ hawn
fuq g]andu jkun ta’ erba’ snin:
I\da dan il-perijodu ta’ erba’ snin g]andu jitnaqqas b’sitt
xhur sa tnaqqis b’kollox ta’ mhux i\jed minn sena g]al:
(i) kull sena s]i]a ta’ attendenza mill-apprendista
prospettiv, wara li jkun g]alaq l-età  ta’ tnax-il sena,
f’kors ta’ manifattura ta\-\raben fi skola jew istitut
tas-snajja’ ta’ grad approvat mill-Ministru, jekk din l-
attendenza tkun `ertifikata b]ala sodisfa`enti mid-
direttur ta’ l-iskola jew istitut li jkun; u
(ii) kull sena ta’ tag]lim f’xi wa]da mis-snajja ta’ hawn
fuq, li jkun g]amel l-apprendista prospettiv buil-
permess tad-Direttur:
I\da dwar dawk il il-kuntratti ta’ ta]ri[ li jsiru
wara l-ewwel ta’ Jannar, 1970 -
(a) minflok il-kliem "f’kull wa]da mis-snajja ta’
hawn fuq g]andu jkun ta’ erba’ snin" g]andhom
jid]lu l-kliem "fil-ka\ ta’ ]addiem ta\-\raben u
skarpan ikun ta’ erba’ snin u fil-ka\ ta’ ]addiem
ta’ l-u`uh ta\-\raben ikun ta’ tlett snin; u
(b) minflok il-kliem "erba’ snin" fil-proviso g]as-
subartikolu (1) g]andhom jid]lu l-kliem "erba’ u
tlett snin skond il-ka\".
(2) Min ikun g]amel kors ta’ apprendista f’xi wa]da mis-
snajja’ ta’ ]addiem ta’ l-u`uh ta\-\raben jew ta’ skarpar ikun
ikkreditat b’sentejn favur il-perijodu tal-kors ta’ apprendista fis-
seng]a l-o]ra.
Pagi.
Emendat:
N.G. 218 ta’ l-
1957.
Sostitwit:
A.L. 32 ta’ l-1967;
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 124 ta’ l-
1976;
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 80 ta’ l-1979.
7. Il-pagi li jit]allsu lil apprendisti fis-snajja’ li g]alihom
japplika dan il-pro[ett g]andhom ikunu kif [ej:
(a) fil-ka\ ta’ ]addiema ta\-\raben u skrapar:
(b) fil-ka\ ta’ ]addiema ta’ l-u`uh ta\-\raben:
}inijiet ta’ xog]ol.
Emendat:
XLIV. 1965.4.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 47 ta’ l-1970.
8. (1) Il-]inijiet ta’ xog]ol ta’ apprendisti mpjegati ta]t dan
il-pro[ett ma g]andhomx ikunu iktar minn disa’ sig]at f’kull
[urnata:
I\da l-prin`ipali jistg]u j]addmu apprendisti bis-sahra bl-
approvazzjoni tad-Direttur, li jista’ jimponi dawk il-kondizzjonijiet
li jidhirlu xierqa, bir-rati ta’ ]las li [ejjin:
Sena Pagi fil-[img]a
L-Ewwel Lm 10.55,0
It-Tieni Lm 13.22,0
It-Tielet Lm 15.90,0
Ir-Raba’ Lm 18.57,0
Sena Pagi fil-[img]a
L-Ewwel Lm 14.56,0
It-Tieni Lm 16.57,0
It-Tielet Lm 18.57,0.
4 L.S.343.10 ]
PRO{ETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA|-|RABEN - PRO{ETT NRU. 12
(a) g]al kull ]in ta’ xog]ol i\jed minn disa’ sig]at kuljum
- ]in u nofs;
(b) g]al kull ]in ta’ xog]ol i\jed minn ]amsa u erbg]in
sieg]a f’kull [img]a, esklu\ kull ]in im]allas b’rata
ta’ sahra - ]in u nofs;
(`) g]al kull ]in ta’ xog]ol fil-}dud u fil-vaganzi tas-
soltu - ]in doppju.
(2) Apprendisti ta]t l-età  ta’ 16-il sena ma jistg]ux ji[u
m]addma bejn il-11 p.m. ta’ [urnata u s-6 a.m. tal-[urnata ta’ wara.
|mien ta’ mistrie].
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 80 ta’ l-1979.
9. Apprendisti g]andhom jing]ataw [urnata s]i]a ta’ mistrie]
f’kull [img]a kalendarja.
Leave ta’ vaganza.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 77 ta’ l-1970;
A.L. 86 ta’ l-1977.
10. L-apprendisti jkollhom dritt, f’kull sena kalendarja, g]al -
(a) il-vaganzi tas-soltu kollha b’paga s]i]a, u
(b) wara tliet xhur fl-impieg, leave ta’ vaganza ta’ dak in-
numru ta’ [ranet tax-xog]ol b’paga s]i]a li jkun daqs
in-numru ta’ [ranet tax-xog]ol li dak l-apprendist
partikolari normalment ikollu jattendi g]ax-xog]ol
matul perijodu ta’ erba’ [img]at:
I\da -
(a) l-apprendisti kollha li jkun ilhom fl-impieg g]al anqas
minn sena jkollhom dritt g]al dik il-parti ta’ l-
imsemmi leave ta’ vaganza li tkun bi proporzjon g]an-
numru ta’ xhur fl-impieg, u
(b) leave ta’ vaganza ma jistax normalment jittie]ed f’xi
[urnata li fiha l-apprendist ikun me]tie[ jattendi skola
g]al tag]lim teoriku.
Permess g]al mard 
b’paga s]i]a.
Emendat:
N.G. 217 ta’ l-
1957.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Kap. 318.
11. (1) Wara li jag]lqu u l-ewwel sitt xhur ta’ ta]ri[, l-
apprendisti jkunu intitolati g]al g]oxrin [urnata permess g]all-
mard b’paga s]i]a f’kull sena kalendarja nieqes kull benefi``ju
g]all-mard li g]alih huma jista’ jkollhom dritt skond l-Att dwar is-
Sigurtà  So`jali:
I\da g]andu ji[i pre\entat `ertifikat mediku li ji``ertifika
inkapa`ità  g]ax-xog]ol li jkopri l-perijodu ta’ assenza lill-prin`ipal
li jista’ je]tie[ lit-tabib tieg]u li je\amina lill-apprendista.
(2) L-apprendisti ma jkunu intitolati g]al ebda ]las ta’ paga
g]all-ewwel tliet ijiem ta’ kull perijodu ta’ permess g]all-mard:
I\da n-numru ta’ [ranet bla ]las ta’ permess g]all-mard ma
g]andux jitnaqqas mid-dritt ta’ permess g]all-mard bi ]las.
Permess bi ]las fil-
ka\ ta’ mewt.
Mi\jud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
12. L-apprendisti jkollhom jumejn permess bi ]las fil-ka\ tal-
mewt ta’ xi wie]ed minn dawn li [ejjin: il-mara, ir-ra[el, l-omm, il-
missier (jew il-persuna li f’dak i\-\mien kienet fil-fatt qeg]da
tag]milha ta’ omm jew ta’ missier) iben, bint, ]u u o]t l-
apprendista.
PRO{ETT DWAR L-INDUSTRIJA TAL-MANIFATTURA 
TA|-|RABEN - PRO{ETT NRU. 12 [ L.S.343.10 5
Festi tas-soltu.
Mi\jud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Emendat:
A.L. 124 ta’ l-
1976.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977.
Kap. 252.
13. F’dan il-pro[ett "festi tas-soltu" tfisser il-[ranet (barra l-
}add) dikjarati g]al dak i\-\mien b]ala btajjel pubbli`i skond jew
ta]t l-Att dwar il-Jum Nazzjonali u Btajjel Pubbli`i o]ra.
Leave g]al 
korriment.
Mi\jud:
A.L. 80 ta’ l-1979.
Kap. 318.
14. Apprendist ikun intitolat g]al sena leave g]al korriment
b’paga s]i]a, nieqes l-ammont s]i] ta’ kull benefi``ju g]al
korriment li g]alih apprendist ikollu dritt skond l-Att dwar is-
Sigurtà  So`jali, jekk ikorri waqt il-qadi attwali ta’ dmirijietu u dak
il-korriment ma jkunx min]abba negli[enza kontributorja minn
na]a tieg]u jew min]abba li jkun kiser regoli ta’ ]arsien mill-
periklu stabbiliti mill-management.
