﻿IKEL DIJETETIKU G}AL SKOPIJIET MEDI~I SPE~JALI [L.S.231.48 1 
LE{ISLAZZJONI SUSSIDJARJA 231.48 
REGOLAMENTI DWAR IKEL DIJETETIKU 
G}AL SKOPIJIET MEDI~I SPE~JALI 
1 ta’ Jannar, 2002 
L-AVVI| LEGALI 309 ta’ l-2001. 
Titolu. 1. It-titolu ta’ dawn ir-regolamenti hu Regolamenti dwar Ikel 
Dijetetiku g]al Skopijiet Medi`i Spe`jali. 
Skop u 
applikabilità. 2.1 Dawn ir-regolamenti jispe`ifikaw il-]ti[iet talkompo\
izzjoni u twa]]il ta’ tikketti fil-ka\ ta’ ikel dijetetiku g]al 
skopijiet medi`i spe`jali kif imfissra fir-regolament 3.1 u 
ppre\entati b]ala tali. 
Tifsiriet. 3.1 F’dawn ir-regolamenti, kemm-il darba r-rabta tal-kliem 
ma titlobx xort’o]ra, g]andhom japplikaw it-tifsiriet li [ejjin: 
(a) "trabi" tfisser tfal ta]t it-tnax-il xahar; 
(b) "ikel dijetetiku g]al skopijiet medi`i spe`jali" tfisser 
kategorija ta’ ikel li g]andu u\u nutrittiv partikolari 
ippro`essat jew ifformulat apposta u ma]sub g]allkontroll 
tad-dieta tal-pazjenti u li jrid jintu\a ta]t 
supervi\joni medika. Dan hu ma]sub g]at-tmig] 
esklu\iv jew parzjali ta’ pazjenti li g]andhom kapa`ità limitata, mdg]ajjfa jew disturbata biex jie]du, 
jiddi[erixxu, jassorbu, jimmetabolaw jew ine]]u 
o[[etti ta’ ikel ordinarji jew `erti nutrienti li jkunu 
fihom jew metaboliti, jew li l-]ti[ijiet nutrienti 
tag]hom huma determinati medikament, li l-kontroll 
tad-dieta tag]hom ma jistax isir biss bilmodifikazzjoni 
tad-dieta normali, b’ikel ie]or li 
g]andu u\u nutrittiv partikolari, jew b’ta]lita tat-tnejn. 
3.2 Ikel dijetetiku g]al skopijiet medi`i spe`ifi`i hu 
kklassifikat fit-tliet kategoriji li [ejjin: 
(a) ikel ta’ valur nutrittiv s]i] li g]andu formulazzjoni 
nutrijenti standard li, meta jintu\a skond listruzzjonijiet 
tal-manifattur, jista’ jkun l-uniku sorsi 
ta’nutriment g]all-persuni li jkun ma]suba g]alihom; 
(b) ikel ta’ valur nutrittiv s]i] li g]andu formulazzjoni 
addattata b]ala nutrijent spe`ifiku g]al marda, 
di\ordni jew kondizzjoni medika li, meta jintu\a skond 
l-istruzzjonijiet tal-manifattur, jista’jkun is-sorsi unika 
ta’nutriment g]all-persuni li jkun ma]sub g]alihom; 
(`) ikel ta’ valur nutrittiv mhux s]i] li g]andu 
formulazzjoni standard jew addattata b]ala nutrijent 
spe`ifiku g]al marda, di\ordni jew kondizzjoni medika 
li ma jkunx addattat biex jintu\a b]ala l-unika sorsi 
ta’nutriment. 
3.3 L-ikel li hemm referenza g]alih fir-regolament 3.2(b) u (`) 
jista’ jintu\a wkoll b]ala sostituzzjoni parzjali jew b]ala

2 L.S.231.48] IKEL DIJETETIKU G}AL SKOPIJIET MEDI~I SPE~JALI 
suppliment g]ad-dieta tal-pazjent. 
Il-bejg] ta’ ikel 
dijetetiku g]al 
skopijiet medi`i 
spe`ifi`i. 
4.1 Ikel dijetetiku g]al skopijiet medi`i spe`ifi`i jista’ jinbieg] 
biss jekk jikkonforma mar-regoli stipulati f’dawn ir-regolamenti. 
Formulazzjoni ta’ 
ikel dijetetiku g]al 
skopijiet medi`i 
spe`ifi`i. 
5.1 Il-formulazzjoni ta’ ikel dijetetiku g]al skopijiet medi`i 
spe`ifi`i g]andha tkun ibba\ata fuq prin`ipji medi`i u nutrittivi 
sodi. L-u\u tieg]u, skond l-istruzzjonijiet tal-manifattur, g]andu 
jkun fi\-\gur u benefiku u g]andu jil]aq b’mod effettiv mal-]ti[iet 
nutrittivi partikolari tal-persuni li jkun ma]sub g]alihom, kif muri 
minn informazzjoni xjentifika li tkun a``ettata b’mod [enerali. 
5.2 Ikel dijetetiku g]al skopijiet medi`i spe`ifi`i g]andu jkun 
jikkonforma mal-kriterji ta’ kompo\izzjoni spe`ifikati fl-Iskeda. 
Twa]]il ta’ tikketti 
fuq ikel dijetetiku 
g]al skopijiet 
medi`i spe`ifi`i. 
6.1 L-isem li jing]ata lil ikel dijetetiku g]al skopijiet medi`i 
spe`ifi`i meta ji[i biex jinbieg] g]andu jkun rispettivament: 
- bil-Malti: 
"Ikel dijetetiku g]al skopijiet medi`i spe`ifi`i" 
- bl-Ingli\: 
"Food(s) for special medical purposes" 
- bit-Taljan: 
"Alimento dietetico destinato a fini medici speciali". 
L.S.231.27 
6.2 It-tikketta, barra mill-partikolaritajiet li hemm ma]sub 
d w a r h o m f i r - R e g o l a m e n t i d w a r T w a ] ] i l t a ’ T i k k e t t i , 
Pre\entazzjoni u Riklamar ta’ O[[etti ta’ l-Ikel, g]andu jkollha 
dawn il-partikolaritajiet mandatorji li [ejjin: 
(a) il-valur ta’ ener[ija disponibbli espress f’kJ u kcal, u lkontenut 
ta’ protejina, karboidrat u xa]am, espressi 
f’forma numerika, g]al kull 100 g jew g]al kull 100 ml 
tal-prodott kif jinbieg] jew, fejn ikun me]tie[, g]al 
kull 100 g jew g]al kull 100 ml tal-prodott lest biex 
jintu\a skond l-istruzzjonijiet tal-manifattur. Din linformazzjoni 
tista’ ting]ata b’\jieda g]al kull sehem 
li jittie]ed kif kwantifikat fuq it-tikketta jew g]al kull 
porzjon, basta jitni\\el in-numru ta’ porzjonijiet filpakkett; 
(b) il-kwantità medja ta’ kull sustanza minerali u ta’ kull 
vitamina msemmijin fl-Iskeda li jkun fih il-prodott, 
espressa f’forma numerika g]al kull 100 g jew g]al 
kull 100 ml tal-prodott kif jinbieg] jew, fejn ikun 
me]tie[, g]al kull 100 g jew g]al kull 100 ml talprodott 
lest biex jintu\a skond l-istruzzjonijiet talmanifattur. 
Din l-informazzjoni tista’ ting]ata b’\ieda 
g]al kull sehem li jittie]ed kif kwantifikat fuq ittikketta 
jew g]al kull porzjon, basta jitni\\el in-numru 
ta’ porzjonijiet fil-pakkett; 
(`) il-kontenut dettaljat tal-komponenti ta’ protejina, 
karboidrat u xa]am u/jew nutrijenti o]ra jew ilkomponenti 
tag]hom li d-dikjarazzjoni tag]hom tkun 
me]tie[a g]all-u\u proprju ma]sub tal-prodott,

IKEL DIJETETIKU G}AL SKOPIJIET MEDI~I SPE~JALI [L.S.231.48 3 
espress f’forma numerika g]al kull 100 g jew g]al kull 
100 ml tal-prodott kif jinbieg] u, fejn ikun me]tie[, 
g]al kull 100 g jew g]al kull 100 ml tal-prodott lest 
biex jintu\a skond l-istruzzjonijiet tal-manifattur. Din 
l-informazzjoni tista’ ting]ata b’\ieda g]al kull sehem 
li jittie]ed kif kwantifikat fuq it-tikketta jew g]al kull 
porzjon, basta jitni\\el in-numru ta’ porzjonijiet filpakkett; 
(d) informazzjoni fuq l-osmolalità jew fuq l-osmolarità tal-prodott meta din tkun me]tie[a; 
(e) informazzjoni fuq l-ori[ini u x-xorta tal-protejini u/ 
jew idrolisati ta’ protejini li jkun fih il-prodott. 
6.3 It-tikketta g]andu jkollha wkoll dawn il-partikolaritajiet 
mandatorji li [ejjin, li qabilhom irid ikun hemm il-kliem "avvi\ 
importanti" jew kliem ekwivalenti: 
(a) dikjarazzjoni li l-prodott g]andu jintu\a ta]t 
supervi\joni medika; 
(b) dikjarazzjoni dwar jekk il-prodott hux tajjeb g]all-u\u 
b]ala sorsi unika ta’ nutriment; 
(`) dikjarazzjoni li l-prodott hu ma]sub g]al grupp 
spe`ifiku ta’ età spe`ifika, skond kif me]tie[; 
(d) fejn ikun me]tie[, dikjarazzjoni li l-prodott hu ta’ 
periklu g]as-sa]]a jekk jittie]ed minn persuni li 
m’g]andhomx mard, di\ordnijiet jew kondizzjonijiet 
medi`i li l-prodott hu ma]sub g]alihom. 
6.3.1 Il-partikolaritajiet imsemmija fir-regolament 6.3(a) u (d) u 
fir-regolament 6.4(d) g]andhom jing]ataw almenu bil-Malti jew bl- 
Ingli\. 
6.4 It-tikketta g]andu jkollha wkoll: 
(a) id-dikjarazzjoni "G]all-kontroll tad-dieta kontra ......." 
fejn il-vojt jimtela bil-mard, di\ordnijiet jew 
kondizzjonijiet medi`i li l-prodott hu ma]sub 
g]alihom; 
(b) fejn ikun me]tie[, dikjarazzjoni dwar prekawzjonijiet 
adegwati u kontro-indikazzjonijiet; 
(`) deskrizzjoni tal-propjetajiet u/jew karatteristi`i li 
jag]mlu l-prodott utli b’mod partikolari, skond il-ka\, 
rigward nutrijenti li jkunu \diedu, tnaqqsu, tne]]ew 
jew b’xi mod ie]or [ew modifikati u r-ra[uni g]aliex 
il-prodott g]andu jintu\a; 
(d) fejn ikun me]tie[, twissija li l-prodott ma jkunx g]al 
u\u parenterali. 
6.5 It-tikketta g]andu jkollha fuqha istruzzjonijiet g]allpreparazzjoni 
xierqa, l-u\u u l-]\in tal-prodott wara l-ftu] talkontenitur, 
skond kif me]tie[. 
Pro`edura ta’ 
notifika. 7.1 Meta ikel dijetetiku g]al skopijiet medi`i spe`ifi`i jin]are[ 
fis-suq, il-manifattur jew importatur g]andu jg]arraf lis- 
Suprintendent tas-Sa]]a Pubblika billi jibg]at kampjun tat-tikketta

4 L.S.231.48] IKEL DIJETETIKU G}AL SKOPIJIET MEDI~I SPE~JALI 
u\ata g]all-prodott.

IKEL DIJETETIKU G}AL SKOPIJIET MEDI~I SPE~JALI [L.S.231.48 5 
SKEDA 
Kompo\izzjoni Essenzjali ta’ Ikel g]al Skopijiet Medi`i Spe`jali 
L-ispe`ifikazzjonijiet jirreferu g]all-prodotti lesti g]all-u\u, mibjug]in 
b]ala tali jew rikostitwiti skond l-istruzzjonijiet tal-manifattur. 
1. Prodotti li hemm referenza g]alihom fir-regolament 3.2(a) ma]subin 
apposta g]at-trabi g]andu jkollhom vitamini u sustanzi minerali kif spe`ifikat 
f’Tabella 1. 
2. Prodotti li hemm referenza g]alihom fir-regolament 3.2(b) ma]subin 
apposta g]at-trabi g]andu jkollhom il-vitamini u sustanzi minerali kif spe`ifikat 
f’Tabella 1, bla ]sara g]all-modifikazzjonijiet g]al wie]ed jew aktar minn dawn innutrijenti 
skond kif me]tie[ mill-u\u li l-prodott ikun ma]sub g]alih. 
3. L-og]la livelli ta’ vitamini u sustanzi minerali pre\enti fil-prodotti li hemm 
referenza g]alihom fir-regolament 3.2(`) ma]subin apposta g]at-trabi m’g]andhomx 
jaqb\u dawk spe`ifikati f’Tabella 1, bla ]sara g]all-modifikazzjonijiet g]al wie]ed 
jew aktar minn dawn in-nutrijenti skond kif me]tie[ mill-u\u li l-prodott ikun 
ma]sub g]alih. 
4. Meta dan ma jmurx kontra l-]ti[ijiet me]tie[a bilfors mill-u\u tag]hom, 
ikel g]al skopijiet medi`i spe`jali ma]sub apposta g]at-trabi g]andu jikkonforma 
mal-provvedimenti relatati ma’ nutrienti o]ra applikabbli g]al formuli g]at-trabi u 
g]al formuli li jsegwuhom, skond il-ka\, mni\\lin fir-Regolamenti dwar Formuli tat- 
Trabi u l-Formuli ta’ Prosegwiment. 
5. Prodotti li hemm referenza g]alihom fir-regolament 3.2(a), barra minn dawk 
ma]subin apposta g]at-trabi, g]andu jkollhom il-vitamini u sustanzi minerali o]ra 
kif spe`ifikat f’Tabella 2. 
6. Prodotti li hemm referenza g]alihom fir-regolament 3.2(b), barra minn dawk 
ma]subin apposta g]at-trabi, g]andu jkollhom il-vitamini u sustanzi minerali o]ra 
kif spe`ifikat f’Tabella 2 bla ]sara g]all-modifikazzjonijiet g]al wie]ed jew aktar 
minn dawn in-nutrijenti skond kif me]tie[ mill-u\u li l-prodott ikun ma]sub g]alih. 
7. L-og]la livelli ta’ vitamini u sustanzi minerali pre\enti fil-prodotti li hemm 
referenza g]alihom fir-regolament 3.2(`) barra minn dawk ma]subin apposta g]al 
trabi m’g]andhomx jaqb\u dawk spe`ifikati f’Tabella 2, bla ]sara g]allmodifikazzjonijiet 
g]al wie]ed jew aktar minn dawn in-nutrijenti skond kif me]tie[ 
mill-u\u li l-prodott ikun ma]sub g]alih. 
TABELLA 1 
Valuri g]al vitamini, minerali u elementi tra``a f’ikel nutrittivament s]i] ma]sub 
biex jintu\a mit-trabi 
Vitamini: 
G]al kull100 kJ G]al kull100 kcal 
Minimu Massimu Minimu Massimu 
Vitamina A (µg RE) 14 43 60 180 
Vitamina D (µg) 0.25 0.75 1 3 
Vitamina K (µg) 1 5 4 20 
Vitamina ~ (mg) 1.9 6 8 25 
Tjamina (mg) 0.01 0.075 0.04 0.3 
Riboflavin (mg) 0.014 0.1 0.06 0.45

6 L.S.231.48] IKEL DIJETETIKU G}AL SKOPIJIET MEDI~I SPE~JALI 
Vitamina B6 (mg) 0.009 0.075 0.035 0.3 
Nja`ina (mg NE) 0.2 0.75 0.8 3 
A`idu foliku (µg) 1 6 4 25 
Vitamina B12 (µg) 0.025 0.12 0.1 0.5 
A`idu pantoteniku (mg) 0.07 0.5 0.3 2 
Biotina (µg) 0.4 5 1.5 20 
Vitamina E (mg -TE) 0.5/g a`idi 
xa]min poli/ 
mhux 
saturati 
espressi 
b]ala a`idu 
linolejku 
imma f’ebda 
ka\ inqas 
minn 0.1 mg 
g]al kull 
100 kJ li 
jkun hemm 
0.75 0.5/g a`idi 
xa]min poli/ 
mhux saturati 
espressi 
b]ala a`idu 
linolejku 
imma f’ebda 
ka\ inqas 
minn 0.1 mg 
g]al kull 100 
kcal li jkun 
hemm 
3 
Minerali: 
G]al kull100 kJ G]al kull100 kcal 
Minimu Massimu Minimu Massimu 
Sodju (mg) 5 14 20 60 
Klorur (mg) 12 29 50 125 
Putassa (mg) 15 35 60 145 
Kal`ju (mg) 12 60 50 250 
Fosfru (mg)1 6 22 25 90 
Magnesju (mg) 1.2 3.6 5 15 
}adid (mg) 0.12 0.5 0.5 2 
|ingu (mg) 0.12 0.6 0.5 2.4 
Ram (µg) 4.8 29 20 120 
Jodju (µg) 1.2 8.4 5 35 
Selenju (µg) 0.25 0.7 1 3 
Mangani\ (mg) 0.012 0.05 0.05 0.2 
Kromju (µg) - 2.5 - 10 
Molybdenu (µg) - 2.5 - 10 
Fluworid (mg) - 0.05 - 0.2 
1 Il-proporzjon ta’ kal`ju/fosfru ma g]andu jkun la inqas minn 1.2 lanqas aktar minn 2.0. 
Vitamini: 
G]al kull100 kJ G]al kull100 kcal 
Minimu Massimu Minimu Massimu 
a

IKEL DIJETETIKU G}AL SKOPIJIET MEDI~I SPE~JALI [L.S.231.48 7 
TABELLA 2 
Valuri g]al vitamini, minerali u elementi tra``a f’ikel nutrittivament s]i] barra minn 
dak ma]sub biex jintu\a mit-trabi 
Vitamini: 
G]al kull100 kJ G]al kull100 kcal 
Minimu Massimu Minimu Massimu 
Vitamina A (µg RE) 8.4 43 35 180 
Vitamina D (µg) 0.12 0.65/0.752 0.5 2.5/32 
Vitamina K (µg) 0.85 5 3.5 20 
Vitamina ~ (mg) 0.54 5.25 2.25 22 
Tjamina (mg) 0.015 0.12 0.06 0.5 
Riboflavin (mg) 0.02 0.12 0.08 0.5 
Vitamina B6 (mg) 0.02 0.12 0.08 0.5 
Nja`ina (mg NE) 0.22 0.75 0.9 3 
A`idu foliku (µg) 2.5 12.5 10 50 
Vitamina B12 (µg) 0.017 0.17 0.07 0.7 
A`idu pantoteniku (mg) 0.035 0.35 0.15 1.5 
Biotina (µg) 0.18 1.8 0.75 7.5 
Vitamina E (mg -TE) 0.5/g a`idi 
xa]min poli/ 
mhux 
saturati 
espressi 
b]ala a`idu 
linolejku 
imma f’ebda 
ka\ inqas 
minn 0.1 mg 
g]al kull 100 
kJ li jkun 
hemm 
0.75 0.5/g a`idi 
xa]min poli/ 
mhux saturati 
espressi 
b]ala a`idu 
linolejku 
imma f’ebda 
ka\ inqas 
minn 0.1 mg 
g]al kull 100 
kcal li jkun 
hemm 
3 
2 G]al prodotti inti\i g]al tfal ta’ bejn sena u g]axar snin. 
Minerali: 
G]al kull100 kJ G]al kull100 kcal 
Minimu Massimu Minimu Massimu 
Sodju (mg) 7.2 42 30 175 
Klorur (mg) 7.2 42 30 175 
Putassa (mg) 19 70 80 295 
Kal`ju (mg) 8.4/122 42/602 35/502 175/2502 
Fosfru (mg)3 7.2 19 30 80 
a

8 L.S.231.48] IKEL DIJETETIKU G}AL SKOPIJIET MEDI~I SPE~JALI 
Magnesju (mg) 1.8 6 7.5 25 
}adid (mg) 0.12 0.5 0.5 2 
|ingu (mg) 0.12 0.36 0.5 1.5 
Ram (µg) 15 125 60 500 
Jodju (µg) 1.55 8.4 6.5 35 
Selenju (µg) 0.6 2.5 2.5 10 
Mangani\ (mg) 0.012 0.12 0.05 0.5 
Kromju (µg) 0.3 3.6 1.25 15 
Molybdenu (µg) 0.72 4.3 3.5 18 
Fluworid (mg) - 0.05 - 0.2 
3 Il-proporzjon ta’ kal`ju/fosfru ma g]andu jkun la inqas minn 1.2 lanqas aktar minn 2.0. 
Minerali: 
G]al kull100 kJ G]al kull100 kcal 
Minimu Massimu Minimu Massimu

