PRO{ETT DWAR IS-SENG}A
TA’ }ADDIEM TA’ L-IR}AM - PRO{ETT NRU. 13 [ L.S.343.11 1
LE{ISLAZZJONI SUSSIDJARJA 343.11
PRO{ETT DWAR IS-SENG}A
TA’ }ADDIEM TA’ L-IR}AM - PRO{ETT NRU. 13
18 ta’ April, 1967
L-AVVI| LEGALI 26 ta’ l-1967, kif emendat bl-Avvi\i Legali 119 ta’ l-
1969, 47 u 77 ta’ l-1970, 124 ta’ l-1976, 61 u 86 ta’ l-1967, 51 ta’ l-1978 u
80 ta’ l-1979.
Titolu.
}addiem ta’ l-Ir]am - Pro[ett Nru. 13.
Tifsir.
Emendat:
A.L. 124 ta’ l-
1976;
A.L. 61 ta’ l-1977.
Kap. 252.
2. F’dan il-pro[ett, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma
te]tie[x xort’o]ra -
"festi tas-soltu" tfisser il-[ranet (barra l-}add) dikjarati g]al dak
i\-\mien b]ala btajjel pubbli`i skond jew ta]t l-Att dwar il-Jum
Nazzjonali u Btajjel Pubbli`i o]ra.
"sig]at tax-xog]ol" jinkludu kull perijodu ta’ tag]lim f’kull
wie]ed mill-pro`essi; u kull perijodu ta’ assenza mix-xog]ol
min]abba mard appo[[at minn `ertifikat mediku prodott lill-
prin`ipal, g]all-perijodi ta’ mhux i\jed fit-total mis-sig]at tax-
xog]al totali li jkun hemm fi tmien [img]at tax-xog]ol ordinarji,
matul sena tal-kalendarju; u kull perijodu ta’ assenza mill-post tax-
xog]ol jew tat-tag]lim bil-permess tal-prin`ipal;
"pro`essi" tfisser u tinkludi kull wie]ed mill-pro`essi spe`ifikati
fl-artikolu 4.
Edukazzjoni 
ba\ika.
Sostitwit:
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 51 ta’ l-1978.
3. Ebda persuna ma tista’ ti[i mpjegata b]ala apprendista ta]t
dan il-pro[ett kemm-il darba ma ji[ix muri g]as-sodisfazzjon tad-
Direttur li dik il-persuna tkun spi``at jew ir-raba’ sena ta’ Skola
Sekondarja jew il-kors kollu ta’ l-Iskola tas-Snajja’.
Pro`essi li 
g]andhom ji[u 
mg]allma waqt l-
apprendistat.
4. Il-prin`ipali g]andhom jintrabtu li jg]allmu lill-apprendisti
ta]t dan il-pro[ett u li jag]tuhom dawk il-fa`ilitajiet biex
jitg]allmu l-pro`essi li [ejjin:
(a) il-klassifikazzjoni ta’ l-ir]am u l-u\u differenti tieg]u;
(b) it-ta]lit ta’ tajn li g]andu ji[i w\at ma’ kull tip ta’
r]am;
(`) xog]ol fuq il-bank inklu\ mudellar u in`i\joni ta’ ittri;
(d) tisnin bl-idejn u lustrar ta’ r]am;
(e) l-u\u ta’ g]odod pnewmati`i u g]odod o]ra u\ati fis-
seng]a ta’ ]addiem ta’ l-ir]am;
(f) it-te]id ta’ qisien u l-eg]mil ta’ mudelli;
(g) l-u\u ta’ makkinarju u\at fil-pro`essar ta’ r]am fil-
fabbrika u fuq il-post, b]alma huma makni ta’ qtug],
makni ta’ titqib, makni ta’ lustrar, makni ta’ mudellar,
makni li jrammlu u makni mobbili ta’ lustrar u ta’
tisnin;
(h) it-tqeg]id ta’ r]am b]alma huma u`u] tat-tara[, zokkli
2 L.S.343.11 ]
PRO{ETT DWAR IS-SENG}A
TA’ }ADDIEM TA’ L-IR}AM - PRO{ETT NRU. 13
u pavimenti fix-xog]ol tal-bini;
(i) il-kisi ta’ ]itan bl-ir]am inklu\i dawk tal-fa``ati tal-
]wienet u ta’ l-oqbra;
(j) il-finitura, il-mili u l-lustrar tal-fa``ati tal-]wienet u
tal-monumenti.
Perijodu ta’ 
apprendistat.
5. Il-perijodu ta’ apprendistat jkun ta’ erba’ snin.
Pagi ta’ 
apprendisti.
Sostitwit:
A.L. 119 ta’ l-
1969;
A.L. 124 ta’ l-
1976;
A.L. 61 ta’ l-1977;
A.L. 80 ta’ l-1979.
6. Il-pagi li jit]allsu lil apprendisti fis-snajja’ li g]alihom
japplika dan il-pro[ett g]andhom ikunu kif [ej:
Sig]at ta’ xog]ol u 
sahra.
Sostitwit:
A.L. 47 ta’ l-1970.
7. (1) Il-]inijiet ta’ xog]ol ta’ apprendisti mpjegati ta]t dan
il-pro[ett ma g]andhomx ikunu iktar minn disa’ sig]at f’kull
[urnata:
I\da l-prin`ipali jistg]u j]addmu apprendisti bis-sahra bl-
approvazzjoni tad-Direttur, li jista’ jimponi dawk il-kondizzjonijiet
li jidhirlu xierqa, bir-rati ta’ ]las li [ejjin:
(a) g]al kull ]in ta’ xog]ol i\jed minn disa’ sig]at kuljum
- ]in u nofs;
(b) g]al kull ]in ta’ xog]ol i\jed minn ]amsa u erbg]in
sieg]a f’kull [img]a, esklu\ kull ]in im]allas b’rata
ta’ sahra - ]in u nofs;
(`) g]al kull ]in ta’ xog]ol fil-}dud u fil-vaganzi tas-
soltu - ]in doppju.
(2) Apprendisti ta]t l-età  ta’ 16-il sena ma jistg]ux ji[u
m]addma bejn il-11 p.m. ta’ [urnata u s-6 a.m. tal-[urnata ta’ wara.
Vakanzi bi ]las.
Sostitwit:
A.L. 77 ta’ l-1970;
A.L. 86 ta’ l-1977.
8. L-apprendisti jkollhom dritt, f’kull sena kalendarja, g]al -
(a) il-vaganzi tas-soltu kollha b’paga s]i]a, u
(b) wara tliet xhur fl-impieg, leave ta’ vaganza ta’ dak in-
numru ta’ [ranet tax-xog]ol b’paga s]i]a li jkun daqs
in-numru ta’ [ranet tax-xog]ol li dak l-apprendist
partikolari normalment ikollu jattendi g]ax-xog]ol
matul perijodu ta’ erba’ [img]at:
I\da -
(a) l-apprendisti kollha li jkun ilhom fl-impieg g]al anqas
minn sena jkollhom dritt g]al dik il-parti ta’ l-
imsemmi leave ta’ vaganza li tkun bi proporzjon g]an-
numru ta’ xhur fl-impieg, u
(b) leave ta’ vaganza ma jistax normalment jittie]ed f’xi
[urnata li fiha l-apprendist ikun me]tie[ jattendi skola
g]al tag]lim teoriku.
Sena Pagi fil-[img]a
L-Ewwel Lm 10.55,0
It-Tieni Lm 13.22,0
It-Tielet Lm 15.90,0
Ir-Raba’ Lm 18.57,0.
PRO{ETT DWAR IS-SENG}A
TA’ }ADDIEM TA’ L-IR}AM - PRO{ETT NRU. 13 [ L.S.343.11 3
Permess g]al mard 
b’paga s]i]a.
Mi\jud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
Kap. 318.
9. (1) Wara li jag]lqu u l-ewwel sitt xhur ta’ ta]ri[, l-
apprendisti jkunu intitolati g]al g]oxrin [urnata permess g]all-
mard b’paga s]i]a f’kull sena kalendarja nieqes kull benefi``ju
g]all-mard li g]alih huma jista’ jkollhom dritt skond l-Att dwar is-
Sigurtà  So`jali:
I\da g]andu ji[i pre\entat `ertifikat mediku li ji``ertifika
inkapa`ità  g]ax-xog]ol li jkopri l-perijodu ta’ assenza lill-prin`ipal
li jista’ je]tie[ lit-tabib tieg]u li je\amina lill-apprendista.
(2) L-apprendisti ma jkunu intitolati g]al ebda ]las ta’ paga
g]all-ewwel tliet ijiem ta’ kull perijodu ta’ permess g]all-mard:
I\da n-numru ta’ [ranet bla ]las ta’ permess g]all-mard ma
g]andux jitnaqqas mid-dritt ta’ permess g]all-mard bi ]las.
Permess bi ]las fil-
ka\ ta’ mewt.
Mi\jud:
A.L. 119 ta’ l-
1969.
10. L-apprendisti jkollhom jumejn permess bi ]las fil-ka\ tal-
mewt ta’ xi wie]ed minn dawn li [ejjin: il-mara, ir-ra[el, l-omm, il-
missier (jew il-persuna li f’dak i\-\mien kienet fil-fatt qeg]da
tag]milha ta’ omm jew ta’ missier) iben, bint, ]u u o]t l-
apprendista.
L-apprendisti 
su[[etti g]all-
prin`ipal.
11. L-apprendisti jkunu su[[etti g]all-prin`ipal tag]hom u
g]andhom i]arsu l-ordnijiet tieg]u safejn ma jkunux inkonsistenti
mad-disposizzjonijiet espressi ta’ dan il-pro[ett.
Klassijiet spe`jali 
ta’ tag]lim.
12. (1) Il-prin`ipal g]andu jag]ti lil kull apprendist impjegat
minnu ta]t dan il-pro[ett fa`ilitaliet biex jattendi waqt il-perijodu
ta’ apprendistat dawk il-klassijiet ta’ tag]lim kif il-Ministru jista’
jistabbilixxi b’ordni.
(2) Dawk il-klassijiet ma g]andhomx jie]du aktar minn g]axar
sieg]at f’kull [img]a wa]da, u, jekk dawk il-klassijiet isiru waqt
is-sig]at tax-xog]ol ordinarji, is-sig]at hekk me]uda g]andhom
ji[u kalkolati b]ala sig]at ta’ xog]ol g]all-finijiet tal-]las tal-paga.
Nuqqas ta’ 
attendenza g]al 
tag]lim.
13. (1) L-apprendista jkun marbut li jattendi l-klassijiet kollha
stabbiliti kif intqal qabel.
(2) Jekk jonqos milli jattendi f’xi [urnata ming]ajr kaw\a
[usta, il-prin`ipal ikun jista’ jag]mel tnaqqis mill-pagi ta’ l-
apprendista daqs wa]da minn tnax tar-rata fil-[img]a relattivament
g]al kull nofs ta’ nhar jew parti minn nofs ta’ nhar ta’ nuqqas.
Leave g]al 
korriment.
Mi\jud:
A.L. 80 ta’ l-1979.
Kap. 318.
14. Apprendist ikun intitolat g]al sena leave g]al korriment
b’paga s]i]a, nieqes l-ammont s]i] ta’ kull benefi``ju g]al
korriment li g]alih apprendist ikollu dritt skond l-Att dwar is-
Sigurtà  So`jali, jekk ikorri waqt il-qadi attwali ta’ dmirijietu u dak
il-korriment ma jkunx min]abba negli[enza kontributorja minn
na]a tieg]u jew min]abba li jkun kiser regoli ta’ ]arsien mill-
periklu stabbiliti mill-management.
