STANDARD NAZZJONALI DWAR |IEDA FIL-PAGA [ L.S.452.65 1
LE{ISLAZZJONI SUSSIDJARJA 452.65
ORDNI TA’ STANDARD NAZZJONALI 
DWAR |IEDA FIL-PAGA
L-AVVI|I LEGALI 169 ta’ l-1989, 210 ta’ l-1990 (kif emendat bl-Avvi\
Legali 192 ta’ l-1991), 192 ta’ l-1991 (kif emendat bl-Avvi\ Legali 127 ta’
l-1992), 127 ta’ l-1992, 179 ta’ l-1993, 185 ta’ l-1994 (kif emendat bl-
Avvi\ Legali 117 ta’ l-1995), 188 ta’ l-1995 (kif emendat bl-Avvi\ Legali
15 ta’ l-1996); in-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 62 ta’ l-1997; u l-
AVVI|I LEGALI 6 u 223 ta’ l-1997, 271 ta’ l-1998, 219 ta’ l-1999, 266 ta’
l-2000, 308 ta’ l-2001, 377 ta’ l-2002 u 419 ta’ l-2003, konsolidati.
Titolu.
dwar |ieda fil-Paga.
Tifsir.
Kap. 452.
"Ftehim" tfisser il-Qbil Nazzjonali dwar Relazzjonijiet
Industrijali iffirmat fl-10 ta’ Di`embru, 1990 bejn il-Gvern, it-
Trade Unions u Organizzazzjonijiet ta’ Prin`ipali kif rappre\entati
fil-Kunsill Malti g]all-I\vilupp Ekonomiku, liema ftehim sar bl-
ilsien Malti u l-ver\joni Ingli\a hija traduzzjoni tieg]u;
"increment ordinarju" tfisser \ieda fil-paga annwali jew
perjodika li impjegat huwa intitolat g]aliha biex javvanza minn
punt g]all-ie]or ta’ skala ta’ paga stabbilita minn qabel;
"impjegat whole-time" g]andu jkollha l-istess tifsir kif mog]ti
lilha f’kundizzjonijiet ta’ l-impieg mag]rufa skond l-artikolu 10 ta’
l-Att.
A[[ustament 
g]all-g]oli tal-
]ajja.
3. I`-`ifra ta’ \ieda fil-pagi g]all-g]oli tal-]ajja determinat
skond il-provvedimenti tal-paragrafi 1.2 u 1.3 tal-Ftehim, li t-
taqsimiet 1 sa 6 tieg]u qed ji[u riprodotti b]ala Skeda A ma’ dan l-
Ordni, [iet stabbilita skond l-Iskeda B ta’ dan l-Ordni, skond kif
jipprovdu t-taqsimiet 1, 2 u 3 tal-Ftehim u g]andha ti[i
implimentata kif stipulat fl-imsemmi Ftehim.
Impjegati mhux 
koperti bi ftehim 
kollettiv.
4. I`-`ifra ta\-\ieda msemmija fl-Iskeda B g]andha tapplika,
kif stipulat fit-taqsima 3 tal-Ftehim, g]all-impjegati whole-time li
mhumiex koperti bi ftehim kollettiv.
Paga minima 
nazzjonali.
5. B’se]] mill-1 ta’ Jannar, 1992, il-paga minima nazzjonali
fil-[img]a, relatata g]al [img]a ta’ xog]ol normali, g]andha tkun
kif [ej:
18-il sena u fuqhom .............................. Lm35.63` fil-[img]a;
17-il sena ............................................. Lm32.72` fil-[img]a;
ta]t is-17-il sena ................................... Lm31.49` fil-[img]a.
Impjegati part-
time.
6. }addiema part-time g]andhom jit]allsu pro rata, b’rata
fis-sieg]a ta’ mhux anqas mill-paga minima nazzjonali ma]duma
skond l-artikolu 5 ta’ dan l-Ordni divi\a b’erbg]in.
2 L.S.452.65 ] STANDARD NAZZJONALI DWAR |IEDA FIL-PAGA
|ieda g]all-g]oli 
tal-]ajja tit]allas 
darba.
7. Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli ta’ qabel ta’ dan
l-Ordni, ebda prin`ipal ma jkun me]tie[ li j]allas i\-\ieda g]all-
g]oli tal-]ajja jew xi parti minnha ma]suba b’dan l-Ordni aktar
minn darba wa]da matul is-sena kalendarja li g]aliha tkun tirreferi
\-\ieda fil-paga.
SKEDI
SKEDA A
(Artikolu 3)
FTEHIM
A. Politika Nazzjonali li Tirregola l-Pagi
l. Kumpens g]all-G]oli tal-}ajja
1.0 I\-\jieda fl-g]oli tal-]ajja tkun ma]duma mill-Istatistiku
tal-Gvern skond l-istatistika tar-retail price index ma]duma ta]t id-
direzzjoni tal-kumitat tripartit indipendenti mwaqqaf biex jassigura
l-]dim ekwu ta’ din l-istatistika.
1.1 Kull sitt xhur tul it-terminu ta’ dan il-ftehim, il-Kunsill
Malti g]all-I\vilupp Ekonomiku jinforma l-partijiet kollha bil-
movimenti mbassra tar-retail price index g]at-tliet snin ta’ wara.
Dan it-tbassir iservi b]ala indikazzjoni fin-negozjati g]all-ftehim
kollettiv [odda u ma jkunx pubblikat.
1.2 G]all-finijiet ta’ dan il-ftehim, il-per`entwali ta\-\jieda fl-
g]oli tal-]ajja li g]andu jkun me]ud fil-kalkolu tal-COLA g]al kull
sena ikun determinat mill-moviment li jirri\ulta fl-indi`i (annual
average) fit-tnax-il xahar li jag]lqu fl-a]]ar ta’ {unju tas-sena ta’
qabel.
1.3 G]andha tkun stabbilita `ifra ta’ \jieda fil-pagi g]all-g]oli
tal-]ajja (COLA) billi:
l.3.1 Il-per`entwali stabbilit f’paragrafu 1.2 ikun applikat
fuq paga ta’ Lm40 (erbg]in lira) liema ammont
ji\died fl-ewwel ta’ Jannar ta’ kull sena bl-ammont
ta’ COLA stabbilit.
l.3.2 Ir-ri\ultat ji\died jew jitnaqqas biex jersaq g]all-
eqreb nofs lira.
1.3.3 Din i`-`ifra titnaqqas bl-ammont ta’ benefi``ji
so`jali li l-Istat jista’ jag]ti matul is-sena li tibda
minn meta din i\-\jieda tkun effettiva. Appendi`i I
juri d-dettalji tal-paga so`jali.
1.4 I\-\jieda g]all-g]oli tal-]ajja tkun effettiva fuq i\-\jidiet li
jaqg]u wara l-ewwel ta’ Jannar wara d-data li tkun stabbilita.
1.5 II-partijiet kollha g]al dan il-ftehim jirriaffermaw l-impenn
tag]hom li fl-interess tal-kompetittività  ta’ l-azjendi tag]na, ikun
hemm kontroll ta’ l-g]oli tal-]ajja.
STANDARD NAZZJONALI DWAR |IEDA FIL-PAGA [ L.S.452.65 3
2. Ftehim Kollettiv
2.0 Kull ftehim kollettiv g]andu jkun jorbot fuq tul ta’ mhux
inqas minn tliet snin.
2.1 }lief g]al providimenti o]ra f’din it-taqsima, il-pagi kif
maqbula fil-ftehim kollettiv ikunu dawk effettivi tul it-terminu
kollu tal-ftehim.
2.2 Il-ftehim kollettiv g]andu jindika `-`ifri ta’ tbassir ta’ l-
g]oli tal-]ajja komunikati skond paragrafu 1.1 u me]uda b]ala ba\i
fil-ftehim g]al \jidiet fil-pagi.
2.3 Meta f’xi sena \-\jieda tal-ftehim kollettiv tkun inqas mill-
COLA, allura g]andha ting]ata \jieda supplimentari biex i\-\jieda
effettiva tkun daqs il-COLA.
2.4 Fil-bidu ta’ l-a]]ar sitt xhur tal-ftehim kollettiv, g]andhom
ikunu stabbiliti:
2.4.1 L-ammont ta’ \jieda attwalment mog]tija tul il-
ftehim.
2.4.2 I\-\jieda li kienet ting]ata fil-ka\ li \-\jidiet
ma]suba aktar mill-COLA mbassra \diedu ma’ l-
ammonti attwali ta’ COLA tul it-terminu tal-ftehim.
2.5 Id-differenza bejn dawn l-ammonti sija favur il-]addiem u
sija favur min i]addem, g]andhom ikunu kompensati kif miftiehem
bejn i\-\ew[ partijiet, fil-Ftehim Kollettiv ta’ wara.
2.6 Hu mifhum li l-provedimenti f’paragrafi 2.4 u 2.5,
g]alkemm japplikaw g]al kull ftehim kollettiv mil]uq waqt it-
terminu ta’ dan il-qbil, huma meqjusa b]ala transitorji fl-i\vilupp
lejn negozjar aktar ]ieles.
3. }addiema mhux koperti b’xi ftehim kollettiv
3.0 F’ka\ ta’ ]addiema li ma jkunux koperti b’xi ftehim
kollettiv, il-Gvern g]andu jie]u dawk il-mi\uri me]tie[a biex kull
COLA ti\died mal-pagi tag]hom b’effett mill-ewwel ta’ Jannar ta’
kull sena.
4. Tribunal ta’ Arbitra[[ Finanzjarju
4.0 F’ka\ li xi azjenda, fi kwalunkwe stadju tal-ftehim
kollettiv, tiddikjara li, g]al ra[uni jew ra[unijiet li t]oss li jkunu
validi, ma tkunx f’qag]da li tag]ti kif miftiehem i\-\jidiet jew xi
parti minnhom, g]andha tfittex revi\joni tal-qbil tag]ha mar-
rappre\entanti tal-]addiema u, fejn dan ma jintla]aqx, wie]ed mill-
partijiet jew it-tnejn flimkien, g]andhom il-jedd li jressqu l-ka\
quddiem tribunal indipendenti mwaqqaf minn qabel g]al dan il-
g]an.
4.1 It-tribunal g]andu jkun mag]mul minn chairperson u \ew[
membri.
4.1.1 G]al dan il-g]an, g]andhom ji[u mag]mula \ew[
listi bi qbil bejn it-tliet na]at; wa]da ta’ mhux anqas
minn ]ames persuni adatti g]al chairperson u l-o]ra
ta’ mhux anqas minn g]axar persuni li jistg]u jkunu
membri tat-tribunal.
4 L.S.452.65 ] STANDARD NAZZJONALI DWAR |IEDA FIL-PAGA
4.1.2 Qabel kull ka\ g]andhom jittellg]u bix-xorti fil-
pre\enza tal-partijiet kon`ernati l-ismijiet ta’
chairperson u \ew[ membri. G]al dan il-g]an, id-
data, il-]in u l-post g]andhom ji[u notifikati lill-
partijiet mill-awtorità  responsabbli.
4.2 Kull membru tat-tribunal qabel jibda fil-kariga tieg]u
g]andu jag]mel dikjarazzjoni bil-[urament quddiem l-Avukat
{enerali tar-Repubblika, fuq formula preskritta g]al dan il-g]an, li
fiha jistqarr li m’g]andu interess personali ta’ ebda xorta, la dirett u
lanqas indirett, fil-ka\ quddiemu u li jista’ jkun ta’ konflitt mal-
kariga tieg]u b]ala membru tat-tribunal.
4.3 It-tribunal g]andu jist]arre[ il-ka\ u f’mhux i\jed minn
tliet xhur minn dakinhar li l-ka\ ji[i lilu riferit jidde`iedi liema
\jieda jew \jidiet minn dawk miftiehma jkunu jistg]u jit]allsu mill-
azjenda.
4.4 It-tribunal ikollu s-setg]a li jsejja] kull persuna o]ra
quddiema biex iressaq ix-xhieda tieg]u b’affidavit u/jew jag]ti
evidenza u/jew jipprodu`i kotba u/jew dokumenti o]ra kollha
rilevanti.
4.5 It-tribunal ikollu s-setg]a li jamministra l-[urament lil kull
persuna li tidher quddiemu meta u jekk i]oss il-]tie[a.
4.6 Kull membru tat-tribunal jir`ievi rimunerazzjoni xierqa
g]al kull ka\ li jisma’.
4.7 Kull de`i\joni tat-tribunal tkun finali u tkun torbot lill-
partijiet. Hu mifhum li `-`irkostanzi e\aminati mit-tribunal ji[u
meqjusa li jkomplu fis-se]] g]al \mien sena, u g]alhekk id-
de`i\joni tieg]u tkun torbot biss g]al sena jew sa meta tasal xi
\jieda o]ra fil-Fterim Kollettiv u b’ri\ultat ta’ dan il-Ftehim.
5. ~irkostanzi Straordinarji
5.0 Jibqa’ miftiehem li fejn u meta jinqalg]u `irkostanzi
straordinarji li min]abba fihom l-ekonomija tal-pajji\, fil-fehma
unanima tal-Kunsill Malti g]all-I\vilupp Ekonomiku, ma tkunx
tifla] issostni xi wa]da jew i\-\jidiet kollha miftiehma, allura l-
Kunsill jista’ jawtorizza tibdil f’dan il-ftehim ta]t dawk it-termini u
g]al dak il-perijodu li l-istess Kunsill jista’ jiddetermina. Qed
jing]ataw e\empji ta’ `irkostanzi straordinarji b]al dawn fl-
Appendi`i II.
5.1 G]all-finijiet ta’ l-artikolu 5.0, il-Kunsill Malti g]all-
I\vilupp Ekonomiku g]andu, mhux aktar minn tliet xhur mit-tmiem
ta’ kull trimestru, jag]ti lill-partijiet imsie]ba fi ]danu, rapport bi`-
`ifri relevanti.
6. Terminu ta’ dan il-ftehim
6.0 Dan il-ftehim g]andu jorbot g]al tliet snin minn dak inhar
li ji[i iffirmat.
6.1 Kull sentenza tat-tribunal ta’ arbitra[[ finanzjarju tibqa’
tapplika tul is-sena s]i]a kif stipulat f’sub-paragrafu 4.7 ta’ dan il-
ftehim, sa]ansitra jekk matul dak i\-\mien jiskadi dan il-ftehim.
STANDARD NAZZJONALI DWAR |IEDA FIL-PAGA [ L.S.452.65 5
SKEDA B
(Artikoli 3 u 4)
|idiet g]all-g]oli tal-]ajja g]al impjegati whole-time
I\da meta l-kundizzjonijiet ta’ l-impieg ta’ impjegati
whole-time ikunu koperti bi ftehim, li jkun jipprovdi g]al
a[[ustamenti g]all-g]oli tal-]ajja, i\-\ieda g]all-g]oli tal-]ajja
g]andha tit]allas skond kull ftehim b]al dak, i\da \-\ieda ma
g]andha f’ebda ka\ tkun anqas minn dik spe`ifikata fil-Kolonna 2
ta’ hawn fuq.
B’effett mis-sena 1995, ammont ta’ Lm13, ekwivalenti
g]al 50` fil-[img]a g]al sitt xhur, g]andu wkoll jit]allas mill-
prin`ipali f’somma wa]da f’daqqa fl-a]]ar ta’ Marzu lill-impjegati
whole-time kollha li jkunu fuq il-kotba tag]hom f’dik id-data. Din
is-somma tkun rikuperabbli mill-fondi dovuti lill-Gvern b]ala
taxxa fuq l-income u kontribuzzjonijiet tas-sigurtà  so`jali.
Barra minn hekk, ammont ta’ Lm26, ekwivalenti g]al Lm1
fil-[img]a, g]andu wkoll jit]allas mill-prin`ipali f’somma wa]da
f’daqqa fl-a]]ar ta’ Settembru lill-impjegati whole-time kollha li
jkunu fuq il-kotba tag]hom f’dik id-data. Din is-somma tkun
rikuperabbli mill-fondi dovuti lill-Gvern b]ala taxxa fuq l-income u
kontribuzzjonijiet tas-sigurtà  so`jali.
|idiet g]all-g]oli tal-]ajja g]al impjegati part-time
Il-pagi ta’ impjegati part-time g]andhom ji\diedu pro rata
b’rata fis-sieg]a ekwivalenti g]al wie]ed minn kull erbg]in ta’ dik
mog]tija mill-Gvern lill-impjegati whole-time tieg]u kif stipulat
fil-Kolonna 2 ta’ hawn fuq rispettivament.
Kolonna 1 Kolonna 2
Data effettiva \ieda fil-paga
1 ta’ Jannar, 1990 Lm3.00 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 1991 Lm1.25 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 1992 Lm1.50 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 1993 Lm1.00 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 1994 Lm1.50 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 1995 Lm2.25 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 1996 Lm2.00 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 1997 Lm1.50 fil-[img]a
1 ta’ April, 1997 Lm1.75 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 1998 Lm1.50 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 1999 Lm1.75 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 2000 Lm1.00 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 2001 Lm1.50 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 2002 Lm1.50 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 2003 Lm1.75 fil-[img]a
1 ta’ Jannar, 2004 Lm0.75 fil-[img]a:
