 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       1
KAPITOLU 88
ORDINANZA DWAR L-AKKWIST TA’ 
ARTIJIET G}AL SKOPIJIET PUBBLI¬I
Biex tirregola l-akkwist ta’ artijiet g]al skopijiet pubbli`i u biex
tistabbilixxi l-pro`edura li g]andha ti[i m]arsa dwar dan l-akkwist.
8 ta’ Ottubru, 1935
L-ORDINANZA XL ta’ l-1935, u [iet emendata bl-Ordinanzi: III u XIII
ta’ l-1936, VI ta’ l-1937, X ta’ l-1945, XLV ta’ l-1946, XXXI ta’ l-1947 u V
ta’ l-1949; bl-Att XXVII ta’ l-1956; bl-Ordinanzi: IV ta’ l-1961 u XI ta’ l-
1962; bl-Avvi\ Legali 4 ta’ l-1963; bl-Atti: XIV u XXXI ta’ l-1966, XXIX
ta’ l-1969, XXXIII ta’ l-1971, LVIII ta’ l-1974 u IV ta’ l-1975; bl-Avvi\
Legali 148 ta’ l-1975; u bl-Atti: XVII ta’ l-1979, XLIX ta’ l-1981, XI ta’ l-
1989, VIII ta’ l-1990, XIX ta’ l-1993, XXIV ta’ l-1995, VI ta’ l-2001 u XI
ta’ l-2002.
Titolu fil-qosor.
ta’ Artijiet g]al Skopijiet Pubbli`i.
Tifsir. 
Emendat: 
XIII. 1936.2; 
X. 1945.2; 
XLV. 1946.2; 
XXXI. 1947.2; 
V. 1949.2; 
XXVII. 1956.2; 
XIV.1966.2; 
XLIX. 1981.6.
2. F’din l-Ordinanza kemm-il darba mill-kuntest ma jkunx
jidher xort’o]ra -
"area mibnija" tfisser kull area li g]all-medda kontinwa ta’ mija
u sebg]a u tletin metru tal-fa``ata tag]ha fuq na]a u l-o]ra tat-triq,
jekk it-triq tista’ ti[i \viluppata fuq i\-\ew[ na]at, jew mitejn u
erbg]a u sebg]in metru jekk it-triq tista’ ti[i \viluppata fuq na]a
wa]da biss, tkun mill-inqas ]amsin fil-mija okkupata b’bini;
"art" tfisser ukoll bini, si[ar jew kull ]a[a mwa]]la fl-art u kull
parti mix-xatt, u kull servitù  f’art jew fuq art u jeddijiet o]rajn ta’
u\u u kull xorta ta’ [ust ie]or;
"awtorità  kompetenti" tfisser il-Kummissarju ta’ l-Art;
"Bord" ifisser il-Bord ikkostitwit ta]t id-disposizzjonijiet ta’ din
l-Ordinanza;
Kap. 116.
Kera fuq id-Djar;
"dominju pubbliku" jfisser id-dominju ta’ art minn awtorità
kompetenti li l-kwalitajiet ewlenin tieg]u huma msemmijin fl-
artikolu 19(5), (6) u (7) ;
"fond belti [did" ifisser kull bini belti, mag]dudin djar, bini fejn
isir negozju, ka\ini, lukandi u lodging houses, illi, ming]ajr ma
jing]addu l-fittings, it-tibjid u \-\ebg]a, u kull tibdil, sa]ansitra
jekk fil-bini, ma kienx mibni jew lest g]all-u\u fil-31 ta’ Marzu,
1939;
"fond belti qadim" ifisser bini belti, mag]dudin djar, u bini fejn
isir negozju, ka\ini, lukandi u lodging houses, illi, ming]ajr ma
jing]addu l-fittings, tibjid u \ebg]a, u kull tibdil, sa]ansitra jekk
fil-bini, kienu mibnija jew lesti g]all-u\u fil-31 ta’ Marzu, 1939,
i\da kull tiswija ta’ fond belti qadim mag]mul min]abba ]sara
  2      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
minn eg]mil il-g]adu jew kontra l-g]adu jew kull bini mill-[did ta’
fond belti qadim li n-nefqa tag]hom kienet milqug]a b]ala
g]andha tit]allas ta]t id-disposizzjonijiet ta’ 1-Ordinanza ta’ l-
1943 dwar il-}sarat tal-Gwerra* ma jbiddlux ix-xorta "qadima" tal-
fond. "Dar qadima" u "]anut qadim" g]andhom jiftehmu fuq din it-
tifsira;
"jedd ta’ clearance" ifisser is-su[[ezzjoni ta’ art g]all-
kondizzjonijiet restrittivi msemmija fl-artikolu 29;
"jedd ta’ ta]t wi`` l-art" ifisser li art tkun issu[[ettata g]all-
kondizzjonijiet restrittivi dwar xog]lijiet u ta]fir ta]t l-art
imsemmija fl-artikolu 29 ta’ din 1-Ordinanza;
"kera ta’ akkwist" ifisser il-]lasijiet perjodi`i li g]andhom isiru
ta]t l-artikolu 27(14), (15) u (16);
"kera ta’ g]arfien" ifisser il-]lasijiet perjodi`i mist]oqqin dwar
id-dominju ta’ art b’dominju pubbliku;
"kiri" ifisser ukoll il-jedd ta’ okkupazzjoni jew ta’ u\u ta’ art
b’kull titolu li jkun;
"raba" jew "art ra]lija" ma jfissirx il-[nien ta’ dar jew bini jew xi
art o]ra fil-mag]luq ta’ dar jew bini; u lanqas art g]all-bini jew
moxa; i\da jid]lu fit-tifsira 1-irziezet, u bini ma]sub l-iktar biex fih
jin\ammu 1-ifrat g]at-trobbija u s-simna jew xi bhejjem o]ra
domesti`i;
"sid" ifisser ukoll il-persuna li g]andha tkun mikrija 1-art jew
persuna o]ra li jkollha nteress fl-art;
"skop pubbliku" jfisser kull skop li g]andu x’jaqsam ma’ 1-u\u
esklu\iv tal-Gvern jew ma’ l-u\u pubbliku [enerali, jew li g]andu
x’jaqsam ma’ jew jiswa g]all-interess jew qadi tal-pubbliku (sew
jekk l-art tkun g]all-u\u tal-Gvern sew jekk le) jew ma’ jew g]all-
ippjantar ta’ l-ibliet jew ma’ jew g]ar-rikostruzzjoni jew kull skop
li g]andu x’jaqsam mad-difi\a ta’ Malta jew li g]andu x’jaqsam
ma’ jew jiswa g]all-operazzjonijiet navali, militari jew ta’ l-ajru; u
jfisser ukoll kull skop ie]or imsemmi b]ala pubbliku minn xi li[i.
Dikjarazzjoni mill-
President illi l-art 
hi me]tie[a g]al 
skop pubbliku. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
3. Il-President ta’ Malta jista’ jiddikjara, b’dikjarazzjoni
ffirmata minnu, illi art hija me]tie[a g]al skop pubbliku.
Proklama tal-
President li 
jiddikjara art 
su[[etta g]al jedd 
ta’ clearance. 
Emendat: 
V. 1949.3; 
LVIII. 1974.68.
4. Il-President ta’ Malta jista’ g]al skop pubbliku jiddikjara
bi proklama illi art hija su[[etta g]al jedd ta’ clearance jew jedd
ta’ ta]t wi`` l-art.
*Im]assra bl-Att XXIX ta’ 1-1980.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       3
Akkwist ta’ art 
g]al skop 
pubbliku. 
Emendat: 
XXXI.1947.3; 
XXVII. 1956.3.
5. L-awtorità  kompetenti tista’ takkwista art me]tie[a g]al
skop pubbliku, sew -
(a) b’xiri assolut tag]ha; jew
(b) g]all-pussess u u\u tag]ha g]al \mien determinat jew
matul dak i\-\mien illi l-b\onnijiet ta’ l-iskop
pubbliku jkunu jitolbu; jew
(`) b’dominju pubbliku:
I\da wara li l-awtorità  kompetenti tkun akkwistat xi art
g]all-pussess u u\u jew b’dominju pubbliku il-bdil f’dominju
pubbliku jew fi proprjetà  assoluta tat-titolu li fuqu dik l-art hija
mi\muma g]andu dejjem jitqies li huwa akkwist ta’ art me]tie[a
g]al skop pubbliku u li huwa fl-interess pubbliku:
I\da wkoll, bla ]sara tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 14,
15 u 16, awtorità  kompetenti tista’ takkwista art parti b’mod
wie]ed u parti b’mod ie]or jew b’o]rajn imsemmija fil-paragrafi
(a), (b) u (`):
I\da b’dan ukoll illi meta l-art je]tie[ li ti[i akkwistata
g]an-nom u g]al u\u ta’ terza persuna g]al skop li g]andu
x’jaqsam ma jew iservi g]al interess pubbliku jew utilità  pubblika,
l-akkwist g]andu, f’kull ka\, isir b’xiri assolut ta’ l-art.
Dikjarazzjoni tal-
President dwar l-
iskop pubbliku hija 
bi\\ejjed. 
Sostitwit: 
XLV. 1946.3. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68.
6. }add ma’ jista’ jitlob prova o]ra ta’ l-iskop pubbliku
msemmi fl-artikoli 3 u 4 u fl-artikolu 8(1) minbarra d-dikjarazzjoni
tal-President ta’ Malta.
Setg]a ta’ awtorità  
kompetenti biex 
tiddisponi minn 
art. 
Mi\jud: 
XXVII. 1956.4.
7. L-awtorità  kompetenti tista’ titratta u tiddisponi minn art
akkwistata minnha b’dak il-mod u su[[etta g]al dawk il-
kondizzjonijiet kif jidhrilha xieraq, wara li tie]u kont ta’ l-interess
jew qadi tal-pubbliku.
Investigazzjonijiet 
preliminari. 
Emendat: 
XLV. 1946.4; 
LVIII. 1974.68.
8. (1) Kull meta l-President ta’ Malta jidhirlu illi art g]andha
ti[i e\aminata sabiex tkun tista’ ti[i akkwistata g]al skop pubbliku,
huwa jista’ jo]ro[ dikjarazzjoni li tg]id dan, iffirmata minnu u
mbag]ad kull persuna illi jkollha awtorizzazzjoni [enerali jew
spe`jali mill-awtorità  kompetenti g]aldaqshekk, tista’, kif ukoll l-
assistenti u ]addiema tag]ha, tag]mel dawn il-]wejje[ li [ejjin jew
kull wa]da minnhom:
(a) tid]ol fl-art u tkejjel, u tie]u l-livelli ta’ dik l-art;
(b) t]affer jew ittaqqab ta]t l-art;
(`) tag]mel kull ]a[‘o]ra me]tie[a biex ti\[ura jekk l-art
hix tajba g]al dan l-iskop;
(d) tbattal, tiffissa u timmarka l-limiti ta’ l-art li tkun sejra
ti[i akkwistata u l-linja tax-xog]ol li jkun sejjer isir
fuqha: 
I\da, ]add ma jista’ jid]ol f’bini jew fi btie]i jew f’[onna
ta’ djar ]lief bil-kunsens tad-detentur tag]hom, ming]ajr qabel ma
jag]ti lid-detentur avvi\ g]aldaqshekk ta’ mill-anqas sebat ijiem.
  4      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
(2) Mill-aktar fis li jista’ jkun wara d-d]ul imsemmi fis-
subartikolu (1), l-awtorità  kompetenti g]andha t]allas il-]sarat
kollha li jkunu saru, u fil-ka\ li tinqala’ kwistjoni dwar l-ammont li
jmissu jit]allas, l-awtorità  kompetenti jew il-persuna li titlob il-
kumpens jistg]u jirreferixxu l-kwistjoni lill-Bord, u d-de`i\joni ta’
dan tkun finali.
Avvi\ li art sejra 
ti[i akkwistata. 
Sostitwit:
XLV. 1946.5. 
Emendat:
LVIII. 1974.68;
XI. 2002.7.
9. (1) Kull meta l-President ta’ Malta jiddikjara li l-art hija
me]tie[a g]al skop pubbliku, l-awtorità  kompetenti tordna li kopja
ta’ dik id-dikjarazzjoni (flimkien ma’ dettalji bi\\ejjed biex tkun
mag]rufa liema hija dik l-art) tkun imxandra fil-Gazzetta tal-
Gvern, f’\ew[, mill-inqas, [urnali lokali (wie]ed minnhom [urnal
bl-Ingli\ u l-ie]or [urnal bil-Malti), u fuq tabella ta’ l-avvi\i fl-
uffi``ju tal-Kunsill Lokali tal-lokalità  fejn tinsab l-art.
Kap. 12.
(2) L-awtorità  kompetenti g]andha wkoll tippre\enta kopja
tad-dikjarazzjoni u tad-dettalji fir-re[istru tal-Bord, u tordna illi
kopja tad-dikjarazzjoni u tad-dettalji g]andha tkun notifikata
b’mezz tal-Bord, kif stabbilit fil-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u
Pro`edura ¬ivili, lil kull sid u lil kull bniedem ie]or li g]andu
interess skond il-li[i fl-art imsemmija fid-dikjarazzjoni, illi l-
awtorità  kompetenti tkun taf bihom u taf min huma.
Pro`edimenti meta 
s-sid ma jkunx 
mag]ruf, e``. 
Emendat: 
XLV. 1946.6; 
XXXI. 1947.4; 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
Kap. 12.
10. Meta s-sid jew xi wie]ed mis-sidien ta’ art li g]andha ti[i
akkwistata obbligatorjament minn awtorità  kompetenti ma jkunx
mag]ruf jew ikun in`ert jew assenti jew minuri jew persuna
inkapa`i bla rappre\entant skond il-li[i, jew li l-awtorità
kompetenti ma tkunx taf li g]andha rappre\entant skond il-li[i, il-
pro`edimenti ta]t din l-Ordinanza jsiru kontra kuraturi li ji[u
ma]tura mill-Prim’Awla tal-Qorti ¬ivili, biex jidhru g]as-sid jew
sidien kif jing]ad fil-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u Pro`edura
¬ivili. 
Pro`edimenti meta 
l-art hija ta’ 
persuna inkapa`i. 
Emendat: 
XLV. 1946.7; 
XXXI 1947.5; 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
Kap. 26.
11. (1) Meta l-art li g]andha ti[i akkwistata minn awtorità
kompetenti hija ta’ persuna interdetta, jew ta’ minuri, jew ta’
persuna su[[etta g]al inkapa`ità  o]ra, jew hija dotali jew ta]t
fedekommess, jew u\ufrutt jew u\u jew abitazzjoni, jew hija l-
o[[ett ta’ g]oti enfitewtiku li \mienu jkun iffissat b’riferenza
g]all-g]omor ta’ nies, ebda awtorizzazzjoni [udizzjarja spe`jali
jew xort’o]ra m’hija me]tie[a, i\da l-kumpens li jkun imiss
jit]allas ta]t din l-Ordinanza, flimkien ma’ somma ta’ tlieta fil-
mija fuq il-kumpens iffissat, g]andu ji[i ddepo\itat fis-
Sekond’Awla tal-Qorti ¬ivili, u ma jistax ji[i me]ud lura ming]ajr
l-awtorizzazzjoni tal-qorti kompetenti. Id-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 2 ta’ l-Ordinanza dwar l-Impieg ta’ `erti Kapitali ig]oddu
fil-ka\ ta’ proprjetà  ta]t fedekommess kemm-il darba l-qorti ma
tordnax xort’o]ra.
(2) Fil-ka\ ta’ depo\itu ta’ kumpens ta]t id-disposizzjonijiet
tas-subartikolu (1), l-ispejje\ le[ittimi tal-pro`edimenti sabiex id-
depo\itu ji[i me]ud lura jit]allsu mill-awtorità  kompetenti.
(3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli (1) u (2), jkunu jg]oddu
hekk ukoll g]al kera ta’ akkwist u g]al kera ta’ g]arfien, i\da hekk
illi ammonti \ejda, mag]dudin bit-tlieta fil-mija (3%) ta’ kull
wa]da mir-rati su``essivi ta’ kera ta’ akkwist jew ta’ kera ta’
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       5
g]arfien depo\itati, qatt ma g]andhom jist]oqqu dwar aktar minn
erba’ rati ta’ kera ta’ akkwist jew ta’ kera ta’ g]arfien im]allsin
dwar xi akkwist wa]dani tal-pussess u u\u ta’ art, jew, kif ja]bat,
tad-dominju pubbliku.
X’g]andu ikun fih 
l-avvi\ g]all-
ftehim. 
Emendat: 
XLV. 1946.8; 
XXVII. 1956.5;
XI. 2002.7.
12. (1) Fi \mien erbatax-il [urnata mill-[urnata tal-
pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern, me]tie[a ta]t l-artikolu
9(1), ta’ dikjarazzjoni mag]mula ta]t l-artikolu 3, is-sid ta’ l-art,
jew min jokkupaha, jekk ikun hemm, g]andhom jag]tu f’idejn l-
awtorità  kompetenti l-pussess tag]ha:
I\da, jekk l-art, li l-pussess tag]ha huwa hekk me]tie[,
tkun dar fil-fatt okkupata b]ala dar, min jokkupaha ma jkunx
jin]tie[lu li jitlaq il-pussess tag]ha qabel ma jg]addu erbatax-il
[urnata mill-[urnata li fiha l-awtorità  kompetenti tkun offriet bil-
miktub lill-imsemmi okkupant fejn joqg]od band’o]ra li
ra[onevolment ikun bi\\ejjed g]an-nies li joqog]du f’dik id-dar.
(2) Wara li jg]addi \-\mien imsemmi fis-subartikolu (1) l-
awtorità  kompetenti tista’ ming]ajr ebda formalità  o]ra tid]ol f’din
l-art u tie]u pussess tag]ha jew tawtorizza lil xi ]add biex jid]ol
f’din l-art u jie]u pussess tag]ha u, minkejja xi restrizzjoni li jkun
hemm fuq din l-art b’kull li[i o]ra jew b’kull dokument jew
xort’o]ra, tag]mel jew tawtorizza lil xi ]add li jag]mel f’din l-art
jew fuqha jew dwarha kull xog]ol jew ]a[’o]ra tkun li tkun li xi
]add li jkollu nteress illimitat f’din l-art ikollu jedd li jag]mel bis-
sa]]a ta’ dak l-interess salv l-obbligu ta’ xi awtorità  kompetenti li
ter[a tqieg]ed kif kienet l-art jew t]allas kumpens g]al kull dannu
mag]mul jekk fil-ka\ijiet permessi f’din l-Ordinanza l-akkwist ma
jkunx tkompla.
(3) Mg]ax sempli`i bir-rata ta’ ]amsa fil-mija fis-sena g]andu
jibda g]addej ta’ kuljum favur kull min g]andu jedd g]al kumpens
dwar xi art miksuba bix-xiri assolut tag]ha ta]t din l-Ordinanza,
mid-data tad-dikjarazzjoni tal-President sad-data meta l-kumpens
jit]allas jew ji[i depo\itat skond ma hemm fl-artikolu 22. L-
img]ax g]andu jg]addi fuq l-ammont ta’ kumpens kif ikun stabbilit
skond din l-Ordinanza.
L-ammont tal-
kumpens jista’ ji[i 
stabbilit bi ftehim. 
Emendat: 
XLV. 1946.9. 
Sostitwit: 
XXXI. 1947.6. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
13. (1) L-ammont ta’ kumpens li g]andu jit]allas g]all-art
me]tie[a minn awtorità  kompetenti jista’ f’kull \mien ikun
stabbilit bi ftehim bejn l-awtorità  kompetenti u s-sid, bla ]sara tad-
disposizzjonijiet li jinsabu fis-subartikolu (2).
(2) Fil-ka\ li l-akkwist ta’ art ikun g]al pussess temporanju u
u\u, il-kumpens ikun il-kera ta’ akkwist, u fil-ka\ li l-akkwist ta’
art ikun b’dominju pubbliku il-kumpens ikun kera ta’ g]arfien,
stabbilit sew hekk kemm hekk fuq dak li jg]idu d-disposizzjonijiet
ta’ l-artikolu 27.
(3) Il-kera ta’ akkwist jew il-kera ta’ g]arfien, kif ja]bat, ikun
jist]oqq li jit]allas lill-bniedem bil-jedd li jda]]al, jew li b’jeddu
stess jikri u jda]]al, il-flus tal-kera ta’ l-art li g]andha x’taqsam
jew it-tutur, kuratur, amministratur, prokuratur, jew rappre\entant
ie]or tal-bniedem li jkollu dak il-jedd:
I\da jekk l-awtorità  kompetenti ma tkunx taf l-isem u fejn
  6      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
joqg]od f’Malta l-bniedem li lilu l-kera ta’ akkwist jew il-kera ta’
g]arfien hekk jist]oqq li jit]allas, hija tista’ tiddepo\ita dawk il-
flus tal-kera fil-Qorti ¬ivili b]al ma jg]idu d-disposizzjonijiet ta’ l-
artikolu 11.
Bi``a minn dar. 14. Is-sid ma jistax ji[i m[ieg]el ibieg] jew jittrasferixxi lill-
awtorità  kompetenti bi``a biss ta’ dar jew bini ie]or jekk is-sid
ikun irid u jkun jista’ jbieg] u jitrasferixxi d-dar kollha jew il-bini
kollu.
Bi``a minn art 
g]all-bini.
15. Is-sid ma jistax ji[i m[ieg]el ibieg] jew jittrasferixxi lill-
awtorità  kompetenti bi``a biss ta’ art tajba g]all-bini, meta l-bi``a
li tibqa’ tkun ta’ anqas minn mitejn u g]oxrin metri kwadri, jew
meta, fil-fehma tal-Bord, il-bi``a li tibqa’, min]abba l-g]amla u l-
kobor tag]ha, ma tibqax tajba g]all-bini ta]t il-li[ijiet u
regolamenti dwar il-bini; f’kull ka\ b]al dan l-awtorità  kompetenti
g]andha takkwista l-art kollha:
I\da, jekk is-sid ikollu art li tmiss mag]ha, il-Bord jista’
jiddikjara illi d-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu ma
jg]oddux g]all-art li g]andha ti[i akkwistata.
Bi``a art. 16. Is-sid ma jistax ji[i m[ieg]el jittrasferixxi bi``a biss minn
art, meta dik il-bi``a tkun i\jed minn tliet kwarti ta’ l-art kollha u l-
bi``a li tibqa’ tkun anqas minn elf mija u erbg]a u g]oxrin metri
kwadri u dak is-sid ma jkollux art o]ra li tmiss mag]ha. 
Stima ta’ art li ma 
tkunx art tajba 
g]all-bini. 
Emendat: 
XXXI.1947.7.
17. L-art li ma tkunx art tajba g]all-bini g]andha ti[i stmata
g]all-finijiet tal-kumpens li g]andu jit]allas fil-ka\ ta’ akkwist
obbligatorju tag]ha, b]ala raba’ jew moxa skond il-ka\.
Artijiet tajbin 
g]all-bini. 
Sostitwit: 
XXVII.1956.6.
18. (1) Art titqies li tkun art g]all-bini g]all-finijiet ta’ din l-
Ordinanza jekk ikollha fa``ata fuq triq li [a te\isti u tkun qieg]da
f’area mibnija jew, bla ]sara tas-subartikolu (2), f’distanza ta’
mhux i\jed minn wie]ed u disg]in metru u nofs minn area mibnija,
li g]andha titkejjel tul l-assi tat-triq.
(2) Biex tigi stabbilita jekk art hix art g]all-bini min]abba l-
fatt li tkun qieg]da f’distanza ta’ mhux i\jed minn wie]ed u disg]in
metru u nofs minn area mibnija, g]andu jittie]ed kont g]at-tkabbir
immedjat li aktarx isir ta’ l-area mibnija fid-direzzjoni ta’ l-art in
kwistjoni.
(3) Art li tid]ol fit-tifsir tas-subartikolu (1) jew (2) g]andha
titqies li tkun art g]all-bini sa fond l-aktar ta’ ]amsa u g]oxrin
metru.
Art okkupata g]al 
g]axar snin; 
applikazzjoni biex 
tinxtara, jew tkun 
akkwistata 
b’dominju 
pubbliku, e``. 
Emendat: 
XLV. 1946.10; 
XXXI. 1947.8; 
IV. 1961.12; 
XXXI. 1966.2.
19. (1) Meta l-art tkun [iet akkwistata minn awtorità
kompetenti g]al u\u jew pussess g]al dak i\-\mien li l-b\onnijiet
ta’ l-iskop pubbliku jkunu jitolbu, is-sid jista’, wara li jg]addu
g]axar snin mid-data li fiha jkun ittie]ed pussess mill-awtorità
kompetenti, jitlob lill-Bord biex jo]ro[ ordni sabiex l-art tinxtara
jew tkun akkwistata b’dominju pubbliku jew titbattal fi \mien sena
mid-data ta’ l-ordni, u l-art ti[i mbattla jew tkun akkwistata
b’dominju pubbliku jew mixtrija b’kumpens illi ji[i ffissat skond
id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, jew ta’ xi Ordinanza li
tbiddel jew imda]]la minflok din l-Ordinanza.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       7
(2) Meta art illi tkun fil-pussess u u\u ta’ awtorità  kompetenti
ti[i mbattla, l-awtorità  kompetenti tista’ tne]]i l-bini kollu,
kostruzzjonijiet jew benefikati o]ra mibnijin jew mag]mulin fuqha
matul i\-\mien ta’ l-okkupazzjoni, u tag]ti dak il-kumpens lil sid l-
art g]al ]sara li tkun saret bil-kostruzzjoni ta’ dak il-bini jew
xort’o]ra, kif ji[i miftiehem bejn l-awtorità  kompetenti u s-sid jew,
fin-nuqqas ta’ ftehim, kif ji[i ffissat mill-Bord.
 (3) Meta awtorità  kompetenti tkun akkwistat xi art g]all-
pussess u u\u jew, kif ja]bat, b’dominju pubbliku, u wara dan
tbiddel f’dominju pubbliku jew, kif ja]bat, f’proprjetà  assoluta t-
titolu li fuqu dik l-art hija mi\muma, fl-iffissar, g]all-g]anijiet ta’
dik il-bidla ta’ titolu, ta’ l-ammont tal-kera ta’ g]arfien jew kif
ja]bat tal-kumpens g]all-akkwist tal-proprjetà  assoluta, ebda ka\
ma jittie]ed ta’ ebda bini, tlug] jew titjib ie]or imtella’ jew
mag]mul fuq l-art wara l-jum li fih il-pussess tag]ha kien ittie]ed
mill-awtorità  kompetenti, u g]al g]anijiet ta’ dak l-iffissar l-art
titqies li ma tbiddlet f’ebda ]a[a li tista’ tg]odd mill-ewwel jum ta’
dak il-pussess.
(4) Meta l-proprjetà  ta’ art li tkun fil-pussess u u\u ta’ awtorità
kompetenti jew tkun mi\muma minnha b’dominju pubbliku ti[i
trasferita minn sidha lil xi ]addie]or, dak it-trasferiment ma jtiefes
b’ebda mod il-pussess jew dominju sussistenti ta’ l-awtorità
kompetenti, ]lief illi mill-ewwel [urnata li fiha tag]laq rata ta’
kera ta’ akkwist jew ta’ kera ta’ g]arfien wara n-notifika lill-
awtorità  kompetenti ta’ ittra uffi`jali mibg]uta flimkien minn min
g]amel u minn min ir`ieva t-trasferiment u li jkun fiha l-
informazzjonijiet kollha tat-trasferiment mag]mul, jew, inkella,
wara li tkun in[iebet, minn min g]amel jew minn min ir`ieva t-
trasferiment, prova li tog][ob lill-awtorità  kompetenti illi t-
trasferiment tabil]aqq sar b’forma li tiswa skond il-li[i, il-kera ta’
akkwist jew il-kera ta’ g]arfien jit]allsu lil min ir`ieva t-
trasferiment.
(5) Id-dominju pubbliku g]andu min-natura tieg]u jdum g]al
dejjem, ming]ajr ]sara g]al xi g]aqda b’rieda ta\-\ew[ na]iet jew
xort’o]ra skond il-li[i ta’ dak id-dominju mal-fdal tal-proprjetà  ta’
l-art; u l-kera ta’ g]arfien li jist]oqq g]alih qatt ma jitbiddel,
ming]ajr ]sara g]all-effetti ta’ xi g]aqda, totali jew parzjali. Il-fdal
ta’ proprjetà  ta’ l-art mi\muma b’dominju pubbliku, bil-jedd g]al
kera ta’ g]arfien li jag]mel ma’ dak il-fdal, g]andu, g]all-g]anijiet
kollha tal-li[i, jitqies li hu jedd immobbli min]abba l-]a[a li
mag]ha g]andu x’jaqsam, u dak li minn \mien g]al ie]or ikun sid
dak il-jedd jista’ jne]]ih skond il-li[i kull meta jidhirlu.
(6) L-awtorità  kompetenti ma tkunx ta]t ebda tir\in dwar dak li
tista’ tag]mel, minn \mien g]al ie]or, b’art mi\muma minnha
b’dominju pubbliku, bla ]sara tad-dmir tag]ha li t]allas dak il-kera
ta’ g]arfien li jkun jist]oqq fuqha; tista’ t]ott kull tlug] li jkun
hemm fuq l-art u ma ttellax o]rajn flokhom, u tista’ tbiddel kif trid
l-u\u li g]alih l-art qabel kienet qieg]da; ikollha l-jedd tieg]u kull
utli li t]alli kull bi``a art li jkollha f’idejha b’dominju pubbliku,
mag]dud kull te\or li jinsab hemmhekk, bla ]sara f’dan il-ka\ tas-
sehem li skond il-li[i jmiss lil dak li jkun sabu; u jkollha l-jedd
tirrivendika dik l-art ming]and kull pussessur, sa]ansitra jekk dak
  8      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
il-pussessur ikollu jedd g]al kera ta’ g]arfien dwar l-istess art.
(7) Il-bniedem bil-jedd jew il-bnedmin li flimkien g]andhom
il-jedd li jda]]lu kera ta’ g]arfien ma jkunu qatt marbutin li
jag]mlu f’xi jew fuq xi art jew f’xi jew fuq xi sehem ta’ l-art, li
dwarha huwa jew huma jkollhom il-jedd g]al dak il-kera ta’
g]arfien, ebda xog]ol li bil-li[i g]andu jsir minn sid l-art; u lanqas
ma g]andu l-jedd tieg]u jew tag]hom g]all-kera ta’ g]arfien ikun
imtiefes hekk jew hekk bil-qirda, g]al kollox jew f’sehem u
min]abba kull kaw\a li tkun, ta’ xi w]ud mill-istrutturi jew kollha
kemm huma li kienu mtellg]in fuq l-art minn qabel jew wara li l-art
ittie]det b’dominju pubbliku.
(8) L-awtorità  kompetenti tista’, meta trid, i[[ib g]all-bejg]
bl-offerti blokk ta’ bini li jista’ jkun img]ammar g]alih jew xi
bi``a art, li f’kull ka\ ikunu g]and dik l-awtorità  kompetenti
b’dominju pubbliku; u bil-]sieb ta’ dak il-g]an jew ta’ xi g]an
ie]or l-awtorità  kompetenti tkun tista’ tqassam, kif jidhrilha xieraq,
fuq xi lott jew lottijiet li jissemmew u li jag]mlu sehem minn bi``a
art ori[inarjament akkwistata b]ala su[[etta g]al kera ta’ g]arfien
wa]dani, sehem minn dak il-kera ta’ g]arfien jew kollu kemm hu.
Kull bejg] b]al dak, i\da, jaqa’ ta]t dawn id-disposizzjonijiet
spe`jali li [ejjin:
(a) il-kera ta’ g]arfien imqassam fuq xi bi``a art ma
g]andux jisboq in-nofs tar-renta illi, fil-fehma tad-
Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i, dik il-bi``a art jista’
wie]ed bir-ra[un ja]seb li t]alli fi\-\mien tal-bejg] u
`-`ertifikat tad-Direttur tax-Xog]lijiet Pubbli`i jkun
a]]ari;
(b) f’kull ka\ b]al dak il-bejg] li hemm il-]sieb li jsir
g]andu jkun img]arraf b’ittra, f’isem l-awtorità
kompetenti, lill-bniedem f’dak i\-\mien bil-jedd jew
lill-bnedmin li f’dak i\-\mien ikollhom flimkien il-
jedd g]all-kera ta’ g]arfien ori[inali jew sehem minnu
li fil-kotba amministrativi ta’ l-awtorità  kompetenti
jidhru li g]andhom dak il-jedd; i\da hekk illi xi nuqqas
ta’ dan it-tag]rif ma g]andu qatt i[ib in-nullità  tal-
bejg] jew li l-bejg] jista’ jit]assar;
(`) jekk il-bniedem illi f’dak i\-\mien ikollu l-jedd li
jda]]al il-kera ta’ g]arfien ori[inali jew xi sehem
minnu, u li jidher hekk fil-kotba amministrativi ta’ l-
awtorità  kompetenti, jag]mel offerta i\g]ar mill-og]la
offerta mhux i\jed minn g]axra fil-mija (10%) ta’ dik
l-og]la offerta, u jekk, fi \mien sitt ijiem tax-xog]ol
minn meta tasallu t-tag]rifa bil-miktub ming]and l-
awtorità  kompetenti li l-g]a\la hawn ta]t imsemmija
tista’ tg]odd g]alih u ta’ l-og]la offerta li saret, dak il-
bniedem jiddikjara bil-miktub lill-awtorità  kompetenti
l-]sieb tieg]u li jinqeda bil-g]a\la hawn ta]t
imsemmija, dak il-bniedem jit]alla li j\id l-offerta
mag]mula minnu sakemm ti[i ndaqs ma’ l-og]la
offerta. Meta l-offerti jkunu ndaqs, sew mill-bidu jew
b’sa]]a ta’ g]a\la kif hawn qabel imsemmi, l-offerta
tal-bniedem li jkollu l-jedd li jda]]al il-kera ta’
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       9
g]arfien jew sehem minnu tkun preferuta g]all-offerta
mag]mula minn bniedem mhux hekk kwalifikat;
Kap. 16.
(d) meta jsir bejg] b]al dak, id-dmir ta’ l-awtorità
kompetenti li t]allas il-kera ta’ g]arfien li ja]kem fuq
l-art mibjug]a u li dak il-kera ta’ g]arfien ikun pi\ fuq
il-Fond Konsolidat jintemmu, imma privile[[ spe`jali
fuq l-immobbli mibjug], li jkollu preferenza u jkun
imrie[i b’kull mod ie]or indaqs mal-privile[[ li
jist]oqq lill-padrun dirett fuq l-utli dominju bis-sa]]a
ta’ l-artikolu 2010 tal-Kodi`i ¬ivili, jin]oloq fuq l-
immobbli favur il-bniedem bil-jedd jew il-bnedmin li
flimkien ikollhom il-jedd g]all-kera ta’ g]arfien fuq
dik l-art u li ma jkunx ix-xerrej jew ma jkunux ix-
xerreja flimkien ta’ l-immobbli;
(e) bejg] mag]mul mill-awtorità  kompetenti ta’ sehem
minn bi``a art mi\muma minnha b’dominju pubbliku,
b]ala su[[ett dak is-sehem g]al sehem maqsum tal-
kera ta’ g]arfien mist]oqq dwar kollha kemm hi dik il-
bi``a art, ma g]andux i[ib b’konsegwenza l-obbligu
ta’ l-awtorità  kompetenti jew li tag]mel tajjeb g]all-
]las ta’ dak is-sehem tal-kera ta’ g]arfien imqassam
fuq is-sehem hekk mibjug] tal-bi``a art jew li tixtri
b’mod assolut il-fdal tal-proprjetà  ta’ xi sehem ie]or
mill-istess bi``a art, u ma jkun hemm ebda azzjoni in
solidum dwar l-ishma differenti tal-kera ta’ g]arfien
ori[inali;
(f) fuq ebda bejg] b]al dak imsemmi hawn qabel ma jkun
jist]oqq lawdemju jew dritt ie]or g]at-tag]rif lill-
bniedem bil-jedd jew lill-bnedmin li flimkien
g]andhom il-jedd li jda]]lu l-kera ta’ g]arfien;
Kap. 16.
(g) ir-relazzjonijiet bejn ix-xerrej jew ix-xerrejja flimkien
ta’ art li qabel kienet mi\muma mill-bejjieg]
b’dominju pubbliku u l-bniedem bil-jedd jew il-
bnedmin li flimkien ikollhom il-jedd li jda]]lu kera ta’
g]arfien fuq dik l-art ikunu mre[ijin bil-li[i fuq l-
enfitewsi kif imfissra fil-Kodi`i ¬ivili.
Tmiem tal-kiri: 
kumpens. 
Emendat: 
XXXI. 1947.9; 
XXIX. 1969.2.
20. (1) Meta art, li ma tkunx raba’, tkun [iet akkwistata minn
awtorità  kompetenti, sew g]al kollox jew g]al \mien, jew
f’dominju pubbliku, u dik l-art tkun su[[etta g]al kiri imma mhux
g]al `ens, f’dan il-ka\ ebda kumpens g]at-tmiem tal-kiri ma
jit]allas lill-kerrej jew detentur, kemm-il darba jkun ing]ata avvi\
ta’ sena s]i]a mill-awtorità  kompetenti lill-kerrej jew detentur biex
i]alli dik l-art.
(2) Jekk l-avvi\ biex tit]alla art ikun ta’ anqas minn sena,
jit]allas lill-kerrej jew detentur il-kumpens li jmiss.
(3) Il-kumpens g]at-tmiem tal-kiri ma jkun qatt i\jed mill-kera
[ust ta’ l-art g]a\-\mien ta’ sentejn.
(4) Meta ji[i ffissat il-kumpens fil-limiti hawn fuq imsemmija,
g]andu jittie]ed qies ta\-\mien li jkun fadal tal-kiri u ta`-
`irkostanzi kollha tal-ka\ partikolari.
  10      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
Terminazzjoni tal-
kirja tar-raba’; 
kumpens. 
Mi\jud: 
XXIX. 1969.3.
21. (1) Meta raba’ jkun [ie akkwistat minn awtorità
kompetenti, sew g]al kollox jew g]al \mien jew b’dominju
pubbliku, u dak ir-raba’ jkun su[[ett g]al kiri imma mhux g]al
`ens, g]andu jit]allas lill-kerrej jew lid-detentur ta’ dak ir-raba’
kumpens xieraq g]al kull benefikat agrikolu li jkun sar mill-kerrej
jew mid-detentur jew minn membru tal-familja fl-imsemmi raba’
matul il-perijodu ta’ tmien snin konsekuttivi minnufih qabel id-data
tat-terminazzjoni tal-kirja u ammont daqs il-valur tal-prodotti
mi[bura mill-kerrej jew mid-detentur jew minn membru tal-familja
mill-imsemmija raba’, wara li jitnaqqsu l-ispejje\ li jkunu saru
g]all-koltivazzjoni tieg]u fl-a]]ar erba’ snin minnufih qabel id-
data tat-terminazzjoni:
I\da ma g]andux jitnaqqas b]ala parti minn dawk l-ispejje\
il-prezz tax-xog]ol, tal-kerrej stess jew tad-detentur stess jew ta’ xi
membru tal-familja, fir-raba’.
(2) B’dak kollu li hemm fid-disposizzjonijiet tas-subartikolu li
ji[i minnufih qabel dan, jekk il-kumpens dwar il-benefikati
msemmija fl-imsemmi subartikolu, jew parti minnu, huwa dovut
lis-sid tar-raba’ skond il-ftehim li jirregola r-relazzjonijiet
kontrattwali bejn dak is-sid u l-kerrej jew id-detentur tar-raba’, dak
il-kumpens jew il-parti minnu li huwa hekk dovut ma g]andux
jit]allas lill-imsemmi kerrej jew detentur:
I\da s-somma totali li g]andha tit]allas lill-kerrej jew lid-
detentur tar-raba’ skond is-subartikolu li ji[i minnufih qabel dan
ma g]andha f’ebda ka\ tkun anqas mill-kera [ust tar-raba’ g]a\-
\mien ta’ sentejn.
(3) F’dan l-artikolu "membru tal-familja" tfisser axxendent
lineari, dixxendent lineari, armla jew armel, ra[el tat-tifla, u l-
armla tat-tifel sakemm ma ter[g]ax ti\\ewwe[, tal-kerrej jew tad-
detentur.
Pro`edura. 
Emendat: 
XLV. 1946.11; 
XXXI.1947.10; 
XI. 1989.2.
Sostitwit:
XI. 2002.7.
22. (1) Jekk l-awtorità  kompetenti u s-sid jiftiehmu fuq l-
ammont ta’ kumpens dwar xi art, il Bord, fuq rikors ta’ wa]da mill-
partijiet, jag]mel ordni li bih jag]ti esekuzzjoni g]al dak il-ftehim:
I\da l-ammont ta’ kera ta’ akkwist jew kera ta’ g]arfien,
skond il-ka\, ikun stabbilit skond id-disposizzjonijiet rilevanti ta’ l-
artikolu 27.
(2) Meta l-art tkun se ti[i akkwistata bix-xiri assolut tag]ha
(inklu\ l-akkwist bil-bdil minn pussess u u\u jew dominju pubbliku
g]al proprjetà  assoluta), id-dikjarazzioni mill-President ma]ru[a
g]all-finijiet ta’ l-artikolu 3 ta’ din l-Ordinanza, g]andha tiddikjara
x’ikun l-ammont ta’ kumpens li l-awtorità  kompetenti tkun lesta li
t]allas g]al dik l-art li d-dikjarazzjoni tkun tirreferi g]aliha. Id-
Dikjarazzjoni g]andu jkollha flimkien mag]ha stima mag]mula
minn perit arkitett u meta jkun hemm wa]da, pjanta ta’ l-art
deskritta fid-Dikjarazzjoni.
(3) Fi zmien ]mistax-il [urnata mill-pubblikazzjoni tad-
Dikjarazzjoni tal-President kif inhi msemmija fis-subartikolu (2)
fil-Gazzetta, il-Gvern g]andu jiddepo\ita f’kont bankarju li jirrendi
l-img]ax (li jkun jiggarantixxi dak l-inqas img]ax fis-sena li l-
Ministru responsabbli g]all-artijiet jista’ b’regolament ta]t dan is-
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       11
subartikolu jippreskrivi) ammont ta’ flus li jkun daqs l-ammont ta’
kumpens offrut fid-dikjarazzjoni tal-President. Dik is-somma
g]andha tkun tista’ tin[ibed liberament flimkien ma’ kull img]ax li
jin[ema’ fuqha mill-persuna jew il-persuni li jkollhom jedd g]al
dak il-kumpens hekk kif dawn i[ibu prova tal-jedd li jkollhom
g]aldaqstant, b’mod sodisfa`enti g]all-awtorità  kompetenti.
(4) L-awtorità  kompetenti g]andha tesprimi jekk tkunx qieg]da
ta``etta jew le l-prova li dawk il-persuni j[ibu kif imsemmi fis-
subartikolu li ji[i minnufih qabel dan, permezz ta’ att [udizzjarju fi
\mien xahrejn minn meta tkun [iet ippre\entata dik il-prova.
(5) L-ammont depo\itat kif provdut fis-subartikolu (3) flimkien
ma’ kull img]ax li jg]addi fuqu jista’ ji[i \bankat kif provdut fl-
imsemmi subartikolu sew jekk is-somma depo\itata b]ala kumpens
tkun jew ma tkunx [iet a``ettata b]ala l-ammont ta’ kumpens
dovut, u l-[bid ta’ dawk l-img]axijiet mid-depo\itu ma g]andux
jippre[udika l-jedd li persuna jkollha li tmexxi skond din l-
Ordinanza g]all-fini li ji[i stabbilit kull kumpens ie]or li jista’ ji[i
m]allas lilha skond din l-Ordinanza.
(6) Meta l-persuna li jkollha jedd g]all-kumpens ma ta``ettax
li l-ammont depo\itat ikun wie]ed adegwat, dik il-persuna tista’
tag]mel rikors quddiem il-Bord sabiex ji[i stabbilit x’ikun il-
kumpens skond id-dispo\izzjonijiet ta’ din l-Ordinanza. Dak ir-
rikors g]andu, ta]t piena ta’ nullità , jindika l-kumpens li fil-fehma
tar-rikorrent ikun dovut.
(7) Dak ir-rikors g]andu ji[i ppre\entat fir-Re[istru tal-Bord fi
\mien wie]ed u g]oxrin [urnata min-notifika ta’ l-att [udizzjarju
mill-awtorità  kompetenti fejn ti[i a``ettata dik il-prova skond is-
subartikolu (4). Il-Bord g]andu jistabbilixxi dak il-kumpens u
g]andu jag]ti kull ordni u direttiva me]tie[a skond din l-
Ordinanza.
Kap. 296.
(8) Hekk kif issir id-Dikjarazzjoni mill-President skond din l-
Ordinanza li xi art g]andha tkun akkwistata bix-xiri assolut tag]ha,
il-proprjetà  assoluta ta’ dik l-art li dwarha tkun tirreferixxi d-
dikjarazzjoni g]andha titqies li tkun area ta’ re[istrazzjoni g]all-
finijiet ta’ l-Att dwar ir-Re[istrazzjoni ta’ Artijiet u l-proprjetà
assoluta ta’ dik l-art g]andha bis-sa]]a ta’ din l-Ordinanza u
ming]ajr ebda assikurazzjoni jew formalità  o]ra, tkun trasferita
lejn u tkun akkwistata mill-awtorità  kompetenti libera u franka
minn kull pi\, ipoteka jew privile[[ u bil-pertinenzi kollha tag]ha,
u l-awtorità  kompetenti g]andha tara li dik l-art ti[i re[istrata fir-
Re[istru ta’ l-Artijiet f’isimha skond l-Att dwar ir-Re[istrazzjoni
ta’ l-Artijiet, u dana fi \mien tliet xhur mill-]ru[ tad-Dikjarazzjoni
tal-President.
(9) Id-dritt li ji[i rtirat il-kumpens depo\itat skond is-
subartikolu (3) u g]al kull kumpens ie]or li jista’ jkun dovut ta]t
din l-Ordinanza (hawnhekk izjed ’il quddiem imsejha ''id-drittijiet
ta’ kumpens'') g]andu jitqies b]ala dritt immobbli min]abba l-]a[a
li jirreferi g]aliha u jkun jista’ ji[i trasferit skond dan. Kull pi\,
ipoteka jew privile[[ li qabel l-akkwist ta’ l-art mill-awtorità
kompetenti kienu jaggravaw ma’ dik l-art, g]andhom jibqg]u hekk
jaggravaw lid-drittijiet ta’ kumpens bl-istess gradwazzjoni u
  12      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
preferenza li kellhom fuq l-art.
(10) Meta jkun [ie stabbilit il-kumpens li jit]allas dwar art li
tkun [iet akkwistata bix-xiri assolut tag]ha, sew jekk bi ftehim sew
b’de`izjoni tal-Bord, kull somma dovuta b]ala kumpens iktar minn
kull somma ddepo\itata skond dan l-artikolu flimkien ma’ l-
img]axijiet fuqha skond l-artikolu 12(3), g]andha tit]allas lill-
persuna li jkollha jedd g]al dik is-somma mill-awtorità  kompetenti
mhux aktar tard minn tliet xhur mid-data meta dak il-kumpens ikun
[ie stabbilit kif hawn qabel imsemmi.
(11) Il-kumpens dovut g]all-akkwist b’xiri assolut ta’ xi art, u s-
somma li g]andha ti[i ddepo\itata skond dan l-artikolu g]andha
tkun:
(a) f’ka\ijiet li ma jkunux dawk li jaqg]u ta]t il-paragrafi
(b) u (`) ta’ dan is-subartikolu, dak il-kumpens li ji[i
stabbilit skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza
wara li jitqies il-valur fid-data tal-pubblikazzjoni tad-
Dikjarazzjoni mill-President fil-Gazzetta;
(b) fil-ka\ ta’ bdil minn pussess u u\u f’xiri assolut
somma li tasal g]aliha billi ti[i kapitalizzata bir-rata
ta’ wie]ed fil-mija tal-kera ta’ akkwist fis-sena li tkun
dovuta ta]t id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza;
(`) fil-kaz ta’ bdil minn dominju pubbliku f’xiri assolut
somma li tasal g]aliha billi ti[i kapitalizzata bir-rata
ta’ wie]ed punt erbg]a fil-mija tal-kera ta’ g]arfien
fis-sena li tkun dovuta ta]t id-disposizzjonijiet ta’ din
l-Ordinanza.
Kap. 358. (12) Proprjetà  regolata mill-Att dwar Proprjetà  ta’ Entijiet
Ekklesjasti`i, g]andha minkejja kull disposizzjoni ta’ din l-
Ordinanza tkompli tkun regolata bid-disposizzjonijiet ta’ l-
imsemmi Att, u l-pro`eduri u l-kriterji hemm fih stabbiliti sabiex
ji[i determinat x’ikun il-kumpens u l-]las tieg]u g]andu jkun
japplika skond dan.
Kif inhu kostitwit 
il-Bord u ]atra ta’ 
lista. 
Emendat: 
III. 1936.2; 
XLV. 1946.12; 
XXXIII. 1971.2; 
IV. 1975.2; 
A.L. 148 ta’ l-
1975; 
XVII. 1979.2. 
Sostitwit: 
XIX. 1993.2.
23. (1) G]andu jkun hemm Bord li jkun mag]ruf b]ala Bord
ta’ Arbitra[[ dwar Artijiet.
(2) Il-Bord ikun mag]mul minn chairman li jin]atar mill-
President ta’ Malta. I`-chairman ikun persuna li jkollha jew kellha
l-kariga ta’ m]allef jew persuna li jkollha l-kariga ta’ ma[istrat.
(3) Il-President ta’ Malta jista’ ja]tar diversi m]allfin jew
ma[istrati biex joqog]du fil-Bord, i\da g]andu joqg]od im]allef
jew ma[istrat wie]ed biss f’kull ka\ partikolari.
Kap. 44.
(4) Il-President ta’ Malta g]andu ja]tar ukoll lista ta’ Arkitetti
u In[inieri ¬ivili minn fost persuni li jkollhom il-warrant biex
ja]dmu ta’ Arkitett u In[inier ¬ivili skond id-disposizzjonijiet ta’
l-Ordinanza dwar l-Arkitetti u jkunu ilhom fil-prattika ta’ dik il-
professjoni g]al mhux inqas minn seba’ snin.
Kap. 12.
(5) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 733, 734, 735, 737 u 739
tal-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u Pro`edura ¬ivili g]andhom
ig]oddu g]a`-chairman u g]all-membri li jinsabu fuq il-lista u kull
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       13
e``ezjoni ta’ riku\a kontra membru li jinsab fuq il-lista g]andha
ti[i de`i\a mi`-chairman u d-de`i\joni tieg]u mhix appellabbli.
{urament li 
jittie]ed mi`-
chairman u 
membri li jinsabu 
fil-lista. 
Sostitwit: 
XVII. 1979.3; 
XIX. 1993.2.
24. (1) Meta `-chairman ikun persuna li kellha l-kariga ta’
m]allef i\da li ma g]adhiex tokkupa dik il-kariga, huwa g]andu
jie]u quddiem l-Avukat {enerali [urament li jwettaq il-funzjonijiet
tieg]u ta]t din l-Ordinanza bil-]aqq u skond il-li[i.
(2) Il-membri li jinsabu fuq il-lista ma g]andhomx jibdew
iwettqu d-dmirijiet tag]hom sakemm ma jkunux ]adu [urament
quddiem i`-chairman li jwettqu l-funzjonijiet tag]hom ta]t din l-
Ordinanza bil-]aqq u skond il-li[i.
(3) Il-membri tal-lista jistg]u jin]atru g]al \mien sentejn u
jistg]u jer[g]u jin]atru mill-[did.
Setg]at tal-Bord.
Emendat: 
XXXI. 1947.11; 
XIX. 1993.2
XXIV.1995.360.
25. (1) Il-Bord jista’ -
(a) jordna illi jing]ata pussess minnufih ta’ art lill-
awtorità  kompetenti;
(b) jordna t-trasferiment ta’ art lill-awtorità  kompetenti bi
proprjetà  assoluta jew b’dominju pubbliku;
(`) jordna li art ti[i mqieg]da ta]t servitù ;
(d) jordna t-tmiem ta’ kiri;
(e) jiffissa l-ammont ta’ kumpens li g]andu jit]allas ta]t
id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza u g]al dan l-iskop
jiddikjara jekk area hix art tajba g]all-bini jew hix
raba’ inkella moxa;
(f) jordna l-esekuzzjoni tad-de`i\jonijiet tieg]u.
Kap. 12.
(2) (a) Il-Bord g]andu l-istess setg]at illi l-Prim’Awla tal-
Qorti ¬ivili g]andha skond il-li[i, u, ming]ajr ]sara
tad-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza id-
disposizzjonijiet tal-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u
Pro`edura ¬ivili jg]oddu, sa fejn jistg]u jg]oddu,
g]all-Bord.
(b) L-atti kollha jo]or[u fl-isem tal-Bord u jkunu iffirmati
mi`-chairman.
(`) I`-chairman jidde`iedi dwar l-ammissibbiltà  ta’ provi,
il-kompetenza ta’ xhieda u dwar kwistjonijiet o]ra ta’
pro`edura.
(d)Ir-Re[istratur tal-Qrati, jew persuna o]ra ma]tura
minnu, hu r-re[istratur tal-Bord, u l-atti kollha
mressqin quddiem il-Bord jin\ammu fir-Re[istru tal-
Qrati Superjuri li g]andu jkun ir-re[istru tal-Bord.
Kap. 12.
(e) L-atti kollha g]andhom ji[u ppre\entati, ma]ru[in u
nnotifikati skond id-disposizzjonijiet tal-Kodi`i ta’
Organizzazzjoni u Pro`edura ¬ivili, ming]ajr ]sara
tar-regolamenti li ji[u mag]mulin ta]t din l-
Ordinanza.
(3) Kull meta jkun hemm kwistjoni quddiem il-Bord li tkun
te]tie[ l-istima ta’ xi art jew kull fehma teknika o]ra dwar ka\ li
  14      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
jkun qed jittratta l-Bord, i`-chairman g]andu jassenja tnejn mill-
membri li jinsabu fuq il-lista sabiex je\aminaw l-art relattiva, jew
sabiex jaraw dak il-parti tal-pro`ess li jkollha x’taqsam mal-
kwistjoni li dwarha tin]tie[ il-fehma teknika; u dawk i\-\ew[
membri g]andhom jippre\entaw ir-rapport tag]hom li`-chairman
waqt is-seduta jew jippre\entaw dak ir-rapport fir-Re[istru tal-
Bord hekk kif i`-chairman jista’ jordna.
(4) I`-chairman jista’ wkoll je]tie[ il-membri li jinsabu fuq il-
lista li ji[u assenjati g]al xi ka\ li jattendu g]as-seduta tal-Bord
meta dak il-ka\ ikun qieg]ed jinstema’ mill-Bord jekk l-imsemmija
membri je]tie[u tag]rif iktar mill-partijiet jew je]tie[u jinstemg]u
xi xhieda partikolari.
(5) I`-chairman ikun biss obbligat li joqg]od fuq ir-rapporti
tal-membri li jinsabu fuq il-lista kull meta r-rapporti ta\-\ew[
membri li jinsabu fuq il-lista f’xi ka\ partikolari jkunu unanimi;
meta dawk i\-\ew[ membri ma jkunux unanimi, i`-chairman
g]andu fuq il-ba\i tar-rapporti mag]mulin mi\-\ew[ membri,
jidde`iedi l-kwistjoni hu nnifsu.
(6) Il-partijiet g]andhom jinstemg]u f’jum li ji[i stabbilit mill-
Bord.
(7) Ma hemmx appell mid-de`i\jonjiet tal-Bord dwar ebda
wa]da mill-materji msemmijin hawn fuq.
Il-kwistjonijiet ji[u 
de`i\i mi`- 
chairman, b]ala 
m]allef. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975; 
XXXIII. 1979.3.
26. Meta, matul il-pro`edimenti quddiem il-Bord, tinqala’ xi
kwistjoni li mhijiex inklu\a ta]t is-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 25,
il-Bord g]andu jirriserva li dik il-kwistjoni ti[i de`i\a mill-
Prim’Awla tal-Qorti ¬ivili u g]andu jistabbilixxi \mien g]all-parti
li tqajjem dik il-kwistjoni li fih tressaqha b’`itazzjoni quddiem l-
imsemmija qorti; il-Bord g]andu mbag]ad ja[[orna l-pro`edimenti
sakemm ting]ata de`i\joni finali fuqha mill-Qorti ¬ivili jew
sakemm ig]addi l-imsemmi \mien, liema minnhom ikun l-aktar
kmieni:
I\da, jekk il-parti li tqajjem dik il-kwistjoni quddiem il-
Bord ma [[ibx l-azzjoni relattiva kif intqal qabel quddiem il-Qorti
¬ivili, il-parti l-o]ra tkun tista’ [[ib l-azzjoni bl-istess mod kif
intqal hawn qabel, u f’dan il-ka\ il-pro`edimenti quddiem il-Bord
ma jitkomplewx qabel ma ting]ata d-de`i\joni finali tal-Qorti
¬ivili:
I\da wkoll -
(a) ir-riserva ta’ punt ta’ li[i jew ta’ fatt mhix ta’
impediment g]all-awtorità  kompetenti biex tie]u
pussess ta’ art fi\-\mien iffissat mill-Bord;
(b) l-awtorità  kompetenti mhix obbligata tid]ol fi
kwistjoni li tinqala’ bejn il-komproprjetarji; u l-
awtorità  kompetenti ma tbati ebda spi\a \ejda li ssir
min]abba t-tqassim tal-kumpens bejn il-partijiet
interessati f’dik l-art.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       15
Likwidazzjoni tal-
kumpens mill-
Bord. 
Emendat: 
XLV. 1946.13; 
XXXI. 1947.12; 
XXXI. 1966.2; 
LVIII. 1974.68; 
XIX. 1993.2;
XI. 2002.7.
27. (1) Ming]ajr ]sara ta’ disposizzjonijiet spe`jali ta’ din l-
Ordinanza, il-Bord, meta ji[i biex jiffissa l-kumpens, g]andu
josserva dawn ir-regoli:
(a) ebda \jieda m’g]andha ting]ata min]abba illi l-
akkwist ikun obbligatorju;
(b) il-valur ta’ l-art, minbarra kif jing]ad hawnhekk i\jed
’il quddiem, g]andu jittie]ed li hu l-ammont illi l-art
tista’ [[ib kieku ti[i mibjug]a fis-suq minn sidha
volontarjament:
I\da - 
(i) il-valur ta’ l-art huwa l-valur illi jkollha l-art fi\-
\mien tan-notifika tad-Dikjarazzjoni mill-
President, u ming]ajr ma jittie]ed qies ta’
benefikati jew xog]lijiet mag]mulin jew mibnija
wara fuq l-art hawn imsemmija u meta l-art
kienet fil-pussess ta’ l-awtorità  kompetenti
minnufih qabel in-notifika tad-Dikjarazzjoni
mill-President ebda qies ma jittie]ed, fl-iffissar
tal-valur ta’ l-art, ta’ benefikati jew xog]lijiet
mag]mulin jew mibnija mill-awtorità
kompetenti waqt li kellha l-pussess ta’ l-art;
(ii) meta bi``a biss mill-art ta’ persuna ti[i me]uda
ta]t din l-Ordinanza, jittie]ed qies ta\-\jieda li
ssir fil-valur ta’ l-art li tifdal, min]abba l-
vi`inanza ta’ miljoramenti jew ta’ xog]lijiet li
jkunu [ew mag]mulin jew mibnijin mill-
awtorità  kompetenti fit-tmintax-il xahar ta’
qabel il-publikazzjoni tad-Dikjarazzjoni mill-
President jew illi jkunu sejrin isiru jew ji[u
mibnija mill-awtorità  kompetenti fit-tmintax-il
xahar ta’ wara l-publikazzjoni tad-Dikjarazzjoni
mill-President;
(iii) g]andu jittie]ed qies tal-]sara, jekk ikun hemm,
illi jbati s-sid min]abba l-firda ta’ l-art minn art
o]ra tieg]u jew ta’ kull ]a[a li tg]arraq dik l-art
l-o]ra min]abba l-e\er`izzju tas-setg]at
mog]tijin b’din l-Ordinanza;
(iv) meta tkun saret ]sara min]abba xog]lijiet li
jkunu saru f’xi art jew fuqha, g]andu jittie]ed
qies ta\-\jieda fil-valur ta’ l-art min]abba li d-
drena[[ ikun [ie mag]mul a]jar u min]abba xi
vanta[[ ie]or li jkunu [iebu dawk ix-xog]lijiet.
(2) Meta l-kumpens li g]andu jkun iffissat ikun g]all-pussess u
u\u biss ta’ fond belti qadim u mhux ukoll g]all-proprjetà  tieg]u, l-
ammont ta’ kera ta’ l-akkwist fis-sena g]andu jkun iffissat bil-kera
fis-sena tal-fond kif jidher fil-kotba ta’ l-Uffi``ju g]all-
Valutazzjoni ta’ l-Artijiet.
(3) I\da, meta - 
  16      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
Kap. 116.
(a) il-kera xieraq ta’ dar qadima b]ala mikrija bla
g]amara jkun [ie ffissat mill-Bord li jirregola l-Kera
ta]t id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li Tra\\an il-
Kera fuq id-Djar; jew
Kap. 69.
(b) il-kera ta’ fond belti qadim mikri bla g]amara b’kera
ta’ mhux i\jed minn erbg]in lira fis-sena kien, wara l-
31 ta’ Marzu, 1939, iffissat mill-Bord li jirregola l-
Kera ta]t id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li
tirregola t-Ti[did tal-Kiri ta’ Bini, fuq li kkunsidra r-
rapporti ta\-\ew[ membri li jinsabu fuq il-lista li
jkunu [ew assenjati dak il-ka\ minn dak il-Bord jew
ir-rapport tal-membri tekni`i ta’ dak il-Bord, skond il-
ka\, wara li dawn ikunu spezzjonaw il-bini; jew
Kap. 69.
(`) il-kera ta’ dar qadima mikrija bla g]amara b’kera ta’
i\jed minn erbg]in lira, imma ta’ mhux i\jed minn
]amsin lira, fis-sena jew ta’ ]anut qadim (fuq it-tifsira
ta’ l-Ordinanza li tirregola t-Ti[did tal-Kiri ta’ Bini)
mikri bla g]amara b’kera ta’ i\jed minn erbg]in lira
fis-sena [ie mg]olli, f’xi \mien bejn l-ewwel ta’ April,
1939, u l-11 ta’ {unju, 1940, bis-sa]]a tad-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 14(2) ta’ l-Ordinanza li
tirregola t-Ti[did tal-Kiri ta’ Bini; jew
(d) il-kera ta’ dar qadima mikrija bla g]amara b’kera ta’
i\jed minn ]amsin lira fis-sena [ie mg]olli f’xi \mien
bejn l-ewwel ta’ April, 1939, u l-11 ta’ {unju, 1940,
il-kera fis-sena hekk iffissat, jew miftiehem bejn il-partijiet, ikun l-
istima tal-kera ta’ akkwist li jist]oqq dwar il-pussess u u\u tal-fond
belti qadim fil-kwistjoni.
(4) Meta jkunu ng]ataw \ew[ de`i\jonijiet jew i\jed dwar l-
istess bini mill-Bord li jirregola l-Kera (msemmi fis-subartikolu
(3)) l-istima mag]mula bl-a]]ar de`i\joni g]andha tkun l-istima
tal-kera ta’ akkwist jekk dik id-de`i\joni kienet ing]atat wara
spezzjon tal-bini mi\-\ew[ membri li jinsabu fuq il-lista li jkunu
[ew assenjati dak il-ka\ minn dak il-Bord, jew mill-membri tekni`i
ta’ dak il-Bord, skond il-ka\, u fuq li kkunsidra r-rapport tag]hom.
(5) Meta de`i\joni tkun ing]atat mill-Bord li jirregola l-Kera
wara li jkun g]ola l-kera kif imsemmi fis-subartikolu (3)(d) l-kera
iffissat minn dak il-Bord g]andu jkun l-istima ta’ l-ammont tal-kera
ta’ akkwist, jekk dik id-de`i\joni kienet ing]atat wara spezzjon tal-
bini mi\-\ew[ membri li jinsabu fuq il-lista li jkunu [ew assenjati
dak il-ka\ minn dak il-Bord, jew mill-membri tekni`i ta’ dak il-
Bord, skond il-ka\, u fuq li kkunsidra r-rapport tag]hom.
(6) Meta l-kera fis-sena ta’ fond belti qadim ma kienx iffissat
mill-Bord li jirregola l-Kera kif jing]ad fis-subartikolu (3), (4) u
(5), u l-awtorità  kompetenti jew is-sid jipprova illi l-kera medju fis-
sena tal-bini, matul il-]ames snin mill-ewwel ta’ April, 1934, sal-
31 ta’ Marzu, 1939, ma kienx b]al dak li jidher fil-kotba ta’ l-
Uffi``ju g]all-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet, dak il-kera medju fis-sena
g]andu jkun l-istima ta’ l-ammont tal-kera ta’ akkwist minflok il-
kera kif jidher fil-kotba ta’ l-Uffi``ju g]all-Valutazzjoni ta’ l-
Artijiet.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       17
(7) G]all-g]anijiet ta’ din l-Ordinanza, kull de`izjoni dwar xi
sehem li huwa fl-u\u ta’ fond belti bil-]sara, jew bi``a minnu
m[arffa, b’]idma ta’ l-g]adu jew kontra l-g]adu, li l-Bord li
jirregola l-Kera jista’ jkun ta billi kkunsidra dik il-]sara jew dak it-
ti[rif parzjali, titqies li ma tg]oddx.
Kap. 116.
(8) Il-kera ta’ akkwist li g]andu jkun iffissat dwar il-pussess u
u\u ta’ fond belti [did g]andu jkun daqs il-kera fis-sena iffissat
mill-Bord xieraq bis-sa]]a tad-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li
Tra\\an il-Kera fuq id-Djar, jew, jekk ma jkunx hemm de`i\joni
b]al dik, mill-Bord ta’ Arbitra[[ dwar Artijiet skond ir-regoli li
jinsabu fl-imsemmija Ordinanza li Tra\\an il-Kera fuq id-Djar, li
g]oddu g]all-iffissar tal-kera fis-sena ta’ fond belti [did.
(9) L-ammont tal-kera ta’ akkwist dwar l-akkwist tal-pussess u
u\u ta’ artijiet g]all-bini li ma jkunux fondi beltin, ta’ raba’, jew ta’
artijiet moxa jkun iffissat fuq l-istima tal-valur tal-kera fis-sena
tag]hom kif kien fil-31 ta’ Marzu, 1939.
(10) G]all-g]anijiet ta’ l-istima ta’ kera ta’ akkwist bis-sa]]a
tas-subartikolu (9), art titqies b]ala raba’, art g]all-bini jew moxa,
kif kienet fil-31 ta’ Marzu, 1939, u ma jitqiesx dak li [ara u li
min]abba fih in-natura jew il-valur ta’ dik l-art setg]u tbiddlu mill-
31 ta’ Marzu, 1939, ’il quddiem, i\da d-disposizzjonijiet li jinsabu
fis-subartikolu (12) jkunu jg]oddu g]al dawk i\-\idiet fil-bini li
jkunu saru fuq l-art bejn l-ewwel ta’ April, 1939, u t-28 ta’
Novembru, 1946.
(11) G]all-g]anijiet tas-subartikolu (9), il-valur tal-kera fis-sena
ta’ art g]al bini jfisser i`-`ens fis-sena fuq stima, li bih l-art setg]et
ra[onevolment ing]atat, fil-31 ta’ Marzu, 1939, b’enfitewsi
perpetwa; u l-valur tal-kera fis-sena ta’ art moxa jfisser i`-`ens fis-
sena fuq stima, li bih dik l-art setg]et ra[onevolment ing]atat, fil-
31 ta’ Marzu, 1939, b’enfitewsi g]al disg]a u disg]in sena bil-
ftehim li `-`enswalist g]andu jtejjeb l-art g]al g]anijiet tal-biedja.
(12) Fil-ka\ ta’ tibdil fil-bini jew \idiet ta’ bini mag]mulin fuq
l-art bejn l-ewwel ta’ April, 1939, u l-jum tad-dikjarazzjoni
mag]mula mill-President ta’ Malta bis-sa]]a ta’ l-artikolu 3, il-
kera ta’ akkwist kif iffissat fis-subartikoli ta’ qabel dan, - li ma
jkunx kera iffissat jew rivedut qabel mill-Uffi`jal g]all-
Valutazzjoni ta’ l-Artijiet jew iffissat qabel mill-Bord li jirregola l-
Kera wara li t-tibdil jew \idiet kienu saru - g]andu jkun rivedut
mill-awtorità  kompetenti u s-sid, u, jekk ma jaslux g]al ftehim,
mill-Bord meta l-kwistjoni titressaq quddiemu minn wie]ed jew
mill-ie]or.
(13) Il-kumpens dwar l-akkwist ta’ xi art b’dominju pubbliku
g]andu jkun daqs il-kera ta’ akkwist li dwarha jist]oqq skond id-
disposizzjonijiet li jinsabu fis-subartikoli (2) sa (12), kollha
mag]dudin, ta’ dan l-artikolu, bi\-\ieda (a) ta’ l-erbg]in fil-mija
(40%) fil-ka\ ta’ bini belti qadim u (b) ta’ l-g]oxrin fil-mija (20%)
fil-ka\ ta’ raba’.
(14) L-ewwel ]las ta’ kera ta’ akkwist dwar art li l-pussess u u\u
tag]ha jkunu akkwistati g]al g]an pubbliku jkun jist]oqq mill-
[urnata li fiha l-awtorità  kompetenti jakkwista l-pussess ta’ dik l-
art.
  18      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
(15) Il-kera ta’ akkwist li jist]oqq li jit]allas mill-Gvern ta’
Malta ikun pi\ fuq il-Fond Konsolidat ming]ajr ma ssir ebda
approprjazzjoni g]ajr din l-Ordinanza.
(16) Il-kera ta’ akkwist g]andu jkun iffissat fuq ba\i ta’ sena,
i\da g]andu jit]allas kull sitt xhur bil-quddiem:
I\da l-awtorità  kompetenti, kif jag]\el hu, jista’, f’kull
\mien i]allas ammont g]al anqas minn sitt xhur dwar xi bi``a jew
i\jed minn bi``a art sabiex jirregola l-[ranet li fihom il-]las
dwarhom g]andu jsir wara.
(17) Il-kera ta’ g]arfien li jist]oqq li jit]allas mill-Gvern ta’
Malta ikun pi\ fuq il-Fond Konsolidat ming]ajr ma ssir ebda
approprjazzjoni g]ajr din l-Ordinanza.
(18) Id-disposizzjonijiet dwar il-kera ta’ akkwist li jinsabu fis-
subartikoli (14) u (16) jkunu jg]oddu mutatis mutandis g]al kera
ta’ g]arfien.
(19) Minbarra l-kera ta’ akkwist jew, kif ja]bat, il-kera ta’
g]arfien li jkun iffissat skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-
Ordinanza, l-awtorità  kompetenti, fi`-`irkostanzi msemmijin hawn
ta]t, imma mhux xort’o]ra, g]andha t]allas b’\ieda g]al darba biss
lill-bniedem li ming]andu tkun akkwistat obbligatorjament il-
pussess ta l-art, somma li \-\ew[ partijiet jiftehmu fuqha, jew, jekk
ma jiftehmux, li tkun iffissata mill-Bord, u f’kull ka\ fl-ewwel lok
l-ammont li l-awtorità  kompetenti tkun qed toffri g]all-g]anijiet ta’
dan is-subartikolu g]andu jkun inklu\ fid-Dikjarazzjoni mill-
President flimkien mad-dikjarazzjoni dwar l-ammont ta’ kumpens
imsemmi fl-artikolu 22(2). Din is-somma b’\ieda ma tkunx
tist]oqq li tit]allas ]lief -
(a) lill-pussessur tal-]wejje[ illi, fil-jum tad-dikjarazzjoni
msemmija fl-artikolu 3, kienu bona fide jservu g]at-
tag]mir tad-dar akkwistata mill-awtorità  kompetenti u
kemm-il darba d-disposizzjonijiet li jinsabu fil-
artikolu 20(2), (3) u (4) ma jkunux jg]oddu, u f’dak il-
ka\ il-]las b’\ieda jkun daqs in-nefqa xierqa g]all-[arr
ta’ dak it-tag]mir lejn id-dar jew ma]\en li jkunu [ew
mag]\ula kif jixraq mill-istess pussessur; u
(b) lid-detentur ta’ stabbiliment bona fide tan-negozju
akkwistat mill-awtorità  kompetenti u kemm-il darba d-
disposizzjonijiet li jinsabu fl-artikolu 20 ma jkunux
jg]oddu, u f’dak il-ka\ il-]las b’\ieda jkun daqs is-
siwi ta’ l-avvjament ta’ l-istess stabbiliment mag]dud
fuq mhux i\jed mill-qlig] nett mag]mul f’dak l-
istabbiliment mill-istess detentur matul is-sentejn li
jag]lqu fil-jum tad-dikjarazzjoni msemmija fl-artikolu
3 jekk f’dak il-jum l-istess detentur ikun ilu fil-pussess
ta’ dak il-fond g]al mhux anqas minn tletin xahar, jew
jekk ma jkunx ilu fil-pussess ta’ dak il-fond g]al mill-
inqas tietin xahar, fuq il-qlig] nett li x’aktarx jittie]ed
f’dak l-istabbiliment mill-istess detentur matul mhux
i\jed minn sentejn li jibdew ma’ l-g]eluq ta’ sitt xhur
mill-jum li fih dak id-detentur l-ewwel beda n-negozju
f’dak l-istabbiliment:
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       19
I\da jekk id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 20(2), (3) u (4)
ikunu jg]oddu dwar id-detentur ta’ stabbiliment bona fide tan-
negozju, il-kumpens b’\ieda li jist]oqq li jit]allas ma g]andux
jisboq l-ammont ma]sub fis-subartikolu (3) ta’ dak l-artikolu jew l-
ammont ma]sub fil-paragrafu (b), liema fosthom ikun l-og]la.
Kumpens g]al art 
bi ]sara bil-]idma 
tal-g]adu. 
Mi\jud: 
XXXI. 1947.13. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68; 
XLIX. 1981.6.
28. (1) Meta l-art tkun [ratilha ]sara b’eg]mil il-g]adu jew
ta’ kontra l-g]adu u sidha g]alhekk kien ikollu jedd jew seta’ kellu
jedd g]al kumpens bis-sa]]a ta’ l-Ordinanza ta’ l-1943 dwar il-
}sarat tal-Gwerra*  il-kumpens li jist]oqq skond id-
disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza dwar l-akkwist obbligatorju
tal-proprjetà  assoluta jew tad-dominju pubbliku ta’ l-art jew dwar
il-bdil f’wie]ed jew l-ie]or minn dawk it-titoli tal-pussess u u\u
jew tad-dominju pubbliku ta’ l-art li kienet minn qabel mi\muma
mill-awtorità  kompetenti g]andu, meta dak il-kumpens ikun iffissat
b’riferenza g]all-valur ta’ l-art bla ]sara, jitqies li hemm mag]dud
fih il-]las s]i] me]tie[ g]a`-`essjoni mis-sid lill-awtoritità
kompetenti ta’ kull jedd li s-sid g]andu ta]t l-Ordinanza ta’ l-1943
dwar il-}sarat tal-Gwerra* hawn qabel imsemmija, sal-jum li fih l-
awtorità  kompetenti tie]u pussess ta’ l-art. F’kull ka\ dik i`-
`essjoni kif imsemmi hawn qabel g]andha titqies li hi sehem
integrali ta’ kull akkwist obbligatorju.
(2) Fil-ka\ ta’ art hekk bil-]sara, i\da, l-awtorità  kompetenti
jkollha jedd li tnaqqas minn kull kumpens li jist]oqq li jit]allas bis-
sa]]a ta’ din l-Ordinanza -
(a) kull fdal li jkun g]adu mhux mist]oqq, jekk ikun
hemm, tal-g]axar kontribuzzjonijiet diretti li jit]allsu
wa]da kull sitt xhur fuq dik l-art ta]t l-imsemmija
Ordinanza ta’ l-1943 dwar il-}sarat tal-Gwerra# u
dawk fost l-imsemmijin kontribuzzjonijiet li jkunu
g]alqu u li s-sid ikun baqa’ lura fil-]las tag]hom;
(b) kull somma jew somom li jkunu [ew mog]tija akkont
mill-Kummissjoni g]all-}sarat tal-Gwerra lis-sid meta
x-xog]lijiet, fil-jum tad-dikjarazzjoni mag]mula mill-
President ta’ Malta ta]t l-artikolu 3, ma jkunux saru,
jew, meta sehem biss mix-xog]lijiet ikun la]aq sar sa
dakinhar, sehem proporzjonat tas-somma jew somom
hekk mog]tija akkont.
(3) Meta s-sid ta’ xi art li g]aliha d-disposizzjonijiet tas-
subartikolu (1) jkunu jg]oddu juri sewwa illi li ma kienx g]al dawn
id-disposizzjonijiet huwa kien ikollu l-jedd g]al ]las ta’ l-img]ax
fuq ]las ta’ valur mill-Kummissjoni dwar il-}sarat tal-Gwerra, l-
awtorità  kompetenti jkollha t]allas lilu somma daqs l-ammont tal-
kera ta’ akkwist illi kien ikun jist]oqqlu ta]t id-disposizzjonijiet ta’
l-artikolu 27 li kieku l-art kienet [iet akkwistata obbligatorjament
g]al pussess u u\u temporanju fid-data li fiha dak l-img]ax kien
kieku jibda jkun mist]oqq u jissokta sad-data li fiha l-art kienet
tabil]aqq [iet akkwistata.
*Im]assra bl-Att XXIX ta’ l-1980.
#Im]assra bl-Att XXIX ta’ l-1980.
  20      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
(4) Jekk f’xi ka\ li g]alih ig]oddu d-disposizzjonijiet tas-
subartikolu (3) s-sid matul i\-\mien li g]andu x’jaqsam ikun
da]]al kera ming]and kerrej li kien kerrej fil-bidu ta’ l-imsemmi
\mien, is-somma li tkun tist]oqq lis-sid minflok l-img]ax titnaqqas
bl-ammont tal-kera hekk imda]]al matul l-imsemmi \mien u d-
differenza g]andha tit]allas lill-kerrej.
Jedd ta’ clearance. 
Emendat: 
V. 1949. 4, 5, 6, 7, 
8, 9,10.
29. (1) Meta g]al skop pubbliku art ti[i ddikjarata su[[etta
g]all-jedd ta’ clearance, ebda sid ma jista’ jibni jew itella’
kostruzzjonijiet fuq art iddikjarata illi hija hekk su[[etta jew i\id
il-g]oli ta’ kostruzzjonijiet li jkunu [a je\istu ming]ajr il-permess
tal-Bord.
(2) Meta g]al xi skop pubbliku art ti[i ddikjarata su[[etta
g]all-jeddijiet ta’ ta]t wi`` l-art, ebda sid ma jista’ jag]mel xog]ol
jew ta]fir [did ta]t l-art jew ikabbar xog]ol jew ta]fir li jkun [a
je\isti ming]ajr il-permess bil-miktub tal-Bord.
(3) Meta g]al skop pubbliku art ti[i ddikjarata su[[etta g]all-
jedd ta’ clearance, jew jedd ta’ ta]t wi`` l-art ebda kumpens ma
ji[i m]allas min]abba biss illi l-art tkun [iet issu[[ettata g]al dan
il-jedd, jew g]all-pussess, minn awtorità  kompetenti, ta’ xog]ol
jew ta]fir ta]t l-art mag]mul minn awtorità  kompetenti, i\da
jg]oddu d-disposozzjonijiet li [ejjin.
(4) It-talba g]all-permess imsemmi fis-subartikolu (1) u fis-
subartikolu (2) g]andha ssir bil-pre\entat ta’ rikors flimkien ma’
pjanta li turi l-bini jew kostruzzjonijiet o]ra li sejrin isiru u x-
xog]lijiet jew ta]fir li sejrin isiru. Il-Bord g]andu jordna minnufih
li r-rikors ji[i nnotifikat lill-awtorità  kompetenti.
(5) Jekk l-awtorità  kompetenti ma tikkontestax ir-rikors fi
\mien wie]ed u g]oxrin [urnata wara n-notifika tieg]u lill-awtorità
kompetenti, ir-rikors ji[i milqug] mill-Bord.
(6) Jekk l-awtorità  kompetenti tikkontesta l-g]oti tal-permess,
il-Bord, fuq rikors tal-persuna li titlob dak il-permess, jiffissa l-
kumpens li g]andu jit]allas min]abba r-rifjut ta’ l-awtorità
kompetenti li t]alli jsiru l-bini jew kostruzzjonijiet o]ra jew ix-
xog]ol jew it-ta]fir ta]t l-art li g]alihom issir it-ta1ba. Meta
kumpens jit]allas ta]t id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il-
Bord g]andu jsemmi l-lok illi g]alih il-kumpens ikun [ie mog]ti, u
f’dan il-ka\ ebda kumpens ie]or f’ebda \mien wara ma jkun imiss
jit]allas g]all-jedd ta’ clearance jew g]all-jedd ta’ ta]t wi`` l-art,
skond il-ka\ li jkun, g]al dak il-lok, bla ]sara tad-disposizzjonijiet
ta’ l-a]]ar parti tas-subartikolu (9).
(7) Ebda kumpens ma jkollu jit]allas kemm-il darba ma ji[ix
ippruvat b’sodisfazzjon tal-Bord -
(a) illi l-pro[ett g]all-bini jew biex ji\died il-g]oli ta’ bini
li [a je\isti jew biex isir xog]ol jew ta]fir ta]t l-art
[did jew jitkabbar xog]ol jew ta]fir ta]t l-art li [a
je\isti huwa tassew ]a[a li bi ]siebu jag]mel is-sid;
(b) illi m’hemm ebda pro[ett ie]or li, ming]ajr ma ikun
ta’ ]sara g]as-sid, jista’ ji[i a``ettat mill-awtorità
kompetenti.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       21
(8) Meta art tkun [iet dikjarata su[[etta g]all-jedd ta’
clearance jew g]all-jedd ta’ ta]t wi`` l-art, kull min jag]mel, jibni
jew itella’ xi kostruzzjoni jew i\id il-g]oli ta’ xi kostruzzjoni fuq l-
art jew jag]mel xog]ol jew ta]fir [did ta]t l-art jew ikabbar xog]ol
jew ta]fir ta]t l-art ming]ajr ma jkun qabel ]a l-permess bil-miktub
mill-awtorità  kompetenti g]andu, fi \mien g]axart ijiem minn
mindu ji[i mog]ti lilu bil-miktub avvi\ g]aldaqshekk mill-awtorità
kompetenti -
(a) ine]]i l-kostruzzjoni hekk mag]mula, mibnija jew
imtella’ jew dik il-bi``a kostruzzjoni mi\juda; u
(b) jimla x-xog]lijiet jew ta]fir ta]t l-art, [odda jew
mi\juda, u jer[a’ jgib l-art kif kienet qabel ma sar ix-
xog]ol jew ta]fir [did jew mi\jud,
u fil-ka\ illi l-avvi\ ma ji[ix obdut, 1-awtorità  kompetenti tkun
tista’ tordna li dik il-bi``a kostruzzjoni ti[i mne]]ija jew dak ix-
xog]ol jew ta]fir ji[i mimli u l-art tin[ieb kif kienet qabel, bi
spejje\ tal-persuna illi tkun tellg]et il-kostruzzjoni jew \iedet dik
il-bi``a, jew g]amlet dak ix-xog]ol jew ta]fir ta]t l-art, [did jew
mi\jud, ming]ajr ebda kumpens lilha u din l-ispi\a ti[i rkuprata
ming]andha bl-istess mod b]ala multa u din il-persuna, jekk tinsab
]atja fuq daqshekk, tkun tista’ te]el multa ta’ mhux aktar minn
g]oxrin lira talli ma tkunx obdiet dak l-ordni.
(9) L-art su[[etta g]all-jedd ta’ clearance ta]t dan l-artikolu
tista’ ti[i me]lusa minn dan il-jedd mill-awtorità  kompetenti,
kemm-il darba s-sid ikun irid ja``etta l-]elsien u j]allas lill-
awtorità  kompetenti dak il-kumpens [ust li ji[i miftiehem, jew, fin-
nuqqas ta’ ftehim, kif ji[i iffissat mill-Bord. Il-]las ta’ kumpens
g]all-]elsien mill-jedd ta’ clearance jista’ jintalab mill-awtorità
kompetenti fil-ka\ biss li jkun [ie m]allas kumpens g]as-
su[[ezzjoni ta’ l-art g]all-jedd ta’ clearance skond dan l-artikolu.
L-art me]lusa mill-jedd ta’ clearance tista’ ti[i mill-[did
iddikjarata su[[etta g]al dan il-jedd.
(10) Meta art tkun [iet iddikjarata su[[etta g]all-jedd ta’ ta]t
wi`` l-art, l-awtorità  kompetenti tkun tista’ \\omm il-pussess ta’
xog]ol jew ta]fir ta]t l-art li jkun sar mill-awtorità  kompetenti
qabel ma jibda jse]] dan is-subartikolu u tkun tista’ tag]mel jew
tkabbar hemmhekk xog]ol jew ta]fir ta]t l-art u tu\ah g]al dik il-
]a[a li jkun jidhrilha me]tie[a:
I\da l-awtorità  kompetenti g]andha tie]u kull prekawzjoni
xierqa biex tassigura illi l-bini u kostruzzjonijiet fuq wi`` dik l-art
ikunu salvi u jibqg]u s]a], kif ukoll kull bir, kantina u kostruzzjoni
ta]t l-art li jkunu w\ati jew gawduti ma’ l-okkupazzjoni ta’ dan il-
wi`` ta’ l-art - u fil-ka\ ta’ ]sara lil dawn il-kostruzzjonijiet hija
g]andha jew issewwihom u [[ibhom kif kienu qabel jew t]allas
kumpens lis-sid g]at-telf li jkun [arrab min]abba f’din il-]sara, u l-
ammont ta’ dan il-kumpens, jekk il-partijiet ma jiftehmux
bejniethom fuqu, jin[ieb quddiem u ji[i iffissat mill-Bord.
  22      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
Jedd li ji[i ordnat 
it-tbattil 
provvi\orju ta’ art. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68; 
XIII. 1983. 5; 
VIII. 1990.3.
30. (1) Il-President ta’ Malta jista’ b’avvi\ fil-Gazzetta tal-
Gvern jordna t-tbattil ta’ lok fejn jista’ jkun hemm perikolu tal-
]ajja jew tal-persuna min]abba operazzjonijiet navali, militari jew
ta’ l-ajru, u sakemm dan l-ordni jkun ise]] il-lok tal-perikolu u d-
djar u l-bini kollu f’dak il-lok g]andhom ji[u mbattlin mill-kerrejja
jew detenturi u minn kull persuna o]ra, u ebda responsabbiltà  ma
jkollhom l-awtoritajiet navali, militari jew ta’ l-ajru g]al xi ]sara
fuq il-persuna li tista’ ssir lil xi ]add fil-lok tal-perikolu min]abba
l-operazzjonijiet hawn fuq imsemmija. Kull min jibqa’ fil-lok tal-
perikolu sakemm ikun g]adu jse]] ordni b]al dan, je]el, meta
jinsab ]ati mill-Qorti tal-Ma[istrati, piena ta’ flus ta’ mhux aktar
minn \ew[ liri.
(2) G]al tbattil provvi\orju jit]allas kumpens lil kull min ikun
bata telf jew spi\a min]abba dak it-tbattil.
(3) Jekk il-kumpens li jmissu jit]allas ta]t dan l-artikolu ma
ji[ix miftiehem bejn l-awtorità  kompetenti u min jitolbu, l-ammont
tal-kumpens ji[i iffissat mill-Bord bil-mod li jing]ad f’din l-
Ordinanza.
Spejje\. 
Emendat: 
XXXI. 1947.14;
XI. 2002.7.
31. (1) Meta l-awtorità  kompetenti tkun g]amlet lil sid offerta
bil-miktub ta’ somma sew jekk jist]oqq li tit]allas perjodikament
jew b]ala somma g]al darba biss b]ala kumpens u s-somma
mog]tija mill-Bord lil dak is-sid ma tkunx i\jed mis-somma
offerta, il-Bord jordna li s-sid ibati l-ispejje\ tieg]u u j]allas l-
ispejje\ ta’ l-awtorità  kompetenti illi jkunu saru wara li tkun [iet
mag]mula l-offerta.
(2) Meta sid ma ja``ettax l-offerta ta’ l-awtorità  kompetenti u
jitlob li s-somma dovuta b]ala kumpens g]andha tkun og]la
filwaqt li jindika dik is-somma sew jekk jist]oqq li tit]allas
perjodikament jew b]ala somma g]al darba biss b]ala kumpens u
jkun esegwixxa d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 9 u 12, u s-somma
mog]tija tkun daqs jew i\jed minn dik is-somma, il-Bord jordna li
l-awtorità  kompetenti tbati l-ispejje\ tag]ha u t]allas l-ispejje\ tas-
sid li jkunu saru wara li tkun [iet mag]mula l-kontrofferta.
(3) Meta sid ma ja``ettax l-offerta ta’ l-awtorità  kompetenti u
jvanta li l-ammont dovut b]ala kumpens g]andu jkun og]la, u
jindika dik is-somma, kemm jekk din tit]allas perjodikament jew
b]ala somma f’daqqa, b]ala kumpens, u jkun ikkonforma ru]u
mad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 9 u 12, u s-somma mog]tija tkun
iktar minn dik offruta mill-awtorità  kompetenti imma inqas minn
dik mitluba mis-sid, allura l-ispejjez g]andhom ji[u sofferti mill-
partijiet fi proporzjon li d-differenza fl-ammont offrut mill-awtorità
kompetenti u dak hekk stabbilit mill-Bord ikollhom g]ad-
differenza fl-ammont mitlub mis-sid u l-ammont stabbilit mill-
Bord.
(4) Bla ]sara ta’ dak li jing]ad hawn fuq, l-ispejje\ kollha
huma fid-diskrezzjoni tal-Bord illi jista’ jordna lil min u minn min
u b’liema mod dawn l-ispejje\ g]andhom jit]allsu:
Kap. 12.
I\da dawn l-ispejje\ huma skond it-tariffa li ti[i mag]mula
b’regolamenti ta]t din l-Ordinanza, jew, sakemm isiru dawn ir-
regolamenti, skond it-tariffi li hemm mal-Kodi`i ta’
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       23
Organizzazzjoni u Pro`edura ¬ivili.
(5) Meta l-Bord jordna lis-sid i]allas l-ispejje\ jew bi``a mill-
ispejje\ ta’ l-awtorità  kompetenti, din tista’ taqta’ l-ammont li
g]andu hekk jit]allas mis-sid mill-ammont tal-kumpens li g]andu
jit]allas lilu.
L-awtorità  
kompetenti mhix 
obbligata 
tikkompleta l-
akkwist ta’ art.
32. (1) Ebda ]a[a f’din l-Ordinanza m’g]andha tittie]ed
b]ala li [[ieg]el lill-awtorità  kompetenti tikkompleta l-akkwist ta’
art ]lief jekk l-awtorità  kompetenti tkun ]adet pussess ta’ l-art jew
jekk tkun naqset fi \mien xahar mid-de`i\joni tal-Bord li tav\a lill-
Bord illi l-awtorità  kompetenti mhix bi ]siebha tg]addi g]all-
akkwist:
I\da s-sid ta’ l-art g]andu l-jedd jitlob ming]and l-awtorità
kompetenti dawk l-ispejje\ kollha illi jkunu saru minnu min]abba
jew b]ala konsegwenza tal-pro`edimenti g]all-akkwist u kumpens
g]all-]sara (jekk ikun hemm) illi huwa jkun bata min]abba jew
b]ala konsegwenza ta’ l-avvi\ ta’ l-akkwist li kien sejjer isir.
(2) L-ammont ta’ dawn l-ispejje\ u kumpens, fin-nuqqas ta’
ftehim, ji[i iffissat mill-Bord.
Effett ta’ notifika 
ta’ l-avvi\. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68;
XI. 2002.7.
33. Il-fatt illi xi avvi\ ikun [ie nnotifikat lil persuna
m’g]andux jittie]ed b]ala ammissjoni ta’ l-awtorità  kompetenti illi
l-persuna nnotifikata bl-avvi\ jew persuna o]ra g]andha proprjetà
jew interess fl-art jew f’bi``a mill-art imsemmija fl-avvi\, u mhux
ta’ xkiel g]all-awtorità  kompetenti illi tallega fi pro`edimenti ta]t
din l-Ordinanza jew xort’o]ra illi l-jeddijiet kollha fuq jew dwar
din l-art huma tal-President ta’ Malta.
Pieni g]al tfixkil.
awtorizzata regolarment, li tid]ol jew tie]u pussess jew tu\a art
skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, jew jimmolesta, ma
j]allix jew ifixkel lil din il-persuna, je]el multa ta’ mhux aktar
minn ]amsin lira jew il-pri[unerija g]al \mien mhux aktar minn
tliet xhur.
Regolamenti. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XIX. 1993.2;
VI. 2001.9.
35. (1) Il-Ministru responsabbli g]all-[ustizzja jista’ jag]mel
regolamenti, kif ukoll regolamenti dwar formuli, spejje\, u drittijiet
g]all-esekuzzjoni ta’ din l-Ordinanza; u jekk u sakemm ma jsirux
disposizzjonijiet o]ra ta]t din l-Ordinanza, ig]oddu l-formuli li
hawn fl-Iskeda ma’ din l-Ordinanza:
I\da m’hemm ebda nullità  jekk ti[i w\ata formula o]ra li
sostanzjalment tkun b]all-formuli fl-Iskeda.
(2)  Ming]ajr pre[udizzju g]all-[eneralità  tas-subartikolu (1), il-
Ministru responsabbli g]all-[ustizzja jista’ b’avvi\ jippreskrivi:
(a) d-drittijiet li jit]allsu lill-membri fuq il-Lista;
(b) d-drittijiet dovuti lill-avukati u lill-prokuraturi legali
g]al pro`edimenti quddiem il-bord jew f’konnessjoni
mieg]u; u
(`) d-drittijiet li jit]allsu fir-re[istru tal-bord:
  24      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
Kap. 12.
I\da sakemm dawk id-drittijiet ji[u hekk preskritti mill-
Ministru ta]t il-paragrafi (b) u (`), g]andhom japplikaw id-drittijiet
li hemm fl-Iskeda A li tinsab mal-Kodi`i ta’ Organizzazzjoni u
Pro`edura ~ivili.
Riserva. 36. Ebda ]a[a f’din l-Ordinanza ma tmiss il-jeddijiet
akkwistati minn awtorità  kompetenti ta]t l-Ordni fil-Kunsill tas-26
ta’ Ottubru, 1896.*
*Dan l-Ordni fil-Kunsill [ie ma]ru[ Malta bin-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru.
183 tad-19 ta’ Novembru, 1896.
 AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I[ K AP. 88 .       25
Emendata: 
XXXI. 1947.15;
V. 1949.11; 
XI. 1962.3; 
XIV 1966.3; 
LVIII. 1974.68;
XIII. 1983.5;
XI. 2002.7.
SKEDA
(Artikoli 3, 4, 8, 9, 12 u 35)
DIKJARAZZJONI TAL-PRESIDENT TA’ MALTA
Jien hawnhekk niddikjara illi l-art imsemmija hawn ta]t hija
me]tie[a mill-awtorità  kompetenti g]al skop pubbliku skond id-
dispozzijonijiet ta’ l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet g]al
Skopijiet Pubbli`i (Kapitolu 88)§  u illi l-akkwist tag]ha g]andu
jkun b’xiri assolut / g]all-pussess u u\u tag]ha g]al \mien ta’
snin / g]all-pussess u u\u tag]ha g]al dak i\-\mien illi
l-b\onnijiet ta’ l-iskop pubbliku jitolbu. / b’dominju pubbliku. / bl-
imposizzjoni fuqha ta’ servitù  (hawn g]andha tissemma s-servitù  li
tkun se ti[i imposta), jew ji[ifieri sabiex ti[i e\aminata bil-]sieb li
g]ad tista’ ti[i akkwistata.
Il-kera ta’ kumpens / g]arfien / kera ta’ akkwist offrut hu ta’ Lm
______   / Lm _______ fis-sena skond l-istima li hawn ma’ din id-
dikjarazzjoni kif din saret mill-perit arkitett __________.
Jien niddikjara wkoll illi l-pussess ta’ l-art hu me]tie[ mill-
awtorità  kompetenti fi \mien 
fiha din id-Dikjarazzjoni ti[i innotifikata lis-sid jew sidien ta’ l-art.
DESKRIZZJONI TA’ L-ART
1.
2.
3.
§  }assar dak li ma jg]oddx g]all-ka\.
President
Notifika tad-Dikjarazzjoni tal-President ta’ Malta u ta’ Dettalji
ta’ l-Art.
Fil-Bord ta’ Arbitra[[ dwar Artijiet.
Data ....................................
Lil (hawn ni\\el isem is-sid jew tas-sidien).
A.B. fil-kariga tieg]u ta’ Kummissarju ta’ l-Artijiet, b’dan
jinnotifikalek kopja ta’ Dikjarazzjoni tal-President ta’ Malta
(Dokument A) illi tiddikjara li l-art hija me]tie[a g]al skop
pubbliku kif spe`ifikat fid-Dikjarazzjoni. L-art imsemmija fid-
  26      KAP. 88. ]       AKKWISTTA’ ARTIJIETG}ALSKOPIJIETPUBBLI¬I
Dikjarazzjoni hija din li [ejja: (hawn da]]al id-deskrizzjoni ta' l-
art). 
PROKLAMA TAL-PRESIDENT TA’ MALTA
BILLI bl-artikolu 4 ta’ l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet g]al
Skopijiet Pubbli`i (Kapitolu 88), huwa ipprovdut illi l-President ta’
Malta jista’ g]al skopijiet pubbli`i jiddikjara illi art hija su[[etta
g]all-jedd ta’ clearance jew g]all-jedd ta’ ta]t wi`` l-art:
U BILLI hu me]tie[ illi l-proprjetà  msemmija fl-Iskeda mda]]la
hawnhekk ti[i dikjarata su[[etta g]al ........................... *
ISSA, G}ALHEKK, JIENA, bis-sa]]a ta’ l-artikolu 4 ta’ l-
imsemmija Ordinanza, b’dan niddikjara illi l-proprjetà  imsemmija
fl-Iskeda imda]]la hawnhekk hija su[[etta g]al
...............................*.
SKEDA
..........................................
..........................................
il-Palazz, il-Belt Valletta, illum ...................... 19..... 
*Nota: \id hawnhekk -
"dritt ta’ clearance"
"dritt ta’ ta]t wi`` l-art" jew
"dritt ta’ clearance jew ta’ ta]t wi`` l-art"
skond il-ka\.
