DEKONTROLL TA’ DJAR [ KAP. 158.    1
KAPITOLU 158
ORDINANZA LI TNE}}I L-KONTROLL 
TAD-DJAR
 Biex ta]seb g]at-tne]]ija tal-kontroll u g]ar-re[istrazzjoni ta’ `erti
djar ta’ abitazzjoni, u g]all-]wejje[ li g]andhom x’jaqsmu ma’ hekk, u li
tippermetti a[[ustament fil-kera li g]andu jit]allas dwar dar ta’
abitazzjoni kontrollata meta jkunu saru miljoramenti bil-kunsens tal-
kerrej.
10 ta’ April, 1959
L-ORDINANZA XIXA ta’ l-1959, kif emendata bl-Avvi\ Legali 4 ta’ l-
1963; bl-Atti: XXIX ta’ l-1965, XXXI ta’ l-1966, XLVIII ta’ l-l972, XXXVII
ta’ l-1973; bl-Avvi\ Legali 148 ta’ l-1975; bl-Att XXIII ta’ l-1979; bl-
Avvi\i Legali: 10 ta’ l-1980, 14 ta’ l-1981, 15 ta’ l-1982, 16 ta’ l-1983, 18
ta’ l-1984, 2 ta’ l-1985, 4 ta’ l-1986; bl-Att XXXVII ta’ l-1986; bl-Avvi\i
Legali: 10 ta’ l-1987, 20 ta’ l-1988; bl-Att XXVIII ta’ l-1988; u bl-Avvi\i
Legali: 26 ta’ l-1989, 31 ta’ l-1990, 31 ta’ l-1991, 29 ta’ l-1992, 46 ta’ l-
1993, 36 ta’ l-1994 u 29 ta’ l-1995; bl-Att XXXI ta’ l-1995; bl-Avvi\i
Legali 25 ta’ l-1996, 29 ta’ l-1997, 76 ta’ l-1998, 64 ta’ l-1999 u 31 ta’ l-
2000; bl-Att IX ta’ l-2000 u bl-Avvi\i Legali 30 ta’ l-2001, 46 ta’ l-2002,
73 ta’ l-2003 u 90 ta’ l-2004.
Titolu.
Emendat:
XXIX. 1965.2.
1. It-titolu ta’ din l-Ordinanza hu Ordinanza li Tne]]i l-
Kontroll tad-Djar.
Tifsir.
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXIX. 1965.2; 
XXXVII.1973.2.
XXIII. 1979.2;
XXXVII. 1986.2.
Kap. 69.
2. F’din l-Ordinanza u f’kull regolamenti mag]mula bis-
sa]]a tag]ha, ]lief safejn ir-rabta tal-kliem ma tfissirx xort’o]ra -
"il-Bord" tfisser il-Bord li jirregola l-Kera mwaqqaf bis-sa]]a ta’
l-artikolu 16 ta’ l-Ordinanza li tirregola t-Ti[did tal-Kiri ta’ Bini; 
"dar ta’ abitazzjoni" tfisser bini jew parti minn bini mibdi jew
adattat strutturalment biex ji[i okkupat b]ala abitazzjoni separata;
"dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll" tfisser dar ta’
abitazzjoni re[istrata mill-Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet
skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 3;
"[urnata stabbilita" tfisser il-[urnata li fiha din l-Ordinanza
tid]ol fis-se]];
"]las dwar ]sara tal-gwerra" tfisser ]las tan-nefqa ta’ xog]lijiet
kif imfissra fl-Ordinanza dwar il-}sarat tal-Gwerra*;
Kap. 116.
"kera xierqa" tfisser il-kera li jkun [ie stabbilit jew li ji[i
stabbilit mill-Bord dwar dar ta’ abitazzjoni skond id-
disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li Tra\\an il-Kera fuq id-Djar;
"kerrej" tinkludi -
(a) l-armla jew l-armel ta’ kerrej kemm-il darba r-ra[el u
l-mara ma kienux, fi\-\mien tal-mewt tal-kerrej,
separati legalment jew de facto; u
*L-Ordinanza dwar il-}sarat tal-Gwerra (Ordinanza Nru. III ta’ l-1943) [iet
im]assra bl-Att li j]assar l-Ordinanza dwar il-}sarat tal-Gwerra (Kap. 289).
 2      KAP. 158.]     DEKONTROLL TA’ DJAR
(b) meta l-kerrej ma j]allix armla jew armel, dawk il-
membri tal-familja tal-kerrej li kienu residenti mieg]u
jew mag]ha fi\-\mien tal-mewt tieg]u jew tag]ha; u
(`) kull sullokatur dwar il-kerrej:
I\da g]all-finijiet ta’ l-artikoli 5 u 12, "kerrej" ma g]andha
tinkludi ebda wa]da mill-persuni inklu\i ta]t il-paragrafu (b) jew
(`) ta’ din it-tifsira i\da g]andha tinkludi, minflok, ulied, u ]u jew
o]t, il-kerrej li ma jkunux mi\\ew[a u li jkunu jirrisjedu mal-kerrej
fi \mien mewtu jew mewtha u l-axxendent tal-kerrej li jkun hekk
ig]ix mal-kerrej;
"kirja" tinkludi -
(a) kull kon`essjoni enfitewtika jew sub-enfitewtika g]al
\mien ta’ mhux i\jed minn sittax-il sena;
(b) minkejja kull patt kuntrarju, kull ftehim li bis-sa]]a
tieg]u xi persuna [iet imqieg]da f’xi dar ta’
abitazzjoni min]abba fi ]las perijodiku rikorrenti; u
(`) kull ftehim ie]or li bih xi dritt reali jew personali fuq
xi dar ta’ abitazzjoni, liema dritt jinkludi dak ta’
okkupazzjoni ta’ dik id-dar ta’ abitazzjoni, jing]ata
b’titolu oneru\ jew kommutattiv g]al xi \mien, kemm
jekk dak i\-\mien ji[i stabbilit billi tissemma xi
[urnata spe`ifikata jew kemm jekk jista’ ji[i stabbilit
b’riferenza g]al xi [rajja futura li tkun \gura jew li ma
tkunx \gura;
"miljoramenti" tinkludi bdil, \idiet jew estensjonijiet strutturali u
l-provdiment ta’ fixtures jew fittings, i\da ma tinkludi ebda tibjid,
\ebg]a jew tiswija;
Kap. 69.
Kap. 116.
"l-Ordinanzi dwar il-Kera" tfisser l-Ordinanza li tirregola t-
Ti[did tal-Kiri ta’ Bini u l-Ordinanza li Tra\\an il-Kera fuq id-
Djar; 
"preskritt" tfisser preskritt b’regolament skond l-artikolu 15;
"proprjetarju" u\ata dwar dar ta’ abitazzjoni tfisser il-persuna
jew kull wa]da mill-persuni li jkollhom dritt g]al dik id-dar ta’
abitazzjoni bi proprjetà assoluta, enfitewsi, sub-enfitewsi, jew
u\ufrutt:
*I\da fl-artikolu 3(d) u, g]all-finijiet ta’ u dwar dak il-
paragrafu, f’kull disposizzjoni o]ra ta’ din l-Ordinanza,
"proprjetarju" u\ata dwar dar ta’ abitazzjoni tfisser il-persuna jew
kull wa]da mill-persuni li jkollhom dritt g]al dik id-dar ta’
abitazzjoni bi proprjetà assoluta jew b’enfitewsi jew sub-enfitewsi
perpetwa jew b’u\ufrutt, i\da, f’dan l-a]]ar ka\, biss jekk fit-
tmiem ta’ l-u\ufrutt, in-nudu proprjetarju jkollu d-dritt g]al dik id-
dar ta’ abitazzjoni bi proprjetà assoluta jew b’enfitewsi jew sub-
enfitewsi perpetwa;
"sid il-kera" tinkludi kull persuna li jkollha titolu bis-sa]]a ta’
sid il-kera ori[inali;
"tiswijiet" tfisser dawk it-tiswijiet li sid il-kera g]andu jag]mel
g]as-spejje\ tieg]u;
DEKONTROLL TA’ DJAR [ KAP. 158.    3
Kap. 110.
"Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet" tfisser l-uffi`jal ma]tur
mill-Prim Ministru b]ala Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet
g]all-fini ta’ l-Ordinanza dwar il-Valutazzjoni ta’ Artijiet Mibnija;
"\ieda fl-inflazzjoni" tfisser i\-\ieda fl-inflazzjoni stabbilita bil-
mod provdut fl-artikolu 13;
"\mien ta’ kera" tfisser \mien li dwaru jkun irid isir ]las ta’ kera. 
Re[istrazzjoni ta’ 
djar ta’ abitazzjoni 
mne]]ija mill-
kontroll. 
Emendat:
XXIX. 1965.2;
XXVIII. 1988.8.
3. Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 6 l-Uffi`jal
tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet fuq talba ta’ proprjetarju mag]mula
b’dak il-mod li jkun preskritt, g]andu jirre[istra b]ala dar ta’
abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll kull dar ta’ abitazzjoni li -
(a) ma tkunx kompluta jew lesta g]all-u\u b]ala dar ta’
abitazzjoni fil-[urnata stabbilita; jew
(b) g]alkemm kompluta jew lesta g]all-u\u b]ala dar ta’
abitazzjoni fil-[urnata stabbilita, ma tkunx [iet
okkupata b]ala dar ta’ abitazzjoni f’dik il-[urnata jew
qabilha; jew
(`) tkun kompluta jew lesta g]all-u\u wara l-[urnata
stabbilita billi jsir bdil strutturali li jbiddel dar ta’
abitazzjoni wa]da jew i\jed f’numru akbar ta’ djar ta’
abitazzjoni; jew
(d) kienet fl-1 ta’ Marzu, 1959, okkupata minn
proprjetarju b]ala r-residenza tieg]u ordinarja u
baqg]et hekk okkupata sal-[urnata stabbilita, din il-
[urnata inklu\a; jew
Kap. 328.
(e) kienet [iet akkwistata ta]t skema bhal dik imsemmija
fl-Att biex i]ajjar Persuni jsiru Sid Darhom, u li
dwarha il-jedd biex ti[i re[istrata b]ala dar ta’
abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll ikun ing]ata b]ala
in`entiv skond dak l-Att; jew
(f) tkun, fid-data meta ssir l-applikazzjoni, okkupata mis-
*Dan il-proviso [ie mi\jud bl-Att XXXVII ta’ l-1973 li kien fih id-
disposizzjonijiet li [ejjin:
"4. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ dan l-
artikolu, ebda ]a[a f’dan l-Att ma tolqot xi re[istrazzjoni li tkun saret
validament, mill-Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet skond l-artikolu 3 tal-
li[i prin`ipali qabel il-bidu fis-se]h ta’ dan l-Att. 
(2) B’dak kollu li jinsab f’kull disposizzjoni o]ra tal-li[i prin`ipali, kull
re[istrazzjoni b]ala dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll mag]mula mill-
Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet skond il-li[i prin`ipali qabel il-bidu fis-
se]] ta’ dan l-Att g]andha tkun bla effett, u kull dar hekk re[istrata g]andha
titqies li la hi u lanqas qatt kienet dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll,
jekk dik ir-re[istrazzjoni tkun saret wara l-]ru[ ta’ ordni ta’ rekwi\izzjoni
skond l-Att dwar id-Djar relattivament g]al dik id-dar u jekk - 
(a) id-dar tkun wa]da spe`ifikata fil-paragrafu (d) ta’ l-artikolu 3
tal-li[i prin`ipali; jew
(b) fil-ka\ ta’ kull dar o]ra, persuna tkun [iet imqeg]da fiha jew
tkun xort’o]ra baqg]et tokkupaha qabel il-bidu fis-se]] ta’ dan
l-Att,
u f’kull ka\ b]al dan kull dar b]al dik g]andha titqies li dejjem baqg]et dar
rekwi\izzjonata."
 4      KAP. 158.]     DEKONTROLL TA’ DJAR
sid b]ala residenza ordinarja tieg]u u tkun [iet hekk
okkupata minnu, ta]t kull titolu, matul il-perijodu ta’
g]axar snin minnufih qabel id-data ta’ l-applikazzjoni.
G]al finijiet ta’ dan il-paragrafu l-espressjoni
"residenza ordinarja" ma tinkludix residenza tas-sajf.
Appelli minn 
de`i\jonijiet ta’ l-
Uffi`jal tal-
Valutazzjoni ta’ l-
Artijiet. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975.
4. (1) Kull persuna aggravata b’ordni ta’ l-Uffi`jal tal-
Valutazzjoni ta’ l-Artijiet li jirrifjuta li jirre[istra dar ta’ abitazzjoni
b]ala dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll tista’ tappella lill-
Bord.
(2) L-Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet g]andu f’kull ka\
ikun konvenut fl-appell.
(3) Ebda appell ma g]andu jsir mid-de`i\joni tal-Bord ]lief fuq
punt ta’ li[i de`i\ mill-Bord.
(4) Appell skond is-subartikolu (3) g]andu jin[ieb quddiem il-
Qorti ta’ l-Appell.
(5) Appelli skond is-subartikolu (1) jew skond is-subartikolu
(3) g]andhom isiru b’dak il-mod u eg]luq dak i\-\mien u skond
dawk ir-regoli ta’ pro`eduri l-o]ra li jstg]u jkunu preskritti.
Postijiet imne]]ija 
mill-kontroll u 
Ordinanzi dwar il-
Kera.
Emendat: 
XXIX. 1965.2;
Sostiwit:
XXIII. 1979.3.
Kap. 69.
5. (1) Bla ]sara g]ad-disposizzjonijiet li [ejjin ta’ dan l-
artikolu u ta’ l-artikolu 6, id-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanzi dwar
il-Kera ma g]andhom jg]oddu g]al ebda dar ta’ abitazzjoni
mne]]ija mill-kontroll mill-[urnata li fiha d-dar tkun re[istrata
skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 3.
(2) Meta fit-tmiem ta’ kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni mne]]ija
mill-kontroll (sew jekk dak i\-\mien ikun skond il-ftehim, legali,
skond l-u\u jew xort’o]ra) il-kerrej ikun `ittadin ta’ Malta u jkun
jokkupa d-dar b]ala r-residenza ordinarja tieg]u, id-
disposizzjonijiet tas-subartikolu (3) g]andu jkollhom effett u d-
disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li tirregola t-Ti[did tal-Kiri ta’
Bini g]andhom japplikaw ukoll i\da biss safejn dawn ma jkunux
inkonsistenti ma’ l-imsemmija disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu.
(3) Id-disposizzjonijiet imsemmija fis-subartikolu (2) huma:
(a) Ikun kontra l-li[i li sid il-kera ta’ dar ta’ abitazzjoni
jirrifjuta li j[edded il-kirja ]lief f’xi wa]da mi`-
`irkostanzi msemmija fil-paragrafu (b), u jkun kontra
l-li[i wkoll li dan jg]olli l-kera, jew jimponi
kondizzjonijiet [odda g]at-ti[did tal-kirja, ]lief kif
provdut fil-paragrafi (`) u (d).
(b) Sid il-kera jista’ biss jirrifjuta li j[edded il-kirja, u
jista’ biss jie]u lura l-pussess tad-dar, meta tintemm il-
kirja, jekk juri g]as-sodisfazzjon tal-Bord, b’rikors
biex jie]u lura l-pussess, li matul i\-\mien tal-kirja, il-
kerrej kien naqas li j]allas il-kera dovut minnu g]al
\ew[ skadenzi jew iktar fi \mien ]mistax-il [urnata
minn dak in-nhar li sid il-kera jkun talbu biex i]allas,
jew g]ax ikun g]amel ]afna ]sara fid-dar, jew g]ax
xort’o]ra jkun naqas milli j]ares il-kondizzjonijiet tal-
kirja jew l-obbligi tieg]u ta]tha, jew g]ax ikun u\a l-
DEKONTROLL TA’ DJAR [ KAP. 158.    5
fond xort’o]ra milli prin`ipalment b]ala r-residenza
ordinarja tieg]u.
(`) Il-kera li g]andu jit]allas ta]t l-istess kirja wara d-data
ta’ l-ewwel ti[did tal-kirja li jsir bis-sa]]a ta’ dan is-
subartikolu jista’ ji\died minn sid il-kera, meta jsir dak
it-ti[did u wara t-tmiem ta’ kull ]mistax-il sena li ti[i
wara sakemm il-kirja tibqa’ favur l-istess kerrej,
b’daqstant mill-kera li kien jit]allas minnufih qabel
dak it-ti[did jew qabel ma jibda kull perijodu
sussegwenti ta’ ]mistax-il sena, li jkun ammont li ma
je``edix l-imsemmi kera, li jirrappre\enta bi
proporzjon g]al dak il-kera \-\ieda fl-inflazzjoni mis-
sena li l-kera li g]andu ji\died kien l-a]]ar stabbilit.
(d) Meta, fid-data jew qabel id-data ta’ xi ti[did ta’ kirja
ta’ dar ta’ abitazzjoni, sid il-kera jippre\enta fir-
Re[istru tal-Bord, `ertifikat, iffirmat minn arkitett u
in[inier `ivili u li jkun a``ettat b]ala jaqbel mal-fatti
mill-kerrej jew ikun [ie hekk dikjarat mill-Bord fuq
rikors li jsir minn sid il-kera fejn jitlob dik id-
dikjarazzjoni, li juri li d-dar tkun fi stat tajjeb ta’
tiswija, it-tiswijiet kollha u l-manutenzjoni kollha
g]andhom minn hemm ’il quddiem, u sakemm tibqa’ l-
kirja favur l-istess kerrej, ikunu r-responsabbiltà tal-
kerrej.
(4) Id-disposizzjonijiet li [ejjin ta’ dan is-subartikolu g]andu
jkollhom effett dwar il-kirjiet ta’ djar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-
kontroll meta l-kerrej ikun `ittadin ta’ Malta. L-imsemmija
disposizzjonijiet huma:
(a) Meta l-kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-
kontroll tkun [iet im[edda kif provdut fis-subartikolu
(3) jew ta]t l-artikolu 12(3), jew tkun saret ta]t is-
subartikolu (2) ta’ l-imsemmi artikolu, ikun kontra l-
li[i li sid il-kera ta’ xi dar b]al dik jitlob ming]and xi
`ittadin ta’ Malta, ta]t kirja li ssir wara, kera li jkun
og]la mill-ammont li kien ikollu jit]allas b]ala kera
kieku l-kerrej li favur tieg]u l-kirja tkun g]all-ewwel
darba hekk [iet im[edda jew tkun hekk saret, baqa’ l-
kerrej ta’ dik id-dar; u kull ammont akbar li jit]allas
ikun jista’ jin[abar lura ming]and sid il-kera.
(b) Ikun kontra l-li[i li sid il-kera jitlob il-]las ta’ kera li
jkun su[[ett g]al tibdil f’xi \mien qabel ma tintemm
il-kirja, sew jekk it-tibdil ikun min]abba \ieda sew
jekk ikun min]abba tnaqqis f’dak il-kera; u meta l-
kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll issir
su[[etta g]al dak it-tibdil il-kera li g]andu jit]allas
dwar dik il-kirja g]andu, minkejja ftehim kuntrarju,
ikun l-inqas rata li g]andha tit]allas g]al xi parti ta\-
\mien tal-kirja, u kull ammont li jit]allas \ejjed jista’
jin[abar lura ming]and sid il-kera.
(`) Ikun kontra l-li[i li sid il-kera jimponi kondizzjoni li
te]tie[ li t-tiswijiet ta’ dar ta’ abitazzjoni jkunu
 6      KAP. 158.]     DEKONTROLL TA’ DJAR
responsabbiltà tal-kerrej kemm-il darba l-kirja ma
tkunx bil-miktub u `ertifikat kif imsemmi fis-
subartikolu (3)(d) ma jkunx anness ma’ l-att tal-kirja.
(d) Meta d-dar ta’ abitazzjoni tinkera bl-g]amara -
(i) jekk il-kirja ssir qabel il-21 ta’ {unju, 1979, il-
kerrej ikollu jedd, f’kull \mien li ma jkunx qabel
sena wara l-imsemmija data, li jitlob li, b’effett
mill-eg]luq ta’ sitt xhur wara d-data ta’ dik it-
talba, il-kirja tibqa’ biss dwar il-bini u li hu
j]allas biss dik il-parti tal-kera li tkun tirreferi
g]all-bini kif jista’ ji[i miftie]em bejnu u bejn
sid il-kera, jew jekk ma jkunx hemm ftehim b]al
dak, kif il-Bord jista’ jistabbilixxi fuq rikors li
jsir minn xi wie]ed minnhom;
(ii) jekk il-kirja ssir wara l-imsemmija data, il-kirja
g]andha tiddistingwi bejn il-parti tal-kera
miftehma dwar id-dar u l-parti miftehma dwar l-
g]amara u o[[etti o]ra tad-dar; u l-kerrej ikollu
jedd, f’kull \mien li ma jkunx qabel sena mid-
data li fiha jkun g]all-ewwel darba okkupa d-dar
mikrija, jitlob ix-xoljiment tal-kirja ta’ l-
g]amara u ta’ l-o[[etti l-o]ra tad-dar, u b’effett
minn meta jg]addu sitt xhur wara d-data tat-
talba jkollu jedd g]ax-xoljiment ta’ dik il-kirja u
li j]allas biss il-kera miftiehem dwar id-dar;
(iii) meta kirja ssir bi ksur tas-sub-paragrafu (ii) ta’
dan il-paragrafu, ebda kera jew kumpens ie]or
ma jkollu jit]allas lill-proprjetarju sa dak i\-
\mien li d-disposizzjonijiet ta’ dak is-sub-
paragrafu jkunu m]arsa; u kull somom li
jit]allsu b]ala kera jew kumpens ie]or u li ma
jkollhomx jit]allsu kif intqal qabel ikunu jistg]u
jin[abru lura ming]and sid il-kera;
(iv) il-jeddijiet mog]tija bid-disposizzjonijiet ta’
qabel ta’ dan il-paragrafu jkunu japplikaw ukoll,
mutatis  mutandis,  dwar kull ftehim li jirreferi
g]al g]amara jew o[[etti o]ra tad-dar meta dak
il-ftehim ikun hekk marbut mal-kirja ta’ dar ta’
abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll li g]aliha
japplika dan is-subartikolu li l-imsemmija kirja
ma kenitx issir kieku ma sarx ukoll l-imsemmi
ftehim.
(5) Bla ]sara g]al kull ftehim li jkun sar qabel il-21 ta’ {unju,
1979, u bla ]sara g]all-jeddijiet li kerrej jista’ jkollu dritt g]alihom
skond dan l-artikolu wara l-imsemmija data, id-disposizzjonijiet
tas-subartikoli (2) u (3) g]andhom japplikaw ukoll g]alkemm i\-
\mien tal-kirja jkun g]alaq qabel dik id-data jekk il-kerrej ikun
g]adu jokkupa d-dar b]ala r-residenza ordinarja tieg]u f’dik id-
data.
DEKONTROLL TA’ DJAR [ KAP. 158.    7
E``ezzjonijiet.
Emendat:
XXIX. 1965.2;
XLVIII. 1972.2; 
XXXVII. 1973.3. 
6. (1) L-Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet ma g]andu
jirre[istra b]ala dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll skond
din l-Ordinanza ebda dar ta’ abitazzjoni spe`ifikata fl-artikolu 3(a),
(b) jew (`) jekk ikunu jew kienu provduti fondi bi ]las dwar ]sara
tal-gwerra jew b’donazzjoni mill-Gvern g]all-bini jew bdil
strutturali tag]ha skond ma hemm imsemmi fl-artikolu 3(`) jew
jekk l-art li fuqha tkun mibnija tkun ing]atat b’enfitewsi jew sub-
enfitewsi mill-Gvern wara s-6 ta’ Di`embru, 1972, kemm-il darba
fl-att ta’ l-enfitewsi jew sub-enfitewsi ma ji[ix dikjarat li din id-
disposizzjoni ma g]andhiex tapplika g]al bini li jinbena fuq l-art
mog]tija b’dak l-att.
Kap. 125. 
*(2) Meta dar spe`ifikata fl-artikolu 3(d) tkun rekwi\izzjonata
skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar id-Djar u fi\-\mien tal-
]ru[ ta’ l-ordni ta’ rekwi\izzjoni ma tkunx re[istrata b]ala dar ta’
abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll skond din l-Ordinanza, l-
Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet ma g]andux jirre[istra dik id-
dar b]ala dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll jekk l-
applikazzjoni xierqa g]ar-re[istrazzjoni ta’ dik id-dar b]ala dar ta’
abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll ma ssirx fi \mien ]mistax-il
[urnata wara notifika ta’ avvi\, mog]ti mis-Segretarju tad-Djar lil
xi wie]ed mill-proprjetarji li jkollu dritt japplika g]all-imsemmija
re[istrazzjoni, li bih jg]arraf lil dak il-proprjetarju bil-]ru[ ta’ l-
ordni tar-rekwi\izzjoni u li fih jipprodu`i d-disposizzjonijiet ta’
dan is-subartikolu, jew jekk dik l-applikazzjoni, g]alkemm issir fl-
imsemmi \mien, ma titmexxiex ’il quddiem bil-dili[enza xierqa.
*(3) Kull re[istrazzjoni li tkun saret mill-Uffi`jal tal-
Valutazzjoni ta’ l-Artijiet f’kull ka\ li g]alih ma japplikax l-
artikolu 3 jew f’kull ka\ li b’dan l-artikolu hu ma g]andux jag]mel
tkun bla effett u dik id-dar g]andha, b’dak kollu li jinsab f’kull
disposizzjoni o]ra ta’ din l-Ordinanza, titqies li la hi u lanqas qatt
kienet dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll.
(4) Meta dar ta’ abitazzjoni spe`ifikata fl-artikolu 3 tkun
su[[etta g]al kirja fil-[urnata stabbilita, ir-re[istrazzjoni tag]ha
skond dak l-artikolu jkollha sse]] biss, g]all-finijiet ta’ l-artikolu 5
mill-[urnata li fiha l-proprjetarju jkollu dritt g]all-pussess ta’ dik
id-dar ta’ abitazzjoni vojta meta tkun spi``at dik il-kirja.
Projbizzjoni ta’ 
rigali tibqa’ dwar 
djar ta’ abitazzjoni 
li xort’o]ra jkunu 
mne]]ija mill-
kontroll. 
Emendat:
XXIX. 1965.2; 
XXIII. 1979.4.
Kap. 69.
Kap. 116.
7. Dwar l-g]oti, ti[did jew tkomplija f’kull \mien matul il-
perijodu ta’ tliet snin li jibdew fil-[urnata stabbilita jew f’kull
\mien wara l-20 ta’ {unju, 1979, kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni li
g]aliha xi wa]da mid-disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanzi dwar il-Kera
ma jg]oddux min]abba biss id-disposizzjonijiet li ji[u qabel ta’ din
l-Ordinanza g]andha ti[i meqjusa b]ala li l-artikolu 8 ta’ l-
Ordinanza li Tra\\an il-Kera fuq id-Djar (liema artikolu
jipprojbixxi t-talb ta’ rigali fl-g]oti, ti[did jew tkomplija ta’ kirja
ta’ kull dar ta’ abitazzjoni) jg]odd g]aliha.
*Is-subartikoli (2) u (3) [ew mi\juda bl-Att XXXVII ta’ l-1973 li kien fih id-
disposizzjonijiet murija fil-foot-note ta’ l-artikolu 2 (ara Pa[na 2).
 8      KAP. 158.]     DEKONTROLL TA’ DJAR
Piena g]al 
dikjarazzjonijiet 
foloz.
Emendat: 
XXIX. 1965.2. 
8. (1) Kull min, dwar talba skond din l-Ordinanza g]al
re[istrazzjoni ta’ xi post b]ala dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-
kontroll, xjentement jew bi traskura[ni kbira jag]mel xi
dikjarazzjoni jew jag]ti xi tag]rif li jkun falz f’xi partikolarità
sostanzjali, je]el meta jinsab ]ati multa ta’ mhux i\jed minn
]amsin lira jew pri[unerija g]al \mien mhux i\jed minn tliet xhur.
(2) Meta persuna tkun misjuba ]atja ta’ reat skond is-
subartikolu (1) kull re[istrazzjoni ta’ dar ta’ abitazzjoni mne]]ija
mill-kontroll miksuba min]abba d-dikjarazzjoni falza jew tag]rif
falz tkun nulla u bla siwi, u l-qorti li tkun tat is-sentenza g]andha
tordna t-ta]sir tag]ha.
Esklu\joni ta’ djar 
ta’ abitazzjoni 
mne]]ija mill-
kontroll mill-]dim 
ta’ l-Att dwar id-
Djar.
Emendat: 
XXIX. 1965.2.
Kap. 125.
9. L-Att dwar id-Djar ma g]andux jg]odd g]al kull dar li
tkun re[istrata b]ala dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll
skond id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza.
|ieda tal-kera 
xieraq ta’ djar ta’ 
abitazzjoni 
kontrollati dwar 
miljoramenti.
Kap. 69.
Kap. 116.
10. (1) Minkejja kull ma hemm kuntrarju fl-artikoli 3, 4, 5 u 7
ta’ l-Ordinanza li tirregola t-Ti[did tal-Kiri ta’ Bini u fl-artikoli 2,
4, 5 u 6 ta’ l-Ordinanza li Tra\\an il-Kera fuq id-Djar, jekk isiru xi
miljoramenti minn sid il-kera, wara l-[urnata stabbilita, f’dar ta’
abitazzjoni li ma tkunx [iet re[istrata b]ala dar ta’ abitazzjoni
mne]]ija mill-kontroll, il-kera xieraq ta’ dik id-dar ta’ abitazzjoni
g]andu ji\died mill-Bord, fuq rikors g]al hekk minn sid il-kera,
b’ammont, hawnhekk i\jed ’il quddiem f’dan l-artikolu msejja]
"\ieda xierqa", li jkun daqs sitta fil-mija fis-sena ta’ kull ammont sa
]ames mitt lira minfuqa minn sid il-kera fil-miljoramenti, kif
pruvat b’soddisfazzjon tal-Bord, jew, fin-nuqqas, kif stabbilit mill-
Bord, jekk ikun me]tie[ wara spezzjon tad-dar ta’ abitazzjoni.
(2) Rikors g]a\-\ieda xierqa skond is-subartikolu (1) ma ji[ix
milqug] mill-Bord kemm-il darba l-kerrej u kull sullokatur ma
jkunux ftehmu bil-miktub, qabel ir-rikors, sabiex isiru l-
miljoramenti u dwar il-]las ta\-\ieda xierqa.
(3) Rikors skond is-subartikolu (1) g]andu, ta]t piena ta’
nullità -
(a) ikun akkompanjat minn -
(i) il-ftehim miktub jew miktuba jekk aktar minn
wie]ed imsemmija fis-subartikolu (2); u
(ii) kopja awtentika tad-de`i\joni dwar il-kera
xieraq tad-dar ta’ abitazzjoni mill-Bord, jekk
ikun hemm, u, meta tkun saret i\jed minn
de`i\joni wa]da dwar dak il-kera xieraq, kopja
awtentika ta’ l-a]]ar minn dawk id-de`i\jonijiet;
u
(b) ikollu talba g]a\-\ieda bir-ra[unijiet g]al hekk:
I\da l-Bord jista’, f’kull \mien, i]alli li r-rikors ji[i
emendat sabiex isir aktar `ar.
(4) Meta l-kera xieraq tad-dar ta’ abitazzjoni ma jkunx [ie
DEKONTROLL TA’ DJAR [ KAP. 158.    9
de`i\ mill-Bord, rikors g]a\-\ieda xierqa skond is-subartikolu (1)
jkun milqug] mill-Bord biss jekk sid il-kera, fl-istess rikors, jitlob
ukoll li jkun de`i\ il-kera xieraq.
(5) Fil-kalkolu ta’ l-ammont minfuq minn sid il-kera fil-
miljoramenti, il-Bord ma ji]ux kont ta’ kull kapital qieg]ed, kull
img]ax fuq self, u kull ammont li jkun [ie m]allas jew li jista’ f’xi
\mien jit]allas lil sid il-kera, dwar dawk il-miljoramenti
b’donazzjoni mill-Gvern.
(6) Kull \ieda ta’ kera xieraq approvata mill-Bord bis-sa]]a
tas-subartikolu (1) jkollha sse]] mill-ewwel \mien ta’ kera li jibda
wara li jkunu kompluti l-miljoramenti.
Kap. 69. 
(7) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 19 sa 24, 28, 29, 32 sa 37,
u 39 sa 43 ta’ l-Ordinanza li tirregola t-Ti[did tal-Kiri ta’ Bini
g]andhom jg]oddu g]al kull pro`eduri skond is-subartikolu (1).
Tiswijiet fi djar ta’ 
abitazzjoni li ma 
jkunux imne]]ija 
mill-kontroll. 
Mi\jud:
XXIII. 1979.5.
11. (1) Minkejja kull ]a[a li tinsab fl-Ordinanzi dwar il-Kera,
meta f’xi \mien wara l-20 ta’ {unju, 1979, isiru tiswijiet minn sid
il-kera f’dar ta’ abitazzjoni li ma tkunx [iet re[istrata b]ala dar ta’
abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll, u dawk it-tiswijiet ikunu hekk
saru bi ftehim bil-miktub mal-kerrej jew fuq ordni ta’ qorti
kompetenti, il-kera xieraq tad-dar ta’ abitazzjoni g]andu ji\died
b’ammont, li ma jkunx i\jed mill-imsemmi kera, li jikkorrispondi
g]al minn g]axra wie]ed ta’ kemm ikunu swew dawk it-tiswijiet.
(2) Minkejja kull li[i o]ra, sid il-kera ta’ dar ta’ abitazzjoni li
ma tkunx [iet re[istrata b]ala dar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-
kontroll jista’ je]les lilu nnifsu mill-obbligu li jag]mel it-tiswijiet
fl-imsemmija dar billi jbieg] id-dar lill-Gvern bi prezz li jkun daqs
il-kapitalizzazzjoni tal-kera xieraq tad-dar bis-sitta fil-mija.
Enfitewsi 
temporanja ta’ djar 
ta’ abitazzjoni.
Mi\jud:
XXIII. 1979.5.
Emendat:
XXXVII. 1986.3.
Kap. 16.
12. (1) Minkejja kull ]a[a li tinsab fil-Kodi`i ~ivili jew f’xi
li[i o]ra, id-disposizzjonijiet li [ejjin ta’ dan l-artikolu g]andu
jkollhom effett dwar il-kuntratti kollha ta’ enfitewsi temporanja li
jkunu saru fi kwalunkwe \mien.
(2) Meta dar ta’ abitazzjoni tkun ing]atat b’enfitewsi
temporanja - 
(a) g]al perijodu ta’ mhux i\jed minn tletin sena, jekk il-
kuntratt ikun sar qabel il-21 ta’ {unju, 1979, jew
(b) g]al kull perijodu ie]or, jekk il-kuntratt ikun sar wara
l-imsemija data,
u fit-tmiem xi enfitewsi b]al dik l-enfitewta jkun `ittadin ta’ Malta
u jkun jokkupa d-dar b]ala residenza ordinarja tieg]u l-enfitewta
jkollu jedd li jibqa’ jokkupa id-dar b’kera ming]and il-padrun
dirett -
(i) b’kera li jkun daqs i`-`ens li kien jit]allas
minnufih qabel ma tkun g]alqet l-enfitewsi,
mi\jud, fil-bidu tal-kirja tad-dar bis-sa]]a ta’
dan l-artikolu, u wara t-tmiem ta’ kull ]mistax-il
sena wara sakemm tibqa’ l-kirja favur l-istess
kerrej, b’daqstant mi`-`ens li kien jit]allas
minnufih qabel dak il-bidu jew il-bidu ta’ kull
 10      KAP. 158.]     DEKONTROLL TA’ DJAR
perijodu sussegwenti ta’ ]mistax-il sena, li jkun
ammont li ma jkunx i\jed minn dak i`-`ens, li
jirrappre\enta bi proporzjon g]al dak i`-`ens i\-
\ieda fl-inflazzjoni minn meta `-`ens li g]andu
ji\died ikun [ie stabbilit l-a]]ar; u
(ii) ta]t dawk il-kondizzjonijiet l-o]ra li jistg]u ji[u
miftehma bejniethom jew, jekk ma jkunx hemm
ftehim, skond kif il-Bord jidhirlu xieraq.
Kap. 69.
(3) Meta fit-tmiem ta’ enfitewsi kif imsemmi fis-subartikolu
(2)(a) jew (b) d-dar ta’ abitazzjoni tkun su[[etta g]al kirja, id-
disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza li tirregola t-Ti[did tal-Kiri ta’
Bini, m’g]andhomx japplikaw dwar kirja b]al dik:
I\da meta l-kerrej ta]t l-imsemmija kirja jkun `ittadin ta’
Malta u jkun jokkupa d-dar b]ala r-residenza ordinarja tieg]u dan
g]andu, fit-tmiem ta’ l-imsemmija kirja, ikollu il-jedd li jkompli
jokkupa d-dar ta]t kirja [dida ming]and il-padrun dirett bl-istess
kera u ta]t l-istess kondizzjonijiet kif imsemmija fis-subartikolu
(2)(i) u (ii) dwar l-enfitewta.
(4) Meta tag]laq enfitewsi temporanja ta’ dar ta’ abitazzjoni
okkupata minn `ittadin ta’ Malta b]ala r-residenza ordinarja tieg]u
fi \mien dak l-eg]luq, li ma tkunx enfitewsi msemmija fis-
subartikolu (2)(a) jew (b), l-enfitewta jkollu l-jedd jikkonverti l-
enfitewsi f’wa]da perpetwa ta]t l-istess kondizzjonijiet ta’
enfitewsi temporanja barra minn dawk li jkunu jirreferu g]a\-
\mien u g]a`-`ens. I`-`ens li jkollu jit]allas b’effett mill-
konversjoni ta’ l-enfitewsi f’wa]da perpetwa u sakemm jg]addu
]mistax-il sena minn dik id-data jkun daqs sitt darbiet i`-`ens li
kien jit]allas minnufih qabel dik il-konversjoni, u wara dan g]andu
ji\died kull ]mistax-il sena b’daqstant mi`-`ens kurrenti, li jkun
ammont li ma jkunx i\jed minn dak i`-`ens, li jirrappre\enta bi
proporzjon mieg]u \-\ieda fl-inflazzjoni minn meta l-imsemmi
`ens ikun [ie stabbilit l-a]]ar.
(5) Jekk l-enfitewta ma je\er`itax il-jedd mog]ti lilu bis-
subartikolu (4) fi \mien sitt xhur mid-data li dak il-jedd ikun
e\er`itabbli, dak il-jedd g]andu, bil-modifiki me]tie[a, jg]addi
g]and min ikun qed jokkupa d-dar li jkollu jedd jitlob, bl-
esklu\joni ta’ l-enfitewta, li d-dar ta’ abitazzjoni ting]ata lilu mill-
proprjetarju b’enfitewsi perpetwa ta]t l-istess kondizzjonijiet li
kienu ji[u applikati kieku l-enfitewta kien ikkonverta l-enfitewsi
f’wa]da perpetwa.
(6) Meta l-enfitewta jew min ikun qed jokkupa d-dar ikollu
jedd jikkonverti enfitewsi temporanja f’wa]da perpetwa ta]t is-
subartikolu (4) jew (5), dan jista’ jitlob li jsir kuntratt nutarili f’dan
is-sens, u l-padrun dirett jew il-proprjetarju g]andu jilqa’ dik it-
talba.
(7) Meta d-data tat-tmiem ta’ l-enfitewsi tkun data qabel il-21
ta’ {unju, 1979, id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu
g]andhom japplikaw biss jekk l-enfitewta jew il-kerrej, skond il-
ka\, ikun g]adu jokkupa d-dar b]ala r-residenza ordinarja tieg]u
f’dik id-data u ma japplikawx jekk ikun hekk qed jokkupa d-dar
skond ftehim li jkun g]amel wara li tkun intemmet l-enfitewsi.
DEKONTROLL TA’ DJAR [ KAP. 158.    11
(8) Meta, fil-ka\ ta’ enfitewsi msemmija fis-subartikolu (2)(a)
u li tag]laq wara l-21 ta’ {unju, 1979, l-enfitewta jew il-kerrej li
jkun jokkupa d-dar b]ala residenza ordinarja tieg]u meta tag]laq l-
enfitewsi jkun persuna differenti minn dik li tkun tokkupa d-dar
b]ala residenza ordinarja tag]ha fil-21 ta’ {unju, 1979, id-
disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) jew (3), skond il-ka\,
g]andhom japplikaw biss -
(a) jekk -
(i) il-persuna li tkun tokkupa d-dar fid-data
msemmija kompliet tokkupa d-dar b]ala
residenza ordinarja tag]ha sakemm mietet; u
(ii) il-persuna li tkun tokkupa d-dar b]ala residenza
ordinarja tag]ha fl-eg]luq tal-enfitewsi kienet
tirrisjedi mal-enfitewta fi \mien mewtu u kellha
f’dak i\-\mien il-kwalifiki l-o]ra kollha biex
ti[i meqjusa b]ala kerrej g]all-finijiet ta’ dan l-
artikolu; jew
(b) jekk -
(i) il-persuna li tkun qed tokkupa d-dar b]ala
residenza ordinarja tag]ha fl-imsemmija data
tkun kisbet u t-titolu li bih kienet hekk tokkupa
d-dar ming]and l-enfitewta li jkun jokkupa d-
dar b]ala residenza ordinarja tieg]u ma’ l-
eg]luq ta’ l-enfitewsi jew, jekk l-enfitewta li
ming]andu jkun inkiseb l-imsemmi titolu jmut
qabel l-eg]luq ta’ l-enfitewsi, ming]and l-
enfitewta li l-werriet tieg]u jkun jokkupa d-dar
b]ala residenza ordinarja tieg]u ma’ l-eg]luq ta’
l-enfitewsi; u
(ii) sa l-eg]luq ta’ l-enfitewsi, ebda persuna barra
mill-persuna fuq imsemmija u mill-imsemmi
enfitewta, jew il-werriet tieg]u, u membri tal-
familja tag]hom li jkunu jg]ixu mag]hom, ma
kienet okkupat id-dar b’xi mod ikun li jkun; u
(iii) mhux iktar tard mit-30 ta’ Settembru, 1979,
jing]ata avvi\ bil-miktub lill-Awtorità tad-Djar
dwar it-titolu li ta]tu tkun okkupata d-dar fil-21
ta’ {unju, 1979, li jg]id ix-xorta ta’ dak it-
titolu, g]al kemm \mien ikun mistenni jdum u l-
isem tal-persuna li tkun tokkupa d-dar ta]t dak
it-titolu. 
(9) G]all-finijiet ta’ dan l-artikolu -
(a) dwar enfitewsi msemmi fis-subartikolu (2)(a) jew (b),
l-enfitewsi tinkludi sub-enfitewsi;
(b) dwar kull enfitewsi ie]or, enfitewsi tfisser l-enfitewsi
ori[inali, i\da jekk meta jag]laq dak l-enfitewsi, id-
dar ta’ abitazzjoni tkun mi\muma b’sub-enfitewsi -
(i) il-jeddijiet mog]tija b’dan l-artikolu lill-
enfitewta jkunu jistg]u ji[u e\er`itati mill-a]]ar
sub-enfitewta u, bla ]sara g]all-jeddijiet
 12      KAP. 158.]     DEKONTROLL TA’ DJAR
mog]tija lill-okkupant bis-subartikolu (5),
minnu biss;
(ii) il-padrun dirett tfisser biss il-persuna li jkollha
jedd tir`ievi `-`ens ori[inali;
(iii) i`-`ens tfisser biss i`-`ens ori[inali:
I\da meta `-`ens li jkun jit]allas mill-a]]ar sub-enfitewta
jkun i\jed minn sitt darbiet i`-`ens ori[inali, s-subartikolu (4)
g]andu jkollu effett daqslikieku minflok il-kliem "jkun daqs sitt
darbiet i`-`ens" kien hemm sostitwiti l-kliem "jkun daqs is-sub-
`ens".
(10) Jekk meta tag]laq enfitewsi temporanja li g]aliha japplika
s-subartikolu (2) jew (3), id-dar ta’ abitazzjoni tkun okkupata minn
persuna b’titolu ta’ u\ufrutt jew abitazzjoni, il-jedd li dik id-dar ta’
abitazzjoni tibqa’ okkupata mog]ti b’dawk is-subartikoli jew bis-
subartikolu (7) jista’ jibqa ji[i e\er`itat minkejja dawk id-
disposizzjonijiet, minn dak l-okkupant daqslikieku kien l-enfitewta
jew il-kerrej tad-dar ta’ abitazzjoni, skond il-ka\.
(11) Meta enfitewsi temporanja ti[i konvertita f’wa]da
perpetwa ta]t is-subartikolu (4), id-dar ta’ abitazzjoni tibqa’
su[[etta g]all-jeddijiet li jkollhom terzi persuni dwar dik id-dar
minnufih qabel dik il-konversjoni.
(12) Meta xi wie]ed mill-jeddijiet mog]tija b’dan l-artikolu
jkun jista’ ji[i e\er`itat minn iktar minn persuna wa]da dak il-jedd
jista’ ji[i e\er`itat minkejja kull nuqqas ta’ ftehim bejniethom i\da
biss jekk mhux inqas minn nofs in-numru ta’ dawk il-persuni
jiftie]mu li je\er`itaw dak il-jedd; u f’kull ka\ b]al dak il-jedd
ikun japplika biss favur dawk li jkunu qed je\er`itawh.
Indi`i ta’ 
inflazzjoni.
Mi\jud: 
XXIII. 1979.5.
13. (1) L-indi`i ta’ inflazzjoni g]al kull wa]da mis-snin mill-
1947 sal-1978 g]andu jkun kif muri fl-Iskeda li tinsab ma’ din l-
Ordinanza, billi l-1946 tittie]ed b]ala ba\i b’100 punt.
(2) L-indi`i ta’ inflazzjoni g]al kull sena wara l-1978 g]andu
ji[i stabbilit mill-Istatistiku Prin`ipali tal-Gvern b]ala punti ta’
per`enta[[ g]al kull wa]da minn dawk is-snin b’mod li titkompla
l-imsemmija Skeda u fuq il-ba\i ta’ l-indi`i tal-prezzijiet ta’ l-
o[[etti kollha li jinbieg]u bl-imnut, jew indi`i simili li jissostitwih,
u g]andu ji[i pubblikat minnu fil-Gazzetta mhux iktar tard mill-
a]]ar ta’ Marzu li ji[i minnufih wara s-sena li g]aliha jirreferi l-
indi`i.
(3) |ieda fl-inflazzjoni tkun stabbilita billi tittie]ed d-
differenza bejn il-punti ta’ per`enta[[ g]as-sentejn rilevanti, kif
muri fl-Iskeda jew kif ji[i pubblikat fil-Gazzetta, b]ala proporzjon
ta’ l-ewwel wa]da minn dawk is-snin.
Jeddijiet mog]tija 
bl-Ordinanza 
jipprevalu fuq 
ftehim e``.
Mi\jud: 
XXIII. 1979.5.
14. (1) Id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza u, b’mod
partikolari, i\da bla ]sara g]all-[eneralità ta’ l-imsemmija
espressjoni, id-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 5, 7, 12 u 13, g]andu
jkollhom effett minkejja kull ftehim, obbligazzjoni, weg]da jew
g]emil jew ]a[’o]ra li hi kuntrarja g]al, jew li tillimita, jew li tkun
tidher li tillimita, xi wie]ed mill-jeddijiet mog]tija b’dawk id-
disposizzjonijiet lill-kerrej, enfitewta jew okkupant ta’ dar ta’
DEKONTROLL TA’ DJAR [ KAP. 158.    13
abitazzjoni, u meta persuna li te\er`ita xi wie]ed mill-imsemmija
jeddijiet issir, bis-sa]]a ta’ xi ftehim, obbligazzjoni, weg]da jew
g]emil jew ]a[a o]ra b]al dik, su[[etta li te]el xi penali jew
obbligu ie]or jew xi konsegwenza o]ra jew effett ie]or, kull
fte]im, obbligazzjoni, weg]da jew g]emil jew ]a[a o]ra tkun, sal-
limitu li tipprovdi li dik il-persuna tkun hekk su[[etta kif intqal
qabel, nulla u ming]ajr effett.
(2) Kull rinunzja u kull restrizzjoni jew limitazzjoni ta’ xi
wie]ed mill-jeddijiet imsemmija fis-subartikolu (1), isiru kif isiru,
u kull ]a[a li tissu[[etta xi jedd b]al dak g]al xi obbligu jew
responsabbiltà, tkun nulla u ming]ajr effett.
Regolamenti dwar 
l-eg]mil u 
spezzjon ta’ 
re[istru tad-djar ta’ 
abitazzjoni 
mne]]ija mill-
kontroll.
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXXI. 1966.2;
A.L. 148 ta’ l-
1975;
IX. 2000.6.
15. Il-Ministru responsabbli g]ar-Re[istru Pubbliku jista’
jag]mel regolamenti dwar -
(a) id-dmirijiet, setg]at u funzjonijiet ta’ l-Uffi`jal tal-
Valutazzjoni ta’ l-Artijiet dwar l-eg]mil ta’ re[istru
tad-djar ta’ abitazzjoni mne]]ija mill-kontroll, li
jistg]u, bla ]sara g]all-[eneralità ta’ dak li jing]ad
qabel, jinkludi s-setg]a li jitlob il-produzzjoni ta’ xi
kotba jew dokumenti o]ra li jirreferixxu g]all-post li
g]ar-re[istrazzjoni tieg]u tkun saret talba u li jid]ol
fil-post u jispezzjonah;
(b) id-delega mill-Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet
ta’ kull wie]ed minn dawn id-dmirijiet, setg]at u
funzjonijiet;
(`) il-pro`edura u d-drittijiet li g]andhom jit]allsu g]al
re[istrazzjoni;
(d) il-partikolaritajiet me]tie[a li ji[u nnotati fir-re[istru;
(e) il-pro`edura dwar appelli minn de`i\jonijiet ta’ l-
Uffi`jal tal-Valutazzjoni ta’ l-Artijiet lill-Bord u minn
de`i\jonijiet tal-Bord dwar dawk l-appelli lill-Qorti ta’
l-Appell;
(f) drittijiet tar-re[istru u drittijiet li g]andhom jit]allsu
lil kull avukat jew prokuratur legali dwar appelli b]al
ma hemm imsemmi fl-a]]ar paragrafu qabel dan;
(g) l-ispezzjon tar-re[istru, it-te]id ta’ noti minnu, il-]ru[
ta’ `ertifikati ta’ re[istrazzjoni, u d-drittijiet li
g]andhom jit]allsu g]al hekk;
(h) b’mod [enerali biex jing]ata effett lill-finijiet ta’ din l-
Ordinanza.
 14      KAP. 158.]     DEKONTROLL TA’ DJAR
Kif tapplika din l-
Ordinanza. 
Mi\jud: 
XXXI.1995.4.
*16. (1) Id-disposizzjonijiet ta’ 1-artikolu 5(2) sa (5), ta’ l-
artikolu 7, ta’ 1-artikolu 10 u ta’ 1-artikolu 11 ta’ din 1-Ordinanza,
ma g]andhomx ikunu japplikaw g]all-kiri ta’ xi dar li jsir fl-1 ta’
{unju, 1995 jew wara dik id-data.
(2) G]all-g]anijiet tas-subartikolu (1) -
(a) it-tigdid ta’ kiri fl-1 ta’ {unju, 1995 jew wara dik id-
data (sew jekk dak it-ti[did ikun wie]ed
konvenzjonali, legali, konswetudinarju jew xort’o]ra)
ma g]andux jitqies li jkun kiri li jsir fl-1 ta’ {unju,
1995 jew wara dik id-data;
(b) it-tkomplija ta’ l-okkupazzjoni ta’ dar b’kiri ming]and
id-directus dominus meta tintemm kon`essjoni ta’
enfitewsi temporanja li ttemm fl-1 ta’ {unju, 1995 jew
wara dik id-data skond l-artikolu 12 ma g]andux
jitqies b]ala kiri li jsir fl-1 ta’ {unju, 1995 jew wara
dik id-data. 
(3) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 12 ma g]andhomx
japplikaw g]al kuntratt ta’ enfitewsi temporanja li jsir fl-1 ta’
{unju, 1995 jew wara dik id-data.
* L-artikolu 5 ta’ l-Att XXXI ta’ l-1995 jipprovdi inter alia:
5. Ebda ]a[a li tinsab fl-artikolu 16 ta’ l-Ordinanza li Tne]]i l-Kontroll
tad-Djar ma g]andha titqies li tnaqqas mis-setg]at li d-Direttur g]all-
Akkomodazzjoni So`jali g]andu bis-sa]]a ta’ 1-Att dwar id-Djar, (Kap.125) u
d- disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza kif kienu fis-se]] minnufih qabel il-bidu
fis-se]] ta’ dan l-Att (1 ta’ {unju, 1995) ghandhom ikomplu japplikaw,
sakemm dan jibqa’ japplika, g]ar-rigward tar-relazzjoni bejn dak id-Direttur u
sid ta’ xi fond li dak id-Direttur ikollu pussess tieg]u f’dik id-data, jew bejn
dak id-Direttur u kull min ikun qieg]ed legalment jokkupa kull fond b]al dak.
Id-disposizzjonijiet ta’ 1-Ordinanza kif imsemmija qabel g]andhom ukoll
ikomplu jirregolaw ir-relazzjoni bejn persuna li tkun qieg]da tokkupa dak il-
fond u s-sid relattiv.
DEKONTROLL TA’ DJAR [ KAP. 158.    15
Mi\juda:
XXIII. 1979.6. 
Emendata: 
A.L. 18 ta’ l-1984; 
A.L. 2 ta’ l-1985; 
A.L. 4 ta’ l-1986;
A.L. 10 ta’ l-1987;
A.L. 20 ta’ l-1988; 
A.L. 26 ta’ l-1989; 
A.L. 31 ta’ l-1990;
A.L. 31 ta’ l-1991;
A.L. 29 ta’ l-1992; 
A.L. 46 ta’ l-1993;
A.L. 36 ta’ l-1994;
A.L. 29 ta’ l-1995;
A.L. 25 ta’ l-1996;
A.L. 29 ta’ l-1997;
A.L. 64 ta’ l-1999;
A.L. 31 ta’ l-2000;
A.L. 30 ta’ l-2001;
A.L. 46 ta’ l-2002;
A.L. 73 ta’ l-2003;
A.L. 90 ta’ l-2004.
SKEDA 
(Artikolu 13(1))
Indi`i ta’ inflazzjoni g]as-snin mill-1947 sa l-1978 
1946 100.0 1979 316.21
1947 104.9 1980 366.06
1948 113.9 1981 408.16
1949 109.7 1981 408.16
1950 116.9 1982 431.83
1951 130.1 1983 428.06
1952 140.3 1984 426.18
1953 139.1 1985 425.17
1954 141.2 1986 433.67
1955 138.8 1987 435.47
1956 142.0 1988 439.62
1957 145.7 1989 433.39
1958 148.3 1990 456.61
1959 151.1 1991 468.21
1960 158.8 1992 475.89
1961 164.84 1993 495.60
1962 165.16 1994 516.06
1963 168.18 1995 536.61
1964 172.00 1996 549.95
1965 174.70 1997 567.95*
1966 175.65 1998 580.61
1967 176.76 1999 593.00
1968 180.42 2000 607.07
1969 184.71 2001 624.85
1970 191.55 2002 638.54
1971 196.00 2003 646.84
1972 202.52
1973 218.26
1974 234.16
1975 254.77
1976 256.20
1977 281.84
1978 295.14
*Nota: F’Novembru 1998 l-indi`i ta’ l-inflazzjoni g]as-sena 1997 [ie
rivedut g]al 567.08 wara li nbidlu r-rati ta’ l-ilma u ta’ l-elettriku.
 16      KAP. 158.]     DEKONTROLL TA’ DJAR
(Artikolu 13(2))
Indi`i ta’ inflazzjoni g]as-snin ta’ wara l-1978 
1979 316.21  (A.L. 10 ta’ l-1980) 
1980 366.06  (A.L. 14 ta’ l-1981) 
1981 408.16 (A.L. l5 ta’ l-l982)
1982 431.83 (A.L. 16 ta’ l-l983) 
1983 428.06 (A.L. 18 ta’ l-l984) 
1984 426.18 (A.L. 2 ta’ l-1985)
1985 425.17  (A.L. 4 ta’ l-1986) 
1986 433.67  (A.L. 10 ta’ l-1987)
1987 435.47 (A.L. 20 ta’ l-1988)
1988 439.62 (A.L. 26 ta’ l-1989) 
1989 443.39 (A.L. 31 ta’ l-1990) 
1990 456.61 (A.L. 31 ta’ l-1991)
1991 468.21 (A.L. 29 ta’ l-l992) 
1992 475.89 (A.L. 46 ta’ l-l993) 
1993 495.60 (A.L. 36 ta’ l-1994)
1994‘ 516.06 (A.L. 29 ta’ l-1995)
1995 536.61 (A.L. 25 ta’ l-1996)
1996 549.95 (A.L. 29 ta’ l-1997)
1997 567.95 (A.L. 76 ta’ l-1998)
1998 580.61 (A.L. 64 ta’ l-1999)
1999 593.00 (A.L. 31 ta’ l-2000)
2000 607.07 (A.L. 30 ta’ l-2001)
2001 624.85 (A.L. 46 ta’ l-2002)
2002 638.54 (A.L. 73 ta’ l-2003)
2003 646.84 (A.L. 90 ta’ l-2004)
