          REFERENDI[ K AP.  237.    1
KAPITOLU 237
ATT DWAR IR-REFERENDI 
Biex jipprovdi li jsiru referendi.
20 ta’ Lulju, 1973
L-ATT XXXIII ta’ l-1973, kif emendat bl-Atti XXXV u LVIII ta’ l-1974, XI ta’ l-1975, VIII
ta’ l-1996 u XIX ta’ l-2002.
TAQSIM TA’ L-ATT
Artikoli 
Taqsima I  Preliminari  1-2
Taqsima II  G]an, Xorta u Data ta’ Referendum  3-5
Taqsima III  Distretti ta’ Votazzjoni u Avvi\i u Awtoritajiet 
tal-Votazzjoni  6-10 
Taqsima IV  Persuni li jkollhom dritt jivvotaw  11-12
Taqsima V  Referendi Abrogattivi  13-20
Taqsima VI  Disposizzjonijiet Mixxellanji u Penali  21-22
SKEDI 
L-Ewwel Skeda  Dikjarazzjoni g]a\-|amma ta’ Referendum
It-Tieni Skeda  Disposizzjonijiet spe`ifi`i li jie]du prijorità  fuq l-Att dwar
L-Elezzjonijiet {enerali
  2      KAP. 237. ]       REFERENDI
TAQSIMA I 
PRELIMINARI
Titolu fil-qosor.  1. Dan l-Att jista’ jissejja] l-Att dwar ir-Referendi.
Tifsir. 
Emendat: 
XI. 1975.2;
VIII. 1996.2;
XIX. 2002.4.
2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma te]tie[x
xort’o]ra - 
"distrett elettorali" g]andha l-istess tifsir kif g]andha g]all-
finijiet ta’ l-elezzjoni ta’ membri tal-Kamra;
"Gazzetta" tfisser il-Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta; 
"Kamra" tfisser il-Kamra tad-Deputati; 
"Kostituzzjoni" tfisser il-Kostituzzjoni ta’ Malta; 
"kummissjonarji" tfisser il-membri tal-Kummissjoni Elettorali; 
"Kummissjoni Elettorali" tfisser il-Kummissjoni Elettorali
mwaqqfa bl-artikolu 60 tal-Kostituzzjoni;
"Malta" g]andha l-istess tifsir kif mog]ti lilha bl-artikolu 124
tal-Kostituzzjoni;
Kap. 102.
Kap. 354.
"Ordinanza Elettorali dwar il-Votazzjoni" tfisser l-artikoli 41 sa
62 ta’ l-Ordinanza Elettorali dwar il-Votazzjoni, li hemm ukoll
riprodotta b]ala l-Erbatax-il Skeda li tinsab ma’ l-Att dwar l-
Elezzjonijiet {enerali;
"referendum" tinkludi referendum skond dan l-Att u referendum
skond il-Kostituzzjoni;
"referendum skond dan l-Att" tfisser referendum li jsir g]al xi
g]an kif jing]ad fl-artikolu 3(1);
"referendum skond il-Kostituzzjoni" tfisser referendum li jsir
g]all-finijiet ta’ l-artikolu 66(3) tal-Kostituzzjoni;
"writ" tfisser ir-writ ma]ru[ skond l-artikolu 9.
TAQSIMA II
G}AN, XORTA U DATA TA’ REFERENDUM
G]anijiet tar-
referendi.
Emendat:
VIII. 1996.3.
3. (1) Persuni li jkollhom dritt li jivvotaw f’referendum
skond dan l-Att ji[u mitluba biex jiddikjaraw:
(a) jekk japprovawx proposti murija f’ri\oluzzjoni li tkun
g]addiet g]al dak l-g]an mill-Kamra u pubblikati fil-
Gazzetta; jew
(b) jekk jaqblux li xi disposizzjoni tal-li[i g]andha ti[i
abrogata skond id-disposizzjonijiet tat-Taqsima V ta’
dan l-Att;
skond il-ka\.
(2) Persuni li jkollhom dritt li jivvotaw f’referendum skond il-
Kostituzzjoni ji[u mitluba biex jiddikjaraw jekk japprovawx
          REFERENDI[ K AP.  237.    3
abbozz g]al Att tal-Parlament imqieg]ed quddiemhom g]all-
finijiet ta’ l-artikolu 66(3) tal-Kostituzzjoni.
Xorta tar-referendi. 
Emendat:
XIX. 2002.5.
4. (1) Kull referendum ikun komuni, ugwali, sigriet u liberu. 
(2) Il-mistoqsija jew il-mistoqsijiet li g]andhom isiru lil dawk
li jkollhom dritt jivvotaw ikunu mag]mula b’mod li jkunu jistg]u
jitwie[bu b’iva jew b’le; u l-polza tal-votazzjoni li fuqha g]andu
ji[i re[istrat il-vot g]andha tkun f’dik il-forma li kull mistoqsija
b]al dik tkun tista’ ti[i hekk imwie[ba.
(3) L-ispazju fil-polza tal-votazzjoni fejn g]andu ji[i re[istrat
vot g]andu jkollu bordura ikkulurita: il-bordura ta’ l-ispazju fejn
g]andu ji[i re[istrat vot affermattiv g]andha tkun f’kulur
partikolari u l-bordura ta’ l-ispazju fejn g]andu ji[i re[istrat vot
negattiv g]andha tkun kulur ie]or.
(4) Meta l-votanti jkunu mitluba li jivvotaw g]al aktar minn
mistoqsija wa]da fl-istess referendum, il-partijiet tal-polza tal-
votazzjoni li jirriferixxu g]al kull mistoqsija separata g]andhom
ikunu stampati b’kulur differenti minn dak li bih ikunu stampati l-
partijiet l-o]ra tal-polza tal-votazzjoni.
(5) Il-forma tal-polza tal-votazzjoni tkun dik approvata mill-
Kummissjoni Elettorali.
{urnata ta’ 
referendum. 
Emendat:
LVIII. 1974.68. 
Sostitwit:
XIX. 2002.6.
5. Il-[urnata ta’ referendum ti[i stabbilita mill-President ta’
Malta, hekk i\da illi g]andhom jg]addu g]allanqas ]ames [img]at
bejn il-pubblikazzjoni tar-writ u d-data tal-votazzjoni.
TAQSIMA III
DISTRETTI TA’ VOTAZZJONI U AVVI|I U AWTORITAJIET 
TAL-VOTAZZJONI
Distrett ta’ 
votazzjoni.
6. (1) G]all-finijiet ta’ kull referendum g]andu jkun hemm
distrett ta’ votazzjoni wie]ed.
(2) Kemm-il darba l-Kamra ma tirri\olvix xort’o]ra, Malta
kollha tkun distrett ta’ votazzjoni wie]ed. Meta l-Kamra tirri\olvi
li l-mistoqsija g]andha ssir biss lil votanti re[istrati f’xi wie]ed
jew aktar mid-distretti elettorali, dak id-distrett jew dawk id-
distretti jkunu jifformaw id-distrett ta’ votazzjoni.
Il-Kummissjoni 
Elettorali tkun l-
awtorità  tal- 
votazzjoni.
7. Kull referendum ikun immexxi u jkun su[[ett g]ad-
direzzjoni u s-sorveljanza tal-Kummissjoni Elettorali.
Setg]at tal-
Kummissjoni 
Elettorali. 
8. Fl-e\er`izzju tal-funzjonijiet u tad-dmirijiet tag]hom
skond dan l-Att il-Kummissjoni Elettorali u l-kummissjonarji
jkollhom l-istess setg]at, privile[[i u immunitajiet kif g]andhom
fl-e\er`izzju tal-funzjonijiet tag]hom dwar it-tmexxija ta’ l-
elezzjoni ta’ membri tal-Kamra.
  4      KAP. 237. ]       REFERENDI
Avvi\ tal-[urnata 
ta’ referendum. 
Emendat: 
LVIII. 1974.68. 
9. (1) Kull meta jkun se jsir referendum, avvi\ tieg]u u tal-
[urnata stabbilita mill-President ta’ Malta g]ar-referendum g]andu
jing]ata lill-kummissjonarji b’writ iffirmat mill-President ta’
Malta.
(2) Il-Kummissjonarju Elettorali Prin`ipali g]andu jie]u ]sieb
li r-writ ji[i pubblikat fil-Gazzetta.
Tmexxija ta’ 
referendi.
Sostitwit:
XIX. 2002.7.
Kap. 354.
Kap. 102.
10. (1) }lief kif provdut xort’o]ra fit-Tieni Skeda, id-
disposizzjonijiet ta’ l-Att dwar l-Elezzjonijiet {enerali u ta’ l-
Ordinanza Elettorali dwar il-Votazzjoni g]andhom jg]oddu g]at-
tmexxija ta’ referendi.
(2) Il-Kummissjoni Elettorali tista’, minn \mien g]al \mien,
to]ro[ direttivi li jfissru, kif ikun me]tie[, id-disposizzjonijiet ta’
l-Att dwar l-Elezzjonijiet {enerali u ta’ l-Ordinanza Elettorali dwar
il-Votazzjoni fl-applikazzjoni tag]hom g]al referendi ta]t dan l-
Att. Dawn id-direttivi g]andhom ji[u ppubblikati fil-Gazzetta
kemm jista’ jkun malajr wara li jkunu ]ar[u:
I\da kull direttiva hekk ma]ru[a g]andha tid]ol fis-se]]
minnufih anke jekk tkun g]adha mhux pubblikata.
TAQSIMA IV
PERSUNI LI IKOLLHOM DRITT JIVVOTAW
Persuni li jkollhom 
dritt jivvotaw. 
Sostitwit: 
XI. 1975.3.
Emendat:
XIX. 2002.2, 8.
11. Il-persuni kollha li, fid-data tal-pubblikazzjoni tar-writ li
g]alih jirreferexxi r-referendum, ikollhom dritt jivvotaw g]all-
elezzjoni ta’ membri tal-Kamra jkollhom dritt li jivvotaw f’dak ir-
referendum:
I\da, meta f’referendum skond dan l-Att, il-Kamra tkun
irri\olviet li l-mistoqsija g]andha ssir biss lill-votanti ta’ wie]ed
jew aktar mid-distretti elettorali, il-persuni li jkollhom dritt
jivvotaw f’referendum fuq dik il-mistoqsija jkunu dawk l-persuni
biss li jkollhom dritt li jivvotaw f’dak id-distrett jew f’dawk id-
distretti, skond il-ka\.
Vot wie]ed g]al 
kull votant. 
Emendat:
XIX. 2002.2.
12. Kull persuna li jkollha d-dritt li tivvota f’referendum
ikollha vot wie]ed biss.
Mi\juda:
VIII. 1996.5.
Emendata:
XIX. 2002.2.
TAQSIMA V 
REFERENDI ABROGATTIVI
Li[ijiet li jistg]u 
ji[u abrogati 
b’referendi.
Emendat:
XIX. 2002.2.
13. (1) Kull disposizzjoni ta’ xi li[i, sew jekk din tkun saret
qabel jew wara d-d]ul fis-se]] ta’ din it-Taqsima, u li ma tkunx
[iet elenkata fis-subartikolu (2), g]andu jkollha se]] jew tkompli
jkollha se]] skond id-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-
Att.
          REFERENDI[ K AP.  237.    5
(2) Id-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att ma
g]andhomx ikunu japplikaw g]al dan l-artikolu u g]al dawn il-
li[ijiet li [ejjin:
(a) il-Kostituzzjoni u kull regolament li jsir bis-sa]]a ta’
xi disposizzjoni tag]]a;
Kap. 319.
(`) kull li[i li tipprovdi dwar dak li hemm imsemmi fl-
artikolu 56(8)(a), (b) jew (`) tal-Kostituzzjoni;
Kap. 249.
Kap. 354.
(f) kull le[islazzjoni fiskali;
(g) kull le[islazzjoni li tag]ti se]] lil xi obbligazzjoni
derivanti minn trattat li jkollha sehem fih Malta; u
Kap. 363.
Lokali, kull bye-law mag]mula minn xi kunsill lokali
ta]t dak l-Att.
(3) G]all-g]an ta’ dan l-artikolu, li[i tfisser Att tal-Parlament u
kull Att mg]oddi mill-Le[islatura ta’ Malta u tinkludi kull Kodi`i,
Ordinanza, Proklama, Ordni, Regola, Regolament, Bye-law, Avvi\
jew istrument legali ie]or li jkun ise]] b]ala li[i f’Malta.
L-eletturi jistg]u 
jitolbu referendum.
Emendat:
XIX. 2002.2.
14. (1) G]add ta’ persuni re[istrati b]ala eletturi g]all-
elezzjoni ta’ membri fil-Kamra tad-Deputati, li ma g]andux ikun
inqas minn g]axra fil-mija mill-g]add totali ta’ persuni re[istrati
b]ala eletturi hekk kif jidhru fir-Re[istru Elettorali rivedut l-a]]ar
ippublikat qabel il-konsenja tad-dikjarazzjoni skond ma hemm fis-
subartikolu (2), jistg]u jitolbu, billi jiffirmaw id-dikjarazzjoni li
hemm fil-formula murija fl-Ewwel Skeda, illi ssir il-mistoqsija lil
kull min jkollu jedd li jivvota f’referendum skond dan l-Att, jekk
g]andhomx jibqg]u jse]]u xi disposizzjoni jew g]add ta’
disposizzjonijiet ta’ xi li[i li din it-Taqsima tapplika g]aliha.
(2) Id-dikjarazzjoni li ssir skond is-subartikolu (1) g]andha
tintbag]at lill-Kummissjoni Elettorali li g]andha ti\gura jekk l-
g]add ta’ eletturi li jkun me]tie[ skond is-subartikolu (1) ikunx
iffirma d-dikjarazzjoni.
(3) Il-Kummissjoni Elettorali g]andha fi \mien ]mistax-il jum
mill-konsenja tad-dikjarazzjonijiet imsemmija fis-subartikolu (1)
ti\gura xi jkun l-g]add ta’ persuni, kwalifikati skond ma hemm fis-
subartikolu (1), li jkunu ffirmaw id-dikjarazzjoni, u g]andha matul
i\-\mien imsemmi ta’ ]mistax-il jum tiddepo\ita dawk id-
dikjarazzjonijiet permezz ta’ nota fir-re[istru tal-Qorti
Kostituzzjonali, li biha tiddikjara x’ikun l-g]add ta’ firem validi li
jinqraw mid-dikjarazzjoni, kif ukoll l-g]add ta’ firem invalidi u
g]aliex dawn ikunu invalidi, flimkien ma’ dikjarazzjoni li tkun
tindika jekk l-g]add ta’ persuni me]tie[a skond is-subartikolu (1)
ikunx iffirma d-dikjarazzjoni.
(4) Id-de`i\joni tal-Kummissjoni Elettorali dwar l-g]add ta’
persuni li jkunu ffirmaw validament id-dikjarazzjoni g]andha tkun
wa]da finali u konklu\iva.
  6      KAP. 237. ]       REFERENDI
(5) Il-Qorti Kostituzzjonali g]andha permezz tar-Re[istratur
tag]ha u mhux aktar tard minn jumejn wara d-depo\itu msemmi
fis-subartikolu (3), tara li ji[i ppubblikat avvi\ fil-Gazzetta li jkun
fih id-data meta d-dikjarazzjoni tkun [iet ippre\entata fir-re[istru
ta’ dik il-qorti, id-disposizzjonijiet tal-li[ijiet li tkun intalbet li ssir
il-mistoqsija dwarhom f’referendum skond din it-Taqsima fuq jekk
g]andhomx dawn jibqg]u fis-se]], u l-g]add ta’ persuni skond kif
ji[u ddikjarati mill-Kummissjoni Elettorali li jkunu validament
iffirmaw id-dikjarazzjoni.
Formula tad-
dikjarazzjoni.
Emendat:
XIX. 2002.2.
15. (1) Fuq id-dikarazzjoni msemmija fl-artikolu 14 g]andu,
flimkien mal-firma ta’ kull elettur, jintwera n-numru tal-karta ta’ l-
identità  ta’ l-elettur li jkun qed jiffirma, l-indirizz tieg]u u d-
distrett elettorali li fih huwa jkun re[istrat b]ala elettur.
(2) Dawk li jipproponu r-referendum, li ma jkunux inqas minn
]amsa u mhux iktar minn g]axra, g]andhom jiffirmaw id-
dikjarazzjoni qabel il-persuni l-o]ra kollha filwaqt li jindikaw li
jkunu qeg]din jiffirmaw b]ala proponenti.
(3) Il-Kummissjoni Elettorali jkollha jedd ti\gura li l-persuni li
jkunu qeg]din attwalment jidhru b]ala firmatarji fuq id-
dikjarazzjoni jkunu fil-fatt iffirmawha, u kull firma li tinstab li ma
tkunx intg]amlet mill-persuna li apparentement g]amlitha g]andha
ti[i skartata mill-Kummissjoni Elettorali.
L-eletturi jistg]u 
jopponu r-
referendum.
Emendat:
XIX. 2002.2.
16. (1) Kull persuna re[istrata b]ala elettur g]all-elezzjoni ta’
membri fil-Kamra tad-Deputati u l-Avukat {enerali f’isem il-
Gvern jistg]u fi \mien tliet xhur mill-pubblikazzjoni ta’ l-avvi\
imsemmi fl-artikolu 14, jippre\entaw rikors fir-re[istru tal-Qorti
Kostituzzjonali li bih jitolbu lil dik il-qorti tiddikjara li r-
referendum ma g]andux isir min]abba filli -
(a) l-g]add ta’ persuni msemmija mill-Kummissjoni
Elettorali li jkunu validament iffirmaw id-
dikjarazzjoni jkun inqas minn dak stabbilit fl-artikolu
14(1); jew
(b) id-disposizzjoni tal-li[i msemmija fid-dikjarazzjoni
tkun wa]da li g]aliha ma jkunux japplikaw id-
disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ta’ dan l-Att skond
l-artikolu 13(2); jew
Kap. 319.
(`) li kieku d-disposizzjonijiet tal-li[i msemmija fid-
dikjarazzjoni ma kellhomx jibqg]u japplikaw, il-li[i
kienet tkun inkompatibbli ma’ xi wa]da mid-
disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni jew ta’ l-Att dwar
il-Konvenzjoni Europea; jew
(d) i\-\mien stabbilit fl-artikolu 20(2) qabel ma jkunu
jistg]u jsiru d-dikjarazzjonijiet li jitolbu r-referendum
ma jkunx g]adu skada meta dawk id-dikjarazzjonijiet
jkunu [ew ippre\entati g]and il-Kummissjoni
Elettorali.
(2) }add minn dawk il-persuni li jag]mlu rikors skond is-
subartikolu (1) ma g]andu je]tie[ li juri xi interess personali in
sostenn ta’ l-azzjoni tieg]u.
          REFERENDI[ K AP.  237.    7
(3) Applikazzjoni li ssir skond ma hemm fis-subartikolu (2)
g]andha ti[i notifikata -
(a) lill-Prim Ministru;
(b) lill-Kap ta’ l-Oppo\izzjoni;
(`) lill-proponenti tar-referendum;
(d) lil kull persuna o]ra li tkun ippre\entat rikors skond
ma hemm fis-subartikolu (1) .
(4) Kull min ji[i notifikat b’rikors skond is-subartikolu (3)
ikollu jedd li jippre\enta risposta fir-re[istru tal-Qorti
Kostituzzjonali fi \mien xahar minn notifika li tkun saritlu, u dawk
ir-risposti g]andhom ji[u notifikati lill-persuni msemmija fis-
subartikolu (3)(a) sa (d) fi \mien g]axart ijiem mill-pre\entata.
(5) G]all-g]an ta’ dan l-artikolu, n-notifika ssir billi d-
dokument li g]andu ji[i notifikat ji[i konsenjat permezz ta’ posta
re[istrata, u g]andha titqies li tkun hekk saret jumejn wara li d-
dokument ikun intbag]at bil-posta f’envelope li jkun indirizzat fil-
ka\ tal-Prim Ministru u tal-Kap ta’ l-Oppo\izzjoni fl-uffi``ju ta’ l-
Iskrivan tal-Kamra tad-Deputati, fil-ka\ tal-proponenti fl-indirizz
minnhom iddikjarat fid-dikjarazzjoni u fil-ka\ ta’ persuna li
tippre\enta rikors skond is-subartikolu (1), fl-indirizz muri fuq ir-
rikors.
Il-Qorti 
Kostituzzjonali 
taqta’ r-rikorsi.
Emendat:
XIX. 2002.2.
17. (1) Kemm jista’ jkun malajr wara n-notifika tar-risposti
msemmija fl-artikolu 16(3), il-Qorti Kostituzzjonali g]andha,
kemm-il darba din tikkonsidra li dak is-smig] ma jkunx me]tie[
bill sew ir-rikorsi sew ir-risposti jkunu `ari bi\\ejjed u ma jkunux
me]tie[a iktar sottomissjonijiet, tistabbilixxi data g]as-smig] ta’
sottomissjonijiet dwar ir-rikorsi li jkunu sarulha skond l-artikolu
16, u g]andha tara li r-re[istratur jippublika avvi\ fil-Gazzetta li
fih jiddikjara l-post, il-]in u d-data li fihom g]andha ssir is-seduta.
(2) L-avvi\ imsemmi fis-subartikolu (1) g]andu ji[i ppubblikat
mhux iktar tard minn g]axart ijiem qabel id-data tas-seduta u mhux
iktar tard minn xahar wara s-servizz tar-risposti.
(3) Fid-data tas-seduta kull min ji[i nnotifikat b’risposta jkollu
jedd ikun pre\enti u jag]mel sottomissjonijiet ulterjuri favur jew
kontra xi rikors li jkun sar skond l-artikolu 16. F’dawk is-
sottomissjonijiet il-Qorti Kostituzzjonali ma g]ndhiex t]alli li ssir
ebda ]a[a li tkun biss ripetizzjoni ta’ dak li jkun hemm fir-rikorsi u
fir-risposti.
(4) Il-Qorti Kostituzzjonali g]andha tisma’ kull sottomissjoni
fil-jum stabbilit g]as-seduta, u jekk ma’ jkunx hemm ]in bi\\ejjed
f’dik id-data, il-qorti g]andha t]alli seduta g]all-jum ta’ wara,
kemm-il darba ma jkunx xi Sibt, }add jew vakanza pubblika, u
g]andha tkompli tisma’ kull seduta sakemm ikunu saru s-
sottomissjonijiet kollha.
(5) Wara li jkunu saru s-sottomissjonijiet kollha skond is-
subartikolu (4), il-Qorti Kostituzzjonali g]andha t]alli s-seduta
dwar dawk ir-rikorsi g]al data mhux iktar tard minn xahar wara
meta mbag]ad tag]ti d-de`i\joni tag]ha.
  8      KAP. 237. ]       REFERENDI
(6) Meta ma tkun [iet stabbilita ebda data g]as-smig] ta’
sottomissjonijiet, il-Qorti Kostituzzjonali g]andha fi\-\mien
imsemmi fis-subartikolu (2) tara li ti[i ppubblikata data li ma tkunx
iktar tard minn xahrejn wara d-data tan-notifika tar-risposti, meta
tg]addi biex tag]ti d-de`i\joni tag]ha.
(7) Fid-data stabbilita g]all-g]oti tad-de`i\joni il-Qorti
Kostituzzjonali g]andha tg]addi biex tidde`iedi jekk tkunx te\isti
xi wa]da mir-ra[unijiet biex ma jsirx ir-referendum u jekk ma tkun
te\isti ebda ra[uni b]al dik il-qorti g]andha tag]ti digriet li r-
referendum ikun jista’ jsir. Meta l-Qorti Kostituzzjonali tidde`iedi
li jkunu je\istu ra[unijiet li min]abba fihom ir-referendum ma
g]andux isir dak ir-referendum jibqa’ ma jsirx, u l-Kummissjoni
Elettorali, malli ti[i notifikata b’kopja tad-de`i\joni, g]andha tara
li ji[i ppubblikat avvi\ li jkun jg]id dan fil-Gazzetta.
Data meta ssir il-
votazzjoni fir-
referendum.
Emendat:
XIX. 2002.2.
18. (1) G]andha ting]ata kopja tad-de`i\joni tal-Qorti
Kostituzzjonali personalment mir-re[istratur lill-President ta’
Malta mhux iktar tard minn g]axart ijiem wara li din ting]ata mill-
qorti, u malli dan isir ir-re[istratur g]andu jippubblika avvi\ fil-
Gazzetta li fih jiddikjara d-data meta dik il-kopja tkun hekk waslet
g]and il-President.
(2) Meta l-Qorti Kostituzzjonali tkun idde`idiet li jkun jista’
jin\amm referendum, il-President g]andu jistabbilixxi data biex
isir r-referendum, li tkun data mhux aktar kmieni minn tliet xhur u
mhux aktar tard minn sitt xhur wara li tkun ing]atat kopja tad-
de`i\joni tal-Qorti Kostituzzjonali lill-President skond ma hemm
fis-subartikolu (1), u l-President jo]ro[ writ skond ma hemm f’dan
l-Att.
Meta ma jkunx se 
jin\amm 
referendum.
Emendat:
XIX. 2002.2.
19. (1) Minkejja kull disposizzjoni o]ra ta’ din it-Taqsima, ma
g]andux jin\amm referendum ta]t it-Taqsima jekk -
(a) id-disposizzjoni li dwar it-t]assir tag]ha kellu jsir
referendum tkun [iet emendata jew im]assra qabel id-
data stabbilita g]all-votazzjoni; jew
(b) matul i\-\mien li jg]addi bejn l-g]oti tal-kopja tad-
de`i\joni tal-Qorti Kostituzzjonali u d-data stabbilita
g]all-votazzjoni, il-Parlament ikun xolt.
(2) Meta referendum ma jkunx ser jin\amm skond ma hemm
fis-subartikolu (1), il-President ta’ Malta g]andu jo]ro[ Proklama
li tkun tg]id dan.
Ri\ultat tar-
referendum.
Emendat:
XIX. 2002.2.
20. (1) Meta l-ma[[oranza ta’ l-eletturi, li jkunu qeg]din
jivvotaw f’referendum ta]t din it-Taqsima, japprovaw il-proposta
dwar id-disposizzjoni tal-li[i li tkun qed tintalab it-tne]]ija tag]ha,
dik id-disposizzjoni m’g]andhiex tibqa’ sse]]u l-President ta’
Malta jo]ro[ Proklama fejn ikun jg]id dan:
I\da dik il-proposta m’g]andhiex titqies b]ala li tkun [iet
approvata jekk inqas minn ]amsin fil-mija u iktar wie]ed ie]or
mag]hom minn dawk il-persuni bil-jedd li jivvotaw fir-referendum
ikunu attwalment tefg]u l-vot tag]hom.
(2) Meta l-ma[[oranza ta’ l-eletturi ma jkunux approvaw
          REFERENDI[ K AP.  237.    9
proposta skond ma hemm imsemmi fis-subartikolu (1), id-
disposizzjoni relattiva tal-li[i g]andha tibqa’ sse]], u ma tkun
tista’ ssir ebda dikjarazzjoni [dida skond ma hemm provdut fl-
artikolu 14 dwar l-istess disposizzjoni qabel l-iskadenza ta’ sentejn
mill-pubblikazzjoni tar-ri\ultat tar-referendum.
TAQSIMA VI
DISPOSIZZJONIJIET MIXXELLANJI U PENALI
Approprjazzjoni 
ta’ flus me]tie[a 
g]all-iskopijiet ta’ 
dan l-Att. 
Emendat:
XIX. 2002.2.
21. (1) Il-Ministru responsabbli g]all-finanzi jista’, minn
\mien g]al \mien, b’warrant iffirmat minnu mibg]ut lill-
Accountant General, jawtorizza u jordna illi l-flus kollha li jkunu
me]tie[a g]al kull spi\a li g]andha ssir fl-esekuzzjoni tad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Att ji[u m]allsa mill-Fond Konsolidat
ming]ajr il-b\onn ta’ ebda approprjazzjoni o]ra ]lief dan l-Att.
(2) Dikjarazzjoni ta’ l-ammonti hekk im]allsa g]andha, kemm
jista’ jkun malajr, titqieg]ed fuq il-Mejda tal-Kamra.
Piena [enerali.
Emendat:
XIX. 2002.2.
22. }lief kif espressament provdut xort’o]ra b’dan l-Att jew
b’xi li[i o]ra, kull min jikser jew jonqos li j]ares xi disposizzjoni
ta’ dan l-Att, li b’dan l-Att huwa me]tie[ li josserva jew i]ares,
ikun ]ati ta’ reat u je]el meta jinsab ]ati multa ta’ mhux inqas minn
\ew[ liri u mhux i\jed minn ]amsin lira.
  10      KAP. 237. ]       REFERENDI
Mi\juda:
VIII. 1996.9.
Emendata:
XIX. 2002.2.
L-EWWEL SKEDA 
[ Artikolu 14]
ATT DWAR IR-REFERENDI 
Dikjarazzjoni g]a\-|amma ta’ Referendum
A]na hawn ta]t iffirmati li a]na persuni rre[istrati b]ala eletturi
g]all-elezzjoni ta’ membri fil-Kamra tad-Deputati (li minna l-
ewwel g]add ta’ * (1)  ......................... persuni hawn ta]t iffirmati
huma l-proponenti) qeg]din nitolbu li l-mistoqsija dwar jekk dawn
id-disposizzjonijiet tal-li[i li [ejjin, ji[ifieri * (2)  
.......................................................................................................
.......................................................................................................
.......................................................................................................
Kap. 237.
g]andhomx jibqg]u jse]]u g]andha ssir lil dawk il-persuni bil-jedd
li jivvotaw f’referendum skond it-Taqsima V ta’ l-Att dwar ir-
Referendi.
Noti:
Kap. 237.
* (1)   G]add ta’ persuni li ma jkunx ta’ inqas minn ]amsa u mhux
i\jed minn g]axra li jkunu proponenti skond l-artkolu 15(2)
ta’ l-Att dwar ir-Referendi.
* (2) Hawn da]]al id-dettalji tad-disposizzjonijiet li dwarhom
ser issir il-mistoqsija.
Firma Nru. tal-Karta ta’ l-Identità Indirizz Distrett Elettorali
          REFERENDI[ K AP.  237.    11
Mi\juda:
XIX. 2002.9.
IT-TIENI SKEDA 
[ Artikolu 10]
Disposizzjonijiet li jirregolaw it-tmexxija ta’ referendi
Tifsir.
Kap. 354.
Kap. 102.
Applikazzjoni ta’ l-
Att.
2. L-Att g]andu japplika g]al referendi b]allikieku:
(1) sakemm il-Kummissjoni Elettorali ma tidde`idix mod
ie]or min]abba fil-kuntest li jintu\aw, ir-referenzi
kollha fl-Att g]al "elezzjoni" jew g]al "elezzjoni
[enerali" jew g]al "elezzjoni g]all-Membri tal-
Kamra" kienu referenzi g]al "referendum";
(2) it-tifsira ta’ "partit politiku" fl-artikolu 2(1) kienet
im]assra u sostitwita bit-tifsira li [ejja:
" "partit politiku" tfisser kull persuna jew grupp
ta’ persuni li, wara li jkunu kkontestaw l-
elezzjoni [enerali ta]t isem wie]ed, ikunu
rappre\entati fil-Kamra b’mill-inqas membru
wie]ed.";
(3) ir-referenza g]all-"g]add ta’ distretti elettorali li
g]alihom ikun qed jikkontesta" fl-artikolu 61A(1)
kienet referenza g]all-g]add ta’ distretti elettorali
involuti fir-referendum;
(4) il-kliem "stabbiliti fit-Tmien Skeda (B) ta’ dan l-Att"
fl-artikolu 68(3) kienu m]assra;
(5) l-artikolu 71 tieg]u kien sostitwit b’dan li [ej:
"71. (1) Kull votant g]andu jkollu vot wie]ed u
g]andu juri l-g]a\la tieg]u billi jikteb fuq il-
karta tal-vot "X" jew xi marka o]ra fil-kaxxa li
tindika vot affermattiv jew fil-kaxxa li tindika
vot negattiv:
I\da il-vot ma jkunx invalidu jekk il-marka
ma tkunx fil-kaxxa imma titqieg]ed b’dak il-
mod li, fl-opinjoni tal-Kummissjoni, tindika
b’mod `ar l-g]azla tal-votant.
(2) Il-karta tal-vot tkun invalida:
(a) jekk fuqha ma jkunx hemm il-marka "X"
jew xi marka o]ra li turi l-g]a\la tal-
votant; jew
(b) jekk fuqha jkun hemm il-marka "X" jew xi
marka o]ra li turi l-g]a\la tal-votant
mqieg]da fi\-\ew[ kaxxi; jew
(`) jekk ma jkunx jista’ jing]araf b’`ertezza
f’liema kaxxa [iet mqieg]da l-marka "X"
jew xi marka o]ra; jew
(d) jekk fil-karta tal-vot ikun hemm xi kelma
miktuba jew xi sinjal ie]or, li bih tista’
  12      KAP. 237. ]       REFERENDI
ting]araf il-persuna li tat il-vot; jew
(e) jekk fuqha ma jintg]amilx it-timbru
uffi`jali tal-Kummissjoni.";
(6) fl-artikolu 72(4) il-kliem minn "u skond din il-
pro`edura li [ejja" sat-tmiem tas-subartikolu kienu
sostitwiti bil-kliem "wara li l-Assistent
Kummissjonarju jkun qara lill-votant il-mistoqsija
mag]mula u jkun staqsih jekk iridx jivvota "Iva" jew
"Le.";
(7) l-artikolu 77(2) kien sostitwit b’dan li [ej:
"(2) Post ta’ votazzjoni m]allat huwa post tal-
votazzjoni fejn ikun hemm kaxxa tal-votazzjoni
li fiha jivvutaw l-eletturi msemmija fis-
subartikolu (4)(a) u (b).";
(8) fl-artikolu 86(10) il-perjodu ta\-\amma tal-karti u
dokumenti msemmija fis-subartikolu hemmhekk
imsemmija kien ta’ ]ames snin mill-pubblikazzjoni
tar-ri\ultati uffi`jali;
(9) fl-artikolu 89(2) il-kliem "mill-g]add ta’ kandidati
pre\entati minnu sabiex jikkontestaw l-elezzjoni"
kienu sostitwiti bil-kliem "mill-g]add ta’ persuni li
jg]oddu li l-Kummissjoni tkun qed tu\a f’xi waqt";
(10) fl-artikolu 107(1) il-perjodu tal-konservazzjoni tal-
karti kien ta’ ]ames snin mid-data tar-referendum;
(11) fl-artikoli 108 u 115(1) il-kliem minn "il-jedd ta’
persuna" sal-kliem "tal-Kamra" kienu sostitwit bil-
kliem "il-legalità  tar-referendum";
(12) fis-Sitt Skeda, fl-G]axar Skeda u fil-}dax-il Skeda il-
kliem "elezzjoni ta’ Membri tal-Kamra tad-Deputati"
kull fejn jinsabu kienu sostitwit bil-kliem
"referendum";
(13) it-Tlettax-il Skeda kienet emendata kif [ej:
(a) ir-regolamenti 2, 7(3) u (4), u 8 sa 22 it-tnejn
inklu\i kienu m]assra;
(b) fir-regolament 3 il-kliem "l-ewwel preferenza"
kienu sostitwiti bil-kliem "il-marka";
(`) fir-regolament 4(5) il-kliem "li jkun hemm g]al
kull kandidat li jkun ing]atalu l-ewwel
preferenza" kienu sostitwiti bil-kliem "li jkun
hemm biex turi l-g]a\la tal-votant"; u
(d) fir-regolament 7 ir-referenzi g]al "kandidati" u
"kontenituri" kienu referenzi g]all-g]a\la
mog]tija lill-votant bejn vot "Iva" u vot "Le";
(14) l-artikoli 15 sa 44, 45(a), 49(3) sa (8), l-artikoli 51 sa
55, 60, 68(2), 71 (1) sa (3) 104(2) sa (4), 105(2),
106(3), 107(3), 109 u 112(1)(a), u it-Tieni Skeda, it-
Tielet Skeda, ir-Raba’ Skeda, il-}ames Skeda, it-
Tmien Skeda, it-Tmien Skeda B, id-Disa’ Skeda, u t-
Tnax-il Skeda kienu m]assrin; u
          REFERENDI[ K AP.  237.    13
(15) ir-referenzi kollha g]al "distretti elettorali",
"kandidati", "trasferiment ta’ voti" u "l-ewwel
preferenza" kienu m]assrin.
Applikazzjoni ta’ l-
Ordinanza.
3. L-Ordinanza g]andha tapplika b]allikeku l-artikoli 41 sa
52 u 58 sa 62 ta’ l-Ordinanza kienu m]assrin, u referenzi fl-
Ordinanza g]al "elezzjoni" jew "elezzjoni ta’ xi ]add b]ala
membru tal-Kamra" kienu referenzi g]al "referendum".".
