  RATIFIKATA’TRATTATTA’}BIBERIJAU
KOPERAZZJONI BEJNMALTAUL-LIBJA [KAP. 311.   1
KAPITOLU 311
ATT DWAR IR-RATIFIKA TA’ TRATTAT TA’ 
}BIBERIJA U KOPERAZZJONI 
BEJN MALTA U L-LIBJA
Biex jirratifika t-Trattat ta’ }biberija u Koperazzjoni bejn Malta u l-
Libja.
(7 ta’ Di`embru, 1984)*
Sar li[i bl-ATT XXII ta’ l-1984, kif emendat bl-Att XXIII ta’ l-1990.
Titolu fil qosor. 
ta’ }biberija u Koperazzjoni bejn Malta u l-Libja.
Ratifika ta’ Trattat. 
Emendat: 
XXIII. 1990.2. 
Kap. 304.
2. It-Trattat ta’ }biberija u Koperazzjoni bejn il-Gvern tar-
Repubblika ta’ Malta u l-{emahirija G]arbija Libjana Popolari
So`jalista, iffirmat fid-19 ta’ Novembru, 1984, u l-Protokol dwar
koperazzjoni fis-sigurtà iffirmat fl-istess data, liema \ew[
dokumenti qeg]din fl-Ewwel Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, u l-
Ftehim bejn il-Gvern tar-Repubblika ta’ Malta u l-{emahirija
G]arbija Libjana Popolari So`jalista dwar Emendi relattivi g]all-
istess trattat u ffirmat fid-19 ta’ Frar, 1990, liema Ftehim jinstab
fit-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, li huma ftehim
internazzjonali li g]andhom x’jaqsmu ma’ l-istatus ta’ Malta fid-
dritt internazzjonali, l-appo[[ g]al dak l-istatus u s-sigurtà ta’
Malta, is-sovranità u l-integrità territorjali tag]ha, qed ji[u b’dan
ratifikati g]all-finijiet u effetti kollha ta’ l-Att dwar ir-Ratifika ta’
Trattati, u g]alhekk il-bdil tad-dokumenti ta’ ratifika bejn ir-
Repubblika ta’ Malta u l-{emahirija G]arbija Libjana Popolari
So`jalista qed ji[i b’dan awtorizzat.
*Ara n-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru. 985 tas-7 ta’ Di`embru, 1984.
    RATIFIKATA’TRATTATTA’}BIBERIJAU
2      KAP. 311.]    KOPERAZZJONIBEJNMALTAUL-LIBJA
Emendata: 
XXIII. 1990.3.  L-EWWEL SKEDA
(ARTIKOLU 2) 
TRATTAT TA’ }BIBERIJA U KOPERAZZJONI 
BEJN 
IL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TA’ MALTA 
U 
L-{EMAHIRIJA G}ARBIJA LIBJANA POPOLARI SO~JALISTA
Il-Gvern tar-Repubblika ta’ Malta, 
u l-{emahirija G]arbija Libjana Popolari So`jalista
1. Billi jixtiequ j\ommu r-rabtiet ta’ ]biberija u r-relazzjoni strate[ika li
je\istu bejniethom, u r-rieda tag]hom g]at-tis]i] u l-i\vilupp tar-relazzjoni ta’
koperazzjoni fuq is-sisien ta’ benefi``ju u [id re`iproku bejn il-poplu Malti u l-
poplu G]arbi Libjan.
2. Billi jridu jibdlu l-Mediterran f’ba]ar ta’ pa`i u jikkoperaw biex jil]qu dan
l-g]an.
3. Meta titqies id-de`i\joni tal-Poplu tar-Repubblika ta’ Malta li darba g]al
dejjem ma jibqax jag]mel il-parti ta’ ]sara u umiljanti b]ala ba\i militari barranija u
li minflok isir pont ta’ ]biberija bejn l-Ewropa u l-Afrika ta’ Fuq.
4. Jidde`iedu b’dan it-Trattat li jsa]]u s-sigurtà, il-]biberija u l-koperazzjoni
re`iproka bejn i\-\ew[ pajji\i, skond il-prin`ipji ta’ non allinjament u `-Charter tal-
{nus Mag]quda u g]alhekk jiftiehmu kif [ej:
Artikolu 1
Il-{emahirija G]arbija Libjana Popolari So`jalista u r-Repubblika ta’ Malta
jintrabtu li ma jie]dux sehem f’xi Alleanza Militari li tista’ tolqot l-interessi tas-
sigurtà tal-parti l-o]ra.
Artikolu 2
Malta tintrabat li ma t]allix li ba\ijiet militari barranin ji[u stabbiliti fit-territorju
tag]ha u tintrabat li ma t]allix li t-territorju tag]ha jintu\a militarment kontra s-
sigurtà u l-integrità territorjali tal-{emahirija G]arbija Libjana Popolari So`jalista.
Artikolu 3
Il-{emahirija G]arbija Libjana Popolari So`jalista tintrabat li tirrispetta u tag]ti l-
appo[[ tag]ha g]an-newtralità ta’ Malta u li tg]in lil Malta kull meta l-Gvern tar-
Repubblika ta’ Malta b’mod `ar hekk jitlob f’ka\ijiet ta’ theddid jew eg]mejjel ta’
aggressjoni kontra l-integrità u s-sovranità territorjali ta’ Malta.
Artikolu 4
Min]abba l-importanza tal-viabbiltà ekonomika ta’ Malta qed ji[i miftiehem li
jkun hemm promozzjoni ta’ koperazzjoni ekonomika fl-oqsma ta’ joint ventures,
bdil kummer`jali bilan`jat, u l-u\u tax-xog]ol tal-]addiem Malti. G]al dan il-g]an,
ftehim fl-oqsma tad-difi\a, tat-tag]rif u ta’ l-ekonomija jkunu jag]mlu parti integrali
minn dan it-Trattat.
  RATIFIKATA’TRATTATTA’}BIBERIJAU
KOPERAZZJONI BEJNMALTAUL-LIBJA [KAP. 311.   3
Artikolu 5
I\-\ew[ na]at ja]dmu biex ikun hemm \vilupp ta’ koperazzjoni bejniethom fl-
oqsma tat-tag]rif u tal-kultura bil-g]an li jkun hemm rabtiet akbar bejn i\-\ew[
popli. 
Artikolu 6
I\-\ew[ na]at jag]mlu konsultazzjonijiet bil-g]an li jersqu lejn xulxin dwar il-
mod kif jaraw kwistjonijiet politi`i, ekonomi`i, ta’ sigurtà u internazzjonali li jolqtu
l-interessi tag]hom sew direttament jew indirettament, u jag]mlu l-almu tag]hom
biex jappo[[aw lil xulxin dwar kif jaraw dawn il-kwistjonijiet kull meta jkun hemm
il-]tie[a g]al dan l-appo[[ re`iproku.
Artikolu 7
I\-\ew[ na]at jag]mlu kull ma jistg]u biex jikkordinaw l-isforzi tag]hom fi\-
\amma ta’ pa`i u sigurtà internazzjonali, b’mod spe`jali fir-re[jun tal-Mediterran, u
jenfasizzaw il-lealtà tag]hom g]all-prin`ipji u l-g]anijiet tal-{nus Mag]quda u Non
Allinjament.
Artikolu 8
I\-\ew[ na]at jiftiehmu li jwaqqfu Kummissjoni Mista li tiltaqa’ fuq livell
Ministerjali darba f’Valletta u darba fi Tripoli, g]all-anqas darba kull sitt xhur, biex
jirrivedu l-progress fl-oqsma ta’ koperazzjoni hawn fuq imsemmija u sabiex tkun
ippjanata u jaraw li ssir l-implimentazzjoni ta’ koperazzjoni f’setturi [odda.
Artikolu 9
Kull differenzi bejn i\-\ew[ na]at li jistg]u jinqalg]u mill-interpretazzjoni ta’
dawn id-disposizzjonijiet jintla]aq ftehim dwarhom b]al a]wa.
Artikolu 10
Dan it-"Trattat" huwa g]al ]ames snin u ji[[edded awtomatikament g]al perijodi
o]ra ta’ ]ames snin-il wie]ed sakemm ]add mi\-\ew[ na]at ma juri x-xewqa bil-
miktub li jbiddel xi parti minnu jew i]assru g]all-anqas sitt xhur qabel id-data tat-
tmiem tieg]u.
Artikolu 11
Dan it-Trattat jibda jse]] immedjatament mad-data tal-bdil tad-dokumenti ta’
ratifika i\da mhux iktar tard minn Jannar 1985.
Mag]mul f’Valletta fid-dsatax ta’ Novembru ta’ l-Elf Disa’ Mija u Erbg]a u
Tmenin li tikkorrispondi g]all-25 Safar 1394 f’\ew[ ori[inali fl-ilsien Ingli\ u fl-
ilsien G]arbi \-\ew[ testi awtenti`i ndaqs.
Kurunell Muammar El Gaddafi Dom Mintoff 
Mexxej tar-Revoluzzjoni 
ta’ l-Ewwel ta’ Settembru 
Prim Ministru 
G]all-{emahirija G]arbija Libjana 
Popolari So`jalista
G]ar-Repubblika ta’ Malta
    RATIFIKATA’TRATTATTA’}BIBERIJAU
4      KAP. 311.]    KOPERAZZJONIBEJNMALTAUL-LIBJA
PROTOKOL DWAR KOPERAZZJONI FIS-SIGURTÀ
Meqjus l-Artikolu 3 tat-Trattat ta’ }biberija u Koperazzjoni bejn il-Gvern tar-
Repubblika ta’ Malta u l-{emahirija G]arbija Libjana Popolari So`jalista,
iffirmat f’Malta fid-19 ta’ Novembru, 1984, i\-\ew[ na]at ftehmu wkoll kif [ej: 
1. Sabiex kull na]a tkun mg]arrfa g]al kollox fuq ]wejje[ li g]andhom
x’jaqsmu ma’ dan il-ftehim, i\-\ew[ na]at jiftiehmu li g]andu jkun hemm bdil
kontinwu ta’ tag]rif dwar ]wejje[ ta’ interess spe`jali g]as-sigurtà re`iproka u g]al
g]anijiet ta’ difi\a tan-na]a l-o]ra; u
2. Sabiex il-Forzi Armati ta’ Malta jil]qu livelli og]la ta’ t]ejjija militari
sabiex ikunu jistg]u jilqg]u theddid jew eg]mejjel ta’ aggressjoni kontra l-integrità
u s-sovranità territorjali ta’ Malta n-na]a Libjana g]andha tag]ti ta]ri[ lil persuni
militari Maltin fil-Libja jew f’Malta kif i\-\ew[ na]at jiftiehmu minn \mien g]al
\mien u f’dak in-numru u b’dak il-mod kif ikun miftiehem.
3. Sabiex jintla]qu l-]ti[iet tal-Forzi Armati ta’ Malta li jkunu identifikati
minn \mien g]al \mien mit-taqsimiet differenti tal-forzi ta’ Malta, in-na]a Libjana
qablet li tistudja biex tipprovdi mill-armeriji u ]a\niet tag]ha kull tag]mir u
armamenti militari li n-na]a Maltija tkun te]tieg g]all-u\u tag]hom.
Dr Alex Sceberras Trigona Dr Ali Treiki
Ministru ta’ l-Affarijiet Barranin u 
Kultura tar-Repubblika ta’ Malta
Segretarju ta’ l-Uffi``ju Popolari g]al 
Relazzjonijiet Barranin tal-{emahirija 
G]arbija Libjana Popolari So`jalista
  RATIFIKATA’TRATTATTA’}BIBERIJAU
KOPERAZZJONI BEJNMALTAUL-LIBJA [KAP. 311.   5
Mi\juda:
IT-TIENI SKEDA  XXIII.1990.3.
(ARTIKOLU 2)
FTEHIM BEJN IL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TA’ MALTA 
U L-{EMAHIRIJA G}ARBIJA LIBJANA POPOLARI SO~JALISTA 
DWAR EMENDI G}AT-TRATTAT TA’ }BIBERIJA U KOPERAZZJONI FFIRMAT BEJN 
I|-|EW{ PAJJI|I FIL-25 SAFAR 1394 D.P. 
LI TIKKORRISPONDI G}AD-19 TA’ NOVEMBRU 1984
Il-Gvern tar-Repubblika ta’ Malta, wara li fisser ix-xewqa tieg]u li jemenda xi
Artikoli tat-Trattat ta’ }biberija u Koperazzjoni bejn Malta u l-Libja iffirmat
f’Valletta fis-25 Safar 1394 D.P., li tikkorrispondi g]ad-19 ta’ Novembru 1984,
u l-{emahirija l-Kbira G]arbija Libjana Popolari So`jalista, wara li wie[bet g]al din
ix-xewqa,
u wara li \-\ew[ na]at e\aminaw id-disposizzjoni ta’ dan it-Trattat, 
u fl-implimentazzjoni ta’ l-g]axar Artikolu ta’ l-imsemmi Trattat, 
ftehmu kif [ej:
Artikolu (1)
It-test tal-preambolu tat-Trattat g]andu ji[i emendat biex jaqra kif [ej: 
"Il-Gvern ta’ Malta u l-{emahirija l-Kbira G]arbija Libjana Popolari So`jalista,
b’konferma tar-rabtiet qawwija li je\istu bejn i\-\ew[ pajji\i u billi jixtiequ jrawmu
u ji\viluppaw koperazzjoni f’diversi oqsma fuq is-sisien ta’ l-interess re`iproku
tag]hom bil-g]an li j[ibu ’l quddiem il-[id ta\-\ew[ popli ]bieb tag]hom;
konxji mill-fatt li l-i\vilupp u l-koperazzjoni jistg]u jiffjorixxu l-a]jar f’atmosfera
ta’ pa`i u sigurtà, u li \-\ew[ pajji\i jistg]u jkollhom parti po\ittiva f’dan ir-
rigward, fuq is-sisien ta`-Charter tal-{nus Mag]quda u l-prin`ipji ta’ non
allinjament;
u sabiex jissottolinjaw il-politika tag]hom li hija mibnija fuq in-newtralità, l-irroftar
ta’ ba\ijiet militari barranin fuq it-territorju tag]hom, kif ukoll s]ubija f’alleanzi
militari, u b’konferma ta’ l-interess re`iproku tag]hom g]as-sigurtà u l-pa`i fid-
dinja in [enerali u l-Mediterran b’mod partikolari; 
ftehmu kif [ej:".
Artikolu (2)
It-testi tat-tieni u tielet Artikoli tat-Trattat g]andhom ji[u emendati u mag]quda
f’Artikolu wie]ed li g]andu jissejja] Artikolu "2" u jaqra kif [ej:
"I\-\ew[ pajji\i jwieg]du li ma jippermettux it-twaqqif ta’ ba\ijiet militari
barranin fuq it-territorji tag]hom u li ma jippermettux li dawn it-territorji jintu\aw
militarment kontra s-sigurtà u l-integrità territorjali tal-parti l-o]ra.".
Artikolu (3)
Ir-raba’ u l-]ames Artikoli tat-Trattat g]andhom jing]aqdu f’test wie]ed li g]andu
jissejja] Artikolu "3" u g]andu jaqra kif [ej: 
"I\-\ew[ na]at jappo[[aw u jsa]]u l-koperazzjoni bejn i\-\ew[ pajji\i tag]hom
f’diversi oqsma spe`jalment fl-oqsma Ekonomi`i, Kummer`jali, tat-Tag]rif, So`jali
    RATIFIKATA’TRATTATTA’}BIBERIJAU
6      KAP. 311.]    KOPERAZZJONIBEJNMALTAUL-LIBJA
u Kulturali u f’dan il-kwadru idde`idew dan li [ej:
A. Li ji\viluppaw koperazzjoni fl-oqsma ta’ joint ventures, bdil kummer`jali
bilan`jat, u fl-impiegi;
B. Li ji\viluppaw koperazzjoni fit-tag]rif u fil-kultura bil-g]an li jissa]]u r-
rabtiet bejn il-popli ta\-\ew[ pajji\i;
~.  Il-ftehim kollu li [ie jew ji[i konklu\ bejn i\-\ew[ pajji\i g]andu ji[i
meqjus b]ala parti minn dan it-Trattat. Lista ta’ Ftehim e\istenti tidher f’anness g]al
ma’ dan it-test.".
Artikolu (4)
Is-sitt Artikolu tat-Trattat g]andu ji[i emendat u mqieg]ed b]ala Artikolu "4" u
jaqra kif [ej:
"I\-\ew[ na]at jag]mlu konsultazzjonijiet fuq kwistjonijiet politi`i u ekonomi`i
internazzjonali li jolqtu l-interessi ta’ na]a jew o]ra minnhom, biex hekk ikun
garantit il-benefi``ju re`iproku tag]hom u jse]] il-g]an ta’ dan it-Trattat.".
Artikolu (5)
Id-disa’ Artikolu tat-Trattat g]andu ji[i emendat u mqieg]ed b]ala Artikolu "7"
biex jaqra kif [ej:
"Kull differenzi li jistg]u jinqalg]u dwar l-interpretazzjoni tad-disposizzjonijiet
ta’ dan it-Trattat g]andu jintla]aq ftehim dwarhom amikevolment.".
Artikolu (6)
Waqt li l-Artikolu "1" tat-Trattat jibqa’ j\omm il-posizzjoni tieg]u, l-Artikoli 7, 8,
10, 11 g]andhom ji[u rran[ati skond l-emendi miftehma dwarhom u g]andhom
rispettivament isiru: 5, 6, 8, 9.
Artikolu (7)
Dan il-Ftehim huwa su[[ett g]al ratifika skond il-pro`eduri legali li huma
applikabbli f’kull wie]ed mi\-\ew[ pajji\i, u jid]ol fis-se]] fid-data tal-bdil tad-
dokumenti tar-ratifika* u jsir minnufih parti integrali tat-Trattat ta’ }biberija u
Koperazzjoni.
Mag]mul f’Valletta fid-19 ta’ Frar 1990 li tikkorrispondi g]all-24 Rajab 1399
D.P. f’\ew[ ori[inali, fl-ilsien Ingli\ u fl-ilsien G]arbi, i\-\ew[ testi awtenti`i
ndaqs. 
*Id-dokumenti tar-ratifika [ew mibdula fid-29 ta’ Jannar, 1991.
G]all-Gvern tar-Repubblika 
ta’ Malta
G]all-{emahirija l-Kbira G]arbija 
Libjana Popolari So`jalista
Dr Edward Fenech Adami  Eng Jadallah Azzuz Al-Talhi
Prim Ministru u Ministru 
ta’ l-Affarijiet Barranin ta’ Malta
Segretarju tal-Kumitat Popolari ta’ 
l-Uffi``ju Popolari g]al Relazzjonijiet 
Barranin u Koperazzjoni Internazzjonali 
  RATIFIKATA’TRATTATTA’}BIBERIJAU
KOPERAZZJONI BEJNMALTAUL-LIBJA [KAP. 311.   7
ANNESS 
Ftehim dwar koperazzjoni ekonomika, xjentifika u teknika ffirmat f’Valletta fil-31
ta’ Mejju, 1968.
Ftehim kummer`jali ffirmat f’Valletta fil-31 ta’ Mejju, 1968. 
Ftehim dwar self iffirmat fi Tripoli, Awissu 1971.
Ftehim dwar visi ta’ d]ul u ]ru[ iffirmat f’Valletta fid-9 ta’ Lulju, 1972. 
Ftehim kulturali ffirmat fi Tripoli fil-5 ta’ Ottubru, 1972.
Ftehim dwar il-Parte`ipazzjoni ta’ Kumpanniji kontraenti Maltin fl-esekuzzjoni
ta’ pro[etti ta’ djar fil-Libja, iffirmat fi Tripoli fil-5 ta’ Ottubru, 1972.
Ftehim g]all-]elsien mit-taxxa doppja dwar taxxi fuq l-income iffirmat fi Tripoli
fil-5 ta’ Ottubru, 1972.
Ftehim g]all-inkora[[iment tal-moviment ta’ Kapital g]all-Investiment iffirmat
f’Valletta fit-8 ta’ Frar, 1973.
Ftehim biex Malta ti[i fornuta b’\ejt raffinat/grezz iffirmat fi Tripoli fit-28 ta’
April, 1975.
Ftehim dwar it-twaqqif ta’ Holding Company iffirmat fi Tripoli fid-19 ta’ Mejju,
1975.
Ftehim dwar ix-xandir iffirmat f’Valletta fl-20 ta’ {unju, 1975. 
Ftehim dwar self iffirmat f’Valletta fid-29 ta’ Lulju, 1975.
Ftehim spe`jali g]as-sottomissjoni lill-International Court of Justice of Difference
iffirmat f’Valletta fit-23 ta’ Mejju, 1976.
Ftehim dwar Xog]ol iffirmat fi Tripoli fis-27 ta’ Mejju, 1978.
Ftehim g]al-twaqqif ta’ kumpannija Maltija/Libjana g]as-Sajd iffirmat fi Tripoli
fis-17 ta’ Lulju, 1978.
Ftehim dwar Koperazzjoni iffirmat f’Valletta fl-10 ta’ Awissu, 1984 u l-emendi
tieg]u ta’ l-24 ta’ Settembru, 1985 u t-30 ta’ Marzu, 1988.
Ftehim dwar Koperazzjoni bejn il-Korporazzjoni Telemalta u l-Libyan Jamahirija
Broadcasting iffirmat f’Valletta fl-10 ta’ Awissu, 1984.
Ftehim kummer`jali iffirmat fi Tripoli fid-19 ta’ Di`embru, 1984.
Ftehim biex ji[u regolati servizzi ta’ l-ajru scheduled bejn u lil hinn mit-territorji
rispettivi tag]hom iffirmat fi Tripoli fil-15 ta’ Jannar, 1985.
Ftehim dwar Koperazzjoni iffirmat f’Valletta fil-5 ta’ Novembru, 1985.
Ftehim li jimplimenta l-Artikolu III tal-Ftehim Spe`jali u d-De`i\joni ta’ l-ICJ
iffirmat f’Valletta fl-10 ta’ Novembru, 1986.
Ftehim dwar is-Sigurtà So`jali iffirmat f’Valletta fis-6 ta’ Mejju, 1988.
Ftehim dwar it-twaqqif ta’ joint venture company  biex topera u tmexxi
supermarkets fil-{emahirija G]arbija Libjana Popolari So`jalista iffirmat f’Valletta
fit-28 ta’ Ottubru, 1988.
    RATIFIKATA’TRATTATTA’}BIBERIJAU
8      KAP. 311.]    KOPERAZZJONIBEJNMALTAUL-LIBJA
