KONVENZJONIEWROPEA         [ K AP. 319.    1
KAPITOLU 319
ATT DWAR IL-KONVENZJONI EWROPEA 
Biex jipprovdi sabiex l-Artikoli sostantivi tal-Konvenzjoni Ewropea
g]all-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali,
isiru u jkunu esegwibbli b]ala, parti mil-Li[i ta’ Malta.
19 ta’ Awissu, 1987
L-ATT XIV ta’ l-1987, kif emendat bl-Att XXI ta’ l-2002.
Titolu fil-qosor. 
Konvenzjoni Ewropea. 
Tifsir.
Emendat:
XXI. 2002.2.
2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma te]tie[x
xort’o]ra - 
"Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fondamentali" tfisser dawk
id-drittijiet u libertajiet elenkati fl-artikoli 2 sa 18 (inklu\i) tal-
Konvenzjoni u l-artikoli 1 sa 3 (inklu\i) ta’ l-Ewwel Protokoll, l-
artikoli 1 sa 4 (inklu\i) tar-Raba’ Protokoll, l-artikoli 1 u 2 tas-Sitt
Protokoll u l-artikoli 1 sa 5 (inklu\i) tas-Seba’ Protokoll li hemm
mal-Konvenzjoni, liema artikoli qeg]din jin[iebu fl-Ewwel Skeda;
"Konvenzjoni" tfisser il-Konvenzjoni g]all-Protezzjoni tad-
Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fondamentali ffirmata
f’Ruma fl-4 ta’ Novembru, 1950 u l-Ewwel, it-Tieni, t-Tielet, ir-
Raba’, l-}ames, is-Sitt u s-Seba’ Protokolli li ]emm mag]ha
ffirmati f’Pari[i fl-20 ta’ Marzu 1952, u fi Strasbourg fis-6 ta’
Mejju 1963, 6 ta’ Mejju 1963, 16 ta’ Settembru 1963, 20 ta’ Jannar
1966, 18 ta’ April 1983 u 22 ta’ Novembru 1984, rispettivament;
"li[i ordinarja" tfisser kull dokument li g]andu s-sa]]a ta’ li[i u
kull regola ta’ li[i mhux miktuba, minbarra l-Kostituzzjoni ta’
Malta;
"persuna" tinkludi kull persuna fi\ika, organizzazzjoni li ma
tkunx governattiva, jew grupp ta’ individwi.
Esegwibbiltà  tal-
Konvenzjoni.
3. (1) Id-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali
g]andhom isiru, u jkunu esegwibbli b]ala, parti mil-Li[i ta’ Malta. 
(2) Fejn ikun hemm xi li[i ordinarja li tkun inkonsistenti mad-
Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali, l-imsemmija
Drittijiet u Libertajiet Fundamentali g]andhom jipprevalu, u dik il-
li[i ordinarja g]andha, safejn tkun inkonsistenti, tkun bla effett.
(3) Id-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali
g]andhom ikunu esegwibbli skond id-Dikjarazzjoni u Ri\ervi
mag]mulin mill-Gvern ta’ Malta meta [iet iffirmata il-Konvenzjoni
fit-12 ta’ Di`embru, 1966, liema Dikjarazzjoni u Konvenzjoni
qeg]din jin[iebu fit-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.
(4) Il-Qorti Kostituzzjonali g]andha b’\ieda mal-[urisdizzjoni
mog]tija lilha mill-artikolu 95 tal-Kostituzzjoni, ikollha
[urisdizzjoni li tisma’ u tidde`iedi l-appelli kollha mag]mula ta]t
dan l-Att u li te\er`ita dawk is-setg]at mog]tija lilha b’dan l-Att.
  2      KAP. 319. ]            KONVENZJONIEWROPEA
Pro`edura g]all-
esekuzzjoni tad-
Drittijiet tal-
Bniedem u 
Libertajiet 
Fundamentali.
4. (1) Kull persuna li tallega li xi wie]ed mid-Drittijiet tal-
Bniedem u Libertajiet Fundamentali jkun [ie, ikun qed ji[i jew
ikun x’aktarx ser ji[i miksur dwarha, jew kull persuna o]ra li l-
Prim’Awla tal-Qorti ~ivili f’Malta tista’ ta]tar ad istanza ta’ xi
persuna li hekk tallega, tista’, bla ]sara g]al kull azzjoni o]ra dwar
l-istess ]a[a li tkun tista’ ssir legalment, titlob lill-Prim’Awla tal-
Qorti ~ivili g]al rimedju.
(2) Il-Prim’Awla tal-Qorti ~ivili g]andu jkollha [urisdizzjoni
ori[inali li tisma’ u tidde`iedi kull talba mag]mula minn xi persuna
skond is-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu, u tista’ tag]mel dawk l-
ordnijiet, to]ro[ dawk l-atti u tag]ti dawk id-direttivi li tqis xierqa
sabiex twettaq, jew ti\gura t-twettiq tad-Drittijiet tal-Bniedem u
Libertajiet Fundamentali li g]at-tgawdija tag]hom tkun intitolata
dik il-persuna:
I\da l-qorti tista’, jekk tqis li jkun desiderabbli li hekk
tag]mel, tirrifjuta li te\er`ita s-setg]at tag]ha skond dan is-
subartikolu f’kull ka\ meta tkun sodisfatta li mezzi xierqa ta’
rimedju g]all-ksur allegat huma jew kienu disponibbli favur dik il-
persuna skond xi li[i ordinarja o]ra.
(3) Jekk f’xi pro`edimenti f’xi qorti li ma tkunx il-Prim’Awla
tal-Qorti ~ivili jew il-Qorti Kostituzzjonali tqum xi kwistjoni dwar
il-ksur ta’ xi wie]ed mid-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet
Fundamentali, dik il-qorti g]andha tibg]at il-kwistjoni quddiem il-
Prim’ Awla tal-Qorti ~ivili kemm-il darba fil-fehma tag]ha t-
tqanqil tal-kwistjoni ma tkunx sempli`ement frivola jew vessatorja;
u dik il-qorti g]andha tag]ti d-de`i\joni tag]ha fuq kull kwistjoni
mibg]uta quddiemha skond dan is-subartikolu u, bla ]sara g]ad-
disposizzjonijiet tas-subartikolu (4), il-qorti li quddiemha tkun
qamet il-kwistjoni g]andha tiddisponi mill-kwistjoni skond dik id-
de`i\joni.
(4) Kull parti fi pro`edimenti mi[juba quddiem il-Prim’Awla
tal-Qorti ~ivili skond dan l-artikolu jkollha dritt ta’ appell quddiem
il-Qorti Kostituzzjonali.
(5) Ma jkunx hemm appell minn xi de`i\joni skond dan l-
artikolu li xi talba jew it-tqanqil ta’ xi kwistjoni tkun sempli`ement
frivola jew vessatorja.
(6) Ir-Regolamenti tal-Qorti mag]mula skond is-subartikolu
(7) ta’ l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni kif minn \mien g]al \mien
fis-se]], g]andhom japplikaw mutatis mutandis dwar il-prattika u
pro`edura tal-qrati g]all-finijiet ta’ dan l-artikolu daqs li kieku l-
pro`edimenti mag]mulin ta]t dan l-artikolu kienu pro`edimenti
mag]mulin ta]t l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni.
(7) Meta ji[i allegat illi xi wie]ed mid-Drittijiet tal-Bniedem u
Libertajiet Fundamentali u xi wie]ed mid-disposizzjonijiet tal-
artikolu 33 sa 45 (mag]dudin) tal-Kositituzzjoni [ie, ikun qed ji[i
jew x’aktarx ser ji[i miksur, it-talba g]ar-rimedju jew ir-riferenza
lill-Prim’Awla tal-Qorti ~ivili skond l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni
u dan l-artikolu, tista’ ssir fl-istess rikors jew riferenza.
(8) Meta rikors g]al rimedju jew riferenza lill-Prim’Awla tal-
Qorti ~ivili mag]mula wara t-30 ta’ April, l987 tkun mag]mula
KONVENZJONIEWROPEA         [ K AP. 319.    3
biss jew ta]t l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni jew ta]t dan l-artikolu u
tkun g]adha pendenti quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti ~ivili jew il-
Qorti Kostituzzjonali, il-qorti tista’ te\amina jekk il-fatti allegati
jkunux jew le, jivvjolaw id-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet
Fundamentali li jikkorrispondu g]alihom fl-ewwel ka\, jew id-
Drittijiet u Libertajiet Fundamentali ta’ l-Individwu esegwibbli ta]t
il-Kostituzzjoni, fit-tieni ka\; u jekk il-qorti hekk issib tkun tista’
tag]ti r-rimedju li jidrilha xieraq skond il-ka\ ta]t wa]da mil-
li[ijiet imsemmija.
Regoli spe`jali li 
japplikaw 
f’konnessjoni ma’ 
l_artikolu 3 tas-
Seba’ Protokoll li 
hemm mal-
Konvenzjoni.
Mi\jud:
XXI. 2002.3.
4A. (1) Id-disposizzjonijiet tal-paragrafi 22 sa 25 (inklu\i) tar-
Rapport Spjegattiv fuq is-Seba’ Protokoll g]all-Konvenzjoni hawn
mi[jub fit-Tielet Skeda g]andhom japplikaw g]all-interpretazzjoni
tad-disposizzjonijiet ta’ dawn id-disposizzjonijiet li [ejjin ta’ dan l-
artikolu u ta’ l-Artikolu 3 tas-Seba’ Protokoll li hemm mal-
Konvenzjoni.
(2) L-og]la kumpens li jit]allas ta]t l-artikolu 3 tas-Seba’
Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni g]andu jkun ta’ g]axart elef
lira. Dak il-kumpens g]andu ji[i stabbilit permezz ta’ ftehim bejn
il-parti li tkun qed titlob dak il-kumpens jew jekk ma jkunx hemm
ftehim b]al dak mill-Qorti ~ivili, Prim’ Awla, wara li jsir rikors
minn min ikun qed jitlob il-kumpens u li g]andu jsir fi \mien sitt
xhur mid-data meta s-sejbien ta’ ]tija ta’ dik il-persuna jkun [ie
rivertit jew minn meta dik il-persuna tkun ing]atatilha ma]fra.
(3) Appell minn kif ji[i stabbilit il-kumpens mill-Qorti ~ivili,
Prim’ Awla, g]andu jsir quddiem il-Qorti ta’ l-Appell b’rikors li
ji[i ppre\entat fi \mien g]oxrin [umata minn meta jinqata’ r-rikors
mill-Qorti ~ivili, Prim’ Awla.
Dritt ta’ petizzjoni 
individwali. 
5. L-ebda persuna ma g]andha ti[i mfixkla fl-e\er`izzju tad-
dritt tag]ha li tag]mel petizzjoni lis-Segretarju-{enerali tal-
Kunsill ta’ l-Ewropa skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 25
tal-Konvenzjoni u ta’ l-Artikoli kollha ta’ l-istess Konvenzjoni li
g]andhom x’jaqsmu.
Esegwibbiltà  tad-
de`i\jonijiet tal-
Qorti Ewropea tad-
Drittijiet tal-
Bniedem. 
6. (1) Kull de`i\joni tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-
Bniedem li g]aliha tkun tapplika dikjarazzjoni mag]mula mill-
Gvern ta’ Malta skond l-Artikolu 46 tal-Konvenzjoni, tista’ ti[i
esegwita mill-Qorti Kostituzzjonali f’Malta, bl-istess mod b]al
de`i\jonijiet mog]tija minn dik il-qorti u ji[u esegwiti minnha,
b’rikors li jsir fil-Qorti Kostituzzjonali u notifikat lill-Avukat
{enerali, li jkun fih talba li ti[i ordnata l-esegwibbiltà  ta’ dik id-
de`i\joni.
(2) Qabel ma l-Qorti Kostituzzjonali tidde`iedi talba b]al dik,
hija g]andha te\amina jekk id-de`i\joni tal-Qorti Ewropea tad-
Drittijiet tal-Bniedem li jkun qed jintalab li ti[i esegwita, hijiex
wa]da li g]aliha tkun tapplika dikjarazzjoni b]al dik imsemmija
fis-subartikolu (1).
(3) Il-Qorti Kostituzzjonali g]andha tordna l-esekuzzjoni ta’
de`i\joni kif imsemmi f’dan l-artikolu jekk issib li din id-de`i\joni
tkun wa]da li g]aliha tkun tapplika dikjarazzjoni msemmija fis-
subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu.
  4      KAP. 319. ]            KONVENZJONIEWROPEA
Disposizzjoni 
tran\itorja.
Sostitwit:
XXI. 2002.4.
7. Ebda ksur ta’ l-Artikoli 2 sa 18 (inklu\i) tal-Konvenzjoni
jew ta’ l-Artikoli 1 sa 3 (inklu\i) ta’ l-Ewwel Protokoll li jsir qabel
it-30 ta’ April 1987 jew ta’ l-Artikoli 1 sa 4 (inklu\i) tar-Raba’
Protokoll, l-Artikoli 1 u 2 tas-Sitt Protokoll jew ta’ l-Artikoli 1 sa 5
(inklu\i) tas-Seba’ Protokoll li jsir qabel l-1 ta’ April 2002, ma
g]andu jag]ti lok g]al xi azzjoni ta]t l-artikolu 4.
Emendata:
XXI. 2002.5.
L-EWWEL SKEDA 
(Artikolu 2)
L-Artikoli 2 sa 18 tal-Konvenzjoni g]all-Protezzjoni tad-
Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali.
ARTIKOLU 2
(1) Id-dritt g]all-]ajja ta’ kul]add g]andu ji[i protett b’li[i.
}add ma g]andu ji[i ipprivat mill-]ajja tieg]u intenzjonalment
]lief fl-esekuzzjoni tas-sentenza ta’ qorti wara li ji[i misjub ]ati ta’
delitt li dwaru tkun provduta mil-li[i din il-piena.
(2) Il-privazzjoni tal-]ajja ma g]andhiex titqies b]ala
mag]mula bi ksur ta’ dan l-Artikolu meta jirri\ulta mill-u\u ta’
forza li ma jkunx aktar minn dak li jkun assolutament me]tie[:
(a) fid-difi\a ta’ xi persuna minn vjolenza illegali;
(b) sabiex ji[i effettwat arrest skond il-li[i jew ti[i evitata
l-]arba ta’ xi persuna detenuta skond il-li[i;
(`) f’azzjoni me]uda skond il-li[i sabiex ti[i meg]luba
rewwixta jew insurrezzjoni.
ARTIKOLU 3
}add ma g]andu jkun asso[[ettat g]al tortura jew g]al
trattament jew piena inumana jew degradanti.
ARTIKOLU 4
(1) }add ma g]andu jin\amm fi skjavitù  jew f’servitù .
(2) }add ma g]andu jkun im[ieg]el jag]mel xog]ol forzat jew
obbligatorju.
(3) G]all-fini ta’ dan l-Artikolu l-fra\i "xog]ol forzat jew
obbligatorju" ma tinkludix:
(a) xog]ol me]tie[ li jsir fil-kors ordinarju ta’ detenzjoni
imposta skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 5 ta’
din il-Konvenzjoni jew waqt il-libertà  kondizzjonata
minn dik id-detenzjoni;
(b) servizz ta’ karattru militari jew, f’ka\ ta’ persuni
o[[ezzjonanti min]abba l-kuxjenza f’pajji\i fejn huwa
hekk rikonoxxut, servizz im[ieg]el minflok servizz
KONVENZJONIEWROPEA         [ K AP. 319.    5
militari obbligatorju;
(`) servizz im[ieg]el f’ka\ ta’ emer[enza jew ta’ kalamità
li thedded il-]ajja jew il-[id tal-komunità ;
(d) xog]ol jew servizz li jifforma parti mill-obbligi `ivi`i
normali.
ARTIKOLU 5
(1) Kul]add g]andu d-dritt g]al-libertà  u g]as-sigurtà  tal-
persuna.
}add ma g]andu ji[i ipprivat mil-libertà  tieg]u ]lief fil-ka\ijiet
li [ejjin u skond il-pro`edura preskritta bil-li[i:
(a) id-detenzjoni skond il-li[i ta’ persuna wara li tinsab
]atja minn qorti kompetenti;
(b) l-arrest jew id-detenzjoni skond il-li[i ta’ persuna g]al
nuqqas ta’ t]aris ta’ ordni skond il-li[i ta’ qorti jew
sabiex ji[i \gurat it-twettiq ta’ xi obbligu preskritt mil-
li[i;
(`) l-arrest jew detenzjoni skond il-li[i ta’ persuna
effettwata sabiex ti[i mi[juba quddiem l-awtorità
legali kompetenti fuq suspett ra[onevoli li tkun
ikommettiet reat jew meta jkun meqjus ra[onevolment
me]tie[ biex ji[i evitat li tikkommetti reat jew li
ta]rab wara li tkun g]amlet reat;
(d) id-detenzjoni ta’ minuri b’ordni skond il-li[i g]all-
iskop ta’ sorveljanza edukattiva jew id-detenzjoni
tieg]u skond il-li[i sabiex ji[i mi[jub quddiem l-
awtorità  legali kompetenti;
(e) id-detenzjoni skond il-li[i ta’ persuni biex ji[i evitat
it-tixrid ta’ mard infettiv, ta’ persuni mhux f’sensihom,
addetti g]all-alkohol jew g]ad-drogi jew vagabondi;
(f) l-arrest jew id-detenzjoni skond il-li[i ta’ persuna biex
ji[i evitat li tid]ol ming]ajr awtorità  fil-pajji\ jew ta’
persuna li kontra tag]ha tkun qed issir kaw\a g]ad
deportazzjoni jew g]all-estradizzjoni.
(2) Kull min ikun arrestat g]andu ji[i nfurmat minnufih,
f’lingwa li jifhem, dwar ir-ra[unijiet ta’ l-arrest tieg]u u dwar kull
akku\a kontra tieg]u.
(3) Kull min ikun arrestat jew detenut skond id-
disposizzjonijiet tal-paragrafu (1) (`) ta’ dan l-Artikolu g]andu
jin[ieb minnufih quddiem im]allef jew funzjonarju ie]or
awtorizzat b’li[i biex je\er`ita setg]a [udizzjarja u jkollu dritt g]al
pro`eduri fi \mien ra[onevoli jew g]al ]elsien waqt pendenza tal-
pro`eduri. Il-]elsien jista’ jkun ta]t kundizzjoni ta’ garanziji biex
jidher g]all-pro`eduri.
(4) Kull min ikun ipprivat mil-libertà  tieg]u b’arrest jew
detenzjoni jkollu dritt li jag]mel pro`eduri biex il-legalità  tad-
detenzjoni tieg]u ti[i de`i\a malajr minn qorti u l-libertà  tieg]u ti[i
ordnata jekk id-detenzjoni ma tkunx skond il-li[i.
  6      KAP. 319. ]            KONVENZJONIEWROPEA
(5) Kull min ikun vittma ta’ arrest jew detenzjoni bi ksur tad-
disposizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu jkollu dritt esegwibbli g]al
kumpens.
ARTIKOLU 6
(1) Fid-de`i\joni tad-drittijiet `ivili u ta’ l-obbligi tieg]u jew
ta’ xi akku\a kriminali kontra tieg]u, kul]add huwa ntitolat g]al
smig] imparzjali u pubbliku fi \mien ra[onevoli minn tribunal
indipendenti u imparzjali mwaqqaf b’li[i. Is-sentenza g]andha
ting]ata pubblikament i\da l-istampa u l-pubbliku jista’ ji[i esklu\
mill-pro`eduri kollha jew minn parti minnhom fl-interess tal-
morali, ta’ l-ordni pubbliku jew tas-sigurtà  nazzjonali f’so`jetà
demokratika, meta l-interessi tal-minuri jew il-protezzjoni tal-]ajja
privata tal-partijiet hekk te]tie[, jew safejn ikun rigoro\ament
me]tie[ fil-fehma tal-qorti f’`irkostanzi spe`jali meta l-pubbli`ità
tista’ tippre[udika l-interessi tal-[ustizzja.
(2) Kull min ikun akku\at b’reat kriminali g]andu ji[i meqjus
li jkun inno`enti sakemm ma ji[ix pruvat ]ati skond il-li[i.
(3) Kull min ikun akku\at b’reat kriminali g]andu d-drittijiet
minimi li [ejjin:
(a) li jkun infurmat minnufih, b’lingwa li jifhem u bid-
dettal, dwar in-natura u r-ra[uni ta’ l-akku\a kontra
tieg]u;
(b) li jkollu \mien u fa`ilitajiet xierqa g]all-preparazzjoni
tad-difi\a tieg]u;
(`) li jiddefendi ru]u persunalment jew permezz ta’
assistenza legali mag]\ula minnu stess jew, jekk ma
jkollux mezzi bi\\ejjed li j]allas l-assistenza legali,
din g]andha ting]ata lilu b’xejn meta l-interessi tal-
[ustizzja je]tie[u hekk;
(d) li je\amina jew li jara li ji[u e\aminati xhieda kontra
tieg]u u li jottjeni l-attendenza u l-e\ami ta’ xhieda
favur tieg]u ta]t l-istess kundizzjonijiet b]ax-xhieda
kontra tieg]u;
(e) li jkollu assistenza b’xejn ta’ interpretu jekk ma jkunx
jifhem jew jitkellem il-lingwa u\ata fil-qorti.
ARTIKOLU 7
(1) }add ma g]andu jitqies li jkun ]ati ta’ reat kriminali
min]abba f’xi att jew ommissjoni li ma kinux jikkostitwixxu reat
kriminali skond li[i nazzjonali jew internazzjonali fil-]in meta
jkun sar. Lanqas ma g]andha ting]ata piena akbar minn dik li
kienet applikabbli fi\-\mien meta r-reat kriminali jkun sar.
(2) Dan l-Artikolu ma g]andux jippre[udika l-pro`eduri u l-
applikazzjoni tal-piena ta’ xi persuna g]al xi att jew ommissjoni li,
fi\-\mien meta jkun sar, kien kriminali skond il-prin`ipji [enerali
tal-li[i rikonoxxuti min-nazzjonijiet `ivilizzati.
KONVENZJONIEWROPEA         [ K AP. 319.    7
ARTIKOLU 8
(1) Kul]add g]andu d-dritt g]ar-rispett tal-]ajja privata tieg]u
u tal-familja tieg]u, ta’ daru u tal-korrispondenza tieg]u.
(2) Ma g]andux ikun hemm ind]il minn awtorità  pubblika
dwar l-e\er`izzju ta’ dan id-dritt ]lief dak li jkun skond il-li[i u li
jkun me]tie[ f’so`jetà  demokratika fl-interessi tas-sigurtà
nazzjonali, sigurtà  pubblika jew il-[id ekonomiku tal-pajji\, biex
ji[i evitat id-di\ordni jew l-eg]mil ta’ delitti, g]all-protezzjoni tas-
sa]]a jew tal-morali, jew g]all-protezzjoni tad-drittijiet u
libertajiet ta’ ]addie]or.
ARTIKOLU 9
(1) Kul]add g]andu d-dritt g]al-libertà  tal-]sieb, kuxjenza u
reli[jon; dan id-dritt jinkludi l-libertà  li jbiddel ir-reli[jon jew
twemmin tieg]u u l-libertà , sew wa]du kemm ma’ o]rajn u
pubblikament jew privatament, li juri r-reli[jon jew it-twemmin
tieg]u, fil-qima, tag]lim, prattika u osservanza.
(2) Il-libertà  li wie]ed juri r-reli[jon jew it-twemmin tieg]u
tkun su[[etta biss g]al dawk il-limitazzjonijiet li jkunu preskritti
b’li[i u li jkunu me]tie[a f’so`jetà  demokratika fl-interessi tas-
sigurtà  pubblika, g]all-protezzjoni ta’ l-ordni pubblika, tas-sa]]a
jew tal-morali, jew g]all-protezzjoni tad-drittijiet u libertajiet ta’
]addie]or.
ARTIKOLU 10
(1) Kul]add g]andu d-dritt g]al-libertà  ta’ espressjoni. Dan id-
dritt jinkludi l-libertà  li jkollu opinjonijiet u li jir`ievi u jag]ti
informazzjoni u ideat ming]ajr ind]il mill-awtorità  pubblika u
ming]ajr ma jittie]ed kont ta’ fruntieri. Dan l-Artikolu ma g]andux
jimpedixxi Stati milli je]tie[u li`enzi g]ax-xandir, televi\joni jew
impri\i `inematografi`i.
(2) L-e\er`izzju ta’ dawn il-libertajiet, billi j[ib mieg]u
dmirijiet u responsabbiltajiet, jista’ jkun su[[ett g]al dawk il-
formalitajiet, kundizzjonijiet, restrizzjonijiet jew penali kif
preskritti b’li[i u li jkunu me]tie[a f’so`jetà  demokratika, fl-
interessi tas-sigurtà  nazzjonali, integrità  territorjali jew sigurtà
pubblika, biex ji[i evitat id-di\ordni jew l-eg]mil ta’ delitti, g]all-
protezzjoni tas-sa]]a jew tal-morali, g]all-protezzjoni tar-
reputazzjoni jew drittijiet ta’ ]addie]or, biex ji[i evitat il-kxif ta’
informazzjoni ri`evuta b’sigriet, jew biex ti[i mi\muma l-awtorità
u l-imparzjalità  tal-[udikatura.
ARTIKOLU 11
(1) Kul]add g]andu d-dritt g]al-libertà  ta’ g]aqda pa`ifika u
g]al-libertà  ta’ asso`jazzjoni ma’ o]rajn, inklu\ id-dritt li wie]ed
jifforma u jid]ol fi trade unions g]all-protezzjoni ta’ l-interessi
tieg]u.
  8      KAP. 319. ]            KONVENZJONIEWROPEA
(2) Ma g]andu jkun hemm ebda restrizzjonijiet fuq l-
e\er`izzju ta’ dawn id-drittijiet ]lief dawk li jkunu preskritti b’li[i
u li jkunu me]tie[a f’so`jetà  demokratika fl-interessi tas-sigurtà
nazzjonali jew tas-sigurtà  pubblika, biex ji[i evitat id-di\ordni jew
l-eg]mil ta’ delitti, g]all-protezzjoni tas-sa]]a jew tal-morali jew
g]all-protezzjoni tad-drittijiet u libertajiet ta’ ]addie]or. Dan l-
Artikolu ma g]andux jimpedixxi l-imposizzjoni ta’ restrizzjonijiet
skond il-li[i fuq l-e\er`izzju ta’ dawn id-drittijiet minn membri tal-
Forzi Armati, tal-Pulizija jew ta’ l-amministrazzjoni ta’ l-Istat.
ARTIKOLU 12
L-ir[iel u n-nisa ta’ età  ta’ \wie[ g]andhom id-dritt li ji\\ew[u u
li jkollhom familja, skond il-li[ijiet nazzjonali li jirregolaw l-
e\er`izzju ta’ dan id-dritt.
ARTIKOLU 13
Kull min ikollu miksura d-drittijiet u l-libertajiet tieg]u
kontemplati f’din il-Konvenzjoni g]andu jkollu rimedju effettiv
quddiem awtorità  nazzjonali g]alkemm dak il-ksur ikun sar minn
persuni li jkunu qed ja[ixxu f’kariga uffi`jali.
ARTIKOLU 14
It-tgawdija tad-drittijiet u libertajiet kontemplati f’din il-
Konvenzjoni g]andha ti[i assigurata ming]ajr diskriminazzjoni
g]al kull ra[uni b]alma huma s-sess, razza, kulur, lingwa, reli[jon,
opinjoni politika jew opinjoni o]ra, ori[ini nazzjonali jew so`jali,
asso`jazzjoni ma’ minoranza nazzjonali, proprjetà , twelid jew
status ie]or.
ARTIKOLU 15
(1) Fi \mien ta’ gwerra jew ta’ emer[enza o]ra pubblika li
thedded il-]ajja tan-nazzjon kull Parti G]olja Kontraenti tista’
tie]u mi\uri li jnaqqsu l-obbligi tag]ha skond il-Konvenzjoni
safejn ikun rigoro\ament me]tie[ mill-esi[enzi tas-sitwazzjoni,
basta li dawk il-mi\uri ma jkunux inkonsistenti ma’ l-obbligi l-o]ra
tag]ha skond il-li[i internazzjonali.
(2) Ma g]andha ssir bis-sa]]a ta’ din id-disposizzjoni ebda
deroga mill-Artikolu 2 ]lief dwar imwiet li jirri\ultaw minn atti
le[ittimi ta’ gwerra, jew mill-Artikoli 3, 4 (paragrafu 1) u 7.
(3) Kull Parti G]olja Kontraenti li tag]mel u\u minn dan id-
dritt ta’ deroga g]andha tinforma b’kollox lis-Segretarju {enerali
tal-Kunsill ta’ l-Ewropa dwar il-mi\uri li tkun ]adet u r ra[unijiet
tag]hom. G]andha wkoll tinforma lis-Segretarju {enerali tal-
Kunsill ta’ l-Ewropa meta dawk il-mi\uri jkunu spi``aw li joperaw
u d-disposizzjonijiet tal-Konvenzjoni jkunu qeg]din jer[g]u ji[u
esegwiti kompletament.
KONVENZJONIEWROPEA         [ K AP. 319.    9
ARTIKOLU 16
Ebda ]a[a li hemm fl-Artikoli 10, 11 u 14 ma g]andha tiftiehem
li timpedixxi lill-Partijiet G]olja Kontraenti milli jimponu
restrizzjonijiet fuq l-attività  politika ta’ barranin.
ARTIKOLU 17
Ebda ]a[a li hemm f’din il-Konvenzjoni ma g]andha ti[i
interpretata li xi Stat, grupp jew persuna g]andha xi dritt li tid]ol
f’xi attività  jew tag]mel xi att ma]sub biex jeqred xi wie]ed mid-
drittijiet u mil-libertajiet kontemplati f’din il-Konvenzjoni jew biex
tillimitahom aktar minn dak provdut fil-Konvenzjoni.
ARTIKOLU 18
Ir-restrizzjonijiet permessi skond din il-Konvenzjoni g]all-
imsemmija drittijiet u libertajiet ma g]andhomx ji[u applikati g]al
xi skop ie]or ]lief dawk li g]alihom huma jkunu [ew preskritti.
L-Artikoli minn 1 sa 3 ta’ l-Ewwel Protokoll li hemm mal-
Konvenzjoni g]all-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-
Libertajiet Fundamentali.
ARTIKOLU 1
Kull persuna naturali jew persuna morali g]andha dritt g]at-
tgawdija pa`ifika tal-possedimenti tag]ha. }add ma g]andu ji[i
ipprivat mill-possedimenti tieg]u ]lief fl-interess pubbliku u bla
]sara tal-kundizzjonijiet provduti bil-li[i u bil-prin`ipji [enerali
tal-li[i internazzjonali.
I\da d-disposizzjonijiet ta’ qabel ma g]andhom b’ebda mod
inaqqsu d-dritt ta’ Stat li jwettaq dawk il-li[ijiet li jidhrulu xierqa
biex jikkontrolla l-u\u ta’ proprjetà  skond l-interess [enerali jew
biex ji\gura l-]las ta’ taxxi jew kontribuzzjonijiet o]ra jew pieni.
ARTIKOLU 2
}add ma g]andu ji[i ipprivat mid-dritt g]all-edukazzjoni. Fl-
e\er`izzju ta’ kull funzjonijiet li jassumi dwar edukazzjoni u
tag]lim, l-Istat g]andu jirrispetta d-dritt tal-[enituri li ji\guraw dik
l-edukazzjoni u dak it-tag]lim in konformità  mal-konvinzjonijiet
tag]hom reli[ju\i u filosofi`i.
ARTIKOLU 3
Il-Partijiet G]olja Kontraenti jobbligaw ru]hom li j\ommu
elezzjonijiet liberi f’intervalli xierqa b’votazzjoni sigrieta, ta]t
kundizzjonijiet li ji\guraw l-espressjoni libera ta’ l-opinjoni tal-
poplu fl-g]a\la tal-le[islatura.
  10      KAP. 319. ]            KONVENZJONIEWROPEA
Artikoli 1 sa 4 tar-Raba’ Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni 
g]all-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet 
Fondamentali.
Artikolu 1 - Projbizzjoni ta’ pri[unerija g]al dejn
}add ma g]andu ji[i ipprivat mil-libertà  tieg]u unikament
minhabba fl-inkapa`ità  tieg]u li jwettaq obbligazzjoni kuntrattwali.
Artikolu 2 - Libertà  ta’ moviment
1. Kull min ikun b’mod le[ittimu fil-limiti tat-territorju ta’ xi
Stat g]andu, fil-limiti ta’ dak it-territorju, ikollu d-dritt g]al-libertà
ta’ moviment u l-libertà  li jag]\el ir-residenza tieg]u.
2. Kul]add ikun liberu li jitlaq minn xi pajji\, inklu\ dak
tieg]u nnifsu.
3. Ma g]andhom jitqeg]du ebda restrizzjonijiet fuq l-
eser`izzju ta’ dawn id-drittijiet ]lief dawk li jkunu skond il-li[i u li
jkunu me]tie[a f’so`jetà  demokratika f’kull interess tas-sigurtà
nazzjonali jew tas-sigurezza pubblika, g]a\-\amma ta’ l-ordni
pubbliku, g]all-prevenzjoni ta’ reati, g]all-protezzjoni tas-sa]]a
jew tal-morali, jew g]all-protezzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet ta’
l-o]rajn.
4. Id-drittijiet stipulati fil-paragrafu 1 jistg]u jkunu wkoll
su[[etti, f’arei partikolari, g]al restrizzjonijiet imposti skond il-li[i
u li jkunu [ustifikati bl-interess pubbliku f’so`jetà  demokratika.
Artikolu 3 - Projbizzjoni ta’ tke``ija ta’ `ittadini
1. }add ma g]andu ji[i mke``i, min]abba jew xi mi\ura
individwali jew xi wa]da kollettiva, mit-territorju ta’ L-Istat li jkun
`ittadin tieg]u.
2. }add ma g]andu ji[i pprivat mid-dritt li jid]ol fit-territorju
ta’ L-Istat li jkun `ittadin tieg]u.
Artikolu 4 - Projbizzjoni ta’ tke``ija kollettiva ta’ frustieri
It-tke``ija kollettiva ta’ frustieri hija pprojbita.
Artikoli 1 u 2 tas-Sitt Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni 
g]all-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet 
Fondamentali.
Artikolu 1 - Abolizzjoni tal-piena tal-mewt
Il-piena tal-mewt g]andha tkun abolita. }add ma g]andu
ji[i kkundannat g]al dik il-piena jew titne]]ilu ]ajtu.
Artikolu 2 - Piena tal-mewt fi \mien il-gwerra
Stat jista’ jipprovdi fil-li[i tieg]u li jkun hemm il-piena
tal-mewt dwar dawk L-attijiet li jsiru fi \mien il-gwerra jew ta’
theddida imminenti ta’ gwerra; dik il-piena g]andha ting]ata biss
fl-istanzi stipulati fil-li[i u skond id-disposizzjonijiet relattivi. L-
Istat g]andu jikkomunika lis-Segretarju {enerali tal-Kunsill ta’ l-
Ewropa d-disposizzjonijiet rilevanti ta’ dik il-li[i.
KONVENZJONIEWROPEA         [ K AP. 319.    11
Artikoli 1 sa 5 tas-Seba’ Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni 
g]all-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet 
Fondamentali
Artikolu 1 - Salvagwardji pro`edurali li g]andhom
x’jaqsmu mat-tke``ija ta’ frustieri
1. Frustier li jkun b’mod le[ittimu residenti fit-territorju ta’
xi Stat ma g]andux ji[i mke``i minn dak l-Istat ]lief
b’konsegwenza ta’ xi de`i\joni mag]mula skond il-li[i u g]andu
jkun permess:
a. li jippre\enta r-ra[unijiet tieg]u g]aliex ma g]andux
jitke``a,
b. li jkollu l-ka\ tieg]u rivedut, u
`. li jkun rappre\entat g]al dawn ir-ra[unijiet quddiem l-
awtorità  kompetenti jew xi persuna jew persuni li ji[u
msemmija minn dik l-awtorità .
2. Frustier jista’ ji[i mke``i qabel ma jwettaq id-drittijiet
tieg]u ta]t paragrafu 1 a, b u ` ta’ dan l-artikolu, meta dik it-
tke``ija tkun me]tie[a fl-interess ta’ l-ordni pubbliku jew tkun
imsejjsa fuq ra[unijiet ta’ sigurtà  nazzjonali.
Artikolu 2 - Dritt ta’ appell f’materja kriminali
1. Kull min jinsab ]ati ta’ reat kriminali minn xi tribunal
ikollu d-dritt li dak is-sejbien ta’ ]tija jew dik is-sentenza ji[u
rivisti minn tribunal og]la. L-eser`izzju ta’ dan id-dritt, inklu\i r-
ra[unijiet abba\i ta’ dak l-eser`izzju, g]andhom ikunu regolati bil-
li[i.
2. Dan id-dritt jista’ jkun su[[ett g]al e``ezzjonijiet dwar
reati ta’ xorta mhux kontravvenzjonali, skond ma jkunu preskritti
bil-li[i, jew f’ka\ijiet li fihom il-persuna involuta tkun [iet
ippro`essata fl-ewwel istanza mill-og]la tribunal jew tkun insabet
]atja wara appell kontra l-liberazzjoni.
Artikolu 3 - Kumpens g]al sejbien ta’ ]tija mhux kif imiss
Meta persuna tkun b’de`i\joni finali insabet ]atja ta’ reat
kriminali u meta sussegwentement s-sejbien tag]ha ta’ ]tija jkun
[ie rivertit, jew tkun ing]atat il-ma]fra, min]abba f’li xi fatt [did
jew li jkun g]adu kemm [ie mikxuf ikun juri konklu\ivament li
kien hemm nuqqas ta’ [ustizzja mag]mula mill-qorti, il-persuna li
tkun [arrbet il-piena b]ala ri\ultat ta’ dak is-sejbien ta’ ]tija
g]andha ting]ata kumpens skond il-li[i jew il-prattika ta’ l-Istat
inkwistjoni, kemm-il darba ma tin[iebx prova li n-nuqqas ta’ \velar
tal-fatt mhux konoxxut fil-]in ikun g]alkollox jew f’parti minnu
attribwibbli g]al dik l-istess persuna.
Artikolu 4 - Id-dritt li persuna ma ti[ix ippro`essata jew
ikkastigata darbtejn
1. }add ma jista’ jkun ippro`essat jew jer[a’ ji[i kkastigat
g]al darb’o]ra fi pro`edimenti kriminali ta]t il-[urisdizzjoni ta’ l-
Istess Stat g]al xi reat li dwaru jkun di[à  [ie finalment liberat jew
misjub ]ati skond il-li[i u l-pro`edura penali ta’ dak l-Istat.
2. Id-disposizzjonijiet tal-paragrafu pre`edenti ma
  12      KAP. 319. ]            KONVENZJONIEWROPEA
g]andhomx i\ommu milli l-ka\ jer[a’ jinfeta] skond il-li[i u l-
pro`edura penali ta’ l-Istat inwistjoni, jekk ikun hemm provi ta’ xi
fatti [odda jew li jkunu g]adhom kif [ew \velati, jew inkella jekk
ikun ]emm xi vizzju fondamentali fil-pro`edimenti ta’ qabel, li
jista’ jkollhom effett fuq kif ji\vol[i l-ka\.
3. Ebda deroga minn dan l-artikolu ma g]andha ssir ta]t l-
artikolu 15 tal-Konvenzjoni.
Artikolu 5 - Egwaljanza bejn il-konju[i
Il-konju[i g]andhom igawdu egwaljanza fid-drittijiet u r-
responsabbiltajiet ta’ xorta tad-dritt privat bejniethom, u fir-
relazzjonijiet tag]hom ma’ uliedhom, qabel i\-\wie[, matul i\-
\wie[ u fil-ka\ tax-xoljiment tieg]u. Dan l-artikolu ma j\ommx
lill-Istati milli jie]du dawk il-mi\uri li huma me]tie[a fl-interess
ta’ l-ulied.
IT-TIENI SKEDA 
(Artikolu 3)
DIKJARAZZJONI U RI|ERVI 
MAG}MULIN MILL-GVERN TA’ MALTA META
{EW IFFIRMATI L-KONVENZJONI U L-PROTOKOLL 
(12 TA’ DI~EMBRU 1966) 
1. Dikjarazzjoni ta’ interpretazzjoni
Il-Gvern ta’ Malta jiddikjara li qieg]ed jinterpreta l-paragrafu 2
ta’ l-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni fis-sens illi ma tipprekludix xi li[i
partikulari milli timponi fuq xi persuna akku\ata ta]t dik il-li[i l-
pi\ tal-prova ta’ fatti partikolari.
2. Il-Gvern ta’ Malta, b’riferenza g]all-Artikolu 64 tal-
Konvenzjoni, u xewqan li jevita kull in`ertezza dwar l-
applikazzjoni ta’ l-Artikolu 10 tal-Konvenzjoni jiddikjara li l-
Kositituzzjoni ta’ Malta tippermetti li dawn ir-restrizzjonijiet ji[u
imposti fuq uffi`jali pubbli`i dwar il-libertà  ta’ espressjoni
tag]hom hekk kif ikunu ra[onevolment [ustifikabbli f’so`jetà
demokratika. Ir-regolamenti dwar il-kondotta ta’ uffi`jali pubbli`i
f’Malta tipprekludihom milli jie]du parti attiva f’diskussjonijiet
politi`i jew f’xi attività  politika o]ra matul ]inijiet tax-xog]ol jew
f’postijiet uffi`jali.
3. Il-Gvern ta’ Malta, b’riferenza g]al-Artikolu 64 tal-
Konvenzjoni, jiddikjara li l-prin`ipju ta’ difi\a le[ittima ammess
ta]t is-sub-paragrafu (a) tal-paragrafu (2) ta’ l-Artikolu 2 tal-
Konvenzjoni g]andu wkoll ikun japplika f’Malta g]ad-difi\a tal-
proprjetà  sal-limitu me]tie[ bid-disposizzjonijiet tal-paragrafi (a) u
(b) ta’ l-artikolu *224 tal-Kodi`i Kriminali ta’ Malta, li t-test
*L-artikoli rilevanti 223 u 224 tal-Kodi`i Kriminali (Kap. 9), mag]rufa
ori[inarjament fit-test b]ala l-artikoli 237 u 238 rispettivament, [ew rinumerati
bis-sa]]a ta’ l-Att ta’ l-1980 dwar ir-Revi\joni tal-Li[ijiet Statutarji.
KONVENZJONIEWROPEA         [ K AP. 319.    13
tieg]u, flimkien ma’ t-test ta’ l-artikolu *223 pre`edenti, huwa dan
li [ej:
"*223. Ma hemmx reat meta l-omi`idju jew l-offi\a fuq il-
persuna huma ordnati jew permessi mil-li[i jew mill-awtorità
le[ittima, jew me]tie[a mill-b\onn attwali tad-difi\a le[ittima ta’
wie]ed innifsu jew ta’ ]addie]or.
*224. Jid]lu ta]t il-ka\ijiet ta’ b\onn attwali tad-difi\a
le[ittima, dawn li [ejjin:
(a) jekk l-omi`idju jew l-offi\i fuq il-persuna jsiru fil-
waqt li wie]ed, bil-lejl, ikun qieg]ed jirre\isti biex ma
j]allix l-iskalata jew il-ksur ta’ re`inti, ta’ ]itan, jew
ta’ bibien li minnhom tid]ol g]al dar jew appartament
abitat, jew ta’ post li jag]mel mag]hom, illi jkun
jinfed, direttament jew indirettament, ma’ dik id-dar
jew ma’ dak l-appartament;
(b) jekk l-omi`idju jew l-offi\i fuq il-persuna jsiru fil-
waqt tad-difi\a kontra persuna li tkun tag]mel serq bi
vjolenza jew sakke[[ bi vjolenza, jew li tittanta
tag]mel dak is-serq jew sakke[[;
(`) jekk l-omi`idju jew l-offi\i fuq il-persuna jkunu
me]tie[a mill-b\onn attwali tad-difi\a tal-kastità  ta’
persuna nnifisha, jew ta’ persuna o]ra."
4. Il-Gvern ta’ Malta, b’riferenza g]all-Artikolu 64 tal-
Konvenzjoni, jiddikjara li l-prin`ipju affermat fit-tieni sentenza ta’
l-Artikolu 2 tal-Protokoll qieg]ed ji[i a``ettat minn Malta sakemm
biss dan ikun kompatibbli ma’ l-g]oti ta’ istruzzjoni u ta]ri[
effi`jenti, u li ti[i evitata kull spi\a pubblika irra[onevoli,
b’riferenza g]all-fatt li l-popolazzjoni ta’ Malta hija fl-ikbar numru
tag]ha wa]da Kattolika Rumana.
Mi\juda:
XXI. 2002.6.
IT-TIELET SKEDA
(Artikolu 4A)
Paragrafi 22 sa 25 tar-Rapport Spjegattiv g]as-Seba’ Protokoll 
li hemm mal-Konvenzjoni
22. Dan l-artikolu jipprovdi li l-kumpens g]andu jit]allas lil
vittma ta’ nuqqas ta’ [ustizzja mag]mula mill-qorti, ta]t `ertu
kondizzjonijiet.
Fl-ewwel lok, li l-persuna involuta kellha tkun insabet
]atja ta’ reat kriminali b’de`i\joni finali u tkun [arrbet piena b]ala
ri\ultat ta’ dak is-sejbien ta’ ]tija. Skond it-tifsira li hemm fir-
Rapport Spjegattiv tal-Konvenzjoni Ewropea fuq il-Validità
Internazzjonali ta’ Sentenzi Kriminali, de`i\joni tkun finali "jekk,
skond il-fra\i tradizzjonali, tkun da]let f’[udikat b]ala res
judicata. Dan huwa l-ka\ meta din tkun irrevokabbli, ji[ifieri meta
ebda rimedju ie]or ulterjuri ma jkunu disponibbli jew meta l-
partijiet ikunu g]amlu u\u s]i] minn dawk ir-rimedji jew ikunu
ppermettew li t-terminu ta’ \mien jiskadi ming]ajr ma jag]mlu u\u
  14      KAP. 319. ]            KONVENZJONIEWROPEA
minnhom*. Isegwi g]aldaqstant li sentenza li ma tkunx ta’ din ix-
xorta ma titqiesx b]ala wa]da finali sakemm il-li[i domestika tkun
tippermetti li l-pro`edimenti jkunu jistg]u jer[g]u jinbdew. Fl-
istess mod, dan l-artikolu ma japplikax g]al ka\ijiet fejn l-akku\a
ti[i mi`]uda jew il-persuna akku\ata tin]eles jew mill-qorti ta’ l-
ewwel istanza jew fl-appell, minn tribunal og]la. Jekk,
madankollu, f’xi wie]ed mill-Istati fejn ikun hemm provdut dwar
xi possibilità  b]al dik# il-persuna tkun t]alliet tappella wara li jkun
skada \-\mien normali li fih jista’ jsir l-appell, u s-sejbien ta’ ]tija
tieg]u mbag]ad ti[i rivertita fl-appell, g]aldaqshekk u bla ]sara
g]all-kondizzjonijiet l-o]ra ta’ l-artikolu, b’mod partikolari l-
kondizzjonijiet deskritti f’paragrafu 24 hawn iktar ’l isfel, jista’
japplika l-artikolu.
23. Fit-tieni lok, l-artikolu japplika biss meta s-sejbien ta’ ]tija
ta’ xi persuna jkun [ie rivertit jew inkella dik il-persuna tkun
ing]atatilha l-ma]fra, f’kull ka\ min]abba li xi fatt [did jew xi fatt
li jkun g]adu kif [ie mikxuf ikun juri b’mod konklu\iv li kien
hemm xi nuqqas ta’ [ustizzja mag]mula mill-qorti - ji[ifieri, xi
nuqqas gravi fil-pro`ess [udizzjarju li kien jinvolvi xi pre[udizzju
gravi g]all-persuna li tkun insabet ]atja. G]aldaqstant, ma hemm
ebda ]tie[a ta]t l-artikolu li jit]allas xi kumpens jekk dak is-
sejbien ta’ ]tija jkun [ie rivertit jew tkun ing]atat ma]fra g]al xi
ra[uni o]ra. Lanqas mhu l-ka\ li l-artikolu jipprova jistabbilixxi xi
regoli dwar ix-xorta tal-pro`edura li g]andha ti[i applikata sabiex
ji[i stabbilit li kien hemm xi nuqqas ta’ [ustizzja mag]mula mill-
qorti. Din hija materja li g]andha ti[i ttrattata skond il-li[i
domestika jew mill-prattika ta’ l-istat inkwistjoni. Il-kliem "jew
inkella dik il-persuna tkun ing]atatilha l-ma]fra" [ew inklu\i
g]aliex ta]t xi sistemi legali l-ma]fra, pjuttost minn pro`edimenti
legali li jwasslu g]ar-river\joni ta’ sejbien ta’ ]tija, tista’ f’`erti
ka\ijiet tkun ir-rimedju adattat wara li jkun hemm de`i\joni finali.
24. Finalment, ma hemm ebda dritt g]al kumpens ta]t din id-
disposizzjoni jekk ikun jista’ jintwera li n-nuqqas ta’ kxif tal-fatt
mhux mag]ruf fil-]in kien g]alkollox jew f’parti minnu
attribwibbli g]all-persuna li tkun insabet ]atja.
25. Fil-ka\ijiet kollha li fihom dawn il-prekondizzjonijiet ji[u
sodisfatti, jithallas kumpens skond il-li[i domestika jew mill-
prattika ta’ l-istat inkwistjoni": Dan ma jfissirx li ma jit]allas ebda
kumpens jekk il-li[i jew il-prattika ma jkunux jipprovdu g]al
kumpens b]al dak. Ifisser li l-li[i jew il-prattika ta’ l-Istat
g]andhom jipprovdu g]all-]las ta’ kumpens f’kull ka\ fejn l-
artikolu jkun japplika. L-intenzjoni hi li l-istati jkunu obbligati
jikkompensaw lil persuni biss f’ka\ijiet `ari ta’ nuqqas ta’ [ustizzja
mag]mula mill-qorti, fis-sens li jkun hemm rikonoxximent li l-
persuna involuta kienet manifestament inno`enti. L-artikolu
*Kummentarju fuq l-Artikolu 1a: Rapport Spjegattiv tal-Konvenzjoni Ewropea
fuq il-Validità  Internazzjonali ta’ Sentenzi Kriminali, pubblikazzjoni tal-Kunsill
ta’ l-Ewropa, 1970, p.22.
#Ara l-paragrafu 19 ta’ l-istess Rapport Spjegattiv li jg]id dan li [ej:
"19. F’xi stati, persuna li tkun tixtieq tappella quddiem tribunal og]la g]andha
f’`ertu ka\ijiet tapplika biex tit]alla tappella. Id-dritt li tirrikorri quddiem
tribunal jew xi awtorità  amministrattiva biex tit]alla tappella g]andu fih innifsu
jitqies b]ala g]amla ta’ revi\joni fil-kuntest tat-tifsira ta’ dan l-artikolu".
KONVENZJONIEWROPEA         [ K AP. 319.    15
m]uwiex mahsub li jag]ti d-dritt ta’ kumpens meta kull
prekondizzjoni ma tkunx sodisfatta, per e\empju, meta qorti ta’ l-
appell tkun invalidat sejbien ta’ ]tija g]aliex kienet kixfet xi fatt li
jkun da]]al dubju ra[onevoli dwar il-]tija ta’ l-akku\at u li l-
im]allef li kien g]amel il-[uri ma kienx ta ka\ha.
