LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        1
KAPITOLU 10
KODIĊI TAL-LIĠIJIET TAL-PULIZIJA 
Biex Jemenda u Jikkonsolida l-Liġijiet tal-Pulizija*
(10 ta’ Ġunju, l854).
Dan il-Kodiċi li oriġinarjament sar liġi bis-saħħa ta’ Ordni fil-Kunsill tat-30 ta’ Jannar,
1854, ġie mbagħad emendat bl-Ordinanzi: I ta’ l-1856, V ta’ l-1858, X ta’ l-1859, X ta’ l-
1867, III ta’ l-1868, III ta’ l-1872, VIII ta’ l-l874, IV ta’ l-1875, IV ta’ l-1876, 11 u VII ta’ l-
1880, VI ta’ l-1881, XIV ta’ l-1885, V u VI ta’ l-1886, XVIII ta’ l-1888, VII ta’ l-1889, II ta’ l-
1890, XVII ta’ l-1893, II u VIII ta’ l-1897, u XIII ta’ l-1898, I u IX ta’ l-1899, III, IV, IX, XI u
XIII ta’ l-1900, III, XII u XV ta’ l-1904, VIII ta’ l-1908, XI ta’ l-1910; Notifikazzjonijiet tal-
Gvern: Nru. 64 ta’ l-1910, Nru. 347 ta’ l-1911 ; bl-Ordinanzi: II ta’ l-1911 , IV ta’ l-1912,
XIII ta’ l-1913, II ta’ l-1915, XIII ta’ l-1918, XV ta’ l-1919, I u XV ta’ l-1920, XIII ta’ l-1921;
Notifikazzjonijiet tal-Gvern: Nri 75 u 205 ta’ l-1921, Nri. 161 u 257 ta’ l-1922; bl-Atti: XIX
ta’ l-1926, XIII ta’ l-1929; bl-Ordinanzi: VIII ta’ l-1930, I, VII u XVI ta’ l-1931, VIII u XIV ta’
l-1932; bl-Atti: VII ta’ l-1932, VI ta’ l-1933; bl-Ordinanza: XI ta’ l-1933; bl-Att: XXX1V ta’ l-
1933; bin-Notifikazzjonijiet tal-Gvern: Nri, 287 u 291 ta’ l-1933; bl-Ordinanzi: XXIII u XXV
ta’ l-1934, XXV, XXVII u XXIX ta’ l-1935; bin-Notifikazzjoni tal-Gvern: Nru. 247 ta’ l-1935;
bl-Ordinanzi: XI ta’ l-1936, VI, XIII, XVI, XX, XXVI u XXXVII ta’ l-1937, XII, XVII, XX u
XXXIII ta’ l-1938, XXI ta’ l-1939; bin-Notifikazzjoni tal-Gvern: Nru. 218 ta’ l-1939; bl-
Ordinanza: XXXV ta’ l-1940; bin-Notifikazzjonijiet tal-Gvern: Nru. 445 ta’ l-1941, Nri. 329 u
646 ta’ l-1942; bl-Ordinanza: VII ta’ l-1942. Ġiet inkorporata wkoll l-Ordinanza: XIII ta’ l-
1888 kif emendata bl-Ordinanzi: VII ta’ l-1939, XXX1V ta’ l-1940 u III ta’ l-1941.
Dan il-Kodiċi ġie sussegwentement emendat bl-Ordinanzi: XVIII ta’ l-1943, XX ta’ l-1944,
VII ta’ l-1945, VII1, XVI, XX, XXXIII u XXXIX ta’ l-1946, I, XXX u XXXVI ta’ l-1947; bil-
Prok. IX tas-17.10.1947; bl-Atti: XXXVI, XL u XLIX ta’ l-1948, VI u XL ta’ l-1949, IV u X ta’
l-1950, XXII ta’ l-1952, X ta’ l-1956, II, X u XX ta’ l-1957, II ta' l-1958; bl-Ordnnnzi ta’
Emerġenza: XIV ta’ l-1958, I u VII ta’ l-1959; bl-Ordinanzi: V ta’ l-1960, III, XIII, XV u XXV
ta’ l-1962; bl-Avviżi Legali: 2 u 4 ta’ l-1963; bl-Atti: IV u XVII ta’ l-1963, III ta’ l-1965; bl-
Avviż Legali: 46 ta’ l-1965; bl-Atti: XLII ta’ l-1965, XI u XVI ta’ l-1966, I, XII u XXXI ta’ l-
1967, II ta' l-1968, XIV, XXII u XXV ta’ l-1969, IV, IX u XVI ta’ l-1971, III u XXX ta’ l-1972,
XI u XXIII ta’ l-1973, II, XXX, XXXIII, XLII u L ta’ l-1974, XL, LIV u LV ta’ l-1975; bl-Avviż
Legali: 148 ta’ l-1975; bl-Atti: XIII, XXII u XLII ta’ l-1976, XI u XIII ta’ l-1977; bl-Avviżi
Legali: 105 u 139 ta’ l-1977; bl-Atti: XXIII ta’ l-1978, XVII ta’ l-1980, XIV u XLIX ta’ l-1981,
VIII u IX ta’ l-1982, XIII ta’ l-1983, XV ta’ l-1985, XIV u XLII ta’ l-1986, X ta’ l-1988, VIII
ta’ l-1990; bl-Avviż Legali 161 ta’ l-1990; u bl-Atti: V u XVII ta’ l-1991, I ta’ l-1992, XXVIII
ta’ l-1994, VI u XXIV ta’ l-1995, XIX ta’ l-1996, XXIII ta’ l-2000, II, XXIV, XXV u XXVII ta’ l-
2001, u III u XXXI ta’ l-2002.
*Dan il-Kodiċi taħt it-Titolu ta’ "Laws and Regulations of Police for the Island of Malta and its
Dependencies" sar liġi bis-saħħa ta’ l-Ordni fil-Kunsill tat-30 ta’ Jannar, 1854, promulgat f’Malta bil-
Proklama Nru. I tal-10 ta’ Marzu, 1854. It-Titolu ġie wara mibdul bl-Ordinanza Nru. III ta’ l-1872 fit-
Titolu "The Police Laws for the Island of Malta and its Dependencies."
  2      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
TAQSIM TAL-KODICI
Artikoli
Titolu fil-Qosor u Tifsir 1 u 2
Taqsima I. Proġetti ta’ Pjani Regulaturi ta’ Bliet u Rħula*
Taqsima II. Fuq it-Toroq 20-41
Taqsima III. Fuq il-Qrati 42-47
Taqsima IV. Fuq il-Vetturi 48-94
Taqsima V. Fuq il-Postijiet Abitati, id-Djar u Bini ieħor 95-134
Taqsima VI. Fuq iċ-Ċimiterji u d-Dfin ta’ Kadavri 135-147
Taqsima VII. Fuq l-Akwedotti u Għejjun Pubbliċi 148-151
Taqsima VIII. Fuq l-Annimali l52-168
Taqsima IX. Fuq il-Lukandi u Alloġġi oħra 169-180
Taqsima X. Fuq tal-Ħwienet u Traffikanti oħra 181-193
Taqsima XI. Fuq xi Snajja’ 194
Taqsima XII. Fuq il-Każini 195
Taqsima XIII. Fuq il-Biljardi Pubbliċi 196-200
Taqsima XIV. Fuq it-Teatri u d-Divertimenti Pubbliċi 201-204
Taqsima XV. Fuq il-Kaċċaturi 205-214
Taqsima XVI. Fuq ir-Ragħajja tal-Mogħoż u tan-Ngħaġ 215-217
Taqsima XVII. Fuq il-Porters 218-219
Taqsima XVIII.  Fuq tal-Blakk 222
Taqsima XIX. Fuq il-Pitkali u l-Bejjiegħa tal-Prodotti tal-Biedja 223
Taqsima XX. Fuq l-Ibħra Territorjali, il-Portijiet u l-Mollijiet 224-231
Taqsima XXI. Fuq il-Kaptani ta’ Bastimenti 235-238
Taqsima XXII. Fuq id-Dgħajjes
Fuq id-Dgħajjes ta’ kull Xorta#
Fuq id-Dgħajjes tas-Saborra**
Fuq id-Dgħajjes ta’ Għawdex**
Fuq il-Puntuni**
Fuq id-Dgħajjes tat-Tagħbija**
Fuq id-Dgħajjes ta’ l-Ilma**
Fuq id-Dgħajjes tal-Pass 270-286
Fuq il-Kajjikki u Dgħajjes Żgħar oħra**
*Imħassra bl-Att Nru. I ta’ l-1992.
#Imħassra bl-Att Nru. XVII ta’ l-1991.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        3
Fuq id-Dgħajjes ta’ l-Istim 289-303
Taqsima XXIII.  Fuq is-Sajd, il-Bejgħ tal-Ħut u d-Dgħajjes tas-Sajd 305-306
Taqsima XXIV. Fuq il-Barklori 307-309
Taqsima XXV. Fuq it-Traffikanti f’Oġġetti tal-Baħar u f’Ħadid Qadim 310-316
Taqsima XXVA.  Fuq Video Recorders 316A-316B
Taqsima XXVI.  Disposizzjonijiet Ġenerali 317-322
  4      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Titolu fil-qosor.  1. Dan il-Kodiċi jista’ jissajjaħ il-Kodiċi tal-Liġijiet tal-
Pulizija. 
Tifsir.
Emendat: 
VII. 1889.8,10; 
IX. 1900.21;
XIII. 1913.9; 
XV. 1920.14;
XVI.1931.43.47,
48;
XX. 1957.2;
I.1959.8; 
V. 1960.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XIV. 1969.19; 
L. 1974.2; 
XI. 1977.2;
A.L. 161 ta’ l-
1990;
XVII. 1991.82. 
XXIII. 2000.30;
XXVII. 2001.33.
Kap. 44.
Kap. 352.
2. F’dan il-Kodiċi, il-kliem li ġej għandu t-tifsir mogħti
lilhom hawn taħt ħlief jekk fil-materja jew fil-kontest ikun hemm xi
ħaġa nkumpatibbli ma’ dan it-tifsir jew jekk fl-istess Kodiċi jkun
jingħad espressament xort’oħra -
il-kelma "arkitett" tfisser persuna li għandha liċenza biex
teżerċita l-professjoni ta’ arkitett u inġinier ċivili taħt id-
disposizzjonijiet ta’ l-Ordinanza dwar l-Arkitetti;
il-kelma "Awtorità  Marittima ta’ Malta" tfisser l-Awtorità
mwaqqfa skond l-Att dwar l-Awtorità  Marittima ta’ Malta;
il-kelmiet "awtorità  sanitarja" jinkludu l-Bord tas-Servizzi
Ġenerali, is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika, Uffiċjal Mediku
tas-Saħħa, Inġinier tas-Sanità , Spettur tas-Saħħa, u kull persuna
oħra maħtura mill-Ministru responsabbli għas-saħħa pubblika
sabiex tara li jiġi mħares dan il-Kodiċi sa fejn għandu x’jaqsam
mas-saħħa pubblika; 
il-kelma "bastiment" tfisser kull bastiment jew dgħajsa jew kull
xorta ta’ biċċa oħra tal-baħar;
il-kelma "bennej" tfisser kull persuna li tibni għal kollox jew
f’parti, bini tal-ġebel jew tal-madum li ma jkunx mibni bis-sejjieħ,
ukoll jekk ix-xogħol magħmul jew mibdi minn din il-persuna jkun
jikkonsisti biss fil-bini ta’ ħajt imtella’ biex jagħmel parti minn
bini, jew fit-tħaffir ta’ bir, jew fossa, jew fil-bini ta’ loki, sink jew
kanal għall-mogħdija ta’ ilma jew materjal maħmuġ;
il-kelma "bitħa" tinkludi kull bitħa, ġnien jew spazju ieħor
mikxuf;
Kap. 94. 
il-kelmiet "Bord tas-Servizzi Ġenerali" ifissru l-Bord imwaqqaf
skond l-artikolu 41 ta’ l-Ordinanza dwar l-Organizzazzjoni tad-
Dipartiment tas-Saħħa;
il-kelma "ċimiterju" tfisser kull ċimiterju, qabar, jew post ieħor
magħmul għad-dfin ta’ kadavri, ikun fejn ikun;
il-kelma "dar" tfisser kull dar hekk magħrufa u tinkludi
mezzanin, kamra, maħżen jew bini ieħor li l-biċċa l-kbira tiegħu
hija tal-ġebel jew ta’ materjal ieħor użat għall-bini;
il-kelma "dgħajsa" tfisser kull xorta ta’ biċċa tal-baħar mhux
magħmula biex tbaħħar għal ebda post ’l hemm mil-limiti ta’
Malta, u li tkun użata għal xi kummerċ jew sengħa, u tinkludi
dgħajsa li sservi għall-mogħdija taż-żmien;
il-kelmiet "gorboġ tal-ħnieżer" ifissru post li fih ikun hemm iżjed
minn żewġ ħnieżer;
il-kelma "kantina" tfisser kull parti ta’ dar illi l-art tagħha hija
iżjed minn metru ’l isfel mill-invell ta’ l-eqreb triq;
il-kelma "kaptan" tfisser kull persuna li għandha f’idejha l-
kmand, it-triġija jew il-kustodja ta’ bastiment;
il-kelma "kerrejja" tfisser kull dar fejn joqgħodu iżjed minn żewġ
familji jekk fil-kamra jew appartament tagħha kull waħda mill-
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        5
familji ma jkollhiex loki u servizz ta’ l-ilma għaliha;
il-kelma "loki" tfisser latrina, jew reċipjent ieħor imwaħħal li
qiegħed għall-użu immedjat tal-bżonnijiet naturali tal-bniedem, u
kull apertura li tinfed mad-drenaġġ, fossa, ħofra jew lok ieħor
għax-xħit ta’ ħmieġ jew ta’ materjal ieħor maħmuġ, u li qiegħda
għal dak l-użu u bżonnijiet, ukoll jekk dak ir-reċipjent jew apertura
jkunu jservu wkoll għal xi ħaġa oħra; 
il-kelmiet "maqjel tal-bhejjem tal-fart" ifissru post li fih ikun
hemm iżjed minn żewġ bhejjem tal-fart;
il-kelmiet "maqjel tan-ngħaġ" ifissru post li fih ikun hemm iżjed
minn erba’ nagħġiet jew mogħżiet;
il-kelma "persuna" tinkludi għaqda jew korp ta’ persuni;
il-kelma "port" tfisser kull port, bajja, qala, daħla tal-baħar jew
xatt;
il-kelmiet "post abitat" ifissru kull area fejn hemm ġabra ta’ djar
li fihom joqgħodu jew jistgħu joqgħodu iżjed minn mitt ruħ;
il-kelmiet "post tal-loki" ifissru l-gabinett jew post ieħor
magħluq fejn ikun hemm il-loki;
il-kelma "sid", użata dwar beni immobbli, tinkludi kull persuna li
tidher għas-sid fl-amministrazzjoni tal-fond, jew li tkun taġixxi
f’isem is-sid jew tkun ħadet il-kwalità  ta’ sid, skond iċ-ċirkostanzi;
il-kelma "triq" tfisser kull triq u tinkludi ħâ ra, sqaq, pjazza,
fortifikazzjoni, jew lok ieħor ta’ passaġġ pubbliku;
Kap. 332.
il-kelma "vettura" għandha l-istess tifsira mogħtija lilha bl-
artikolu 2 ta' l-Att dwar Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta.
Miżjuda: 
II. 1897.1. 
Emendata: 
VI. 1937.2; 
Sostitwit:
XV. 1962.2. 
Imħassra: 
I. 1992.63. 
TAQSIMA I
PROĠETTI TA’ PJANI REGULTURI TA’ BLIET U RĦULA* 
*L-artikoli 3 sa 19, it-tnejn inklusi, ġew imħassrin bl-Att Nru. 1 ta’ l-1992.
  6      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
TAQSIMA II
FUQ IT-TOROQ
Wisa’ ta’ toroq 
ġodda.
Emendat:
II. 1880.1; 
VII. 1889.1; 
XVII. 1893.1,2; 
I. 1920.2;
XIII. 1921.2; 
VI. 1937.3; 
XLIX. 1948.5; 
IV. 1950.2; 
XIV. 1958; 
VII. 1959.2; 
XV. 1962.14; 
XXV. 1962; 
A.L. 2 ta’ l-1963;
III. 1965.3; 
LVIII. 1974.68; 
XIV. 1981.2;
XXIII. 2000.30. 
20. (1) Kull triq ġdida f’post abitat kif ukoll kull triq
magħmula biex tagħmel sehem minn post abitat li ’l quddiem jista’
jinbena, għandha tkun mill-anqas tmien metri wiesgħa:
Iżda l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ tordna li
kull triq bħal din għandha tkun ta’ wisa’ iżjed minn tmien metri
imma mhux iżjed minn tmintax-il metru.
Pendil, direzzjoni u 
pożizzjoni ta’ toroq 
ġodda.
(2) Ebda triq ġdida f’post abitat, u lanqas ebda triq magħmula
bil-ħsieb li tagħmel sehem minn post abitat, li ’l quddiem jista’
jinbena, ma tista’ ssir mingħajr qabel ma tittieħed l-approvazzjoni
għaldaqshekk mingħand l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta bi
ftehim ma’ dik l-awtorità  oħra, jekk ikun hemm, li l-Prim Ministru
jista’ b’ordni minn żmien għal żmien jistabbilixxi għal dak li hu
pendil, direzzjoni u pożizzjoni tagħha, u dwar il-mod li bih id-djar
li jmissu magħha għandhom ikunu pprovduti bid-drenaġġ u bl-ilma
u kif l-ilma tal-wiċċ għandu jitferragħ.
Tifsir ta’ "triq 
ġdida".
(3) Il-kelmiet "triq ġdida" jinkludu l-estensjoni ta’ triq li ġa
hemm:
Iżda, f’dan il-każ, il-minimum tal-wisa’ tat-triq jista’, bil-
permess ta’ l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta, jitnaqqas sa sitt
metri. 
L-Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta 
tista’ ma tagħtix il-
permess għall-ftuħ 
ta’ triq ġdida. 
(4) L-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ ma tagħtix
permess għall-ftuħ ta’ triq ġdida:
Iżda l-Ministru responsabbli għat-trasport jista’, fuq talba
tal-parti li tilmenta, jirrivedi d-deċiżjoni ta’ l-Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta.
Tlugħ ta’ bini 
f’toroq ġodda. 
(5) Ebda bini li jmiss ma’ triq ġdida ma jista’ jinbena qabel ma
t-triq tiġi nvellata sewwa mal-linja kif mogħtija mill-Awtorità  dwar
it-Trasport ta’ Malta. It-tul tat-triq li għandha tiġi hekk invellata,
għandu jibda minn triq li ġa hemm u li hija ġa miftuħa għall-
pubbliku, u għandu jibqa’ sejjer sa l-aħħar tarf tal-faċċata tal-bini li
għandu jsir.
Sehem li għandu 
jitħallas minn 
persuni li jibdew 
itellgħu bini li 
jagħti għal fuq triq 
tal-Gvern.
(6) (i)(a)Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan l-
artikolu, ebda persuna ma tista’ tibda l-
kostruzzjoni ta’ xi bini li jkollu aċċess għal, jew
xi tieqa jew ftuħ ieħor għal fuq, xi triq li
tappartjeni lill-Gvern, qabel ma tħallas lill-
Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta, dwar il-
formazzjoni tat-triq, kontribuzzjoni daqs il-kost,
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        7
kif fiż-żmien tal-ħlas tal-kontribuzzjoni, tal-
formazzjoni ta’ dik it-triq (dak il-kost għandu
jinkludi l-valur, kif fiż-żmien tal-ħlas tal-
kontribuzzjoni, ta’ l-art meħtieġa għall-
formazzjoni tat-triq) jew qabel ma tħallas lill-
Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta mill-anqas
ħamsa u għoxrin fil-mija ta’ dik il-
kontribuzzjoni u fl-istess ħin tobbliga ruħha bil-
miktub li tħallas il-bilanċ għeluq perijodu ta’
mhux iżjed minn tnax-il xahar b’rati ndaqs fix-
xahar, li jibdew fi żmien xahar mid-data ta’ dak
il-ħlas u obbligu:
Iżda meta l-art fuq naħa waħda jew fuq iż-
żewġ naħat tat-triq tappartjeni lil sidien
differenti l-kontribuzzjoni totali għandha tiġi
mqassma bejn dawk is-sidien bi proporzjon
skond il-faċċata ta’ l-art li tkun tappartjeni lil
kull sid fuq dik it-triq, hekk illi l-kost kollu tat-
triq jiġi mqassam bi proporzjon għal dik il-
faċċata fost id-diversi sidien:
Iżda wkoll li meta qabel is-16 ta’ Frar,
1962, il-kontribuzzjoni li kellha titħallas dwar
il-formazzjoni jew twessiegħ tat-triq tkun
imħallsa kif imiss relattivament għal faċċata
partikolari kif intqal qabel skond id-
disposizzjonijiet tal-liġi fis-seħħ dak iż-żmien,
ma għandha titħallas ebda kontribuzzjoni oħra
dwar dik il-faċċata skond dan il-paragrafu.
(b) Meta xi rata ta’ xahar imsemmija fis-sub-
paragrafu (a) ta’ dan il-paragrafu ma titħallasx
għeluq għaxart ijiem mid-data meta l-ħlas ta’ dik
ir-rata jkun dovut, l-ammont kollu tal-
kontribuzzjoni li ma jkunx għadu tħallas isir u
jkun minnufih dovut u jkollu jingħata lill-
Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta u l-persuna
li tkun għamlet l-obbligazzjoni imsemmija fl-
imsemmi sub-paragrafu għandha titqies li tkun
bdiet il-kostruzzjoni tal-bini bi ksur ta’ dan is-
subartikolu.
(ii) Meta bini jiġi mressaq lura mhux aktar minn sitta u
erbgħin metru mit-triq, għandu jitqies li jkollu faċċata
fuq it-triq, u l-kontribuzzjoni li għandha titħallas mis-
sid ta’ dak il-bini skond l-aħħar paragrafu qabel dan
għandha tiġi stmata bħallikieku dik il-faċċata kienet
daqs id-distanza bejn żewġ linji paralleli maħruġa għal
fuq it-triq minn żewġ estremitajiet ta’ l-art li fuqha jew
ġewwa r-reċinti tagħha dak il-bini jkun kostruwit, l-
estremitajiet ta’ l-art u d-direzzjoni tal-linji paralleli
jkunu stabbiliti mill-Awtorità  dwar it-Trasport ta’
Malta.
(iii) Kontribuzzjoni dwar il-kost tat-twessigħ ta’ kull triq,
f’kull żmien li jsir, tista’ tintalab mill-Awtorità  dwar
  8      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
it-Trasport ta’ Malta bħal fil-każ ta’ triq ġdida u dik il-
kontribuzzjoni tintalab biss lis-sid jew sidien li jkun
jew ikunu kisbu benefiċċju minn dak it-twessigħ u
għandha titqassam bi proporzjon tal-benefiċċju hekk
miksub.
(iv) Meta xi triq li għaliha jgħodd dan is-subartikolu tkun
iżjed minn tmintax-il metru fil-wisa’, il-kost tal-
formazzjoni jew twessigħ tat-triq in eċċess ta’ dik il-
wisa’ ma għandux jittieħed kont tiegħu biex tiġi
stabbilita l-kontribuzzjoni li għandha titħallas lill-
Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta.
(v) Kull kontribuzzjoni li għandha titħallas skond id-
disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu u kull tqassim
tagħha fost is-sidien għandha, f’nuqqas ta’ ftehim, tiġi
stabbilita mill-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta:
Iżda kull min ikun interessat jista’ jattakka l-
likwidazzjoni ta’ l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta
b’rikors quddiem il-qorti ċivili kompetenti.
(vi) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-sub-paragrafu (a) tal-
paragrafu (i) ta’ dan is-subartikolu, il-kontribuzzjoni li
għandha titħallas għall-formazzjoni tat-triq minn sid
ta’ xi biċċa art akkwistata mingħand l-Awtorità  tad-
Djar taħt l-Iskema ta’ Home Ownership wara s-27 ta’
Settembru, 1979, tkun daqs il-kost ta’ l-asfaltar tat-
triq; u sabiex tiġi kalkolata dik il-kontribuzzjoni ma
jitqiesx il-valur ta’ l-art akkwistata għall-formazzjoni
ta’ dik it-triq, u l-kost ta’ l-asfaltar ta’ dik il-parti tat-
triq li testendi fil-wisa’ iktar minn għaxar metri meta t-
triq tkun mibnija fuq iż-żewġ naħat, jew dik il-parti
tat-triq li testendi fil-wisa’ iktar minn ħames metri
meta t-triq tkun mibnija fuq naħa waħda biss.
Setgħa ta’ l-
Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta 
li tagħmel 
xogħlijiet f’toroq 
privati.
(7) L-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’, f’kull żmien,
tagħmel jew tara li ssir jew tippermetti li ssir f’kull jew taħt kull
triq li ma tkunx proprjetà  tal-Gvern, kull xorta ta’ xogħol illi hija
jkun jidhrilha meħtieġ jew utli fl-interess pubbliku.
Twittija, eċċ., ta’ 
triq mis-sid.
(8) Kull triq ġdida li ma tkunx proprjetà  tal-Gvern għandha tiġi
mwittija u miksija kif imiss u magħmula b’mod li tkun tajba għas-
sewqan ta’ l-ilma, mill-persuna li tkun fetħet dik it-triq, skond l-
ordnijiet ta’ l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta u b’mod li jkun
jogħġob lilha. Barra minn dan, kull triq bħal din għandha tiġi
magħmula mill-persuna hawn fuq imsemmija b’bankini b’kurdun u
b’dorga tal-ġebel tal-qawwi jew b’materjal ieħor tajjeb
għaldaqshekk, li jkun jissodisfa lill-Awtorità  dwar it-Trasport ta’
Malta:
Iżda s-sid ta’ xi biċċa art akkwistata mingħand l-Awtorità
tad-Djar taħt l-Iskema ta’ Home Ownership wara s-27 ta’
Settembru, 1979, ikun eżentat mill-obbligu li jwitti t-triq u li
jagħmilha tajba għas-sewqan ta’ l-ilma.
Kif għandhom 
jinżammu t-toroq 
privati. 
(9) (i) Kull triq għandha tinżamm, mill-persuna li tkun
fetħitha, fi stat tajjeb ta’ tiswija b’mod li
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        9
jogħġob lill-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta.
Min jitqies li fetaħ 
triq u li huwa s-sid 
tagħha.
(ii) Is-sidien ta’ kull proprjetà  li tmiss direttament
ma’ triq li ma tkunx proprjetà  tal-Gvern jew il-
persuni li jkollhom din il-proprjetà  b’enfitewsi,
jitqiesu, għall-fini ta’ dan l-artikolu, li huma l-
persuni li fetħu din it-triq u li huma s-sidien
tagħha:
Iżda kull persuna li jkollha l-obbligu li
tagħmel xi xogħlijiet fi triq bħal dik għandha l-
jedd ta’ regress kontra terzi bil-mezz ta’ l-
azzjoni ċivili, mogħtija mil-liġi, sabiex titħallas
lura ta’ kull spiża li tkun għamlet dwar dawk ix-
xogħlijiet:
Iżda, ukoll, ebda azzjoni ċivili ma tista’
ddewwem l-esekuzzjoni tax-xogħlijiet mill-
persuna obbligata li tagħmilhom.
Kisi, eċċ., ta’ toroq 
bl-asfalt.
(10) (i) Mingħajr ħsara ta’ kull ma jista’ jsir xort’oħra
skond il-liġi, l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’
Malta tkun tista’ tagħmel jew, skond il-każ,
tissokta tagħmel ix-xogħlijiet kollha jew x’uħud
mix-xogħlijiet imsemmijin fis-subartikolu (8) u
fil-paragrafu (i) tas-subartikolu (9) ta’ dan l-
artikolu wara li tkun bagħtet avviż lis-sid b’ittra
reġistrata ta’ ħsiebha li tagħmel hekk; dawk ix-
xogħlijiet għandhom isiru bi spejjeż tal-persuna
li tkun fetħet it-triq.
(ii) Kull triq li ma tkunx tal-Gvern, kompriża l-
bankina f’dik it-triq, għandha wara li l-Awtorità
dwar it-Trasport ta’ Malta tkun bagħtet lis-sid
avviż b’ittra reġistrata, tiġi miksija bl-asfalt jew
xort’oħra kif tgħid l-Awtorità  dwar it-Trasport
ta’ Malta, mill-Awtorità  dwar it-Trasport ta’
Malta, bi spejjeż tas-sid.
(iii) Kull wieħed mill-avviżi imsemmijin fiż-żewġ
paragrafi ta’ qabel dan għandu jkun fih imsemmi
l-ammont li s-sid għandu jħallas bħala sehmu
min-nefqa dwar ix-xogħlijiet li hemm il-ħsieb li
jsiru.
(iv) L-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta għandha
tibgħat b’ittra reġistrata avviż tad-data li fiha
jkunu ntemmu x-xogħlijiet imsemmijin fil-
paragrafi (i) u (ii) ta’ dan is-subartikolu lis-
sidien, li jkollhom iħallsu, kemm-il darba huma
ma jkunux laħqu ħallsu qabel, l-ammont
mistħoqq minnhom mingħajr imgħax, fi żmien
xahar minn mindu jaslilhom l-avviż li x-
xogħlijiet intemmu.
(v) Kull avviż mibgħut bil-posta reġistrata skond
dan is-subartikolu jitqies li wasal għand il-
persuna li lilha jintbagħat kif soltu jasal fit-
tqassim tal-posta.
  10      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
(vi) It-toroq li ma jkunux tal-Gvern għandhom, meta
dawk it-toroq ikunu inklużi fi skema jew fi pjan
lokali -
(a) malli jitlesta l-kisi tagħhom bl-asfalt jew
xort'oħra;  u
(b) malli tiġi pubblikata Ordni tal-President fil-
Gazzetta li tkun tordna dan, 
issir proprjetà  tal-gvern u minn dak il-waqt is-
sidien ikunu meħlusin minn kull dmir ieħor li
jieħdu ħsieb dawk it-toroq.
(vii) Mħassar bl-Att XXIII.2000.30.
(viii) B’dak kollu li hemm f’xi disposizzjoni oħra ta’
liġi fis-sens kuntrarju, l-art li minn fuqha
tgħaddi kull triq, jew parti minn triq, trasferita
lill-Gvern skond il-paragrafu (vi) ta’ dan is-
subartikolu għandha, b’Ordni tal-President, tiġi
meħlusa għal kollox minn kull privileġġ u
ipoteka li sa dak iż-żmien kienu jolqtuha,
mingħajr ħsara għall-kreditu sħiħ żgurat b’dak
il-privileġġ jew b’dik l-ipoteka li għalih jibqgħu
jagħmlu tajjeb il-fdal tal-proprjetà  li minnha dik
l-art kienet tagħmel parti u fuq il-proprjetà  l-
oħra kollha milquta, jekk ikun hemm, tad-
debitur. Dwar kull ħelsien bħal dak ma tinħtieġ
ebda riferenza jew reġistrazzjoni fir-Reġistru
Pubbliku.
(11) (i) Jekk sid it-triq jonqos li jħallas xi ammont li
jkollu jagħti taħt l-aħħar subartikolu qabel dan u
fiż-żmien fih imsemmi, huwa, fuq hekk, ikollu
jagħti bi ħlas barra mill-ammont hekk minnu
mistħoqq l-imgħax bit-tmienja fil-mija fuq dak
l-ammont minn meta x-xogħlijiet jintemmu sa
dak in-nhar li jsir il-ħlas, u l-ispiża li tkun nefqet
l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta flimkien
ma’ dak l-imgħax fuqha ikunu kreditu
privileġġat favur l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’
Malta fuq il-proprjetà  ta’ dak is-sid li sew sew
tagħti għal fuq it-triq, u dak il-kreditu għandu
jitħallas bi preferenza għall-krediti l-oħra
kollha, sew jekk privileġġati jew ipotekarji, fuq
dik il-proprjetà , b’dak kollu li hemm f’xi
disposizzjoni oħra ta’ liġi fis-sens kuntrarju.
(ii) Dan il-jedd ta’ preċedenza ma jkunx jista’
jitwettaq kemm-il darba l-kreditu ma jkunx ġie
reġistrat fir-Reġistru Pubbliku fi żmien xahrejn
minn meta x-xogħlijiet hawn qabel imsemmijin
intemmu. F’nuqqas ta’ xiehda fis-sens kuntrarju
d-data tat-temm tax-xogħlijiet għandha titqies li
tkun dik li tidher fin-nota tar-reġistrazzjoni tal-
privileġġ.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        11
Spejjeż magħmulin 
mill-Awtorità  dwar 
it-Trasport ta’ 
Malta għandhom 
jiġu mqassma bejn 
is-sidien.
(12) Għall-fini ta’ l-iskrizzjoni u tal-ħlas ta’ kull kreditu taħt is-
subartikoli (10) u (11) ta’ dan l-artikolu, in-nefqa li tkun saret mill-
Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta għandha tiġi mqassma mill-
Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta bejn is-sidien skond il-qies tal-
faċċata ta’ l-art jew tal-bini ta’ kull wieħed minnhom ma’ tul it-
triq:
Iżda kull wieħed mis-sidien jista’ jattakka l-likwidazzjoni
magħmula mill-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta b’rikors
quddiem il-qorti ċivili kompetenti kontra l-Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta.
Setgħa biex jiġu 
ffissati r-rati li 
għandhom jitħallsu 
għat- twittija eċċ., 
ta’ toroq.
(13) Il-Ministru jista’, wara li jikkonsulta l-Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta, b’regolamenti jiffissa r-rati li l-Awtorità  dwar
it-Trasport ta’ Malta għandha titlob għat-twittija, kisi u asafaltar
tal-wiċċ jew xort'oħra tat-toroq.
(14) Meta persuna tonqos milli tifforma triq kif provdut skond
id-disposizzjonijiet ta' dan il-Kodiċi, l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’
Malta tista’ hi nnifisha tgħaddi biex tifforma dik it-triq wara li
tagħti avviż ta’ l-intenzjoni tagħha li tagħmel dan permezz ta’ avviż
fil-Gazzetta, u tagħti lil dik il-persuna ħmistax il-ġurnata biex
tikkonforma ruħha ma’ dan.  Dik il-formazzjoni ssir bi spejjeż tal-
persuna li kieku kienet xort’oħra tkun obbligata li tifforma dik it-
triq, u l-Awtorità  jkollha l-jedd tirkupra kull nefqa hekk magħmula
mingħand dik il-persuna.
Kap. 356.
(15) Il-kontribuzzjonijiet li jinġabru taħt din it-Taqsima mill-
Awtorità  dwar it-Trasport ta' Malta, jistgħu jitħallsu u jinġabru
mill-Awtorità  ta’ l-Ippjanar taħt regolamenti magħmulin skond l-
Att dwar l-Ippjanar ta’ l-Iżvilupp, u dawk ir-regolamenti jistgħu
jipprovdu għar-rati ta’ kontribuzzjonijiet għar-rigward ta’ kull
klassi jew tip ta’ bini kif ukoll dwar il-mod kif dawn jitħallsu.
Setgħa dwar it-
tpinġija ta’ ismhjiet 
ta’ toroq, eċċ. 
Emendat: 
II. 1880.1; 
XIII. 1921.2; 
VI. 1937.3;
XXIII. 2000.30.
Kap. 363. 
21. L-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta, u sal-limitu ta’ kull
responsabbiltà  ta’ Kunsill Lokali skond l-Att dwar Kunsilli Lokali,
Kunsill Lokali,  jistgħu jordnaw li l-isem li bih triq f’post abitat
għandha tissejjaħ, kif ukoll l-isem tal-belt, subborg jew raħal li
fihom it-triq tkun tinsab, u kull avviż jew sinjal ieħor li jkun jitqies
utli biex juri fejn tieħu t-triq jew biex jagħmel twissijiet dwar
kantunieri perikolużi, jew għal kull fini ieħor ta’ interess pubbliku,
jiġu mpinġuti jew imwaħħla u miżmuma fi stat li jistgħu jinqraw
fuq il-ħitan ta’ bini li ma jkunx bini maħsub bħala bini għall-qima
t’Alla.
Tismija ta’ toroq. 
Emendat:
II. 1880.1;
XIII. 192I.2; 
VI. 1937.3; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
VIII. 1982.2.
XXIII. 2000.30. 
22. (1) Ħadd ma jista’ jpinġi, jimmarka, jikteb jew iwaħħal fi
triq miftuħa għall-pubbliku xi isem bħala dak li bih dik it-triq
għandha tissejjaħ, jew xi isem ta’ belt, subborg jew raħal, jew xi
avviż jew sinjal bħal dak impinġi jew magħmul skond id-
disposizzjonijiet ta’ l-aħħar artikolu qabel dan, mingħajr l-
approvazzjoni ta’ l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta, jew tal-
Kunsill Lokali responsabbli għal-lokalità  li fiha tkun tinsab dik it-
triq, skond il-każ, għalkemm dik it-triq ma tkunx proprjetà  tal-
Gvern.
(2) L-isem ta’ kull triq għandu jibqa miżmum sakemm il-
Ministru responsabbli għall-Pulizija ma jordnax li jitbiddel.
  12      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
(3) Kull ordni tal-Ministru responsabbli għall-Pulizija għat-
tibdil ta’ l-isem ta’ triq jew biex jingħata jew jiġi approvat isem li
bih għandha tissejjaħ triq ġdida, għandu jiġi maħruġ fil-Gazzetta
tal-Gvern.
Tneħhija jew 
tħassir ta’ isem ta’ 
triq, subborg jew 
raħal.
Emendat:
II. 1880.2; 
XIII. 1921.3. 
23. (1) Ħadd ma jista’ jiddistruġġi, ineħħi jew igħarraq l-isem
ta’ triq, jew jagħmel ħsara fil-pjanċa li fiha jkun impinġi dak l-isem
jew iżid xi kelma ma’ l-isem li jkun ġie mogħti lit-triq skond l-
artikoli ta’ qabel dan.
(2) Hekk ukoll ħadd ma jista’ jiddistruġġi, ineħħi jew igħarraq
isem ta’ belt, subborg, jew raħal inkella avviż jew sinjal impinġi
jew magħmul skond ma jingħad fl-artikoli ta’ qabel dan, jew iżid
fih xi kelma jew sinjal, jew jagħmel ħsara fil-pjanċa li fuqha jkun
impinġi dak l-isem, avviż jew sinjal.
Egħluq ta’ toroq 
waqt tiswijiet. 
Emendat:
XXIII. 2000.30.
24. L-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ tagħti ordnijiet
u tagħmel dak li jkun meħtieġ biex tingħalaq triq u tinżamm il-
mogħdija minnha waqt li tkun qiegħda ssir, titbiddel, tissewwa jew
titneħħa, jew waqt li f’dik it-triq ikun qiegħed isir gandott, kanal
jew xogħol ieħor pubbliku.
Xogħlijiet li jistgħu 
jġibu xkiel jew 
periklu fit-toroq.
Emendat:
XXVII. 2001.33.
25. Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet ta’ kull liġi
oħra, ħadd ma jkun jista’, mingħajr il-liċenza tal-Kunsill Lokali
relattiv, jibni jew jagħmel ebda ħaġa fit-toroq li tista’ ġġib xkiel
jew periklu jew inkomdu lill-pubbliku, inkella jħalli, wara li jiġi
mwissi mill-Pulizija jew minn gwardjan lokali, bini jew opri oħra fi
stat ta’ tiġrif jew ta’ periklu għan-nies jew għal ħwejjeġ ħaddieħor.
Tankijiet eċċ. fuq 
jew parti minn 
ħitan. 
Miżjud: 
XV. 1985.2. 
25A. Ebda persuna ma tista’ tibni, iżżomm jew tħalli li jinżamm
bħala parti ta’ xi ħajt li jikkonfina ma’ triq jew jidher minnha jew
f’xi area li tidher minn xi triq, xi tank jew oġġett ieħor bħalu jew xi
ħaġa oħra li ma tkunx materjal tal-bini b’mod li jitħassar u/jew
jitkerraħ l-ambjent.
Ħaġa sporġuta fuq 
it-triq. 
Emendat:
XXIII. 2000.30
26. Ħadd ma jista’, mingħajr liċenza ta’ l-Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta, jibni fi djar jew f’bini ieħor ebda ħaġa li
tisporġi fuq it-triq.
Avviż lill-Awtorità  
dwar it-Trasport ta’ 
Malta qabel ma 
jinbeda bini jew 
isir taħfir. 
Emendat: 
XVII. 1893.12;
VI. 1937.4;
XXIII. 2000.30.
27. (1) Ħadd ma jista’ jibda jibni jew jagħmel taħfir li jmiss
ma’ triq jew f’bogħod ta’ ħmistax-il metru minn triq, mingħajr
qabel ma jagħti avviż ta’ dan lill-Awtorità  dwar it-Trasport ta’
Malta. 
Il-qorti tista’ ma 
tħallix li jsir bini li 
joħroġ fuq it-triq 
pubblika. 
(2) Il-Qorti tal-Maġistrati tista’, fuq talba ta’ l-Awtorità  dwar
it-Trasport ta’ Malta, ma tħalli li jsir ebda bini li joħroġ fuq it-triq
pubblika jew li jagħmlilha ħsara.
Setgħa ta’ l-
Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta 
li tordna li bini 
maħtut jiġi mtella’ 
fuq il-linja tat-triq.
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXIII. 2000.30.
28. Meta dar, bini, jew ħajt li jkollu naħa maħruġa ’l barra
mill-linja regulari tat-triq, jitwaqqa’ sabiex jinbena mill-ġdid jew
jitbiddel, l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ tordna illi dik
id-dar jew dak il-bini jew ħajt jiġu mibnija fuq il-linja regulari tat-
triq, bla ħsara dejjem tal-jedd għall-kumpens li jkun jistħoqq skond
il-liġi.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        13
Permess mill-
Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta 
għall-ftuħ ta’ 
bankina jew ta’ 
wiċċ ta’ triq.
Emendat: 
VI. 1937.5.
XXIII. 2000.30;
XXVII. 2001.33.
29. (1) Ħadd ma jista’, għal ebda raġuni, ikisser jew jiftaħ il-
bankina jew il-wiċċ ta’ triq mingħajr permess maħruġ mill-
Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta, jew xort’oħra milli jkun hemm
imniżżel f’dak il-permess. Wara li jitlesta x-xogħol li għalih ikun
ħareġ dak il-permess, il-persuna li tkun qalgħat il-permess
għandha, mill-aktar fis li jista’ jkun, tirristawra l-bankina jew il-
wiċċ hekk imkissra jew miftuħa.
(2) Applikazzjoni għtal permess taħt is-subartikolu (1) għandha
ssir lill-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta f’dak il-mod u mal-ħlas
ta’ dawk id-drittijiet li jistgħu jiġu preskritti b’regolamenti
magħmulin mill-Ministru responsabbli għall-Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta.
(3) Jekk meta jitlesta x-xogħol li dwaru jkun inħareġ permess,
il-konċedent ma jerġax iġib kollox lura għal li kien fi żmien
tmienja u erbgħin siegħa mit-tlestija, jew f’dak iż-żmien itwal li
jista’ jiġi mħolli fil-permess, jew inkella t-tqegħid ta’ kollox lura
għal li kien ma jsirx sew, l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta
tista’ treġġa’ kollox lura għal li kien għas-spejjeż tal-konċedent.
Għal dak l-għan l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta tista’ titlob li
jsir depożitu biżżejjed għand, jew inkella tiġi pprovduta garanzija
bankarja favur, l-Awtorità  dwar it-Trasport ta’ Malta mill-applikant
għal dak il-permess.
(4) Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet l-oħra ta’ dan
l-artikolu, jekk persuna tagħmel xi xogħol mingħajr ma jkollha
permess bi ksur tas-subartikolu (1), dik il-persuna tkun ħatja ta’
kontravvenzjoni u tista’, meta tinsab ħatja, teħel ammenda ta’
ħamsin lira.
(5) Min ikunu sarulu xogħlijiet jew għax ikun talabhom hu,
ikun solidalment responsabbli ma’ min ikun għamel dawk ix-
xogħlijiet biex jagħmel ix-xogħlijiet li jreġġgħu jġibu kollox lura
għal li kien.
Ħsieb li għandu 
jittieħed waqt il-
bini jew tiswija ta’ 
toroq, eċċ. 
30. Waqt il-bini jew tiswija ta’ triq, ta’ kanal jew ta’ gandott,
jew ta’ biċċa xogħol oħra fi triq, l-uffiċjal inkarigat għandu jieħu l-
ħsieb meħtieġ biex tiġi skansata kull disgrazzja, u, jekk ikun
meħtieġ, għandu jirfed b’puntali d-djar ta’ mal-ġenb, u jieħu ħsieb
li kull kanal, gandott, jew biċċa xogħol oħra jkunu mdawlin tajjeb u
irparati, ma’ tul il-lejl, sabiex ma jiġrux disgrazzji.
Tirfid ta’ djar waqt 
tiswijiet. 
31. Is-sid ta’ dar jew bini ieħor għandu wkoll, meta jiġi biex
iħott, jibni jew isewwi d-dar jew bini ieħor, jirfed bil-puntali, jekk
ikun meħtieġ, kif jingħad fl-aħħar artikolu qabel dan.
Irpar waqt tiswija 
jew bini. 
32. Kull min ikun irid iħott, jibni, ibiddel jew isewwi bini
b’mod illi jkun meħtieġ li l-materjal tal-bini jitqiegħed fit-triq, jew
b’mod illi jista’ jkun kaġun ta’ ħsara, periklu, jew ta’ xkiel,
għandu, qabel ma jibda x-xogħol, iqiegħed irpar biżżejjed tajjeb
biex jifred mit-triq il-bini li fih kienu sejrin isiru dawk ix-
xogħlijiet, u jħalli wisa’ biżżejjed għall-mogħdija, u għandu jżomm
dan l-irpar u dan il-wisa’ fi stat tajjeb għaż-żmien kollu li jkun
meħtieġ għas-sigurtà  jew kumdità  tal-pubbliku; u għandu, fil-
każijiet kollha, meta meħtieġ sabiex ma jsirux disgrazzji, iqiegħed
dwal biżżejjed matul il-lejl.
  14      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Dwal bil-lejl fuq 
jew ħdejn materjal 
fi triq.
33. Dwal biżżejjed għandhom ukoll jitqiegħdu, matul il-lejl,
fuq jew ħdejn il-materjal poġġut fi triq, mill-persuna li tkun xeħtet
hemm dak il-materjal, fiż-żmien li jkun isir xi bini, tiswija jew
taħfir.
Ma jistax jitħalla 
materjal jew xkiel 
ieħor fi triq għal 
żmien aktar milli 
meħtieġ. 
34. Ħadd ma jista’ jħalli fi triq materjal ta’ bini jew xkiel
ieħor, jew taħfir mikxuf, għal żmien aktar milli jkun meħtieġ; u kull
meta jiġri dan, il-prova illi ma jkunx għadda aktar żmien milli
meħtieġ għandha tagħmilha l-persuna li tkun ġiegħlet li jinxeħet
hemm dak il-materjal jew xkiel ieħor jew li jsir dak it-taħfir.
Ftuħ f’wiċċ l-art 
jew f’bankina li 
jagħtu għall-
kantini, eċċ., 
għandu jitgħatta. 
35. (1) Kull ftuħ f’wiċċ l-art jew f’bankina ta’ triq, li jagħti
għal sotterran bil-ħnejjiet, għal kantina, jew għal post ieħor taħt l-
art, għandu jitgħatta b’bieb jew b’xi għata ieħor tajjeb, u dak il-
bieb jew għata għandhom jinżammu mis-sid fi stat tajjeb.
(2) Iżda, meta dan is-sotterran, kantina, jew post ieħor taħt l-art
ikunu ddestinati sabiex joqogħdu n-nies fihom, ikun biżżejjed li
jsir, max-xfar tal-ftuħ, irpar tajjeb għas-sigurtà  tal-pubbliku, meta
dan jista’ jsir mingħajr ma jġib xkiel kbir fit-triq.
Bini mill-ġdid ta’ 
ħajt imwaqqa’ fuq 
triq.
Emendat: 
XVII. 1893.3;
XXIII. 2000.30.
36. (1) Id-detentur ta’ fond għandu jibni mill-ġdid, mingħajr
dewmien, il-ħajt ta’ dak il-fond li jkun waqa’ għal fuq it-triq, jew,
il-ħajt diviżorju bejn fond u triq, li, skond il-fehma ta’ l-Awtorità
dwar it-Trasport ta’ Malta, ikun jiħtieġ illi jarġa’ jinbena.
(2) F’dan il-każ, igħoddu d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 28,
meta hemm lok.
Ma jistax isir qligħ 
ta’ ħamrija jew trab 
mingħajr permess.
Emendat: 
XVII. 1893.12;
XXIII. 2000.30. 
37. Ħadd ma jista’ jaqla’ ħamrija jew trab minn triq jew
postijiet oħra pubbliċi, mingħajr liċenza ta’ l-Awtorità  dwar it-
Trasport ta’ Malta.
Egħmil u nuqqas 
kontra l-liġi. 
Emendat: 
X. 1859.1;
V. 1886.1; 
XVIII. 1888.12; 
II. 1890.1,2; 
XVII. 1893.4; 
IX. 1900.1; 
XII. 1904.48;
XI. 1901.1, 2; 
XIX. 1926.2; 
XL. 1948.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXI. 1967.37.
38. (Mħassar bl-Att XXV.2001.50.)
Permess biex 
wieħed jagħmilha 
ta’ kennies. 
Miżjud:
IX. 1899.5. 
Emendat: 
XII. 1938.2; 
XIV. 1958; 
XXV. 1962;
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI .1977.2. 
39. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        15
Egħmil u nuqqas li 
jistgħu jġibu ħsara, 
xkiel, periklu jew 
inkomdu lin-nies.
Emendat: 
IX. 1900.2.
40. (Mħassar bl-Att XXV.2001.50.)
Daqq ta’ strumenti 
tal-mużika, għana 
jew għajjat fi triq 
jew fi ħwienet.
Emendat: 
III. 1872.3; 
XXV. 1935.2. 
41. (1) Ħadd ma jista’ jsamma’ jew idoqq strument tal-mużika
jew strument ieħor li jagħmel ħoss, jew igħanni, jew, sabiex ibiegħ
fit-toroq, ibiegħ, iqassam jew ixandar xi oġġett, igħajjat fi triq,
f’ħanut jew f’lok pubbliku ieħor, wara li jkun ġie mwissi biex ma
jissoktax mid-detentur jew mill-persuna li tkun toqgħod f’bini fil-
qrib, minħabba l-mard ta’ persuna f’dak il-bini jew għal xi raġuni
oħra tajba, jew wara li jiġi hekk imwissi mill-Pulizija.
(2) Ħadd ma jista’ -
(a) fi triq, f’ħanut, jew f’post pubbliku ieħor; jew
(b) f’kull bini ieħor,
billi jħaddem jew iġiegħel jew iħalli lil min iħaddem loud speaker,
gramofon, amplifikatur jew strument bħal dawn, jagħmel inkella
jġiegħel jew iħalli li jsiru ħsejjes daqshekk qawwija li jdejqu lid-
detenturi jew lin-nies li jkunu joqogħdu f’bini fil-qrib.
Miżjuda: 
I. 1947.2. 
TAQSIMA III 
FUQ IL-QRATI
Tifsir:
Miżjud: 
I. 1947.2.
42. Għall-finijiet ta’ din it-Taqsima ta’ dan il-Kodiċi l-kelma
"ħottab" tfisser kull persuna li, fil-waqt li ma jkunx avukat jew
prokuratur legali jew nutar pubbliku kwalifikat kif imiss skond il-
liġijiet ta’ Malta, jindaħal, bi ħlas ta’ xi dritt, rigal jew
rimunerazzjoni sew bi flus jew bi ħwejjeġ oħra, jew b’xi tpattija
oħra, li jagħmel xi waħda mill-ħwejjeġ li ġejjin:
(a) li jabbozza jew iħejji, ħlief fuq ordnijiet diretti u fuq
ir-responsabbiltà  ta’ avukat jew ta’ prokuratur legali
jew ta’ nutar pubbliku, xi affidavit, testment, kuntratt
ta’ bejgħ, kuntratt ta’ ċens jew ta’ kiri, trasferiment,
tranżazzjoni, wegħda ta’ bejgħ, jew xi kuntratt ieħor
jew kitba privata oħra jew xi ċitazzjoni jew libell jew
nota ta’ eċċezzjonijiet jew petizzjoni jew risposta jew
rikors jew xi dokument ieħor ġudizzjarju jew extra
ġudizzjarju;
(b) li jagħti lil xi persuna parir legali, sew bil-fomm jew
bil-miktub;
(ċ) li jfittex klijenti għal xi avukat jew prokuratur legali
jew nutar pubbliku.
Min joħtob 
jagħmel reat. 
Miżjud: 
I. 1947.2.
43. Jagħmel reat kull min - 
(a) jagħmilha ta’ ħottab għal xi avukat jew prokuratur
legali jew nutar pubbliku jew għall-qligħ tiegħu
nnifsu; jew
  16      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
(b) iħajjar jew jagħmel mill-aħjar biex iħajjar xi klijent
jew min ikun bil-ħsieb li jkun klijent ta’ xi avukat jew
ta’ xi prokuratur legali jew ta’ xi nutar pubbliku li ma
jibqax klijent ta’ dak l-avukat jew prokuratur legali
jew ta’ xi nutar pubbliku sabiex isir klijent ta’ l-avukat
jew prokuratur legali jew nutar pubbliku li miegħu l-
ħottab ikun segretarju, skrivan, jew impjegat f’xi
xort’oħra ta’ xogħol; jew
(ċ) bil-ħażen imaqdar il-ħila professjonali ta’ avukat jew
prokuratur legali jew nutar pubbliku bil-għan li
jdawwar xogħol professjonali għal fuq avukat jew
prokuratur legali jew nutar pubbliku ieħor.
Lista ta’ ħottaba u 
appell kontra d-
dħul ta’ ismijiet 
fihom.
Miżjud:
I. 1947.2. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975;
VIII. 1990.3;
XXIV. 1995.362;
XXXI. 2002.255.
44. (1) Ir-Reġistratur tal-Qrati, ir-reġistratur tal-Qorti tal-
Maġistrati (Malta) jew ir-reġistratur tal-Qorti tal-Maġistrati
(Għawdex) għandhom, kull wieħed minnhom dwar il-qorti li fiha
huwa jaħdem, jiġbru f’listi u jxandruhom fil-Gazzetta tal-Gvern,
ismijiet ta’ nies għas-sodisfazzjoni ta’ kull wieħed minnhom li,
wara l-ħruġ ta’ din id-disposizzjoni, ikunu għamluha jew ippruvaw
jagħmluha ta’ ħottaba jew li mingħajr jedd ikunu taw pariri lil
persuni li jkun f’kawża jew bil-ħsieb li jidħlu f’kawża, u jistgħu,
minn żmien għal ieħor, iqallbu u jbiddlu dawk il-listi.
(2) Ma għandu jitniżżel l-isem ta’ ebda persuna f’lista bħal dik
sakemm lil dik il-persuna ma jkunux ingħataw mhux inqas minn
erbat ijiem tax-xogħol sabiex turi l-għala isimha għandu jitħalla
barra. Id-deċiżjoni finali tar-reġistratur li jniżżel isem f’lista bħal
dik tintbagħat lill-persuna li għandha x’taqsam b’ittra reġistrata li
titqies li ġiet irċevuta mill-persuna li lilha tkun indirizzata meta jiġi
ippruvat li ġiet konsenjata fil-post magħruf bħala l-aħħar residenza
ta’ lil min kienet indirizzata.
(3) Ikun hemm dritt ta’ appell mid-deċiżjoni tar-Reġistratur li
jniżżel isem persuna f’lista bħal dik, b’rikors magħmul fi żmien
għoxrin ġurnata, wara li tkun waslet id-deċiżjoni finali tar-Reġistratur.
L-appell isir quddiem il-Qorti tal-Maġistrati fil-ġurisdizzjoni superjuri
tagħha.
(4) Kopja ta’ kull lista bħal dik għandha tinżamm fejn tidher
sewwa ħdejn il-bieb prinċipali tal-qorti li għaliha l-lista
tirreferixxi, u kopja oħra għandha tinżamm fejn tidher sewwa f’kull
awla tal-qorti li għaliha l-lista tirriferixxi.
Tkeċċija ta’ 
ħottaba mill-qrati. 
Miżjud:
I.1947.2. 
Emendat: 
A.L. 148 ta’ l-
1975. 
45. (1) Kull imħallef jew kull maġistrat, b’ordni ġenerali jew
speċjali, jista’ jordna li f’ebda naħa tal-qorti u f’ebda mkien li
jagħmel sehem minn dik il-qorti, ma titħalla tidħol ebda persuna li
isimha jkun imniżżel f’lista bħal dik, ħlief meta dik il-persuna tkun
parti jew xhud f’xi proċedura f’dik il-qorti, li f’dak il-każ għandħa
titħalla li tibqa’ hemmhekk għal dak iż-żmien biss li jkun meħtieġ
biex taqdi x-xogħol li jkun sejħilha.
Twettiq. (2) Ikun dmir il-marixxall tal-qorti u ta’ kull membru tal-korp
tal-Pulizija li jwettaq kull ordni maħruġ skond is-subartikolu (1) ta’
dan l-artikolu minn xi mħallef jew minn xi maġistrat, u għal dak il-
għan ikun jista’, jekk jinħtieġ, joħroġ ’il barra, minn kull naħa ta’
kull qorti u minn kull imkien li jagħmel sehem minn dik il-qorti,
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        17
kull persuna li tinsab hemmhekk bi ksur ta’ ordni kif imsemmi
hawn fuq.
Tirżin fl-impieg ta’ 
ħottaba. 
Miżjud:
I 1947.2. 
46. (1) Ebda avukat, prokuratur legali jew nutar pubbliku ma
għandu jimpiega bħala skrivan jew bħala segretarju jew f’xi xogħol
ieħor ikun li jkun ebda persuna li f’dak iż-żmien li jkun se jqabbdu
fl-impieg, jew fi żmien sena qabel, isimha jkun jidher jew kien
deher f’xi lista maħruġa taħt l-artikolu 44; u ebda avukat,
prokuratur legali jew nutar pubbliku ma għandu jżomm f’ebda
mpieg għal iżjed minn tmintax-il jum ta’ wara xulxin minn dak in-
nhar tal-pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern tal-lista hawn qabel
imsemmija, lil xi mpjegat li, wara li jkun ġie mqabbad fl-impieg,
jidher ismu f’xi lista maħruġa taħt l-artikolu 44.
Piena. 
Kap. 9. 
(2) Kull avukat jew prokuratur legali jew nutar pubbliku li
jonqos milli jħares xi waħda mid-disposizzjonijiet li jinsabu fis-
subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu jeħel multa ta’ mhux iżjed minn
ħamsa u għoxrin lira dwar kull nuqqas u flimkien, fejn applikabbli,
multa skond is-subartikolu (3) ta’ l-artikolu 377 tal-Kodiċi
Kriminali.
Sanzjonijiet. 
Miżjud: 
I. 1947.2. 
47. (1) Kull min -
(a) jikser id-disposizzjonijiet li jinsabu fl-artikolu 43; jew
(b) jikser xi ordni ta’ twarrib maħruġ kontrih bis-saħħa
tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 45; jew
(ċ) jagħmel reżistenza fuq xi marixxall tal-qorti jew fuq xi
membru tal-korp tal-Pulizija meta, bis-setgħa mogħtija
bis-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 45, dak il-marixxall
tal-qorti jew dak il-membru tal-korp tal-Pulizija jkun
qiegħed joħorġu ’l barra minn xi parti tal-qorti jew
preċinti tagħha,
jeħel multa ta’ mhux iżjed minn ħamsa u għoxrin lira, jew
priġunerija għal żmien mħux iżjed minn tliet xhur jew sew dik il-
multa kemm dik il-priġunerija flimkien, mingħajr ħsara għal kull
piena akbar li tista’ tkun tapplika skond xi disposizzjoni oħra tal-
liġi.
Ġurisdizzjoni.
tkun xi tkun il-piena li tistħoqq għal dak ir-reat, għandha tidħol fil-
ġurisdizzjoni tal-Qrati tal-Maġistrati bħala qorti ta’ ġudikatura
kriminali.
Taqsima IV 
FUQ IL-VETTURI
L-artikoli 48 sa 94 ġew imħassra bl-Att XXIII.200.30.
  18      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
TAQSIMA V
Emendat: 
II. 1880.10. 
FUQ IL-POSTIJIET ABITATI, DJAR U BINI IEĦOR
Liċenza ta’ bennej. 
Emendat: 
II. 1880.10; 
VI. 1881.1; 
VI. 1949.2; 
II. 1974.2; 
VIII. 1990.3. 
95. (1) Ħadd ma jista’ jaħdem is-sengħa ta’ bennej mingħajr
liċenza mid-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi.
Kwalifika għal 
ksib ta’ liċenza.
(2) Il-liċenza ma tiġix mogħtija ħlief lil persuni, ta’ kondotta
tajba li jkunu taw prova tal-ħila tagħhom f’eżami miżmum mill-
Bord għall-Bennejja mwaqqaf skond l-artikolu 96 ta’ dan il-Kodiċi.
 (3) Liċenzi maħruġa taħt dan l-artikolu jkunu jiswew għal tnax-
il xahar li jibdew jingħaddu mill-ewwel jum ta’ Jannar tas-sena li
fiha jkunu nħarġu, iżda d-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi jkun
jista’ jġeddidhom għal żminijiet oħra ta’ mhux iżjed minn tnax-il
xahar il-wieħed.
(4) Kull bennej li japplika għal liċenza taħt dan l-artikolu,
għandu jħalli għand id-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi żewġ kopji
ta’ ritratt tiegħu xieraq u meħud fi żmien qrib; wieħed mir-ritratti
għandu jitwaħħal fuq il-liċenza.
(5) Id-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi jkun jista’ jieħu lura jew
jirrifjuta li jġedded liċenza ta’ bennej kull meta huwa jkun sodisfatt
li dak il-bennej ma jkunx ħadem bħala bennej għal żmien disa’ xhur
wara xulxin jew għal żminijiet oħra li, f’sena waħda, flimkien
jgħaqqdu disa’ xhur: iżda meta taħt dan is-subartikolu liċenza tiġi
meħuda lura jew jiġi rrifjutat it-tiġdid tagħha, il-liċenza għandha
terġa’ tingħata lill-bennej kemm-il darba huwa jintrabat li jaqbad
jaħdem minnufih bħala bennej.
Jingħadd li 
għamilha ta’ 
bennej ukoll min 
jagħmel biċċa 
xogħol waħda. 
(6) Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu, kull min jagħmel imqar
biċċa xogħol waħda biss tas-sengħa ta’ bennej, jingħadd li huwa
jaħdem din is-sengħa.
Setgħa tal-qorti li 
żżomm bennej 
mix-xogħol. 
(7) Jekk bennej, b’nuqqas ta’ ħila, ta’ ħsieb jew bi traskuraġni,
jikkaġuna, f’xogħol ta’ bini fdat lilu, u li jkollu x’jaqsam mas-
sengħa tiegħu, ħsara lil xi persuna jew fil-propjretà , il-Qorti tal-
Maġistrati tista’ żżomm dak il-bennej mix-xogħol tas-sengħa
tiegħu għal dak iż-żmien li jiġi stabbilit fis-sentenza, u tordna, fl-
istess ħin, li tittieħed lura l-liċenza.
Twaqqif ta’ Bord 
għall-Bennejja. 
Miżjud:
II. 1974.3. 
96. (1) Għandu jkun hemm Bord, li jissejjaħ il-Bord għall-
Bennejja, biex jeżamina dawk il-persuni li japplikaw għal liċenza
ta’ bennej.
(2) Dak il-Bord ikun magħmul minn mhux inqas minn tliet
persuni nominati minn żmien għal żmien mill-Ministru
responsabbli għax-xogħlijiet pubbliċi, u waħda minnhom tkun
nominata chairman mill-imsemmi Ministru.
(3) Mhux inqas minn żewġ membri ta’ l-imsemmi Bord ikunu
arkitetti u inġiniera ċivili.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        19
Regoli li 
għandhom jitħarsu 
f’bini ta’ djar. 
Emendat: 
XVII. 1893.6 sa 15;
IV. 1912.1,2; 
XV. 1919.2; 
XIX. 1926.6; 
XVI. 1931.2 sa 20;
XXIX. 1935.2;
XXVI. 1937.2; 
XVI. 1946.2,3,4; 
I. 1959.8;
V. 1960.3; 
III. 1962.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
L. 1974.3;
XL. 1975.2; 
LV. 1975.2; 
XIII. 1976.2.
Revokat:
XXVII. 2001.48.
Miżjud:
III. 2002.157.
97. (1) Fil-bini ta’ kull dar jew ta’ biċċa minn dar, is-sid kif
ukoll il-bennej u l-arkitett li jkunu mqabbdin mix-xogħol,
għandhom, kemm-il darba r-regolamenti msemmijin fl-artikolu 102
ma jkunux jiddisponu xort’oħra, iħarsu r-regoli li hemm fil-
paragrafi li ġejjin:
(a) (i) f’kull ħajt, jew meta l-ħajt ikun imtella’ minn
ġewwa bil-vojt skond il-paragrafu (b) ta’ dan is-
subartikolu, sew fil-qoxra ta’ ġewwa kemm
ukoll f’dik ta’ barra, għandu jkun hemm saff ta’
asfalt, folji taċ-ċomb, madum magħmul żġieġ,
jew materjal ieħor li minnu ma jinfidx l-umdu,
approvat mill-Bord tas-Servizzi Ġenerali jew
ordnat fir-regolamenti hawn fuq imsemmija;
(ii) il-wiċċ ta’ fuq ta’ dan is-saff għandu jkun għoli
mill-anqas għaxar ċentimetri fuq l-invell tat-triq,
jekk il-ħajt ikun imiss ma’ triq, jew tal-bitħa,
jekk ikun imiss ma’ bitħa, jew ma’ l-invell ta’ l-
art ta’ taħt iċ-ċangar, meta jkun hemm, tal-kamra
fil-pjan terran, jekk il-ħajt ikun ta’ ġewwa;
(iii) kull ħajt li jifred żewġt ikmamar, fil-pjan terran,
illi l-art tagħhom ma tkunx qiegħda nvell
wieħed, għandu, wkoll, ikollu saff ta’ wieħed
mill-materjali fuq imsemmija, mogħti nvell ma’
l-art tal-kamra li tiġi aktar fil-baxx; u dak il-ħajt,
minn dan is-saff sal-wiċċ ta’ fuq ta’ l-art tal-
kamra li tkun f’invell iżjed għoli jew sa wiċċ l-
art tas-sotterran ivventilat, jekk ikun hemm, taħt
dik il-kamra, għandu jiġi miksi bl-asfalt, jew
b’materjal ieħor, approvat mill-Bord tas-Servizzi
Ġenerali jew stabbilit fir-regolamenti hawn fuq
imsemmijin, min-naħa li tħares lejn il-kamra l-
waħda jew l-oħra, kif, skond iċ-ċirkostanzi,
tordna l-awtorità  sanitarja;
(b) (i) kull ħajt ta’ kull kamra, espost għax-xita,
għandu jkun ta’ dik il-ħxuna li l-Ministru
responsabbli għax-xogħlijiet pubbliċi jista’
jistabbilixxi minn żmien għal żmien b’ordni
magħmul taħt dan il-paragrafu u, għal nofs il-
ħxuna tiegħu, ma’ tulu kollu, mill-invell tal-
kamra tal-pjan terran jew, jekk hemm kantina,
mill-art ta’ dik il-kantina, sa l-aħħar filata ta’ l-
istess ħajt, għandu jitħalla vojt ta’ tmien
ċentimetri mifruq biss biex tingħata saħħa lill-
ħajt, u magħluq fuq l-aħħar filata b’saff ta’
asfalt, folji taċ-ċomb, madum magħmul żġieġ
jew materjal ieħor li minnu ma jinfidx l-umdu
approvat mill-Bord tas-Servizzi Ġenerali, jew
b’ġebel miksi b’dak il-materjal;
(ii) fil-qoxra ta’ barra tal-ħajt fuq imsemmi, għandu
jkun hemm dawk it-toqob illi l-awtorità  sanitarja
jkun jidhrilha meħtieġa għall-mogħdija ta’ l-arja
ġewwa dak il-vojt tal-ħajt;
  20      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
(iii) f’waħda mill-qoxriet tal-ħajt, il-ktajjen, meta
m’humiex tal-ħadid, jew ta’ materjal ieħor li
minnu ma jinfidx l-umdu, approvat mill-Bord
tas-Servizzi Ġenerali, għandhom jiġu ingastati
fil-ġebel ta’ dik il-qoxra tal-ħajt; u l-wiċċ ta’ l-
ingastar, jew ta’ dawk il-partijiet tal-ktajjen li
jkunu ingastati, għandu jkun imgħotti bl-asfalt
jew b’materjal ieħor li minnu ma jinfidx l-umdu,
approvat mill-Bord tas-Servizzi Ġenerali;
(iv) iżda, il-vojt fuq imsemmi ta’ ġewwa l-ħajt ma
jkunx meħtieġ meta l-ħajt kollu, għal nofs il-
ħxuna tiegħu, jiġi mimli bil-konkos tas-sement
idrawliku jew b’materjal ieħor li minnu ma
jinfidx l-umdu, approvat mill-Bord tas-Servizzi
Ġenerali, barra milli, għal dawk li huma ktajjen,
għandha titħares l-aħħar disposizzjoni qabel din;
u, f’dak il-każ, il-ħxuna tal-hajt tista’ titnaqqas
sa sittin ċentimetru;
(v) ġebel użat fil-bini ta’ xi ħajt ma għandux ikun
ta’ qisien akbar minn dawk li l-imsemmi
Ministru jista’ jistabbilixxi minn żmien għal
żmien b’ordni magħmul taħt dan il-paragrafu;
(vi) l-imsemmi Ministru jista’ jagħti eżenzjoni mit-
tħaris ta’ jew jagħti permess għal xi differenzi
ma’ xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ xi ordni
magħmul skond dan il-paragrafu, jew dwar xi
bini wieħed jew dwar xi klassi jew grupp ta’
bini, taħt dawk il-kondizzjonijiet li jidhirlu
xieraq li jimponi;
(ċ) (i) il-wiċċ ta’ l-art ta’ kull kamra fil-pjan terran,
barra miċ-ċangar, għandu jkun għall-anqas
ħmistax-il ċentimetru iżjed għoli mill-invell tal-
bitħa u mill-invell ta’ l-eqreb triq;
(ii) fit-toroq imżerżqa, dan il-għoli jinqies linja
dritta min-nofs il-faċċata tal-bini, u jekk biċċa
mill-faċċata taħbat taħt il-għoli li hu meħtieġ,
dik il-biċċa għandha tinqata’ mit-triq, skond il-
paragrafu (d) tas-subartikolu (2) ta’ l-artikolu
108;
(iii)l-art tal-kmamar, meta dawn m’għandhomx
taħthom sotterran ivventilat ta’ mill-anqas sittin
ċentimetru għoli, għandha tkun magħmula jew
miksija b’saff ta’ asfalt, konkos tas-sement
idrawliku, jew materjal ieħor li minnu ma jinfidx
l-umdu, approvat mill-Bord tas-Servizzi
Ġenerali, u l-wiċċ ta’ dan is-saff għandu jkun
imwitti nvell wieħed mas-saffi ta’ materjal, li
minnu ma jinfidx l-umdu, tal-ħitan tal-kamra; u
meta l-kamra jkollha dan is-sotterran, il-ħnejjiet
jew il-pilastri li fuqhom ipoġġi ċ-ċangar tal-
kamra, sewwa sew taħt l-istess ċangar,
għandhom jiġu miksijin b’saff ta’ asfalt, folji
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        21
taċ-ċomb, madum magħmul żġieġ, jew materjal
ieħor li minnu ma jinfidx l-umdu approvat mill-
Bord tas-Servizzi Ġenerali;
(d) kull kamra, mill-art sat-travi tas-saqaf, jew, meta s-
saqaf huwa mibni fuq il-ħnejjiet, sa nofs il-għoli ta’
kull ħnejja, għandha tkun mill-anqas tnejn punt sebgħa
ħamsa metri għoli, f’kull parti tagħha;
(e) kull parti ta’ dar għandha tkun mibnija b’mod li, fil-
fehma ta’ l-awtorità  sanitarja, ikun hemm dawl
biżżejjed u ċirkolazzjoni ta’ arja libera; u f’kull kamra
u fil-post tal-loki għandu jkun hemm dawk il-
ventilaturi illi l-awtorità  sanitarja jidhrilha meħtieġa
għat-tibdil ta’ l-arja, ukoll meta l-bibien u t-twieqi
jkunu magħluqa;
(f) (i) il-bir meħtieġ taħt il-paragrafu (n) (viii) ta’ dan
l-artikolu, għandu jkun minfud mal-bejt tad-dar
b’katusi wiesgħa biżżejjed biex jista’ jgħaddi
minn ġo fihom l-ilma tax-xita li jaqa’ fuq dak il-
bejt; ebda waħda minn dawn il-katusi
m’għandha tiġi wżata bħala ventilatur ta’ loki,
jew ta’ drenaġġ, jew ta’ fossa, tank settiku, jew
impjant ta’ trattament u disponiment tal-ħmieġ
tad-drenaġġ; u ebda spurgatur jew kanal
magħmul biex minnu jgħaddi l-ilma li jfur mill-
bir, m’għandu jkun ikkumnikat ma’ drenaġġ jew
fossa, tank settiku jew impjant ta’ trattament u
disponiment tal-ħmieġ tad-drenaġġ, lanqas ebda
katusa oħra jew kanal magħmul bħala spurgatur
ta’ l-ilma tax-xita m’għandu, mingħajr permess
ta’ l-awtorità  sanitarja, ikun ikkumnikat ma’
ebda parti tad-dar, b’mod li l-ilma tax-xita jista’
minn hemm jibqa’ sejjer għal ġewwa drenaġġ;
(ii) il-bjut ta’ dar għandhom ikunu ibbattmati u
għandhom ikollhom kanali magħmulin
b’materjal, b’mod li ma jħallux ilma qiegħed jew
ilma jnixxi f’xi parti tad-dar;
(g) (i) kull dar għandu jkollha loki u dak il-loki għandu
jkun imqabbad mad-drenaġġ pubbliku:
Iżda s-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika
jista’ jeżenta lil kull sid milli jqabbad il-loki
mad-drenaġġ pubbliku bil-kondizzjoni li s-sid
jipprovdi, dwar dik id-dar -
(a) fossa, jew
(b) tank settiku, jew
(ċ) impjant ta’ trattament u disponiment tal-
ħmieġ tad-drenaġġ,
skond kif jagħżel, u taħt dawk il-kondizzjonijiet
li jistgħu jiġu mposti minn, l-imsemmi
Suprintendent;
(ii) meta l-loki jkun f’livell aktar baxx mid-drenaġġ
  22      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
pubbliku, sid id-dar għandu jipprovdi mezz biex
jippompja jew jerfa’ l-materjal għad-drenaġġ
pubbliku;
(iii) il-loki, il-fossa, it-tank settiku jew l-impjant ta’
trattament u disponiment tal-ħmieġ tad-drenaġġ,
kif ukoll il-kanal tagħhom, għandhom ikunu
mibnija b’dak il-mod, b’dawk il-materjali,
f’dawk il-partijiet tad-dar jew daqshekk
imbiegħda mid-dar, u b’dawk is-sifuni jew
mezzi oħra illi ma jħallux joħorġu rwejjaħ jew li
jkun hemm tnixxijiet, kif is-Suprintendent jista’,
f’kull każ, jordna;
(iv) fil-każ ta’ ħanut, dan il-paragrafu ma jkunx
japplika jekk is-Suprintendent tas-Saħħa
Pubblika jkun sodisfatt li ma jkunx prattikabbli
li jkollu loki.
Għall-finijiet ta’ dan il-paragrafu, tas-subartikolu (2) ta’
dan l-artikolu, u tas-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 102 -
Kap. 197.
"dar" tinkludi kull post użat jew maħsub biex jintuża, għal kollox
jew f’parti għal għanijiet ta’ abitazzjoni, jew għal għanijiet tat-
trobbija ta’ annimali, kull lukanda jew stabbiliment li jipprovdi ikel
kif imfisser fl-Att dwar il-Lukandi u l-Istabbilimenti li Jipprovdu l-
Ikel, u kull ħanut barra minn posta jew kiosk;
"sid" ma tinkludix persuna li jkollha dar b’ċens temporanju għal
żmien ta’ mhux iżjed minn sbatax-il sena;
(h) (i) kull sink, friskatur, banju jew xi ħaġa oħra bħal
dawn għandhom ikunu ta’ mudell u materjal
tajjeb u m’għandhomx ikunu jinfdu dritt mad-
drenaġġ, iżda għandhom ikollhom spurgatur li
iferragħ ġewwa gully imqiegħed fil-beraħ u
minfud ma’ drenaġġ regolari;
(ii) is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’
jippermetti li l-ispurgatur ta’ sink, friskatur,
banju jew xi ħaġa oħra bħal dawn ikun iferragħ
xort’oħra milli kif jingħad hawn fuq skond ma
jidhirlu sewwa f’kull każ partikolari;
(i) il-katusi jew kanali minfudin mad-drenaġġ pubbliku,
ma’ fossa, tank settiku jew ma’ impjant ta’ trattament
u disponiment tal-ħmieġ tad-drenaġġ għandhom ikunu
tal-fuħħar ivverniċjat jew ta’ materjal ieħor li minnu
ma jinfidx l-ilma appruvat mill-Bord tas-Servizzi
Ġenerali; dawk il-katusi jew kanali għandhom jiġu
mqegħdin ’il bogħod mill-bir daqs kemm l-awtorità
sanitarja jidhrilha li hu meħtieġ biex ma jitħallewx
joħorġu rwejjaħ jew tnixxijiet; u, kemm jista’ jkun,
għandhom ukoll jiġu mqegħdin b’mod li jistgħu jiġu
miftuħin minn bennej mingħajr taħbit kbir;
(j) il-loki għandu jkollu l-ventilaturi magħmulin b’mod
illi, fil-fehma ta’ l-awtorità  sanitarja, ma jistax ikun
hemm irwejjaħ;
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        23
(k) kull sink, friskatur, banju jew ħwejjeġ oħra bħalhom,
imsemmijin fil-paragrafu (h) għandu jkollhom ukoll il-
ventilaturi kif jingħad fl-aħħar paragrafu qabel dan,
meta l-awtorità  sanitarja jidhrilha li dawn il-ventilaturi
huma meħtieġa biex ma jitħallewx joħorġu rwejjaħ;
(l) (i) ebda ħajt ta’ barra ta’ dar li tmiss ma’ triq ġdida
ma jista’ jkun għoli mill-wiċċ ta’ dik it-triq iżjed
minn darbtejn il-wisa’ ta’ l-istess triq;
(ii) lanqas ebda ħajt ta’ ġewwa ma jista’ jittella’
f’għoli, mill-wiċċ tat-triq, ta’ iżjed minn
darbtejn il-qies ta’ bejn dak il-ħajt u l-ħajt li
jkun hemm ġa mibni jew li jista’ jinbena fuq it-
tarf tal-ġenb l-ieħor ta’ dik it-triq;
(iii) id-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu jgħoddu
ukoll għal kull dar li tmiss ma’ triq oħra, sew
jekk dik id-dar tkun mibnija ġdida kemm jekk
sulari ġodda jkunu mtellgħin fuq dar li ġa hemm:
Iżda, f’dawn il-każijiet il-għoli tal-ħitan
jista’ jkun tliet darbiet il-wisa’ jew id-distanza
hawn fuq imsemmija, rispettivament;
(iv)id-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu ma
jgħoddux għall-knejjes, jew bini ieħor mibni u
ddestinat għal dejjem għall-qima t’Alla, lanqas
għal ebda bini pubbliku, jew għal opri oħra
mibnija u iddestinati għad-difiża ta’ Malta;
(m) bla ħsara tad-disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) ta’ dan
l-artikolu, il-fossa tad-drenaġġ ta’ kull dar jew bini
għandha titħaffer, jew titbiddel, titqiegħed u tkun
imrewwħa skond l-ordnijiet illi, f’kull każ, jingħataw
mis-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika, jew li
jingħataw b’mod ġenerali b’regolamenti magħmulin
bis-saħħa ta’ l-artikolu 102;
(n) (i) kull dar għandu jkollha warajha bitħa għaliha
biss; u dik il-bitħa għandu jkollha t-tul kollu tal-
ħajt ta’ dik id-dar, u l-wisa’ ta’ mhux anqas minn
tliet metri, jew ta’ nofs il-għoli tad-dar, meta dik
id-dar tkun ogħla minn sitt metri; f’din il-bitħa
jista’ jinbena loki wieħed jew iżjed, wieħed fuq
l-ieħor; iżda f’dan il-każ il-wiċċ tal-bitħa
għandu jikber skond il-wisa’ li jiġi hekk meħud;
(ii) iżda, meta l-bitħa ta’ dar tkun wara bitħa ta’ dar
oħra, il-minimum tal-wisa’ ta’ kull waħda miż-
żewġ btieħi jista’ jitnaqqas sa mhux anqas minn
żewġ terzi tal-wisa’ hawn fuq imsemmi, basta li
l-wisa’ taż-żewġ btieħi flimkien ma jkunx anqas
minn sitt metri, u li s-sidien ta’ dawn il-btieħi
jintrabtu b’att nutarili, illi għandu jiġi mniżżel
fir-Reġistru Pubbliku min-nutar li jkun irċievih,
li ma jgħollux il-ħajt li jifred il-btieħi iżjed minn
tlieta punt ħamsa metri mill-wiċċ tal-btieħi jew
tal-bitħa l-aktar għolja jekk il-btieħi ma jkunux
  24      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
ta’ l-istess invell; u kull min f’xi żmien italla’,
jew iħalli mtella’, dak il-ħajt b’għoli aktar minn
daqshekk, isir ħati ta’ kontravvenzjoni għal dan
il-Kodiċi;
(iii) meta l-wisa’ tal-bitħa jaqbel mal-għoli ta’
wieħed jew iżjed mis-sulari, skond ir-regoli ta’
hawn fuq, l-awtorità  sanitarja tista’ tagħti li
jinbnew sulari ġodda, kemm-il darba fuq l-aħħar
sular li jkun ġa mibni, u man-naħa tal-bitħa, jiġi
mħolli spazju mikxuf għal kollox b’irpar tal-
ħadid lejn in-naħa tal-bitħa, ta’ wisa’ mhux
anqas min-nofs il-għoli tas-sular mibni ġdid;
(iv) id-disposizzjonijiet ta’ qabel dan il-paragrafu ma
jgħoddux għal dawk id-djar li qegħdin fil-
kantuniera ta’ żewġ triqat jew bejn żewġ triqat,
kemm-il darba, fil-każ imsemmi l-aħħar, waħda
miż-żewġ triqat ikollha għall-anqas il-wisa’ ta’
mhux anqas min-nofs il-għoli tal-bini, jew tkun
qiegħda ma’ xatt il-baħar;
(v) l-awtorità  kompetenti tista’ tiddispensa mill-
bitħa meħtieġa fir-regoli ta’ qabel din, meta l-
wisa’ ta’ l-art li fuqha għandu jsir il-bini, ikun
hekk żgħir li minnu ma tistax tinħareġ din il-
bitħa, u kull waħda mill-kmamar u t-taraġ tal-
bini jkunu għall-anqas jieħdu direttament id-
dawl minn tieqa li tagħti għat-triq pubblika jew
fuq xi spazju ieħor fil-beraħ;
(vi) meta, minħabba l-għamla ta’ l-art li fuqha
għandha tinbena dar, il-bitħa ma jistax ikollha it-
tul jew il-wisa’ li trid il-liġi, is-Suprintendent
tas-Saħħa Pubblika jista’ jagħti li ssir bitħa ta’
tul jew wisa’ anqas, kemm-il darba, fil-fehma
tiegħu, dan it-tul jew wisa’ anqas, wara li
jittieħdu b’qies il-kondizzjonijiet partikolari tal-
lok, ikunu biżżejjed għad-dawl u għall-arja
meħtieġa għas-saħħa tan-nies li joqogħdu fid-
dar;
(vii)il-bitħa jew btieħi ta’ dar għandhom ikunu
iċċangati u jkollhom kanali skond ir-regolamenti
magħmulin bis-saħħa ta’ l-artikolu 102;
(viii) kull dar għandu wkoll ikollha bir miżmum fi stat
tajjeb, tal-kapaċità  mill-anqas ta’ tliet metri
kubi, għal kull ħames metri kwadri tal-wiċċ ta’ l-
art ta’ kull kamra ta’ dik id-dar;
(o) (i) tletin ġurnata mill-anqas qabel ma jinbeda
xogħol ta’ bini, jew ta’ bini mill-ġdid, ta’ dar,
jew ta’ biċċa minn dar, jew, meta jsir xogħol
biex il-loki jitniffed mad-drenaġġ pubbliku,
qabel ma dan ix-xogħol jitgħatta, l-arkitett jew
il-bennej, jew is-sid, għandu, flimkien ma’
pjanta tax-xogħol propost, jagħti avviż ta’ dak
ix-xogħol lis-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika;
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        25
(ii) meta, fil-fehma tas-Suprintendent tas-Saħħa
Pubblika, ix-xogħol propost jinħtieġ li jiġi
maħdum taħt it-tmexxija ta’ wieħed tas-sengħa
sabiex jiġu skansati, ma’ tul ix-xogħol jew wara,
il-ħsarat fi proprjetà  jew il-perikolu lill-
ħaddiema mqabbdin fix-xogħol jew lil min ikun
għaddej jew lil persuni oħra, is-Suprintendent
tas-Saħħa Pubblika jista’ jitlob dikjarazzjoni bil-
miktub minn arkitett li biha jieħu f’idejh it-
tmexxija u r-responsabbiltà  tax-xogħol, bla ħsara
f’kull każ ta’ kull responsabbiltà  ċivili jew
kriminali ta’ persuni oħra, skond il-liġi;
(iii) is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika għandu, fuq
talba ta’ l-arkitett, bennej, jew sid, fi żmien
tletin ġurnata mill-kunsinna tal-pjanta, jew fi
żmien erbgħin ġurnata, jekk il-każ hu wieħed li
għandu jkun meqjuż mill-Bord tas-Servizzi
Ġenerali, igħarrfu jekk il-pjanta ġietx jew le
approvata mill-awtorità  sanitarja;
(iv) ħadd, f’ebda każ, ma jista’ jibda ebda xogħol
qabel ma l-approvazzjoni ta’ l-awtorità  sanitarja
tiġi mgħarrfa lilu bil-miktub fiż-żmien hawn fuq
imsemmi, jew, fiż-żmien li jkun isir ix-xogħol,
jitbiegħed mill-pjanta kif tkun ġiet approvata
mill-awtorità  sanitarja, mingħajr il-permess tas-
Suprintendent tas-Saħħa Pubblika;
(v) din l-approvazzjoni titqies li hija nulla u bla
effett jekk xi tagħrif jew partikolaritajiet li jkun
hemm fl-avviż hawn fuq imsemmi jew fil-pjanta
mgħaqqda miegħu jinsabu mhux korretti jew
qarrieqa;
(vi) kull uffiċjal tad-Dipartiment tas-Saħħa jista’, fil-
kors tax-xogħol jew wara li jitlesta x-xogħol,
iżur il-lok biex jiżgura ruħu jekk il-bini, sew
għal dak li hu materjal użat kemm għal dak li hu
xogħol, hux magħmul skond il-liġi jew ir-
regolamenti;
(p) fuq applikazzjoni ta’ l-arkitett inkarigat mill-bini jew
mill-bini mill-ġdid ta’ dar għal ħelsien dwar dik id-dar
mid-disposizzjonijiet tal-paragrafu (l) jew tas-sub-
paragrafu (i) tal-paragrafu  (n) ta’ dan is-subartikolu,
is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’- 
(i) f’kull każ mhux speċifikat fis-sub-paragrafi (v)
u (vi) tal-paragrafu (n) ta’ dan is-subartikolu; u 
(ii) jekk il-Bord tas-Servizzi Ġenerali jqis illi dak il-
ħelsien jista’ jingħata mingħajr ħsara għas-saħħa
tan-nies li joqogħdu fid-dar jew fi djar oħra fil-
viċinanza tagħha,
jeżenta dik id-dar minn kull waħda jew minn xi waħda
minn dawk id-disposizzjonijiet, taħt dawk il-
kondizzjonijiet li jidhrulu xierqa, u ma jkun hemm
  26      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
ebda appell minn deċiżjoni tas-Suprintendent tas-
Saħħa Pubblika taħt dan il-paragrafu;
(q) (i) dan il-paragrafu jgħodd għal kull dar li l-għoli
tagħha, b’kejl minn l-aktar saff baxx ta’
reżistenza għall-umdità  sa l-ogħla ponta tad-dar,
ikun iżjed minn erbgħa u għoxrin metru;
(ii) qabel il-bidu tal-bini jew tal-bini mill-ġdid ta’ xi
dar li għaliha jgħodd dan il-paragrafu, l-arkitett
inkarigat għandu jissottometti lid-Direttur tax-
Xogħlijiet Pubbliċi pjanti u dettalji flimkien ma’
dawk il-partikolaritajiet l-oħra dwar il-bini jew
bini mill-ġdid tad-dar kif jista’ jkun meħtieġ
mid-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi, li għandu
jagħti parir bil-miktub lis-Suprintendent tas-
Saħħa Pubblika jekk huwa jkunx sodisfatt illi d-
dar meta mibnija jew mibnija mill-ġdid, skond
il-każ, skond dawk il-pjanti, dettalji u
partikolaritajiet tkunx stabbili u żgura;
(iii) il-parir tad-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi
mogħti skond l-aħħar sub-paragrafu qabel dan
ma jolqotx ir-responsabbiltà  ta’ l-arkitett jew ta’
xi persuna oħra dwar l-istabbilità  jew sigurtà
tad-dar;
(iv) id-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu jkunu
b’żieda għal u mħux b’deroga ta’ xi waħda mid-
disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima applikabbli
għal djar, u b’mod partikolari u mingħajr ħsara
għall-ġeneralità  ta’ dak li ngħad qabel, id-
disposizzjonijiet tal-paragrafu (o) ta’ dan is-
subartikolu għandhom igħoddu għal kull dar li
għaliha dan il-paragrafu jgħodd bħallikieku r-
riferenza għad-dettalji u pjanta msemmija fis-
sub-paragrafu (v) tiegħu tinkludi riferenza għall-
pjanti, dettalji u kull partikolaritajiet imsemmija
fis-sub-paragrafu (ii) ta’ dan il-paragrafu, u
bħallikieku r-riferenza għal kull uffiċjal tad-
Dipartiment tas-Saħħa msemmi fis-sub-
paragrafu (vi) tiegħu tinkludi riferenza għal kull
uffiċjal tad-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi:
Iżda t-termini msemmija fis-sub-paragrafu
(i) u fis-sub-paragrafu (iii) tal-paragrafu (o) ta’
dan is-subartikolu ma għandhomx igħoddu
f’kull każ li għalih igħodd dan il-paragrafu.
(2) Meta xi dar tkun se tiġi mqabbda mad-drenaġġ pubbliku
skond id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) tas-subartikolu (1) ta’
dan l-artikolu, id-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi jista’, jekk
jidhirlu xieraq u prattikabbli, iqiegħed il-kumnikazzjoni bejn id-
drenaġġ pubbliku u l-intercepting chamber relattiv għal dik id-dar,
u s-sid ta’ dik id-dar għandu, fi żmien tletin jum minn intima mill-
imsemmi Direttur, iħallas lil dan ta’ l-aħħar dak id-dritt għal
kumnikazzjoni li l-Ministru responsabbli għax-xogħlijiet pubbliċi
jista’ jistabbilixxi b’regolamenti magħmula skond dan is-
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        27
subartikolu, u, f’nuqqas tal-ħlas fl-imsemmi żmien ta’ tletin jum,
ikollu jitħallas mis-sid imgħax bir-rata ta’ sitta fil-mija fis-sena
mid-data ta’ dik l-intima.
(3) Meta, bis-saħħa ta’ regolamenti magħmula skond is-
subartikolu (2) ta’ l-artikolu 102 ta’ dan il-Kodiċi, id-Direttur tax-
Xogħlijiet Pubbliċi jew xi persuna oħra tkun għamlet xi xogħlijiet
skond jew dwar id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) tas-
subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu u dawk ix-xogħlijiet ikunu saru
għal jew fl-interess ta’ persuni oħra li jkunu obbligati li jagħmlu
dawk ix-xogħlijiet skond l-imsemmi paragrafu (g), l-imsemmi
Direttur jew il-persuna l-oħra li tkun għamlet ix-xogħlijiet hawn
fuq imsemmija jkollha privileġġ favur tagħha fuq il-proprjetà  li
dwarha jkunu saru x-xogħlijiet għall-ammont li jkollu jitħallas lilha
skond kull regolamenti magħmula kif intqal qabel, iżda dak il-
privileġġ għandu jkun reġistrat fir-Reġistru Pubbliku fi żmien
xahrejn minn meta jitlestew ix-xogħlijiet, u dak il-privileġġ ikollu
preċedenza fuq kull kreditu ieħor, sew jekk privileġġat jew
ipotekarju, fuq dik il-proprjetà , minkejja kull disposizzjoni oħra
tal-liġi fis-sens kuntrarju.
Qtugħ tal-ġebla tal-
franka.
Miżjud:
LV. 1975.3.
98. Ebda persuna ma għandha taqta’, jew iġġiegħel jew tħalli li
tinqata’, minn xi barriera xi ġebla tal-franka ta’ xi qisien li jkunu
aktar minn dawk, jew minn uħud minnhom, li l-Ministru
responsabbli għax-xogħlijiet pubbliċi jista’ minn żmien għal żmien
jistabbilixxi b’ordni magħmul taħt dan l-artikolu:
Iżda l-imsemmi Ministru jista’ jagħti permess lil xi
persuna, taħt dawk il-kondizzjonijiet li l-imsemmi Ministru jidhirlu
xierqa li jimponi, li taqta’ l-ġebla tal-franka li tkun ta’ qisien
differenti.
Dawl artifiċjali u 
ventilazzjoni 
mekkanika.
Miżjud:
XXVI. 1937.3.
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXXI. 1967.37;
XI. 1977.2.
99. (1) Il-Ministru responsabbli għas-saħħa pubblika jista’
jippermetti li xi parti ta’ bini, illi s-Suprintendent tas-Saħħa
Pubblika jidhirlu li tista’ tiġi hekk mibnija, tkun imgħammra
b’mezzi tajba ta’ dawl artifiċjali u b’sistema tajba ta’ ventilazzjoni
mekkanika, taħt dawk il-kondizzjonijiet imsemmijin fil-permess.
Is-sistema għandħa 
titħaddem il-ħin 
kollu fiż-żmien li l-
bini jkun okkupat.
(2) Is-sid ta’ bini bħal dak għandu jieħu ħsieb li l-imsemmija
sistema ta’ ventilazzjoni mekkanika tiġi l-ħin kollu wżata u
mħaddma waqt li l-bini jkun okkupat, u jekk huwa jonqos minn dan
jew jonqos f’xi żmien minn xi waħda mill-kondizzjonijiet
imsemmijin fil-permess, jeħel għal kull kontravvenzjoni multa ta’
ħames liri, u fil-każ ta’ reat kontinwu, piena oħra ta’ żewġ liri għal
kull jum li l-kontravvenzjoni tissokta.
Xi disposizzjonijiet 
ta’ l-art. 97 
igħoddu għal djar 
mibnija qabel l-
ewwel ta’ Jannar, 
1880. 
Emendat :
XVI. 193l.21; 
XXIX. 1935.3; 
L. 1974.4. 
100. (1) Id-disposizzjonijiet tal-paragrafi (f), (g), (h), (i), (j),
(k), (m) u (n) (vii) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 97 igħoddu
wkoll għal djar li kienu jinsabu ġa mibnija qabel l-ewwel ta’ Jannar
ta’ l-elf tmien mija u tmenin.
(2) Id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (e) ta’ l-istess artikolu
jgħoddu wkoll għal dawk id-djar, meta l-kmamar jew it-taraġ
jistgħu, mingħajr ma jinħattu għal kollox, isiru skond dawk id-
disposizzjonijiet u l-ispiża fil-fehma ta’ arkitett maħtur mid-
  28      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi, ma tkunx iżjed minn sena kera jew
iżjed milli d-dar tista’ ġġib kera f’sena; f’kull każ bħal dan, is-sid
jista’ jagħmel ix-xogħol meħtieġ ma’ tul żmien erba’ snin, kemm-il
darba x-xogħol ikun jista’ jitqassam billi f’kull sena jagħmel
daqshekk xogħol kemm ikun jista’ jsir għall-anqas bi kwart tal-kera
jew ta’ kemm iġib il-kera, u jibda u jissokta x-xogħol skond it-
tmexxija ta’ l-arkitett fuq imsemmi:
Iżda, s-sid jista’ jitlob illi x-xogħol jiġi magħmul mid-
Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi, billi jħallas lil dan bil-quddiem
somma daqs kemm tkun l-istima magħmula mill-arkitett imsemmi
hawn fuq, mingħajr ebda obbligu li jżid magħha, jekk dik is-somma
ma tkunx biżżejjed, u mingħajr ebda jedd li jitlob lura l-bqija, jekk
dik is-somma tkun iżjed milli fil-fatt ikun intefaq.
(3) Is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’ jordna, f’kull
żmien, illi d-disposizzjonijiet tas-subartikoli (1) u (2) ta’ dan l-
artikolu u ta’ kull regolament magħmul taħt l-artikolu 102,
igħoddu, sa fejn jistgħu jgħoddu, għal kull dar jew biċċa minn dar
fihom imsemmija.
(4) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 97, minbarra l-paragrafu
(l) tas-subartikolu (1) tiegħu, igħoddu għal dawk id-djar, sa fejn
jirrigwardaw il-biċċa mid-dar li tkun sejra tinbena mill-ġdid,
kemm-il darba l-awtorità  sanitarja ma tiddispensax milli jiġu
mħarsa id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu hawn fuq imsemmi.
Regoli dwar djar 
mibnija wara l-
ewwel ta’ Jannar, 
1880. 
Miżjud:
XVI. 1931.22. 
Emendat: 
XXIX. 1935.4. 
101. (1) Is-sid ta’ dar mibnija wara l-ewwel ta’ Jannar ta’ l-elf
tmien mija u tmenin, għandu dejjem iżomm dik id-dar skond il-
pjanta li tkun fil-bidu ġiet approvata mis-Suprintendent tas-Saħħa
Pubblika, mingħajr ma jagħmel ebda żieda jew tibdil fiha ħlief bl-
approvazzjoni bil-miktub ta’ l-imsemmi Suprintendent.
(2) Is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’ jordna, f’kull
żmien, illi, f’kull dar bħal din jew biċċa minn dik id-dar, isir
xogħol li, sakemm jista’ jkun, iġibha skond kull disposizzjoni oħra
ta’ dan il-Kodiċi jew ta’ regolament magħmul taħt l-artikolu 102.
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għas-
saħħa pubblika li 
jagħmel 
regolamenti. 
Emendat: 
XVI. 1931.23, 24; 
XXIX. 1935.5; 
I. 1959.8;
A.L. 4 ta’ l-1963;
L. 1974.5;
XI. 1977.2.
102. (1) Il-Ministru responsabbli għas-saħħa pubblika, wara li
jisma’ l-Bord tas-Servizzi Ġenerali, jista’ jagħmel regolamenti
dwar kif għandhom jiġu esegwiti d-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli
97 u 100, u dwar il-materjali li għandhom jiġu wżati.
(2) Bla ħsara għad-disposizzjoni tas-subartikolu (1) ta’ dan l-
artikolu, il-Ministru responsabbli għax-xogħlijiet pubbliċi jista’
jagħmel regolamenti biex jipprovdu -
(a) għal faċilitajiet li jsiru favur sidien ta’ djar biex iħarsu
d-disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) tas-subartikolu (1)
ta’ l-artikolu 97 ta’ dan il-Kodiċi;
(b)għas-setgħa tad-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi li
jagħmel arranġamenti u jagħmel ftehim ma’ l-
imsemmija sidien dwar dawk il-faċilitajiet, magħduda
l-kontribuzzjoni, jekk il-każ, mill-Gvern dwar parti
mill-ispiża li jkollha ssir għal dak it-tħaris;
(ċ) għalbiex jiġi stabbilit it-tqassim bejn id-diversi sidien
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        29
ta’ l-ispiża li jkollha hekk issir;
(d) għas-setgħa ta’ kull sid ta’ dar li, wara arranġamenti
magħmula mad-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi, ikun
qiegħed parti mid-drenaġġ pubbliku, sabiex jitlob
mingħand is-sid ta’ kull dar oħra li l-loki tagħha jkun
ikkumnikat, jew għandu jkun ikkumnikat ma’ dak id-
drenaġġ, dik il-parti mill-ispiża li l-ewwel sid ikun
għamel hekk kif ikun stabbilit kif intqal qabel;
(e) għal kull ħaġa oħra konsegwenzjali dwar jew
inċidentali għal dak it-tħaris.
Kwistjonijiet li 
għandhom jiġu 
deċiżi mill-Bord 
tas-Servizzi 
Ġenerali. 
(3) Meta tinqala’ kwistjoni dwar jekk xogħol ikunx ġie
magħmul skond id-disposizzjonijiet jew ir-regolamenti hawn fuq
imsemmijin, dik il-kwistjoni għandha tiġi deċiża mill-Bord tas-
Servizzi Ġenerali.
Appell lill-Bord 
tas-Servizzi 
Ġenerali. 
(4) Fil-każijiet kollha jista’ jsir appell lill-Bord tas-Servizzi
Ġenerali minn kull ordni jew deċiżjoni ta’ l-awtorità  sanitarja, fi
żmien xahar minn dak in-nhar li l-ordni jew deċiżjoni jiġu mgħarrfa
lill-persuna interessata. Jekk il-Bord tas-Servizzi Ġenerali jwettaq
l-ordni jew id-deċiżjoni ta’ dik l-awtorità , l-appellant għandu
jħallas lis-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika, kemm-il darba jkunu
saru laqgħat barranin mill-Bord tas-Servizzi Ġenerali, somma daqs
kemm tkun l-ispiża, jiġifieri, dwar il-ħlas li jmiss lill-membri tal-
bord għal kull laqgħa li ssir dwar dak l-appell u għall-ispejjeż tat-
trasporti, meta xi wieħed minn dawk il-membri jew iżjed ikunu
marru eżaminaw il-post.
Is-Suprintendent 
tas-Saħħa Pubblika 
jista’ jġib il-
kwistjoni quddiem 
il-Bord tas-
Servizzi Ġenerali.
(5) Is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’ jġib għad-
deċiżjoni quddiem il-Bord tas-Servizzi Ġenerali kull kwistjoni li
jkollha x’taqsam ma’ bini u djar għall-abitazzjoni.
Appell mid-
deċizjoni tal-Bord 
tas-Servizzi 
Ġenerali.
(6) Mid-deċiżjoni tal-Bord għas-Servizzi Ġenerali jista’ jsir
appell lill-Qorti ta’ l-Appell, fi żmien xahar minn dak in-nhar li d-
deċiżjoni tiġi mgħarrfa lill-parti interessata; dan l-appell isir
b’rikors f’kostestazzjoni mas-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika.
Responsabbiltà  
kriminali tas-sid, 
arkitett jew bennej. 
Emendat: 
XVI. 1931.25; 
XII. 1938.3. 
103. (1) Is-sid huwa responsabbli għal kull kontravvenzjoni
tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 97 u 100 jew tar-regolamenti
magħmulin bis-saħħa ta’ l-aħħar artikolu qabel dan, kemm-il darba
ma jkunx hemm imqabbad arkitett jew bennej għat-tmexxija tax-
xogħol, u l-kontravvenzjoni ma tkunx saret, b’fatt tas-sid f’liema
każ huwa responsabbli l-arkitett jew il-bennej, jew it-tnejn, skond
ma jkun il-każ.
Is-sid ma jistax 
jopponi l-
esekuzzjoni ta’ l-
ordni tal-qorti. 
(2) Fil-każ tal-kontravvenzjoni msemmija fis-subartikolu (1)
ta’ dan l-artikolu, igħoddu kontra l-kontravventur id-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 321, u s-sid ma jistax jopponi t-
tneħħija ta’ l-inkonvenjent jew l-esekuzzjoni ta’ kull ordni ieħor
tal-qorti, għalkemm hu ma jkunx parti fil-kawża.
L-oppożizzjoni 
hija 
kontravvenzjoni.
(3) Kull oppożizzjoni mis-sid għall-esekuzzjoni ta’ xogħol
ordnat mill-qorti, hija b’kontravvenzjoni u taqa’ taħt il-pieni skond
dan il-Kodiċi.
  30      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Meta x-xogħol ma 
jsirx minħabba l-
mewt, eċċ., tas-sid, 
eċċ. 
(4) Meta xogħol ordnat b’sentenza tal-qorti ma jkunx sar
minħabba l-mewt tas-sid jew is-safar tiegħu minn Malta inkella
minħabba l-mewt jew is-safar tal-persuna responsabbli, jew
minħabba li dan is-sid jew persuna responsabbli għal raġuni jew
oħra, ma jkunux baqgħu l-proprjetarji jew l-amministraturi tal-
proprjetà  li fiha għandu jsir ix-xogħol, il-persuna li f’idejha
tgħaddi l-proprjetà  jew l-amministrazzjoni ta’ din il-proprjetà  hija
obbligata tagħmel dak ix-xogħol daqs li kieku kienet il-persuna li
kontra tagħha ġiet mogħtija s-sentenza hawn fuq imsemmija.
Dmir ta’ sid ta’ dar 
li jeħles id-dar ta’ 
ħaddieħor minn 
servitù  minħabba 
kanali li jkunu 
jagħtu għad-
drenaġġ.
Emendat: 
XVI. 1931.26; 
IX. 1982.2. 
104. (1) Is-sid ta’ dar, li minnha l-materjal illi jmur fil-loki
jew f’sink, jew f’kanali oħra ta’ ilma maħmuġ, jibqa’ sejjer fid-
drenaġġ pubbliku jew fil-fossa minn ġewwa kanali magħmulin jew
imqegħdin taħt dar oħra, għandu, meta fil-fehma ta’ l-awtorità
sanitarja hija ħaġa li tista’ ssir, jeħles lil din id-dar minn din is-
servitù  billi jagħmel kanali oħra li jieħdu l-materjal maħmuġ
direttament f’dak id-drenaġġ jew fossa; u meta d-djar ma jkunux
ta’ sid wieħed, l-ispiża totali għandha titqassam bejn is-sidien tad-
djar f’ishma li, f’kull każ, jiġu stabbiliti mill-qorti.
Dmir tas-sid jew 
ta’ min joqgħod fil-
parti ta’ fuq ta’ dar,
jew fil-parti t’isfel 
ta’ dar, 
(2) Is-sid jew id-detentur tal-parti ta’ fuq ta’ dar għandu jħalli
li jsiru, min-naħa t’isfel tad-dar sa fuq il-bejt tagħha, il-ventilaturi
meħtieġa skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 97, u s-sid jew id-
detentur tal-parti t’isfel tad-dar għandu jħalli jsiru, f’dik in-naħa
tad-dar, katusi jew kanali ta’ kumnikazzjoni min-naħa ta’ fuq għal
mad-drenaġġ pubbliku.
jew ta’ dar qrib.  (3) Is-sid jew id-detentur ta’ dar għandu wkoll iħalli illi l-
ventilaturi ta’ dar qrib jiġu mwaħħlin mal-ħitan tad-dar tiegħu,
sabiex dawk il-ventilaturi jista’ jkollhom il-għoli illi l-awtorità
sanitarja jidhrilha meħtieġ.
Il-kanali, eċċ., 
għandhom 
jitqiegħdu b’mod 
illi jkunu ta’ l-
anqas xkiel. 
(4) Fil-każijiet kollha, il-kanali, il-katusi, jew il-ventilaturi
għandhom isiru jew jitqiegħdu b’mod illi jkunu ta’ l-anqas xkiel
għal min joqgħod fid-dar, jew f’parti tad-dar, illi fiha jkunu saru
jew tqiegħdu, u ta’ l-anqas ħsara lid-dar jew lil dik il-parti tad-dar.
Meta jkun hemm 
lok għall-ħlas ta’ 
ħsara.
(5) Meta l-kanali, il-katusi jew il-ventilaturi msemmijin hawn
fuq, ma jnaqqsux il-valur tad-dar jew ta’ dik il-parti tad-dar li fiha
jkunu saru jew tqiegħdu, ma jkunx hemm lok għall-ħlas ta’ danni
ħlief għal dawk it-tiswijiet li jkunu jinħtieġu minħabba t-tqegħid
ta’ dawk il-kanali, katusi jew ventilaturi:
Iżda l-fatt biss li tkun ġiet maħluqa servitù  taħt dan l-
artikolu ma jagħti jedd għall-ebda indennizz.
It-talba għall-
indennizz m’hix 
raġuni sabiex 
jitwaqqaf ix-
xogħol.
(6) Is-sid jew detentur ma jista’ f’ebda każ jitlob li jitwaqqfu x-
xogħlijiet hawn fuq imsemmija, minħabba l-jedd li jista’ jkollu
għal xi indennizz.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        31
Is-sid għandu jħalli 
lid-Direttur tax-
Xogħlijiet Pubbliċi 
li jwaħħal 
ventilaturi tad-
drenaġġ pubbliku, 
mal-ħajt jew 
ġewwa l-ħajt ta’ 
barra tad-dar.
Emendat: 
XVII. 1893.12; 
I. 1959.8.
105. Is-sid jew id-detentur ta’ dar għandu jħalli lid-Direttur tax-
Xogħlijiet Pubbliċi li jwaħħal mal-ħajt ta’ barra ta’ dik id-dar, dak
il-ventilatur tad-drenaġġ pubbliku, illi l-Bord tas-Servizzi Ġenerali
jidhirlu li hu meħtieġ, jew jekk, minħabba d-dieq tat-triq jew għal
raġuni oħra, id-Direttur hawn fuq imsemmi jidhirlu spedjenti, li
jdaħħal dan il-ventilatur, kollu jew biċċa minnu, ġewwa dak il-ħajt;
f’dan il-każ, dwar l-indennizz igħoddu d-disposizzjonijiet ta’ l-
aħħar artikolu qabel dan.
Dar mhix tajba 
għall-abitazzjoni. 
Emendat:
XVI. 1931.27. 
Sostitwit: 
II. 1957.2. 
106. Is-sid ma jistax juża jew iħalli lil min juża għall-
abitazzjoni ebda fond li ma jkollux loki regolari jew li fil-fehma
tas-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika huwa daqshekk ħażin għas-
saħħa li ma jkunx tajjeb għall-abitazzjoni:
Iżda nuqqas ta’ tħaris mis-sid ta’ dan l-artikolu ma għandux
iġib jew jitqies li f’xi żmien qabel ikun ġieb kontra l-kerrej jew id-
detentur xi nullità  ta’ ftehim ta’ kera jew ta’ okkupazzjoni jew
jagħti jedd lis-sid li jkeċċi lill-kerrej jew detentur kemm-il darba s-
Suprintendent tas-Saħħa Pubblika ma jiċċertifikax illi l-fond ma
jistax jiġi provdut b’loki jew jiġi magħmul tajjeb għall-abitazzjoni.
Dan in-nuqqas ta’ tħaris ma għandux jolqot l-obbligazzjonijiet tas-
sid skond il-paragrafu (g) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 97 jew xi
disposizzjonijiet oħra ta’ dan il-Kodiċi.
Kantina wżata 
għall-abitazzjoni. 
Emendat: 
XXIX. 1935.6. 
107. Ħadd ma jista’ juża, jew iħalli lil min juża, għall-
abitazzjoni, ebda kantina, maqtugħa għaliha mill-bini li tagħmel
miegħu, illi tkun inbniet jew inbniet mill-ġdid wara l-ewwel ta’
Jannar ta’ l-elf tmien mija u tmenin, jew illi, ma’ tul is-sena ta’
qabel dik id-data, ma kienet qatt użata għall-abitazzjoni:
Iżda, ħadd ma jista’ juża kantina għall-irqad.
Kondizzjonijiet 
sabiex kantina tiġi 
wżata għall-
abitazzjoni. 
Emendat:
XV. 1920.3;
I. 1959.8.
108. (1) Ħadd ma jista’, ħlief b’liċenza mill-awtorità  sanitarja,
juża, jew iħalli lil min juża, għall-abitazzjoni, ebda kantina,
maqtugħa għaliha mill-bini li tagħmel miegħu, għalkemm tkun
inbniet qabel l-ewwel ta’ Jannar ta’ l-elf tmien mija u tmenin, u
kienet użata, sa dak iż-żmien, għall-abitazzjoni.
(2) Dik il-liċenza ma tiġix mogħtija ħlief -
(a) meta l-kantina, mill-art sat-travi li jżommu s-saqaf
tagħha, jew, meta s-saqaf huwa fuq il-ħnejjiet, sa nofs
il-għoli ta’ kull ħnejja, tkun għolja mhux anqas minn
żewġ metri, u għall-anqas metru ’l fuq mill-invell tat-
triq li tmiss magħha; u
(b) meta l-kantina għandha l-bieb tad-dħul mit-triq, jew
għall-anqas tieqa għat-triq, ta’ mhux anqas minn wiċċ
ta’ metru kwadru; u
(ċ) meta l-kantina għandha żewġ kmamar jew iżjed, u kull
kamra għandha l-bieb tad-dħul jew it-tieqa, kif
imsemmija hawn fuq; u
(d) meta bejn it-triq u l-ħajt ta’ barra tal-kantina, tul il-
faċċata kollha ta’ dak il-ħajt, minn ħmistax-il
ċentimetru aktar ’l isfel mill-invell ta’ l-art tal-kantina
sa l-invell ta’ wiċċ it-triq, ikun hemm spazju vojt għal
  32      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
kollox, ta’ mill-anqas tletin ċentimetru wiesgħa, u
ikkumnikat, jekk fil-fehma ta’ l-awtorità  sanitarja jkun
jinħtieġ, mal-kanal pubbliku, sabiex ma jżommx ilma
ġewwa fih; - meta l-art ta’ dak il-vojt u l-ħajt ta’ barra
tal-kantina sal-għoli ta’ mill-anqas tletin ċentimetru
mill-invell ta’ l-istess art, ikunu miksijin bl-asfalt jew
b’materjal ieħor li minnu ma jinfidx l-umdu, approvat
mill-Bord tas-Servizzi Ġenerali; - meta dan il-vojt,
f’żewġ naħiet jew iżjed tat-tul tiegħu, kif tordna l-
awtorità  sanitarja, u li meħudin flimkien ikunu
jagħmlu mill-anqas nofs it-tul ta’ dan il-vojt, ikun
imgħotti biss bi gradi tal-ħadid illi, fil-fehma ta’ dik l-
awtorità , ikunu jħallu tidħol l-arja bla ebda xkiel; -
meta kull naħa oħra tal-kantina, li ma tkunx kollha
kemm hija ħajt bejn il-kantina nfisha u kamra oħra jew
bitħa, hija magħmula jew miksija, sa mhux anqas minn
għaxar ċentimetri ’l fuq mill-wiċċ tal-blat jew tal-
materjal ta’ dik in-naħa, b’wieħed mill-materjali
msemmija hawn fuq; - meta f’kull ħajt, ta’ ġewwa jew
ta’ barra, ikun hemm saff ta’ dan il-materjal, u illi l-
wiċċ tiegħu ta’ fuq ikun mill-anqas ħamsa u għoxrin
millimetru ’l fuq mill-wiċċ ta’ l-art tal-kantina; u
(e) meta l-art tal-kantina tkun miksija b’saff ta’ asfalt, jew
konkos tas-sement idrawliku jew materjal ieħor
approvat mill-Bord tas-Servizzi Ġenerali, li jkun
jissokta mas-saff ta’ materjal li minnu ma jinfidx l-
umdu tal-ħitan; u
(f) meta l-kantina jkollha l-ventilaturi illi l-awtorità
sanitarja jidhrilha meħtieġa għat-tibdil ta’ l-arja, ukoll
jekk tkun bil-bibien u t-twieqi magħluqa.
Ix-xogħol sabiex 
isir l-ispazju vojt 
bejn il-kantina 
użata għall-
abitazzjoni u t-triq, 
jista’ jsir mid-
Direttur tax-
Xogħlijiet 
Pubbliċi.
Emendat: 
XVII. 1893.12; 
XVI. 1931.28.
109. (1) L-ispazju vojt imsemmi fil-paragrafu (d) tas-
subartikolu (2) ta’ l-aħħar artikolu qabel dan, jista’ jsir fit-triq,
kemm-il darba min jitlob il-permess lid-Direttur tax-Xogħlijiet
Pubbliċi, jagħti l-kunsens tiegħu sabiex ix-xogħol isir, bi spejjeż
tiegħu, mid-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi, u jqiegħed, f’idejn
dan, is-somma, li, fuq l-istima ta’ tliet arkitetti, tnejn maħturin mid-
Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi u ieħor minn min jagħmel it-talba,
tkun tinħtieġ għall-ispiża biex isir dak il-vojt, biex jinkesa u
jitkaħħal kif jitlob il-paragrafu hawn fuq imsemmi, biex isiru x-
xogħlijiet meħtieġa għas-saħħa tat-triq, u sabiex il-wiċċ tat-triq
jerġa’ jitqiegħed mill-ġdid bħal ma kien qabel ma nbeda x-xogħol,
mingħajr obbligu ta’ min jagħmel it-talba li jħallas ebda żieda jekk
dik is-somma wara ma tinsabx biżżejjed, jew ebda jedd għall-ħlas
lura lilu tal-bqija, jekk dik is-somma tkun iżjed minn dik li fil-fatt
tkun intefqet.
(2) Id-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi m’hux obbligat jagħti l-
permess hawn fuq imsemmi għall-wisa’ ta’ iżjed minn tletin
ċentimetru.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        33
Għal kerrejja hija 
meħtieġa l-liċenza 
mis-Suprintendent 
tas-Saħħa 
Pubblika. 
Emendat: 
XV. 1920.4; 
XVI. 1931.29, 30; 
I.1959.8. 
110. (1) Is-sid ta’ kerrejja jew ta’ biċċa minn kerrejja ma jistax
iħalli li jsir użu għall-abitazzjoni minn ebda kamra jew appartament
f’dik il-kerrejja mingħajr qabel ma jkollu liċenza mis-
Suprintendent tas-Saħħa Pubblika.
Kondizzjonijiet. 
Suprintendent tas-Saħħa Pubblika ma jkunx sodisfatt illi l-istat tal-
bini ta’ dik id-dar huwa tajjeb, li l-kondizzjoni tagħha hija iġjenika,
u li għandha drenaġġ regolari u kumditajiet sanitarji biżżejjed, u
provvista kif imiss ta’ ilma tajjeb.
Dmirijiet tas-sid. 
dar u kull parti tagħha fi stat tajjeb ta’ bini u f’kondizzjoni iġjenika
tajba, bi drenaġġ regolari u kumditajiet sanitarji biżżejjed, u
provvista kif imiss ta’ ilma tajjeb, għas-sodisfazzjon ta’ l-awtorità
sanitarja, u, meta din l-awtorità  hekk tordnalu, għandu jagħlaq bil-
ġebel il-bokka tal-bir u jagħmel pompa bil-kanni tal-ħadid jew ta’
materjal ieħor approvat mill-Bord tas-Servizzi Ġenerali.
Kerrejja ddikjarata 
mhix tajba għall-
abitazzjoni.
(4) Ħadd ma jista’ juża għall-abitazzjoni ebda kamra,
appartament jew parti ta’ kerrejja, illi l-awtorità  sanitarja tkun
iddikjarat li m’humiex tajba għal dak l-użu.
Numru li għandu 
jitpinġa fuq il-
bibien tad-dħul tal-
kmamar.
111. (1) Is-sid ta’ kerrejja għandu jpinġi u jżomm fi stat li
jista’ jinqara, numru fuq il-bieb tad-dħul ta’ kull kamra jew
appartament mikrija, jew għall-kiri, kull waħda jew kull wieħed
għalih; u kull kamra jew appartament għandhom ikunu mniżżlin
fuq il-liċenza bin-numru tagħhom.
(2) Ħadd ma jista’ jgħarraq, iħassar, jew ibiddel in-numru ta’
ebda wieħed minn dawn il-bibien.
Numru ta’ persuni 
li jistgħu joqogħdu 
fil-kmamar ta’ 
kerrejja.
Emendat: 
XV. 1920.5; 
XVI. 1931.31.
112. Ebda kamra f’kerrejja jew f’appartament f’kerrejja ma
tista’ tiġi wżata għall-abitazzjoni ta’ numru ta’ nies f’iżjed mil-
limiti msemmijin hawn taħt, jiġifieri - 
(a) jekk il-kamra għandha mill-anqas il-għoli imsemmi fil
paragrafu (d) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu 97, irid
ikollha wiċċ ta’ mill-anqas tlieta punt sebgħa ħamsa
metri kwadri għal kull persuna ta’ età  akbar minn
seba’ snin, u ta’ tnejn punt sebgħa ħamsa metri kwadri
għal kull persuna ta’ età  ta’ seba’ snin jew anqas; jew
(b) jekk il-kamra għandha għoli anqas, irid ikollha wiċċ
ta’ mill-anqas erbgħa punt sebgħa ħamsa metri kwadri
fl-ewwel każ u ta’ tlieta punt sebgħa hamsa metri
kwadri fit-tieni każ.
Preżunzjoni juris 
tantum kontra 
persuni li jagħtu 
b’kiri kantini, eċċ.
Emendat: 
XV. 1920.6. 
113. (1) Għall-finijiet tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 106,
107, 108, 110, 111 u 112, kull min, taħt kull titolu li jkun, jagħti lil
ħaddieħor it-tgawdija ta’ kantina, kamra jew appartament, jitqies li
ħalla li dawk jiġu wżati għall-abitazzjoni, jew għall-abitazzjoni ta’
persuni f’numru akbar minn dak imsemmi fl-aħħar artikolu qabel
dan, jekk ma jippruvax illi hu kien wissa espressament lill-kerrej
jew konċessjonarju ieħor, sabiex ma jagħmilx dak l-użu minnhom.
  34      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
(2) Fil-każ ta’ kerrejjiet, din it-twissija tingħadd li saret, kemm
il-darba fuq il-bieb ikun hemm imwaħħal avviż b’dik it-twissija,
miktub b’mod li jista’ jinqara.
Setgħat tal-qorti 
f’każ ta’ reċidiva. 
(3) F’każ ta’ reċidiva tas-sid, il-qorti tista’, barra milli tagħti l-
piena stabbilita f’dan il-Kodiċi, tordna l-egħluq tal-kantina, kamra
jew appartament għal żmien ta’ mhux anqas minn tliet xhur, u ta’
mhux iżjed minn sena, u jekk il-qorti jidhrilha meħtieġ, tista’
tordna illi l-bibien tal-kantina, kamra jew appartament jiġu
mbarrati bi spejjeż tas-sid.
(4) Fil-każ ta’ kerrejjiet, jingħadd li hemm reċidiva, sew jekk
il-kontravvenzjoni ta’ qabel tkun saret kemm ukoll jekk ma tkunx
saret dwar l-istess kamra jew appartament.
Numrar tal-bibien 
ta’ barra tad-djar.
114. (1) Is-sid ta’ dar għandu, fi żmien sebat ijiem minn avviż
tal-Pulizija, ipinġi fuq kull bieb ta’ barra, in-numru li jkun imiss lil
dak il-bieb, skond in-numri tal-bibien l-oħra, meta jkun hemm, fl-
istess triq; u, meta jkun meħtieġ li jimmarka żewġ bibien jew iżjed
bl-istess numru, huwa għandu jżid ma’ kull numru mtenni, ittra ta’
l-alfabet, fl-ordni ta’ l-alfabet, billi jibda mill-ewwel ittra; huwa
għandu wkoll jagħmel mill-ġdid in-numru, jew, kif ikun il-każ, l-
ittra fuq imsemmija, meta dak in-numru jew ittra ma jkunux jistgħu
izjed jinqraw faċilment.
Kobor tan-numri, 
eċċ. 
(2) Kull numru jew ittra għandhom ikunu ta’ kobor mhux anqas
minn dak ordnat mill-Pulizija.
Numru, eċċ., ma 
jistax jiġi 
mgħarraq.
(3) Ħadd ma jista’ jgħarraq jew iħassar in-numru jew l-ittra ta’
ebda bieb.
Tibdil tan-numri 
tal-bibien ta’ triq.
Emendat: 
XVII. 1893.12; 
A.L. 4 ta’ l-1963
Ħruġ ta’ l-ordni 
dwar it-tibdil tan-
numri.
115. Meta, minħabba l-bini ta’ djar ġodda, jew il-ftuħ ta’ bibien
ġodda, jew għal raġunijiet oħra, il-Ministru responsabbli għax-
xogħlijiet pubbliċi jordna li jiġu mbiddlin in-numri tal-bibien tad-
djar ta’ triq, jew li jiġi mogħti isem ġdid lil biċċa minn triq, kull
ordni bħal dan għandu jiġi maħruġ fil-Gazzetta tal-Gvern,
b’Notifikazzjoni tal-Gvern, jew b’avviż iffirmat mid-Direttur tax-
Xogħlijiet Pubbliċi; u fil-każ il-wieħed u l-ieħor, meta jkunu
tbiddlu n-numri, f’din in-Notifikazzjoni jew avviż għandhom jiġu
msemmijin in-numri ta’ qabel tal-bibien tad-djar, kif wkoll in-
numri li jkunu saru flokhom.
Il-knejjes, eċċ., 
m’humiex suġġetti 
li jiġu immarkati 
bin-numri.
116. Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 114 ma jgħoddux għal
knejjes jew bini ieħor mibni u ddestinat għal dejjem għall-qima
t’Alla.
Dmir tas-sid li 
jżomm il-bir eċċ., 
fi stat tajjeb ta’ 
tiswija,
Emendat: 
II. 1890.4; 
XVI. 1931; 32; 
XXIX. 1935.7. 
117. (1) Hu dmir tas-sid ta’ bini li jżomm fi stat tajjeb ta’
tiswija, il-bir, il-loki, is-sink jew spurgatur ieħor ta’ l-ilma
maħmuġ, il-fossa, jekk ikun hemm, kif ukoll il-katusi tagħhom jew
mezzi oħra ta’ kumnikazzjoni u l-ventilaturi msemmijin f’dan il-
Kodiċi.
u li ma jħalli ebda 
materjal jiskula 
jew inixxi. 
(2) Hu dmir tiegħu wkoll li jagħmel dak kollu li jinħtieġ biex
ebda materjal ma jiskula jew inixxi minn loki, sink, jew spurgatur
ta’ ilma maħmuġ jew mill-fossa, jew mill-katusi jew kanali
tagħhom, u biex ma jkun hemm ebda ħaġa li tagħti fastidju fil-bini
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        35
tiegħu nnifsu jew ta’ ħaddieħor.
L-ispiża għall-ftuħ 
ta’ sadd mis-sifun, 
eċċ., ibatiha d-
detentur tad-dar. 
(3) Iżda, l-ispiża tal-ftuħ ta’ sadd fis-sifun li jaqta’ id-drenaġġ
tad-dar mid-drenaġġ pubbliku jew fil-katusi li jgħaqqdu l-loki mad-
drenaġġ pubbliku, u l-ispiża tat-tnaddif ta’ kull katusa jew kanal
minħabba dak is-sadd, ibatiha d-detentur tad-dar, jekk ma jiġix
ippruvat illi s-sadd kien minn qabel li hu mar joqgħod fid-dar, jew
li sar minħabba li d-drenaġġ kien magħmul ħażin, inkella li l-kanali
huma komuni għal iżjed minn fond wieħed.
Dmir ta’ detentur 
ta’ bini, eċċ., li 
jżomm fi stat tajjeb 
irpar fuq bir 
miftuħ, eċċ. 
Emendat: 
XI. 1910;4; 
XVI. 1931.33. 
118. (1) Hu dmir tad-detentur ta’ bini jew fond ieħor li jżomm
dejjem fi stat tajjeb, kull bir, ġiebja jew fossa miftuħa, ħerża jew
ċint biżżejjed qawwi u għoli mhux anqas minn metru.
(2) Id-detentur ta’ bini jew fond ieħor m’għandu qatt iwarrab
il-ħerża jew ċint, ħlief meta huwa meħtieġ sabiex l-ilma jista’
jintrefa’ iżjed bil-ħeffa minn ġol-bir, ġiebja jew fossa, jew għal xi
bżonn ieħor, u, f’dan il-każ, huwa dmir tiegħu li jarġa’ jqiegħed il-
ħerża jew ċint hekk kif jispiċċa jew jieqaf mill-mili jew xogħol
ieħor.
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
biedja li jagħmel 
regolamenti fuq it-
tħaris ta’ siġar. 
Miżjud:
XV. 1920.7. 
Emendat: 
XIV. 1958; 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
119. Il-Ministru responsabbli għall-biedja, bil-parir tal-Bord tal-
Biedja, jista’ jagħmel, ibiddel jew iħassar regolamenti dwar kif
għandhom jinżammu u jiġu kkultivati s-siġar tal-ħarrub kif ukoll
kull xorta oħra ta’ siġar kif il-Kamra tad-Deputati tistabbilixxi bil-
mezz ta’ riżoluzzjoni.
Ħsarat fin-naħa ta’ 
barra ta’ djar 
ħaddieħor. 
Emendat: 
IV 1912.3. 
Twaħħil ta’ karti 
f’xi parti tan-naħa 
ta’ barra ta’ dar,
120. (1) Ħadd ma jista’, mingħajr il-kunsens tas-sid, jew, meta
d-dar hija okkupata minn ħaddieħor, mingħajr il-kunsens tad-
detentur, jagħmel ebda ħaġa li biha jħammeġ xi parti tan-naħa ta’
barra tad-dar, jew it-tibjid tagħha, jew idendel jew iwaħħal ma’ dik
il-parti tad-dar, karti jew xi ħaġ’oħra.
jew f’xi lok ieħor.
ħwejjeġ oħra f’ebda lok, meta dan ikun ġie ipprojbit espressament
mis-sid, jew, skond il-każ, mid-detentur.
Id-detentur, eċċ., 
għandu jżomm 
nadifa kull parti 
tad-dar.
Emendat: 
VI. 1881.2; 
II. 1890.5; 
XVI. 1931.34, 
35,36;
XII. 1938.4; 
XIV. 1958; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
II. 1968.2; 
XI. 1977.2. 
121. (1) Id-detentur ta’ dar, jew, meta ma jkunx hemm
detentur, is-sid, għandu jżomm nadifa kull parti tad-dar, sew minn
ġewwa kemm minn barra.
Ħadd ma jista’ 
jżomm ġmiegħ ta’ 
żibel. 
(2) (i) Bla ħsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodiċi, ħadd
ma jista’ jitfa’ jew jarmi jew jiddepożita f’gozz xi
żibel jew fdal jew iżomm jew iħalli li jinżamm f’xi lok
ġmiegħ ta’ żibel jew ta’ fdal, jew ta’ ilma maħmuġ,
imniġġes jew qiegħed, jew ta’ materjal maħmuġ, ta’
  36      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
ħmieġ ta’ bhejjem jew ħmieġ ieħor:
Iżda d-disposizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu ma
għandhomx japplikaw għal xi żibel mitfugħ jew mormi
jew depożitat f’gozz minn xi kennies jew persuna li
tiġbor iż-żibel fl-impieg tal-Gvern, fl-eżerċizzju xieraq
tad-dmirijiet tagħha, f’xi post provdut għal hekk mis-
Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jew għal xi żibel
miżmum f’xi post tali.
(ii) Ħadd ma jista’ jarmi jew jiddepożita f’gozz jew
iżomm jew iħalli li jiġi mormi jew depożitat f’gozz xi
materjal ieħor f’xi spazju fil-beraħ jekk dan l-ispazju
ma jkunx imdawwar b’ħajt għoli mill-anqas tnejn punt
ħamsa metri u ma jkollux liċenza maħruġa mill-
Kummissarju tal-Pulizija, li, meta jagħti liċenza tali,
jista’ jimponi dawk il-kondizzjonijiet li jidhirlu xierqa:
Iżda ebda liċenza bħal dik ma għandha tingħata
jekk ir-rimi jew id-depożitu f’gozz ta’ dak il-materjal
ma jkunx jifforma parti min-negozju ta’ l-applikant.
Setgħa tas-
Supritendent tas-
Saħħa Pubblika li 
jordna t-tneħħija 
jew il-qerda ta’ 
ġmiegħ ta’ żibel.
(3) Is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’ jordna li kull
ġmiegħ bħal dan li, fil-fehma tiegħu, jista’ jagħti fastidju jew ikun
ta’ ħsara għas-saħħa jew isir lok fejn ibejtu u jinġemgħu ġrieden,
insetti u dud ieħor li huwa ta’ ħsara għas-saħħa, jiġi minnufih
imneħħi jew meqrud jew li jsir minnu b’mod, jew li jiġi ittrattat
b’mod, li jitneħħa l-fastidju jew li ma jkunx ta’ ħsara għas-saħħa.
Detentur, eċċ., illi 
jonqos li 
jesegwixxi l-ordni 
tas-Suprintendent 
tas-Saħħa 
Pubblika. 
Meta l-
kontravvenzjoni 
hija dwar spazju 
fil-beraħ.
(4) Jekk id-detentur jew is-sid, skond il-każ, jonqos li
jesegwixxi ordni tas-Suprintendent hawn fuq imsemmi, huwa jkun
ħati ta’ kontravvenzjoni u l-qorti tordna li dak il-ġmiegħ jiġi
minnufih meqrud jew li jsir minnu inkella li jsir fih proċess b’mod
li jissodisfa lis-Suprintendent fuq imsemmi, mingħajr ebda jedd
tad-detentur jew tas-sid għal kumpens, u meta l-kontravvenzjoni
tkun dwar spazju fil-beraħ f’post abitat, il-qorti tista’ tordna lill-
ħati li jagħlaq dan l-ispazju billi jtalla’ u jżomm madwaru ħajt jew
irpar ieħor tajjeb ta’ għoli mhux anqas minn tnejn punt ħamsa
metri.
Meta sid l-ispazju 
fil-beraħ ma jkunx 
magħruf, eċċ.
(5) Meta s-sid ta’ dak l-ispazju fil-beraħ ma jkunx magħruf jew
ikun nieqes minn Malta, il-qorti, fuq rikors tal-Pulizija, tista’
tawtorizza lill-Gvern li jtalla’ dak il-ħajt jew irpar għad li ma jkun
hemm ebda kundanna kontra dak is-sid, u l-ispejjeż li jsiru għal
daqshekk jistgħu jintalbu lura bħala dejn ċivili.
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għas-
saħħa pubblika li 
jagħmel 
regolamenti. 
(6) Il-Ministru responsabbli għas-saħħa pubblika jista’ jagħmel
regolamenti dwar dawn il-ħwejjeġ li ġejjin:
(a) għall-eżami ta’ djar u postijiet oħra;
(b) għat-tneħħija minn djar jew postijiet oħra ta’ żibel u
ta’ fdal jew ta’ ilma maħmuġ, qiegħed jew imniġġes,
jew ta’ materjal maħmuġ, ta’ ħmieġ ta’ annimali jew
ħmieġ ieħor;
(ċ) għal kull ħaġa li għandha x’taqsam maż-żamm u
tneħħija ta’ dan il-materjal jew likwidu, u ma’
x’għandu jsir minnu;
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        37
(d) għat-tindif ta’ lokijiet u fosos ta’ fondi;
(e) biex jobbliga għal dan it-tindif lid-detentur jew sid ta’
dawn il-fondi; u
(f) b’mod ġenerali, għat-tmexxija sewwa tas-servizz li
jista’ jiġi stabbilit dwar waħda jew oħra mill-ħwejjeġ
imsemmijin hawn fuq.
Tfixkil.
esekuzzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jew ta’
regolament magħmul bis-saħħa tiegħu, il-qorti kompetenti tista’,
fuq rikors tal-Pulizija, toħroġ mandat, li bih tawtorizza l-użu tal-
forza għall-esekuzzjoni ta’ dawk id-disposizzjonijiet.
Materjal biex 
minnu jsir demel.
Emendat:
XV. 1920.9; 
XII. 1938.5. 
122. (1) Is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’ jagħti
permess sabiex jinżamm materjal biex isir demel f’dawk il-
postijiet, għal dak iż-żmien u taħt il-kondizzjonijiet illi huwa
jidhirlu meħtieġa sabiex ma jkunx hemm inkonvenjent jew ħsara
għas-saħħa.
Nuqqas ta’ tħaris 
ta’ l-ordni tas-
Suprintendent tas-
Saħħa Pubblika. 
(2) Meta l-persuna responsabbli tonqos li tħares l-ordni tas-
Suprintendent fuq imsemmi, biex ma jkunx hemm inkonvenjent
jew ħsara għas-saħħa, hija ssir ħatja ta’ kontravvenzjoni, u l-
materjal li jagħti dak l-inkonvenjent jew li jagħmel dik il-ħsara
għandu jsir minnu skond id-disposizzjonijiet ta’ l-aħħar artikolu
qabel dan.
Dmirijiet tas-sid u 
manager ta’ 
stabbiliment ta’ 
banjijiet.
Miżjud:
XV. 1920.8.
123. Is-sid u l-manager ta’ stabbiliment ta’ banjijiet għandhom
iżommu fi stat tajjeb ta’ ndafa u kif jixraq il-kmamar, kull parti ta’
l-istabbiliment, il-lokijiet, il-banjijiet u l-armar tagħhom, il-mobbli,
it-tagħmir, l-affarijiet tat-twaletta, ix-xugamani u l-bjankerija u
lbies li minnhom isir użu f’dak l-istabbiliment.
Dmir tas-sid jew 
tad-detentur li 
jbajjad id-dar meta 
ordnat mill-
awtorità  sanitarja. 
Emendat: 
XV. 1920.10;
I.1959.8.
124. Is-sid jew id-detentur ta’ dar huwa obbligat ibajjad u
jiddisinfetta dik id-dar, fi żmien xieraq, skond il-kobor tad-dar, kull
meta hekk jiġi ordnat mill-awtorità  sanitarja, sabiex tiġi evitata jew
ma tixxerridx marda illi, fil-fehma tal-Bord tas-Servizzi Ġenerali,
tkun imxija jew li tista’ tittieħed b’kontaġju jew b’infezzjoni, bla
ħsara tal-jedd ta’ regress li jista’ jkollha l-persuna li tagħmel l-
ispiża meħtieġa kontra l-persuna l-oħra, skond il-liġi.
Ma jistgħux 
jinżammu bhejjem 
tal-fart, eċċ., 
f’kerrejjiet,
Emendat: 
XIV. 1885.1; 
XI. 1910.5; 
XIX. 1926.8; 
XVI. 1931.37,38;
XXXVII. 1937. 2.
125. (Mħassar bl-Att XXV.2001.50.)
  38      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Projbizzjoni li 
jinżammu bhejjem 
tal-fart eċċ., f’xi 
postijiet mingħajr 
liċenza ta’ l-
awtorità  sanitarja. 
Emendat: 
XIV. 1885.2;
XI. 1910.5; 
XV 1920.11,12; 
XVI. 1931.39, 
40,41;
XII. 1938.6; 
XIV. 1958.4; 
I. 1959.8;
XXV. 1962; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XI. 1977.2.
126. (1) Ħadd ma jista’, mingħajr liċenza ta’ l-awtorità
sanitarja, illi tiswa mhux aktar minn sena, iżomm f’ebda fond
ġewwa l-limiti msemmijin fis-subartikolu (2) ta’ l-aħħar artikolu
qabel dan, ebda bhima tal-fart, jew ebda ħanżir, mogħża, nagħġa,
żiemel, bagħal jew ħmar.
Kondizzjonijiet tal-
liċenza. 
(2) L-awtorità  sanitarja ma tagħti ebda liċenza sabiex
jinżammu bhejjem minn dawk hawn fuq imsemmija, f’kantina,
ġewwa l-limiti msemmijin hawn fuq; jew biex jinżammu dawk il-
bhejjem, f’lok ieħor ġewwa dawk il-limiti, barra minn meta l-art
tkun tal-qawwi, jew ta’ l-asfalt jew ta’ materjal ieħor li ma jixrobx
ilma, u tkun minfuda mad-drenaġġ pubbliku b’mod approvat mill-
awtorità  sanitarja, u jkollha l-ventilaturi illi l-awtorità  sanitarja
jidhrilha meħtieġa.
Setgħa tas-
Suprintendent tas-
Saħħa Pubblika. 
(3) Is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’ ma jagħtix jew
ma jġeddidx din il-liċenza meta, fil-fehma tiegħu, iż-żamm tal-
bhejjem hawn fuq imsemmija jista’ jdejjaq lin-nies.
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għas-
saħħa pubblika li 
jagħmel igħodd 
dan l-artikolu għal 
postijiet oħra. 
(4) Il-Ministru responsabbli għas-saħħa pubblika jista’, minn
żmien għal-żmien, bil-parir tal-Bord tas-Servizzi Ġenerali, b’avviż
maħruġ fil-Gazzetta tal-Gvern, jagħmel igħoddu d-disposizzjonijiet
kollha jew uħud minnhom ta’ dan l-artikolu għal postijiet oħra
mhux imsemmija fis-subartikolu (2) ta’ l-aħħar artikolu qabel dan.
Ma jistgħux 
jinżammu mqajjel 
ta’ ngħaġ, eċċ., f’xi 
postijiet, 
Emendat: 
XIV. 1885.3; 
XIII. 1913.2; 
XV. 1920.13; 
XVI. 1931.42. 
127. (Mħassar bl-Att XXV.2001.50.)
Ċmieni, fran u 
foroġ.
Emendat: 
XXIX. 1935.8. 
128. Ħadd ma jista’ - 
(a) jibni ċumnija, forn, jew forġa, ma’ ħajt, ukoll jekk dak
il-ħajt ikun kollu ta’ proprjetà  tiegħu, bejn fondi ta’
sidien diversi;
(b) jibni forn, fuglar, jew forġa, jew jagħmel użu
minnhom, f’ebda post li minnu, minħabba li ma jkunx
hemm ċumnija li tieħu d-duħħan għal fuq il-bejt ta’
dak il-bini, dak id-duħħan jista’ jmur fit-triq jew f’dar
viċina, jew li juża dan il-forn, fuglar jew forġa b’mod
li jkunu jdejqu jew ta’ inkonvenjent lill-ġirien;
Xogħol tan-nar. (ċ) jaħdem xogħol tan-nar f’ebda dar li tkun qiegħda
f’post abitat, jew, mingħajr il-kunsens tan-nies li
joqogħdu fid-djar viċini, f’dar oħra f’kull post ieħor li
jkun;
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        39
Ħwejjeġ li jistgħu 
jaqbdu, f’kantina.
(d) iżomm ħwejjeġ li jistgħu jaqbdu, f’kantina, ħdejn tieqa
jew apertura oħra tagħha, li tagħti għat-triq;
Xgħil ta’ nar fl-
egħlieqi. 
(e) iqabbad nar f’għalqa tiegħu nnifsu, qrib għalqa ta’
ħaddieħor, fejn ikun hemm prodotti li jistgħu jaqbdu. 
Il-fran, ċmieni, 
eċċ., għandhom 
jinżammu ndaf. 
129. Kull min għandu forn, ċumnija, jew ħanut tax-xogħol, li
fihom isir użu ta’ nar, għandu jżomm indaf u fi stat tajjeb dan il-
forn, ċumnija jew ħanut tax-xogħol, sabiex ineħħi kull periklu ta’
ħruq.
Snajja, li jistgħu 
jdejqu lill-ġirien. 
Liċenza. 
Emendat: 
XVII. 1893.12; 
XII. 1938.7; 
XL. 1949.8. 
130. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Ħatra ta’ inġinieri 
għall-eżami ta’ 
kaldaruni. 
Miżjud:
VII. 1889.2. 
Emendat:
II. 1915.1; 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
131. (1) Il-Ministru responsabbli għax-xogħlijiet pubbliċi
jista’ jaħtar inġinier wieħed jew iżjed, biex jeżamina u jittestja
kaldaruni, ikun liema jkun l-użu tagħhom.
Setgħa ta’ l-
inġinier.
(2) L-inġinier hekk maħtur jista’, wara li jagħti avviż ta’
jumejn, jidħol f’kull bini li jkun, sabiex jara dawn il-kaldaruni.
Żminijiet li fihom 
isir eżami. 
(3) Dan l-eżami jsir kull sitt xhur, jiġifieri, fit-tieni tliet xhur u
fl-aħħar tliet xhur ta’ kull sena, jew f’kull żmien ieħor kif jiġi
stabbilit mill-Ministru responsabbli għax-xogħlijiet pubbliċi.
Drittijiet ta’ l-
eżami.
(4) Id-dritt għal kull eżami m’għandux ikun aktar minn lira, u
għandu jitħallas minn sid il-kaldarun jew minn dak li jagħmel użu
minnu.
Tifsir ta’ 
"kaldarun". 
(5) Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu, il-kelma "kaldarun" tfisser
kull reċipjent magħluq li jservi biex jipproduċi l-istim, jew
jissaħħan ilma jew likwidi oħra, inkella, li ġewwa fih igħaddi l-
istim biex isaħħan, ifawwar, igħalli, jew għal xi skop ieħor bħal
dan.
Tħaddim ta’ 
kaldarun ta’ l-istim 
fuq l-art. 
Miżjud:
XI. 1910.6. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
132. Ebda kaldarun ta’ l-istim ma jista’ jitħaddem fuq l-art
mingħajr ma jkun f’kull ħin taħt is-sorveljanza ta’ persuna
b’liċenza regulari biex taġixxi ta’ engine-driver, skond dawk ir-
regolamenti illi, minn żmien għal żmien jiġu magħmulin mill-
Ministru responsabbli għax-xogħlijiet pubbliċi.
Setgħa tal-Pulizija 
eċċ., li żżur djar.
Emendat: 
VI. 1881.3; 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
Setgħa tal-qorti.
133. Il-Pulizija, l-awtorità  sanitarja, jew kull persuna maħtura
mill-Ministru kompetenti jistgħu, f’kull żmien li jkun, bl-anqas
inkomdu li jista’ jkun għad-detentur, skond iċ-ċirkostanzi, iżuru
kull dar jew bini ieħor jew fond, biex jaraw li jiġu mħarsa d-
disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima, jew tar-regolamenti magħmulin
minn Ministru, u l-qorti tista’, meta hu meħtieġ, toħroġ mandat, u
bih tawtorizza l-użu tal-forza għall-ftuħ ta’ bibien:
Iżda dan il-mandat ma jistax jiġi esegwit qabel ma jingħata
avviż tiegħu, imqar bil-fomm, lid-detentur tad-dar, bini jew fond,
mhux anqas minn ġurnata qabel l-esekuzzjoni.
  40      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Imħażen. 
Miżjud:
VI. 1881.4. 
Emendat: 
XVI. 1931.44, 
45,46;
XXXIX. 1935.9. 
134. (1) Is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’, fil-bini ta’
mħażen għall-irfigħ ta’ oġġetti jew ta’ merkanzija, jew fil-
kostruzzjoni ta’ bini, f’egħlieqi jew f’ġonna, magħmul sabiex fih
jinżammu bhejjem jew għodod tal-biedja, jew prodotti, jiddispensa
milli jiġu mħarsa kull waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodiċi
jew tar-regolamenti magħmulin bis-saħħa ta’ l-artikolu 102,
minbarra mid-disposizzjonijiet tal-paragrafu (o) tas-subartikolu (1)
ta’ l-artikolu 97, iżda dan kemm-il darba dawn l-imħażen jew bini
jiġu mibnija biss invell ma’ l-art.
(2) Dawn l-imħażen jew bini ma jistgħux, la għal kollox u
lanqas parti minnhom, jiġu wżati għall-abitazzjoni jew għal xi skop
ieħor barra dawk hawn fuq imsemmija.
(3) Kull sid jew amministratur ieħor li jagħti b’kiri dawn l-
imħażen jew bini għall-abitazzjoni jew għal xi skop ieħor barra
dawk hawn fuq imsemmija jew li xort’oħra jħalli li jsir dan l-użu
minn dawk l-imħażen jew bini, ikun ħati ta’ kontravvenzjoni għal
dan il-Kodiċi.
TAQSIMA VI
FUQ IĊ-CIMITERJI U D-DFIN TA’ KADAVRI*
Bini ta’ ċimiterji. 
Emendat: 
XV. 1920.15. 
135. Ma jistax jinbena ebda ċimiterju mingħajr liċenza ta’ l-
awtorità  sanitarja.
Bogħod li għandu 
jinżamm fil-bini 
taċ-ċimiterji.
Emendat: 
XVII. 1893.14; 
VIII. 1932.2;
XXXIII. 1946.2; 
I. 1959.8.
136. (1) Ebda ċimiterju ma jista’ jinbena f’bogħod ta’ anqas
minn mija u tlieta u tmenin metru minn dar ta’ abitazzjoni:
Iżda kemm-il darba, għad illi jinżamm dan il-bogħod, jista’
jkun hemm perikolu għas-saħħa pubblika jew inkonvenjent lill-
ġirien, dan il-bogħod għandu jiżdied, u, meta jitqies li jaqbel fiċ-
ċirkostanzi partikolari ta’ xi każ, dan il-bogħod għandu jitnaqqas,
dejjem kif jordna l-Bord tas-Servizzi Ġenerali.
Setgħa tas-
Suprintendent tas-
Saħħa Pubblika li 
jagħti permess li 
jiġu mkabbra ċ-
ċimiterji li jeżistu.
(2) B’dana kollu, is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jista’
jagħti permess li jiġi mkabbar ċimiterju li kien jinsab ġa mibni
qabel l-ewwel ta’ Jannar ta’ l-elf disa’ mija u tnejn u tletin,
għalkemm il-bogħod ta’ dan iċ-ċimiterju jew dan it-tkabbir tiegħu,
minn dar ta’ abitazzjoni, ikun anqas minn dak imsemmi fis-
subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu, jekk huwa jkun ta’ fehma li dan
it-tkabbir hu meħtieġ għall-bżonnijiet tad-distrett.
Ċnut u 
manutenzjoni ta’ 
ċimiterji.
137. Kull min ikollu l-inkarigu ta’ ċimiterju għandu jdawwar
dak iċ-ċimiterju b’ħajt jew bi rpar ieħor suffiċjenti, għoli għall-
anqas tliet metri ’il fuq mill-art, u għandu jżomm dan iċ-ċimiterju,
u l-bini, il-ħitan, jew ċnut oħra tiegħu fi stat tajjeb.
Dħul bla jedd 
ġewwa ċimiterju. 
138. Ħadd ma jista’ jidħol f’ċimiterju mingħajr il-permess tal-
persuna inkarigata minn dak iċ-ċimiterju.
*Ara wkoll l-Ordinanza dwar id-Dfin (Kapitolu 17) u l-Ordinanza dwar iċ-
Ċimiterju ta’ l-Addolorata (Kapitolu 18).
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        41
Ħsarat f’ċimiterju.
irpar ta’ ċimiterju, jew iwaħħal fuq dak il-bini, ħajt jew irpar karti
jew xi ħaġ’oħra, jew jiddistruġġi jew iħassar monument, tabella,
skrizzjoni, lapida, siġra jew xitla ġewwa ċ-ċimeterju, jew jagħmel
hemm ġew xi ħsara oħra apposta.
Ħadd ma jista’ 
jilgħab jew jispara 
armi tan-nar 
f’ċimiterju. 
140. Ħadd ma jista’ jilgħab ebda logħob jew sport, jew, ħlief fil-
funerali militari, jispara armi tan-nar f’ebda ċimiterju, jew ifixkel
lil min ikun jinsab hemm ġew skond il-liġi sabiex jidfen xi mejjet.
Dfin.
Pulizija.
Qligħ ta’ mejtin. 
Emendat:
X. 1859.2; 
I. 1920.3. 
142. Ħadd ma jista’ jaqla’ mejtin mill-oqbra jew jiftaħ oqbra
mingħajr permess tal-Pulizija.
Żmien li fih 
għandu jsir id-dfin.
Emendat: 
II. 1880.11. 
143. (1) Ebda kadavru ma jista’ jiġi midfun qabel erbgħa u
għoxrin siegħa mill-mewt, f’każijiet ordinarji, u tmienja u erbgħin
siegħa f’każ ta’ mewt sobtu; u, matul dan iż-żmien, il-kadavru ma
jistax jitqiegħed f’kondizzjoni li minħabba fiha ma jkunux jistgħu
jidhru s-sinjali ta’ ħajja li jista’ jkun hemm jew ma tkunx tista’
tingħata l-għajnuna meħtieġa fil-każ li jidhru xi sinjal bħal dak.
(2) Iżda, il-Pulizija tista’ tagħti permess għad-dfin qabel ma
jgħaddi ż-żmien hawn fuq imsemmi fuq ċertifikat ta’ tabib, li
jwettaq li hemm sinjali li l-kadavru beda jrejjaħ, jew ta’ ċirkostanżi
oħra li ma jħallu ebda dubju dwar il-mewt tal-persuna.
Dfin f’postijiet 
ipprojbiti. 
Emendat: 
VIII. 1874.1; 
XV. 1920.16; 
XLII. 1974.2. 
144. (1) Ma jistax isir dfin ta’ mejtin f’ċimiterju, ikun fejn
ikun, li fih l-awtorità  sanitarja tkun ipprojbiet li jsir dfin, jew
mingħajr ma jitħarsu l-prekawzjonijiet sanitarji illi l-awtorità
sanitarja tkun ordnat.
Dfin ta’ nies li 
jmutu b’mard li 
jittieħed.
(2) Ma jistax isir ġarr għal ebda knisja jew kappella ta’ kadavru
ta’ xi persuna li tkun mietet bil-pesta, bil-kolera, bil-ġidri jew bid-
deni tifu jew b’dak il-mard ieħor li jittieħed b’kontaġju jew
b’infezzjoni kif is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jistabbilixxi.
Dfin fi knejjes jew 
kappelli eċċ. 
(3) Ma jista’ jsir ebda dfin f’xi knisja jew kappella jew fil-
kripta ta’ xi knisja jew kappella jew fl-annessi ta’ xi knisja jew
kappella tal-kadavru ta’ xi persuna ħlief bil-permess speċjali tas-
Suprintendent tas-Saħħa Pubblika li għandu jingħata biss
f’ċirkostanzi eċċezzjonali:
Iżda d-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu ma
għandhomx japplikaw għal xi knisja, kappella jew kripta li tkun
qegħda fiċ-Ċimiterju ta’ l-Addolorata.
Kadavru rniżmum 
mikxuf meta jibda 
jrejjaħ.
(4) Ma jistax jinżamm mikxuf, jew jitħalla mikxuf, f’post
miftuħ għall-pubbliku, kadavru li jkun beda jrejjaħ.
Kif għandu jsir id-
dfin ta’ kadavri.
Emendat: 
II. 1880.12. 
145. (1) Kull kadavru għandu jiġi midfun b’dak il-għata, li
jitolbu d-dekor u d-deċenza.
(2) Il-kadavru, jew it-tebut li ġewwa fih il-kadavru jkun
imqiegħed, meta ma jkunx tebut tal-metall magħluq għal kollox,
għandu, fil-qabar, jiġi mgħotti bit-trab sa għoli ta’ mill-anqas
ħamsa u erbgħin ċentimetru.
  42      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
(3) Fl-oqbra tal-komun ma jistax isir dfin ta’ kadavri f’ebda
xorta ta’ twiebet; u kull kadavru, f’dawn l-oqbra, għandu jiġi
mgħotti bit-trab sal-għoli msemmi hawn fuq.
(4) Meta f’qabar wieħed tal-komun jitqiegħdu żewġ kadavri
jew iżjed, kull wieħed minnhom għandu jiġi mgħotti bit-trab sa
għoli ta’ mill-anqas ħamsa u għoxrin ċentimetru, u l-kadavru li jiġi
midfun l-aħħar wieħed għandu jiġi hekk imgħotti sa ħamsa w
erbgħin ċentimetru għoli.
Setgħa tal-Pulizija 
u ta’ l-awtorità  
sanitarja li jidħlu 
f’ċimiterji. 
Emendat: 
XV. 1920.17. 
146. Kull uffiċjal tal-Pulizija jew ta’ l-awtorità  sanitarja jista’
f’kull żmien jidħol u jżur ċimiterju biex jara li jiġu mħarsa d-
disposizzjonijiet ta’ l-artikoli ta’ qabel dan ta’ din it-Taqsima, u ta’
kull regolament ieħor magħmul bis-saħħa ta’ l-artikolu li jaħbat
minnufih wara dan dwar kif għandhom jinżammu ċ-ċimiterji.
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għas-
saħħa pubblika li 
jagħmel 
regolamenti. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963;
XI. 1977.2. 
147. Il-Ministru responsabbli għas-saħħa pubblika jista’
jagħmel regolamenti dwar dak kollu li għandu x’jaqsam mal-bini,
posizzjoni u tkabbir ta’ ċimiterji, dwar kif għandu jsir id-dfin ta’
kadavri u, b’mod ġenerali, dwar kif għandhom jinżammu dawn il-
postijiet.
TAQSIMA VII
FUQ AKWEDOTTI U GĦEJJUN PUBBLIĊI
Teħid kontra il-liġi 
ta’ ilma mill-
akwedott, eċċ.
148. Ħadd ma jista’ jieħu, minn ebda akwedott, għajn, ġiebja,
kanal ta’ ilma, jew minn post ieħor bħal dawn, ilma pubbliku, li
tiegħu ma jingħatax l-użu bla ħlas lill-privat, mingħajr il-permess
ta’ l-uffiċjal inkarigat mit-tqassim ta’ l-ilma pubbliku.
Dmir tal-persuna li 
tista’ tieħu l-ilma.
149. Hu dmir ta’ kull persuna illi lilha jiġi mogħti l-permess li
tieħu l-ilma mill-uffiċjal imsemmi fl-aħħar artikolu qabel dan, li
tiżgura ruħha illi l-ġiebja li fiha l-ilma għandu jinżamm, u l-katusi
jew kanni li minnhom għandu jgħaddi l-ilma ma jkunux miksurin
jew bil-ħsara, sabiex ma jintilifx bil-bosta l-ilma hekk mogħti.
Dmir li ma 
titħalliex issir ħsara 
fil-ġibjuni ta’ l-
ilma.
150. Ħadd m’għandu jħalli illi, bi traskuraġni tiegħu, isir ftuħ,
ksur jew ħsara f’serratura, katusa tal-fuħħar, kanna, bieb jew f’opra
oħra ta’ xi ġibjun jew ta’ xi reċipjent ieħor ta’ ilma pubbliku, jew
illi ssir xi ħaġ’oħra li minħabba fiha dan l-ilma jinħela.
Tħażżin ta’ l-ilma 
pubbliku. 
Emendat: 
X. 1957.2. 
151. (1) Ħadd m’għandu jħalli illi, bi traskuraġni, jidħol żibel,
tajn jew ħwejjeġ oħra li jagħmlu ħsara jew deni, ġewwa l-għejjun,
l-akwedotti, jew postijiet oħra magħmulin biex fihom jinżamm l-
ilma pubbliku; jew illi ilma jinten jew ħwejjeġ oħra li jagħmlu deni
jnixxu f’dawn l-għejjun, akwedotti jew postijiet oħra, minn fosos,
kanali jew bnadi oħra; jew illi ssir xi ħaġ’oħra li biha l-ilma
pubbliku jitħammeġ jew ma jibqax tajjeb għas-saħħa.
(2) Ħadd m’għandu jixħet jew iħalli jixxerred xi żibel bi
traskuraġni, jew xi ilma mdennes jew maħmuġ jew xi ħaġ’oħra li
tagħmel deni fil-ħofra fejn jaqa’ l-ilma ta’ xi għajn pubblika.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        43
TAQSIMA VIII 
FUQ L-ANNIMALI
L-artikoli 152 sa 168, it-tnejn inklużi, ġew imħassrin bl-Att
XXV.2001.50.
TAQSIMA IX
FUQ IL-LUKANDI U ALLOĠĠI OĦRA
L-artikoli 169 sa 180, it-tnejn inklużi, ġew imħassrin bl-Att
XXVII.2001.33.
TAQSIMA X
FUQ TAL-ĦWIENET U TRAFFIKANTI OĦRA
Traffikanti, 
bejjiegħa fit-triq 
b’karettun jew 
mingħajru.
Emendat: 
XIII. 1921.4; 
XIX. 1926.10; 
VII. 1931.2;
XXXV. 1940.2; 
XL. 1949.9;
XIV. 1958; 
XXV. 1962; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
A.L. 46 ta’ l-1965. 
181. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Setgħa tal-Ministru 
Bejgħ bl-imnut ta’ 
nbid, eċċ., 
mingħajr liċenza. 
L-Ord. XIII ta’ l-
1888 kif emendata 
bl-Ord. VIII ta’ l-
1939, XXXIV ta’ l-
1940 u III ta’ l-
1941, inkorporati. 
Emendat:
XL. 1949.11.
182. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
  44      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Kemm iddum 
tiswa liċenza għall-
bejgħ ta’ nbid, 
birra jew likuri 
spiritużi.
Emendat:
II. 1880.16;
I. 1898.1;
XI. 1910.11;
II. 1911.1;
IV. 1912.4;
XV. 1920.19;
XX. 1944.2;
XXX. 1947.2;
X L. 1949.12;
XIV 1958;
XXV. 1962;
A.L. 4 ta’ l-1963;
XVI. 1966.2;
XXXIII. 1974.2.
183. (1) Il-Ministru responsabbli għall-Pulizija jista’ jagħmel
regolamenti dwar il-għoti u taħsir ta’ liċenzi għall-bejgħ ta’ nbid,
birra jew likuri spiritużi, u dwar il-bejgħ ta’ xorb mhux spirituż, u
biex jillimita n-numru ta’ liċenzi skond iċ-ċirkostanzi.
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
Pulizija li jagħmel 
regolamenti dwar 
il-bon-ordni fil-
ħwienet.
(2) Il-Ministru responsabbli għall-Pulizija jista’ wkoll jagħmel
regolamenti sabiex jiżgura l-bon-ordni u d-deċenza pubblika fil-
ħwienet jew ħdejn ħwienet tal-bejgħ ta’ l-inbid, birra jew likuri
spiritużi jew tal-bejgħ ta’ xorb mhux spirituż u fir-ristoranti jew
ħdejn ristoranti jew ħwienet ta’ l-ikel mhux kompriżi fil-klassi ta’
ħwienet fuq imsemmija.
Ħinijiet ta’ ftuħ u 
ta’ egħluq ta’ 
ħwienet. 
Emendat:
III. 1868.4;
XI. 1910.12;
I. 1920.4;
X L . 1949.13;
XIV. 1958;
XXV.1962;
A.L. 4 ta’ l-1963.
Kap.128.
184. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Sid ta’ ħanut li 
jħalli sokor, eċċ.
Emendat:
III. 1872.13;
XI. 1910.13;
XVII. 1938.4.
185. (1) Ebda sid ta’ ħanut b’liċenza għall-bejgħ bl-imnut ta’
nbejjed, birra jew likuri spiritużi ma jista’ -
(a) iħalli fil-ħanut tiegħu li nies jiskru jew li jkun hemm
ġlied jew kwistjonijiet; jew 
(b) ibiegħ inbejjed, birra jew likuri spiritużi lil xi ħadd fis-
sakra, jew lil persuna li tidher li tkun moħħha marid
jew nieqsa minn moħħha, jew li jkollha anqas minn
sittax-il sena; jew
(ċ) iżomm fil-ħanut armi regolari fil-qabda ta’ xi persuna
oħra; jew
(d) jagħti rifuġju, jew, xjentement, iħalli lil surġent jew
kuntistabbli tal-Pulizija bl-uniformi li jibqa’ fil-ħanut,
ħlief biex iżomm jew jerġa’ jġib il-bon-ordni, jew biex
jesegwixxi d-dmirijiet tiegħu; jew
(e) jagħti nbid, birra jew likuri spiritużi, sew b’bejgħ
kemm ukoll b’xejn, lil surġent jew kuntistabbli tal-
Pulizija bl-uniformi, mingħajr l-awtorità  ta’ uffiċjal
superjuri ta’ dak is-surġent jew kuntistabbli, jew lil
persuna bl-uniformi li tagħmel mal-forzi armati ta’
Malta, bejn il-ħin tal-ftuħ tal-ħanut u t-tmienja ta’
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        45
filgħodu.
Applikabbiltà  ta’ l-
artikolu 175. 
(2) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 175 igħoddu għal nies tal-
ħwienet b’liċenza għall-bejgħ bl-imnut ta’ nbejjed, birra jew likuri
spiritużi.
Dħul mill-Pulizija.
Emendat: 
XI. 1910.14. 
Sostitwit: 
XLIX. 1981.6. 
186. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Il-werriet, eċċ. 
jista’ jkompli n-
negozju. 
187. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Imwieżen, użin, u 
kejl.
188. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Miżien, użin u kejl 
mhux ġust jew 
mhux imbullat.
Emendat: 
XXVIII. 1994.45;
XIX.1996.10. 
189. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Il-ħwienet 
għandhom 
jinżammu ndaf u 
f’kondizzjoni 
sanitarja. 
190. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Ma tistax 
titqiegħed fit-triq 
jew fis-swieq 
merkanzija għall-
bejgħ ’il-barra mil-
limiti mogħtijin 
mill-Pulizija.
191. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Setgħa tal-Pulizija 
li tagħlaq ħwienet 
f’każ ta’ rewwixta.
192. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
Sid ta’ ħanut li 
jħalli jsir logħob 
ta’ l-azzard.
Emendat:
III. 1872.12.
Sostitwi:
XXIV. 2001.80.
Kap. 438.
193. (1) Ebda sid ta’ ħanut ma għandu jħalli li jsir fil-ħanut
tiegħu xi xorta ta’ logħob ta’ l-ażżard kemm-il darba ma jkollux
liċenza jew awtorizzazzjoni jew ikollu permess biex jagħmel dan
skond jew taħt l-Att dwar Lotteriji u Logħob Ieħor, jew taħt xi liġi
oħra.
(2) Ebda sid ta’ ħanut ma għandu xjentement iħalli li jiltaqgħu
fih nies magħrufa bħala nies ta’ kondotta ħażina.
Miżjuda:
XL. 1949.14.
TAQSIMA XI
FUQ XI SNAJJA’
Ħtieġa ta’ liċenza 
dwar xi snajja’.
Miżjud: 
XL. 1949.14.
Emendat: 
XLII. 1965.2;
VI. 1995.2.
194. (Mħassar bl-Att XXVII.2001.33.)
  46      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Miżjuda: 
XV. 1920.20. 
TAQSIMA XII 
FUQ IL-KAŻINI
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
Pulizija li jagħmel 
regolamenti dwar 
ir-reġistrazzjoni ta’ 
każini. 
Miżjud:
XV. 1920.20. 
Emendat:
XXV 1962;
A.L. 4 ta’ l-1963;
A.L. 46 ta’ l-1965.
Sostitwit:
XXVII. 2001.33.
195. (1) Il-Ministru responsabbli għall-Pulizija għandu s-
setgħa li jagħmel regolamenti dwar ir-reġistrazzjoni ta’ postijiet
bħala każini mal-Kummissarju tal-Pulizija.
(2) Dik ir-reġistrazzjoni tista’ tiġi miċħuda għal raġunijiet ta’
moralità  jew ta’ ordni pubbliku jew minħabba f’li tkun tonqos xi
ħtieġa taħt ir-regolamenti, u bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’
kull liġi oħra dik ir-reġistrazzjoni tista’ biss titħassar sew fuq talba
li ssir mis-segretarju ta’ dak il-każin f’isem il-każin innifsu jew
skond xi ordni tal-qorti li tingħata wara li jkunu sarilha rikors
għaldaqshekk mill-Kummissarju tal-Pulizija minħabba f’raġunijiet
ta’ moralità  jew ordni pubbliku jew nuqqas ta’ tħaris tar-
regolamenti:
Iżda l-Kummissarju tal-Pulizija jkun leġittimament jista’,
għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku, f’kull waqt jordna li każin
jingħalaq minnufih għal xi żmien:
Iżda wkoll ir-reġistrazzjoni ta’ każin ma tkunx tiddispensa
lil dak il-każin milli jkollu xi permess jew liċenza li jistgħu jkunu
meħtieġa b’din il-liġi jew xi liġi oħra biex tkun tista’ ssir xi attività
mill-każin.
TAQSIMA XIII 
FUQ IL-BILJARDI PUBBLIĊI
L-artikoli 196 sa 200, it-tnejn inklużi, ġew imħassrin bl-Att
XXVII.2001.33.
TAQSIMA XIV
FUQ IT-TEATRI U D-DIVERTIMENTI PUBBLIĊI
Spettakoli, eċċ. 201. Mħassar: XXVII. 2001.33.
Projbizzjoni ta’ 
tipjip tat-tabakk fit-
teatri u fiċ-
ċinematografi.
Miżjud:
XLII. 1986.20.
202. Imħassar: XLII. 1986.20.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        47
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
Pulizija li jagħmel 
regolamenti.
Emendat:
VIII. 1946.2.
Sostitwit:
X.1950.2. 
Emendat: 
XIV. 1958; 
XXV. 1962; 
A.L. 4 ta’ l-1963; 
A.L. 46 ta’ l-1965.
203. (1) Il-Ministru responsabbli għall-Pulizija jista’ jagħmel
u, wara li jkun għamilhom jemenda, jħassar jew iħassar u jarġa’
jagħmel regolamenti mill-ġdid dwar teatri pubbliċi, swali pubbliċi
taċ-ċinematografu, wirjiet u divertimenti pubbliċi, ballijiet pubbliċi
u, f’kull każ, dwar l-inħawi ta’ sew sew madwarhom. Mingħajr
ħsara għall-ġeneralità  ta’ din is-setgħa, dawk ir-regolamenti jistgħu
jaħsbu b’mod partikolari -
(a) għall-ħruġ u tiġdid mill-Kummissarju tal-Pulizija ta’
liċenzi dwar dawk il-postijiet u l-kondizzjonijiet li
jriġu dawk il-liċenzi;
(b) għall-għodod għat-tifi tan-nar u prekawzjonijiet oħra
kontra l-ħruq; it-taħriġ, kwalifiki u għoti ta’ liċenzi
lill-pompieri; 
(ċ) għall-kwalifiki u għoti ta’ liċenzi tan-nies li għandhom
ikunu fil-kmamar minn fejn jitħaddmu l-filmijiet;
(d) għalbiex dawk il-postijiet jinżammu ventilati mill-
aħjar u fi stat tajjeb kif titlob is-sanità ; 
(e) għall-ħatra u l-ħidma ta’ ċensuri, il-ħlas lilhom ta’
dawk id-drittijiet illi jista’ minn żmien għall-ieħor
jistabilixxi l-Ministru responsabbli għall-Pulizija; u
appell mid-deċiżjonijiet taċ-ċensuri;
(f) għall-għoti ta’ liċenza lill-importaturi tal-filmijiet; ir-
responsabbiltajiet ta’ l-importaturi u ta’ l-esibituri, l-
inqas ħtiġiet ta’ filmijiet li jintwerew lill-pubbliku; u l-
pattijiet u kondizzjonijiet ta’ fornitura ta’ filmijiet
mill-importaturi lill-esibituri;
(g) għall-kontroll ta’ kuntratti bejn l-intraprendituri ta’
rappreżentazzjonijiet u wirjiet pubbliċi u l-artisti u
impjegati oħra dwar hekk;
(h) għal kemm għandhom idumu r-rappreżentazzjonijiet,
il-wirjiet u l-ispettakoli pubbliċi, u x’għandu jkun
fihom il-programmi tagħhom;
(i) għad-dħul fl-imsemmijin postijiet u tirżin ta’ dħul
għalihom skond l-età  dwar klassijiet differenti ta’
divertimenti;
(j) kif u fejn joqgħodu n-nies fl-imsemmijin postijiet u l-
prezzijiet tad-dħul dwar klassijiet differenti ta’
siġġijiet, ta’ nħawi differenti u ta’ okkażjonijiet
differenti;
(k) għall-kontroll ta’ l-imġieba fl-imsemmijin postijiet u l-
jedd tal-Pulizija li toħroġ ’il barra n-nies minn post
bħal dak waqt li jkun hemm rappreżentazzjoni,
spettakolu jew wirja;
(l)għall-jedd ta’ dħul fl-imsemmijin postijiet ta’
awtoritajiet pubbliċi speċifikati, u l-jeddijiet li xi
awtorità  minn dawk li tista’ tinqeda bihom fuq dak id-
dħul;
(m) għar-responsabbiltà  ta’ persuna bil-liċenza għall-atti
tar-rappreżentanti u mpjegati tiegħu;
  48      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
(n) għalbiex jiġu stabbiliti l-pieni li kull ħati kontra
regolamenti magħmulin bis-saħħa ta’ dan l-artikolu
jista’ jeħel: f’dawn il-pieni jista’ jkun hemm multi
f’ammont mhux ogħla minn ħamest elef lira, sew jekk
tissemma l-inqas piena sew jekk ma tissemmiex, u s-
sospensjoni jew it-taħsir ta’ liċenza sew jekk maħruġa
taħt regolamenti magħmulin bis-saħħa ta’ dan l-
artikolu jew xort’oħra;
(o) għat-twaqqif ta’ bord ta’ arbitraġġ sabiex jaqta’
kwistjonijiet bejn importaturi u esibituri ta’ filmijiet;
il-ħidma u s-setgħat ta’ bord bħal dan, u l-proċedura li
għandha titħares fil-proċedimenti li jkollu quddiemu.
(2) Regolamenti magħmulin bis-saħħa tas-subartikolu (1) ta’
dan l-artikolu jista’ jkun fihom li għandhom jgħoddu, sa fejn
jingħad fihom, dwar postijiet li jkunu każini jew istituti fejn isiru
rappreżentazzjonijiet teatrali jew ċinematografiki jew wirjiet jew
ballijiet, sew jekk is-soltu jew ta’ minn xi daqqiet, u sew jekk bil-
ħlas jew xort’oħra, quddiem xi spettaturi jew ġemgħa nies li jkunu
jgħoddu tletin persuna jew iżjed.
(3) Regolamenti magħmulin taħt dan l-artikolu għandhom
jitqiegħdu fuq il-mejda tal-Kamra tad-Deputati malli jista’ jkun
wara li jsiru; u, jekk il-Kamra tad-Deputati fi żmien għoxrin
ġurnata li jibdew igħoddu minn dik il-ġurnata li fiha xi regolament
jew regolamenti minn dawn jitqiegħdu quddiemha, tiddeċiedi
b’riżoluzzjoni li huma għandhom jitħassru, jew jiġu emendati, dan
ir-regolament jew dawn ir-regolamenti ma jibqgħux ikollhom
effett, jew ikunu hekk emendati iżda bla ebda ħsara għal kull ħaġa
li tkun saret qabel bis-saħħa tagħhom jew għall-għemil ta’ kull
regolament ġdid. Meta wieħed jikkalkula kull żmien għall-finijiet
ta’ dan is-subartikolu ma għandu jittieħed kalkolu ta’ ebda żmien li
fih il-Kamra tad-Deputati tinħall jew tagħmel xi proroga jew li fih
taġġorna għal iżjed minn erbat ijiem.
Setgħa biex 
jinżammu jew 
jitwaqqfu 
esibizzjonijiet. 
Miżjud:
X. 1950.2.
204. Il-Kummissarju tal-Pulizija jkun jista’ għal raġunijiet ta’
ordni pubbliku, jew tas-sigurtà  jew moralità  pubblika jew
minħabba n-nuqqas ta’ min ikollu l-liċenza li jħares id-
disposizzjonijiet tar-regolamenti magħmulin bis-saħħa ta’ l-
artikolu 203 ta’ dan il-Kodiċi, jordna t-twaqqif minnufih ta’ xi
rappreżentazzjoni, spettakolu, wirja jew divertiment pubbliku, kif
ukoll is-sospensjoni ta’ kull liċenza u l-egħluq għal żmien mhux
itwal minn ħmistax il-jum ta’ kull lok fil-kwistjoni.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        49
TAQSIMA XV
FUQ IL-KAĊĊATURI
Liċenza tal-kaċċa. 
Emendat: 
XI. 1910.15; 
XL. 1949.17.
Sostitwit:
XVII. 1980.2. 
Emendat:
V. 1991.50.
205. (1) L-użu ta’ xkubetti u armi oħra tan-nar għall-kaċċa hu
permess iżda biss kif provdut fid-disposizzjonijiet li ġejjin ta’ din
it-Taqsima. 
(2) Ebda persuna ma għandha ddur għall-kaċċa b’xi xkubetta
jew arma oħra tan-nar mingħajr liċenza valida mill-Pulizija.
(3) Liċenza maħruġa taħt is-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu
ma tkunx valida matul dawk il-perijodi l-oħra li jiġu speċifikati fil-
liċenza.
Kondizzjonijiet 
għall-liċenza. 
Emendat:
XI.1910.15.
XVII.1963.4;
XXVII. 2001.33.
206. Dik il-liċenza ma tiġi mogħtija lil ebda persuna -
(a) li ma tkunx għalqet it-tmintax il-sena; jew
(b) li, fil-fehma tal-Kummissarju tal-Pulizija, ma tkunx ta’
kondotta tajba jew ma jkollhiex il-ħila li timmaniġġa
xkubetta jew arma oħra tan-nar mingħajr perikolu; jew
Kap. 9.
(ċ) li, fis-sena ta’ qabel, tkun ġiet misjuba ħatja ta’
kontravvenzjoni kontra d-disposizzjonijiet ta’ din it-
Taqsima, jew kontra l-paragrafu (a) ta’ l-artikolu 340
tal-Kodiċi Kriminali.
Min jitqies li jkun 
idur għall-kaċċa.
Miżjud:
XI. 1910.15.
Emendat:
XVII. 1980.3.
207. Imħassar: V. 1991.50.
1l-liċenza hija 
persunali.
Miżjud: 
XI. 1910.15.
208. Din il-liċenza hija persunali u ebda persuna li jkollha din
il-liċenza ma tista’ tħalli li ħaddieħor jinqeda biha.
Il-liċenza għandha 
tintwera meta 
titlobha l-Pulizija.
Miżjud: 
XI. 1910.15. 
Emendat: 
XXII. 1952.2. 
209. Kull min jinsab idur għall-kaċċa għandu, meta jiġi mitlub
minn uffiċjal tal-Pulizija, jagħti ismu, kunjomu u partikolaritajiet
oħra u jipproduċi l-liċenza tiegħu jew fil-ħin li jkun mitlub jew fi
żmien jumejn minn meta tkun saret it-talba fil-post li jiġi ndikat
mill-uffiċjal tal-Pulizija.
Ħadd ma jista’ 
jidħol f’raba’, eċċ., 
ta’ ħaddieħor.
Emendat: 
XI. 1910.15. 
210. Imħassar: V. 1991.50. 
Sparar addoċċ ta’ 
armi tan-nar. 
Miżjud:
XI. 1910.15. 
Sostitwit: 
XVII. 1980.4. 
211. Imħassar: V. 1991.50.
Liċenza ta’ l-
ibbalzmar. 
Miżjud: 
XVII. 1980.5. 
Emendat5:
XXVII. 2001.33.
212. (1) Ebda persuna ma tista’ tagħmilha ta’ taxidermist
mingħajr liċenza mill-Ministru responsabbli għall-ambjent jew
minn dik il-persuna jew awtorità  oħra li jistgħu jkunu msemmija
minn dak il-Ministru.
(2) Liċenza mogħtija taħt is-subartikolu (1) tista’ tkun suġġetta
  50      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
għal dawk il-kondizzjonijiet li dak il-Ministru jew persuna jew
awtorità  oħra kif hawn qabel imsemmija jistgħu jqisu xierqa, u kull
detentur ta’ liċenza li jikser xi waħda minn dawk il-kondizzjonijiet
jitqies li qed jagħmilha ta’ taxidermist mingħajr liċenza.
(3) Kull persuna misjuba ħatja ta’ krudeltà  ma’ l-annimali
skond xi liġi, ma tkunx tista’ tikseb liċenza taħt dan l-artikolu għal
perijodu ta’ ħames snin.
Liċenza ta’ bird-
ringer.
Miżjud: 
XVII. 1980.5. 
213. Imħassar: V. 1991.50.
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
ambjent li jagħmel 
regolamenti.
Miżjud: 
XI. 1910.15. 
Emendat: 
XXVII. 1935.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
XXVII. 2001.33.
214. Il-Ministru responsabbli għall-ambjent jista’, minn żmien
għal żmien, jagħmel, ibiddel jew iħassar regolamenti dwar l-
esekuzzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ din it-Taqsima u speċjalment
dwar il-protezzjoni ta’ annimali tal-kaċċa u ta’ għasafar tal-barr.
TAQSIMA XVI
FUQ IR-RAGĦAJJA TAL-MOGĦOŻ U TAN-NGĦAĠ
L-artikoli 215 sa 217, it-tnejn inklużi, ġew imħassrin bl-Att
XXVII.2001.33.
Emendata: 
VII. 1889.3.
TAQSIMA XVII
Ememdat:
II. 1958.
FUQ IL-PORTERS
Liċenza lill-
porters.
Emendat:
VII.1889.3; 
XIII. 1913.4;
VI. 1933.1;
II. 1958.5;
IX. 1971.3;
XVII. 1991.82.
218. Mħassar: XXVII. 2001.33.
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
portijiet li jagħmel 
regolamenti u 
tariffi dwar il-
porters. 
Emendat: 
II. 1880.23; 
VII. 1889.3;
XIV. 1932.2; 
VI. 1933.1; 
XI. 1933.2; 
II. 1958.5;
A.L. 4 ta’ l-1963; 
XVII. 1991.82. 
219. Mħassar: XXVII. 2001.33.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        51
Porters ma Il-ġarr 
tal-bagalji għandu 
jsir mill-porters 
tal-bagalji.
Miżjud: 
VI. 1933.1. 
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963;
IX. 1971.3. 
220. Imħassar: XVII. 1991.82. 
Ix-xogħol tal-
porters tal-bagalji 
jsir taħt it-triġija 
tad-Direttur tal-
Portijiet. 
Il-Gvern ma 
jagħmel tajjeb għal 
ebda telf jew ħsara.
Miżjud:
VI. 1933.1. 
Emendat: 
IX. 1971.3. 
221. Imħassar: XVII. 1991.82. 
Miżjuda: 
XIII. 1900.1. 
TAQSIMA XVIII
FUQ TAL-BLAKK
Liċenza lil tal-
blakk.
Miżjud: 
XIII. 1900.1. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963.
222. Mħassar: XXVII. 2001.33.
Miżjuda:
VII. 1942.2.
TAQSIMA XIX
FUQ IL-PITKALI U BEJJIEGĦA TAL-PRODOTTI 
TAL-BIEDJA
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
biedja li jagħmel 
regolamenti.
Miżjud:
VII. 1942.2.
Emendat:
XIV. 1958;
A.L. 4 ta’ l-1963.
223.* Il-Ministru responsabbli għall-biedja jista’ jagħmel
regolamenti dwar il-bejgħ, bl-irkant jew xort’oħra, ta’ prodotti tal-
biedja u dwar il-għoti ta’ liċenzi ta’ persuni li għandhom x’jaqsmu
ma’ dan. F’dawn ir-regolamenti jista’ jkun hemm pieni speċjali
kontra min jonqos li jħarishom.
TAQSIMA XX
Sostitwit:
XXX. 1972.2.
FUQ L-IBĦRA TERRITORJALI, IL-PORTIJIET U 
L-MOLLIJIET
Ingombru fil-
portijiet u fuq il-
mollijiet.
Emendat:
XV. 1904.1;
A.L. 4 ta’ l-1963;
XVII. 1991.82.
224. (1) Ħlief kif provdut f’xi liġi oħra, ħadd ma jista’ jħalli,
fil-portijiet jew fuq il-mollijiet, ebda ħaġa li tista’ tfixkel in-
navigazzjoni jew tingombra l-passaġġ, l-imbark jew l-iżbark ta’
nies, ta’ merkanzija jew ħwejjeġ oħra, jew iħalli abbandunat jew
imgħarraq bastiment li ma jiswiex iżjed għall-baħar; jew jarmi
ħwejjeġ li jistgħu jiġimgħu ħama; jew b’xi mod ieħor ibiddel minn
kif inhu l-istat tal-qiegħ tal-port, jew jingombra l-isfog ta’ drenaġġ
pubbliku li jferragħ fil-baħar.
*Dan l-artikolu, meta sar, kien jikkonsisti f’żewġ subartikoli. Is-subartikolu (2)
ġie mħolii barra, għaliex ma baqgħax iseħħ.
  52      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Xħit ta’ saborra, 
eċċ., barra l-
portijiet.
(2) Ebda saborra, ġebel, ħama, fdal ta’ materjal imkisser,
ħmiġijiet, jew materjal ieħor iebes, ma jistgħu jinxteħtu minn
bastiment jew karrakka, f’area, ’il barra mill-portijiet, li tiġi
stabbilita mill-Ministru responsabbli għall-portijiet b’avviż fil-
Gazzetta tal-Gvern, jew kontra regolamenti magħmulin minn żmien
għal żmien mill-Ministru responsabbli għall-portijiet u pubblikati
fil-Gazzetta tal-Gvern, dwar il-ġarr u l-ħatt ’il barra mill-portijiet
tal-materjal jew ħwejjeġ hawn fuq imsemmija.
Annimali li 
jitniżżlu l-baħar.
Emendat:
XIX. 1926.12.
225. (1) Ħadd ma jista’ jressaq annimali f’ebda parti ta’ xatt
il-baħar fejn ikun hemm nies igħumu, kemm-il darba dik il-parti ma
tkunx qiegħda espressament għall-annimali.
Setgħa tal-
Kummissarju tal-
Pulizija li jagħmel 
regolamenti.
(2) Il-Kummissarju tal-Pulizija jista’ jagħmel regolamenti dwar
il-ħinijiet u l-postijiet li fihom l-annimali jistgħu jitniżżlu l-baħar.
Tiġrijiet eċċ. 
Emendat: 
XV. 1920.21; 
XVII. 1991.82. 
226. Ħadd ma jista’ jagħmel tiġrijiet ta’ dgħajjes, ġostri, jew
divertimenti jew wirjiet oħra pubbliċi, jew jixgħel logħob tan-nar,
jew jispara armi tan-nar f’port, mingħajr liċenza tal-Kummissarju
tal-Pulizija mogħtija bil-kunsens ta’ l-Awtorità  Marittima ta’
Malta.
Xħit fil-portijiet ta’ 
oġġetti li jagħmlu 
ħsara lis-saħħa.
Emendat: 
XV. 1904.2; 
XXX. 1972.3. 
227. Ħadd ma jista’ jħalli fil-portijiet jew fuq il-mollijiet ebda
ħaġa li tista’ tkun ta’ ħsara għas-saħħa tan-nies jew li ddejjaq in-
nies; inkella jixħet fil-baħar ta’ xi port jew f’xi parti ta’ l-ibħra
interni jew ta’ l-ibħra territorjali ta’ Malta xi ħmiġijiet jew likwidu
maħmuġ li jista’ joħloq inkonvenjent.
Kontaminazzjoni 
tal-portijiet u ta’ l-
ibħra territorjali 
b’pitrolju jew bi 
żjut oħra. 
Miżjud:
XIX. 1926.13. 
Sostitwit: 
XXX. 1972.4.
Emendat:
XVII. 1991.82.
228. (1) Jekk xi pitrolju jew żejt ieħor jew xi taħlita li jkun
fiha pitrolju jew żejt ieħor tintefa’, tnixxi jew tmur fil-baħar ta’ xi
port jew f’xi parti ta’ l-ibħra nterni jew ta’ l-ibħra territorjali ta’
Malta minn xi bastiment jew xi post fuq il-baħar, jew minn xi post
fuq l-art, jew minn xi apparat użat biex jittrasferixxi pitrolju jew
żjut oħra minn fuq jew għal fuq xi bastiment (sew jekk għal jew
minn xi post fuq l-art jew fuq il-baħar), f’dak il-każ -
(a) jekk it-tfiegħ, it-tnixxija jew il-mawrien tkun minn
bastiment, is-sid jew il-kaptan tal-bastiment, jew
(b) jekk it-tfiegħ, it-tnixxija jew il-mawrien tkun minn
apparat użat biex jittrasferixxi pitrolju jew żjut oħra
minn fuq jew għal fuq bastiment, jew tiġri fil-waqt li
pitrolju jew żjut oħra jkunu qed jiġu hekk trasferiti, is-
sid jew il-persuna inkarigata mill-apparat, jew
(ċ) jekk it-tfiegħ, it-tnixxija jew il-mawrien tkun minn xi
post ieħor, min jokkupa l-post jew ħaddieħor li jkun
inkarigat minn dak il-post,
ikun ħati ta’ reat kontra dan l-artikolu u jeħel, meta jinsab ħati,
multa ta’ mhux inqas minn mitt lira u mhux iżjed minn elfejn lira,
jew priġunerija minn xahar sa sitt xhur, jew dik il-multa u
priġunerija flimkien.
(2) Kull persuna li tinsab ħatja ta’ reat skond dan l-artikolu
tkun responsabbli għad-danni kollha kkaġunati u għall-ispejjeż
kollha li jinqalgħu mill-fatti li jikkostitwixxu r-reat, u l-qorti
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        53
għandha, fuq talba tal-prosekuzzjoni magħmula f’kull żmien tal-
proċedimenti qabel ma tingħata s-sentenza finali, tordna fl-istess
sentenza lill-ħati biex jagħmel tajjeb għal u jħallas lid-Direttur tal-
Portijiet dawk id-danni u spejjeż kollha li jiġu likwidati mill-istess
qorti, liema ordni jkun esegwibbli bl-istess mod bħallikieku kien
mogħti f’azzjoni ċivili li tkun saret kif imiss mill-Awtorità
Marittima ta’ Malta  kontra min jagħmel ir-reat:
Iżda ebda ħaġa f’dan is-subartikolu ma ttellef id-dritt ta’
terzi persuni li jagħmlu xi azzjoni ċivili kontra min jagħmel ir-reat
għal xi ħsara li huma jbatu.
Bejgħ ta’ nbejjed u 
likuri spiritużi ma’ 
ġenb bastimenti 
tal-gwerra.
Emendat:
X. 1867.3;
IX. 1971.3;
XVII. 1991.82.
229. (1) Ħadd ma jista’ jieħu ma’ ġenb bastimenti jew bċejjeċ
tal-gwerra, jew ma’ ġenb dgħajjes ta’ dawn il-bastimenti, inbejjed
jew likuri spiritużi, sew għal bejgħ kemm xort’oħra, mingħajr il-
permess ta’ l-uffiċjal kmandant ta’ dak il-bastiment jew biċċa tal-
gwerra.
Ma jistgħux jieqfu 
dgħajjes ħlief 
f’ċertu bogħod 
minn bċejjeċ tal-
gwerra.
(2) Ebda dgħajsa ma tista’, mingħajr il-permess ta’ l-uffiċjal
fuq imsemmi, jew ta’ l-Awtorità  Marittima ta’ Malta, tieqaf, f’ebda
ħin, bejn l-inżul u t-tlugħ tax-xemx -
(a) f’bogħod ta’ anqas minn sitta punt ħamsa metri minn
bastimenti jew bċejjeċ tal-gwerra li jkunu rmiġġati fil-
parti ta’ barra tad-daħla magħrufa bħala d-Daħla ta’
Bormla jew Dockyard Creek, jew minn bastimenti jew
bċejjeċ tal-gwerra li jkunu rmiġġati ’l barra minn dik
id-daħla f’bogħod mhux anqas minn ħamsa u erbgħin
metru minn postijiet li qegħdin sabiex jiġu hemm
irmiġġati l-bastimenti merkantili; jew
(b) f’bogħod ta’ anqas minn erbatax-il metru minn kull
wieħed minn dawn il-bastimenti jew bċejjeċ tal-
gwerra, li jkunu rmiġġati, ’il barra minn dik id-daħla,
f’iżjed bogħod milli hawn fuq imsemmi minn postijiet
li qegħdin sabiex jiġu hemm irmiġġati l-bastimenti
merkantili.
Għall-finijiet ta’ dan is-subartikolu, il-parti ta’ barra tad-
daħla magħrufa bħala d-Daħla ta’ Bormla jew Dockyard Creek tasal
sa linja immaġinarja miġbuda mir-rokna ta’ barra ta’ l-iskal
magħruf bl-isem ta’ l-Iskal tal-Karmnu, fil-moll tal-Birgu, sar-
rokna ta’ barra tat-triq San Ġiljan, fl-Isla.
Id-dgħajjes 
m’għandhomx 
igħabbu jew 
iniżżlu passiġieri 
ħlief mill-iskala 
tal-bastiment.
(3) Ebda dgħajsa ma tista’, mingħajr permess ta’ l-uffiċjal
hawn fuq imsemmi, tersaq, sabiex ittella’ jew tniżżel passiġġieri,
lejn ebda parti ta’ dawn il-bastimenti jew bċejjeċ tal-baħar, ikunu
fejn ikunu rmiġġati, ħlief lejn l-iskala li qiegħda għaldaqshekk.
Tlugħ fuq 
bastimenti.
Miżjud:
XIII. 1913.5.
230. Ħadd ma jista’ jitla’ jew jibqa’ fuq ebda bastiment jew
biċċa tal-baħar, kontra l-projbizzjoni espressa tal-kaptan.
  54      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Liċenza għall-
bejgħ bl-imnut fuq 
il-baħar.
Emendat:
VII. 1889.4;
XIII. 1913.6;
XV. 1920.21;
XL. 1949.18;
XVII. 1991.82;
XXVII. 2001.33.
Kap. 352.
231. (1) Ħadd ma jista’, fuq il-baħar, jagħmilha ta’ bejjiegħ bl-
imnut ta’ ebda xorta ta’ oġġetti jew merkanzija, mingħajr liċenza
mill-Awtorità  Marittima ta’ Malta.
Il-liċenza għandha 
tispeċifika x-xorta 
tad-dgħajsa.
(2) Il-liċenza għandha tispeċifika x-xorta ta’ dgħajsa li biha
għandu jsir użu fix-xogħol ta’ dik is-sengħa.
L-artikolu 309 
jgħodd għal dawn 
il-bejjiegħa. 
(3) Id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 309 jgħoddu wkoll għall-
bejjiegħa msemmijin f’dan l-artikolu.
Tagħbija, eċċ., ta’ 
saborra. 
Emendat: 
IX. 1971.3. 
232. Imħassar: XVII. 1991.82. 
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
portijiet li jagħmel 
regolamenti.
Emendat: 
I. 1856.1; 
VII. 1889.5; 
XIII. 1913.7; 
I. 1931.2;
XIII. 1962.63;
A.L. 4 ta’ l-1963;
IX. 1971.3;
XXIII. 1973.2. 
233. Imħassar: XVII. 1991.82. 
Il-Ministru 
responsabbli għall-
portijiet mogħti s-
setgħa li jagħmel 
regolamenti.
Miżjud: 
XXXVI. 1948.2. 
Emendat: 
XIV. 1958; 
XXV. 1962; 
A.L. 4 ta. l-1963;
A.L. 46 ta’ l-1965.
234. Imħassar: XVII. 1991.82.
TAQSIMA XXI
FUQ IL-KAPTANI TA’ BASTIMENTI
Il-kaptan ma 
għandux iħalli 
dgħajjes jersqu lejn 
il-bastiment. 
Emendat: 
VII. 1889.6. 
235. Il-kaptan m’għandux iħalli jersqu dgħajjes lejn il-
bastiment tiegħu, ħlief id-dgħajjes tal-bdoti jew il-vapuri ta’ l-
irmonk li jkunu jfittxu l-kiri, qabel ma l-uffiċjal tal-port ikun żar il-
bastiment, u lanqas m’għandu jħalli lil ħadd jinżel minn abbord,
qabel ma tingħata pratka lill-bastiment.
Il-kaptan ma jistax 
jikkomunika ma’ 
xi parti ta’ Malta 
ħlief mal-Port il-
Kbir jew ta’ 
Marsamxett.
236. Ebda kaptan ta’ bastiment merkantili ma jista’ jkollu
kumnikazzjoni, ħlief f’każ ta’ bżonn u mhux iżjed milli jkun hemm
bżonn, ma’ ebda parti ta’ Malta, ħlief mal-Port il-Kbir jew mal-Port
ta’ Marsamxett.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        55
Tagħbija 
perikoluża abbord 
ta’ bastimenti 
merkantili.
Emendat:
X. 1867.4;
IV. 1912.5;
XXXVI. 1947.2; 
A.L. 4 ta’ l-1963;
IX. 1971.3;
XLIX. 1981.6;
XVII. 1991.82.
237. (1) Kull kaptan ta’ bastiment merkantili għandu
jiddikjara lill-Awtorità  Marittima ta’ Malta il-kwantità  ta’
munizzjon jew esplużivi oħra jew ta’ kull tagħbija oħra ta’ xorta
perikoluża li huwa jkollu abbord. Huwa għandu jżomm, ma’ ras l-
arblu, bi nhar, bandiera ħamra (red burgee) ("B" tal-Kodiċi
Internazzjonali) u bil-lejl, globu ta’ dawl aħmar, waqt il-ħatt jew it-
tagħbija ta’ munizzjon jew esplożivi oħra jew ta’ kull tagħbija oħra
ta’ xorta perikoluża, kif ukoll malli jidħol fl-ibħra territorjali ta’
Malta u ma’ tul iż-żmien li l-bastiment idum fil-port sa kemm dak
il-munizzjon jew dawk l-esplożivi oħra jew kull tagħbija oħra ta’
xorta perikoluża jkunu abbord. Huwa għandu wkoll, qabel jibda x-
xogħol tal-ħatt jew tagħbija ta’ dak il-munizzjon jew dawk l-
esplożivi oħra jew tagħbija ta’ xorta perikoluża, iwissi
espressament b’dan lil kull bastiment li jkun fil-qrib:
Iżda d-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu ma jkunux ta’
ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ xi regolamenti magħmula taħt dan
il-Kodiċi jew ta’ xi liġi oħra u li minn żmien għal żmien jistgħu
jkunu fis-seħħ.
Setgħat ta’ l-
Awtorità  Marittima 
ta’ Malta.
(2) Meta jkun meħtieġ jew jaqbel illi xi kwantità  ta’ munizzjon
jew espluzivi oħra jew ta’ xi tagħbija oħra ta’ xorta perikoluża li
tkun abbord xi bastiment merkantili tinħatt temporanjament waqt li
l-bastiment ikun f’xi port ta’ Malta, l-Awtorità  Marittima ta’ Malta
tkun tista’ taħtar x’imkien fejn għandha titqiegħed dik il-
merkanzija, u tordna lill-kaptan tal-bastiment li jaħżen dik il-
merkanzija fejn hija tkun ħatret.
(3) Jekk il-kaptan jonqos li jesegwixxi dan l-ordni minnufih, l-
Awtorità  Marittima ta’ Malta tista’ tesegwixxi dak l-ordni bi
spejjeż u b’riskju tal-kaptan.
(4) L-Awtorità  Marittima ta’ Malta m’għandhiex tħalli s-safar
tal-bastiment mgħobbi b’dik il-munizzjon jew esplużivi jew
tagħbija ta’ xorta perikoluża jew l-irtir ta’ xi parti minn dik il-
merkanzija, sakemm ma jkunux tħallsu lilha l-ispejjeż tat-trasport u
ħarsien ta’ dik il-merkanzija u ta’ dak il-bastiment.
(5) Il-Ministru responsabbli għall-portijiet jista’, minn żmien
għal żmien, ibiddel, b’ordni pubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern, is-
sinjali msemmijin fis-subartikolu (1) ta’ dan l-artikolu.
L-Awtorità  
Marittima ta’ 
Malta għandha 
tagħmel tfittxija 
fuq bastiment li 
jkun qiegħed iħott 
tagħbija 
perikoluża. 
Emendat: 
XXXVI. 1947.3; 
IX. 1971.3.
Sostitwit:
XVII. 1991.82.
238. L-Awtorità  Marittima ta’ Malta għandha tagħmel tfittxija
bir-reqqa fuq kull bastiment merkantili li jkun ħatt munizzjon jew
esplużivi oħra jew xi tagħbija oħra ta’ xorta perikoluża, sabiex hi
tiżgura ruħha li ma baqa’ xejn iżjed abbord; u għaldaqshekk tista’
tieħu kull pass li jidhrilha meħtieġ. 
  56      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
portijiet li jagħmel 
regolamenti.
Emendat: 
I. 1856.3; 
III. 1872.20; 
XIII. 1962.63; 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
239. Imħassar: XVII. 1991.82. 
Karinar ta’ 
bastiment. 
Emendat:
III. 1872.21;
IV. 1912.6. 
Sostitwit: 
XIII. 1962.63. 
Emendat: 
IX. 1971.3; 
XXII. 1976.4. 
240. Imħassar: XVII. 1991.82. 
Il-kaptan 
m’għandux iħalli 
tipjip, eċċ., waqt it-
tagħbija jew il-ħatt 
ta’ merkanzija li 
taqbad.
Emendat: 
VII. 1889.7. 
241. Imħassar: XVII. 1991.82. 
Id-dgħajjes tal-
bastimenti 
għandhom 
ikollhom dawl.
242. Imħassar: XVII. 1991.82.
TAQSIMA XXII 
FUQ ID-DGĦAJJES
FUQ ID-DGĦAJJES TA’ KULL XORTA
L-artikoli 243 sa 247, it-tnejn inklużi, ġew imħassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
FUQ ID-DGĦAJJES TAS-SABORRA
L-artikoli 248 sa 250, it-tnejn inklużi, ġew imħassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
FUQ ID-DGĦAJJES TA’ GĦAWDEX
L-artikoli 251 sa 253, it-tnejn inklużi, ġew imħassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
FUQ IL-PUNTUNI
L-artikoli 254 sa 263, it-tnejn inklużi, ġew imħassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        57
FUQ ID-DGĦAJJES TAT-TAGĦBIJA
L-artikoli 264 u 265 ġew imħassrin bl-Att Nru. XVII ta’ l-1991. 
FUQ ID-DGĦAJJES TA’ L-ILMA
L-artikoli 266 sa 269, it-tnejn inktużi, ġew imħassrin bl-Att Nru.
XVII ta’ l-1991.
FUQ ID-DGĦAJJES TAL-PASS
L-artikoli 270 sa 286, it-tnejn inktużi, ġew imħassrin bl-Att Nru.
XXIII ta’ l-2000.
FUQ IL-KAJJIKKI U DGĦAJJES ŻGĦAR OĦRA
L-artikoli 287 u 288 ġew imħassrin bl-Att Nru. XVII ta’ l-1991.
FUQ ID-DGĦAJJES TA’ L-ISTIM
Dgħajjes ta’ l-istim 
għall-passiġġieri 
jew għall-irmonk.
Emendat: 
VII. 1889.8; 
XIII. 1913.14; 
XVII. 1991.82
289. Imħassar: XXIII. 2000.30.
Liċenza. 
Emendat:
VII. 1889.8; 
XV. 1920.21; 
XL. 1949.20;
A.L. 161 ta’ l-
1990; 
XVII. 1991.82
290. Imħassar: XXIII. 2000.30.
 Safety valve.
Emendat:
VII. 1889.8.
291. Imħassar: XVII. 1991.82.
Fuq is-safety valve 
ma jistax ikun 
hemm toqol żejjed.
Emendat:
VII. 1889.8.
292. Imħassar: XVII. 1991.82.
Salvawomi. 
Emendat: 
VII. 1889.8. 
293. Imħassar: XVII. 1991.82. 
Irpar għall-
passiġġieri ta’ fuq 
il-gverta.
Emendat: 
VII. 1889.8; 
IX. 1971.3. 
294. Imħassar: XVII. 1991.82.
  58      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Faċilitajiet sanitarji 
fuq dgħajjes ta’ l-
istim. 
Miżjud:
XIII. 1977.2. 
295. Imħassar: XXIII. 2000.30.
Spezzjon tal-
makna. 
Ċertifikat ta’ l-
ispezzjon. 
Emendat: 
VII. 1889.8.
XVII. 1991.82. 
Kap. 234. 
Kap. 352.
296. Imħassar: XXIII. 2000.30.
Spezzjon tal-buk. 
Ċertifikat ta’ l-
ispezzjon. 
Emendat: 
VII. 1889.8;
XL. 1949.21; 
XXIII. 1973.3; 
XVII. 1991.82. 
Kap. 234.
Kap. 352.
297. Imħassar: XXIII. 2000.30.
Tqegħid taċ-
ċertifikati għand l-
Awtorità  dwar it-
Trasport Pubbliku.
Emendat:
VII. 1889.8;
XV. 1920.21;
A.L. 161 ta’ l-
1990;
XVII. 1991.82.
Kap. 234.
Kap. 352
298. Imħassar: XXIII. 2000.30.
Dawl.
Emendat:
VII. 1889.8;
XI. 1973.377.
299. Imħassar: XVII. 1991.82.
Numru speċjali 
meta wżati għall-
irmonk.
Emendat:
VII. l889.8.
300. Imħassar: XVII. 1991.82.
Irmonk ta’ puntuni 
f’numru akbar 
minn dak mogħti 
fil-liċenza.
Emendat:
VII. 1889.8.
301. Imħassar: XVII. 1991.82.
Disposizzjonijiet li 
jgħoddu għad-
dgħajjes ta’ l-istim,
Emendat:
VII. 1889.8;
XI. 1910.17.
302. Imħassar: XXIII. 2000.30.
u dgħajjes bil-
mutur.
Miżjud: 
XIII. 1913.15. 
303. Imħassar: XXIII. 2000.30.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        59
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għall-
portijiet li jagħmel 
tariffi.
Miżjud:
XIII. 1913.15. 
Emendat: 
A.L. 4 ta’ l-1963. 
304. Imħassar: XVII. 1991.82. 
TAQSIMA XXIII
Emendat: 
XVI. 1937.3. 
FUQ IS-SAJD, IL-BEJGĦ TAL-ĦUT U 
D-DGĦAJJES TAS-SAJD
Setgħa tal-Ministru 
responsabbli għas-
sajd li jagħmel 
regolamenti.
Emendat: 
VII. 1889.9; 
XVI. 1937.2; 
XIV. 1958;
XXV. 1962;
A.L. 4 ta’ l-1963. 
305. Imħassar bl-Att II ta’ l-2001.
Konfiska tal-
għodod tas-sajd 
bħala konsegwenza 
li wieħed jiġi 
misjub ħati. 
Emendat: 
VII. 1889.9. 
306. Imħassar bl-Att II ta’ l-2001.
TAQSIMA XXIV 
Emendat:
VII. 1889.10. 
FUQ IL-BARKLORI
Liċenza għal 
barklori. 
Emendat: 
VII. 1889.10; 
XV. 1920.21; 
A.L. 161 ta’ l-
1990.
Sostitwit: 
XVII. 1991.82.
307. Imħassar: XXIII. 2000.30.
Kondizzjonijiet 
għall-għoti tal-
liċenza. 
Emendat:
VII. 1889.10;
XIII. 1913.16;
XV. 1920.21;
XXXVI. 1948.3;
A.L. 161 ta’ l-
1990.
Sostitwit:
XVII. 1991.82.
308. Imħassar: XXIII. 2000.30.
  60      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
Għal kemm żmien 
tiswa l-liċenza. 
Tħassir jew 
sospensjoni tal-
liċenza.
Emendat:
VII. 1889.10;
IV. 1912.8;
XIX. 1926.17;
XL. 1949.22;
XVII. 1991.82.
Kap. 37.
Kap. 234.
309. Imħassar: XXIII. 2000.30.
TAQSIMA XXV
Emendat:
IV. 1912.9.
FUQ IT-TRAFFIKANTI F’OĠĠETTI TAL-BAĦAR U F’ĦADID QADIM
L-artikoli 310 sa 316, it-tnejn inklużi, ġew imħassrin bl-Att
XXVII. 2001.33.
Miżjuda: 
XIV. 1986.2. 
TAQSIMA XXVA
FUQ VIDEO RECORDERS
Liċenza għal video 
recorder. 
Miżjud: 
XIV. 1986.2.
316A. Mħassar: XXVII. 2001.33.
Dritt għal liċenza u 
setgħa għall- 
egħmil ta’ 
regolamenti.
Miżjud:
XIV. 1986.2.
316B. Mħassar: XXVII. 2001.33.
TAQSIMA XXVI
Emendat: 
II. 1880.29.
DISPOSIZZJONIJIET ĠENERALI
Regolamenti li 
għandhom jiġu 
ppubblikati fil-
Gazzetta tal-
Gvern.
Miżjud:
II. 1880.29.
Emendat:
VII. 1889.12;
A.L. 4 ta’ l-1963.
317. Kull regolament magħmul mill-awtorità  kompetenti bis-
saħħa tas-setgħat mogħtija lilu b’dan il-Kodiċi jew b’liġi oħra, illi
n-nuqqas tat-tħaris tiegħu jikkostitwixxi reat, għandu jiġi ppublikat
fil-Gazzetta tal-Gvern.
Min jikser id-
disposizzjonijiet 
ta’ dan il-Kodiċi 
jew ta’ ordni jew 
ta’ regolament isir 
ħati ta’ 
kontravvenzjoni. 
Emendat:
A.L. 4 ta’ l-1963.
318. Kull min jikser id-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodiċi, jew
ta’ ordni jew regolament mogħti jew magħmul mill-awtorità
kompetenti, jew minn uffiċjal pubbliku ieħor, bis-saħħa ta’ dan il-
Kodiċi, sew billi jagħmel dak li hu pprojbit li jagħmel, kemm billi
jonqos li jagħmel dak li jkun ordnat li jagħmel, jew billi ma jħallix
lil ħaddieħor jagħmel dak li jkun ordnat li jagħmel jew li jista’
jagħmel jew billi jħassar jew iġib fix-xejn dak li ħaddieħor ikun
għamel, taħt id-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodiċi jew ordni jew
regolament, jew b’xi mod ieħor, isir ħati ta’ kontravvenzjoni.
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        61
Pieni. 
Emendat:
III. 1872.26; 
VIII. 1874.4; 
XI. 1910.19; 
II. 1968.3;
XXX. 1972.7; 
L. 1974.6; 
LIV. 1975.2; 
XIII. 1976.3; 
XLII. 1976.3; 
XIII. 1977.3; 
XXIII. 1978.3; 
XLIX. 1981.4; 
XV. 1985.3. 
Kap. 9.
319. (1) Bla ħsara tad-disposizzjonijiet ta’ l-artikoli 19 u 543
tal-Kodiċi Kriminali, tad-disposizzjonijiet tas-subartikoli li jaħbtu
sew sew wara dan u ta’ kull disposizzjoni oħra speċjali ta’ dan il-
Kodiċi, kull qorti ta’ ġudikatura kriminali, għal kull
kontravvenzjoni msemmija fl-aħħar artikolu qabel dan, tista’ tagħti
kull waħda mill-pieni stabbiliti fil-Kodiċi Kriminali għall-
kontravvenzjonijiet, sew separatament kemm flimkien, jew, jekk
fil-fehma tal-qorti r-reat ikun jistħoqq piena akbar, tista’ tagħti l-
piena tal-multa jew tal-priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn
xahar.
(2) Meta xi persuna tinsab ħatja ta’ kontravvenzjoni ta’ xi
waħda mid-disposizzjonijiet tal-paragrafu (a) tas-subartikolu (1)
ta’ l-artikolu 38, ta’ l-artikolu 39 jew ta’ xi regolamenti magħmula
bis-saħħa tiegħu, jew ta’ l-artikolu 190 ta’ dan il-Kodiċi, teħel,
meta tinsab ħatja, multa ta’ mhux inqas minn għaxar liri u, barra
minn dan, jekk xi vettura jew bastiment ikun użat fl-egħmil, jew
għall-għanijiet ta’ l-egħmil, tar-reat, il-qorti għandha, fuq talba tal-
prosekuzzjoni, tordna il-qbid ta’ dik il-vettura jew bastiment, skond
il-każ, għal żmien ta’ mhux inqas minn xahar iżda ta’ mhux iżjed
minn sitt xhur u s-sospensjoni għal żmien daqs dak ta’ kull liċenza
tas-sewqan f’isem min jagħmel ir-reat, matul liema żmien il-
manutenzjoni u t-tiswija (jekk ikun hemm) tal-vettura jew tal-
bastiment ikunu għas-spejjeż tad-detentur tal-liċenza tagħħa.
(2A) Meta persuna tinsab ħatja ta’ ksur ta’ xi waħda mid-
disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ l-artikolu 121 jew ta’ l-
artikolu 227 ta’ dan il-Kodiċi, teħel, meta tinsab ħatja, multa ta’
mhux inqas minn ħamsin lira iżda mhux iżjed minn mitt lira, u jekk
xi vettura jew bastiment ikun intuża fl-egħmil jew għall-għan ta’ l-
egħmil tar-reat, il-qorti għandha fuq it-talba tal-prosekuzzjoni,
tordna l-qbid ta’ dik il-vettura jew ta’ dak il-bastiment, skond il-
każ, għal żmien ta’ mhux inqas minn xahrejn iżda mhux iżjed minn
sena u, fil-każ ta’ vettura, is-sospensjoni għal żmien daqs dak ta’
kull liċenza tas-sewqan f’isem min jagħmel ir-reat, matul liema
żmien il-vettura jew il-bastiment jibqa’ għar-riskju tas-sid:
Iżda meta xi persuna li ma tkunx ħadet sehem fir-reat,
ikollha jedd għal dik il-vettura l-qbid ikun ordnat biss jekk il-qorti
tkun sodisfatta li ebda jedd bħal dak ma jkun qed jiġi preġudikat
b’dak l-ordni.
(2B) Meta reat imsemmi fis-subartikolu (2A) ta’ dan l-artikolu
jkollu x’jaqsam ma’ rimi, il-qorti għandha wkoll b’żieda ma’ kull
piena li tista’ tiġi mposta skond dan il-Kodiċi, tordna lil min
jagħmel ir-reat li jneħħi mill-post fejn ikun sar ir-reat il-materjal
kollu, li dwaru jkun instab ħati, fi żmien biżżejjed għal hekk, li jiġi
stabbilit mill-qorti, u li fin-nuqqas ta’ tħaris ta’ dak l-ordni dak il-
materjal jitneħħa għas-spejjeż ta’ min jagħmel ir-reat, f’liema każ
jista’ jiġi mġiegħel iħallas lura l-ispejjeż bħala dejn ċivili.
(2C) Jekk f’reat li għalih japplika s-subartikolu (2A) ta’ dan l-
artikolu min jagħmel ir-reat jarmi żibel, rimi, skart jew likwidu ta’
dak id-daqs jew f’dik il-kwantità  jew ta’ dak il-kumulu, li, meta
tqisu waħdu, ikun biżżejjed biex iwassal biex jikrieħ u/jew jitħassar
xi post fil-beraħ jew ta’ xi parti mill-baħar mal-kosta, dan jeħel,
meta jinsab ħati, multa ta’ mhux inqas minn ħames mitt lira iżda ta’
  62      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
mhux iżjed minn elf lira u meta xi vettura jew bastiment ikun intuża
fl-egħmil tar-reat jew għall-għan ta’ l-egħmil tar-reat id-
disposizzjonijiet tas-subartikolu (2A) ta’ dan l-artikolu dwar qbid u
sospensjoni tal-liċenza tas-sewqan għandhom japplikaw.
(2D) Jekk min jagħmel ir-reat ma jkunx is-sid tal-vettura jew tal-
bastiment kif imsemmi fis-subartikolu (2A) jew (2C) ta’ dan l-
artikolu iżda jkun aġixxa taħt l-istruzzjonijiet jew bit-tagħrif ta’
dak is-sid jew meta dak is-sid seta’ jevita l-egħmil tar-reat u ma
għamilx hekk, is-sid jeħel, meta jinsab ħati, l-istess piena stabbilita
fis-subartikoli (2A) u (2C) ta’ dan l-artikolu, u d-disposizzjonijiet
tas-subartikolu (2B) ta’ dan l-artikolu jkunu applikabbli għas-sid
tal-vettura jew tal-bastiment.
(2E) Jekk ikun jidher miċ-ċirkostanzi li fihom jinstab xi materjal
mormi kontra l-liġi, min kien is-sid jew il-persuna l-oħra
responsabbli għal dak il-materjal minnufih qabel ir-rimi tiegħu, dak
is-sid jew dik il-persuna għandha titqies li tkun iddepożitat dak il-
materjal u tista’ teħel il-piena stabbilita fis-subartikoli (2A) u (2C)
ta’ dan l-artikolu u d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2B) ta’ dan
l-artikolu japplikaw għaliha, kemm-il darba ma tippruvax li dak ir-
reat ma kenitx taf bih, jew għalkemm kienet taf bih ma setgħatx
timpedih milli jsir.
(3) Meta persuna tinsab ħatja ta’ reat kontra xi waħda mid-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 130 jew ta’ l-artikolu 181 ta’ dan il-
Kodiċi jew ta’ xi regolamenti magħmula bis-saħħa ta’ xi wieħed
mill-imsemmija artikoli, din teħel -
(a) meta tinsab ħatja l-ewwel darba, multa ta’ mhux inqas
minn għoxrin lira iżda mhux iżjed minn mitejn lira, u 
(b) meta tinsab ħatja t-tieni darba jew wara, multa ta’
mhux inqas minn ħamsin lira iżda mhux iżjed minn
ħames mitt lira, jew priġunerija għal żmien ta’ mhux
iżjed minn tliet xhur, jew dik il-multa u priġunerija
flimkien.
(4) Meta xi persuna tinsab ħatja ta’ reat kontra d-
disposizzjonijiet tal-paragrafu (g) tas-subartikolu (1) ta’ l-artikolu
97 jew ta’ l-artikolu 295 ta’ dan il-Kodiċi, teħel multa ta’ mhux
inqas minn għoxrin lira iżda mhux iżjed minn ħames mitt lira u
barra minn dan penali ta’ mhux inqas minn żewġ liri u mhux iżjed
minn ħamsin lira għal kull ġurnata mid-data li fiha tinsab ħatja sad-
data li fiha dik il-persuna tħares l-imsemmija disposizzjonijiet.
(5) Kull persuna li tinsab ħatja ta’ kontravvenzjoni kontra d-
disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 202 ta’ dan il-Kodiċi teħel -
(a) meta tinsab ħatja l-ewwel darba, multa ta’ mhux inqas
minn żewġ liri, u
(b) meta tinsab ħatja t-tieni darba jew wara, multa ta’
mhux inqas minn ħames liri.
(6) (a) Kull persuna li tagħmel reat kontra xi waħda mid-
disposizzjonijiet ta’ l-artikoli mill-205 sal-211 ta’ dan
il-Kodiċi, jew ta’ xi regolamenti magħmula taħt l-
artikolu 214 ta’ dan il-Kodiċi, teħel, meta tinsab ħatja
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        63
l-ewwel darba, multa ta’ mhux inqas minn għaxar liri
jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn xahar
u, meta tinsab ħatja t-tieni darba jew wara, multa ta’
mhux inqas minn ħamsin lira jew priġunerija għal
żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur jew dik il-multa u
priġunerija flimkien.
(b) Meta persuna tinsab ħatja ta’ reat kif imsemmi fil-
paragrafu (a) ta’ dan is-subartikolu il-qorti għandha
tissospendi l-liċenza relattiva għal żmien ta’ mhux
iżjed minn tnax-il xahar u għandha, fuq it-talba tal-
prosekuzzjoni, tordna l-konfiska ta’ l-ixkubetta, arma
tan-nar, munizzjon, arma, jew oġġett ieħor użat fl-
egħmil tar-reat.
Kap. 9.
Kriminali ma għandhomx japplikaw meta wieħed
jinsab ħati ta’ reat kif imsemmi fil-paragrafu (a) ta’
dan is-subartikolu.
Setgħa tal-qorti li 
tordna l-qbid ta’ 
vettura jew 
dgħajsa. 
(7) Il-qorti tista’ wkoll, fil-każ ta’ kontravvenzjoni magħmula
minn sid jew drajver ta’ vettura, jew minn sid ta’ dgħajsa, jew minn
barklor, waqt ix-xogħol tiegħu, tordna l-qbid tal-vettura jew tad-
dgħajsa, għal żmien ta’ mhux iżjed minn xahar, bi spejjeż tas-sid.
Il-qbid tal-vettura 
jġib miegħu l-qbid 
tal-bhima. 
(8) Il-qbid tal-vettura jġib miegħu l-qbid tal-bhima li biha,
waqt il-kontravvenzjoni, tkun armata l-vettura.
Setgħa tal-qorti li 
tħassar jew 
iżżomm liċenza 
tan-nies tal-
ħwienet, eċċ. 
320. F’każ ta’ reċidiva għall-kontravvenzjonijiet magħmulin
min-nies tal-ħwienet, bejjiegħa, jew minn nies oħra li jaħdmu arti,
sengħa, jew xogħol ieħor, b’liċenza mogħtija mill-awtorità
kompetenti, meta dawn il-kontravvenzjonijiet ikollhom x’jaqsmu
max-xogħol ta’ l-arti, sengħa jew xogħol ieħor, il-qorti tista’
tħassar il-liċenza, jew tordna li l-liċenza tiġi miżmuma għal dak iż-
żmien li jidhrilha xieraq.
Setgħa tal-qorti li 
tordna it-tneħħija 
ta’ l-inkonvenjent, 
eċċ.
Emendat: 
II. 1880.30;
X. 1956.5; 
I. 1959.8; 
XXXI. 1967.37;
III. 1972.3. 
321. (1) F’każ ta’ kontravvenzjoni, il-qorti, barra milli tagħti
l-piena, għandha tordna lill-ħati, meta jkun hemm lok, li jneħħi l-
inkonvenjent li bih tkun saret il-kontravvenzjoni, jew, skond iċ-
ċirkostanzi, li jesegwixxi l-liġi, fi żmien suffiċjenti mogħti lilu
għaldaqshekk kif jiġi stabbilit mill-qorti; u, jekk il-ħati jonqos li
jesegwixxi dak l-ordni fiż-żmien hekk lilu mogħti, jeħel piena ta’
ammenda ta’ mhux iżjed minn żewġ liri għal kull ġurnata li l-
kontravvenzjoni tkompli wara li jagħlaq iż-żmien hawn fuq
imsemmi.
Il-qorti tista’ tagħti 
s-setgħa lill-
Pulizija biex tneħħi 
l-inkonvenjent bi 
spejjeż tal-ħati.
(2) Il-qorti tista’ wkoll tordna illi l-inkonvenjent jiġi mneħħi,
jew li l-liġi tiġi esegwita, mill-Pulizija, bi spejjeż tal-ħati, illi,
f’dak il-każ, jista’ jiġi mġiegħel iħallas l-ispiża b’mandat maħruġ
mill-istess qorti.
(3) Jekk il-ħati, minħabba mard tal-moħħ jew xi inkapaċità
fiżika oħra ma jkunx jista’ jidher il-qorti jew ikun barra minn Malta
jew ikun mistoħbi u uffiċjal tal-Pulizija mhux taħt il-grad ta’
spettur jiċċertifika bil-ġurament li jinħtieġ, li l-inkonvenjent
jitneħħa jew li l-liġi tiġi xort’oħra mwettqa, il-qorti għandha tordna
li t-taħrika tiġi notifikata lil xi rappreżentant leġittimu tal-ħati jew
  64      KAP. 10. ħ          LIĠIJIET TAL-PULIZIJA
lil xi persuna li jkollha l-kustodja tiegħu, jew lil min ikollu t-
tmexxija tal-proprjetà  tiegħu, jew f’nuqqas ta’ xi rappreżentant
magħruf, jew persuna kif intqal fuq, lil żewġ jew mart jew bin jew
bint il-ħati. F’kull każ bħal dan, wara prova ta’ l-inkonvenjent jew
ta’ nuqqas ta’ tħaris tal-liġi, il-qorti għandha tapplika d-
disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu jew, f’każijiet
xierqa, id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1).
(4) Meta għal xi raġuni n-notifika ta’ taħrika kif maħsub fis-
subartikolu (3) ta’ dan l-artikolu ma tkunx tista’ ssir jew meta l-ħati
ma jkunx magħruf jew ma tkunx magħrufa l-persuna responsabbli
għall-inkonvenjent jew nuqqas ta’ tħaris tal-liġi, il-qorti tista’
tapplika d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu
fuq talba biss ta’ uffiċjal tal-Pulizija mhux taħt il-grad ta’ spettur li
jikkonferma bil-ġurament l-eżistenza ta’ l-inkonvenjent jew ta’
nuqqas ta’ tħaris tal-liġi u ta’ l-urġenza illi l-istess jitneħħa jew li l-
liġi tiġi esegwita u fuq prova oħra, jekk ikun hemm, li l-qorti
jidhrilha xieraq li tinħtieġ.
(5) F’kull każ imsemmi fis-subartikoli (3) u (4) ta’ dan l-
artikolu, il-qorti għandha, meta jkun hemm lok ta’ applikazzjoni ta’
xi piena għar-reat, tiddifferixxi l-kawża sakemm il-ħati jkun tajjeb
biex jidher għall-kawża, jew ikun ġie lura jew jiġi magħruf u jista’
jidher quddiemha.
L-ispiza tat-
tneħħija ta’ opra 
għall-prova ta’ 
kontravvenzjoni, 
tbatiha l-Pulizija 
jekk il-
kontravvenzjoni 
ma tiġix ippruvata.
(6) Meta, sabiex tiġi ppruvata kontravvenzjoni, il-qorti tordna
fuq talba tal-Pulizija, li titneħħa xi opra, kollha kemm hija jew
biċċa minnha, u ma jinsabx li hemm la din il-kontravvenzjoni u
lanqas kontravvenzjoni oħra mnissla minn fattijiet li, mingħajr it-
tneħħija ta’ dik l-opra, ma kinux ikunu jistgħu jidhru, u lanqas ebda
kontravvenzjoni għad-disposizzjonijiet tal-paragrafu (o) tas-
subartikolu (1) ta’ l-artikolu 97, l-ispiża li tkun saret kif ukoll kull
spiża oħra meħtieġa sabiex dik l-opra terġa’ titqiegħed kif kienet
qabel, tbatiha l-Pulizija.
Setgħa tal-qorti 
f’każ ta’ 
kontravvenzjoni 
għall-ordnijiet ta’ 
l-awtorità  sanitarja.
(7) Meta ċitazzjoni hija dwar kontravvenzjoni għal ordni
mogħti mill-awtorità  sanitarja, minħabba li dan l-ordni ma jkunx
ġie esegwit, jew minħabba li jkun ġie esegwit ħażin, il-qorti tista’
jekk ikun meħtieġ, fuq talba ta’ l-imħarrek, titlob rapport mill-Bord
tas-Servizzi Ġenerali, u tista’ wkoll teżamina, bil-ġurament lill-
membri ta’ dan il-Bord, fuq il-mertu ta’ dak l-ordni, u fuq l-
esekuzzjoni tiegħu; u, f’dak il-każ, jekk il-bord, jew il-maġġoranza
tal-membri tiegħu, ikunu jaqblu mal-fehma ta’ l-awtorità  li tkun tat
l-ordni, id-dritt li jmiss lill-membri tal-bord kif ukoll l-ispejjeż li
huma jagħmlu, ibatihom l-imħarrek.
Għall-ħlas tal-
ħsara jitmexxa biċ-
ċivil.
(8) Bla ħsara ta’ fejn dan il-Kodiċi jgħid espressament
xort’oħra, il-ħlas għad-danni kkaġunati minn kontrav-venzjoni
jista’ jintalab mill-parti offiża bħala dejn ċivili.
Reat minn għaqda 
ta’ persuni. 
Miżjud: 
L. 1974.7.
322. Meta xi reat kontra d-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kodiċi
jew xi regolamenti jew ordni magħmula bis-saħħa tiegħu jsir minn
għaqda jew korp ta’ persuni, kull persuna li, fil-ħin ta’ l-egħmil tar-
reat, kienet direttur, manager, segretarju jew uffiċjal ieħor simili ta’
dik l-għaqda jew korp ta’ persuni, jew kienet tidher li qed taġixxi
f’xi kariga bħal dik, tkun ħatja ta’ dak ir-reat kemm-il darba ma
tippruvax li r-reat ikun sar mingħajr it-tagħrif tagħha u li tkun
LIĠIJIET TAL-PULIZIJA ġ KAP. 10.        65
eżerċitat id-diliġenza kollha xierqa biex tevita l-egħmil tar-reat.
